Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3334/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.33, art.34 par.4
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi Z.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] .10.2015 r. nr [...] [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wszczął w stosunku do Skarżącej – Z.P. postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego przez wierzyciela – Burmistrza L. tytułu wykonawczego z [...] listopada 2014 r. nr [...], obejmującego zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2013 r., w kwocie należności głównej 421 zł.

Celem realizacji należności objętych przedmiotowym tytułem wykonawczym Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę Skarżącej w Samorządowym Z. w L.

Pismem z 8 grudnia 2014 r. Skarżąca wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne wskazując, że prawdopodobnie Gmina L. dopuściła się podwójnego opodatkowania tej samej nieruchomości, gdyż Skarżąca na podstawie zawartej z Nadleśnictwem L. umowy z [...] maja 2009 r., w opłacanym czynszu kwotę 26,30 zł płaci za grunt. Ponadto wskazała, że wierzyciel nie może żądać kwot odsetek za zwłokę od dnia 16 marca 2013 r., gdyż wówczas toczyło się postępowanie administracyjne.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. przekazał zgłoszone zarzuty wierzycielowi celem zajęcia stanowiska w sprawie.

Burmistrz L. postanowieniem z [...] stycznia 2015 r. uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione.

Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego na powyższe postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] marca 2015 r. uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Burmistrz L. postanowieniem z [...] marca 2015 r. za niedopuszczalny uznał zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku podatkowego oraz za uzasadniony uznał zarzut dotyczący naliczania odsetek za zwłokę od dnia 16 marca 2013 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r. utrzymało w mocy w/w postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż podstawą wystawienia tytułu wykonawczego była decyzja Burmistrza L. ustalająca Skarżącej wysokość podatku od nieruchomości na rok 2013 r.

W postępowaniu, w którym została wydana przedmiotowa decyzja organ podatkowy wyjaśnił Skarżącej, iż fakt opłaty czynszu za dzierżawione nieruchomości na rzecz Nadleśnictwa nie zwalnia z opodatkowania nieruchomości. Ponadto, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że prawidłowe jest też rozstrzygnięcie w kwestii zasadności zarzutu, według którego Gmina L. nie może żądać od Skarżącej odsetek za zwłokę od dnia 16 marca 201. r. Odsetki powinny być liczone od 24 lipca 2013 r. Końcowo stwierdzono, że w przypadku Skarżącej, w myśl art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej, odsetki naliczane powinny być od 25 lipca 2013 r., bowiem 14 – dniowy termin płatności I i II raty podatku od nieruchomości upłynął w dniu 24 lipca 2013 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. dysponując ostatecznym stanowiskiem wierzyciela, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydał w dniu [...] sierpnia 2015 r. postanowienie, w którym uznał zarzut nieistnienia obowiązku za niedopuszczalny oraz umorzył postępowanie egzekucyjne w części uznanego za zasadny zarzutu dotyczącego naliczenia odsetek za zwłokę od dnia 16 marca

2013 r.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 8 września 2015 r. skarżąca złożyła zażalenie, w którym wniosła o jej uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: rażące naruszenie prawa poprzez dowolność w gromadzeniu jak i ocenie materiału dowodowego na niekorzyść strony, nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów, naruszenie bezstronności organu rozpatrującego sprawę, poprzez zajęcie komornicze spornej kwoty dopłat pomimo wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne i przed jego prawomocnym zakończeniem, błędy formalne, poprzez niezachowanie wszystkich niezbędnych elementów jakie winna spełniać decyzja administracyjna.

Postanowieniem z [...] października 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Organ II instancji wskazał, że wnosząc zarzuty na postępowanie egzekucyjne skarżąca sformułowała zarzut nieistnienia obowiązku na skutek podwójnego opodatkowania tej samej nieruchomości i zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę od 16 marca 2013 r., określony w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619, dalej – "u.p.e.a.").

Następnie, Dyrektor Izby Skarbowej powołał art. 34 § 1 u.p.e.a., z którego wynika wiążące stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów.

