Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 979/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 145  par. 1, art. 148  par. 1, art. 146 par. 1, art. 151 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że na wniosek J. K. – właściciela m.in. działek o nr "[...]" położonych we wsi A, w obrębie A, w gminie A, działający z upoważnienia Starosty Geodeta Powiatowy wznowił postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów obrębu A, gmina A, wynikających z przeprowadzonych tam w latach 1985-1987 prac odnowienia ewidencji gruntów, zatwierdzonych decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w "[...]" z 1987r.

Po raz pierwszy rozpatrując sprawę organ I instancji decyzją z dnia "[...]" umorzył postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów obrębu A. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia "[...]" uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Rozstrzygnięcie organu II instancji zostało zaskarżone do tut. Sądu, który wyrokiem z dnia 18 lutego 2009r. (sygn. akt II SA/Ol 970/08) je uchylił. W orzeczeniu wskazano, że decyzja organu II instancji i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane w trybie przepisów rozdziału 12 kpa na żądanie J. K.. Stosownie do art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 kpa). Obowiązkiem organów obu instancji jest ustalenie czy wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w terminie. Po stwierdzeniu, że nastąpiło uchybienie terminu, obowiązkiem organu I instancji jest wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, gdyż wówczas nie dochodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy. Gdyby organ nieprawidłowo wydał postanowienie o wznowieniu postępowania pomimo przekroczenia przez stronę miesięcznego terminu z art. 148 § 1 kpa, to przy braku możliwości wydania decyzji o odmowie wznowienia powinien z tej przyczyny umorzyć postępowanie wznowieniowe. Natomiast po rozpoznaniu sprawy co do istoty (po wznowieniu) organ wydaje jedno z rozstrzygnięć wskazanych w przepisach art. 151 § 1 i 2 kpa, przy czym nie przewidują one umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, a takie rozstrzygnięcie wydał w kontrolowanej sprawie organ I instancji. Ponadto organy administracji rozstrzygając sprawę co do istoty (po wznowieniu) powinny mieć na uwadze, że uchylenie decyzji nie może już nastąpić po upływie okresów wskazanych w art.146 § 1 kpa.

Następnie decyzją z dnia "[...]" organ I instancji odmówił wznowienia postępowania w sprawie wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów dla części obrębu A, dotyczących przebiegu granic części działek tam położonych. Decyzja ta została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez organ I instancji – rozstrzygnięciem organu II instancji z dnia "[...]".

Kolejną decyzją z dnia "[...]" organ I instancji odmówił uchylenia decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Urzędu Miasta i Gminy

z 1987r. w części dotyczącej wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów wsi Kudypy, dotyczących przebiegu granicy określonych działek. Organ wskazał, że po dokonaniu szczegółowej analizy operatu z odnowienia ewidencji gruntów obrębu A, nie stwierdzono jakoby odnowienie to zostało przeprowadzone niezgodnie z prawem. Zostało bowiem przeprowadzone na podstawie obowiązujących w momencie jego wydania przepisów. Podkreślono, że decyzja z 1987r. była prawidłowo ogłoszona poprzez obwieszczenie umieszczone na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miasta i Gminy. Organ stwierdził, że odnowienie operatu ewidencyjnego dla obrębu A miało na celu dokonanie ustalenia granic w oparciu o istniejące materiały geodezyjne i kartograficzne, a w razie ich braku o tzw. spokojny stan użytkowania na gruncie, dokonanie w terenie weryfikacji użytków i klas, pomiar granic na nowo założoną osnowę geodezyjną, obliczenie współrzędnych punktów załamania granic oraz analityczne obliczenie powierzchni działek i powierzchni użytków, a następnie wprowadzenie zmian do operatu ewidencyjnego i ksiąg wieczystych. Takie czynności zaś zostały w ocenie organu w tym przypadku przeprowadzone. Podniesiono także, że analizie poddano również operat techniczny ze wznowienia granic przedmiotowych działek i uprawniony geodeta nie stwierdził rozbieżności pomiędzy dostępnymi dokumentami, a stanem na gruncie. Zaznaczono, że uprawniony geodeta w trakcie czynności wykonanych w 2007r. odnalazł prawie wszystkie punkty graniczne dotyczące przedmiotowych granic w oparciu o dane z odnowienia, jak też z kolejnych pomiarów uzupełniających. Ustalono również, że stan użytkowania nieruchomości jest zgodny ze stanem prawnym ujawnionym w ewidencji gruntów wynikających z przeprowadzonego w latach 1985-1987 odnowienia ewidencji gruntów dla obrębu A i nikt z zainteresowanych do tej pory nie kwestionował przebiegu tych granic.

