Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2210/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141, art. 174 pkt 1,2,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 21 i art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 10, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 40a ust. 4 oraz art. 40a ust. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 45 ust. 2 oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N. – F. Spółki z o.o. w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 292/13 w sprawie ze skargi N. – F. Spółki z o.o. w C. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od N. – F. Spółki z o.o. w C. na rzecz Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych kwotę 900 zł (słownie: dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 292/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę N. – F. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Sąd pierwszej instancji uwzględnił następujący stan sprawy:

W dniach [...] – [...] lutego 2012 r. w wyniku kontroli przeprowadzonej przez upoważnionych pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w S. w przedsiębiorstwie skarżącej Spółki, w zakresie jakości handlowej ryb i przetworów rybnych, pobrano do analiz laboratoryjnych - prowadzonych w specjalistycznym laboratorium GIJHARS w S. partię artykułów – śledzie filety marynowane. Kontrola wykazała, że:

1) w artykule o nazwie K. ś. z p wykazano masę marynowanych filetów śledziowych w poszczególnych oznaczeniach na poziomie 140±4 g, 138±4 g, 137±4 g, 146 g, 143 g, 140±4 g, 135±4 g, (średnia wartość z 7 pomiarów: 139,8 g), podczas gdy, w oznakowaniu, producent zadeklarował masę marynowanych filetów minimum 140 g, a zatem jedno badane opakowanie nie spełnia w/w deklaracji (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].02.2012 r.);

2) w artykule o nazwie K. ś. w oleju wykazano masę marynowanych filetów śledziowych w poszczególnych oznaczeniach na poziomie 141 g, 144 g, 135±4 g, 135±4 g, 139±4 g, 136±4 g, 142 g, (średnia wartość z 7 pomiarów: 138,8 g), podczas gdy, w oznakowaniu, producent zadeklarował masę marynowanych filetów minimum 140 g, a zatem dwa badane opakowania nie spełniają w/w deklaracji (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].02.2012 r.);

3) w artykule o nazwie K. ś. B. wykazano masę marynowanych filetów śledziowych w poszczególnych oznaczeniach na poziomie 112±3 g, 117±3 g, 116±3 g, 115±3 g, 113±3 g, 114±3 g, 116±3 g, (średnia wartość z 7 pomiarów: 114,7 g), podczas gdy, w oznakowaniu, producent zadeklarował masę marynowanych filetów minimum 120 g, a zatem sześć badanych opakowań nie spełnia w/w deklaracji (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].02.2012 r.);

4) w artykule o nazwie K. ś. po k. wykazano masę marynowanych filetów śledziowych w poszczególnych oznaczeniach na poziomie 144 g, 142 g, 134±4 g, 139±4 g, (średnia wartość z 4 pomiarów: 139,7 g), podczas gdy, w oznakowaniu, producent zadeklarował masę marynowanych filetów minimum 140 g, a zatem jedno badane opakowanie nie spełnia w/w deklaracji (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].02.2012 r.);

5) w artykule o nazwie S. po st. z p. wykazano masę marynowanych filetów śledziowych w poszczególnych oznaczeniach na poziomie 292±6 g, 311±7 g, 318±7 g, (średnia wartość z 3 pomiarów: 306,6 g), podczas gdy, w oznakowaniu, producent zadeklarował masę marynowanych filetów nie mniej niż 325 g a zatem dwa badane opakowania nie spełniają w/w deklaracji (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].02.2012 r.).

W związku z uzyskanymi wynikami, w dniu [...] marca 2012 r. Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w S. wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu pięciu partii artykułów rolno - spożywczych zafałszowanych - niespełniających wymagań jakościowych wskazanych w deklaracji producenta zawartej w oznakowaniu w/w wyrobów, z uwagi na zaniżoną masę ryby.

Pismem z dnia [...] marca 2012 r. skarżąca wskazała na bezpodstawne zarzuty kontrolowanych produktów. Spółka wyjaśniła, że badające laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. w badaniu nie zastosowało się do wewnętrznej Instrukcji I - 30 - Metodyka wykonywania odcieków – na którą powoływał się producent w specyfikacji swojego wyrobu gotowego. Badania zostały wykonane zgodnie z normą, według której czas odcieku ryby wynosi 15 - 30 min – w odróżnieniu od metodyki producenta, w której odciek wynosi 1 minutę.

