Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 663/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 par. 1, art. 18, art. 23 par. 1 i par. 4 pkt 1, art. 27 par. 1 pkt 1, art. 29 par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwany dalej: k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., u.p.e.a), po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektora [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych z siedzibą w W., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...] o zwrocie tytułu wykonawczego (TW) z dnia [...] r. nr [...] wystawionego na P.P. zamieszkałego w W. na kwotę [...] zł obejmującego opłatę za pobyt Izbie Wytrzeźwień (obecnie [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych, dalej Ośrodek) z siedzibą w W. z racji błędnego oznaczenia wierzyciela.

Art. 29 § 1 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji. Badanie to ma charakter formalny i polega na ustaleniu czy tytuł wykonawczy odpowiada warunkom zakreślonym w art. 27 § 1 u.p.e.a. Elementy tytułu wykonawczego określone w tym artykule muszą być spełnione łącznie, bowiem brak chociażby jednego z tych elementów powoduje niedopuszczalność egzekucji i uzasadnia zwrot tytułu wykonawczego wierzycielowi (art. 29 § 2).

Zgodnie z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Jednym z wymogów zakreślonych w art. 27 § 1 pkt 1 u.p.e.a. jest oznaczenie w tytule wykonawczym wierzyciela, który dysponuje umocowaniem prawnym do wystawienia administracyjnego tytułu wykonawczego. Ponieważ nie ma wątpliwości, że egzekucji administracyjnej podlega opłata za pobyt w [...] m Ośrodku dla Osób Nietrzeźwych (uprzednio Izba Wytrzeźwień), to jednak wierzycielem na rzecz którego organ egzekucyjny dochodzi powyższej należności jest Gmina, której organem wykonawczym jest Prezydent miasta [...] W. a nie Izba Wytrzeźwień, jak wskazano w spornym tytule wykonawczym. Izba jest jednostką organizacyjną organu gminy, tym samym nie jest samodzielnym wierzycielem należności z tytułu opłat za pobyt w Izbie..

Dalej wskazano, że prawidłowy tytuł wykonawczy winien wskazywać jako wierzyciela Prezydenta miasta (jako reprezentanta Gminy), posiadać pieczęć nagłówkową i i pieczęć urzędową Prezydenta miasta jako wierzyciela lub pieczęć osoby upoważnionej do podpisania tytułu wykonawczego w jego imieniu a ponieważ sporny tytuł takich oznaczeń nie posiada do podlega zwróceniu celem uzupełnienia na podstawie art. 123 § 1 k.p.a i art. 18 § 2 u.p.e.a.

Postanowienie organu I instancji zostało zaskarżone wniesieniem zażalenia, gdyż zdaniem skarżącego Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. winien wykonać obowiązki wynikające z przesłanego mu tytułu wykonawczego, gdyż został wystawiony prawidłowo przez wierzyciela. Jego zwrot do uzupełnienia narusza art. 27 § 1 pkt 1 i art. 29 § 2 u.p.e.a. Ośrodek posiada status wierzyciela, gdyż spełnia warunki zakreślone w art. 1a pkt 13 u.p.e.a. Jest podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Konkretnie podstawą żądania jest art. 42 ust. 5a ustawy o wychowaniu w trzeźwości oraz art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Obowiązek uiszczenia opłaty za pobyt w Ośrodku wynika bezpośrednio z przepisów prawa a Ośrodek jest bezpośrednio zainteresowany jego wykonaniem. Przywołano również pogląd Krzysztofa Sobieralskiego, iż izba jest wierzycielem opłaty (artykuł NZS.2009.1.4 "Wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym opłaty za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień").

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie podzielając pogląd, iż sporny tytuł wykonawczy jest wadliwy z racji nieprawidłowego oznaczenia wierzyciela. Podzielił w tym zakresie pogląd organu I instancji, iż [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych jako jednostka organizacyjna gminy nie jest wierzycielem w rozumieniu art. 1a pkt 13 u.p.e.a. należności z tytułu opłat za pobyt i usługi w Ośrodku wynikających z ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi a jego Dyrektor nie był uprawniony do wystawienia tytułu wykonawczego, zgodnie z treścią art. 26 § 1 u.p.e.a. W ocenie organu odwoławczego wierzycielem należności objętych spornym tytułem wykonawczym jest Prezydent miasta [...] W.. Posiadane przez Dyrektora Ośrodka pełnomocnictwo nie daje mu umocowania do wystawiania tytułów wykonawczym imieniem Prezydenta miasta [...] W..

