Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2265/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 200
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Anna Falkiewicz-Kluj WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 maja 2021 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. z siedzibą w [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2020 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r., przez przedsiębiorstwo państwowe [...] w [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego we [...], obręb [...], ozn. jako działka nr [...] o pow. [...] ha, (wg stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. część działki nr [...] o pow. [...] ha), objętego księgą wieczystą nr [...].

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2020 r., działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65 - dalej "ugn") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120 ze zm.), stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe [...] z siedzibą w [...] prawa użytkowania wieczystego opisanego wyżej gruntu.

[...] S.A. z siedzibą w [...] złożyły odwołanie od powyższej decyzji zaskarżając jej uzasadnienie w zakresie w jakim zawiera stwierdzenia, że ogrodzenie i altanki znajdujące się na uwłaszczanym gruncie stanowią własność Polskiego Związku Działkowców.

Minister Rozwoju rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 200 ust. 1 ugn grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. W myśl art. 200 ust. 4 tej ustawy, uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich.

Minister zaznaczył, że organ I instancji rozpoznając wniosek [...] S.A. z siedzibą w [...] ustalił, że grunt oznaczony jako działka nr [...] o pow. [...] ha, w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz obecnie stanowi własność Skarbu Państwa na podstawie art. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87), co zostało ustalone na podstawie zaświadczenia Prezydenta [...] z [...] lipca 2005 r. nr [...] oraz treści KW nr [...].

Natomiast z wykazu zmian danych ewidencyjnych wynika, że w wyniku wznowienia granic prawnych nieruchomości objętej KW nr [...], w operacie ewidencji gruntów w dniu [...] marca 2009 r. dokonano zmiany powierzchni przedmiotowej działki nr [...] z [...] ha na [...] ha.

Organ I instancji ustalił ponadto, że następcą prawnym uwłaszczanego przedsiębiorstwa jest spółka [...] S.A. z siedzibą w [...], której jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa, powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego "[...]" z siedzibą w [...]. Powyższe zostało ustalone na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z [...] grudnia 2000 r. oraz z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego Nr [...] z [...] lutego 2003 r.

Minister Rozwoju zaznaczył, że okoliczności powyższe nie budzą wątpliwości i nie zostały zakwestionowane przez skarżącą.

Odnosząc się natomiast do przesłanki znajdowania się przedmiotowego gruntu w zarządzie [...] w [...], w okresie przed dniem 5 grudnia 1990 r., organ odwoławczy podkreślił, że zarząd, to prawna forma władania nieruchomością. Obowiązująca 5 grudnia 1990 r. ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99) przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Zgodnie z art. 38 ust. 2 ww. ustawy państwowe jednostki organizacyjne uzyskują grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Ponadto na podstawie art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. grunty państwowe będące w dniu wejścia ww. ustawy tj., dnia 1 sierpnia 1985 r., w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych, które to zostało ustanowione między innymi na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. Nr 32, poz. 159) przechodzą w zarząd tych jednostek.

Zarząd nieruchomości był zatem ustanawiany nie w sposób ogólny, lecz tylko dla ściśle określonych składników mienia. Jednocześnie zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia zarządu nie można w żadnym przypadku domniemywać. W orzecznictwie przyjmuje się również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej.

Organ odwoławczy zaznaczył, że stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 4 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Takimi dokumentami są: decyzja o przekazaniu nieruchomości w zarząd; decyzja o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie jeśli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.; umowa między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu; umowa zawarta w formie aktu notarialnego przed dniem [...] lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa; odpis księgi wieczystej stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości; decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością; decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem [...] sierpnia 1985 r.; uchwała, zarządzenie lub decyzja wydana w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości; protokół przekazania nieruchomości sporządzony między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem [...] sierpnia 1985 r.; umowa o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości sporządzonych przed dniem [...] października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.