Odwołanie od ww. decyzji wnieśli J. i M. K., podnosząc, że w całej rozciągłości podtrzymują swoje dotychczasowe zarzuty, polegające na tym, że w toku odnawiania ewidencji gruntów w latach 1985-1987 nie dopełniono wymogów formalnych, tj. nie ogłoszono prawidłowo operatu z odnowienia ewidencji gruntów, nie okazano granic po odnowieniu, jak również nie było stabilizacji kamieniami granicznymi na gruncie. W odwołaniu podniesiono, że organ pominął, iż operat nr "[...]"

z odnowienia ewidencji gruntów zawiera jedynie 42 powiadomienia osób fizycznych

i prawnych o odnowieniu ewidencji gruntów, podczas gdy powiadomieniu podlegało 101 osób fizycznych i prawnych. Ponadto zarzucono, że organ nie dokonał okazania granic po odnowieniu wszystkim uprawnionym stronom. Nie zauważył również, że w protokole okazania granic przy opisaniu zmiany z tytułu odnowienia ewidencji gruntów dotyczącej działki nr "[...]" jest wpisana uwaga geodety wraz z jego podpisem o konieczności skorygowania powierzchni do 0,50 ha. W ocenie strony pomimo wpisania tej uwagi dokumentacja leżąca u podstaw odnowienia nie została skorygowana. Odwołujący postawili również tezę dotyczącą nieprawidłowości procesu postępowania odnowienia ewidencji gruntów. Strona skonkludowała w odwołaniu, że błędna procedura wpłynęła na to, że stan prawny ujawniony w ewidencji gruntów wynikających

z przeprowadzonego w latach 1985-1987 odnowienia ewidencji gruntów dla obrębu A jest wadliwy. Odwołujący stwierdził, że jego stanowisko jest zgodne ze stanowiskiem jakie wyraził Sąd Rejonowy w postanowieniu z dnia "[...]", co organ wydający decyzję pomija.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

i Kartograficznego decyzją z dnia "[...]’ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że zbadał dokumentację archiwalną dotyczącą prac odnowienia ewidencji gruntów obrębu A, zawartą w operacie technicznym nr "[...]", w szczególności pod względem zgodności jej wykonania z obowiązującymi ówcześnie przepisami w zakresie ewidencji gruntów i doszedł do wniosku, że spełnia ona wszystkie wymogi prawne. Podkreślono przy tym, że na stronach ww. operatu znajduje się protokół z dnia 30 stycznia 1986r. ustalenia stanu władania w związku z wykonaniem nowego pomiaru mapy obrębu A (wsi A), na którym to protokole znajdują się wszystkie podpisy ówczesnych właścicieli działki nr "[...]" (obecny stan "[...]") oraz podpisy właścicieli i władających działkami sąsiednimi. Organ odwoławczy podkreślił, że w wyniku badania operatu odnowienia ewidencji gruntów obrębu A, stwierdził, że odnowienie ewidencji przeprowadzone w latach 1985-1987 było wykonywane na podstawie obowiązujących wówczas przepisów