Wskazał również, że organ egzekucyjny przytoczył stanowisko wierzyciela, zgodnie z którym, podstawą wystawienia tytułu wykonawczego była decyzja Burmistrza L. ustalająca Skarżącej wysokość podatku od nieruchomości za rok 2013 r., w której to organ podatkowy wyjaśnił Skarżącej, iż fakt ponoszenia czynszu za dzierżawioną nieruchomość nie zwalnia jej z opodatkowania nieruchomości. Zatem w postępowaniu podatkowym dotyczącym wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013 r., przedmiotem rozpoznania była kwestia opodatkowania nieruchomości z uwzględnieniem faktu, że Skarżąca płaci czynsz najmu. Wobec powyższego, zarzut dotyczący podwójnego opodatkowania został uznany przez wierzyciela, na podstawie art. 34 § 1a u.p.e.a., za niedopuszczalny.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naliczania odsetek za zwłokę od dnia 16 marca 2013 r. organ egzekucyjny wyjaśnił, że wierzyciel stwierdził, iż w przedmiotowym tytule wykonawczym błędnie wskazał datę, od której nalicza się odsetki, ponieważ decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości na

2013 r. doręczono Skarżącej w dniu 10 lipca 2013 r. Natomiast zgodnie z treścią art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania. Wobec tego, stosownie do art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej, odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku, zatem w tej sprawie od dnia 25 lipca 2013 r. Wobec tego przedmiotowy zarzut zasługiwał na uwzględnienie.

Tym samym, Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. w zakresie zgłoszonych zarzutów na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podzielił w całości stanowisko wierzyciela

Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że wypowiedź wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, będąc wiążąca dla organu egzekucyjnego, jest również wiążąca dla organu drugiej instancji.

Odnosząc się z kolei do podniesionych w zażaleniu kwestii, Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące dowolności w gromadzeniu jak i ocenie materiału dowodowego na niekorzyść strony, poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów. Nie można bowiem upatrywać naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i Kodeksu postępowania administracyjnego tylko z tego powodu, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie odpowiada treści żądania strony.

Ponadto organ nadzoru zauważył, że postanowienie organu I instancji zawiera wszystkie elementy określone w art. 107 § 1 Kpa.

.

W skardze na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa, dowolność w gromadzeniu jak i ocenie materiału dowodowego na jej niekorzyść, nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów w sprawie, naruszenie bezstronności organu rozpatrującego sprawę, poprzez zajęcie komornicze spornej kwoty dopłat, mimo wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne i przed jego prawomocnym zakończeniem. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła również błędy formalne, poprzez niezachowanie wszystkich niezbędnych elementów jakie winna spełniać decyzja administracyjna.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] października 2015 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z [...] sierpnia 2015 r. wydane w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Istota niniejszej sprawy dotyczy oceny, czy organ prawidłowo uznał podniesiony przez Skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku podatkowego za niedopuszczalny oraz uznając za uzasadniony zarzut dotyczący naliczania odsetek za zwłokę od dnia 16 marca 2013 r.– umorzył postępowanie egzekucyjne w tej części.

Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego.

Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.

I tak, zgodnie z art. 33 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa

w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1-7, 9, 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Zgodnie natomiast z art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Z przywołanej regulacji wynika, że istotnym elementem omawianej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny wypowiedzi wierzyciela, który musi być powiadomiony o złożeniu zarzutów przez zobowiązanego. Wypowiedź wierzyciela, w przypadku gdy zarzuty są oparte na przesłankach określonych w art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a, jest wiążąca dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela.

Co ważne, odstąpienie przez organ egzekucyjny od obowiązku uzyskania wypowiedzi wierzyciela w sprawie zarzutów kwalifikowane jest jako naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik prowadzonego postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 911/96, publik. ONSA 1998/4/148).

Rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, organ odwoławczy również jest związany stanowiskiem wierzyciela. Uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną (art. 23 § 2 u.p.e.a.) nie stwarza podstawy do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy (organ nadzorujący) stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 34 § 1 u.p.e.a.). W orzecznictwie wskazuje się wprost, że organ egzekucyjny nie jest i nie może być organem odwoławczym w stosunku do wierzyciela (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2004 r., sygn. akt FW 4/04,; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 333/08, i z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1480/05 a także wyrok NSA z 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3688/16).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że organ egzekucyjny prawidłowo zakwalifikował zgłoszone przez Skarżącą zarzuty jako oparte na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. (zarzuty nieistnienia obowiązku) i zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów. Po uzyskaniu ostatecznego postanowienia wierzyciela z dnia [...] marca 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie z [...] sierpnia 2015 r. utrzymane następnie w mocy zaskarżonym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z [...] października 2015 r.