Minister Rozwoju podkreślił, że w aktach sprawy znajduje się m.in. kopia decyzji Prezydium Rady Narodowej we [...] Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z [...] marca 1966 r. nr [...] orzekającej o przekazaniu, na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159), w użytkowanie parceli o pow. [...] ha, położonej we [...], w obrębie [...] na rzecz Dyrekcji [...] we [...]. Ponadto do akt sprawy została załączona kopia protokołu zdawczo - odbiorczego z [...] marca 1966 r. nr [...] spisanego pomiędzy Miejskim Zarządem Gospodarki Terenami we [...]a Dyrekcją [...] we [...], w sprawie przekazania (na podstawie ww. decyzji z [...] marca 1966 r.) Dyrekcji [...] we [...] nieruchomości położonej we [...], obręb [...], oznaczonej jako parcela nr [...] o pow. [...] ha.

Powyższa decyzja z [...] marca 1966 r. przekazująca działkę nr [...] w użytkowanie Dyrekcji [...] we [...] stanowi również podstawę wpisu tego prawa do księgi wieczystej.

W ocenie organu odwoławczego powyżej wskazane dokumenty potwierdzają, zgodnie z § 4 pkt 2, 5 i 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r., że w dniu 5 grudnia 1990 r. przedsiębiorstwu państwowemu [...] w [...] przysługiwało prawo zarządu do przedmiotowego gruntu oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Przy tym jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy pism Urzędu Miejskiego we [...] z [...] grudnia 2019 r. do działki nr [...] nie zostały zgłoszone roszczenia poprzednich właścicieli ani osób trzecich do przedmiotowej nieruchomości.

Minister zaznaczył ponadto, że z akt sprawy wynika, że z wniosku Polskiego Związku Działkowców we [...] przed Prezydentem [...] wszczęte zostało postępowanie w trybie art. 76 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych o stwierdzenie nabycia przez PZD prawa użytkowania gruntu w granicach działki nr [...]. Postanowieniem Prezydenta [...] z [...] grudnia 2017 r. postępowanie to zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania w sprawie uwłaszczenia [...] ww. działką nr [...] (pismo [...] S.A. z [...] grudnia 2019 r.).

Pismem z [...] września 2018 r. skierowanym do Wojewody [...] Prezes Okręgowego Zarządu Polskiego Związku Działkowców we [...] wskazał, iż PZD na mocy art. 32 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. z 1981 r. Nr 12, poz. 58 ze zm.) wszystkie ogrody przyzakładowe przeszły z mocy prawa w użytkowanie Polskiego Związku Działkowców. Zatem PZD jest podmiotem, który posiada interes prawny w wykazaniu roszczeń do działki nr [...], obręb [...] i uzyskaniu decyzji o nabyciu prawa użytkowania w świetle art. 76 ustawy ROD z 13 grudnia 2013 r.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. miejskie i przyzakładowe pracownicze ogrody działkowe istniejące w dniu wejścia w życie ustawy stają się pracowniczymi ogrodami działkowymi w rozumieniu ustawy. W myśl art. 32 ust. 2 Polski Związek Działkowców przejmuje nieodpłatnie majątek, należności i zobowiązania działających dotychczas jednostek organizacyjnych pracowniczych ogrodów działkowych. Urządzenia służące do wspólnego użytku użytkowników działek stają się własnością Związku.

Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 1050/05 wskazał, że to, że istniejące dotychczas pracownicze ogrody działkowe stały się z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 85, poz. 390 ze zm.) pracowniczymi ogrodami działkowymi w jej rozumieniu nie stanowi o tym, że z mocy prawa Polski Związek Działkowców uzyskał w każdym przypadku automatycznie tytuł prawny do gruntu zajętego pod te ogrody oraz że Polski Związek Działkowców na podstawie art. 32 powołanej ustawy mógł nabyć tylko to co posiadał jego poprzednik. Jeżeli dotychczasowa jednostka organizacyjna pracowniczych ogrodów działkowych nie legitymowała się tytułem prawnym do gruntu, na którym urządzony był ogród działkowy, to również i Polski Związek Działkowców z dniem wejścia w życie ustawy tytułu tego automatycznie nie uzyskał i winien był kwestię tę regulować zgodnie z zasadami określonymi w obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa.

