Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1457/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 4, art. 133, art. 106 par. 3, art. 151, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 32
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 12 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1688
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska.
article: art. 147a, art. 3, art. 207
journal: Dz.U. 2017 poz 519
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Spółki A. na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania badań osadów ściekowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] r.,

nr [...] wydanym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2016 r., poz. 1688 ze zm.), skierowanym do [...] Spółka z o.o. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej w skrócie: "ZWIOŚ w S.") zarządził wykonywanie niezwłocznie:

- badania osadów ściekowych metodami akredytowanymi zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 lutego 2015 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz. U. poz. 257),

- badania wszystkich wskaźników zanieczyszczeń w ściekach oczyszczonych metodami akredytowanymi zgodnie z art. 147a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r., poz. 519 ze zm.), zwanej dalej: "P.o.ś."

Termin przesłania pisemnej informacji o podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu ww. naruszeń, organ wyznaczył na dzień [...] r.

W uzasadnieniu ww. zarządzenia, organ wyjaśnił, że na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] r., zakończonej podpisaniem protokołu z dnia [...] r. w ww. Przedsiębiorstwie, na terenie oczyszczalni ścieków w D., stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Zgodnie z ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] r., podmiot kontrolowany został zobowiązany do wykonywania badania próbek ścieków surowych i oczyszczonych. Analiza sprawozdania z badań osadów ściekowych wykonanych w latach [...] wykazała, że badania te były wykonywane metodami nieakredytowanymi. Ponadto, ocena wyników analiz ścieków wykonanych w latach [...] wykazała, że badania wskaźników: temperatura i węglowodory ropopochodne zostały wykonane metodą nieakredytowaną.

[...] Spółka z o.o. z siedzibą w D., reprezentowane przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wystąpiło ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. zarządzenie pokontrolne ZWIOŚ w S., wnosząc o jego uchylenie. Ponadto Spółka wniosła o zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zwróciła się o dopuszczenie dowodu z protokołu kontroli z dnia [...] r. oraz wszystkich dokumentów stwierdzonych podczas kontroli zakończonej tym protokołem oraz dokumentów załączonych do skargi, na okoliczność potwierdzenia, że badania wykonywane spełniają wymogi z art. 147a P.o.ś.

Kwestionowanemu zarządzeniu organu Spółka zarzuciła:

- błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym przyjęciu, że badania osadów ściekowych oraz badania wskaźników zanieczyszczeń w ściekach oczyszczonych wykonywane były w sposób sprzeczny z art. 147a P.o.ś. oraz § 2

ust. 5 rozporządzenia w sprawie komunalnych osadów ściekowych, podczas gdy

w rzeczywistości badania te wykonywane były zgodnie z ww. przepisami przez akredytowane laboratorium,

- naruszenie art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego, podczas gdy w niniejszej sprawie nie było żadnych uchybień w działalności skarżącej Spółki, a przez to nie było potrzeby podjęcia działań służących wyeliminowaniu rzekomych uchybień, co przesądza

o bezzasadności wydania kwestionowanego zarządzenia,

- naruszenie art. 147a P.o.ś. w związku z art. 5 pkt 11 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. o systemie zgodności w związku z art. 2 pkt 10 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiające wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 339/93, poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że wymóg akredytacji należy odnosić do szczegółowych metod wykonywania badań, podczas gdy z przepisów powyższych wynika, że wymóg akredytacji dotyczy laboratorium jako całości oraz poprzez żądanie wykonywania badań "metodą akredytowaną" nie podając definicji "metody akredytowanej" lub też "metody nieakredytowanej", podczas gdy powołane wyżej przepisy stanowią o wykonywaniu badań przez akredytowane laboratoria i zawierają definicję "akredytacji", a nie "metody akredytowanej",

- naruszenie zasady równości określonej w art. 32 Konstytucji RP, poprzez nierówne traktowanie uprawnień i certyfikatów jednostek wskazanych w art. 147a P.o.ś.

