Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1305/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 par. 1, 80 i 107 par.3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 115a ust.4
journal: Dz.U. 2021 poz 1973
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi M.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 5 lipca 2022 r. nr SKO.4203.3.2022 w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty C. z dnia 28 marca 2022 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz skarżącego kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 5 lipca 2022 r., nr SKO.4203.3.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej: "Kolegium" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: "organ" lub "organ I instancji") z dnia 28 marca 2022 r., nr [...] określającej dla M.O. (dalej: "strona" lub "skarżący") prowadzącego firmę A w K. przy ul. [...] dopuszczalny poziom hałasu emitowanego do środowiska poza zakładem.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W wyniku otrzymania kopii skargi, w formie korespondencji e-mail z dnia 25 maja 2020 r., od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach (dalej: "WIOŚ"), w sprawie uciążliwości akustycznej powodowanej działalnością firmy A organ I instancji wszczął w tej sprawie postępowanie administracyjne na podstawie art. 115a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U z 2021 r., poz. 1973 ze zm.) – dalej: "p.o.ś.". Prośba o interwencje umotywowana była faktem, iż na skutek rozbudowy firmy A jej działalność stała się bardziej uciążliwa dla nieruchomości sąsiednich. Prace związane m.in. z cięciem, wierceniem, malowaniem, prowadzono w otwartej przestrzeni i zdaniem autora skargi w niedostosowanym do tego budynku.

Dnia 13.10.2021 r. do organu I instancji wpłynęło sprawozdanie nr [...] z dnia 05.10.2021 r. z pomiarów hałasu w środowisku, pochodzącego z urządzeń eksploatowanych na nieruchomości na której jest prowadzona działalność gospodarcza strony, przeprowadzonych przez Centralne Laboratorium Badawcze, Oddział w K., wykonanych na zlecenie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach (dalej: "WIOŚ"). Pomiary przeprowadzono 3 sierpnia 2021 r., w godzinach 10.30-13.30, na sąsiadującej posesji przy ul. [...] w K. Kontrolowany teren jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - uchwała Nr [....] Rady Gminy R. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości K., gmina R.. Zgodnie z zapisami planu, kontrolowany obszar oznaczony jest symbolem 2 MN, DG z przeznaczeniem podstawowym - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, zabudowa związana z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Źródła hałasu stanowiły urządzenia pracujące w trakcie procesu produkcyjnego - piły, szlifierki, gwoździarki, znajdujące się pod wiatą wolnostojącą, wiatą i przy wiacie przyległej od strony południowej do budynku gospodarczego oraz kompresor w pomieszczeniu gospodarczym na nieruchomości, na której prowadzona jest działalność produkcyjna. Ponadto hałas emitowany był przez poruszające się po terenie zakładu pojazdy samochodowe oraz operacje rozładunku i załadunku surowca i towaru.

Pomiary zostały wykonane w porze dziennej, w dwóch punktach pomiarowych zlokalizowanych na terenie podlegającym ochronie akustycznej i wyniosły odpowiednio 58,3 dB oraz 42,9 dB. Biorąc pod uwagę standardy akustyczne określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. 2014 poz. 112) – dalej: "rozporządzenie w sprawie poziomu hałasu", dopuszczalny poziom hałasu przekroczony został w punkcie pomiarowym nr 1 dla pory dnia LAeqD o 3,3 dB.

Pismem z dnia 08.10.2021 r. strona zwróciła się z prośbą o zawieszenie postępowania administracyjnego argumentując, że pomiary odbyły się w niekorzystnych warunkach atmosferycznych i cała działalność prowadzona była poza budynkiem gospodarczym, który został wyłączony z produkcji z uwagi na postępowanie toczące się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowalnego w C. (dalej: "PINB") a dotyczącym sposobu użytkowania budynku gospodarczego. Jak wyjaśniła strona, po dniu 16 kwietnia 2021 r. podjęła odpowiednie kroki mające na celu wyeliminowanie emitowania nadmiernego hałasu poprzez zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego. Dnia 14.07.2021 r. PINB decyzją Nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zmiany użytkowania budynku murowanego na warsztat rzemieślniczy a w dniu 06.09.2021 r. został zatwierdzony projekt budynku warsztatowego wraz z pozwoleniem na budowę decyzją organu I instancji z dnia 06.09.2021 r., nr [...]. Strona podjęła prace zgodnie z zatwierdzonym projektem mające na celu remont budynku gospodarczego i dostosowanie go do potrzeb związanych z produkcją również poprzez wytłumienie hałasu (termoizolacja budynku). Zadeklarowała, że prace budowlane będą trwały 3 miesiące i że po tym okresie przedstawi odpowiednie dowody świadczące o poprawie warunków akustycznych, tj. pomiary hałasu potwierdzające, że działalność firmy nie powoduje przekroczenia standardów akustycznych.

