Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 258/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 3 ust 4-5
journal: Dz.U. 2018 poz 1445
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Sędzia: WSA Urszula Zięba Protokolant: st. sekr. sąd. Renata Furgalska-Pazdan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2019 r. spraw ze skarg D. M. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 grudnia 2018 r. Nr [...], Nr [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016, 2017 i 2018 rok skargi oddala


UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia z dnia 25 lipca 2018 r. nr [...] [...], nr nr [...] Burmistrz W. ustalił D. M. i P. W. wysokość podatku od nieruchomości na lata 2016, 2017, 2018 w kwotach [...]zł. , [...] zł. [...] zł. oraz wskazał termin płatności podatku. W uzasadnieniach decyzji organ wyjaśnił, że z otrzymanego ze Starostwa Powiatowego zawiadomienia o zmianach w ewidencji gruntów i budynków nr [...] z sierpnia 2016 r. na podstawie aktu notarialnego Rep. A [...] z dnia 27 lipca 2016 r. wynika, że P. W. nabył ˝ część lokalu innego niemieszkalnego wraz z udziałem w gruntach, położonego w budynku przy ul. [...] nr [...] w W.. Dalej organ podatkowy wskazał, że dokonuje ustaleń w przedmiotowej sprawie w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków (zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne) oraz złożonej informacji o nieruchomościach, obiektach budowlanych, gruntach i lasach. Organ podkreślił, że jeżeli nieruchomość jest współwłasnością osób fizycznych, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Organ podatkowy wymiar podatku dla osób fizycznych ustala w drodze decyzji, wspólnej dla wszystkich współwłaścicieli, której adresatami są wszyscy współwłaściciele.

W decyzji organ l instancji przedstawił również szczegółowe wyliczenie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości.

Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożył D. M. i zarzucił naruszenie:

-art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy Skarżący nie posiada fizycznie nieruchomości, bowiem nieruchomość posiada i włada nią wyłącznie P. W. - w związku z czym toczy się sprawa o wprowadzenie zarządcy przymusowego przed Sądem Rejonowym w W., sygn. akt [...] a ponadto wobec P. W. został skierowany pozew do Sądu Rejonowego w W. o wydanie nieruchomości, wydanie kluczy do nieruchomości i zakazanie dalszych naruszeń i toczy się sprawa pod sygn. akt [...]

-art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. art. 210 § 1 pkt 4 oraz art. 210 § 1 pkt 5 w zw. z art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji niezawierającej pełnego rozstrzygnięcia i odpowiedniego uzasadnienia faktycznego i prawnego;

-art. 1a ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 4 ust. 1 pkt 3 i art. 4 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez przyjęcie, że Odwołujący się przez wpis w rejestrze gruntów posiada nieruchomość, w sytuacji gdy Skarżący faktycznie nie posiada nieruchomości, nie ma do nieruchomości dostępu, w tym nie posiada kluczy do nieruchomości, o co toczy się sprawa przed Sądem Rejonowym w W. pod sygn. akt [...] a ponadto przed Sądem Rejonowym w W. toczy się sprawa o dopuszczenie do posiadania, wydania nieruchomości, sygn. akt [...].

Ponosząc powyższe zarzuty Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Burmistrza Miasta W. i obciążenie podatkiem samoistnego posiadacza części nieruchomości należnej od Odwołującego, ponieważ P. W. korzysta wyłącznie z całej nieruchomości i ogranicza prawa D. M. do posiadania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 21 grudnia 2018 r. nr [...], nr [...], nr [...] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji .

