Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1770/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 126 poz 1382
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo farmaceutyczne, ustawę o wyrobach medycznych oraz ustawę o Urzędzie  Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.
article: art. 37ap ust. 1 pkt 2, art. 101 pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 499
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r Prawo farmaceutyczne - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 996/20 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia (koncesji) na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od P. K. na rzecz Głównego Inspektora Farmaceutycznego 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 4 listopada 2020 r. (sygn. akt V SA/Wa 996/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), oddalił skargę P. K. (dalej zwanego "Skarżącym") na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej zwanego "GIF") z [...] lutego 2020 r. (nr [...]) w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.

WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniach [...] sierpnia 2019 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny (dalej zwany "WIF") przeprowadził kontrolę doraźną w aptece przy ul. [...] we Wrocławiu, prowadzonej przez Skarżącego na podstawie koncesji na prowadzenie apteki otwartej typu B udzielonej decyzją Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z [...] sierpnia 1990 r. Przedmiotem kontroli doraźnej był obrót produktami leczniczymi zawierającymi w składzie substancje o działaniu psychoaktywnym. W trakcie kontroli ustalono m.in., że w aptece sprzedawano produkty lecznicze zawierające w składzie pseudoefedrynę (substancję o działaniu psychoaktywnym), posiadające kategorię dostępności "wydawane bez przepisu lekarza - OTC", w znacznych ilościach (przekraczających indywidualne zapotrzebowanie pacjentów), przy czym część transakcji była dokonywana bez fiskalizacji sprzedaży w momencie wydania leku. Ponadto na stanie magazynowym apteki stwierdzono obecność ww. produktów w ilościach odbiegających od tych, które powinny znajdować się w magazynie wedle przedstawionej przez przedsiębiorcę dokumentacji. Kontrolujący ustalili też, że produkty lecznicze zawierające w składzie pseudoefedrynę były przechowywane w pomieszczeniach apteki do tego nieprzeznaczonych (pomieszczenie administracyjne, korytarz) w ilościach utrudniających komunikację między pomieszczeniami apteki. Z kontroli doraźnej sporządzono protokół, który został podpisany przez kierownika apteki bez wnoszenia zastrzeżeń do treści tego dokumentu.

W toku wszczętego następnie postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia zezwolenia (koncesji) na prowadzenie apteki Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej Dolnośląskiej Izby Aptekarskiej we Wrocławiu wydało pozytywną opinię w sprawie cofnięcia Skarżącemu zezwolenia na prowadzenie apteki. Udział w postępowaniu zgłosił też prokurator Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu.

Decyzją z [...] listopada 2019 r. WIF cofnął udzielone Skarżącemu zezwolenie (koncesję) z [...] sierpnia 1990 r. na prowadzenie apteki typu B położonej we Wrocławiu przy ul. [...].

Skarżący złożył dowołanie od tej decyzji.

Decyzją z [...] lutego 2020 r. GIF, działając m.in. na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4 oraz art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 99 ust. 4a i art. 101 pkt 1 i 4 ustawy z 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 499 ze zm.; dalej zwanej "Pf"), utrzymał w mocy decyzję WIF. Wskazał, że w wyniku kontroli stwierdzono istnienie niezgodności między liczbą opakowań produktów leczniczych zawierających w składzie pseudoefedrynę zastanych na stanie magazynowym apteki w dniu [...] sierpnia 2019 r., a stanem wskazanym w wydrukach okazanych przez kierownika apteki (brak w aptece: 8389 opakowań Cirrus Duo 5 mg +120 mg x 6 tabl., 2755 opakowań Sudafed 60 mg x 12 tabl, 600 opakowań Apselan 60 mg x 10 tabl., 203 opakowania Claritine Active 5 mg + 120 mg x 6 tabl.). Również z analizy przedstawionego podczas kontroli doraźnej przez kierownika apteki zestawienia przychodów i rozchodów, dotyczącego okresu od [...] września 2018 r. do [...] sierpnia 2019 r. wynika, że stan magazynowy produktów leczniczych zawierających w składzie pseudoefedrynę, jaki powinien być zastany w chwili rozpoczęcia kontroli, a stan rzeczywiście zastany na dzień [...] sierpnia 2019 r. wskazuje istotne różnice (brak: 10 365 opakowań Cirrus Duo 5 mg + 120 mg x 6 tabl., 3771 opakowań Sudafed 60 mg x 12 tabl., 1779 opakowań Apselan 60 mg x 10 tabl.). Z kolei z przedstawionego przez kierownika apteki zestawienia przychodów i rozchodów produktów leczniczych zawierających w składzie pseudoefedrynę za okres od 1 lipca 2015 r. do 31 sierpnia 2018 r. wynika, że łączna sprzedaż przez aptekę opakowań tych produktów wyniosła 252 388 opakowań, przy czym miesięczna średnia sprzedaż poszczególnych produktów kształtowała się na poziomie: Awatar - 831 opakowań, Apselan - 348 opakowań, Cirrus x 6 tabl. - 2884 opakowania, Cirrus x 14 tabl. - 2467 opakowań, Sudafed x 12 tabl. - 110 opakowań. Ponadto kierownik apteki, wyjaśniając podczas kontroli doraźnej przyczyny niedoborów magazynowych produktów leczniczych zawierających w składzie pseudoefedrynę, wskazała, że wydawała te produkty bliżej nieokreślonym osobom, nie fiskalizując tych czynności w momencie wydania (sprzedania). Tymczasem powinna ograniczać dostępność produktów leczniczych zawierających w składzie substancje psychoaktywne (prekursory kat. 1), wykorzystywanych w celach pozamedycznych oraz do produkcji narkotyków, do czego jest zobowiązana przepisami Pf.

