Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 389/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, art. 20 ust. 3 i art. 24
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 sierpnia 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją znak: [...] z [...] lutego 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania J. W. (dalej: "skarżący", "strona") od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej: "organ I instancji", "Wójt") z [...] grudnia 2020 r. znak [...] orzekającej o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką J. W. – orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy:

W dniu 2 marca 2020 r. skarżący złożył w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa o świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki matką J. W. (wdową), który legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS w R. z dnia [...] stycznia 2020r. nr akt [...] ustalającym trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji, z datą powstania – wrzesień 2019r.

Sprawa była rozpoznawana kilkukrotnie przez Kolegium, które decyzjami z dnia [...].07.2020 r. znak: [...],[...].11.2020 r. znak: [...] uchyliło w całości decyzje organu pierwszej instancji odpowiednio z dnia [...].05.2020 r. nr [...], z dnia [...].09.2020 r. nr [...] odmawiające skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad J. W. i sprawy przekazało do ponownego rozpatrzenia, wskazując, w jakim zakresie materiał dowodowy wymaga uzupełnienia.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym z przeprowadzonych w dniach w [...].04.2020 r. i [...].08.2020 r. wywiadów środowiskowych oraz złożonych przez skarżącego oświadczeń w dniach 20.04.2020 r., 26.08.2020 r., 16.09.2020 r. wynika, że skarżący mieszka z niepełnosprawną matką J. W. oraz braćmi A. W., który jest kawalerem pracuje w systemie zmianowym w firmie "[...]" S.A. w R. i P. W., który jest całkowicie niezdolny do pracy do 31.01.2025 r. i niezdolny do samodzielnej egzystencji do 31.01.2021 r. M.in. z oświadczenia skarżącego z 16.09.2021r. wynika, że skarżący wstaje o godzinie 6.00, przychodzi do mamy, myje ją, prowadzi do toalety, która jest na dworze, przygotowuje śniadanie, podaje leki, zaprowadza matkę do pokoju, gdzie odpoczywa. Potem skarżący wychodzi po zakupy, co zajmuje mu od 35 minut do godziny. Po powrocie, w razie potrzeby podaje picie i przekąski. Następnie gotuje obiad. Pranie robi 3 razy w tygodniu lub częściej, w zależności od potrzeby. Około godz. 14 podaje obiad i leki, matka jest słaba, większość dnia leży w łóżku, czasami oprowadzają po mieszkaniu. Około godz. 18 szykuje kolację i podaje leki, około 19 pomaga w toalecie. Jeden raz na miesiąc wykupuje leki, zamawia wizyty lekarskie. W nocy zagląda do mamy, która wymaga całodobowej opieki i nadzoru, dlatego też nie może on podjąć pracy, nawet w niepełnym wymiarze czasu.

Decyzją z [...] grudnia 2020 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 2 pkt 2, art. 17, art. 20 ust. 3 i art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.; dalej: "u.ś.r."), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. 2017 r. poz. 1466), art. 104, art. 107 k.p.a., odmówił skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką J. W.. Powodem odmowy była możliwość sprawowania naprzemiennej opieki nad J. W. przez skarżącego z innymi osobami zobowiązanymi do alimentacji oraz okoliczność, że zakres sprawowanej przez skarżącego opieki nie uniemożliwia podjęcia przez niego pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący, nie godząc się z wydanym rozstrzygnięciem. Wniósł o uchylenie w całości decyzji Wójta oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do odwołania, tj. orzeczenia z dnia [...].01.2020 r. Lekarza Orzecznika ZUS w przedmiocie ustalenia, że P. W. jest niezdolny do pracy i niezdolny do samodzielnej egzystencji i nie ma możliwości sprawowania opieki nad matką. Brat P. W. ma zdiagnozowaną [...] i wymaga kontroli specjalistycznej ambulatoryjnej.

Skarżący decyzji organu I instancji zarzucił:

– nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy polegające na błędnym przyjęciu, iż brak jest podstaw do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką J. W., skoro sytuacja rodzinna występująca w przedmiotowej sprawie wskazuje, że takie prawo winno być przyznane skarżącemu faktycznie sprawującemu opiekę nad matką J. W.;

– nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy polegające na błędnym przyjęciu, iż S. W., jako mieszkający ze skarżącym i matką ma możliwość włączenia się do opieki nad matką, skoro S. W. zamieszkuje wraz z rodziną pod adresem R. [...][...], natomiast skarżący oraz jego matka mieszkają pod adresem R. [...][...].

