Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 750/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 46 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 50 poz 291
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jednolity
article: par. 9 ust. 2 pkt 1,
journal: Dz.U. 2004 nr 286 poz 2870
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Barbara Stukan-Pytlowany (spr.) Protokolant Piotr Mikucki po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 17 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Lu 425/10 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. wyrokiem z 17 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 425/10 oddalił skargę A. K.(dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] marca 2005 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Z. (dalej: organ I instancji) wpłynął wniosek A. K. o pomoc finansową na działanie i wspieranie gospodarstw niskotowarowych wraz z wymaganymi załącznikami. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. wydał w dniu [...] lutego 2006 r. decyzję o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie 4 818,66 zł, przy czym płatność miała być wypłacana przez 5 kolejnych lat z następującymi zastrzeżeniami:

1. przyznana kwota płatności będzie przeliczana z kwoty ustalonej w euro, z możliwością zmiany jej wysokości w złotych w kolejnych latach;

2. zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm., dalej: rozporządzenie z dnia 7 grudnia 2004 r.), warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności, przy czym w ciągu 7 dni po ww. terminie należało złożyć oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia, dołączając dokument powyższe potwierdzający.

W dniu [...] października 2008 r. do organu I instancji wpłynęło oświadczenie skarżącego o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, do którego dołączono fakturę VAT z dnia [...] marca 2007 r. na zakup maszyny rolniczej - opryskiwacza 6001, natomiast w dniu [...] października 2008 r. skarżący stosownym pismem zwrócił się o "uznanie za usprawiedliwione niewykonanie drugiego przedsięwzięcia określonego w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, a mianowicie zakupu zwierząt gospodarskich". Prośbę uzasadniał tym, że w okresie składania wniosku, jego stan zdrowia był na poziomie średnim, zaś obecnie wystąpiło u niego schorzenie nadciśnienia tętniczego z niedowładem prawej ręki. W związku z tym, że miało ono charakter przewlekły, nie był on zdolny do wykonania żadnego wysiłku fizycznego, a taki jest wymagany przy obsłudze zwierząt gospodarskich. Podkreślił nadto, że wymaga stałej opieki lekarskiej oraz systematycznej farmakoterapii. Ponadto poinformował, że ma 73 lata i jest emerytem. Złożył też stosowne zaświadczenie lekarskie z dnia [...] października 2008 r.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. [...] marca 2009 r. wydał decyzję o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5. W uzasadnieniu organ podał, że wskazane przez skarżącego w zaświadczeniu lekarskim dolegliwości nie świadczyły o długotrwałej niezdolności do pracy producenta, a tym samym nie stanowiły przeszkody do realizacji przedsięwzięcia nr 3 zadeklarowanego we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.

Dyrektor [...] Oddziału Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymał w mocy decyzji organu I instancji.

Skarżący złożył od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L., który wyrokiem z dnia 7 października 2009 r. ją uchylił. WSA wskazał w uzasadnieniu, że organ II instancji w ogóle nie rozważył istnienia bądź nieistnienia przesłanki długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego warunkującej przyznanie płatności w czwartym i piątym roku, pomimo niezrealizowania przedsięwzięcia objętego wnioskiem i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w kontekście przedłożonego zaświadczenia lekarskiego, czym naruszył obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całości zebranego materiału dowodowego i ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, po ponownym przeanalizowaniu dokumentacji zgromadzonej w sprawie, decyzją z dnia [...] marca 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji oraz wskazał, że szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania, w zakresie ustalonym w planie rozwoju obszarów wiejskich, uregulowane zostały w rozporządzeniu z dnia 7 grudnia 2004 r. wydanym na podstawie art. 3 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2237 z późn. zm.).

Organ odwoławczy podał, że wypłata trzeciej płatności w kwocie 4.491,87 zł nastąpiła w dniu [...] kwietnia 2008 r., co oznaczało, że termin 6 miesięczny na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego - od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu - upłynął [...] października 2008 r. A zatem terminem ostatecznym na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego był 23 październik 2008 r. Odnosząc się do złożonego przez skarżącego w dniu 17 października 2008 r. oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, wraz z fakturą VAT z dnia [...] marca 2007 r. potwierdzającą zakup maszyny rolniczej (opryskiwacz 6001), organ odwoławczy podkreślił, iż w przypadku gdy realizacja przedsięwzięć określonych w pianie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na wystąpienie okoliczności wymienionych w § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r., zamiast oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności w myśl § 9 ust. 3. Jeżeli zaistniałaby jedna z okoliczności z § 9 ust. 2 pkt 1 - 4 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r., organ administracji publicznej zamiast wstrzymać producentowi

rolnemu przyznaną płatność, może ją wypłacić.

