Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 1101/88
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1989-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 3, art. 139
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Organ odwoławczy, rozstrzygając sprawę na niekorzyść strony odwołującej się, jest obowiązany wskazać w uzasadnieniu swojej decyzji, że w sprawie wystąpił stan, o którym mowa w art. 139 Kpa.

TEZY

Organ odwoławczy, rozstrzygając sprawę na niekorzyść strony odwołującej się, jest obowiązany wskazać w uzasadnieniu swojej decyzji, że w sprawie wystąpił stan, o którym mowa w art. 139 Kpa.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w G. na decyzję Ministra Przemysłu z dnia 1 sierpnia 1988 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia rozwiązań technicznych modernizacji kotłowni osiedlowej w G. i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Ministra Przemysłu kwotę złotych dwa tysiące tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 15 grudnia 1987 r. Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w G. zwróciło się do Okręgowego Inspektoratu Gospodarki Energetycznej w K. o uzgodnienie rozwiązań technicznych modernizacji i rozbudowy kotłowni osiedlowej "R" w G. W przedstawionej przez przedsiębiorstwo koncepcji programowej przewidziano następujące alternatywy modernizacji kotłowni:

I. zainstalowanie, na miejsce istniejących kotłów, 2 kotłów typu SWC-1200 o łącznej wydajności 2400 KW/2064 Mcal/h, opalanych materiałem węglowym,

II. zainstalowanie 8 kotłów Jubam-Gaz nr x o łącznej wydajności 2600 Mcal/h, opalanych gazem ziemnym.

We wniosku przedsiębiorstwo wystąpiło o wyrażenie zgody na modernizację kotłowni według alternatywy II, motywując swoje stanowisko względami sanitarnymi oraz lokalizacją kotłowni w środku osiedla mieszkaniowego.

Decyzją z dnia 23 marca 1988 r. organ I instancji odmówił uzgodnienia rozwiązań technicznych w zakresie stosowania gazu ziemnego /alternatywa II/ i zalecił ogrzewanie osiedla z użyciem kotłów typu SWC, opalanych materiałem węglowym /alternatywa I/.

Minister Przemysłu, działając jako organ odwoławczy, decyzją z dnia 1 sierpnia 1988 r. nr SE-3/12/2-56/2328/88 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zakresie odmowy uzgodnienia stosowania gazu ziemnego i uznał, że w ogóle nie zachodzi potrzeba modernizacji kotłowni, polegającej na zainstalowaniu 2 kotłów typu SWC-1200, opalanych miałem węglowym, na miejsce istniejących kotłów. W uzasadnieniu swojej decyzji Minister wyraził stanowisko, że skoro z materiałów przedstawionych przez przedsiębiorstwo wynika, iż stan istniejącej kotłowni jest zadowalający, a jej moc wynosi 2,46 MJ/s, to nieuzasadnione jest instalowanie nowych kotłów opalanych miałem węglowym, których wydajność miałaby wynosić 2,40 MJ/s, bądź opalanych gazem, których wydajność wynosiłaby 2,32 MW.

W skardze na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w piśmie z dnia 18 listopada 1988 r. Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w G. podniosło, że częste awarie wskazują na zły stan techniczny dotychczasowej kotłowni, przy czym jest ona szczególnie uciążliwa dla mieszkańców osiedla, gdyż jest położona w jego środku. Jej modernizacja umożliwiłaby podłączenie do niej tej części osiedla, która dotychczas ogrzewana jest piecami węglowymi. Ze względu na niską wydajność działającej kotłowni przedsiębiorstwo ma najwyższy na terenie województwa jednostkowy koszt ogrzewania lokali.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a ponadto wywodząc, że paliwa gazowe mogą być stosowane tylko w wyjątkowych wypadkach, jak na przykład do ogrzewania obiektów zabytkowych, służby zdrowia, położonych w uzdrowiskach, bądź gdy brak jest innych źródeł zasilania w energię cieplną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało wydane na niekorzyść strony odwołującej się, przy czym Minister Przemysłu nie wykazał, iż zachodzą przesłanki stosowania reformatio in peius, określone w art. 139 Kpa. Nie może budzić wątpliwości, że decyzja organu I instancji, aczkolwiek nie uwzględniała w pełni postulatów strony, odmawiała bowiem uzgodnienia opalania kotłowni gazem, to jednak dopuszczała modernizację kotłowni, polegającą na zastosowaniu nowych kotłów zasilanych paliwem stałym; dopuszczała zatem modernizację kotłowni w ograniczonym zakresie. Tymczasem decyzja organu odwoławczego odmawia w ogóle jakiejkolwiek możliwości modernizacji kotłowni, co czyni tę decyzję mniej korzystną dla przedsiębiorstwa w stosunku do decyzji organu I instancji.

Artykuł 139 Kpa dopuszcza tylko w wyjątkowych wypadkach - wymienionych w tym przepisie - możliwość zmiany przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia organu I instancji na niekorzyść strony odwołującej się. W takiej sytuacji organ odwoławczy jest obowiązany wskazać w uzasadnieniu decyzji, że w sprawie wystąpił stan, o którym mowa w tym przepisie. Brak przesłanek z art. 139 Kpa do zmiany decyzji na niekorzyść strony powoduje, że decyzja organu odwoławczego, wydana na zasadzie reformatio in peius, jest dotknięta wadą nieważności.

W rozpoznawanej sprawie Minister Przemysłu nie wykazał, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 139 Kpa do zmiany decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, uchybiając tym samym dyspozycji art. 7 i art. 107 par. 3 Kpa. Uniemożliwia to sądowi dokonanie oceny, czy decyzja ta jest zgodna z prawem, czy też dotknięta wadą nieważności.

W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 208 Kpa.