Organ odwoławczy, wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z [...] lutego 2021 r., orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Kolegium przytoczyło brzmienie art. 17 ust. 1 u.ś.r. Podniosło m.in., że świadczenie pielęgnacyjne, jako forma wsparcia rodziny, nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych z nich, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w tak dużym, a wynikającym ze stopnia niepełnosprawności osoby, którą się opiekują, zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na podjęcie innej pracy. Przy czym przez rezygnację z zatrudnienia, w znaczeniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy rozumieć faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Świadczenie pielęgnacyjne ma być bowiem rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Nie budzi bowiem wątpliwości, że przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez państwo osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną.

Jednocześnie wskazało, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, która wynika z prawnego i moralnego obowiązku względem rodzica, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. SKO zauważyło także, iż związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły.

W ocenie organu odwoławczego, zakres sprawowanej przez skarżącego opieki nad matką i jednocześnie niezbędnej dla niej w chwili obecnej, nie wyklucza podjęcia przez skarżącego jakiegokolwiek zatrudnienia. Jak zauważyło Kolegium, matka skarżącego, pomimo znacznego stopnia niepełnosprawności, jest w miarę samodzielna jeśli chodzi o funkcjonowanie w domu, ma ograniczoną sprawność ruchową. J. W. porusza się samodzielne po domu, ma [...], co powoduje, że mało chodzi. Natomiast konieczność wykonywania jedynie niektórych czynności, które wskazał skarżący, a mianowicie zakupy, gotowanie, pranie, wizyty lekarskie, wykupywanie leków nie są czynnościami uniemożliwiającymi mu podejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. SKO zauważyło, że czynności te mogą być wykonane w dowolnym czasie, a nadto w większości związane są z prowadzeniem gospodarstwa domowego i nie kolidują z wykonywaniem pracy przez osoby pozostające w zatrudnieniu lub wykonujące inną pracę zarobkową. Odnosząc się natomiast do wizyt lekarskich Kolegium podniosło, że z pewnością nie zachodzi codzienna potrzeba takich wizyt, gdyż skarżący w dniu 16.09.2020 r. oświadczył, że jeden raz na miesiąc wykupuje leki, zamawia wizyty lekarskie. Wskazało zatem, że osoby pracujące i członkowie rodzin tych osób korzystają z wizyt lekarskich i wówczas dotarcie na wizytę do lekarzy wiąże się albo z koniecznością wzięcia urlopu, albo zaplanowania wykonywanej pracy w taki sposób, aby wyjazd na wizytę do lekarza był możliwy.

Organ odwoławczy uznał zatem, iż obowiązki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego nie wykluczają podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co jest oczywiste, skoro większość pracujących osób zarówno pracuje jak też prowadzi gospodarstwo domowe. Wówczas po zakończeniu pracy wykonują czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Zauważył przy tym, że czynności te mogą być wykonane w dowolnym czasie lub też poprzez odpowiednią organizację niektórych czynności. Dlatego też stwierdził, iż obowiązki związane z wykonywaniem przez stronę opieki nad matką można więc określić jako jego pomoc dla niej, co nie wyklucza podjęcia przez skarżącego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że ustawodawca wśród form zarobkowania wymienił również takie, które nie wymagają ciągłego świadczenia pracy (np. umowa zlecenia, umowa o dzieło).

Kolegium podniosło, iż analiza treści przepisów art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 u.ś.r. prowadzi do wniosku, że ustawodawca przewidział pomoc w formie świadczenia pielęgnacyjnego w takich sytuacjach, gdy opieka nad osobą niepełnosprawną jest tak bardzo absorbująca, że konieczna jest rezygnacja, albo nie jest możliwe podjęcie nawet takich form zarobkowania, które nie wymagają pracy przez osiem godzin dziennie. W takich sytuacjach wykluczona jest faktycznie aktywność zawodowa osoby sprawującej opiekę i dlatego taka osoba otrzymuje wsparcie w formie świadczenia pielęgnacyjnego.