W uzasadnieniach rozstrzygnięć zauważono, że z akt sprawy wynika, że przedmioty opodatkowania stanowią: lokal użytkowy nr [...] położony w budynku przy ul. [...] w W. o powierzchni użytkowej 65 m2 wraz z udziałem w gruncie związanym z własnością lokalu. Z ewidencji gruntów i budynków wynika, że przedmiotowy lokal użytkowy stanowi współwłasność P. W. (w udziale wynoszącym [...] części) i D. M. (w udziale wynoszącym [...] części). Z własnością lokalu wiążą się udziały: P. W. (udział wynoszący [...] części) i D. M. (udział wynoszący [...] części) w nieruchomości gruntowej składającej się z działki nr [...], oznaczonej w ewidencji jako B-tereny mieszkaniowe, o łącznej powierzchni 0,0925. Ponadto z akt sprawy wynika, że P. W. nabył udział w powyższej nieruchomości lokalowej i gruncie na mocy umowy sprzedaży z dnia 27 lipca 2016 r. zawartej w formie aktu notarialnego nr Rep. A [...].

Kolegium wskazało, że zakres podmiotowy podatku od nieruchomości został określony w art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące:

właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust.3

posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

użytkownikami wieczystymi gruntów;

posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

-wynika z umowy zawartej z właścicielem, K. lub ż innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

-jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

Jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym, o czym stanowi art. 3 ust. 3 w/w ustawy.

Zasady opodatkowania nieruchomości stanowiących przedmiot współwłasności lub współposiadania regulują art. 3 ust. 4-5 ustawy . Zgodnie z art. 3 ust. 4, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5. Stosownie zaś do postanowień art. 3 ust. 5 ustawy, jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz od części budynku stanowiących nieruchomość wspólną w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2018 r. póz. 716) ciąży na właścicielach w zakresie odpowiadającym ich udziałowi w nieruchomości wspólnej.

Kolegium wyjaśniło, że powyższe przepisy w sposób jednoznaczny rozstrzygają, iż co do zasady podatnikiem podatku od nieruchomości jest właściciel nieruchomości (względnie współwłaściciele - zgodnie z art. 3 ust. 4 i 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych), chyba że nieruchomością włada posiadacz samoistny. W takim przypadku obowiązek podatkowy będzie spoczywał na posiadaczu samoistnym, a nie na właścicielu (współwłaścicielach nieruchomości).

Z akt sprawy wynika, że w okresie, za który ustalany jest podatek od nieruchomości, współwłaścicielami przedmiotów opodatkowania - lokalu użytkowego i związanego z nim udziału w gruncie są: P. W. i D. M.. Zdaniem jednego ze współwłaścicieli nieruchomości D. M. obowiązek podatkowy powinien obciążać wyłącznie drugiego współwłaściciela nieruchomości P. W., gdyż - jak podniesiono w odwołaniu - D. M. nie posiada fizycznie nieruchomości i nie ma do niej dostępu ani kluczy, a nieruchomość posiada i włada nią wyłącznie P. W..

Organ zauważył , że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia posiadania rzeczy. Zatem należy odwołać się w tym zakresie do uregulowań zawartych w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

W rozumieniu powyższego przepisu na posiadanie samoistne składają się dwa elementy: element fizyczny władania rzeczą (corpus possessionis) oraz element psychiczny (animus rem sibi habendi) rozumiany jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Corpus possessionis oznacza, że osoba znajduje się w sytuacji, która daje jej możliwość władania rzeczą w taki sposób, jak mogą to czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo, animus oznacza zaś wolę władania rzeczą dla siebie jak właściciel. Ustawodawca odróżnia posiadanie samoistne, obejmujące przypadki władania rzeczą Jak właściciel" od posiadania zależnego, które obejmuje przypadki władania rzeczą Jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą". Posiadacz zależny nie rości sobie do rzeczy prawa własności, lecz zachowuje się tak jak uprawniony z innego prawa, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym i doktrynie prawa posiadanie samoistne tym różni się od posiadania zależnego, że jest władztwem nad rzeczą niezależnym od dyspozycji i woli innej osoby. Wola władania rzeczą dla siebie jak właściciel wobec otoczenia wyraża się w takim postępowaniu posiadacza, które wskazuje na zamiar władania rzeczą jak właściciel i objawia się w uzewnętrznieniu swojego władztwa przed innymi podmiotami.