Organ II instancji podkreślił, że skarżący w dniu 20 października 2008 r. (czyli w terminie na złożenie oświadczenia) złożył wraz zaświadczeniem lekarskim wniosek o uznanie za usprawiedliwione niewykonanie drugiego przedsięwzięcia określonego w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (dotyczącego zakupu zwierząt gospodarskich) z powodu niezdolności do pracy.

Zdaniem organu odwoławczego przedstawione zaświadczenie lekarskie z dnia 17 października 2008 r. nie odpowiadało dyspozycji § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r., gdyż długotrwała niezdolność do pracy musi być rozumiana zgodnie z zapisami ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291, z późn. zm., dalej: ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników), a stosownie do art. 46 ust. 1 tej ustawy, orzeczenia w zakresie trwałej i okresowej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, wydają lekarze rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W konsekwencji powyższego organ uznał, że decyzja organu I instancji o wstrzymaniu w czwartym i piątym roku wypłaty płatności z tytułu wsparcia gospodarstwa niskotowarowego była prawidłowa.

Skarżący zaskarżył powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Sąd I instancji skargę oddalił, wskazując w uzasadnieniu, że poza sporem pozostawała kwestia, że skarżącemu na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. z dnia [...] lutego 2006 r., przyznano płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie 4 818,66 zł, która miała być wypłacana przez 5 kolejnych lat, między innymi z tym zastrzeżeniem, że warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności, przy czym w ciągu 7 dni po ww. terminie należało złożyć oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia, dołączając dokumenty powyższe potwierdzające.

Skarżący nie kwestionuje, że wypłata trzeciej płatności w kwocie 4491,87 zł nastąpiła w dniu [...] kwietnia 2008 r., oraz że termin 6 miesięczny - na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (zakup maszyn rolniczych oraz zakup zwierząt gospodarskich) od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu - upłynął [...] października 2008 r., a to z kolei oznaczało, że terminem ostatecznym na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego był dzień 23 października 2008 r.

Z niekwestionowanych ustaleń organu odwoławczego wynikało, że w dniu 17 października 2008 r. skarżący złożył stosowne oświadczenie o zrealizowaniu jednego z dwóch przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, a mianowicie zakupił maszynę rolniczą (opryskiwacz 6001), co potwierdził fakturą VAT. Natomiast w dniu [...] października 2008 r. złożył ponowne oświadczenie, wraz z zaświadczeniem lekarskim oraz prośbą o uznanie za usprawiedliwione niewykonanie drugiego przedsięwzięcia określonego w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, jako zakup zwierząt gospodarskich z powodu niezdolności do pracy.

Sąd I instancji zauważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w L., uchylając w dniu 7 października 2009 r., w sprawie ISA/Lu362/09 zaskarżoną decyzję, wskazał, że "organ II instancji w ogóle nie rozważył istnienia bądź nieistnienia określonej w § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. przesłanki długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego warunkującej przyznanie płatności w czwartym i piątym roku, pomimo niezrealizowania przedsięwzięcia objętego wnioskiem i planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w kontekście przedłożonego przez stronę zaświadczenia lekarskiego, czym naruszył obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całości zebranego materiału dowodowego i ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu". Sąd ten stwierdził nadto, iż "nie można w żadnym wypadku uznać, że odzwierciedleniem przeprowadzonego po raz drugi rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy jest zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenia, że ocena organu odwoławczego jest, co do istoty sprawy taka sama, jak rozstrzygnięcie organu I instancji tzn., że w przedmiotowej sprawie wydanie decyzji o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w 4 i 5 jest uzasadnione w świetle ustalonych okoliczności faktycznych i prawnych".

Rozpoznając sprawę ponownie, WSA podkreślił, że spór sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy skarżący, zwracając się do organu I instancji w dniu [...] października 2008 r. o "uznanie za usprawiedliwione niewykonanie jednego z dwu przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, a mianowicie zakupu jałówki", z powodu stanu zdrowia spowodowanego niedowładem prawej ręki w związku ze schorzeniem nadciśnienia tętniczego, mającego charakter przewlekły oraz koniecznością stałej opieki lekarskiej i systematycznej farmakoterapii, wystarczająco udokumentował niezdolność do pracy zaświadczeniem lekarskim z dnia 17 października 2008 r.