Zdaniem GIF, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do uznania, że zarówno Skarżący (prowadzący aptekę), jak i kierownik apteki (M. K.) utracili rękojmię należytego prowadzenia apteki, w związku z niezgodnym z przepisami prawa obrotem produktami leczniczymi zwierającymi pseudoefedrynę, co oznacza, że przestali spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Wystąpiły zatem przesłanki obligujące WIF do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki.

Skarżący złożył do WSA skargę na decyzję GIF. Zarzucił m.in. naruszenie art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 99 ust. 4a i art. 101 pkt 1 i 4 Pf w związku z art. 73 pkt 2 ustawy z 10 października 1991 r. o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i inspekcji farmaceutycznej (Dz. U. Nr 105, poz. 453; dalej zwanej "ustawą o środkach farmaceutycznych"), art. 16 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo farmaceutyczne ustawę o wyrobach medycznych oraz ustawę o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Dz. U. Nr 126, poz. 1382; dalej zwanej "ustawą Przepisy wprowadzające Pf"), art. 11 ust. 1 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1292) oraz art. 7a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej zwanej "kpa") przez uznanie, że w stosunku do podmiotów wykonujących działalność gospodarczą na podstawie koncesji mają zastosowanie przepisy określające przesłanki oraz tryb wydania oraz cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej określone przez przepisy Pf, a w szczególności przez błędne uznanie, że na podmioty te przepisy prawa nakładają obowiązek legitymowania się rękojmią należytego prowadzenia apteki w rozumieniu przepisów Pf oraz obowiązek zatrudnienia kierownika dającego rękojmię należytego prowadzenia apteki.

WSA oddalił skargę.

Powołując się na art. 16 ust. 1 i 2 ustawy Przepisy wprowadzające Pf, WSA stwierdził, że przedsiębiorcy, którzy przed wejściem w życie Pf prowadzili na podstawie obowiązujących przepisów apteki, zachowują uprawnienia do ich prowadzenia, jednakże zostali zobowiązani do dostosowania swojej działalności do przepisów Pf w terminie roku od dnia wejścia w życie Pf, z wyłączeniem wymagań określonych w art. 88 ust. 2a i art. 97 Pf, które należało spełnić w terminie 5 lat od dnia wejścia w życie Pf. Wobec tego WSA uznał - wbrew twierdzeniom Skarżącego - że również przedsiębiorcy prowadzący obecnie apteki na podstawie koncesji uzyskanych przed dniem wejścia w życie Pf zobligowani są do stosowania regulacji wynikających z tego aktu.

WSA wskazał, że zgodnie z art. 37ap ust. 1 pkt 2 Pf organ ma obowiązek cofnięcia zezwolenia, jeżeli przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. Z kolei art. 101 pkt 4 Pf wśród warunków, których spełnienie jest konieczne do uzyskania zezwolenia wymienia rękojmię należytego prowadzenia apteki. Ponadto z art. 99 ust. 4a Pf wynika, że podmiot prowadzący aptekę jest obowiązany zatrudnić osobę odpowiedzialną za prowadzenie apteki, o której mowa w art. 88 ust. 2 (kierownika apteki), dającą rękojmię należytego prowadzenia apteki. WSA uznał, że prowadzący aptekę musi dawać rękojmię należytego prowadzenia apteki, a w ramach tej przesłanki odpowiada za działania i zaniechania osób, którymi się posługuje w tej działalności. WSA wskazał też, że stwierdzenie istnienia rękojmi lub jej braku jest kwestią oceny dokonywanej w oparciu o informacje na temat predyspozycji, cech i dotychczasowego zachowania się zainteresowanego, przy uwzględnieniu charakteru działalności zawodowej. Przesłanką utraty rękojmi jest naruszenie prawa i określonych warunków dotyczących prowadzenia apteki. Natomiast brak rękojmi jest wystarczającym powodem cofnięcia zezwolenia.