i zgodnie z nimi. W ramach prac odnowienia ewidencji nastąpiło również ustalenie stanu władania oraz ogłoszenie stanu władania. Organ wskazał, że odnowienie operatu ewidencyjnego poprzedziło sporządzenie w trybie przepisów § 32 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów nowej mapy. Stwierdzono, że zgodnie z § 37 ust. 4 pkt 1 zarządzenia, ustalenie stanu władania przeprowadzono przy udziale stron oraz przedstawicieli wsi, które podpisały protokół ustalenia stanu władania z dnia 30 stycznia 1986r. Organ wskazał także na to, że jak wynika z załączonych w operacie nr "[...]" obliczeń powierzchni działki nr "[...]", a także z protokołu z dnia 11 marca 1986r.

w sprawie dokonania uzgodnień rozbieżności powierzchniowych i innych

z Kierownikiem Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami, sprawa zmiany powierzchni działki nr "[...]" była rozpatrywana i uzgadniana i jej powierzchnia ostatecznie wyniosła 2,3527 ha i wynikała z pomiaru ustalonego stanu władania na gruncie. Ponadto organ II instancji podniósł, że przeprowadzone przez niego badania materiałów archiwalnych potwierdzają, że w celu ustalenia wiarygodności danych ewidencyjnych, Starosta m.in. zlecił wznowienie granic przedmiotowych działek. Wykonywane w latach 2006-2007 prace geodezyjne wykazały, że istnieją

w terenie lub zostały odtworzone wszystkie punkty graniczne oraz, że stan użytkowania sprawdzanych nieruchomości jest zgodny ze stanem prawnym ujawnionym w ewidencji gruntów i wynikającym z przeprowadzonego w latach 1985-1987 odnowienia operatu ewidencji gruntów. Wyjątek stanowi odcinek działki nr "[...]" z działką nr "[...]" ustalony ponownie w wyniku rozgraniczenia. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego z dnia "[...]" o rozgraniczenie nieruchomości, spór o przebieg jednego z odcinków granicy pomiędzy działkami "[...]", zaistniały po nabyciu działki "[...]" przez J. i M. K. w 1996r., został rozstrzygnięty. Ustalona wyrokiem Sądu granica utrwalona została kamieniami granicznymi, a wszelkie zastrzeżenia stron co do położenia znaków, okazania przebiegu granicy i uwag dotyczących powierzchni zostały uwzględnione przez sąd. Podkreślono, że postanowienie sądu rozstrzyga w sprawie tylko jednego odcinka granicy działki nr "[...]", tym samym nie może się odnieść do wszystkich granic obrębu Jędrychówko według nowej ewidencji wprowadzonej decyzją z 1987r. Organ II instancji podniósł, że wydając wspomnianą decyzję z 1987r. organ znał sprawę rozbieżności powierzchniowych wynikających z prac odnowienia ewidencji i po dokonanych uzgodnieniach akceptował zaistniałe zmiany.

Skargę na powyższą decyzję wywiódł J. K., wnosząc o jej uchylenie

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono nie wyjaśnienie istoty sprawy – błędne przyjęcie, iż protokół ustalenia stanu władania jako część Operatu geodezyjnego

z 1986r. na jaki powołano się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji może stanowić podstawę wpisu do ewidencji gruntów, gdy faktycznie wobec braku znaków granicznych lub innych wątpliwości co do przebiegu granic konieczne było przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego. Zdaniem skarżącego istotą problemu jest to, że aktualne zapisy ewidencji gruntów w części prowadzonej dla wskazanych w decyzjach działek wprowadzone zostały na podstawie operatu z 1986r. w sposób niezgodny

z prawem i na podstawie dokumentów, które nie powinny stanowić podstawy wpisu, skutkiem czego zapisy ewidencji nie odzwierciedlają prawidłowego przebiegu granic.

