Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 379/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 4 , par. 19 ust. 4 , par. 14
journal: Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 16 ust. 1, 2 i 3, art. 36 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1991 nr 7 poz 24
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.
journal: Dz.U.UE.L 1999 nr 160 poz 80 art. 11 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu  Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia*

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.), Sędzia NSA Anna Kwiatek, Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 września 2008 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie renty strukturalnej - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 5 a ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, § 17 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, po rozpatrzeniu odwołania J. B. od decyzji z dnia [...] , nr [...] Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o uchyleniu decyzji ostatecznej i odmowie przyznania renty strukturalnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podał, że J. B. w dniu 6.08.2004 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie renty strukturalnej.

Po przeprowadzeniu postępowania w tej sprawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] wydał decyzję nr [...] o przyznaniu renty strukturalnej.

Następnie, w dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR na podstawie art. 149 §1 w związku z art. 145 §1 pkt 8, 147 i art. 150 K.p.a., wydał postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu w sprawie o przyznanie renty strukturalnej zakończonej w/w decyzją ostateczną w związku z wyrokiem Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5.04.2005 r. (Sygn. akt IV U 2363/03).

W wyniku wznowienia postępowania, w dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. wydał decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania renty strukturalnej, która po wniesieniu odwołania przez stronę została utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...]

Na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR J. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 5.07.2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] nr [...] stwierdzając, że powyższe decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a oraz art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a ..

Po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] wydał decyzję nr [...] o umorzeniu postępowania wznowieniowego, a w dniu [...] na podstawie art. 145 §1 pkt 5 K.p.a. wydał postanowienie nr [...] o wznowieniu postępowania z urzędu w sprawie o przyznania stronie renty strukturalnej.

W dniu [...] ponownie wydał decyzję o uchyleniu decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] i odmowie przyznania J. B. renty strukturalnej. Przyczyną odmówienia renty strukturalnej było naruszenie § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.04.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

Od tej decyzji J. B. również wniósł odwołanie.

W ramach ponownie przeprowadzonego postępowania odwoławczego, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że renty strukturalne przyznawane są zgodnie z treścią § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.04.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich producentowi rolnemu, który jest osobą fizyczną i który spełnia łącznie następujące warunki:

1) ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników;

2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym";

3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu;

4) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha;

5) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej;

6) wpisany został do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

7) nie posiada zaległości z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników;

W myśl § 19 ust. 4 wyżej powołanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30.04.2004 r., dokumentem potwierdzającym podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu oraz nieposiadanie zadłużenia w opłacaniu należności z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników jest zaświadczenie właściwej jednostki organizacyjnej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

Po przeanalizowaniu materiału zebranego w trakcie postępowania w I instancji, organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawca zgodnie z zaświadczeniem [...] z dnia 23.11.2006 r. wydanym przez PT KRUS w H., podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników i opłacał składki w okresach przed 1.01.1991 r. do 30.09.2001 r. oraz w okresie od 1.01.2005 roku do dnia wydania przedmiotowego zaświadczenia. Z treści tego zaświadczenia wynika również, że w okresie od 1.10.2001 r. do 31.12.2004 r. J. B. nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników z tytułu pobierania świadczenia rentowego, przyznanego wyrokiem Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z. z dnia 5.04.2005 roku od 1.10.2003 r. W wyroku tym sąd po rozpoznaniu odwołania J. B. od decyzji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w B. z dnia 30.09.2003 r. w sprawie o przywrócenie prawa do renty inwalidzkiej, zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego i ustalił, że J. B. przysługuje prawo do renty inwalidzkiej rolniczej z tytułu długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym poczynając od 1 października 2003 r. O przyznanym z mocą wsteczną przez Sąd Okręgowy prawie strony do renty inwalidzkiej rolniczej poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR pismem z dnia 16.05.2005 r. Oddział Regionalny KRUS w B.

Zdaniem organu odwoławczego, powyższe okoliczności stanowiły przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zebrany w trakcie postępowania w I instancji materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że wnioskodawca zgodnie z zaświadczeniem [...] z dnia 23.11.2006 r. wydanym przez PT KRUS w H., podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników i opłacał składki w okresach przed 1.01.1991 r. do 30.09.2001 r. oraz w okresie od 1.01.2005 r. do dnia wydania niniejszego zaświadczenia. Z treści tego zaświadczenia wynika również, że w okresie 1.10.2001 r. do 31.12.2004 r. J. B. nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników z tytułu pobierania świadczenia rentowego, przyznanego wyrokiem Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z. z dnia 5.04.2005 r. od 1.10.2003 r.

