Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 976/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 11, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 11 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2011 nr 30 poz 151
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: Art. 145 par. 1 pkt 1, art. 151 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 90 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: Par. 5 ust. 1 pkt 2, par. 10
journal: Dz.U. 2005 nr 217 poz 1834
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez  kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Molczyk Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2014 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kat. B prawa jazdy skargę oddala.


UZASADNIENIE

wyroku WSA w Krakowie z dnia 14 października 2014 r.

Decyzją z dnia [...] 2009 r. Prezydent Miasta zarządził wydanie P. B. prawa jazdy kategorii B nr [...] na blankiecie serii [...].

Pismem z dnia 17 lipca 2013 r. nr [...] Prokurator Rejonowy złożył sprzeciw od powyższej decyzji Prezydenta Miasta oraz wniósł o wznowienie postępowania w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Prokurator wyjaśnił, iż prawomocnym wyrokiem z dnia 19 września 2012 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy Wydział II Karny uznał winnym E. B. m.in. tego, że w dniu [...] 2009 r. w K, będąc osobą uprawnioną do wystawiania dokumentu, poświadczył nieprawdę, że P. B. w szkole "A" odbyła 5 godzin dodatkowego szkolenia praktycznego, gdy w rzeczywistości szkolenie takie nie miało miejsca. W związku z tym Prokurator uważa, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009 r. została wydana na podstawie zdobytych drogą przestępstwa fałszywych dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności.

Po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] Prezydent Miasta uchylił swoją decyzję z dnia [...] 2009 r. i odmówił wydania P. B. prawa jazdy kategorii B. Organ I instancji wskazał, że art. 11 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami określa warunki, które należy spełnić, aby otrzymać prawo jazdy. Należy do nich m.in. uzyskanie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, odbycie wymaganego dla danej kategorii szkolenia, a także uzyskanie wyniku pozytywnego z egzaminu państwowego wymaganego dla danej kategorii. Tymczasem ze sprzeciwu Prokuratora Rejonowego oraz wyroku Sądu Rejonowego z dnia 19 września 2012 r., sygn. akt [...] wynika, że P. B. nie odbyła 5 godzin dodatkowego szkolenia praktycznego. Organ I instancji uznał zatem, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009 r. została wydana na podstawie zdobytych drogą przestępstwa fałszywych dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności. Organ I instancji stwierdził również, że P. B. nie spełniła przesłanek do wydania decyzji o wydaniu prawa jazdy kategorii B, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami.

Po rozpatrzeniu odwołania P. B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 kwietnia 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r. nr [...]. Decyzja organu II instancji została wydana na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2, art. 151 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W opinii Kolegium, brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń organu I instancji. Na mocy prawomocnego wyroku z dnia 19 września 2012 r., sygn. akt [...], uznano E. B. za winnego popełnienia czynu polegającego na poświadczeniu nieprawdy co do okoliczności mającej znaczenie prawne – poprzez wystawienie zaświadczenia o odbyciu szkolenia dodatkowego w zakresie prawa jazdy kat. B przez P. B. w wymiarze 5 godzin, podczas gdy w rzeczywistości kursu takiego nie odbyła. Kolegium wskazało, iż analiza zaskarżonej decyzji skłania do wniosku, że organ I instancji prawidłowo wyjaśnił, iż w sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, co spowodowało konieczność uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009 r. o wydaniu P. B. prawa jazdy. Kolegium podniosło, że w uzasadnieniu wskazano na prawomocny wyrok sądowy, z którego wynikało, iż dokument przedstawiony wraz z wnioskiem o wydanie prawa jazdy potwierdza nieprawdę. Stwierdzić zatem należało, iż dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Zdaniem Kolegium, uzasadnienie decyzji wyczerpująco opisuje motywy, jakimi organ I instancji kierował się wydając zaskarżoną decyzję. W związku z powyższym Kolegium uznało, że zasadne stało się wznowienie postępowania w sprawie, a następnie, ze względu na wystąpienie przesłanki, o której mowa jest w art. 145 § 1 pkt Kpa, uchylenie decyzji o przyznaniu P. B. uprawnień w zakresie kierowania pojazdami określonymi kat. B oraz odmówienie przyznania uprawnień, albowiem również w obecnym stanie prawnym dla wydania prawa jazdy koniecznym jest przedłożenie zaświadczenia o ukończeniu dodatkowego szkolenia.

