Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1640/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2005 r. sprawy ze skargi U. T. Sołtysa Wsi S. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zasądza na rzecz U. T. od Ministra Środowiska kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005r. Nr [...] Minister Środowiska działając na podstawie art 138 § 1 pkt 2 w związku z art 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.); art 60 ust 1 w związku z art 53 ust 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717, ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia Spółki "[...]" Sp. z o. o. z dnia 27 kwietnia 2005 r. na postanowienie, działającego w imieniu Wojewody [...], Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z dnia [...] kwietnia 2005 r. znak [...], którym nie uzgodniono warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie towarowej fermy norek na działce Nr [...] w miejscowości S., gmina [...], uchylił zaskarżone postanowienie oraz umorzył postępowanie organu I instancji.

W uzasadnieniu postanowienia Minister Środowiska uznał, iż uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy w odniesieniu do otulin parków krajobrazowych nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Zdaniem Ministra Środowiska, art 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzenny, nie ma zastosowania w stosunku do otuliny parku krajobrazowego lub rezerwatu. Definicja otuliny sformułowana w art 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. Nr 92 poz. 880), wyłącza bowiem możliwość łącznego traktowania jej z formami ochrony przyrody, skatalogowanymi w art. 6 tejże ustawy. Z definicji tej wynika, iż otulina jest strefą graniczącą z formą ochrony przyrody. Zatem te formy ochrony, których katalog przedstawia art 6 ustawy o ochronie przyrody, nie obejmują otuliny. Jeśli więc otulina, jest terenem innym niż forma ochrony przyrody, o której mowa w art. 6 ustawy o ochronie przyrody, to tych dwóch terenów -otuliny i określonej formy ochrony przyrody, nie można traktować łącznie i poddawać uzgodnieniu czy opiniowaniu na podstawie art 53 ust 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Gdyby ustawodawca przewidywał potrzebę uzgadniania bądź opanowania inwestycji na terenie otulin innych form ochrony przyrody niż park narodowy. :tl należy przyjąć, iż otulina zostałaby wyodrębniona, jako podlegająca ochronie, podobnie jak to ma miejsce w art. 53 ust 4 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w odniesieniu do otuliny parku narodowego. Ponieważ nie ma takie) regulacji, to nie ma. w świetle art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu

przestrzennym, podstaw do przyjęcia, ze otulina parku krajobrazowego czy rezerwatu przyrody podlega uzgodnieniom.

Skargę na powyższe postanowienie wniósł Sołtys Sołectwa S. U. T., wskazując, iż nie zgadza się z interpretacją Ministra Środowiska, bowiem jej zdaniem Polska jako członek Unii Europejskiej, w której nadrzędną rolę odgrywają Dyrektywy Unijne, mające charakter tzw " "twardego prawa", musi je przestrzegać pod groźbą sankcji finansowych. Przepisy obowiązujące w ramach Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 , tj. Dyrektywy Ptasiej (Dyrektywa Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979r. o ochronie dzikich ptaków) i Dyrektywy S. ( Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 2005r. o ochronie siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory) mówią, zaś że poza Siecią Natura 2000, ochronie powinny podlegać: - tereny lęgowe, - zimowiska, - miejsca wypoczynku na trasach lęgowych.

Ponadto wskazuje, iż w jej rozumieniu strefa ochronna (otulina) podlega ochronie polegającej na tym, że : w tej strefie nie można składować środków toksycznych, np. odpadów i odchodów zwierząt futerkowych w myśl Ustawy z dnia 26 lipca 2000r. o Nawozach i Nawożeniu. Strona skarżąca wymienia także inne zakazy, o których stanowi Ustawa z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. nr 16 poz. 78, ze zm.).

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U mr 153, poz. 1270 z późn. zm) Sąd, uwzględniając skargę, uchyla orzeczenie, jeżeli stwierdzi naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu problemem, który wymagał oceny i rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest ustalenie czy otulina parku krajobrazowego, jest obszarem objętym ochroną na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. Nr 92 poz. 880 ze zm.), czy też nie.

W zaskarżonym postanowieniu. Minister Środowiska uznał, że brak jest regulacji prawnej, dającej podstawę do przyjęcia, iż otulina parku krajobrazowego czy rezerwatu przyrody podlega uzgodnieniu na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie organu, gdyby ustawodawca przewidywał

terenie otulin innych form ochrony

potrzebę uzgodnienia bądź opiniowania inwestycji na

przyrody niż park narodowy, to zostałaby ona wyodrębniona, jako podlegająca ochronie, podobnie jak ma to miejsce w art. 53 ust. 4 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w odniesieniu do otuliny parku narodowego. Brak takiej regulacji prowadzi w ocenie organu do wniosku, iż otulina parku krajobrazowego nie podlega uzgodnieniu. Definicja otuliny została bowiem sformułowana w art. 5 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody, a zatem skoro nie została ona wyodrębniona w wykazie form ochrony przyrody w art. 6 powyższej ustawy, to zdaniem organu wyłącza to możliwość łącznego traktowania jej z formami ochrony przyrody, tam skatalogowanymi. W konsekwencji więc wojewódzki konserwator przyrody powinien każdorazowo odmówić uzgodnienia w tym zakresie projektu decyzji o warunkach zabudowy.