Z przyjętej przez ustawodawcę definicji posiadacza samoistnego rzeczy można wyprowadzić wniosek, że dla przyjęcia samoistności posiadania konieczne jest wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Powołane przepisy wymagają zatem, aby podmiot korzystający z nieruchomości uznany za posiadacza samoistnego w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego faktycznie władał rzeczą jak właściciel, a więc używał jej, pobierał pożytki, dysponował rzeczą jak właściciel. Oznacza to również brak potrzeby liczenia się z uprawnieniami właścicielskimi innej osoby (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2005 r., sygn. akt III CK 332/05 oraz z dnia 29 września 2004 r., sygn. akt II CK 550/03).

Posiadanie nieruchomości przez jej współwłaścicieli nie jest z reguły posiadaniem samoistnym, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zwykle bowiem wynika wyłącznie z wykonywania prawa własności przysługującego współwłaścicielom z poszanowaniem prawa własności wszystkich z nich - posiadających nieruchomość i nieposiadających. Jedynie w wypadku posiadania nieruchomości przez jednego ze współwłaścicieli lub niektórych z nich z zamiarem władania jak właściciele całą nieruchomością z wyzuciem z własności innych współwłaścicieli, można mówić o posiadaniu samoistnym ponad udziały przysługujące współwłaścicielom. Wówczas opodatkowaniu podlegają tylko ci spośród współwłaścicieli, którzy posiadają nieruchomość bez respektowania uprawnień innych współwłaścicieli (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt l SA/Lu 578/12 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt l SA/Kr 1366/13, podobnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w wyroku z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt l SA/GI 77/16).

W ocenie Kolegium zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na uznanie P. W. za posiadacza samoistnego przedmiotów opodatkowania. Z akt sprawy wynika bowiem, że nie został w żaden sposób wykazany ani element fizyczny samodzielnego władania rzeczą (przedmiotami opodatkowania) przez Pana P. W. ani animus rem sibi habendi, a więc zamiar władania rzeczą dla siebie z pominięciem osoby drugiego współwłaściciela.

Na to rozstrzygnięcie została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

Zaskarżonej decyzji zarzucono rażącą obrazę przepisów prawa materialnego:

- art. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez poprzez błędną wykładnie i przyjęcie, że to na skarżącym ciąży obowiązek podatkowy w sytuacji gdy nie jest on fizycznie posiadaczem nieruchomości, nie włada fizycznie nieruchomością w tym nawet nie posiada do nieruchomości kluczy, nieruchomość posiada i włada wyłącznie P. W. - o co toczy się sprawa m. in. o wprowadzenie zarządcy przymusowego przed SR w W. do sygn. akt [...] ponadto wobec P. Wychowański sprawy o wydanie nieruchomości się nie zakończyły .

- art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 1 pkt 4 oraz art. 210 § 1 pkt 5 w zw. z art. 207 § 2 O.p. poprzez wydanie decyzji niezawierającej pełnego rozstrzygnięcia i odpowiedniego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji,

- art. 1a ust. 1 pkt 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 4 ust. 1 pkt 3 i art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r.. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej: u.po.o.l.) poprzez przyjęcie, iż odwołujący się przez wpis w rejestrze gruntów posiada nieruchomość w sytuacji gdy skarżący faktycznie nie posiada nieruchomości, nie ma do nieruchomości dostępu w tym nie posiada kluczy od nieruchomości o co toczy się postępowanie przed SR w W. do sygn. akt [...] z kolei sprawa o dopuszczenie do posiadania, wydanie nieruchomości toczy się do sygn. akt [...] również przed SR w W..

- art. 21 § 3, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.), art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, 5 i 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014r., poz. 849 ze zm. - dalej u.p.o.l. poprzez błednę zastosowanie w przedmiotowym stanie faktycznym.

W uzasadnieniu skarg podniesiono , że aktualnie KW ma nieprawidłowy stan prawny. Skarżący pozostaje współwłaścicielem nieruchomości poł. w W. przy ul. [...] o pow. 65 mkw. z udziałami [...] dz. grunt.nr [...]. Sprawy wobec pana P. W. nie zakończyły się i nadal są zawisłe w szczególności sprawa o uznanie aktu notarialnego za nieważny. Pan P. W. jako jedyny posiada klucze do nieruchomości, nigdy owych kluczy nie wydał do rąk skarżącego jak i nie próbował nawiązać kontaktu ze skarżącym. Wobec czego organ podatkowy powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające oraz obciążyć faktycznego posiadacza nieruchomości tj. pana P. W. art. 3 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Odpowiadając na skargi SKO wniosło o ich oddalenie podtrzymując zajęte

w sprawie stanowisko i jego argumentację.

Działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.; dalej-p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił na rozprawie sądowej w dniu 8 listopada 2019r. sprawy o sygn. akt: od I SA/Kr 258/19, I SA/Kr 259/19 i I SA/Kr 260/19 połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je dalej pod sygn. akt: I SA/Kr 258/19. Powołany przepis stanowi, że sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W rozpoznawanej sprawie skargi ze względu na podmiot wnoszący skargi oraz stan faktyczny i prawny oraz wspólną istotę ujawnionych zagadnień prawnych, pozostawały ze sobą w takim związku faktycznym i prawnym, że uzasadnione było więc połączenie postępowań sądowych, wszczętych odrębnymi skargami, do łącznego ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się podnoszonych w skardze naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Należy przypomnieć, że stosownie do art. 3 ust. 3 u.p.o.l., jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. W myśl natomiast art. 3 ust. 4 u.p.o.l., jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, z zastrzeżeniem ust. 5. Przywołane przepisy należy interpretować w ten sposób, że organ podatkowy ma obowiązek ustalić wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości dla całej nieruchomości w jednej decyzji, której adresatami będą wszyscy współwłaściciele zobowiązani solidarnie. Organ podatkowy ma obowiązek badania, w jakim zakresie dana nieruchomość jest użytkowana (posiadana samoistnie) przez poszczególnych współwłaścicieli. W szczególności ma obowiązek ustalania wysokości zobowiązań w zależności od posiadania części nieruchomości wspólnej, gdy zostanie wykazane zaistnienie samoistnego posiadania przez niektórych (nie wszystkich) współwłaścicieli. Powyższe wynika z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego w zakresie zasiedzenia. Sąd Najwyższy zauważył jedynie, że: "Samoistne posiadanie w zakresie udziału innego współwłaściciela, które może doprowadzić do zasiedzenia tego udziału, wymaga ujawnienia woli wyjścia poza własne prawa i wkroczenia w zakres zastrzeżony dla innego uprawnionego. Wykazanie aktywności potwierdzającej wolę wyłączenia innych współwłaścicieli od posiadania wymaga więc przeprowadzenia pozytywnego dowodu przez współwłaściciela posiadającego rzecz, a nie powołania się na domniemanie prawne" (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2013 r., V CSK 269/12; wszystkie cytowane orzeczenia SN dostępne na stronie: www.sn.pl). Podobnie w postanowieniu z dnia 15 maja 2013 r., III CSK 263/12, Sąd Najwyższy zauważał, że: "Zasiedzenie w stosunku do innych, czy pozostałych współwłaścicieli jest dopuszczalne. Jedną z przesłanek takiego nabycia jest samoistne nieprzerwane współposiadanie nieruchomości wspólnej. Może tu wchodzić w rachubę samoistne posiadanie całości takiej rzeczy przez wnioskodawcę. Władanie rzeczą jak jedyny właściciel tj. z wyłączeniem innych osób, wyłącza możliwość posiadania pełnego prawa własności przez kilka osób, gdyż pełnia władztwa jednej osoby wyklucza takie samo władztwo innej osoby". W dalszej części cytowanego postanowienia Sąd Najwyższy argumentował, powołując się na wcześniejsze swoje poglądy, które zyskały akceptację w literaturze, że "... zmiana charakteru posiadania zależnego współwłaściciela nieruchomości w częściach ułamkowych w odniesieniu udziałów pozostałych (np. gdy współwłaściciel administruje, bądź zarządza rzeczą imieniem pozostałych) w posiadanie samoistne (np. gdy włada rzeczą wspólną tak jakby był współwłaścicielem i dalszych udziałów, a więc we własnym imieniu i niezależnie od woli pozostałych), powinno nastąpić w sposób widoczny dla dalszych współwłaścicieli. Takie wymaganie uzasadnił bezpieczeństwem stosunków prawnych i ochroną własności, która byłaby narażona na uszczerbek, gdyby współwłaściciel uprawniony do współposiadania całości mógł łatwo doprowadzić do utraty praw pozostałych współwłaścicieli, powołując się tylko na zmianę swej woli, a więc jedynie elementu subiektywnego".