Zdaniem WSA, organy w sposób niebudzący wątpliwości wykazały, że Skarżący utracił rękojmię należytego prowadzenia apteki. Stwierdzona skala sprzedaży środków farmaceutycznych wyklucza możliwość uznania, że sprzedaż dokonywana była w sposób, który mógłby być akceptowany ze względu na ustalone fakty. Dodatkowo organy stwierdziły, że substancje wchodzące w skład sprzedanych produktów mogły być wykorzystywane niezgodnie z prawem. W ocenie WSA, argumentacja w tym zakresie jest przekonująca i logiczna.

WSA nie uwzględnił również postawionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów kpa. W szczególności za niezasadny został uznany zarzut pozbawienia Skarżącego możliwości obrony jego praw. WSA ocenił też, że nie można organom zarzucić nierespektowania wyrażonej w art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej, bowiem sprawę rozstrzygnięto po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 77 i art. 80 kpa).

Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy, tj. uchylenie wydanych w sprawie decyzji administracyjnych i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Oświadczył też, że zrzeka się prawa do przeprowadzenia rozprawy i wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Skarżący zarzucił wyrokowi WSA:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

- art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 99 ust. 4a i art. 101 pkt 1 i 4 Pf w związku z art. 73 pkt 2 ustawy o środkach farmaceutycznych, art. 16 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające Pf, art. 11 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców oraz art. 7a § 1 kpa przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w uznaniu, że w stosunku do podmiotów wykonujących działalność gospodarczą na podstawie koncesji mają zastosowanie przepisy określające przesłanki oraz tryb wydania i cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej określone przez przepisy Pf, a także niewłaściwe uznanie, że koncesje wydane przed dniem wejścia w życie przepisów Pf posiadają status zrównujący je, w rozumieniu przepisów Pf, z zezwoleniami na prowadzenie apteki wydanymi zgodnie z przepisami tej ustawy, a także przez błędne uznanie, że na podmioty prowadzące apteki na podstawie koncesji przepisy prawa nakładają obowiązek legitymowania się rękojmią należytego prowadzenia apteki w rozumieniu przepisów Pf oraz obowiązek zatrudnienia kierownika dającego rękojmię należytego prowadzenia apteki, a ewentualne cofnięcie udzielonej koncesji następuje na podstawie przepisów art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 99 ust. 4a i art. 101 pkt 1 i 4 Pf, tj. uznanie za prawidłową decyzję wydaną bez podstawy prawnej, co stanowi rażące naruszenie prawa;

- art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 99 ust. 4a, art. 101 pkt 1 i 4, art. 71a ust. 2-4 i art. 72 ust. 3 Pf przez ich niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w uznaniu, że w okolicznościach faktycznych sprawy wystąpiły przesłanki do uznania, że Skarżący, jak i kierownik apteki M. K. nie dają rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej, a tym samym uzasadnione jest wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia udzielonej koncesji;

- art. 99 ust. 6 i art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 99 ust. 4a i art. 101 pkt 1 i 4 Pf przez ich niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w uznaniu, że ewentualne uchybienia zarzucane kierownikowi apteki, sformułowane w sposób ogólny, bez jednoczesnego wykazania w jakim zakresie obciążają one jednocześnie Skarżącego, stanowią podstawę do uznania, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki do cofnięcia Skarżącemu koncesji na prowadzenie apteki, pomimo występowania przesłanki określonej przez art. 99 ust. 6 Pf, zgodnie z którą do Skarżącego nie ma zastosowania obowiązek, o którym mowa w art. 99 ust. 4 Pf;

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 134 § 1 ppsa przez niedopełnienie przez WSA obowiązku rozpoznania skargi w granicach skargi, przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów objętych skargą, znajdujących oparcie w stanie faktycznym, błędnie ocenionym przez organ, skutkujące niesłusznym oddaleniem skargi w trybie art. 151 ppsa;