W uzasadnieniu skargi, strona podniosła, że badania wykonywane były przez [...] w S., posiadającego akredytację [...] (dokument załączyła do skargi). W zakresie akredytacji ujęte zostały dziedziny badań: [...] i [...] – Badania chemiczne i pobieranie próbek wody, ścieków, wody do spożycia przez ludzi, [...] oraz [...] – Badania właściwości fizycznych i pobieranie próbek wody, ścieków, wody do spożycia dla ludzi. Badania wykonywane przez ww. laboratorium spełniają wszystkie wymogi określone w art. 147a P.o.ś. oraz rozporządzenia w sprawie komunalnych osadów ściekowych. Wydanie zarządzenia pokontrolnego nastąpiło w okoliczności braku podstaw faktycznych i prawnych do wydania zarządzenia.

Według skarżącej, ustawodawca za równorzędne uznał wszystkie certyfikaty, odpowiadające jednostkom: Polskiego Centrum Akredytacji, Dobrej Praktyki Laboratoryjnej, Systemu Zarządzania Jakością. Kontrolujący nie zachowali zasady równorzędności kryteriów oceny certyfikatów poszczególnych laboratoriów, co do spełnienia wymagań z art. 147a P.o.ś. Certyfikat wydany przez PCA kontrolujący ocenili jedynie poprzez analizę szczegółowych wskaźników wymienionych w zakresie akredytacji, podczas gdy w pozostałych certyfikatach takie szczegółowe wskaźniki nie występują. Zdaniem Spółki, takie ograniczenia i takie traktowanie kompetencji laboratoriów z ww. grup narusza zasadę równości wobec prawa, określoną w art. 32 Konstytucji RP oraz zaprzecza równorzędności wszystkich trzech certyfikatów, o której mowa w art. 147a P.o.ś.

Argumentowała, że art. 102 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. z 2017 r., poz. 1398 ze zm.) wprowadził zmiany

w ustawie o systemie zgodności, usuwając z niej jednostki akredytujące i proces akredytacji, natomiast zapomniano o dokonaniu stosownej zmiany w art. 147a P.o.ś. Ze szczegółowych wymagań zakresu akredytacji, zamieszczonych na stronie [...] w pkt 3.3 wskazano, że: "Laboratorium samo określa obszar działalności, na który zamierza uzyskać akredytację". Wnioskowany zakres akredytacji przedstawia się na formularzu [...] PCA nie określa metod badawczych ani procedur ich realizacji.

Wskazując na brzmienie art. 24 o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku, art. 16 ust. 4 i 4a ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach (Dz. U. z 2015 r., poz. 1203 ze zm.), Spółka wywiodła, że żaden z ww. przepisów nie wymaga, aby wskazując zakres akredytacji szczegółowo ujmować metody badawcze. Podmiot wykonujący badania na zlecenie Spółki, w okresie od [...] r. do [...] r., posiadał certyfikat systemu zarządzania jakością ISO 9001:2000 (załączyła do skargi), gdzie zakres badań oznacza się ogólnikowo: "przeprowadzenie badań jakościowych i ilościowych wód i ścieków", bez szczegółowego wskazywania metod, jakimi badania te mają być wykonywane.

Zdaniem Spółki, wszystkie powyższe rozważania są aktualne w odniesieniu do § 2 ust. 5 rozporządzenia w sprawie komunalnych osadów ściekowych. Dodała, że organ pismem z dnia [...] r. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za niezapewnienie wykonania w roku [...] r. pomiarów ww. wskaźników. Oprócz ww. dokumentów, do skargi Spółka dołączyła certyfikat [...] z dnia [...] r. o spełnieniu przez ww. Laboratorium normy ISO 9001:2000 oraz certyfikat Dobrej Praktyki Laboratoryjnej nr [...] przyznany [...].

Zaskarżony organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wskazał, że badania ścieków surowych i oczyszczonych, do których wykonywania zobowiązana była Spółka, były wykonywane przez [...], posiadający Certyfikat Akredytacji Laboratorium Badawczego Nr [...].

W załączniku do ww. akredytacji (wydanie nr [...] z [...] r. i nr [...] z [...] r., załączone do protokołu kontroli), nie zostały wymienione badania wskaźników: węglowodory ropopochodne i temperatura w ściekach, jak również nie zostały wymienione żadne badania wskaźników w osadach ściekowych, co oznacza,

że w okresie od [...] r. do [...] r. badania ww. wskaźników były wykonywane metodami nieakredytowanymi, tj. nie objętymi zakresem akredytacji laboratorium wykonującego badania. Zgodnie z art. 147a ust. 1 P.o.ś. powyższe stanowiło nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska.