W odpowiedzi na pismo spółki organ wskazał, że Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. spełnia wymagania określone w rozporządzeniu (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. L 191 z 28 maja 2004 r., str. 1, Dz. U. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3 tom 45) oraz posiada akredytację zgodnie z normą metodyki wykonywania badań. Nadto Wojewódzki Inspektor zaznaczył, że stosowane metodyki są mniej precyzyjne niż stosowane przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S.. Tym samym za wiążące w sprawie należy uznać wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez laboratorium Specjalistyczne GIJHARS.

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Z. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej i Artykułów Rolno - Spożywczych w S. wymierzył skarżącej spółce karę pieniężną w wysokości 6 000 zł za wprowadzenie do obrotu pięciu partii artykułów rolno - spożywczych zafałszowanych.

N.. – F. Sp. z o.o. w C. złożyła odwołanie na decyzję zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów proceduralnych.

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych utrzymał w mocy zaskarżona decyzję o nałożeniu na spółkę karę w wysokości 6 000 zł. W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej: k.p.a.), art. 21 i art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 10, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 40a ust. 4 oraz art. 40a ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, ze zm.), art. 45 ust. 2 oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914), art. 3 pkt 8, art. 8 ust. 1, art. 16 i art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, ze zm.).

N. – F. Spółka z o.o. z siedzibą w C. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., domagając się jej uchylenia oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych wniósł o oddalenie skargi stwierdzając, że zarzuty skarżącej spółki nie znajdują uzasadnienia w przepisach obowiązującego prawa. W odpowiedzi tej organ szczegółowo odniósł się do wniesionych zarzutów wraz ze szczegółowym przedstawieniem stanu faktycznego sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że zasadniczą kwestią materialną w rozpatrywanej sprawie jest metoda (sposób) dokonywania badań przedmiotowych artykułów żywnościowych. Taka ocena, wykracza poza kognicję Sądu, natomiast ocenie Sądu podlega prawidłowość podstaw prawnych zastosowanej metody oraz zasadność nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w określonej wysokości.

W ocenie Sądu I instancji organ I instancji prawidłowo ustalił, że deklarowana waga producenta na etykiecie (oznakowaniu) i w specyfikacji produktu – w szczególności w poddanych badaniom partiach artykułów była zaniżoną masą netto marynowanych filetów śledziowych w stosunku do zadeklarowanych w w/w dokumentach (tj. etykietach i specyfikacjach) wartości.

Główny Inspektor JHARS trafnie podzielił stanowisko organu I instancji uznającego, że stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta, a co za tym idzie - oznakowanie przedmiotowego środka spożywczego wprowadza konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego składu (wagi). Stanowi to wprost naruszenie art. 45 ust. 2, a także art. 46 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Na poparcie stanowiska Sąd I instancji wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 273/10.

Sąd I instancji nie podzielił argumentacji skarżącej spółki, podzielając argumentację organów w sprawie, iż niedotrzymanie przez producenta deklaracji dotyczącej wagi przedmiotowych ryb było niewątpliwie wprowadzeniem konsumenta w błąd. Opierając się na wyjaśnieniach producenta przedstawionych w odpowiedzi na zapytanie organu I instancji (czy masa ryby deklarowana na etykietach kontrolowanych produktów oraz masa netto po odsączeniu jest wartością minimalną), zawartych w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r., brak było podstaw prawnych do uznania za błędne (wg żądania skargi) deklaracji producenta ("masa netto ryby: "min. 140 g" zamiast "140 g") w przedstawionych sprawozdaniach z badań.