- art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 ppsa przez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów podniesionych w skardze, w szczególności dotyczących wyjaśnienia, na jakiej podstawie WSA uznał, że w przedmiotowej sprawie w stosunku do podmiotu wykonującego działalność gospodarczą na podstawie koncesji mają zastosowanie przepisy określające przesłanki oraz tryb wydania oraz cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej określone przez przepisy Pf, a także niewłaściwe uznanie, że koncesje wydane przed dniem wejścia w życie przepisów Pf posiadają status zrównujący je, w rozumieniu przepisów Pf, z zezwoleniami na prowadzenie apteki wydanymi zgodnie z przepisami tej ustawy, a w szczególności przez błędne uznanie, że na podmioty te przepisy prawa nakładają obowiązek legitymowania się rękojmią należytego prowadzenia apteki w rozumieniu przepisów Pf oraz obowiązek zatrudnienia kierownika dającego rękojmię należytego prowadzenia apteki, a ewentualne cofnięcie udzielonej koncesji następuje na podstawie art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 99 ust. 4a i art. 101 pkt 1 i 4 Pf;

- art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej zwanej "pusa") w zw. z art. 133 § 1 i art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 151 ppsa w zw. z art. 6, art. 7, art. 77 § 1 kpa przez uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego, podczas gdy wydanie decyzji nastąpiło bez przeprowadzenia kompleksowego i rzetelnego zbadania okoliczności sprawy, a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia naruszającego prawo i pozostającej z w oczywistej sprzeczności z ustalonymi okolicznościami faktycznymi sprawy oraz zgromadzonymi dowodami, a także przez zaniechanie przeprowadzenia dowodów mogących mieć istotne znaczenie dla sprawy, i tym samym zaniechanie wszechstronnego zebrania materiału dowodowego w celu ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych sprawy;

- art. 1 § 1 i § 2 pusa w zw. z art. 133 § 1 i art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 151 ppsa w zw. z art. 8 kpa przez uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego, podczas gdy organy I i II instancji prowadziły postępowanie w sposób skutkujący naruszeniem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, przez zaniechanie przeprowadzenia dowodów mogących mieć istotne znaczenie dla sprawy, prowadzące do nieuzasadnionego i nieznajdujacego odzwierciedlenia w zgromadzonych w sprawie dowodach przyjęcia, że Skarżący przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w koncesji, w tym nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki;

- art. 1 § 1 i § 2 pusa w zw. z art. 133 § 1 i art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 151 ppsa w zw. z art. 10 kpa przez uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego, podczas gdy w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie dochowano obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

- art. 1 § 1 i § 2 pusa w zw. z art. 133 § 1 i art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 151 ppsa w zw. z art. 11 kpa przez uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego, podczas gdy organy I i II instancji nie dopełniły obowiązku prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji, na skutek czego treść uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia nie pozwala ustalić, na jakiej podstawie organ uznał fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy za udowodnione, a dowody za wiarygodne i z jakich powodów odmówił wiarygodności pozostałym środkom dowodowym.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał argumenty mające przemawiać za trafnością zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną GIF, zastępowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Oświadczył też, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną prokurator Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 182 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że ta ostatnia sytuacja w rozpatrywanym przypadku nie ma miejsca, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skarga kasacyjna złożona w tej sprawie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Nie są zasadne zarzuty postawione w pkt II tiret pierwsze i drugie petitum skargi kasacyjnej, wskazujące na naruszenie przez WSA art. 134 § 1 i art. 141 § 4 ppsa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazane przepisy nie mogły zostać naruszone w sposób opisany w omawianych zarzutach.

Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przepis ten może stanowić podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy sąd administracyjny I instancji - nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2019 r. (sygn. akt II GSK 487/17). Do naruszenia tego przepisu nie może natomiast dojść przez "niedopełnienie przez WSA obowiązku rozpoznania skargi (...) w granicach skargi", "nierozpoznanie wszystkich zarzutów objętych skargą", czy "nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów podniesionych w skardze", jak wskazano w omawianych zarzutach.

Natomiast z art. 141 § 4 ppsa wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wskazane przepisy nie mogły zostać naruszone w sposób opisany w omawianych zarzutach. Naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wymaganych elementów, a więc gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Przepis art. 141 § 4 ppsa nie może natomiast służyć do zwalczania stanowiska sądu co do oceny stanu faktycznego. Jeśli w orzeczeniu sądu pierwszej instancji znajduje się ocena ustaleń stanu faktycznego, to choćby była ona odmienna od oceny przedstawionej przez skarżącego, to nie można twierdzić, że doszło do naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 ppsa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2006r., sygn. akt II FSK 1375/05).

Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniósł się do zarzutów postawionych w skardze, w tym wyjaśnił (na s. 19), dlaczego uznał, że do podmiotów prowadzących apteki na podstawie koncesji udzielonej przed wejściem w życie Pf stosuje się wymagania związane z prowadzeniem apteki wynikające z Pf, w tym obowiązek dawania rękojmi należytego prowadzenia apteki, którego niedopełnienie (w postaci utraty tejże rękojmi) skutkuje cofnięciem uprawnienia do prowadzenia apteki. Przedstawione w uzasadnieniu wyroku stanowisko WSA poddaje się kontroli instancyjnej. Natomiast, jak wskazano wyżej, trafność tegoż stanowiska nie może być kwestionowana zarzutem naruszenia art. 141 § 4 ppsa.

Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut postawiony w pkt II tiret piąte petitum skargi kasacyjnej, wskazujący na naruszenie art. 1 § 1 i § 2 pusa w zw. z art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa oraz art. 151 ppsa w zw. z art. 10 kpa. Z zarzutu tego wynika, że dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji (art. 1 § 1 i § 2 pusa) na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) w granicach sprawy (art. 134 § 1 ppsa) WSA zamiast uwzględnić skargę (na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa) oddalił ją (na podstawie art. 151 ppsa), mimo że w toku postępowania administracyjnego nie zapewniono stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania i uniemożliwiono jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 kpa). Jednakże na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej nie jest możliwe ustalenie, jakie działania bądź zaniechania organów administracji miały doprowadzić do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu określonej w art. 10 kpa. Z tego względu omawiany zarzut należy uznać za gołosłowny.

W pkt I tiret pierwsze petitum skargi kasacyjnej został postawiony zarzut błędnej wykładni art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 99 ust. 4a i art. 101 pkt 1 i 4 Pf w związku z art. 73 pkt 2 ustawy o środkach farmaceutycznych, art. 16 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające Pf, art. 11 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców oraz art. 7a § 1 kpa. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, uchybienie to miało polegać na przyjęciu przez WSA, że: 1) do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą na podstawie koncesji mają zastosowanie przepisy określające przesłanki oraz tryb wydania i cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej określone przez przepisy Pf; 2) koncesje wydane przed wejściem w życie Pf posiadają status zrównujący je z zezwoleniami na prowadzenia apteki wydanymi zgodnie z przepisami Pf; 3) podmioty prowadzące apteki na podstawie koncesji mają prawny obowiązek legitymowania się rękojmią należytego prowadzenia apteki w rozumieniu przepisów Pf oraz obowiązek zatrudnienia kierownika dającego rękojmię należytego prowadzenia apteki.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut ten nie jest zasadny. Nie jest sporne, że Skarżący prowadził działalność gospodarczą w oparciu o koncesję na prowadzenie apteki z [...] sierpnia 1990 r., udzieloną przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej na podstawie art. 20 w związku z art. 11 ust. 1 pkt 8 ustawy z 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 11, poz. 324). Od 20 lutego 1992 r. kwestie związane z koncesjonowaniem działalności polegającej na prowadzeniu aptek zostały objęte regulacją ustawy z 10 października 1991 r. o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej (Dz. U. Nr 105, poz. 452 ze zm.), gdzie w art. 33 ust. 1 określono, że podjęcie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia apteki ogólnodostępnej wymaga uzyskania koncesji (na mocy art. 33 ust. 4 pkt 1 organem koncesyjnym stał się wojewódzki inspektor farmaceutyczny, właściwy ze względu na miejsce prowadzenia działalności), a w art. 73 pkt 2 określono, że swoją ważność zachowały koncesje na prowadzenie aptek wydane przed dniem wejścia w życie tejże ustawy. Kolejna istotna zmiana w analizowanym zakresie nastąpiła wraz z wejściem w życie ustawy z 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), w której w art. 96 ust. 2 pkt 4 określono, że działalność gospodarcza objęta przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy koncesjonowaniem, na podstawie ustawy z 10 października 1991 r. o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej (Dz. U. Nr 105, poz. 452) w zakresie m.in. prowadzenia aptek z dniem wejścia w życie ustawy Prawo działalności gospodarczej staje się działalnością gospodarczą objętą wymogiem uzyskania zezwolenia, a dotychczasowe organy koncesyjne stają się organami zezwalającymi. Na podstawie tej regulacji ustawodawca zdecydował zatem, że dotychczasowa działalność regulowana w postaci prowadzenia aptek przestała być działalnością koncesyjną, a stała się działalnością traktowaną tak, jakby była objęta zezwoleniem. Następnie w art. 16 ust. 1 i 2 ustawy Przepisy wprowadzające Pf ustawodawca określił, że przedsiębiorcy, którzy przed dniem wejścia w życie Pf prowadzili tak ukształtowaną działalność nadal zachowują uprawnienia do prowadzenia apteki, z tym że przedsiębiorcy ci zostali zobowiązani do dostosowania swojej działalności do przepisów Pf w określonych terminach (rok i pięć lat).