Kolegium nie zgodziło się z zawartymi w odwołaniu zarzutami odnośnie braku związku podstaw wznowienia ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie. Kolegium stwierdziło, iż organy administracyjne nie są władne poczynić własnych ustaleń w zakresie objętym wyrokiem sądu karnego, w szczególności wnioskowanego przez stronę, bezpośredniego przesłuchania strony i innych świadków. Organ II instancji nie uwzględnił zarzutu strony, poddającego w wątpliwość okoliczność, że orzekające w niniejszej sprawie organy związane są treścią wyroku sądu karnego. Kolegium przyznało, że istotnie w Kodeksie postępowania administracyjnego brak jest odpowiednika przepisu art. 11 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiącego, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Jednakże w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie podkreśla się, że adresatami wyrażonej w tym przepisie zasady związania ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego są pośrednio organy administracji publicznej, które czynią w sprawie ustalenia faktyczne. Kolegium stwierdziło, że sąd administracyjny, a w postępowaniu administracyjnym organ, jest związany jedynie zawartymi w sentencji wyroku skazującego ustaleniami okoliczności związanych ze sprawcą i typem przypisanego mu czynu. W związku z powyższym Kolegium odrzuciło zawarty w odwołaniu zarzut, że organ I instancji mógł dokonać oceny prawdziwości zaświadczenia o ukończeniu szkolenia wystawionego na rzecz P. B. odmiennie niż uczynił to wyrok Sądu Rejonowego Wydział II Karny z dnia 19 września 2012 r., sygn. akt [...], w sprawie przeciwko E. B.

W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego P. B. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, art. 75 i art. 77 § 1 Kpa poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało nieprzeprowadzeniem postępowania dowodowego oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżąca nie odbyła 5-godzinnego szkolenia dodatkowego. Skarżąca podniosła, iż w postępowaniu administracyjnym brak jest przepisu tożsamego z art. 11 Kodeksu postępowania cywilnego stanowiącego o związaniu sądu cywilnego wyrokiem karnym, z tym że osoba, która nie była oskarżona, może powoływać się w postępowaniu cywilnym na wszelkie okoliczności wyłączające lub ograniczające jej odpowiedzialność cywilną. Skarżąca stwierdziła, że nie była oskarżona przez prokuraturę i nie brała udziału w sprawie jako oskarżona. Ma zatem możliwość kwestionowania ustaleń sądu karnego w trakcie postępowania administracyjnego. Skarżąca zaprzeczyła, aby zaświadczenie o odbyciu szkolenia poświadczało nieprawdę. Skarżąca zwróciła przy tym uwagę, że oskarżony E. B. został skazany przez Sąd Rejonowy w trybie art. 355 Kodeksu postępowania karnego, a więc bez przeprowadzenia przez sąd postępowania dowodowego i bez zweryfikowania materiału dowodowego przedstawionego przez prokuraturę. Skarżąca zarzuciła, że organ I instancji nie zweryfikował i nie przeprowadził postępowania dowodowego w niniejszej sprawie celem ustalenia, czy odbyła szkolenie dodatkowe. Jej zdaniem konieczne było przeprowadzenie dowodu z akt sprawy karnej o sygn. akt [...], a w szczególności z wyjaśnień E. B. oraz przesłuchanie jej oraz E. B.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a."). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Poza sporem w sprawie jest, że ostateczną decyzją z dnia [...] 2009r. Prezydent Miasta zarządził wydanie P. B. prawa jazdy kategorii B nr [...] na blankiecie serii [...], na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Decyzja ta została wydana na wniosek P. B. o wydanie prawa jazdy kategorii B, do którego załączono m. in. zaświadczenie o odbyciu szkolenia dodatkowego dla osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy kategorii B nr [...], wystawione przez E. B.

Bezsporne z sprawie jest także, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 19 września 2012 r., sygn. akt [...], uznano E. B. za winnego popełnienia m.in. 59 przestępstw z art. 230 § 1 K.k. w zw. z art. 65 § 1 K.k. w zw. z art. 91 § 1 K.k. oraz 40 przestępstw z art. 271 § 1 K.k. w zw. z art. 91 § 1 K.k. E. B. został uznany za winnego między innymi tego, że w dniu [...] 2009 r. w K, będąc osobą uprawnioną do wystawienia dokumentu, poświadczył nieprawdę w zaświadczeniu nr [...] o ukończeniu szkolenia dodatkowego dla osób ubiegających się o prawo jazdy kategorii B, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, iż P. B. w szkole A odbyła 5 godzin dodatkowego szkolenia praktycznego, gdy w rzeczywistości szkolenie to nie miało miejsca (pkt LXXIV wyroku).

Zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Użyte w tym przepisie sformułowanie "ustalenia prawomocnego wyroku" oznacza ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego, dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa oraz miejsca i czasu jego popełnienia. Sąd administracyjny pozbawiony jest zatem możliwości dokonywania jakichkolwiek ustaleń dowodowych odnoszących się do sfery faktów istotnych dla stwierdzenia popełnienia przestępstwa.

Z tego powodu nie mógł przynieść zamierzonego skutku podniesiony przez skarżącą zarzut, że nie była oskarżona ani skazana w tej sprawie, a nawet nie brała w niej udziału, a także, że wyrok skazujący E. B. był następstwem dobrowolnego poddania się przez niego karze. Sąd administracyjny jest związany wyrokiem skazującym także co do ustaleń dotyczących popełnienia przestępstwa przez inne osoby (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2013r , sygn. I FSK 914/12, LEX nr 1336111). Wymóg respektowania zasady rozszerzonej prejudycjalności wyroku karnego uniemożliwia podważanie dokonanych w nim ustaleń w postępowaniu administracyjnym z powołaniem się na okoliczność, że strony postępowania administracyjnego nie uczestniczą w postępowaniu karnym i nie mogą wpływać na jego przebieg oraz poczynione w nim ustalenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2012 r., sygn. I FSK 1461/11, LEX nr 1243744). Zasada wynikająca z art. 11 p.p.s.a. pośrednio odnosi się do organów administracyjnych, które dokonują ustaleń faktycznych ocenianych następnie w drodze kontroli sądowoadministracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.05.2011r, sygn. I GSK 213/10, LEX nr 1080743). Nie może zatem przynieść zamierzonego skutku także zarzut skargi, że w kodeksie postępowania administracyjnego nie ma przepisu analogicznego do art. 11 kpc.