Dalej przywołał regulację prawną, z której wynika że Ośrodek jest jedną z jednostek organizacyjnych, przy pomocy której gmina jako jednostka samorządu terytorialnego, wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność za pośrednictwem organów stanowiących (art. 7 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o samorządzie gminnym) i wykonawczych. Organami gminy są Rada miasta (organ stanowiący) i oraz Prezydent (organ wykonawczy). Prezydent miasta wykonuje zadania gminy, może organizować i prowadzić izby wytrzeźwień. Zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 5 i 33 ust. 5 u.s.g. Prezydent miasta zatrudnia i zwalnia kierownika gminnych jednostek organizacyjnych oraz jest jego przełożonym. Sprawuje także nadzór nad działalnością takiej jednostki.

Innymi słowy Ośrodek jest jedną z jednostek organizacyjnych gminy przy pomocy, której prezydent miasta wykonuje zadania własne gminy. Dyrektor Ośrodka wykonuje zatem swoje obowiązki z upoważnienia Prezydenta miasta [...] W. i w jego imieniu lub imieniu miasta [...] a nie swoim. Opłaty za pobyt w Ośrodku stanowią dochód gminy. Tym samym Prezydent jest uprawniony do żądania wykonania obowiązku w rozumieniu art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a., a więc jest wierzycielem należności objętych tytułem wykonawczym i to ten organ winien wystawić tytuł wykonawczy. Podkreślono również, że Dyrektor nie przedłożył wraz z tytułem wykonawczym ani z zażaleniem umocowania do wystawiania tytułów wykonawczych w imieniu Prezydenta miasta. Nie wynika ono natomiast z przedłożonej uchwały Rady Miasta nr [...] z [...] r. w sprawie zmiany nazwy i statutu.

Konsekwencją przyjęcia, że to Prezydent jest wierzycielem, jest konstatacja, że w rubryce nr 52 TW winno być wskazanie prezydent miasta lub z upoważnienia Prezydenta, a nie Dyrektora Izby jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie.

Powyższe postanowienie zostało zaskarżone wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wnosząc o uchylenie zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektor Ośrodka zarzucił wydanie go z naruszeniem prawa - art. 26 § 1 w zw. z art. 26 § 5 oraz art. 29 § 2, art. 1a pkt 13 u.p.e.a oraz § 18 u.w.t.p.a., a także art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej i art. 30 ust.2 pkt 5, art. 33 ust. 5 u.s.g. i art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a. przez:

- błędne przyjęcie, że [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych nie jest wierzycielem należności z tytułu opłaty za pobyt w nim, a poddanej egzekucji administracyjnej,

- przyjęcie, że organem uprawnionym do prowadzenia egzekucji należności za pobyt w Ośrodku jest Prezydent m. [...] W.,

- przyjęcie, że tytuł wykonawczy zawiera nieprawidłowe dane adresowe zobowiązanego, jak i błędne oznaczenie właściwego miejscowo organu egzekucyjnego,

a w konsekwencji bezpodstawny zwrot TW [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych.

W uzasadnieniu podkreślono, że Ośrodek (do [...] r. Izba Wytrzeźwień w m. [...] W.) jest wierzycielem w rozumieniu art. 1a pkt 13 u.p.e.a. Nie zgodzono się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż organem właściwym do wystawienia tytułu wykonawczego był Prezydent miasta jako organ wykonawczy gminy. Wskazano, że Ośrodek został utworzony przez Radę m. [...] W. i jej uchwałą ustalono opłatę za pobyt w nim Izbie, a sama Izba jest bezpośrednio zainteresowana ściągnięciem opłaty. Na potwierdzenie słuszności tego poglądu wskazano orzeczenie Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...]. Zdaniem strony skarżącej wierzyciel został wskazany prawidłowo.

Do skargi dołączono kopię postanowienia SKO w W. z [...] r. nr [...], kopię postanowienia DIS w R. z [...] r. nr [...] i DIS w W. z dnia [...] r. nr [...] a za pismem z dnia [...] r. pełnomocnik przesłał pełnomocnictwo Prezydenta do reprezentowania miasta oraz Statut Ośrodka nadany Uchwałą Rady z [...] r.