Organ zauważył, że dołączony do skargi załącznik – Certyfikat Akredytacji Laboratorium Badawczego Nr [...] z zakresem akredytacji (wydanie nr [...] z [...] r.), jest niekompletny, brakuje bowiem stron będących nieodłączną jego częścią, na których zostały wymienione: przedmiot badań, rodzaje i dokumenty odniesienia. Wśród wymienionych wskaźników badań nie ma węglowodorów i temperatury, natomiast wśród wymienionych przedmiotów badań nie ma osadów ściekowych. Zgodnie z art. 305 ust. 2 i 3 P.o.ś., organ może nie uznać przedkładanych mu wyników wymaganych pomiarów wielkości emisji, jeżeli pomiary te nasuwają zastrzeżenia. Organ wywiódł, że laboratorium akredytowane w rozumieniu przepisów ustawy o systemie oceny zgodności, oznacza,

że jednostka akredytująca - Polskie Centrum Akredytacji w W. (dalej

w skrócie: "PCA"), uznaje kompetencje danego laboratorium do wykonywania określonych działań. Laboratorium jest akredytowane tylko w określonym zakresie (zakresie akredytacji). Dokument potwierdzający udzielenie akredytacji, czyli certyfikat, określa zakres udzielenia akredytacji oraz zakres jej ważności.

Podniósł, że istnieje istotna różnica pomiędzy pojęciami "system zarządzania jakością" a "akredytacja". Pierwsze zgodnie z definicją zawartą w ISO 9000:2000 (norma powołana przez Spółkę), jest systemem zarządzania do kierowania organizacją i nadzorowania w odniesieniu do jakości. Drugie – stanowi oficjalne potwierdzenie trzeciej strony, że laboratorium działa zgodnie z udokumentowanym systemem zarządzania i posiada kompetencje do wykonywania badań i/lub wzorcowań wskazanych w zakresie akredytacji. Zasady akredytacji zawarte są w międzynarodowych normach oraz wytycznych, które określają wymagania dla jednostek akredytujących i jednostek organizacyjnych podlegających procesowi. Uzyskanie certyfikatu świadczy o tym, że akredytowane podmioty zostały ocenione według tych norm i wytycznych.

W przypadku laboratoriów badawczych (jakim jest laboratorium, które wykonywało badania skarżącej), podstawą ich akredytacji jest norma PN-EN ISO/IEC 17025:2005. Spełnienie wymagań ww. normy umożliwia uzyskanie akredytacji PCA. Celem funkcjonowania systemu zgodnego z normą ISO 17025 jest wykazanie, że laboratorium badawcze bądź wzorcujące stosuje system jakości, jest kompetentne technicznie oraz jest zdolne do uzyskiwania miarodajnych wyników.

Jednym z dokumentów , w którym zostały opisane zasady udzielania akredytacji laboratoriów badawczych jest "Akredytacja laboratoriów badawczych, wymagania szczegółowe DAB-07" z dnia 16 października 2013 r. W pkt 3.2 wskazano, że PCA udziela akredytacji laboratorium badawczym na badania, których wyniki są przeznaczone i wykorzystywane na badania w obszarach regulowanych prawnie. Organ nie uzna przedkładanych mu wyników wymaganych pomiarów wielkości emisji przedłożonych przez podmiot korzystający ze środowiska, jeżeli pomiar ten został wykonany metodą, która nie została objęta zakresem akredytacji laboratorium badawczego wydanego przez PCA, a pogląd taki jest akceptowany w literaturze i orzecznictwie.

Według organu, systemy, w jakich funkcjonują certyfikowane jednostki badawcze akredytowane z PCA z jednostkami, które uzyskały certyfikat zgodności z zasadami Dobrej Praktyki Laboratoryjnej (DPL), nie są tożsame. Tym samym nie mogą być one traktowane równorzędnie, a podstawowe różnice dotyczą weryfikacji ich wymogów. W każdym przypadku przedmiotem oceny podmiotu zainteresowanego przeprowadzeniem pomiaru powinien być zakres uprawnień w odniesieniu do wszystkich substancji mogących stanowić przedmiot oceny.