Odnosząc powyższe rozważania do realiów rozstrzyganej sprawy, Sąd podkreśla, że możliwe jest określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w stosunku do jednej i tej samej osoby, która w części będzie podatnikiem jako właściciel (współwłaściciel) posiadanego udziału, a w części jako samoistny posiadacz pozostałej części nieruchomości.

W tym kontekście w pełni należy podzielić argumentację organu, który powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych w tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 marca 2013 r., I SA/Lu 578/12 (prawomocny) gdzie wskazano, że posiadanie nieruchomości przez jej współwłaścicieli (nawet jeżeli jest to tylko jeden z wielu współwłaścicieli) nie jest z reguły posiadaniem samoistnym, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, bowiem zwykle wynika wyłącznie z wykonywania prawa własności przysługującego współwłaścicielom z respektowaniem prawa własności przysługującego wszystkim z nich, to jest posiadającym nieruchomość i nie posiadającym. Jedynie w wypadku posiadania nieruchomości przez jednego ze współwłaścicieli lub niektórych z nich z zamiarem władania jak właściciele całą nieruchomością z wyzuciem z własności innych współwłaścicieli, można mówić o posiadaniu samoistnym ponad udziały przysługujące posiadającym współwłaścicielom. Tylko w takiej sytuacji podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości mogą być równocześnie przepisy art. 3 ust. 1 pkt 1 (właściciele) i pkt 2 (samoistni posiadacze) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wówczas opodatkowaniu podlegają tylko ci spośród współwłaścicieli, którzy posiadają nieruchomość bez respektowania uprawnień innych współwłaścicieli.

Niemniej jednak podkreślić należy, że to na stronach postępowania ciąży obowiązek wykazania takich okoliczności, które pozwolą na uznanie, iż w danej sprawie mamy przypadek samoistnego posiadania. Tylko bowiem strony postępowania mają wiedzę na ten temat i mogą wskazywać okoliczności, które o tym świadczą . Rolą organu jest jedynie kwestia weryfikacji tych okoliczności, co w niniejszej sprawie zostało uczynione.

Natomiast zaskarżonymi w niniejszej sprawie decyzjami organy podatkowe ustaliły skarżącemu i pozostałemu współwłaścicielowi nieruchomości położonej przy ul. [...] nr [...] w W. podatek od nieruchomości na lata 2016, 2017 i 2018 w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, gdzie obaj widnieją jako współwłaściciele. W trakcie postępowania wymiarowego Skarżący sygnalizował, iż jedynym posiadaczem samoistnym spornej nieruchomości jest P. W.. Sam zaś został pozbawiony władztwa nad nieruchomością. Stanowisko to nie zostało jednak poparte żadnym dowodem. Tymczasem w odpowiedzi na pismo organu P. W. oświadczył, że nie włada nieruchomością w pełni (całości) jako właściciel z wyłączeniem innego współwłaściciela. (pismo z dnia maja 2018 r.)

Jednocześnie pełnomocnik P. W. podał , że P. W. nie włada lokalem jako właściciel z wyłączeniem współwłaściciela, nie przebywa tam, a lokal jest obecnie pustostanem, co zostało również wskazane w deklaracji ZN-1 o nieruchomościach i obiektach budowlanych w sprawie podatku od nieruchomości. Jednocześnie w załączeniu przesłał kopię wyroku z dnia 21 lutego 2018 r wraz z uzasadnieniem w sprawie sygn. akt [...] w którym to Sąd oddalił powództwo drugiego współwłaściciela. Przedmiotowy wyrok nie ma stwierdzonej prawomocności, jednak z powziętych informacji z Biura Obsługi Interesanta wynika , że powód nie złożył apelacji, a co za tym idzie wyrok można uznać w ocenie pełnomocnika za prawomocny ze względu na upływ czasu.