Nadto w piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik strony skarżącej podkreślił, że zapis przedłożonego pełnomocnictwa jednoznacznie wskazuje na umocowanie do wystawiania tytułów wykonawczych, jak i podejmowania wszystkich czynności wierzycielskich w postępowaniu egzekucyjnym a żądanie wskazania w tytule wykonawczym zapisu "z upoważnienia Prezydenta m.[...] W." jest nadmiernym formalizmem. O tym, że Ośrodek jest wierzycielem opłat przesądza dodatkowo fakt, że jest czynnym podatnikiem VAT i wystawia faktury VAT za pobyt w Izbie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie podzielił zasadności podniesionych zarzutów i wniósł o oddalenie skargi. Wskazał na art. 26 § 1 u.p.e.a., który stanowi, że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Podkreślono, że w tytułach wykonawczych nieprawidłowo oznaczono wierzyciela i dlatego podlegały zwrotowi. Nie podzielono poglądu, iż Izba jest wierzycielem w rozumieniu art. 1a pkt 13 u.p.e.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z ze zm. - zwany dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy przypomnieć, że art. 1a pkt 13 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968, u.p.e.a.) określa pojecie wierzyciela. Jest to podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. W pkt 7 tego przepisu zdefiniowano pojęcie organu egzekucyjnego, które rozumie się jako organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnych oraz zabezpieczenia wykonania tych obowiązków. Nadto, w art. 1a pkt 4 u.p.e.a. podano, że przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego rozumie się odpowiednio wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę lub marszałka województwa.

Art. 2 tej ustawy określa jakie obowiązki podlegają egzekucji administracyjnej, w tym w pkt 5 należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw.

Natomiast art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a. stanowi, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynność – podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 i 6 u.s.g. do zadań własnych gminy należy zaspokajanie potrzeb wspólnoty w zakresie ochrony zdrowia i pomocy społecznej. Jeden ze sposobów takiego działania został wskazany w ustawie z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz.473). Ustawa w art. 1 ust. 1 stanowi, że "Organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego są obowiązane do podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeźwości w miejscu pracy, przeciwdziałania powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania działalności w tym zakresie organizacji społecznych i zakładów pracy."

Natomiast w art. 39 tej ustawy stwierdzono, że "Organy samorządu terytorialnego w miastach liczących ponad 50.000 mieszkańców i organy powiatu mogą organizować i prowadzić izby wytrzeźwień." Za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień lub jednostce Policji pobierane są opłaty (art. 42 ust. 5). Egzekucja należności, o których mowa w ust. 5, następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 42 ust. 5a), a Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb doprowadzania i przyjmowania osób, o których mowa w art. 40, do izb wytrzeźwień, jednostek Policji, innych placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz zwalniania z tych izb, jednostek i placówek, a także organizację izb wytrzeźwień oraz innych placówek, z uwzględnieniem wymagań dotyczących kwalifikacji pracowników i warunków technicznych pomieszczeń, zakres opieki zdrowotnej nad doprowadzonymi tam osobami oraz maksymalną wysokość opłat związanych z pobytem w izbie wytrzeźwień, innej placówce utworzonej lub wskazanej przez jednostkę samorządu terytorialnego lub w jednostce Policji (art. 42 ust. 6).

W oparciu o uprawnienie wynikające z § 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izb wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 20, poz. 192) "Osobom nieposiadającym w momencie zwalniania z izby, placówki lub jednostki Policji środków pieniężnych wystarczających na pokrycie kosztów pobytu dyrektor izby, kierownik placówki lub komendant jednostki Policji wystawia wezwanie do pokrycia kosztów pobytu w terminie 7 dni." Maksymalna wysokość opłaty związanej z pobytem osoby przyjętej do izby, placówki lub jednostki Policji wynosi 250 zł (§ 29).

Jak wynika z powyższej regulacji uprawnieniem Dyrektora Ośrodka jest jedynie pobranie opłaty za pobyt w izbie (może być w formie potrącenia z depozytu) lub wezwanie do pokrycia kosztów, które mogą być egzekwowane w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Opłaty pobierana są w imieniu i na rzecz organów samorządu terytorialnego, które na mocy wskazanego wyżej art. 39 ustawy o wychowaniu w trzeźwości mogą organizować i prowadzić izby wytrzeźwień. Nie jest to jednak jednoznaczne z uprawnieniem Dyrektora Ośrodka do wystawiania tytułów wykonawczych we własnym imieniu jako wierzyciel, a tym bardziej do upoważniania pracownika Ośrodka do wystawiania w jego imieniu tytułu wykonawczego celem egzekucji odpłatności za pobyt w Ośrodku (pole 45 i 52 TW).