Organ I instancji przychylił się do wniosku strony i postanowieniem z dnia 14.10.2021 r. zawiesił postępowanie do dnia 31 stycznia 2022 r.

Na to postanowienie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie wnieśli M. i Z. C., mieszkańcy posesji przy ul. [...] sąsiadującej bezpośrednio z nieruchomością należącą do strony.

Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2021 r. nr SKO.4203.11.2021 Kolegium uchyliło zaskarżone postanowienie.

W dniu 25 stycznia 2022 r. pracownicy organu przeprowadzili kontrolę na terenie nieruchomości strony gdzie prowadzona jest działalność produkcyjna i nie stwierdzili żadnych uciążliwości powodowanych hałasem pochodzących z ww. obiektu. W czasie kontroli nie odnotowano prowadzenia prac produkcyjnych na otwartej przestrzeni.

Po wznowieniu postępowania organ I instancji nakazał stronie przedstawienie projektu technologicznego budynku warsztatowego oraz dołączenie do akt sprawy sprawozdania z badań akustycznych oraz z pomiarów drgań w gruncie pochodzących od prowadzonej działalności. Strona spełniła ten obowiązek, składając w styczniu 2022 r. stosowne dokumenty wraz z opinią biegłego na okoliczność oceny oddziaływania akustycznego na środowisko (w tym pomiary wibroakustyczne) z dnia 20 stycznia 2022 r. Biegły specjalista ds. wibroakustyki w ekspertyzie jednoznacznie stwierdził, że powodowany działalnością firmy A hałas nie stanowi uciążliwości akustycznej dla terenów sąsiadujących, bowiem najwyższy zmierzony wskaźnik poziomu hałasu LAeqD dla pory dziennej wyniósł 53,6 dB, nie przekraczając dopuszczalnego poziomu dźwięku wynoszącego 55 dB. Pomiary hałasu z dnia 3 stycznia 2022 r., zostały wykonane w punktach analogicznych do wyznaczonych przez WIOŚ. Również, według przedstawionej opinii, drgania generowane przez działalność firmy są nieistotne z punktu widzenia oddziaływań środowiskowych. Jak stwierdził organ I instancji z kopii projektu dotyczącego zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek warsztatowy dostarczonego przez stronę, sporządzonego przez Zakład Projektowo - Budowlany Z.S. z miesiąca sierpnia 2021 r. wynikało m.in., że projektowana inwestycja nie powoduje przekroczenia standardów jakości środowiska poza granicami terenu stanowiącego własność inwestora, nie wpływa na zwiększenie ponadnormatywnego hałasu oraz nie stanowi zagrożenia dla higieny i zdrowia użytkowników i sąsiadów.

Po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, pismem z dnia 2 lutego 2022 r. M. i Z. C. wnieśli swoje zastrzeżenia do ustaleń organu. Skarżący zakwestionowali badania akustyczne przeprowadzone na zlecenie strony i podnieśli, że prace przyczyniające się do poprawy warunków akustycznych były nieskuteczne. Uznali ustalenia organu I instancji za niekompletne i niedające podstawy do wydania decyzji administracyjnej.

Organ I instancji uznał zastrzeżenia M. i Z. C. za niezasadne. W jego ocenie główną przesłanką wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu, na podstawie art. 115a p.o.ś., są wyniki pomiarów poziomu hałasu przeprowadzone przez WIOŚ, świadczące o niedotrzymaniu standardów akustycznych przez stronę w trakcie prowadzonej działalności produkcyjnej. Organ nie zakwestionował tych wyników. Odnosząc się do badań akustycznych z dnia 3 stycznia 2022 r. przedstawionych przez stronę organ I instancji uznał, że nie stanowią ostatecznego rozwiązania problemu. Wskazał na regulacje art. 298 ust. 1 pkt. 5 p.o.ś. i kompetencje WIOŚ do nakładania kar administracyjnych za przekroczenie określonych w decyzji norm hałasu. Organ uznał, że ważny jest w tym zakresie interes skarżących się osób z nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością strony, ponieważ w przypadku przekroczenia norm hałasu będą one mogły się zwrócić z interwencją do WIOŚ.