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że podniesiony zarzut nieprawidłowego pobrania próbek towaru jest bezpodstawny. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych odpowiadając na zarzut skarżącej, która wskazała, że iż Polska Norma jest nieobowiązkowa a pobranie próbek winno nastąpić według ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o towarach paczkowanych (Dz. U. z 2009 r. Nr 91, poz. 740, z 2010 r. Nr 107, poz. 679 i Nr 229, poz. 1495 oraz z 2013 r. poz. 888) wyjaśnił, że ustawa ta dotyczy kontroli ilości rzeczywistej towaru paczkowanego, nie dotyczy natomiast kontroli zawartości poszczególnych jego składników i nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Inspektorzy Inspekcji dokonali pobrania próbek w oparciu o rozporządzenie Ministra i Rolnictwa Wsi z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów rolno - spożywczych, które jednak nie zawiera szczegółowych warunków pobierania próbek konserw rybnych. W tej sytuacji organ – odwołując się do § 9 ust. 2 powołanego rozporządzenia, w myśl którego pobieranie próbek artykułu rolno - spożywczego innego niż wymieniony w ust. 1 odbywa się zgodnie z dokumentami normalizacyjnymi - pobrał próbki zgodnie z Polską Normą PN - 87 - A - 86781 "Przetwory rybne marynowane. Pobieranie próbek", które zawierają szczegółowe wytyczne w w/w zakresie.

Dalej Sąd I instancji odnosząc się do zarzutu dotyczącego zachowania właściwej tolerancji przy ważeniu próbek podzielił stanowisko organu odwoławczego, iż dopuszczalne są różnice między wartością faktyczną a wartością wymaganą, jeżeli te różnice mieszczą się w przedziale wyznaczonym przez niepewność pomiaru. Natomiast w rozpatrywanej sprawie wyniki badań laboratoryjnych kwestionowanych partii artykułów, nawet po uwzględnieniu niepewności pomiaru, nadal różnią się od wartości zadeklarowanych przez przedsiębiorcę.

Sąd podzielił również argumentację organu dotyczącą kwestii wyboru laboratorium, w którym dokonano badania partii ryb. Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. spełnia wymagania określone w rozporządzeniu (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt. Ponadto, laboratorium to posiada akredytację, zgodnie z normą PN EN ISO/JEC 17025 oraz stosuje wymagane metodyki badań, a zatem jest w pełni uprawnione do dokonywania analiz próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych. Natomiast stosowane w zakładzie (u producenta) metodyki są mniej precyzyjne niż stosowane przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S.. Stąd w przedmiotowej sprawie za wiążące należy uznać wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzanych przez w/w laboratorium. Podkreślenia wymaga, że to w gestii producenta leży wybór metody, za pomocą której producent wykonuje badania jakości wytwarzanych przez niego produktów. Stosowana metodyka wewnętrzna powinna mieć porównywalną dokładność do metodyki stosowanej w akredytowanych laboratoriach GIJHARS.

Za nieprawidłowe oceniono również zarzuty skarżącej, o zastosowaniu nowej metody oznaczenia masy ryby, inaczej niż dotychczasowa, bez wcześniejszego poinformowania producenta. W tym względzie strona sama nie podjęła żadnych kroków w celu uzyskania od kontrolujących informacji o metodzie wykonywania pomiarów.

Sąd I instancji podzielił również argumentację dot. metody ważenia – metodyki ważenia i wykonywania odcieków. Fakt, że w poprzednich latach Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. stosowało krótszy czas odcieku, zgodnie z instrukcją operacyjną do procedury [...] r. (I - 30) nie może mieć obecnie wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, gdyż kontrole te dotyczyły innych partii produktów. Raz jeszcze wskazano, iż badania przeprowadzane według różnych metodyk i norm są prawnie dopuszczalne, jednakże stosowana wewnętrzna metoda wykonania badań u producenta winna mieć porównywalną dokładność do metodyki stosowanej w akredytowanych laboratoriach GIJHARS, a także wykazem zainteresowania metodami stosowanych przez akredytowane laboratoria.

Organ zwrócił również uwagę, iż laboratorium dokonujące badania musi odpowiadać warunkom zawartym w rozporządzeniu (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt. Powołane rozporządzenie jednoznacznie określa, że laboratorium, które może przeprowadzać analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych, musi posiadać akredytację zgodnie z normą [...] Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcowych. W ocenie Sądu, laboratorium zakładowe przedsiębiorcy nie spełnia tych wymagań.