Natomiast w uzasadnieniu wyroku Sąd Rejonowy w W. I Wydział Cywilny wyjaśnił, że powód ( D. M.) domagał się między innymi ustalenia, że pozwanemu ( P. W.) wydano nieruchomość objętą księgą wieczystą [...], położoną w W. przy ulicy [...], w tym klucze od nieruchomości i od sierpnia 2016 roku pozwany wyłącznie dysponuje nieruchomością oraz ustalenia, że pozwany wyłącznie dysponuje nieruchomością objętą księgą wieczystą [...] położoną w W. przy ul. [...] , wykluczając powoda i ograniczając prawa własności powoda, w tym dostępu i użytkowania nieruchomości przez powoda.

Sąd Rejonowy uznał jednak, że powód nie przedstawił żadnych dowodów poza jego subiektywnymi stwierdzeniami aby pozwany czynił powodowi przeszkody w wykonywaniu współposiadania przedmiotowej nieruchomości.

Jednocześnie Sąd potwierdził, że pozwany ( P. W.) nie korzysta z przedmiotowego lokalu, nie przebywa w nim, lokal ten jest obecnie pustostanem, powód nigdy nie przedstawił propozycji sposobu wykorzystania tego lokalu aby przynosił on wymierne dochody ani też nie wskazał w jaki sposób chciałby współposiadać ten lokal.

Pozwany zaproponował powodowi wymianę zamków w przedmiotowej nieruchomości skoro nie posiada on z niewiadomych przyczyn kluczy od przedmiotowego lokalu, pozwany nie zakwestionował tej okoliczności ani te nie przedstawił żadnych propozycji dotyczących wymiany zamków w przedmiotowej nieruchomości, osoby która miałaby dokonać tej czynności, poniesienia kosztów tej wymiany, sprawdzenia czy wymiana zamków została dokonana w sposób prawidłowy.

W ocenie Sądu Rejonowego powód powinien przekazać, pozwanemu klucze od przedmiotowej nieruchomości z chwilą nabycia udziału we współwłasności tej nieruchomości przez pozwanego lub też przekazać informacje czy takie klucze posiada, gdzie one się znajdują, komu zostały przekazane te klucze po zakończeniu najmu przedmiotowej nieruchomości od przez ostatniego najemcę.

Wbrew gołosłownym twierdzeniom powoda pozwany nigdy nie wyrażał woli przejęcia całej nieruchomości, nie przedstawiał pozwanemu propozycji zakupu jego udziału w przedmiotowej nieruchomości ani też nie podejmował czynności faktycznych i prawnych zmierzających do objęcia w posiadanie całej przedmiotowej nieruchomości.

Z uwagi na uporczywe kierowanie przez powoda do pozwanego dużej ilości pism, bezzasadnie kwestionujących współposiadanie przez pozwanego przedmiotowej nieruchomości, pozwany złożył wniosek o zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości do Sądu Rejonowego w W. I Wydziału Cywilnego, zarejestrowanej pod sygnaturą akt [...].

W tym stanie rzeczy zdaniem Sądu Rejonowego, powództwo skierowane przeciwko pozwanemu jako bezzasadne winno ulec oddaleniu.