W ocenie strony skarżącej materiał dowodowy i stanowisko organu bezspornie wskazują, że w latach osiemdziesiątych istniała potrzeba ustalenia przebiegu granic

w obrębie geodezyjnym A, czego wyrazem były prace geodezyjne prowadzone w 1986r. Według skarżącego przy prowadzonych wówczas pracach geodezyjnych pominięto dokumentację z 1953r., a ustalenie przebiegu granic przeprowadzono wadliwie. Tak więc wadliwy formalnie i merytorycznie dokument stał się podstawą dokonania wpisu do ewidencji. W skardze podniesiono, że według podzielonego przez organ stanowiska geodety K. N., dane zawarte w materiale z 1953r. nie nadawały się do wznowienia położenia punktów granicznych według zasad i przepisów aktualnie obowiązujących. Uwadze organu uszło przy tym, że istotą czynności odtworzenia jest oznaczenie punktu granicznego, a nie kwestia metody, jaką posługuje się geodeta lub organ. Ponadto w ocenie autora skargi wobec zatarcia granic i wątpliwości co do ich przebiegu, istniała potrzeba przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego w trybie określonym wówczas obowiązującymi przepisami i na podstawie dokumentów źródłowych, jakie określają przepisy. Zgodnie z tymi przepisami koniecznym było wzięcie pod uwagę dokumentacji geodezyjnej z 1953r., którą organ pominął. W skardze wskazano również, że operat geodety poddany analizie w zaskarżonej decyzji, nie był dokumentem spełniającym wymogi przepisów prawa. Dokument sporządzono bowiem na podstawie aktu niższego rzędu czyli zarządzenia z dnia 20 lutego 1969r. Według jego treści istotą czynności geodezyjnych była aktualizacja map i stanu władania. Według strony w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma aktualizacja map, która musi nawiązywać do istniejącej dokumentacji, a więc mapy podstawowej, o jakiej stanowił dekret z 2 lutego 1955r.

o ewidencji gruntów i budynków. Tak więc rażącym uchybieniem było pominięcie przy pracach geodezyjnych w części dotyczącej opracowania operatu dokumentacji i map

z 1953r., w tym mapy podstawowej. W ocenie skarżącego procedura zastosowana przez organ, a oparta na zarządzeniu z 20 lutego 1969r. stanowiła naruszenie przepisów wyższego rzędu. Ponadto dokumentacja nie dowodzi, by była ona zachowana w całości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności

z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia

z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji

w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,

a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy

(art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przechodząc do kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wskazać przede wszystkim należy, że skarga podlega uwzględnieniu, jednak z innych względów niż podniesione w jej zarzutach.

Na gruncie przedmiotowej sprawy na wniosek J. K. – właściciela m.in. działek o nr "[...]" położonych we wsi A, w obrębie A

w gminie A, działający z upoważnienia Starosty Geodeta Powiatowy, wznowił postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów obrębu A, gmina A, wynikających z przeprowadzonych tam w latach 1985-1987 prac odnowienia ewidencji gruntów, zatwierdzonych decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy z 1987r. Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego i Kartograficznego Województwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia "[...]", którym to rozstrzygnięciem organ I instancji odmówił uchylenia decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Urzędu Miasta i Gminy z 1987r. w części dotyczącej wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów wsi A obręb A, dotyczących przebiegu granicy określonych działek.

W kontekście niniejszej sprawy należy pamiętać, że zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku tut. Sądu z dnia 18 lutego 2009r. (sygn. akt II SA/Ol 970/08) zapadłym na gruncie przedmiotowej sprawy, wiążą w sprawie Sąd

i organy, których działanie jest przedmiotem zaskarżenia.

W ocenie Sądu organy rozpatrujące przedmiotową sprawę z niewiadomych względów nie zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w przywołanym orzeczeniu.

Dlatego też istotnym jest wyjaśnić organom, że rozpatrując sprawę w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania administracyjnego – tak jak to ma miejsce

w niniejszej sprawie, zobowiązane są one do przestrzegania ściśle określonych procedur takiego postępowania i wydawania rozstrzygnięć zgodnie z przepisami takich procedur. Na gruncie niniejszej sprawy wnioskodawca wskazał na przepis art. 145 § 1 pkt 5 (wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję) i pkt 7 (zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji – art. 100 § 2 kpa) ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej kpa (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071) jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej wspomnianą decyzją z dnia 16 czerwca 1987r.