Na rozprawie w dniu 7 lutego 2018 r. Sąd postanowił oddalić wnioski dowodowe strony skarżącej zawarte w skardze. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Przedmiotem skargi jest zarządzenie pokontrolne organu inspekcji ochrony środowiska w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Stosownie do

art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska

(Dz. U. z 2016 r., poz. 1688 ), na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń (ust. 2).

Nie budzi wątpliwości prawo skarżącej Spółki do poddania kontroli sądowoadministracyjnej kwestionowanego zarządzenia pokontrolnego. Mimo,

że zarządzenie to nie jest decyzją administracyjną, nie można mu odmówić charakteru aktu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", ponieważ ma ono charakter władczy i rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 1009/08, opubl. w ONSAiWSA 2010/5/86).

Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi ustalenie organu inspekcji ochrony środowiska, iż podmiot zobowiązany do przestrzegania wymagań środowiska, nie dotrzymywał wymogu badania wskaźników: węglowodory ropopochodne oraz temperatura w ściekach oczyszczonych metodami akredytowanymi. Kontrola organu wykazał również, że badania osadów ściekowych nie były wykonywane metodami akredytowanymi.

W dniach [...] r. ZWIOŚ w S. dokonał kontroli oczyszczalni ścieków w D. należącej do [...] Spółka z o.o. z siedzibą w D.. Podczas kontroli ustalono, że ścieki oczyszczone odprowadzane są do rzeki K. na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. udzielającego pozwolenia wodnoprawnego. Mocą tej decyzji Spółka zobowiązana została do wykonywania badań próbek ścieków surowych i oczyszczonych. Spółka przedłożyła sprawozdania badań ścieków, wykonanych na jej zlecenie przez [...] (znajdują się w aktach administracyjnych). Na podstawie przedłożonej dokumentacji organ stwierdził, że badania ścieków surowych oczyszczonych w zakresie wskaźnika węglowodory ropopochodne (w okresie [...].) i temperatura ([...] r.) wykonywane były metodą nieakredytowaną. Także badania osadów ściekowych nie były wykonywane metodami akredytowanymi. Opis przedmiotu kontroli i jej przebieg obrazuje protokół kontroli z dnia [...] r., podpisany przez przedstawiciela jednostki kontrolowanej. W oparciu o powyższe zaskarżonym zarządzeniem organ zarządził obowiązek niezwłocznego wykonywania badania osadów ściekowych metodami akredytowanymi oraz badania wszystkich wskaźników zanieczyszczeń w ściekach oczyszczonych metodami akredytowanymi.

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej Spółki o przeprowadzenie dowodów

z powołanych w skardze dokumentów, mając na względzie, że ww. protokół kontroli

z dnia [...] r. oraz certyfikat akredytacji nr [...] z dnia [...] r., znajdują się w aktach administracyjnych, tak więc kontrola oceny tego dokumentu przez organ, jest obowiązkiem Sądu (z urzędu) na podstawie art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Certyfikat Dobrej Praktyki Laboratoryjnej nr [...] nie dotyczy przedmiotu sprawy, bowiem wystawiony zostało na inny podmiot, niż ten, któremu Spółka zleciła badania kontrolowane przez zaskarżony organ. Z kolei Certyfikat Akredytacji z dnia [...] r., nie miał wpływu na wyjaśnienie okoliczności istotnej dla przedmiotu sprawy, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia. Tak więc przeprowadzenie dowodów z ww. dokumentów, stosownie do art. 106 § 3 ww. ustawy, było niezasadne.