Biorąc powyższe pod uwagę, organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia podstawowego warunku do przyznania renty strukturalnej określonego w § 4 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.04.2004 r., a niespełnienie powyższego warunku, skutkuje odmową przyznania renty strukturalnej na podstawie złożonego przez J. B. wniosku o przyznanie renty strukturalnej.

Ponadto Dyrektor Oddziału Regionalnego zwrócił uwagę na fakt, że kwestię ewentualnego zbiegu świadczeń reguluje § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.0.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Z jego treści wynika możliwość wypłacenia renty strukturalnej w przypadku przyznania prawa do renty z ubezpieczenia społecznego, zaopatrzenia emerytalnego lub ubezpieczenia społecznego rolników w trakcie pobierania renty strukturalnej, jeżeli wnioskodawca wycofa wniosek o rentę z ubezpieczenia społecznego rolników w terminie określonym w przepisach o emeryturach i rentach z funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Oba wymienione warunki muszą być spełnione łącznie: moment nabycia prawa do renty z ubezpieczenia społecznego w trakcie pobierania renty strukturalnej (a nie przed jej przyznaniem) i zachowanie terminu do wycofania takiego wniosku. W sprawie J. B. przepis ten nie może mieć zastosowania.

Na powyższą decyzję J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] .

W obszernej skardze zarzucił, iż decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem:

1) art.145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie zachodziły określone w tym przepisie przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną o przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej;

2) § 4 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.04.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, poprzez błędne ustalenie, że skarżący w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników;

3) § 14 w/w rozporządzenia poprzez błędne ustalenie, ze przepis ten ma zastosowania w stanie faktycznym sprawy;

4) § 11 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17.05.1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. UE.L 99.160.80) poprzez niezastosowanie tego przepisu;

5) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

6) art.9 K.p.a. poprzez zaniechanie należytego i wyczerpującego poinformowania skarżącego o okolicznościach prawnych warunkujących zachowanie prawa do renty w związkiem z przyznaniem skarżącemu przez Sąd Okręgowy w Z. renty z ubezpieczenia społecznego w trakcie pobierania renty strukturalnej;

7) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez podanie niepełnej podstawy faktycznej i prawnej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004, Nr 114, poz. 1191 ze zm.), rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki:

1) ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników;

2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym";

3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu;

4) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha;

5) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej;

6) wpisany został do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

7) nie posiada zaległości z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący złożył w dniu 6.08.2004 r. wniosek o przyznanie renty strukturalnej, do którego dołączył m.in. zaświadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 5.08.2004 r., z którego wynika, że od 1.01.1991 r. – 30.09.2001 r. i od 1.10.2003 r. do dnia wystawienia zaświadczenia (5.08.2004 r.) podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników i opłacał składki za te okresy (k.29), natomiast w okresie pomiędzy tymi datami pobierał świadczenie rentowe oraz oświadczenie, że nie ma ustalonego prawa do emerytury ani renty (k.43).

Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie wniosku skarżącego i ustaleniu, że spełnia on wszystkie warunki do przyznania mu wnioskowanego świadczenia Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu [...] wydał decyzję o przyznaniu mu renty strukturalnej.

Natomiast w dniu [...] organ ten wydał w trybie postępowania wznowieniowego decyzję o jej uchyleniu i o odmowie przyznania skarżącemu renty strukturalnej, która następnie została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa z dnia [...].

Podstawą wydania decyzji o tej treści były przepisy art. 151 § 1 pkt 2 i § 17 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, zastosowane w konsekwencji stwierdzenia, że w sprawie niniejszej wystąpiła przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

W myśl art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Odnośnie nowych, istotnych okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., przedstawiają one określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. na zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia.

Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji organów obu instancji oraz z akt sprawy powodem wszczęcia postępowania wznowieniowego i wydania decyzji w tym trybie, było wydanie przez Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z. wyroku z dnia 5.04.2005 r., sygn. akt IV U 2363/03. W wyroku tym sąd ustalił, że J. B. przysługuje prawo do renty inwalidzkiej rolniczej z tytułu długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym poczynając od dnia 1.10.2003 r. Orzeczenie to zapadło w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego od decyzji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w B. z dnia [...] o odmowie dalszej wypłaty renty.