Zdaniem Kolegium, zakres pomocy świadczonej przez skarżącego matce w codziennych czynnościach nie jest wystarczający do uznania, że nie podejmuje on zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania nad nią opieki uprawniającej do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium wskazało, że nie kwestionuje sprawowania przez skarżącego opieki nad niepełnosprawną matką, ale uważa, że obecnie opieka ta nie ma charakteru stałego, ciągłego. Jednocześnie Kolegium nie wykluczyło, że sposób opieki może ulec zmianie.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, iż skarżący pobierał zasiłek dla bezrobotnych w okresie od [...].12.2018 r. do [...].12.2019 r. Natomiast po tej dacie, jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku, a z akt sprawy nie wynika, by został wyrejestrowany z urzędu pracy jako bezrobotny (karta nr 31 i nr 33 akt organu pierwszej instancji). Kolegium uznał, iż przyjąć należy, że skarżący jest osobą gotową do podjęcia zatrudnienia, a niektóre czynności związane z opieką nad matką wykonuje i powinien wykonywać w ramach obowiązków wynikających z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Konkludując, SKO stwierdziło, że w rozpoznawanej sprawie zakres sprawowanej przez skarżącego opieki nad matką nie wskazuje na wystąpienie przesłanki określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r., a mianowicie konieczności rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w celu sprawowania tej opieki. Podniosło, iż ww. art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki nad osobą niepełnosprawną wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy, czy na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Jednocześnie Kolegium zauważyło, że w opiece nad matką skarżącemu pomaga siostra M. K., która odwiedza matkę raz w tygodniu i zajmuje się jej higieną, kąpie ją i przebiera, gotuje obiad na dwa dni.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z 30 marca 2021 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Kolegium z [...] lutego 2021 r. Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie o jej uchylenie do ponownego rozpoznania.

Autor skargi zarzucił naruszenie:

– prawa materialnego tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że jest w stanie podjąć jakąkolwiek pracę zarobkową w sytuacji sprawowania opieki nad matką oraz fakt, że skoro jest zarejestrowany jako bezrobotny to znaczy, że mógłby w swojej sytuacji życiowej podjąć jakiekolwiek zatrudnienie;

– prawa procesowego tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie;

– błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania przedmiotowej decyzji polegający na uznaniu, że matka skarżącego nie wymaga całodobowej opieki, jest w miarę samodzielna, porusza się po domu w związku z czym opieka nad nią nie ma charakteru ciągłego.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką – J. W..

Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności,

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zdaniem Sądu zarzuty skargi w postaci naruszenia prawa materialnego w postaci przepisu przytoczonego wyżej art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. nie zasługują na uwzględnienie.

Należy podnieść, że realizacja dyspozycji art. 17 ust. 1 u.ś.r. w zakresie warunku "stałej opieki" wymaga trwałości, rozciągłości w czasie nad osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością, a więc wykonywanie czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka. Zatem istotą opieki, której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest nie tylko stałość i ciągłość, ale przede wszystkim zapewnienie normalnych, codziennych potrzeb osoby nad którą jest sprawowana opieka, zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić.

Nie kwestionując stanu zdrowia J. W. i konieczności jej wsparcia przez skarżącego (do czego jest zobowiązany zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy; tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1359), Sąd podkreśla, że sama (wynikająca wyłącznie z treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności) konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną nie stanowi - w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. - samodzielnej i wystarczającej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. System świadczeń rodzinnych został tak skonstruowany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny, wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Wnioskujący musi zatem sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy. Należy nadto zauważyć, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 426 ze zm.) w zw. z art. 3 pkt 21 lit. a u.ś.r. do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Z powyższych przepisów wynika zatem, że osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia - opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej. Warunek całodobowej opieki jest bowiem związany w sposób konieczny z osobami niezdolnymi do samodzielnej egzystencji, a więc z takimi osobami, u których występuje naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację (art. 4 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych).

Odnosząc się do opieki sprawowanej przez skarżącego nad niepełnosprawną matką należy zauważyć, iż J. W., mimo orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym, nie jest osobą obłożnie chorą. Pomimo ograniczonej sprawności ruchowej jest ona w miarę samodzielna, jeżeli chodzi o funkcjonowanie w domu. Jak wynika z oświadczenia skarżącego z dnia 16.09.2020r., przygotowuje i podaje on posiłki (śniadania, obiady, kolacje) oraz leki, robi zakupy, pomaga matce w codziennej toalecie. Z kolei, w zależności od potrzeby, 3 razy w tygodniu lub częściej robi pranie, a 1 raz na miesiąc wykupuje leki i zamawia wizyty lekarskie.