W ocenie Sądu I instancji rację miał organ odwoławczy, że długotrwała niezdolność do pracy musi być rozumiana zgodnie z przepisami ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w postaci orzeczenia w zakresie trwałej i okresowej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym wydanym przez lekarza rzeczoznawcę Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Stąd też złożenie przez skarżącego zaświadczenia lekarskiego, wydanego w przedmiocie jego stanu zdrowia z dnia 17 października 2008 r. przez lekarza internistę -specjalistę medycyny rodzinnej, nie odpowiadało wymogom, a tym samym nie mogło stanowić dowodu na okoliczność długotrwałej niezdolności do pracy.

Odnosząc się do zarzutów skargi, WSA nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia podkreślając, że wyrokiem z dnia 7 października 2009 r., w sprawie o sygn. I SA/Lu 362/09, Sąd I instancji uchylił jedynie decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] czerwca 2009 r. z przyczyn procesowych, ze wskazaniem, że organ odwoławczy "w ogóle nie rozważył istnienia bądź nieistnienia przesłanki długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego warunkującej przyznanie płatności w czwartym i piątym roku, pomimo niezrealizowania przedsięwzięcia objętego wnioskiem i planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w kontekście przedłożonego przez stronę zaświadczenia lekarskiego". Tak więc skarżący pomylił się twierdząc, iż WSA w L. w wyroku z dnia 7 października 2009 r. zajął "pozytywne dla niego stanowisko". Sąd ten, z uwagi na swoją kognicję, nie przesądził kwestii zaświadczenia lekarskiego, ani w sensie pozytywnym, ani negatywnym, nakazał natomiast jej rozważenie organowi II instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi we wcześniejszym orzeczeniu Sądu I instancji, stwierdził, że organ odwoławczy dokonał analizy przesłanki długotrwałej niezdolności do pracy skarżącego w kontekście przedłożonego przez niego zaświadczenia lekarskiego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu aktualnie zaskarżonej decyzji. Nie stwierdzając podstaw do jego uwzględnienia, wskazał, iż było ono niewystarczające z punktu widzenia przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, albowiem nie zostało ono wydane przez lekarza rzeczoznawcę Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

Jakkolwiek zgodzić się należało zdaniem Sądu I instancji ze skarżącym, iż § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzania z dnia 7 grudnia 2004 r. "traktując o długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego nie wskazuje na żadne udokumentowanie tego zdarzenia", to jak już wyżej podniesiono, kwestia ta została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie rodzajów dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności (Dz. U. Nr 46, poz. 308 ze zm., dalej: rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r.), którego § 1 pkt 2 wprost odsyła do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Sąd I instancji dostrzegł, iż organ odwoławczy na przepisy powyższego rozporządzenia się nie powołał, nie mniej jednak zaskarżone rozstrzygnięcie miało w nich umocowanie. Tak więc samo odwołanie się jedynie do przepisu 46 ust. 1 o ubezpieczeniu społecznym rolników nie stanowiło uchybienia, którego skutkiem mogłoby być wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego.

Oceniając kwestię wieku skarżącego (75 lat) i fakt przebywania przez niego na emeryturze z tytułu pracy pozarolniczej, Sąd stwierdził, iż są to okoliczności nie mające znaczenia z punktu widzenia istoty sprawy.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył A. K. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w zw. z § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie rodzajów dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności oraz art. 46 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników przez uznanie, że długotrwałą niezdolność do pracy, o jakiej mowa w § 9 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia, skarżący mógł udokumentować wyłącznie orzeczeniem lekarza rzeczoznawcy KRUS wydanym na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym kasator podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Wobec takich regulacji nie może budzić wątpliwości, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie i że uzasadnione jest odnoszenie się do poszczególnych zarzutów składających się na podstawy kasacyjne i wyznaczających zakres badania sprawy przez sąd drugiej instancji.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta jest wyłącznie na pierwszej spośród wymienionych w art.174 p.p.s.a. podstaw. Jako naruszone wymienione są § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w zw. z § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. oraz art. 46 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez uznanie, że długotrwałą niezdolność do pracy, o jakiej mowa w § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r., skarżący winien udokumentować wyłącznie orzeczeniem lekarza rzeczoznawcy KRUS wydanym na podstawie art. 46 ust. 1 ww. ustawy.