Mając na uwadze powyższą sekwencję zmian prawa, za prawidłowe należy uznać stanowisko WSA, że również podmiot, który uzyskał w drodze koncesji uprawnienie do prowadzenia apteki ma obowiązek spełniania wymagań związanych z tą działalnością określonych w ustawie Prawo farmaceutyczne, do czego został zobowiązany na mocy art. 16 ust. 2 ustawy Przepisy wprowadzające Pf. Jednym z tych obowiązków jest dawanie rękojmi należytego prowadzenia apteki (zob. art. 101 pkt 4 Pf). Rękojmię taką musi też dawać kierownik apteki zatrudniany przez podmiot prowadzący aptekę (zob. art. 99 ust. 4a Pf). Ustawa Prawo farmaceutyczne w sposób wyraźny określa też w art. 37ap ust. 1 pkt 2, że jeżeli przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu (a więc m.in. wymaganie w postaci dawania rękojmi należytego prowadzenia apteki), to organ zezwalający ma obowiązek cofnięcia zezwolenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela przy tym stanowiska autora skargi kasacyjnej, że art. 37ap ust. 1 pkt 2 Pf nie może być odnoszony do koncesji uzyskanej przed dniem wejścia w życie przepisów Pf. Skoro - jak wskazano wyżej - przedsiębiorca prowadzący aptekę na podstawie uprawnień nabytych przed wejściem w życie Pf miał obowiązek dostosowania swojej działalności do wymagań przewidzianych w Pf, to również z punktu widzenia Pf należy oceniać skutki braku spełniania tych wymagań. Autor skargi kasacyjnej wychodzi z błędnego założenia, że nabycie uprawnienia do prowadzenia apteki w 1990 r. na podstawie wówczas obowiązujących przepisów sprawia, że tego rodzaju działalność może być prowadzona stale na podstawie tamtych przepisów. Co innego wynika jednak z przytoczonych wyżej przepisów intertemporalnych - w ich świetle kontynuowane jest samo uprawnienie do prowadzenia apteki (jako prawo nabyte), natomiast już reguły korzystania z tego uprawnienia i jego zachowania podlegały zmianom w kolejnych ustawach regulujących tego rodzaju działalność reglamentowaną, a obowiązkiem podmiotu prowadzącego aptekę było dostosowanie swojej działalności do nowych wymagań. Ocena wykonania tego obowiązku dostosowania musi z kolei być dokonywana na gruncie aktualnych przepisów, a nie reguł obowiązujących w dacie udzielania uprawnienia do prowadzenia apteki, skoro wówczas obecnie istniejące wymagania jeszcze nie obowiązywały.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniały zastosowania art. 7a § 1 kpa, ani art. 11 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców. Zgodnie z art. 7a § 1 kpa jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Natomiast art. 11 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść przedsiębiorcy, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W tej sprawie nie zachodzą obiektywne wątpliwości co do treści normy prawnej. Treść norm mających zastosowanie w tej sprawie jest bowiem możliwa do jednoznacznego ustalenia w drodze wykładni.

Przedstawiona wyżej wykładnia przepisów determinuje zakres ustaleń faktycznych, które organy administracji musiały poczynić, aby dopuszczalne było zastosowanie właściwych przepisów Pf w okolicznościach tej sprawy. W świetle tejże wykładni w toku postępowania administracyjnego należało ustalić przede wszystkim, czy Skarżący daje rękojmię należytego prowadzenia apteki. W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano dokonanej przez WSA wykładni zwrotu "dawanie rękojmi", zgodnie z którą jest to całość cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących wykonywania danego zawodu, składających się na jego wizerunek jako zawodu zaufania publicznego. WSA uznał też m.in., że każde podejrzenie nierzetelności w wykonywaniu czynności zawodowych uprawnia do stwierdzenia, że kandydat do zawodu nie spełnia warunku rękojmi należytego wykonywania tego zawodu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA nie naruszył art. 1 § 1 i § 2 pusa w zw. z art. 133 § 1 i art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 151 ppsa, uznając że w toku postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Nie można też przyjąć, że doszło do naruszenia wskazanych przepisów pusa i ppsa w związku z art. 8 kpa.

Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Z kolei art. 7 kpa stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z art. 8 kpa wynika, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (§ 1) i że organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (§ 2). Natomiast zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA prawidłowo ocenił, że organy administracji przeprowadziły postępowanie dowodowe i zebrały materiał dowodowy, który był wystarczający do oceny, czy Skarżący (jako podmiot prowadzący aptekę, odpowiadający za działania i zaniechania osób, którymi się posługuje w tej działalności) daje rękojmię należytego prowadzenia apteki. Z akt administracyjnych wynika, że w tym celu organy zgromadziły dowody w postaci m.in. protokołu z kontroli doraźnej wraz z załącznikami (w tym oświadczeniami kierownika apteki) oraz dwóch notatek służbowych z [...] września 2019 r. odnoszących się ustaleń kontroli. Z dowodów tych wynika w szczególności, że w skontrolowanej aptece Skarżącego: 1) ujawniono istotne różnice między stanem magazynowym produktów leczniczych zawierających w składzie pseudoefedrynę (stanowiącą prekursor narkotykowy kat. 1), jaki powinien być zastany w chwili rozpoczęcia kontroli a stanem rzeczywiście wówczas zastanym (brak kilkunastu tysięcy opakowań produktów leczniczych), 2) średnia sprzedaż produktów leczniczych zawierających pseudoefedrynę w każdym miesiącu w okresie od [...] września 2018 r. do [...] sierpnia 2019 r. wynosiła ponad 18 000 opakowań), 3) część leków zawierających pseudoefedrynę została już wydana, ale jeszcze nie sprzedana przez kasę fiskalną, 4) kierownik apteki nie wiedziała jak powstały braki leków Awatar Acta Tabs, Apselan, Cirrus x 6, Claritine Activ x 6, 5) ilość opakowań zakupionych na podstawie faktur nie zgadzała się z ilością wprowadzoną jako przychód do systemu komputerowego apteki (do systemu wprowadzono większą ilość opakowań niż wskazana w fakturach). Organy wzięły również pod uwagę wyjaśnienia Skarżącego z 30 września 2019 r. i oświadczenie kierownika apteki z tej samej daty, nie dając jednak wiary oświadczeniom zawartym w tych dokumentach.

Organ odmówił natomiast uwzględniania wniosku Skarżącego o przeprowadzenie dowodów. W postanowieniu o odmowie przeprowadzenia dowodów wyjaśniono przesłanki, które przemawiały za takim rozstrzygnięciem procesowym. Takie wyjaśnienie realizuje wywodzony z art. 8 § 1 kpa obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Natomiast próba wykazania, że odmowa przeprowadzenia wnioskowanych dowodów była niezasadna, wymagałaby postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 78 § 1 kpa ("Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy") w powiązaniu z odpowiednimi przepisami ppsa, czego w tej sprawie nie uczyniono.

W zaskarżonym wyroku WSA uznał, że organy administracji dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, przyjmując że dokonywanie sprzedaży produktów leczniczych zawierających prekursor narkotykowy kat. 1 indywidualnym pacjentom w ilościach znacznie przekraczających sprzedaż detaliczną stanowi naruszenie zasad obrotu hurtowego, a także stwarza bezpośrednie zagrożenia dla zdrowia i życia klientów, co powoduje utratę przymiotu rękojmi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazuje wprawdzie argumenty, którymi stara się podważyć dokonaną w przez organy administracji i zaakceptowaną przez WSA ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, jednak rozważania te są prowadzone poza granicami skargi kasacyjnej zakreślonymi postawionymi w niej zarzutami. Do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego odnosi się bowiem art. 80 kpa, który nie został w skardze kasacyjnej wskazany jako naruszony. Naczelny Sąd Administracyjnym, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, nie mógł zatem ocenić zaskarżonego wyroku w kontekście wskazanej w tym zakresie argumentacji autora skargi kasacyjnej.

Wbrew zarzutowi postawionemu w pkt II tiret szóste petitum skargi kasacyjnej, WSA prawidłowo też uznał, że zaskarżona decyzja została uzasadniona zgodnie z art. 107 § 3 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę WSA, że w uzasadnieniu decyzji GIF w sposób wyczerpujący wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Nie ma zatem powodów do przyjęcia, że organ naruszył zasadę przekonywana określoną w art. 11 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

W konsekwencji powyższych ocen za niezasadne musiały zostać uznane zarzuty postawione w pkt I tiret drugie i trzecie petitum skargi kasacyjnej. W zarzutach tych autor skargi kasacyjnej podniósł, że: 1) nie było podstaw do uznania, że Skarżący i zatrudniona przez niego kierownik apteki M. K. nie dają rękojmi należytego prowadzenia apteki, 2) ewentualne uchybienia zarzucane kierownikowi apteki nie dają podstaw do uznania, że spełnione zostały przesłanki cofnięcia Skarżącemu koncesji na prowadzenie apteki, skoro Skarżący nie miał obowiązku zatrudnienia kierownika apteki.