W ocenie Sądu, materiał dowodowy został zebrany i oceniony przez organ

w sposób prawidłowy. Na drukach sprawozdań wskazujących analizę wybranych wskaźników zanieczyszczenia ścieków pod pozycją ropopochodne i temperatura brak było, jak w przypadku innych wskaźników, oznaczenia "A" – metoda akredytowana badania. Brak wykonania badania tych wskaźników metodą akredytacyjną, potwierdza dokument określający zakres akredytacji podmiotu wykonującego badania na rzecz skarżącej Spółki, tj. [...], który legitymuje się akredytacją wydaną przez Polskie Centrum Akredytacyjne w W. o nr. [...]. Jak trafnie wskazał organ w certyfikacie, w wykazie rodzaju działalności/badanych cech/metod w dniu kontroli nie został wymieniony wskaźnik badawczy – węglowodory ropopochodne oraz temperatura. W dokumencie tym na stronie pierwszej, jak i kolejnych, w miejscu określenia dziedziny/przedmiotu badań wykonywanych przez Laboratorium brak jest oznaczenia "osady ściekowe" i przypisanych mu dokumentów odniesienia (norm PN). W wykazie zmian zatwierdzonych przez PCA w W. w dniu [...] r., a więc już po wydania zaskarżonego zarządzenia, do ww. akredytacji został dopisany wskaźnik - temperatura pobranej próbki wody (zgodnie z normą [...]).

Zgodnie z art. 147a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r., poz. 519 ze zm.), zwanej dalej: "P.o.ś.", prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia są obowiązani zapewnić wykonanie pomiarów wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska, w tym pobieranie próbek przez:

1) akredytowane laboratorium w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.

o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2016 r., poz. 655 ze zm.) lub

2) certyfikowane jednostki badawcze, o których mowa w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia

25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i mieszaninach (Dz. U. z 2015 r., poz. 1203 ze zm.)

- w zakresie badań, do których wykonywania są obowiązani.

Jak wynika z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 lutego

2015 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz. U., poz. 257), warunkiem stosowania komunalnych osadów ściekowych jest wykonywanie przez ich wytwórcę badań, o których mowa w § 5 i 6, w tym pobieranie próbek, w laboratoriach, o których mowa w art. 147a P.o.ś.

Skarżąca zanegowała potrzebę wyeliminowania uchybień stwierdzonych

w kontroli organu oraz kwestionowała stanowisko, że wymóg akredytacji należy odnosić do szczegółowych metod wykonywania badań, podczas gdy obowiązujące przepisy stanowią o wykonywaniu badań przez akredytowane laboratoria i zawierają definicję "akredytacji" a nie "metody akredytowanej" czy "metody nieakredytowanej".

Sąd uznał, że przepisy, które stały się podstawą wydania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego zostały przez organy zastosowane w sposób prawidłowy.

Z przepisów ustawy wynika obowiązek zapewnienia przez podmiot prowadzący instalację oraz użytkownika urządzenia, wykonywania pomiarów wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska tylko przez akredytowane laboratorium w rozumieniu ustawy o systemie ocen zgodności (art. 147a ust. 1 pkt 1 P.o.ś.) lub certyfikowane jednostki badawcze, o których mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o substancjach chemicznych i mieszaninach (art. 147a ust. 1 pkt 3), albo laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1a P.o.ś. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II OPS 1/14 (opubl. w ONSAiWSA z 2015 r., nr 2, poz. 18) przedmiotowe laboratorium musi posiadać akredytację uzyskaną w trybie określonym przepisami ustawy o systemie oceny zgodności, przy czym udziela je Polskie Centrum Akredytacji w W. na wniosek jednostki oceniającej zgodność (czyli danego laboratorium). Akredytowane laboratorium musi więc spełniać odpowiednie ustawowe wymagania, a w szczególności uzyskać certyfikat wdrożeniowy systemu jakości lub certyfikat w rozumieniu art. 16 ust. 2 ustawy o systemie oceny zgodności. Alternatywnym wymogiem jest posiadanie przez dane laboratorium, które realizuje badania substancji lub ich mieszanin, certyfikatu Dobrej Praktyki Laboratoryjnej

w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy o substancjach chemicznych i ich mieszaninach,

a także posiadanie przez to laboratorium wpisu do wykazu certyfikowanych jednostek badawczych w zakresie Dobrej Praktyki Laboratoryjnej. Ponadto, co należy przypomnieć, powyższe uprawnienia do wykonywania badań są zawsze czasowe i dlatego też muszą być stale aktualizowane. Dotyczy to także oceny zakresu przedmiotowego kompetencji, które przysługują danemu laboratorium w odniesieniu do substancji poddawanych badaniu (ocenie) w aspekcie poszczególnych jej wskaźników, pod kątem posiadanej – wymaganej w tym zakresie akredytacji, oczywiście jeżeli dalej na podmiocie korzystającym ze środowiska ciąży obowiązek przeprowadzania pomiarów. W przeciwnym razie wyniki przeprowadzonych badań będą rodzić zastrzeżenia.