Organ rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania musi mieć przede wszystkim na uwadze art. 148 kpa, który stanowi o trybie i terminie wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania. Strona bowiem ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania

w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a gdy żąda wznowienia na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, od dnia, w którym dowiedziała się

o decyzji. Należy pamiętać, że strona żądająca wznowienia postępowania jest zobowiązana do udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze względu na konieczność ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia,

w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (por. wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 19 maja 2000r., I SA/Wr 1038/97). Organ administracji może przyjąć oświadczenie złożone w tym względzie przez stronę, poparte w razie potrzeby i możliwości innymi dowodami. Jeżeli organ uzna to oświadczenie oraz inne dowody przedstawione przez stronę za niewystarczające lub niewiarygodne, to przeprowadza we własnym zakresie postępowanie dowodowe umożliwiające ustalenie, czy rzeczywiście termin nie został przez stronę zachowany. (por. wyrok NSA z 16 października 1998r., III SA 2802/97).

Nie można zaś odmówić wznowienia postępowania, jeżeli żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę w ustawowym terminie i jeżeli została wskazana ustawowa podstawa wznowienia (zob. teza pierwsza wyroku NSA z 30 września 1999r., IV Sa 1532/97).

Jak to już wskazano w wyroku Sądu z dnia 18 lutego 2009r., który zapadł na gruncie przedmiotowej sprawy, obowiązkiem organów obu instancji jest ustalenie czy wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w terminie. W orzeczeniu tym Sąd wyjaśnił dodatkowo, iż po stwierdzeniu, że nastąpiło uchybienie terminowi, obowiązkiem organu I instancji jest wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, gdyż wówczas nie dochodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy. Gdyby organ nieprawidłowo wydał postanowienie o wznowieniu postępowania pomimo przekroczenia przez stronę miesięcznego terminu z art. 148 § 1 kpa, to przy braku możliwości wydania decyzji o odmowie wznowienia powinien z tej przyczyny umorzyć postępowanie wznowieniowe.

Jeśliby jednak wniosek został złożony w stosownym terminie to organ zobowiązany jest podjąć jedno z rozstrzygnięć wskazanych w art. 151 kpa. Zgodnie

z tym przepisem organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a,

i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (§ 1). W przypadku gdy

w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności,

o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności,

z powodu których nie uchylił tej decyzji (§ 2). Jeżeli zatem organ ustali, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania, nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, nie może bowiem, nawet w przypadku, gdy stwierdzi innego rodzaju wadliwość decyzji, uchylić jej w tym trybie. Art. 151 § 1 pkt 1 stanowi expressis verbis, że w przypadku ustalenia braku podstaw określonych w art. 145 § 1 lub art. 145a organ podejmuje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. Dopuszczalność uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania ograniczona jest jedną przesłanką pozytywną – wystąpieniem jednej

z podstaw wyliczonych w art. 145 § 1 lub art. 145a i dwiema przesłankami negatywnymi wyznaczonymi w art. 146 § 1 i 2. Zgodnie zaś z art. 146 § 1 kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych jako podstawa wznowienia w przedmiotowej sprawie, nie może nastąpić jeśli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lub pięć lat.

W takiej sytuacji możliwe byłoby jedynie stwierdzenie przez organ wydania decyzji

z naruszeniem prawa na podstawie art. 151 § 2 kpa. Uchylenie zatem decyzji w trybie art. 151 § 1 kpa może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy organ ustali wystąpienie jednej z podstaw wyliczonych w art. 145 § 1 lub art. 145a przy braku równoczesnym przesłanek negatywnych (Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 9 wydanie, B. Adamiak, J. Borkowski, str. 700).