W związku z powyższym organ I instancji wydając decyzję na podstawie art. 115a p.o.ś. w pkt 1 ustalił dla firmy A, należącej do strony, położonej w miejscowości K., przy ul. [...] (działka o nr ewid. 1), gmina R. dopuszczalny poziom hałasu wyrażony wskaźnikami LAeqo i LAeqN na poziomie:

LAeqD - 55 dB (przedział czasu odniesienia równemu 8 najmniej korzystnym godzinom dnia kolejno po sobie następujących),

LAeqN - 45 dB (przedział czasu odniesienia równy 1 najmniej korzystnej godzinie nocy),

emitowanego z terenu, na którym prowadzona jest działalność firmy A do środowiska, w rozumieniu terenów - zabudowy mieszkaniowo - usługowej.

W pkt 2 decyzji określił wymagania mające na celu nieprzekraczanie poza zakładem poziomu emisji hałasu do środowiska wyznaczonego w punkcie 1 decyzji i stwierdził, że ze względu na charakter prowadzonej działalności, jaką jest produkcja altan, tj. uzależnienie intensywności produkcji od ilości i jakości zleceń, brak jest możliwości określenia stałego rozkładu czasu pracy źródeł hałasu. Niemniej jednak zobowiązał stronę do przestrzegania następujących warunków:

a) Prace związane z obróbką drewna i tarcicy drewnianej - przy użyciu generujących hałas maszyn, prowadzone mają być w zamkniętej przestrzeni, tj. w budynku specjalnie dostosowanym do profilu działalności firmy.

b) Praca ma odbywać się w porze dziennej, w godzinach od 7.00 do 18.00, od poniedziałku do piątku - normalna działalność zakładu z użyciem maszyn oraz w soboty - prace porządkowe.

Sporadycznie, w sytuacji braku możliwości dokładnego zaplanowania produkcji bądź zaistnienia zdarzeń losowych, dopuścił odstępstwa od ww. warunków. Z zastrzeżeniem, że proces produkcyjny nie może odbywać się w porze nocnej.

c) Rozładunek surowców na potrzeby produkcji, jak również załadunek gotowych wyrobów ma się odbywać w sposób ręczny przez pracowników - bez użycia maszyn. Transport na terenie prowadzenia działalności ma się odbywać w porze dziennej.

W pkt 3 decyzji zobowiązał stronę do prowadzenia okresowych pomiarów hałasu w środowisku raz na dwa lata oraz każdorazowo po zmianie typu, ilości lub lokalizacji znaczących źródeł hałasu i przekazywania wyników do tut. Starostwa oraz do WIOŚ, Delegatura w C. w terminie 30 dni od dnia zakończenia pomiaru w układzie zgodnym z załącznikiem Nr 7 do rozporządzenia w sprawie poziomu hałasu. Określił, że pomiary należy przeprowadzić w czasie trwania codziennej pracy zakładu, zbieżnej z sytuacją określoną w sprawozdaniu z badań akustycznych wykonanych w dniu 3 sierpnia 2021 r., tj. takie same źródła hałasu.

W pkt 4 decyzji ustalił lokalizację punktu do kontroli poziomu hałasu emitowanego do środowiska z terenu, na którym prowadzona jest działalność podmiotu A w następujący sposób:

- teren otacząjący budynek mieszkalny jednorodzinny dwukondygnacyjny oraz budynek gospodarczy, posesja, przy ul. [...] w K. Punkt pomiarowy zlokalizowany w odległości 19,9 m od elewacji wschodniej budynku mieszkalnego jednorodzinnego, 1,9 m. od elewacji południowej budynku gospodarczego oraz 1,8 m od granicy wschodniej terenu ww. posesji w sąsiedztwie bezpośredniej granicy terenu ww. posesji z terenem działki nr ewid. 1.

Od decyzji odwołanie złożyła strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i zarzuciła jej naruszenie art. 115a p.o.ś. poprzez wydanie decyzji na podstawie błędnie przeprowadzonych pomiarów poziomu hałasu z dnia 3 sierpnia 2021 roku, przez Centralne Laboratorium Badawcze Oddział w K. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w pierwszej instancji w całości.

Kolegium opisaną na wstępie decyzją z dnia 5 lipca 2022 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy i przebieg postępowania przed organem I instancji oraz orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące art. 115 a p.o.ś. Przywołało także jego treść.