Zakres kompetencji i działania Dyrektora Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych określa pełnomocnictwo udzielone mu na podstawie art. 47 ust. 1 w związku z art. 11a ust.3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm., u.s.g.) przez Prezydenta miasta [...] W.. Bezspornie też Dyrektor [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych w W. takie pełnomocnictwa posiadał i posiada czego dowodzi załączone do akt sprawy na wezwanie sądu pełnomocnictwo z dnia [...] r. nr [...]. Jak wynika z jego treści a szczególnie (...) pkt 2 Prezydent miasta [...] W. udzielił Dyrektorowi pełnomocnictwa "do reprezentowania m. [...] W. przed sądami, organami administracji publicznej i organami egzekucyjnymi, we wszystkich postępowaniach sądowych, administracyjnych i egzekucyjnych związanych z działalnością [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych."

W ocenie sądu orzekającego na mocy powyższego pełnomocnictwa Dyrektor nie posiada umocowania do wystawiania w imieniu miasta [...] tytułów wykonawczych za pobyt w Izbie czyli upoważnienia Prezydenta miasta do dochodzenia należności za pobyt w Ośrodku, a taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Nie ma też tytułu prawnego i faktycznego do wystawiania tytułu wykonawczego do egzekwowania opłat za pobyt w Ośrodku jako Dyrektor Ośrodka, gdyż opłata jest dochodem gminy a Ośrodek utrzymywany jest z dotacji gminy. Tytuł wykonawczy nr [...] z [...] r. został wystawiony przez Dyrektora Ośrodka w imieniu własnym, czego dowodzi oznaczenie wierzyciela w tytule – Izba Wytrzeźwień w m. [...] W. (pieczęć podłużna) oraz treść pieczęci urzędowej w polu 45 i zapis pola 52.

Należy przypomnieć, że opłaty za pobyt w Ośrodku są dochodami gminy na podstawie art. 54 ust. 1 u.s.g., gdyż do jednostek samorządu terytorialnego należą realizowane przez nie zadania wynikające z ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, co wskazano wyżej.

Zdaniem Sądu, uprawnienia Dyrektora Ośrodka są pochodne od uprawnień Prezydenta m. [...] W., który reprezentuje miasto [...] (gminę) i tylko w granicach zakreślonych art. 47 ust. 1 u.s.g. i treści pełnomocnictwa może działać za gminę kierownik jednostki organizacyjnej (zobacz wyrok SA w Lublinie z 25 czerwca 1997 r. sygn. akt I ACa 87/97, LEX nr 31464).

Z przedłożonego pełnomocnictwa jednoznacznie wynika, że Dyrektor Ośrodka działa nie we własnym imieniu, ale w imieniu miasta [...] z umocowania Prezydenta miasta [...] , co nie upoważnia go do wystawiania spornych tytułów wykonawczych. Nie jest wierzycielem a jednostką organizacyjną miasta [...] W. nie posiadającą osobowości prawnej, którą reprezentuje Prezydent miasta. Działa z upoważnienia Prezydenta miasta do załatwiania spraw w ustalonym zakresie, a w szczególności ma prawo do występowania w imieniu miasta [...] W. przed organami egzekucyjnymi i postępowaniach egzekucyjnych związanych z działalnością Ośrodka. Oznacza to, że ma prawo do dokonywania w jego imieniu lub imieniu miasta [...] (podkreślenie Sądu) czynności w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pełnomocnik jest upoważniony do udzielania dalszych pełnomocnictw, z wyłączeniem pełnomocnictw procesowych.

Z uwagi na treść art. 11a ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.s.g., który stanowi, że prezydent miasta jest organem wykonawczym gminy, to tytuł wykonawczy wystawia sam lub jednostki organizacyjne gminy wystawiają w jego imieniu i z jego upoważnienia. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie prawidłowy tytuł wykonawczy winien posiadać pieczęć nagłówkową lub wskazanie Prezydenta miasta [...] W. jako reprezentującego wierzyciela oraz pieczęć urzędową (potocznie zwaną okrągłą) Prezydenta m. [...] W., albo podpis osoby upoważnionej do jego wystawienia w imieniu Prezydenta. Może występować w imieniu m. [...] Dyrektor Ośrodka ale musi wykazać się stosownym umocowaniem Prezydenta.