Co się tyczy spełnienia przesłanki cofnięcia uprawnienia do prowadzenia apteki w postaci utraty rękojmi, to w toku postępowania zostały zgromadzone dowody, których ocena uzasadniała przyjęcie, że Skarżący nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki. Należy przypomnieć, że WSA przyjął (co nie zostało zakwestionowane w zarzutach skargi kasacyjnej), że nierzetelność w wykonywaniu czynności zawodowych świadczy o niespełnianiu warunku rękojmi należytego wykonywania zawodu. Ustalenia poczynione w toku postępowania administracyjnego (m.in. różnice między stanem magazynowym produktów leczniczych zawierających substancje psychoaktywne jaki powinien być zastany a stanem rzeczywistym, brak wiedzy kierownika apteki o przyczynach braku wskazanych produktów leczniczych, wydawanie tychże produktów leczniczych bez jednoczesnego udokumentowania transakcji na kasie fiskalnej, nieścisłości w dokumentowaniu obrotu tymi produktami, średniomiesięczna skala sprzedaży tego rodzaju produktów w sytuacji, gdy przepisy Pf nakazują ograniczanie wydawania takich produktów w związku z możliwością wykorzystania w celach pozamedycznych lub spowodowania zagrożenia dla zdrowia i życia) świadczą o braku rzetelności, a tym samym uzasadniają ocenę o braku dawania rękojmi należytego prowadzenia apteki.

Niezasadne jest też stanowisko autora skargi kasacyjnej, wedle którego uchybienia przypisywane kierownikowi apteki nie powinny świadczyć o braku rękojmi należytego prowadzenia apteki przez Skarżącego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA prawidłowo uznał, że podmiot prowadzący aptekę ma obowiązek sprawowania należytego nadzoru nad funkcjonowaniem apteki i działań zatrudnionych w niej farmaceutów, zaś odpowiedzialność kierownika apteki nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu prowadzącego aptekę za nadzór nad jej działalnością. W ramach przesłanki dawania rękojmi należytego prowadzenia apteki podmiot prowadzący aptekę odpowiada za działania i zaniechania osób, którymi się posługuje w tej działalności. Z tego względu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia argumenty, że Skarżący nie miał określonego w art. 99 ust. 4a Pf ("Podmiot prowadzący aptekę jest obowiązany zatrudnić osobę odpowiedzialną za prowadzenie apteki, o której mowa w art. 88 ust. 2, dającą rękojmię należytego prowadzenia apteki") obowiązku zatrudnienia kierownika apteki, gdyż był z tego obowiązku zwolniony na podstawie art. 99 ust. 6 Pf ("Przepis ust. 4a nie dotyczy farmaceuty posiadającego uprawnienia, o których mowa w art. 88 ust. 2"). Po pierwsze, nawet mimo braku obowiązku z art. 99 ust. 4a Pf Skarżący zatrudnił kierownika apteki. Po drugie zaś, niezależnie od tego, czy byłby zatrudniony kierownik apteki, czy nie, obowiązkiem Skarżącego i tak było sprawowanie nadzoru nad działalnością apteki, a poczynione w sprawie ustalenia wskazują, że należytego nadzoru ze strony Skarżącego nie było, skoro doszło do wskazanych nieprawidłowości.

Z uwagi na powyższe rozważania, nie mógł zostać uznany za zasadny zarzut postawiony w pkt I tiret pierwsze petitum skargi kasacyjnej - w zakresie, w jakim odnosi się do zastosowania w niniejszej sprawie wskazanych w nim przepisów. Jak wskazano bowiem wyżej: 1) podmioty, które uzyskały uprawnienia do prowadzenia aptek przed wejściem w życie Pf miały obowiązek dostosowania swojej działalności do wymagań Pf, 2) jednym z tych wymagań jest dawanie rękojmi należytego prowadzenia apteki, 3) brak spełnienia tego wymagania jest oceniany z punktu widzenia skutków określonych w Pf, 4) kwestia tego, czy Skarżący miał obowiązek zatrudnienia kierownika apteki, czy też był z tego obowiązku zwolniony nie ma znaczenia w tej sprawie z uwagi na to, że Skarżący i tak musiał sprawować nadzór nad działalnością swojej apteki, zaś brak należytego nadzoru świadczył braku rękojmi należytego prowadzenia apteki.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265), zasądzając od Skarżącego na rzecz GIF 360 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną i nie prowadził sprawy w postępowaniu przed WSA.

PG