Prezentowane stanowisko Ministra Środowiska nie jest trafne na gruncie regulacji normatywnych.

Należy wskazać, iż z treści art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, iż decyzję ustalającą warunki zabudowy w zakresie obszarów objętych ochrona na podstawie przepisów o ochronie przyrody, innych niż obszary położone w granicach parku narodowego i jego otuliny uzgadnia w imieniu wojewody wojewódzki konserwator przyrody. Przepis ten wskazuje więc, iż obszaru objętego ochrona nie należy interpretować jedynie tak jak wywodzi to organ z formami ochrony przyrody określonymi w art. 6 ustawy o ochronie przyrody. Gdyby bowiem ustawodawca tak jak twierdzi organ chciał zawęzić uprawnienia konserwatora jedynie do form ochrony przyrody skatalogowanych w art. 6 w/w ustawy, to wskazałby wprost na ten artykuł, bądź posłużyłby się określeniami w nim używanymi, czego nie uczynił. Użył zaś określenia "obszary objęte ochroną", które nie zostało zdefiniowane w ustawie o ochronie przyrody. Takie sformułowanie wskazuje więc na potrzebę szerszego pojmowania pojęcia obszaru objętego ochroną, o ile z ustawa o ochronie przyrody przewiduje możliwość objęcia ochronną innych, nie skatalogowanych terenów.

Stosując gramatyczną wykładnię art, 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy przyjąć, iż wojewódzki konserwator przyrody upoważniony jest do dokonywania uzgodnień decyzji ustalających warunki zabudowy w stosunku do wszystkich inwestycji, jeżeli spełnione zostaną łącznie dwie przesłanki:

1. lokalizacja inwestycji planowana jest na pewnym obszarze,

2. obszar ten objęty jest ochroną na podstawie ustawy o ochronie przyrody.

Bez wątpienia więc obszarami tymi są między innymi parki krajobrazowe, rezerwaty, obszary chronionego krajobrazu, a zdaniem Sądu również otulina parku krajobrazowego.

Należy bowiem wskazać, iż zgodnie z definicją otuliny zawartą w art. 5 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody, jest ona strefą ochronną, graniczącą z formą ochrony przyrody, wyznaczoną indywidualnie dla tej formy w celu zabezpieczenia jej przez zagrożeniami wynikającymi z działalności człowieka.

Skoro więc ustawodawca w art. 16 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, przewidział możliwość wyodrębnienia dla parku krajobrazowego otuliny, to należy przyjąć, iż w sytuacji jej utworzenia, realizacja celów jakim ona ma służyć, może nastąpić jedynie wówczas gdy otulina będzie podlegała ochronie np. poprzez wprowadzenie szczegółowego trybu uzgodnień przed realizacją inwestycji. Należy bowiem zauważyć, iż obecnie obowiązująca ustawa o ochronie przyrody nie upoważnia do określenia katalogu zakazów obowiązujących na terenie otuliny. Przy przyjęciu, więc iż otulina nie podlega żadnej ochronie niezasadnym byłoby jej tworzenie.

Za przyjęciem takiej wykładni przemawia również wbrew twierdzeniom organu treść art. 53 ust. 4 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdzie ustawodawca wskazał wprost, iż uzgodnieniu przez dyrektora parku narodowego podlega decyzja ustalająca warunki zabudowy na terenie otuliny tego parku. Artykuł ten wskazuje , iż ustawodawca posługując się nieostrym określeniem "obszaru objętego ochroną" miał również na myśli terytorium na którym wyodrębnione są otuliny. Brak jest więc racjonalnych przesłanek, dla twierdzenia, iż ustawodawca wprowadzając obowiązek uzgadniania co do otuliny parku narodowego nie przewidywał tego obowiązku co do otulin innych form ochrony przyrody skoro w istocie z mocy ustawy mają one służyć temu samemu celowi. Intencja taka nie wynika wszak z zastosowanych przez ustawodawcę określeń bowiem znaczenie pojęcia "obszaru" użyte w art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obejmuje jednoznacznie pojęcie " strefy" zastosowane w definicji otuliny (art. 5 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody).

Na marginesie należy również podnieść, iż decyzja ustalająca warunki zabudowy, wydawana jest jedynie w przypadku braku planu miejscowego (art. 59 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Zadaniem tej decyzji jest określenie takich warunków zabudowy' i zagospodarowania terenu jakie dopuszczał by dla analizowanego obszaru plan miejscowy. A zatem skoro stosownie do treści art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody projekty planów miejscowych w części dotyczącej otuliny parku krajobrazowego wymagają uzgodnienia z właściwym miejscowo wojewodą, to tym bardziej wydaje się nieracjonalne przyjęcie, iż ta sama otulina nie podlega uzgodnieniu w sytuacji gdy wobec braku planu konieczne jest wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 132 i art. 151 przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Rozpoznając ponownie sprawę Minister Środowiska winien zbadać, czy dopuszczalna jest lokalizacja planowanej na terenie otuliny inwestycji polegającej na budowie towarowej fermy norek na działce Nr [...] w miejscowości S., z punktu widzenia ewentualnych zagrożeń związanych z funkcjonowaniem tego rodzaju inwestycji dla parku krajobrazowego.