Po wydaniu powyższego wyroku decyzją z dnia [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w B. ustalił, że wysokość renty rolniczej z tytułu długotrwałej niezdolności do pracy przysługująca J. B. w okresie od 1.10.2003 r. do 30.04.2006 r. wynosi 608,56 zł miesięcznie, a decyzją z dnia [...] stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz emerytalno - rentowego dla J.B. w okresie od 1.10.2003 r. do 31.12.2004 r.

Powyższe ustalenia były podstawą do uznania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR , a następnie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR , że w niniejszej sprawie ujawniła się nowa okoliczność faktyczna istotna dla sprawy, istniejąca w dniu wydania decyzji i nie znana organowi, który wydał decyzję, a mianowicie podleganie przez J. B. w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu rolników, które wyklucza możliwość przyznania mu takiej renty na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

Oceniając prawidłowość rozstrzygnięcia organów w niniejszej sprawie, w pierwszej kolejności należy odnieść się do znaczenia wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z. z dnia 5.04.2005 r., w którym sąd ten ustalił, że J. B. przysługuje prawo do renty inwalidzkiej rolniczej z tytułu długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym poczynając od dnia 1.10.2003 r.

Nie budzi wątpliwości, że wyrok ten nie mógł być znany organowi i nie istniał w dniu wydania przez ten organ decyzji z dnia [...] , ani tym bardziej w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną – w dniu 6.08.2004 r. Czy zatem wskazał na istnienie nowych, istotnych okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., z których wynikałoby, że skarżący w dniu wydania decyzji z dnia [...] nie spełniał warunków do przyznania mu renty strukturalnej?

Odpowiadając na to pytanie przede wszystkim należy wskazać, że przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.) wskazują jakie podmioty podlegają ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy i na wniosek (art.16. ust. 1 i 2). Z ustawy tej wynika ponadto, iż nie podlegają temu ubezpieczeniu osoby, które podlegają innemu ubezpieczeniu społecznemu lub mają ustalone prawo do emerytury lub renty, lub do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem ubezpieczenia na wniosek osoby pobierającej rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy jako rentę okresową (art. 16 ust. 3).

Z przepisów tej ustawy wynika również, że renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługuje z mocy prawa ubezpieczonemu, który spełnia określone w niej warunki (art. 21), natomiast prawo do tego świadczenia ustala się na wniosek osoby zainteresowanej albo innej osoby mającej interes prawny w ustaleniu tego prawa (art. 44). Postępowanie w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia uregulowane są w rozdziale 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Ustalając prawo do renty, właściwy organ potwierdza nabycie tego prawa w formie decyzji, która z kolei jest przesłanką realizacji prawa do świadczenia (jego wypłaty). Decyzja ustalająca prawo ubezpieczonego do renty ma charakter deklaratoryjny, tzn. nie tworzy tego prawa, a jedynie jego nabycie przez wnioskodawcę potwierdza (ustala istnienie prawa). Taki charakter ma również wyrok sądu wydany w następstwie odwołania od decyzji organu rentowego.

Z wcześniej cytowanego przepisu § 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich wynika, że rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu, który m.in. nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego. Redakcja tegoż przepisu wyraźnie wskazuje, że wyłączenie to nie przewiduje sytuacji, w której wnioskodawcy składającemu wniosek o przyznanie renty strukturalnej przysługuje prawo do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego, ale sytuację, w której prawo to zostało potwierdzone. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, bowiem ani w dniu składania wniosku o przyznanie renty strukturalnej, ani w dniu wydania decyzji o jej przyznaniu skarżący nie miał ustalonego prawa do renty rolniczej z tytułu długotrwałej niezdolności do pracy.

Ponadto w § 4 rozporządzenia wskazano, że warunkiem przyznania renty strukturalnej jest podleganie przez wnioskodawcę w dniu złożenia wniosku ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu.