Za nieuzasadnione Sąd uznał także twierdzenia skarżącej, że Instrukcja I - 30 Metodyka wykonywania odcieków, według której czas odcieku mięsa ryby trwa 1 minutę, nie przesądza o mniejszej dokładności tej metodyki niż metodyka zgodna z wymaganiami normy [...]; jest to, w ocenie składu orzekającego błąd przesunięcia kategorialnego, gdyż sama powołana norma dotyczy czasu odcieku mięsa ryby, a norma [...] reguluje wymagania dotyczące akredytowanego laboratorium.

Również za nietrafne uznał Sąd zarzuty procesowe jak również Sąd w zaskarżonej decyzji nie stwierdził żadnych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

N.– F. Sp. z o.o. z siedzibą w C. złożyła skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wnosząc o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi przez uchylenie zaskarżonej decyzji.

Skargą kasacyjną Spółka zarzuciła:

Naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub jego błędne zastosowanie, a w szczególności:

art. 4 ust. 1 i art. 3 pkt, 10 Ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych z dnia 21 grudnia 2000 r., - przez jego niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności przez uznanie, że zadeklarowana przez producenta metoda dokonywania oznaczenia masy wsadu marynaty odciekniętego z zalewy nie może być stosowana, a powinna być stosowana inna metoda określona w polskiej normie [...] "Przetwory rybne marynowane - pobieranie próbek", której producent nie deklarował;

art. 40a ust. 1 pkt 4 Ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych z dnia 21 grudnia 2000 r. - poprzez bezpodstawne uznanie, że artykuły wymienione w decyzji są zafałszowane w sytuacji, gdy brak jest jakichkolwiek podstaw, aby przyjąć ich zafałszowanie, gdyż w przypadku zastosowania prawidłowej metody badań uzyskane wyniki są zgodne z deklaracją, a nadto produkt o nazwie "Ś. po s. z p. a'650 g" nie został wyprodukowany i wprowadzony do obrotu przez adresata decyzji, a tym samym bezzasadne jest nałożenie na nią jakiejkolwiek kary;

art. 5 ust. 1 Ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym z dnia 23 sierpnia 2007 r. - przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, a polegające na przyjęciu, iż w niniejszej sprawie ma miejsce praktyka rynkowa wprowadzająca w błąd, która może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął, w sytuacji gdy brak jest jakichkolwiek przesłanek, aby można było wyprowadzić wniosek, że przeciętny konsument został wprowadzony w błąd, gdyż odbiorcy stosujący metodykę zakładową 1 - 30 dla oznaczenia masy wsadu marynaty uzyskiwali wyniki zgodne z deklaracją producenta;

rozporządzenia Parlamentu i Rady nr 178/2002 z dnia 28.01.2002 r. i nr 852/2004 z dnia 29.04.2004 r., a w szczególności pkt 12, 14, 17 - przez niezastosowanie tych przepisów, które nakazują dla producentów żywności pochodzenia zwierzęcego stosowania planu HACCP, który obejmuje również przyjęte w ramach tego planu normy zakładowe, w tym stosowanie metodyki zakładowej 1 - 30;

art. 17 ust. 1 pkt 6 Ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych z dnia 21 grudnia 2000 r. - przez jego niezastosowanie, albowiem do zadań inspekcji należy udzielanie informacji i szkolenie w zakresie metod i badań artykułów rolno - spożywczych i nie udzielono tego rodzaju informacji oraz nie przeprowadzono szkolenia wnoszącego skargę kasacyjną jakie metody badań artykułów rolno - spożywczych stosuje Z. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w S. w sytuacji, gdy organ ten w sposób niezapowiedziany zmienił w podległym sobie laboratorium stosowane metody badań wprowadzając uregulowania, których zastosowanie prowadzi do odmiennych i nieporównywalnych odczytów;

f). art. 60 i 61 Ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia - przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy organem wyłączne właściwym do rejestracji i zatwierdzania zakładów oraz wdrażanie i stosowania systemu HACCP w odniesieniu do adresata decyzji jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., natomiast organ administracyjny w zaskarżonej decyzji przyjmuje, iż adresat decyzji winien zmienić zasady systemu HACCP i dostosować go do wymagań w ściśle określonym laboratorium podległym Z. Wojewódzkiemu Inspektorowi Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w S. .