Wobec związania stanowiskiem wierzyciela, organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo, na podstawie art. 34 § 1a u.p.e.a., za niedopuszczalny uznały, zgłoszony przez Skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku, w którym to zarzucie Skarżąca podnosiła podwójne opodatkowanie przez Burmistrza L. wynajmowanej nieruchomości. W ocenie Skarżącej, niezasadne jest obciążanie jej podatkiem od nieruchomości w wysokości wskazanej w decyzji, bowiem kwotę podatku opłaca już w czynszu najmu. Odnosząc się do powyższej kwestii, organ egzekucyjny powołując się na stanowisko wierzyciela wskazał, że Burmistrz L. wyjaśnił Skarżącej, że fakt opłacania czynszu za dzierżawioną nieruchomość nie zwalnia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Ponadto, kwestia podwójnego opodatkowania była oceniana w postępowaniu w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013 r. W konsekwencji zarzut ten jest niedopuszczalny. Jak stanowi bowiem art. 34 § 1a u.p.e.a., jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.

Trafnie również, odnosząc się do zarzutu dotyczącego naliczania odsetek za zwłokę od dnia 16 marca 2013 r., organ egzekucyjny wskazał, że wierzyciel przyznał, że w tytule wykonawczym błędnie wskazał datę, od której nalicza się odsetki, ponieważ decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości na 2013 r. doręczono Skarżącej w dniu 10 lipca 2013 r. Natomiast zgodnie z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania. Wobec tego, stosownie do art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej, odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku, zatem w tej sprawie od dnia 25 lipca 2013 r.

W związki z powyższym organ egzekucyjny, za wierzycielem, uznał ten zarzut za zasadny i w tej części umorzył postępowanie egzekucyjne, stosownie do art. 34 § 4 u.p.e.a.

Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd uznaje za nieuzasadnione twierdzenia Skarżącej o dowolności w ocenie i gromadzeniu materiału dowodowego oraz nieustosunkowaniu się do wszystkich jej zarzutów podnoszonych w toku postępowania oraz błędach formalnych postanowienia. Przede wszystkim Skarżąca nie wskazuje do jakich to zarzutów organ egzekucyjny się nie odniósł i jakie wady prowadzonego postępowania oraz zaskarżonego postanowienia dostrzegła.

W ocenie Sądu, w toku postępowania organy odniosły się i oceniły wszystkie te kwestie, których podstawą mogą być zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, co znalazło wyraz w zaskarżonym postanowieniu.

Jeśli chodzi z kolei o zarzut dokonania zajęcia, pomimo wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne i przed jego prawomocnym zakończeniem, zauważyć należy, na co słusznie zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę, że zajęcia świadczenia dokonano w dniu 28 listopada 2014 r., z kolei zarzuty na postępowanie egzekucyjne Skarżąca wniosła pismem z 8 grudnia 2014 r. Samo wniesienie zarzutów na postępowanie egzekucyjne nie czyni wadliwym dokonanego zajęcia. Jeżeli chodzi natomiast o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w związku z wniesionymi zarzutami na to postępowanie, to rzeczywiście, zgodnie z przepisem art. 35 § 1 u.p.e.a., zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego.

Podkreślić jednak należy, że kwestia zawieszenia, o której mowa w art. 35 § 1 u.p.a.e. nie jest zarzutem podlegającym kontroli w ramach katalogu zarzutów egzekucyjnych wymienionych w przepisie art. 33 u.p.e.a., bowiem właśnie od rozstrzygnięcia tych zarzutów uzależnione jest ustanie "stanu" zawieszenia i kontynuowanie egzekucji. Tym samym kwestia ta nie może być przedmiotem niniejszego postępowaniu.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.).