Zarzutom naruszenia tych przepisów należy odmówić słuszności. Art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008, stanowi, że przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w rozumieniu art. 40 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, wraz ze stosownymi dowodami zgodnymi z wymogami właściwego organu, podlegają zgłoszeniu temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od daty ustania tych okoliczności. Zgodnie natomiast z art. 40 ust. 4 lit. b rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, działanie siły wyższej lub nadzwyczajne okoliczności są uznawane przez właściwy organ, w przypadkach takich jak na przykład długookresowa niezdolność rolnika do pracy. Należy zauważyć, że prawodawca wspólnotowy w przepisie art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 mówiąc o "stosownych dowodach" nie precyzuje bliżej charakteru tych dowodów. Ponadto pozostawia swobodnej regulacji w państwach członkowskich określenie "wymogów właściwego organu". Zatem w danym państwie członkowskim właściwy organ może być kompetentny do samodzielnego określenia sposobu dowodzenia przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. W polskim systemie prawnym jednak organy administracji publicznej działają na podstawie i granicach prawa zgodnie z zasadą wymienioną w art. 7 Konstytucji RP. Jak wynika z art. 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.) w indywidualnych sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych obowiązują przepisy tej ustawy, które w art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. określają zasady postępowania dowodowego. Z przepisów k.p.a. wynika, że nie jest dopuszczalne ograniczanie sposobu dowodzenia okoliczności faktycznych przez wskazywanie określonych środków dowodowych. Reguła ta może doznawać wyjątków na mocy przepisów szczególnych. Przepisami takimi jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie rodzajów dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności (Dz. U. 2007 r. Nr 46 poz. 308, dalej rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r.). Zgodnie z § 1 pkt 2 tego rozporządzenia dowodem, jakim wyłącznie można wykazać długotrwałą niezdolność do pracy, stało się zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, wydane na postawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostawało, że w chwili jej rozpatrywania przez organy administracji publicznej rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. już obowiązywało.

Z dniem wejścia w życie wskazanego rozporządzenia (15 marca 2007 r.) jego przepisy, jako przepisy szczególne, wyłączyły stosowanie zasad postępowania dowodowego wymienionych w k.p.a. Zatem wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji i organy administracji publicznej miały podstawy prawne do odwoływania się do zasad dowodzenia niezdolności do pracy określonych w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników. Jak wynika z art. 46 ust. 1 tej ustawy orzeczenia w zakresie trwałej i okresowej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym wydaje lekarz rzeczoznawca Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Zasadnie zatem przyjął Sąd I instancji, że złożenie przez skarżącego zaświadczenia lekarskiego w przedmiocie jego stanu zdrowia przez lekarza specjalistę medycyny rodzinnej nie odpowiadało wymogom tej ustawy, a zatem nie mogło stanowić dowodu na okoliczność długotrwałej niezdolności do pracy, o której mowa w § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. Słusznie też zauważył Sąd I instancji, że wprawdzie § 9 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia nie wskazuje na udokumentowanie tego zdarzenia, ale co już Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, kwestia ta została odrębnie uregulowana w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r., którego § 1 pkt 2 odsyła wprost do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Podnoszona przez autora skargi kasacyjnej okoliczność, że skarżący jako emeryt nie podlega ubezpieczeniu chorobowemu z mocy art. 7 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, nie miała znaczenia w rozpoznawanej sprawie i nie wyłączała zastosowania w sprawie przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Bowiem zgodnie z przywołanymi regulacjami prawnymi, jeżeli skarżący chciał jako producent rolny skorzystać z płatności do gospodarstwa niskotowarowego, to powinien był zastosować się do wymogów określonych w przepisach § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. i § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. oraz przedłożyć zaświadczenie z KRUS, bowiem tylko lekarz rzeczoznawca Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego uprawniony jest poświadczyć niezdolność chorobową producenta rolnego, a w takim charakterze występował skarżący w rozpoznawanej sprawie, wnosząc o płatność. Z faktu, że skarżący był emerytem z tytułu pracy pozarolniczej i podlegał ubezpieczeniu w ZUS, nie mógł wywodzić skutków prawnych w tej sprawie.

Z wymienionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał rozstrzygnięcie Sądu I instancji za prawidłowe i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.