Odnosząc się do powołanego przez PZD w piśmie z [...] września 2018 r. art. 76 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, Minister podkreślił, że przepis ten nie może stanowić o istnieniu na dzień 5 grudnia 1990 r. praw wnioskodawcy do przedmiotowego gruntu, ponieważ stwierdzenie nabycia prawa użytkowania następuje w drodze decyzji. Co więcej nabycie tego prawa następuje z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, tj. z dniem 19 stycznia 2014 r.

Tym samym zdaniem Ministra, mając na uwadze, że Polski Związek Działkowców Okręg we [...] nie posiada w przedmiotowym postępowaniu uwłaszczeniowym żadnych praw rzeczowych do gruntu oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha, organ I instancji prawidłowo uznał, że PZD nie może być uznany za stronę postępowania w sprawie uwłaszczenia [...] w [...] przedmiotowym gruntem.

Odnosząc się zaś do kwestii zabudowy gruntu oznaczonego jako działka nr [...], organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z ww. art. 200 ust. 1 ugn budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach będących w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej, stają się z dniem 5 grudnia 1990 r. własnością tych osób.

W toku postępowania organ I instancji ustalił, że grunt oznaczony jako działka nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. był niezabudowany, przy czym okoliczność ta została potwierdzona przez [...] S. A. w piśmie z [...] lutego 2020 r., zatem kwestia ta nie została objęta decyzją uwłaszczeniową z [...] marca 2020 r. W piśmie tym wnioskodawca uwłaszczeniowy wskazał również, że ww. dacie brak było zabudowy, zaś ewentualne naniesienia znajdujące się na gruncie w dniu 5 grudnia 1990 r. były z nim nietrwale związane. Ponadto wnioskodawca wskazał, że obecnie na działce znajduje się trwale związane z gruntem ogrodzenie oraz altany działkowe, które jednakże nie figurują w ewidencji majątkowej spółki [...] S.A.

Minister podkreślił, że w toku postępowania organ wojewódzki ustalił, iż aktualnie na działce nr [...] znajdują się ogródki działkowe, na których znajdują się naniesienia w postaci altanek. Ponadto w toku postępowania uwłaszczeniowego ustalono, że działka nr [...] jest ogrodzona, co zostało stwierdzone na podstawie m.in. pisma [...] S.A. z [...] maja 2019 r., w którym organ został powiadomiony, że [...] kwietnia 2019 r. dokonano wizji w terenie, w wyniku której ustalono, iż obecnie działka nr [...] zajęta jest przez ogrody działkowe ROD "[...]", notatki służbowej dotyczącej okoliczność wizji lokalnej przeprowadzonej [...] października 2018 r. przez przedstawicieli Polskiego Związku Działkowców, a także operatu szacunkowego sporządzonego [...] grudnia 2019 r. przez rzeczoznawcę majątkowego D. P.

Minister Rozwoju wskazał, że zgodnie z art. 235 § 1 i § 2 k.c. budynki i inne urządzenia wzniesione na gruncie Skarbu Państwa lub gruncie należącym do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków przez wieczystego użytkownika stanowią jego własność. To samo dotyczy budynków i innych urządzeń, które wieczysty użytkownik nabył zgodnie z właściwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Przysługująca wieczystemu użytkownikowi własność budynków i urządzeń na użytkowanym gruncie jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym.

Z konstrukcji instytucji prawa użytkowania wieczystego wynika, że oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste jednej osobie, a przeniesienie własności znajdującego się na niej budynku na inną osobę lub pozostawienie go właścicielowi jako części składowej gruntu byłaby sprzeczna z prawem. W razie oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości, na której posadowiona jest struktura niebędąca w tych granicach budynkiem, nie powstaje prawo związane - własność nieruchomości budynkowej.

W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że decyzja Wojewody [...] z [...] marca 2020 r. jest prawidłowa.

Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zostały wniesione prze [...] S.A. w [...] oraz Polski Związek Działkowców – Stowarzyszenie Ogrodowe w [...] – Okręg we [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2265/20 odrzucił skargę Polskiego Związku Działkowców – Stowarzyszenia Ogrodowego w [...] – Okręgu we [...].

