Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 560/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124b ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 3 pkt 8
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 13 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2016 roku sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej w G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obowiązku udostępnienia nieruchomości oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] znak [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J. J. uchylił decyzję Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z dnia [...] nr [...] i orzekł o odmowie udostępnienia Spółce B Oddział w P., części nieruchomości położonej w obrębie B., gmina Ł. oznaczonej jako działki: nr 87 i nr 97/1 w przywołanym we wniosku zakresie.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 3 listopada 2015 r. Spółka B Oddział w P., reprezentowana przez A. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą firma A, wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o wydanie decyzji o udostępnieniu części nieruchomości położonej w obrębie B., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr 87 i 97/1, stanowiącej własność J. B. i J. S. małżonków J. w celu wykonania na wspomnianej nieruchomości remontu istniejącej sieci elektroenergetycznej - odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej Ł1 - Kopalnia, polegającego na demontażu istniejących przewodów gołych, demontażu istniejących słupów linii napowietrznej, montażu nowych słupów typu E lub Em w miejscach dotychczasowej lokalizacji istniejących słupów oraz montaż nowych niepełnoizolowanych przewodów elektroenergetycznej linii napowietrznej.

Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej decyzją z dnia [...] orzekł o: pkt 1 - zobowiązaniu J. B. i J. S. małżonków J. do udostępnienia Spółce B Oddział w P., części nieruchomości położonej w obrębie B., gm. Ł. oznaczonej jako działki: nr 87 i 97/1 w pasie o szerokości 8 m od osi istniejącej linii napowietrznej i długości (114 m dla dz. nr 87 oraz 33 m dla dz. nr 97/1), stanowiącej ich własność na podstawie księgi wieczystej nr [...] prowadzonej w Sądzie Rejonowym w Ł., w celu wykonania czynności związanych z remontem istniejącej sieci elektroenergetycznej - odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej A, wchodzącej w skład przedsiębiorstwa energetycznego pn. Spółka B oddział w P.; pkt 2 - obowiązek udostępnienia nieruchomości ustanawia się w okresie od listopada 2016 r. do marca 2017 r.; pkt 3 - zobowiązaniu Spółka B oddział w P. do przywrócenia terenu do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót; pkt 4 - zobowiązaniu spółki B oddział w P. do uzgodnienia z właścicielem nieruchomości wysokości odszkodowania za udostępnienie terenu oraz szkody powstałe na skutek przeprowadzenia remontu, w terminie 30 dni, licząc od dnia w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości.

Odwołanie od tej decyzji złożył J. J., który wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, względnie o uchylenie w całości decyzji organu I instancji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Zdaniem odwołującego ingerencja na nieruchomości uniemożliwia prowadzenie działalności rolniczej. Nadto zwrócił uwagę, że istnieje możliwość modernizacji linii elektroenergetycznej z ominięciem przedmiotowej nieruchomości, bądź przeprowadzenie jej pod ziemią.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie udostępnienia nieruchomości.

Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał na brzmienie art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774) – dalej w skrócie "u.g.n.", wywodząc, że wydanie decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości na podstawie cytowanego przepisu wymaga zakwalifikowania planowanych robót jako remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290) – w skrócie "Prawo budowlane". Według organu odwoławczego ustawodawca definiując pojęcie remontu oparł się na trzech istotnych elementach. Po pierwsze, remont musi być wykonywany w istniejącym obiekcie budowlanym. Po drugie, roboty budowlane polegające na remoncie mają na celu wyłącznie odtworzenie stanu pierwotnego, a nie jego przebudowę, rozbudowę, nadbudowę lub zmianę jego przeznaczenia. I po trzecie, przy wykonywaniu remontu dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. W toku postępowania wyjaśniającego przed organem II instancji wnioskodawca wyjaśnił, że obecnie wysokość konstrukcji wsporczych - żerdzi drewnianych wynosi 13 m, natomiast po planowanym remoncie będzie wynosiła 15 m. Remont nie może doprowadzić do zmiany parametrów obiektu, a z powyższych danych wynika, że parametry obiektu ulegną zmianie. Skoro zatem w rozpatrywanej sprawie w wyniku planowanych robót doszłoby do zmiany wysokości obiektu, to - w ocenie organu odwoławczego - mamy do czynienia z planowaną nadbudową, a nie remontem. Wobec powyższego mając na uwadze treść art. 124b u.g.n. należało odmówić udostępnienia nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Spółka B Oddział w P. z siedzibą w G. reprezentowana przez radcę prawnego A. G. wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia radcy prawnego, według norm przepisanych, przy uwzględnieniu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym. Strona skarżąca podniosła zarzuty naruszenia:

1. art. 7 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., 80 K.p.a., 84 K.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez:

a) uchylenie decyzji organu I instancji, który prawidłowo ocenił przedmiotową inwestycję i całość planowanych prac zakwalifikował jako remont,

b) niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji dlaczego planowane prace nie mogą być zakwalifikowane jako remont,

c) błędne przyjęcie, iż planowane prace doprowadzą do zmiany parametrów linii,

2. art. 124b ust. 1 u.g.n. oraz art. 3 pkt 3a, 6, 7a i 8 Prawa budowlanego, poprzez uchylenie decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr 87 i 97/1 położonej w obrębie B., gm. Ł., w pasie o szerokości 8 m od osi istniejącej linii napowietrznej i długości (114 m dla dz. nr 87 oraz 33 m dla dz. nr 97/1), w celu wykonania czynności związanych z remontem istniejącej sieci elektroenergetycznej - odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej A, wchodzącej w skład Spółka B Oddział w P. , w okresie od listopada 2016 r. do marca 2017 r.

Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 13 października 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę i złożył załącznik do protokołu rozprawy wraz z 3 zdjęciami starych i nowych słupów. Wskazał, że planowana forma remontu słupów energetycznych jest wynikiem konieczności zastosowania nowych technologii. Wyjaśnił, że będą one stawiane w miejsce słupów istniejących. Z kolei uczestnik postępowania – J. J. wniósł o oddalenie skargi i podniósł, że jego działka znajduje się na terenie pokopalnianym, gdzie grunt stale osiada. Oświadczył, że na terenie jego działki znajduje się 10 słupów. Podał także, iż ze względu na obniżenie terenu nie jest w stanie prowadzić działalności rolniczej, gdyż kable linii energetycznej przebiegają zbyt nisko. Oczekuje postawienia nowych słupów na terenie kopalni, ponieważ zasilają one prądem kopalnię rudy żelaza.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Według art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – przywoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji Wojewody [...] uchylającej decyzję Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej i orzekającej o odmowie udostępnienia Spółce B Oddział w P. części nieruchomości położonej w obrębie B., gmina Ł., oznaczonej jako działki nr 87 i 97/1 w przywołanym we wniosku zakresie, nie wykazała istotnych naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które obligowałby sąd do jej usunięcia z obrotu prawnego.

W tej sprawie istota sporu pomiędzy stronami postępowania sprowadza się do oceny charakteru prac, jakie Spółka zamierza wykonać, a mianowicie ustalenia, czy – jak twierdzi strona skarżąca - spełniają one dyspozycję pojęcia remont w świetle art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, co powinno skutkować wydaniem decyzji w trybie art. 124b u.g.n., czy też - jak twierdzi organ – brak jest podstaw do zastosowania art. 124b u.g.n., ponieważ w przypadku planowanej inwestycji mamy do czynienia z planowaną nadbudową, a nie z remontem.

Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego w kontekście obowiązujących przepisów prawa wykazała, że na aprobatę w pełni zasługuje stanowisko organu orzekającego.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z treścią art. 124b u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności (ust. 1). Decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1 (ust. 2).

Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje pojęcia "remont" użytego w cytowanym wyżej unormowaniu, zatem dla jego prawidłowej wykładni konieczne jest sięgnięcie do definicji legalnej tego podjęcia zamieszczonej w ustawie Prawo budowlane. Według art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego przez "remont" należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