Sąd zauważa, iż ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Ponadto przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyrok NSA z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11, CBOSA). A zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły.

W ocenie Sądu, zebrany materiał dowodowy był w pełni wystarczający dla stwierdzenia, że pomiędzy sprawowaną przez skarżącego opieką nad matką, a rezygnacją przez niego z podjęcia zatrudnienia, a ściślej mówiąc niepodejmowaniem obecnie przez skarżącego zatrudnienia, nie istnieje taki związek.

Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że zakres sprawowanej przez skarżącego opieki nad matką i jednocześnie niezbędnej dla niej w chwili obecnej, nie wyklucza podjęcia przez skarżącego jakiegokolwiek zatrudnienia, czy to w niepełnym wymiarze czasu pracy, czy też na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło. Sąd zauważa, iż konieczność wykonywania niektórych czynności, a mianowicie zakupy, wizyty lekarskie, wykonywanie prania, czy palenia w piecu nie są czynnościami uniemożliwiającymi skarżącemu podejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zgodzić się należy ze stwierdzeniem, że czynności te mogą być wykonane w dowolnym czasie, a nadto w większości związane są z prowadzeniem gospodarstwa domowego i nie kolidują z wykonywaniem pracy przez osoby pozostające w zatrudnieniu lub wykonujące inną pracę zarobkową. Ponadto, zdaniem Sądu, czynności opiekuńcze, w szczególności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, można rozłożyć w czasie.

W ocenie Sądu skarżący nie przedstawił argumentacji, która by jednoznacznie wskazywała, iż sytuacja jego matki na tyle uległa pogorszeniu od grudnia 2019r., że wyklucza to możliwość podjęcia przez niego jakiejkolwiek pracy zarobkowej, celem zajęcia się stałą opieką nad matką, a świadczenie pielęgnacyjne będzie rekompensatą za utracony zarobek.

Przesłanka "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny", o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. winna być bowiem rozumiana jako wystąpienie takiej sytuacji, w której sprawowanie osobistych starań o prawidłowe zapewnienie opieki osobie niepełnosprawnej na tyle wypełnia czas podmiotowi tę opiekę sprawującemu, że nie jest on w stanie podjąć innej stałej aktywności wymagającej jego codziennego i stałego zaangażowania, przez którą należy rozumieć aktywność zawodową (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 624/12).

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, tj. zakresu i rozmiaru sprawowanej przez skarżącego opieki nad matką – J. W.. Ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd zauważa także, iż świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem przewidzianym dla osoby, która rezygnując z zatrudnienia bierze na swoje barki opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ale nie może w tym zakresie zwalniać także innych członków rodziny zobowiązanych do alimentacji z obowiązków, które na nich ciążą. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, J. W. posiada oprócz skarżącego, jeszcze dwoje zdrowych dzieci (A.W. oraz M. K.). A zatem należy zauważyć, iż występują inne osoby (rodzeństwo skarżącego), które mogą i powinny włączyć się do opieki nad niepełnosprawną matką. Zdaniem Sądu, syn – A. W., który zamieszkuje wraz ze skarżącym i matką na jednej posesji winien także świadczyć codzienną pomoc usługową na rzecz matki, co mógłby czynić naprzemiennie ze skarżącym.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, należy wskazać, że uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny (tak: wyrok NSA z 27.04.2020, II OSK 445/19, CBOSA). O dowolności oceny można byłoby mówić wyłącznie w przypadku uzyskania wniosków niewynikających w sposób logiczny ze zgromadzonego materiału dowodowego lub pominięciu określonych dokumentów lub dowodów jako niezdatnych do poparcia przyjętej z góry tezy (tak wyrok NSA 16 lipca 2020 r., II OSK 837/20, CBOSA). Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy. W realiach niniejszej sprawy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy w oparciu o dowody z dokumentów – wniosek skarżącego, orzeczenia o niepełnosprawności, a także wywiady środowiskowe oraz oświadczenia skarżącego i jego rodzeństwa, a zawarte w skardze zarzuty stanowią wyłącznie polemikę z dokonaną przez organy I i II instancji oceną dowodów.

Mając na względzie powyższe oraz fakt, że Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organów I i II instancji naruszeń, które dawałyby podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.