[...] S.A. w [...] w złożonej skardze zarzuciły zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 156 § 1 pkt 2 kpa polegające na rażącym naruszeniu art. 16 § 1 kpa, polegające na weryfikacji całej decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2020 r. i orzekanie w tym zakresie mimo, że pełnomocnik [...] S.A. zaskarżył tylko część jej uzasadnienia;

2) art. 138 § 1 kpa poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, mimo zaskarżenia uzasadnienia decyzji Wojewody [...] w zakresie w jakim stanowi, że własność ogrodzenia i altanek wzniesionych na uwłaszczanym gruncie po dniu [...] grudnia 1990 r. stanowi własność Polskiego Związku Działkowców i użytkowników poszczególnych działek, Minister nie dokonał oceny, czy prezentacja takich motywów rozstrzygnięcia jest uprawniona;

3) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która narusza prawo, a to art. 7 i 77 kpa w zw. z art. 13 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, poprzez bezpodstawne uznanie, że urządzenia znajdujące się na uwłaszczanym gruncie stanowią własność PZD oraz użytkowników poszczególnych działek, mimo braku jakichkolwiek danych, wskazujących na czas wykonania i autorstwo tychże urządzeń;

4) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która narusza prawo, a to art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 200 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, poprzez rozstrzyganie o prawach rzeczowych PZD i użytkowników poszczególnych działek ewentualnie powstałych po dniu 5 grudnia 1990 r.;

5) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która narusza prawo, a to art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 235 k.c. poprzez zawarcie w uzasadnieniu decyzji stwierdzenia, iż urządzenia znajdujące się na uwłaszczanym gruncie stanowią przedmiot własności nie użytkownika wieczystego gruntu lub jego właściciela, lecz osoby trzeciej.

W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju oraz poprzedzającej jej decyzji Wojewody [...] w zakresie, w jakim w swym uzasadnieniu stanowi, że własność ogrodzenia i altanek wzniesionych na uwłaszczanym gruncie po dniu 5 grudnia 1990 r. stanowi własność Polskiego Związku Działkowców i użytkowników poszczególnych działek, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 24 maja 2021 r. skarżąca przedstawiła dodatkowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

Skarga [...] S.A. nie zasługuje, zdaniem Sądu, na uwzględnienie.

Na wstępie zaznaczyć należy, że za dopuszczalną Sąd uznał samą możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego jedynie uzasadnienia decyzji lub jego części, z uwagi na rolę jaką spełnia ono w ramach dokonanego przez organ rozstrzygnięcia. Podkreśla się, że już w orzecznictwie zaistniałym pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, była ona powszechnie akceptowana, co ma miejsce także w obecnie funkcjonującym stanie prawnym. Powyższe nie zmienia jednakże faktu, że brak jest dotychczas pełnej zgodności co do określenia zakresu (przedmiotu) zaskarżenia w takim przypadku, a także powiązanego z nim zakresu kompetencji kasacyjnych sądu w razie uwzględnienia skargi. Istota rozbieżności w poglądach sprowadza się do kwestii, czy jest dopuszczalne wniesienie skargi skierowanej jedynie przeciwko uzasadnieniu decyzji administracyjnej – z wyłączeniem kwestionowania samego rozstrzygnięcia, a w rezultacie czy jest dopuszczalne uchylenie przez sąd administracyjny decyzji w części obejmującej wyłącznie jej uzasadnienie. (zob. Turski "Uchylenie przez sąd administracyjny decyzji w części obejmującej wyłącznie uzasadnienie lub jego fragmenty". ZNSA 1 (70)/2017). Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej odrzuca koncepcję, że w razie uznania za zasadną skargi o zakresie zaskarżenia zawężonym przez skarżącego tylko do uzasadnienia danej decyzji bądź jego części, sąd jest władny uchylić tę decyzję wyłącznie w części dotyczącej uzasadnienia, pozostawiając w obrocie prawnym osnowę decyzji. Zdaniem Sądu ani rozstrzygnięcie, ani uzasadnienie nie mogą bowiem funkcjonować w obrocie prawnym samodzielnie, niezależnie od siebie. Uzasadnienie nie może więc być wyeliminowane z tego obrotu przez sąd administracyjny bez jednoczesnego wyeliminowania rozstrzygnięcia. Takie orzeczenie rodziłoby niemożliwe do zaakceptowania skutki prawne. Istotnym jest także, że wniesienie skargi przeciwko uzasadnieniu decyzji zawsze oznacza zaskarżenie decyzji jako całości, której poszczególne elementy są ze sobą nierozerwalnie związane i stanowią integralną całość. W konsekwencji uwzględnienie skargi z powodu wadliwości wyłącznie uzasadnienia zawsze skutkuje uchyleniem decyzji jako całości decyzji administracyjnej.