Reasumując, na gruncie przedmiotowej sprawy organ przede wszystkim zobowiązany jest ustalić, kiedy skarżący dowiedział się o okolicznościach będących podstawą jego wniosku o wznowienie postępowania. Okoliczności tych - jak należy rozumieć – J. K. upatruje w postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia "[...]", w którym według wnioskodawcy (skarżącego) uznano, że przeprowadzenie odnowienia ewidencji gruntów w obrębie "[...]" w 1987r. nie było zrealizowane zgodnie z prawem. Niezbędne jest również precyzyjne ustalenie daty wpłynięcia podania o wznowienie postępowania w sprawie. Wyjaśnienia wymaga przy tym również dlaczego organ powołuje się raz na podanie z marca 2003 r., a innym razem z maja 2003r. W aktach sprawy znajduje się tylko wniosek strony z dnia 24 maja 2003r. (akta adm., k. – 22). Dopiero precyzyjne ustalenie tych okoliczności pozwoli organowi na dalsze podjęcie działań w myśl przywołanych wcześniej przepisów. W aktach znajdują się ponadto dwa postanowienia o wznowieniu postępowania (akta adm., karta 40 i 80), a w wydawanych kolejno decyzjach w toku postępowania wznowieniowego organ na przemian powołuje się raz na jedno raz na drugie postanowienie.

Jeśliby więc okazało się, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z uchybieniem terminowi do jego wniesienia, to wówczas możliwe byłoby umorzenie postępowania wznowieniowego. Jeżeli jednak wniosek taki jest dopuszczalny i nie uchybia terminowi do jego złożenia, wówczas organ może przystąpić do zbadania zaistnienia podstaw wznowienia wskazanych przez stronę, a następnie podjąć jedno

z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1, tj. odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i wskazania okoliczności z powodu których nie uchylił decyzji, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a. Trzeba jednak w tym miejscu wyraźnie jeszcze raz zaznaczyć, że jeżeli organ ustali, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania, to nie przechodzi on – tak jak to czynił już w niniejszej sprawie - do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej. Istotą bowiem kontroli zaskarżonej decyzji w trybie wznowieniowym jest - w przypadku wszczęcia takiego postępowania na wniosek strony, badanie zaistnienia ustawowych przesłanek wskazanych w podaniu o wznowienie. Gdyby więc okazało się, że wniosek

o wznowienie postępowania został przedłożony w ustawowym terminie to zakres postępowania organu skupić musi się na wyjaśnieniu wskazanych przez stronę przesłanek wznowieniowych – z art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 7, które według wnioskodawcy świadczą o tym, że przeprowadzenie odnowienia ewidencji gruntów w obrębie A w 1987r. nie było dokonane zgodnie z prawem. Organ nie może zatem traktować kontroli takiej decyzji jakby to miało miejsce w zwyczajnym trybie odwoławczym. Należy pamiętać, że decyzja z 1987r., której uchylenia żąda skarżący jest ostateczna i jako taka korzysta z domniemania zgodności z prawem (art. 16 kpa), zatem jej wzruszenie na gruncie niniejszej sprawy możliwe byłoby jedynie w sytuacji faktycznego zaistnienia przesłanki wznowieniowej podanej przez stronę, przy braku przesłanek negatywnych wyłączających uchylenie decyzji.

W kontekście przedmiotowej sprawy organ musi mieć jednak na uwadze, że nawet gdyby stwierdził zaistnienie przesłanek wznowienia postępowania wskazanych przez skarżącego, to i tak z uwagi na przywołany już tu art. 146 § 1 kpa (upływ 5 lat od wydania decyzji) nie mógłby uchylić decyzji wskazanej przez wnioskodawcę. Możliwe byłoby jedynie ewentualne stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których organ nie uchylił decyzji.

Organy rozpatrując sprawę ponownie zastosują się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w wyroku.

W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo

postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W myśl art. 152 powołanej ustawy Sąd orzekł w pkt II, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.