Jak wcześniej zaznaczono, z przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników wynika, że ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlegają z mocy ustawy lub na wniosek określone w niej podmioty (art. 16. ust. 1 i 2). Oznacza to, że podobnie jak w przypadku prawa do renty, również o podleganiu ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu nie decyduje organ administracji, ale przepis prawa. Co prawda art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników stanowi, że Prezes Kasy wydaje decyzje w sprawach podlegania ubezpieczeniu oraz ustania ubezpieczenia, jednakże decyzje w sprawie "podlegania" oraz w sprawie "ustania" ubezpieczenia społecznego rolników mają podobnie jak decyzje ustalające prawo do renty charakter rozstrzygnięć deklaratoryjnych. Natomiast z art. 16 ust. 3 tej ustawy, wynika, że ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu nie podlegają osoby, które podlegają innemu ubezpieczeniu społecznemu lub mają ustalone prawo do emerytury lub renty, lub do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z. w wyroku z dnia 5.04.2005 r., ustalił J. B. istnienie prawa do renty inwalidzkiej rolniczej z tytułu długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym poczynając od dnia 1.10.2003 r. W konsekwencji Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w B. decyzją z dnia [...] ustalił, że wysokość renty rolniczej z tytułu długotrwałej niezdolności do pracy przysługująca J. B.w okresie od 1.10.2003 r. do 30.04.2006 r. wynosi 608,56 zł.

Skoro zatem skarżącemu ustalono prawo do renty w okresie od 1 października 2003 r. do 30 kwietnia 2006 r., to oznacza, że w tym czasie z mocy prawa nie podlegał on ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że w związku z orzeczeniem Sądu Okręgowego w Z. ujawnił się nowy stan prawny istniejący w dniu złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie renty strukturalnej oraz w dniu wydania decyzji o jej przyznaniu, mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, nie znany organowi z przyczyn od niego niezależnych, mieszczący się w zakresie pojęcia nowych, istotnych okoliczności z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Zasadnie zatem organ administracji wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu renty strukturalnej. Również prawidłowo orzekł na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. o uchyleniu decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] o przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej oraz o odmowie przyznania mu tej renty w związku z niespełnieniem przesłanki określonej w § 4 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia § 14 w/w rozporządzenia, należy zauważyć że przepis ten (w ustępie 2) reguluje sposób postępowania w sytuacji, gdy uprawnionemu w trakcie pobierania renty strukturalnej zostaje przyznane prawo do renty z ubezpieczenia społecznego. Przepis ten nie może mieć zastosowania do sytuacji, gdy prawo do renty z ubezpieczenia społecznego przysługiwało rolnikowi zanim zaczął pobierać rentę strukturalną, a to dlatego, że w takich okolicznościach rolnikowi prawo do renty strukturalnej w ogóle nie przysługuje (§ 4 pkt 1 i 3 rozporządzenia). Czyli przepis § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. nie ma znaczenia (zastosowania) w niniejszej sprawie.

Sąd nie podzielił także stanowiska skarżącego dotyczącego naruszenia przez organy administracji § 11 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17.05.1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. UE.L 99.160.80) poprzez niezastosowanie tego przepisu.

Zgodnie z artykułem 11 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999, rentę strukturalną może uzyskać osoba przekazująca gospodarstwo, która zaprzestaje całkowicie prowadzenia komercyjnej gospodarki rolnej; może ona jednak kontynuować niekomercyjną gospodarkę rolną i utrzymać użytkowanie budynków, ma nie mniej niż 55 lat, ale nie osiągnęła jeszcze normalnego wieku emerytalnego w momencie przekazywania gospodarstwa oraz prowadziła gospodarstwo rolne przez 10 lat poprzedzających przekazanie gospodarstwa.

Z przepisu tego wynika, że o rentę strukturalną może ubiegać się osoba przekazująca gospodarstwo rolne oraz prowadząca to gospodarstwo przez 10 lat poprzedzających jego przekazanie, czyli osoba, która na mocy przepisu art. 16 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, o czym stanowi § 4 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

Sąd nie podzielił również zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.

Z akt sprawy wynika bowiem, że organy zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sposób pozwalający na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy, a w decyzjach podały faktyczną i prawną podstawę rozstrzygnięcia. Zarzut zaniechania należytego i wyczerpującego poinformowania skarżącego o okolicznościach prawnych warunkujących zachowanie prawa do renty w związku z przyznaniem skarżącemu przez Sąd Okręgowy w Z. renty z ubezpieczenia społecznego w trakcie pobierania renty strukturalnej jest chybiony ponieważ nie uwzględnia się w nim, że przyznanie skarżącemu renty z ubezpieczenia społecznego nastąpiło z datą wsteczną, czyli prawo do tej renty powstało nie w trakcie pobierania renty strukturalnej, a przed jej przyznaniem. W tej sytuacji nie ma prawnych możliwości zachowania prawa do renty strukturalnej, czyli organ nie miał możliwości pouczania strony, że jest inaczej.

Mając na uwadze powyższe, zaskarżona decyzja nie narusza ani prawa materialnego, ani prawa procesowego, a zatem skarga podlegała oddaleniu za podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.