W judykaturze sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że istota remontu polega na odtworzeniu stanu pierwotnego, czyli odtworzeniu czegoś, co kiedyś było, ale nie ma tego w chwili rozpoczęcia remontu. Z treści definicji legalnej remontu wynika też w sposób niewątpliwy, że pojęcie to odnosi się do robót budowlanych w istniejącym obiekcie budowlanym. To zaś oznacza, że remontem nie mogą być roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i budowie obiektu nowego, nawet jeśli budowa polega na odbudowie obiektu istniejącego z ewentualnym wykorzystaniem materiałów pozostałych po rozbiórce obiektu dotychczasowego. Stąd też remont polega na wymianie jedynie poszczególnych elementów i zastąpieniu ich nowymi w istniejącym obiekcie budowlanym. Za remont nie mogą być zatem uznane roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i wzniesieniu obiektu nowego, nawet w tym samym miejscu i odpowiadającego gabarytami pierwotnemu. W efekcie rozbiórki obiektu budowlanego inwestor nie dokonuje bowiem jego remontu, lecz odbudowy, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego budowy ze wszystkimi tego konsekwencjami (por: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 428/14; wyroki NSA: z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1906/11, z dnia 13 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1835/10 oraz przywołane tam orzeczenia - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreśla się również, że w wyniku remontu nie może powstać obiekt budowlany o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny (por. wyroki NSA: z dnia 8 kwietnia 2011 r., II OSK 610/2010; z dnia 25 stycznia 2008 r., II OSK 1945/2006 – dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto przy remoncie, obiekt jemu poddany zazwyczaj jest jeszcze użytkowany zgodnie ze swoim przeznaczeniem, a remont ma zapobiec na przyszłość jego degradacji fizycznej i technicznej, nadmiernemu i zbyt szybkiemu zużyciu (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2012 r., II OSK 281/11 - dostępny pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli zatem w wyniku wykonywanych robót budowlanych nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem parametrów charakterystycznych dla kształtu całego obiektu budowlanego, takich jak jego kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość lub liczba kondygnacji, będziemy mieli do czynienia z przebudową. Jeżeli zaś wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegać będzie na odtworzeniu stanu pierwotnego, nie będąc bieżącą konserwacją, będzie to remont (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 26 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 612/15 – dostępny jak wyżej).

Skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela powyższe poglądy i uważa w ślad za Wojewodą [...], że planowanych przez stronę skarżącą robót budowlanych nie można zakwalifikować jako remontu. Z akt sprawy wynika bowiem, że Spółka planuje: demontaż istniejących przewodów gołych, demontaż istniejących słupów linii napowietrznej, montaż nowych słupów typu E lub Em w miejscach dotychczasowej lokalizacji istniejących słupów, montaż nowych, niepełnoizolowanych przewodów elektroenergetycznej linii napowietrznej, uporządkowanie terenu. Ponadto z wyjaśnień złożonych przez Spółkę w trakcie postępowania odwoławczego wynika, że nie ulegną zmianie parametry przewodów, obecne są typu AFL o przekroju 70mm2, a będą typu BLL-T o przekroju 70mm2. Zmianie natomiast ulegnie wysokość konstrukcji wsporczych (słupów), obecnie są to żerdzie drewniane o długości 13m dodatkowo wstawione w szczudła betonowe, zaś planowane są konstrukcje wsporcze – żerdzie betonowe typu E o długości 15m. Wprawdzie z pisma spółka B Odział w P. z dnia 6 kwietnia 2016 r. załączonego do pisma z dnia 11 kwietnia 2016 r. wynika, że przewody zostaną zawieszone na takiej samej wysokości, to jednak - w przekonaniu sądu - zmiana wysokości słupów wyklucza możliwość uznania, że mamy w tym wypadku do czynienia z remontem sieci, tym bardziej, że na mapach będących załącznikami do wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 124b u.g.n. naniesiono wyłącznie nowe stanowiska słupowe. Wszak na linię energetyczną trzeba patrzeć jako na pewną całość i w tym kontekście oceniać, czy mamy do czynienia z remontem, tym niemniej nie budzi wątpliwości, że wymiana starych słupów na nowe, wyższe o 2m niż pierwotne o wysokości 13m, nie mieści się w zakresie pojęcia remont, ani też żadnych innych czynności, o których stanowi art. 124b ust. 1 u.g.n. Wobec powyższego sąd stwierdził, że organ odwoławczy odwołując się do definicji remontu uregulowanej w Prawie budowlanym prawidłowo wyjaśnił przesłanki uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia o odmowie udostępnienia Spółce części nieruchomości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

W ocenie sądu zaskarżona decyzja, wobec poczynionych wyżej rozważań, nie narusza przywołanych w skardze przepisów art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym rzutować na wynik sprawy. Brak jest wreszcie podstaw do podzielenia zarzutów skargi o naruszeniu art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 3a, 6, 7a i 8 Prawa budowlanego i przywołanej na ich poparcie argumentacji.

Skoro zaś poddana kontroli sądu decyzja nie narusza norm obowiązującego prawa, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

MR