Należy także zauważyć, że jeżeli podmiot korzystający ze środowiska prowadzi instalację lub jest to użytkownik urządzenia, a posiada własne laboratorium, to może wykonywać w nim pomiary wielkości emisji lub innych warunków korzystania

ze środowiska, do których jest ustawowo obowiązany, tylko pod warunkiem, że sam posiada certyfikat systemu zarządzania jakością i własne laboratorium jest także objęte systemem zarządzania jakością.

W ustawie o systemie zgodności brak jest definicji "metoda akredytowana" czy "metoda nieakredytowana". Ustawodawca w art. 5 pkt 11 ustawy o systemie oceny zgodności, odsyła natomiast do definicji "akredytacji", o której mowa w art. 2 pkt 10 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca

2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz.U. UE.L nr 218 z 13 sierpnia 2008 r.,) – zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 765/2008". Stosownie do tego przepisu, "akredytacja" jest poświadczeniem przez krajową jednostkę akredytującą, że dane laboratorium spełnia zarówno wymagania określone w normach zharmonizowanych w rozumieniu art. 2 pkt 9 rozporządzenia nr 765/2008, której tytuł i numer zostały opublikowane w Dz.Urz. UE, jak i wszelkie inne dodatkowe wymagania. Są one ustalone w odpowiednich systemach sektorowych, jako niezbędne do realizacji, biorąc pod uwagę wymagane w tym zakresie metodyki referencyjne w świetle art. 3 pkt 9 P.o.ś. i najlepsze dostępne techniki w rozumieniu art. 3 pkt 10 p.o.ś. w związku z art. 207 P.o.ś. oraz zakres przedmiotowy nałożonego obowiązku prowadzenia pomiarów przez każdy taki podmiot korzystający ze środowiska.

Zgodnie z art. 2 pkt 9 rozporządzenia WE 765/2008 przez "normę zharmonizowaną" rozumie się normę przyjętą przez jedną z europejskich organizacji normalizacyjnych wymienionych w załączniku I do dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego na podstawie wniosku sporządzonego przez Komisję zgodnie z art. 6 tej dyrektywy.

W ocenie Sądu, w świetle art. 2 pkt 9 i 10 rozporządzenia nr 765/2008

w zw. z art. 5 pkt 11 ustawy o systemie zgodności, dane laboratorium jest akredytowane w takim zakresie, w jakim spełnia wymagania określone w normach zharmonizowanych, stanowiących potwierdzenie technicznych kompetencji jednostek, których zadaniem jest zapewnienie zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami, jak i spełnia wszelkie inne konieczne wymagania.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o systemie zgodności, domniemywa się, że wyrób spełnia określone zasadnicze wymagania, jeżeli jest zgodny z odpowiednimi postanowieniami norm zharmonizowanych lub specyfikacji zharmonizowanych. Prezes Polskiego Komitetu Normalizacyjnego ogłasza dwa razy w roku, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski"" numery i tytuły norm zharmonizowanych wraz z tytułami aktów prawnych wdrażających dyrektywy nowego podejścia i danymi dotyczącymi miejsca ich publikacji, a także informacje o ogłoszonych przez Komisję Europejską okresach przejściowych stosowania domniemania zgodności i ostrzeżeniach dotyczących ograniczenia domniemania zgodności, według stanu na dzień 30 czerwca i dzień 31 grudnia każdego roku. Polska Norma oznaczana jest symbolem PN. Polski Komitet Normalizacyjny zajmuje się wprowadzaniem do PN Norm Europejskich, tworzonych przez Europejski Komitet Normalizacyjny. Polski Komitet Normalizacyjny należy do Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej (ISO). Organizacja ta ustanawia normy o zasięgu ponadkrajowym.