W ocenie Sądu skarga skierowana tylko przeciwko części uzasadnienia decyzji może być uwzględniona jedynie w przypadku, gdy wady zakwestionowanego uzasadnienia mają wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie zaistniała taka sytuacja. Zarzucane przez [...] uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zakresie stwierdzenia, że znajdujące się na spornym gruncie ogrodzenie i altanki wzniesione po 5 grudnia 1990r. stanowią własność Polskiego Związku Działkowców i użytkowników poszczególnych działek nie ma istotnego wpływu na prawidłowość dokonanego przez organy rozstrzygnięcia.

Rozpoznając sprawę organy obu instancji przeprowadziły postępowanie zmierzające do ustalenia czy spełnione zostały przesłanki art. 200 ust.1 u.g.n. decydujące o nabyciu przez wnioskodawcę prawa użytkowania wieczystego gruntu tj. czy wniosek uwłaszczeniowy [...] S.A. podlega uwzględnieniu.

Zdaniem Sądu organy obu instancji, w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, zgromadziły materiał dowodowy wystarczający do dokonania rozstrzygnięcia, a także dokonały jego właściwej oceny prawnej, którą prawidłowo zaprezentowały w uzasadnieniach obu decyzji.

Sąd, we wskazanym zakresie, w pełni te ustalenia i oceny aprobuje, nie zachodzi zatem potrzeba ich ponownego przytaczania w tym miejscu uzasadnienia. Ocen tych i ustaleń w zakresie meritum dokonanego rozstrzygnięcia – nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości – Skarżący także nie kwestionuje. Zarzuca jedynie, że organy administracji wadliwie zawarły w uzasadnieniach wydanych przez siebie decyzji stwierdzenia, że posadowione na gruncie ogrodzenia oraz altany wzniesione po 5 grudnia 1990r. stanowią własność Polskiego Związku Działkowców i użytkowników znajdujących się pod nimi działek. Podkreślić jednakże należy, że w przedstawionym zakresie stanowisko organów orzekających obu instancji nie ma istotnego wpływu na prawidłowość dokonanego przez nie rozstrzygnięcia w kwestii nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu. Z mocy samego prawa bowiem – art. 235 k.c. naniesienia istniejące na gruncie użytkownika wieczystego stanowią jego własność lub właściciela. Do rozstrzygania zaś ewentualnych sporów na tym tle wyłącznie właściwy jest sąd powszechny. Dla potrzeb rozpoznania wniosku uwłaszczeniowego na podstawie art. 200 u.g.n. nieistotne jest także jaka zabudowa została wzniesiona na gruncie po 5 grudnia 1990r. Zakwestionowane przez Skarżącą fragmenty uzasadnienia nie mogą również stanowić dowodu na okoliczności, które stwierdzają w swojej treści, dla potrzeb innych ewentualnych postępowań administracyjnych lub sądowych. Organy prowadzące postępowanie w tej sprawie nie były bowiem upoważnione do ich dokonywania z uwagi na ograniczające procedowanie przesłanki zawarte w przepisie art. 200 ust.1 u.g.n. stanowiącym materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia.

Powyższe oznacza, że skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.