W ocenie Kolegium organ I instancji wydał decyzję po przeprowadzeniu kontroli przez WIOŚ, podczas której przeprowadzono pomiary hałasu emitowanego do środowiska z terenu zakładu. Pomiary te zostały dokonane przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska – Centralne Laboratorium Badawcze Oddział w K.. W ocenie Kolegium sporządzone przez Laboratorium badanie było prawidłowe. W sprawozdaniu do pomiarów, do którego odniósł się organ odwoławczy, wyjaśniony został sposób prowadzenia pomiarów, ich metodyka, dobór punktów pomiarowych i ich wyniki wskazujące na przekroczenie w jednym punkcie pomiarowym przekroczenia normy hałasu. Kolegium wskazało również na pismo z dnia 20 kwietnia 2022 r., w którym GIOŚ wyjaśnił metodykę badań oraz zastosowaną w toku realizacji procesu badawczego procedurę pomiarową. Odnosząc się do pkt 2 decyzji organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji zawarł wymagania mające na celu nieprzekraczanie poza zakładem poziomu emisji hałasu do środowiska, zgodnie ze stanowiskiem strony wyrażonym w toku postępowania.

W skardze wniesionej, z zachowaniem terminu i wymogów, skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił decyzji Kolegium:

I. Naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wydaną decyzję, a to:

1. naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2021 r., poz. 735, ze zm.) – dalej: "k.p.a.", art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez:

a. nieprzeprowadzenie wszystkich możliwych do przeprowadzenia dowodów w celu ustalenia stanu faktycznego w sprawie tj. ustalenia, w jakich godzinach oraz dniach faktycznie prowadzona jest działalność na terenie firmy A należącej do skarżącego oraz niedokonanie oceny czy wskazane w pkt. 2 decyzji organu I instancji godziny rozkładu źródeł pracy hałasu zostały w jakikolwiek sposób skonsultowane ze skarżącym, a w szczególności niedokonanie oceny czy zaproponowany przez organ I instancji rozkład czasu pracy jest zgodny ze słusznym interesem skarżącego przejawiającym się w możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, produkcji wytwarzanych przez niego dóbr w zależności od popytu i sezonu na jego usługi bez bezpodstawnie nakładanych na niego ograniczeń,

b. dokonanie błędnej oceny zebranego materiału dowodowego z przekroczeniem zasady uznaniowości i przyjęcie, iż na gruncie niniejszej sprawy konieczne jest określenie wymagań mających na celu nieprzekraczanie poza zakładem dopuszczalnych poziomów hałasu przez skarżącego w szczególności poprzez ustalenie szczegółowego rozkładu dni, pory oraz czasu pracy dla firmy A w sytuacji, gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał ku temu podstaw, w szczególności z uwagi na fakt, iż jednokrotne przekroczenie poziomu hałasu z dnia 3 sierpnia 2021 roku było nieznaczne, wynosiło jedynie - 3,3 dB w jednym punkcie pomiarowym, natomiast od tego czasu, do dnia wydania decyzji przez Starostę [...] skarżący dokonał stosownych zmian w zakresie sposobu użytkowania budynku na terenie prowadzonej działalności poprzez zastosowanie termoizolacji ścian wewnętrznych, skutecznie wytłumiając hałas urządzeń w nim pracujących, co pozwala na wykonywanie pracy w budynku należącym do skarżącego bez wprowadzania ograniczeń w wykonywanej przez niego działalności.

2. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie zawarcie w decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego odnośnie skorzystania przez organ z możliwości przewidzianych w art. 115a ust. 4 p.o.ś. tj. poprzez ustalenie przez organ wymagań mających na celu nieprzekraczanie poza zakładem poziomu emisji hałasu do środowiska przez skarżącego, w szczególności poprzez niewskazanie, dlaczego organ uznał, że należy zastosować w niniejszej sprawie akurat taki, a nie inny rozkład godzin i dni pracy firmy A prowadzonej przez skarżącego, w szczególności nie przedstawiając innego możliwego wariantu prowadzenia prac przez skarżącego oraz poprzez niewyjaśnienie dlaczego organ dokonał ustaleń dotyczących sposobu załadunku oraz rozładunku gotowych wyrobów produkowanych przez skarżącego, zakazując używania do pomocy tych prac maszyn, dlaczego organ przyjął, iż transport na terenie prowadzonej działalności nie powinien odbywać się w porze nocnej, a także dlaczego organ ustalił taki a nie inny zakres, sposób i częstotliwość prowadzenia pomiarów poziomu hałasu.

II. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 115a ust. 4 p.o.ś. poprzez błędną wykładnię przedmiotowego przepisu polegającą na pominięciu przez organ tego, że użycie słowa "może" stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że nałożenie na dany podmiot pewnych obowiązków w postaci wymagań mających na celu nieprzekraczanie poza zakładem poziomu emisji hałasu do środowiska czy też zobowiązane podmiotu do wykonywania pomiarów poziomy hałasu nie jest stosowane obligatoryjnie w przypadku jakiegokolwiek przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu, a winne być stosowane wyłącznie fakultatywnie, natomiast organ nie powinien ich stosować kiedy nałożenie obowiązków określonych ww. przepisie będzie niecelowe lub zbędne, co ma miejsce na gruncie niniejszej sprawy.

W konsekwencji zgłoszonych zarzutów skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,

2. na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości przez organ, a w przypadku gdyby organ nie uwzględnił tego wniosku, o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach,

3. zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik przedstawił argumenty uzasadniające zgłoszone zarzuty i wnioski.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 27 października 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1305/22 oddalił wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu wydana w trybie art. 115a p.o.ś. stanowi zewnętrzny akt administracyjny, w którym określa się dopuszczalny poziom hałasu i we wskazanych sytuacjach określa dodatkowe obowiązki dla zakładu emitującego hałas. Ustawodawca określił dla decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu elementy obligatoryjne (art. 115a ust. 3 i elementy fakultatywne (art. 115 a ust. 4), które nie stanowią katalogu zamkniętego, na co wskazuje użyty przez ustawodawcę zwrot "w szczególności". Decyzja taka powinna zatem spełniać wszelkie wymogi określone w art. 107 § 1 k.p.a.

Obowiązki określone w powołanym wyżej przepisie zmierzają do utrzymania poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie albo zmniejszenia jego poziomu do dopuszczalnego, jeżeli nie jest dotrzymywany w myśl art. 112. Nie ma przy tym znaczenia o jaką wielkość normy hałasowe zostały przekroczone, ponieważ nawet niewielkie przekroczenie norm skutkuje koniecznością ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu dla pory dnia i dla pory nocy.

Dopuszczalne poziomy hałasu ze względu na rodzaj terenu, na którym emitowany jest hałas określa załącznik do powołanego w części sprawozdawczej Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Zgodnie z art. 113 ust. 2 p.o.ś w rozporządzeniu wymienia się dopuszczalne poziomy hałasu określone wskaźnikami hałasu dla rodzajów terenów przeznaczonych odpowiednio: pod zabudowę mieszkaniową, pod szpitale i domy opieki społecznej, pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, na cele uzdrowiskowe, na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, na cele mieszkaniowo-usługowe.

Odniesienie tych wymogów do stanu sprawy podlegającego kontroli sądowej wskazuje, że zarzuty skarżącego są w pełni zasadne. W postępowaniu prowadzonym przez organy obu instancji nie został bowiem wyjaśniony stan faktyczny w takim zakresie jaki jest konieczny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie pominęły argument skarżącego, że przeniósł on dużą cześć produkcji do budynku gospodarczego, który został wyremontowany, ocieplony i wygłuszony poprzez izolację termiczną (ocieplenie). Organy orzekające w sprawie zignorowały sporządzone na żądanie organu I instancji i na zlecenie skarżącego pomiary akustyczne wykonane przez biegłego D.K., które nie wykazały przekroczeń norm hałasu wynikających z rozporządzenia w sprawie poziomu hałasu po przeniesieniu produkcji do pomieszczenia gospodarczego. Sam organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że przeprowadzona przez pracowników organu kontrola w dniu 25 stycznia 2022 r. nie wykazała wysokiego poziomu hałasu, który mógł powodować dyskomfort kontrolujących. Pomimo takich ustaleń i braku akceptacji zastrzeżeń zgłoszonych w postępowaniu przez M. i Z. C. organ I instancji oparł swoje rozstrzygniecie tylko i wyłącznie na jednym badaniu hałasu wykonanym na zlecenie WIOŚ. Kolegium zaakceptowało takie stanowisko organu I instancji. Oba organy nie rozważyły czy w sytuacji przeniesienia części produkcji do budynku gospodarczego, a więc zmiany warunków jej prowadzenia, nie powoduje to konieczności dokonania ponownego pomiaru natężenia hałasu tym bardziej, że dysponowały ekspertyzą biegłego D.K., która nie wykazała przekroczenia norm hałasu.