Skoro zatem organ administracyjny związany jest ustaleniem prawomocnego wyroku sądu co do okoliczności wynikających ze skazania za określone przestępstwo, a z przywołanego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 19 września 2012 r. sygn. akt [...] wynika, że E. B. poświadczył nieprawdę w zaświadczeniu nr [...], które zostało dołączone przez skarżącą do wniosku o wydanie prawa jazdy, prawidłowo organy uznały, że w sprawie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., który przewiduje, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Prawidłowo więc zostało wznowione postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009 r. o wydaniu P. B. prawa jazdy kategorii B nr [...], serii [...]. Następnie w tak wznowionym postępowaniu, ze względu na wystąpienie przesłanki o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., trafnie organ I instancji decyzją z dnia z dnia 3 lutego 2014 r. nr [...] orzekł o uchyleniu decyzji z dnia [...] 2009 r. o przyznaniu skarżącej uprawnień w zakresie kierowania pojazdami określonymi kat. B oraz odmówieniu przyznania tych uprawnień, które to stanowisko zaakceptował organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z treścią art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że w sprawie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., wobec prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 19 września 2012 r. sygn. akt [...]. Zatem powołanie się przez organ w podstawie prawnej również na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a. nie może stanowić powodu uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż dodatkowe wskazanie tego przepisu nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia organu, która została prawidłowo oparta na podstawie z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.

W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy prawidłowo też wskazał, że orzekając we wznowionym postępowaniu organ bierze pod uwagę stan prawny obowiązujący w dniu orzekania. Powoduje to konieczność rozpatrzenia sprawy na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, która weszła w życie w dniu 19 stycznia 2013 r. Z tym samym dniem utraciły moc odpowiednie przepisy dotyczące powyższych kwestii zawarte w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Art. 90 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, który stanowił podstawę prawną uchylonej decyzji Prezydenta Miasta z [...] 2009 r. o wydaniu skarżącej prawa jazdy kategorii B nr [...], serii [...] - określał, że prawo jazdy otrzymuje osoba, jeżeli odbyła wymagane dla danej kategorii szkolenie. Z przywołanego już wyroku sądu karnego wynikało, że E. B. został uznany za winnego tego, że w dniu [...] 2009 r. w K, będąc osobą uprawnioną do wystawienia dokumentu, poświadczył nieprawdę w zaświadczeniu nr [...] o ukończeniu szkolenia dodatkowego dla osób ubiegających się o prawo jazdy kategorii B, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, iż P. B. w szkole A odbyła 5 godzin dodatkowego szkolenia praktycznego, gdy w rzeczywistości szkolenie to nie miało miejsca. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. z 2005 r., nr 217, poz. 1834) w treści § 5 ust. 1 pkt 2 określało, że szkolenie osoby ubiegającej się o prawo jazdy obejmuje szkolenie dodatkowe – każdorazowo po trzykrotnym kolejnym uzyskaniu negatywnego wyniku z części teoretycznej lub odpowiednio z części praktycznej egzaminu państwowego. Z kolei z §10 tego rozporządzenia wynikało, że po ukończeniu szkolenia dodatkowego kierownik ośrodka szkolenia kierowców wydaje zaświadczenie o ukończeniu szkolenia.

Zgodnie natomiast z art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy jest wydawane osobie, która odbyła szkolenie wymagane do uzyskania prawa jazdy danej kategorii. Ponadto zgodnie z treścią § 5 ust. 2 pkt 1 i 2 obowiązującego obecnie rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców (Dz.U. z 2012 r., poz. 1019), szkolenie podstawowe przeprowadza się zgodnie ze szczegółowym programem szkolenia kandydatów na kierowców lub motorniczych określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia, natomiast szkolenie uzupełniające przeprowadza się na wniosek osoby, która odbyła szkolenie podstawowe i odbywa się ono w zakresie ustalonym przez osobę szkoloną i kierownika ośrodka szkolenia kierowców, na podstawie szczegółowego programu szkolenia podstawowego określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

Wobec powyższego prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca nie odbyła szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii wymaganego zarówno na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym jak i obecnie obowiązującej ustawy o kierujących pojazdami. Okoliczności tych skarżąca nie podważyła, wobec ustaleń wynikających z sentencji przedmiotowego wyroku karnego, dotyczących osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa oraz miejsca i czasu jego popełnienia. Skarga nie może być zatem uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny mieć wpływ na wynik sprawy ani naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu Sąd skargę oddalił, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.