Organy podatkowe zatem prawidłowo ustaliły, że obowiązek podatkowy ciąży na współwłaścicielach nieruchomości albowiem skarżący nie wykazał aby P. W. był posiadaczem samoistnym jego udziałów. Zarówno przed sądem cywilnym jak i w postepowaniu podatkowym stanowisko skarżącego jest oparte jedynie na subiektywnym przekonaniu o takim stanie faktycznym, jest gołosłowne i nie poparte żadną merytoryczną argumentacją ani dowodami. W tym stanie rzeczy organy prawidłowo nie uwzględniły samoistnego posiadania jako elementu stanu faktycznego sprawy. Co do zasady Sąd podziela natomiast stanowisko, że okoliczność, iż pozostali współwłaściciele nieruchomości z niej nie korzystają i nie pobierają pożytków, jest nie istotna dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie podatku od nieruchomości. W tym zakresie podziela również pogląd wyrażony w wyroku NSA 26 czerwca 2007 r., II FSK 1748/06, że zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l., w sytuacji, gdy nieruchomość stanowi współwłasność, to obowiązek podatkowy ciąży na wszystkich współwłaścicielach solidarnie. Oznacza to między innymi, że wzajemne relacje współwłaścicieli oraz spory co do zakresu posiadania nieruchomości wspólnej (korzystania z niej), pozostają bez znaczenia z punktu widzenia ponoszenia ciężarów w podatku od nieruchomości (płacenia podatku).

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w sporze tym należy przyznać rację organom podatkowym, gdyż brak jest podstaw do uznania, że sporna nieruchomość jest przedmiotem samoistnego posiadania, tym samym, że P. W. jest posiadaczem samoistnym spornej nieruchomości, wyłącznie zobowiązanym do zapłaty podatku od tej nieruchomości.

Odnosząc się natomiast do zarzutu pojawiającego się w uzasadnieniu skargi, jakoby księgi podatkowe w niniejszej sprawie były nieprawidłowe należy jeszcze raz podkreślić , że w świetle art. 21 ust. 1 p.g.k. podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków oraz, że w tym kontekście można mówić o formalnym związaniu ewidencją, która dla wymiaru podatku ma znaczenie rozstrzygające, niezależnie od tego, jaki w określonym czasie jest charakter danych gruntów (budynków). Do danych bezwzględnie wiążących organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości zalicza się dane dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położnych na tych gruntach budynków (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt II FSK 570/16).

Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane.

Sąd zgadza się natomiast ze skarżącym, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji niezawierającej pełnego uzasadnienia faktycznego.

Uzasadnienie faktyczne jest jednym z niezbędnych elementów decyzji. Proces rozumowania organu, wnioski dotyczące oceny dowodów oraz argumenty przemawiające za przyjęciem określonej opinii, winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji tak by adresat, a nadto sąd dokonujący kontroli legalności aktu, miał możliwość zapoznania się nie tylko ze stwierdzeniem organu, ale również z analizą, jaką organ przeprowadził w stosunku do każdego z dowodów i przyczyn, dla których niektóre dowody zostały uznane za wiarygodne, a innym odmówiono wiarygodności. Organ odwoławczy ograniczył się natomiast do enigmatycznego stwierdzenia , że "zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na uznanie P. W. za posiadacza samoistnego przedmiotów opodatkowania. Z akt sprawy wynika bowiem, że nie został w żaden sposób wykazany ani element fizyczny samodzielnego władania rzeczą (przedmiotami opodatkowania) przez Pana P. W. ani animus rem sibi habendi, a więc zamiar władania rzeczą dla siebie z pominięciem osoby drugiego współwłaściciela". Pominął natomiast analizę dokumentów zalegających w aktach sprawy szczególnie wyrok Sądu u Rejonowy w W. I Wydział Cywilny z dnia 21 lutego 2018 r sygn. akt [...], oświadczeń P. W. jak jego pełnomocnika, z których to jednoznacznie wynika, że takie posiadania samoistne nie występuje a skarżący go nie wykazał.

Niemniej jednak w ocenie Sądu uchybienie to nie stanowi, podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji albowiem samo rozstrzygnięcie jest prawidłowe i pomimo pewnej lakoniczności uzasadnienia znajduję swoje potwierdzeniem w aktach sprawy.

Podstawą uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji nie jest jakiekolwiek uchybienie przepisom postępowania. Według art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozumując przeciwnie, gdy sąd nie stwierdzi jakichkolwiek naruszeń prawa, albo wprawdzie stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jednakże nie mającego istotnego wpływu na wynik sprawy, to nie ma podstaw do uchylenia decyzji.

Mając na uwadze powyższe rozważania, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, czyli oddalił skargę.