Zgodnie z art. 4 pkt 9 rozporządzenia nr 765/2008, krajowa jednostka akredytująca, posiada status jednostki upoważnionej przez państwo do dokonywania autorytatywnej oceny w zakresie kompetencji laboratoriów, jak i innych jednostek oceniających zgodność w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 5 pkt 7a,

art. 25 i art. 26 ustawy o systemie oceny zgodności. Ponadto art. 5 pkt 8 ustawy

o systemie ocenie zgodności jednoznacznie stanowi, że certyfikacja oznacza także działanie jednostki certyfikującej, które wykazuje, czy należycie zidentyfikowany wyrób lub proces jego wytwarzania są zgodne z zasadniczymi lub szczegółowymi wymaganiami.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, przedstawione przez skarżącą Spółkę wyniki badań mogą być uznane za wykonane zgodnie

z wymaganiami ochrony środowiska co do przedmiotu badań i badanych cech/metod, tylko w takim zakresie, w jakim działające na jej zlecenie Laboratorium legitymuje się akredytacją zatwierdzoną przez krajową jednostkę akredytującą. Dokument ten winien wyraźnie stwierdzać uprawnienie do wykonywania przedmiotu badań np. woda, ścieki, osady ściekowe itp., a w przypadku badanych wskaźników, potwierdzać wykonanie badania zgodnie z dokumentem odniesienia, czyli stosowną normą - PN. W przedmiotowym przypadku oznaczałoby konieczność oznaczenia w dokumencie akredytacji przedmiotu badań – "osady ściekowe". W przypadku badania w ściekach czy wodzie wskaźnika węglowodory ropopochodne, oznaczałoby to przyznanie akredytacji w zakresie spełnienia normy PN-EN ISO 9377-2:2003, a w przypadku wskaźnika temperatura spełnienia normy PN-C-04584:1977. Załączony do akt sprawy zakres akredytacji Laboratorium Badawczego nr [...], w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonego zarządzenia, nie zawiera ww. przedmiotu badania i norm odniesienia, tak więc w tym zakresie Laboratorium to nie posiadało kompetencji do wykonania określonego badania. Podnoszone przez skarżącą dziedziny badań, ujęte na stronie tytułowej certyfikatu kodem [...], [...], [...], [...] nie oznaczają spełnienia przez ww. Laboratorium akredytacji w pełnym zakresie przedstawionych przez nie wykazów badań laboratoryjnych. Posiadanie przez podmiot wykonujący badanie certyfikatu zarządzania jakością PN-EN ISO/IEC 17025:2005 ma charakter uzupełniający dla uznania kompetencji technicznej i miarodajnych wyników w danej dziedzinie, samo przez się nie stanowi o przyznaniu akredytacji w zakresie spornych badań. Z dokumentu tego wynika, że akredytowana działalność jest określona w zakresie Akredytacji nr [...] Posiadanie przez Laboratorium certyfikatu [...] potwierdzającego spełnienie normy ISO 9001:2000 świadczy co najwyżej o uznaniu system zarządzania jakością

w organizacji, a nie o uznaniu wykonywania badań wód i ścieków metodami akredytowanymi zgodnie z dokumentem odniesienia wskazującym spełnienie normy – PN.

W konsekwencji, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do uwzględnienia stawianych skargą zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego wydanym zarządzeniem pokontrolnym. Nietrafny jest także zarzut skargi, że zaskarżonym zarządzeniem doszło do naruszenia art. 32 Konstytucji RP. Sąd zauważa, iż z okoliczności sprawy wynika, że skarżąca Spółka korzystała z badań podmiotu legitymującego się akredytacją przyznaną przez PCA w W. (w określonym zakresie), certyfikatu innej instytucji akredytacyjnej przyznanego temu samemu Laboratorium Spółka nie przedstawiła. W takiej sytuacji, jakiekolwiek wywody na temat równorzędnego traktowania dokumentów akredytacyjnych na gruncie niniejszej sprawy są niezasadne, co oznacza, że naruszenie konstytucyjnej zasady równości nie znajduje potwierdzenia w okolicznościach sprawy.

Kierując się powyższym, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił. Nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji nie jest możliwe zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz organu, niezależnie od wyniku sprawy, albowiem brak ku temu podstawy prawnej. Zwrot kosztów przysługuje jedynie stronie skarżącej od organu administracji (art. 200 ww. ustawy).