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.

W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.

Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej należy na wstępie podkreślić, że związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił sąd administracyjny, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania NSA jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 §1 - 3 p.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy stwierdzić, że w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. strona wnosząca skargę kasacyjną winna powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym w jej ocenie uchybił Sąd I instancji, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie odwołując się do treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zauważyć należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. Oznacza to, że obowiązkiem kasatora jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Innymi słowy kasator winien wskazać przepisy które jego zdaniem zostały naruszone oraz uzasadnić, na czym konkretnie to naruszenie polegało, a także wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast ze skargi kasacyjnej nie wynika, jaki możliwy wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej miały wskazane w petitum skargi kasacyjnej uchybienia w zakresie przepisów proceduralnych.

W związku z powyższym podkreślić należy, że treść zarzutów skargi kasacyjnej wskazuje, iż jej autor zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie. Z treści art. 141§ 4 p.p.s.a. wynika, że określa on elementy, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu wyroku i w tym zakresie wskazuje, iż chodzi tutaj o zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona, uzasadnienie winno zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. Odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego należy podzielić stanowisko wskazujące, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jako samodzielna podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony tylko w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie prawa i gdy w ramach przedstawiania stanu sprawy Sąd I instancji nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (vide uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15.02.2010 r. II FPS 8/09 ONSAiWSA 2010/3 poz.39, wyrok NSA z 20.08.2009 r. II FSK 568/08 niepublikowany).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie zawiera uchybień, o których wyżej jest mowa. Należy podkreślić, że w motywach wyroku Sąd I instancji przedstawił opis tego co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej, przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, zarzuty podniesione w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. to przypomnieć należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym, sądy administracyjne stosują przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a do tego postępowania nie mają zastosowania przepisy ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego. Tak więc o ile sąd administracyjny może dopuścić się naruszenia przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi to brak jest podstaw do przyjęcia aby można było skutecznie zarzucić sądowi administracyjnemu naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wskazanych jako samodzielna podstawa kasacyjna.

W związku z powyższym podkreślić należy, że wobec uznania, iż zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania są niezasadne, to ocena zarzutów dotyczących prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. podkreślić należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.

Stosownie do treści art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 roku o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania , oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Biorąc pod uwagę treść art. 6 ust. 2 w/w ustawy w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit.a ustawy z 25 sierpnia 2006 roku o bezpieczeństwie żywności i żywienia należy stwierdzić, iż trafnie ocenił Sąd I instancji, że do obowiązków producenta należy prawidłowe oznakowanie środka spożywczego, w tym wskazanie składu i ilości. Jednocześnie z treści art. 3 pkt 10 lit.c ustawy o jakości handlowej wynika wprost, że artykuł rolno - spożywczy uznaje się za zafałszowany jeżeli w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu i zawartości netto. Przeprowadzone badania laboratoryjne wykazały, że badane próbki nie spełniają wymagań zadeklarowanych przez producenta na etykiecie produktu bowiem w badanych partiach artykułów stwierdzono zaniżoną masę netto marynowanych filetów śledziowych w stosunku do masy zadeklarowanej na etykiecie. Zasadnie więc Sąd I instancji uznał, że trafne jest stanowisko organów wskazujące na to, że niedotrzymanie przez producenta deklaracji dotyczącej wagi wskazanych filetów śledziowych stanowiło wprowadzenie konsumenta w błąd. W ocenie NSA trafnie także Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organów w zakresie odnoszącym się do przyjętej w akredytowanym laboratorium metody badania opartej na [...], według której czas odcieku ryby wynosi od 15 do 30 minut. Fakt, że laboratorium zakładowe producenta działa w oparciu o metodykę wykonywania odcieków zawartą w instrukcji wewnętrznej I - 30 nie może dyskredytować poprawności przeprowadzonych badań w akredytowanym laboratorium na zlecenie organów. Ponadto stwierdzić należy, że wyniki badań, sposób ich przeprowadzenia nie zostały zakwestionowane przez kasatora.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.