Zdaniem Sądu skarżący słusznie zarzuca, że organy nie wyjaśniły na jakich ustaleniach oparto rozstrzygnięcie pkt 2 decyzji organu I instancji dotyczące dobowego i tygodniowego rozkładu czasu pracy prowadzonej przez skarżącego firmy czy sposobu załadunku wyrobów gotowych. Zarówno organ I instancji jak i Kolegium odwołały się niezwykle lakonicznie (jednym zdaniem), uzasadniając nałożenie na skarżącego obowiązków fakultatywnych, do założeń "przedstawionych przez Inwestora projektu odnośnie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek warsztatowy." Brak szczegółowego uzasadnienia tej części rozstrzygnięcia stanowi naruszenie art. 107 k.p.a. Sąd zwraca uwagę, że przepis art. 115a ust. 4 p.o.ś. daje organowi możliwość nakładania obowiązków, w zależności od uznania organu (mogą bowiem zaistnieć takie sytuacje, że nałożenie obowiązków określonych w tym przepisie będzie niecelowe lub zbędne, a czym innym uzasadnienie rozstrzygnięcia w tej mierze, a tym bardziej poczynienie ustaleń, na których opiera się uznanie. Również tam, gdzie w grę wchodzi uznanie (fakultatywność) wymaga się ustalenia faktów objętych zakresem uznania oraz uzasadnienia po to, by strona poznała motywy wydania takiego, a nie innego aktu administracyjnego oraz umożliwienia jego ewentualnej kontroli (również sądowej). W tej mierze istnieje obszerny dorobek orzecznictwa i doktryny dotyczący uzasadniania uznania administracyjnego.

Podkreślić należy, że choć w zakresie określenia rozkładu czasu pracy decyzja ma charakter fakultatywny, to skorzystanie z przewidzianej kompetencji przez organ bezpośrednio i władczo oddziałuje na sferę praw i obowiązków adresata decyzji. W wyniku zastosowania przepisu art. 115a ust. 4 p.o.ś. nastąpiła konkretyzacja czasu, w jakim strona może pracować i wykorzystywać urządzenia w prowadzonej przez nią działalności produkcyjnej. Zdaniem Sądu ustalenie czasu pracy firmy w układzie dobowym i tygodniowym stanowi niedopuszczalną ingerencję w jej działalność produkcyjną. Wprawdzie z treści powołanego art. 115 ust. 4 p.o.ś. wynika, że katalog wymagań jest katalogiem otwartym, jednak w ocenie Sądu każdy nałożony obowiązek musi być zgodny z wynikami postępowania, musi być uzasadniony i jego nałożenie nie może naruszać innych przepisów prawa np. dotyczących swobody prowadzenia działalności gospodarczej. Organ może określić wymagania co do rozkładu czasu pracy źródeł hałasu dla całej doby, wraz z przewidzianymi wariantami, ale nie może ingerować w czas pracy zakładu czy firmy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się konieczność uzasadnienia w decyzji określenia rozkładu czasu dla poszczególnych źródeł hałasu, podkreślając, że właśnie dlatego, że jest to element fakultatywny, a więc zależny od uznania organu, wymagane jest rzeczowe i staranne wyjaśnienie przyjętego rozkładu czasu (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 stycznia 2015 r., II SA/Lu 198/14, CBOSA).

Uznając, że organ dopuścił się szeregu naruszeń przepisów postępowania związanych z niewyjaśnieniem stanu faktycznego (brakiem pełnych i aktualnych na dzień wydania decyzji ustaleń koniecznych do wydania decyzji zarówno w zakresie obligatoryjnym, jak fakultatywnym), jak i ich uzasadnienia tj. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.) oraz błędnej wykładni prawa materialnego, to jest art. 115a ust. 4 p.o.ś mającej wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję.

Ze względu na zakres oraz specyfikę postępowania dowodowego wymagającego dokonania ustaleń na miejscu i odniesienia do zagadnień specjalistycznych konieczne było uchylenie również decyzji poprzedzającej (art. 135 p.p.s.a.). O zwrocie kosztów postępowania sądowego, orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.

Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji, będąc związany wyrażoną wyżej oceną prawną, uzupełni postępowanie dowodowe w omawianym wyżej zakresie oraz rozważy argumenty podniesione przez stronę.