W tym stanie rzeczy nie jest zasadny zarzut skargi naruszenia art. 29 § 2, art. 1a pkt 13 w zw. z art.5 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Za powyższym stanowiskiem a contrario przemawia pogląd wyrażony w wyroku WSA w Bydgoszczy z 3 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Bd 138/08,LEX nr 517114, iż Prezydent miasta będąc wierzycielem w sprawach dotyczących egzekucji z tytułu podatków i opłat lokalnych określonych w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wykonuje zadania z zakresu administracji samorządowej i są to zadania własne gminy. Tym samym umieszczenie na tytule wykonawczym obejmującym należności miasta z tytułu podatku od nieruchomości, pieczęci, na której widnieje jego herb, nie może być uznane za niespełnienie wymogu art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a., a na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej, czyli dotyczących zadań zleconych przez państwo może być umieszczana wyłącznie pieczęć z wizerunkiem orła. Pieczęć z herbem dotyczy wyłącznie zadań własnych gminy (zobacz wyroku WSA w Rzeszowie z 20 października 2009 r. sygn. akt I SA/Rz 609/09 czy wyroku NSA z 18 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 1002/08, LEX nr 512757, wyrok WSA w Gliwicach z 28 października 2009 r. sygn. akt I SA/GL 329/09, LEX nr 565745 i wyrok z 9 września 2009 r. sygn. akt I SA/GL 301/09, LEX nr 565733).

Należy podkreślić, że używanie pieczęci urzędowej uregulowane jest w ustawie z 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie RP oraz pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 235, poz. 2000). Zgodnie z art. 16c ust. 1. "Urzędową pieczęcią jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego do używania urzędowej pieczęci.

Urzędową pieczęcią gminy, powiatu, samorządu województwa lub związku jednostek samorządu terytorialnego może być również pieczęć, o której mowa w ust. 1, zawierająca pośrodku, zamiast wizerunku orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, odpowiednio herb gminy, powiatu lub województwa. Odcisk pieczęci z herbem nie może być umieszczany na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej (ust. 2) a urzędowej pieczęci używają podmioty, o których mowa w art. 2a tej ustawy. Wizerunku orła ustalonego dla godła używają m.in. organy władzy państwowej; organy administracji rządowej; gminy, związki międzygminne oraz ich organy (ust. 3); powiaty, związki powiatów oraz ich organy samorządy województw oraz ich organy;(...) oraz inne podmioty, jeżeli przepisy szczególne uprawniają je do używania wizerunku orła. Organy gminy to rada gminy, wójt, burmistrz, prezydent miasta (art. 12a pkt 3).

[...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych nie jest organem gminy, nie jest też wierzycielem, tym samym nie posiada prawa do wystawiania tytułu wykonawczego we własnym imieniu w zakresie dochodzenia należności z tytułu opłat za pobyt w Ośrodku a wystawiony przez Dyrektora tytuł wykonawczy jest wadliwy i uzasadniał odmowę prowadzenia postępowania egzekucyjnego poprzez jego zwrot wystawcy. Sąd zauważa, iż powołane przez stronę skarżącą rozstrzygnięcia nie dotyczą tożsamego stanu faktycznego i nie odnoszą się do przedmiotu sporu w niniejszej sprawie.

Art. 29 u.p.e.a. nakłada na organ egzekucyjny obowiązek badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej, który obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. W niniejszej sprawie opłata za pobyt P.P. w Izbie Wytrzeźwień mieściła się w kategorii należności, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 5, bowiem zapis art. 42 ust. 5 i 5a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wprost przesądza o dopuszczalności egzekucji administracyjnej w rozważanej sprawie. Tytuł wykonawczy musi jednak odpowiadać prawu. Tylko bowiem prawidłowy tytuł wykonawczy polega przekazaniu zgodnie z właściwością miejscową właściwemu organowi egzekucyjnemu.

Należy tez podkreślić, że posiadanie statusu podatnika VAT nie przesądza o posiadaniu umocowania do działania w postaci wystawiania tytułów wykonawczych celem dochodzenia należności z tytułu opłat za pobyt w Ośrodku. Jak wskazano w "Interpretacji indywidualnej" nr [...] załączonej przez stronę do pisma z [...] r. "z tytułu doprowadzenia oraz pobytu tych osób w izbie pobierana jest opłata na podstawie art. 42 ust. 5 u.w.t.p.a. oraz na podstawie uchwały Rady Miasta [...] W. z dnia [...] r. w sprawie wysokości opłaty związanej z pobytem w izbie. Opłata ta stanowi dochód jednostki samorządu terytorialnego tj. miasta [...] W.. Ponadto Dyrektor Izby na mocy upoważnienia Prezydenta m. [...] W. wydanego w trybie § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b uchwały Nr [...] Rady miasta [...] W. z dnia [...] r. (...) posiada pełnomocnictwo do umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ordynacji podatkowej." Również w jednym z rozstrzygnięć wskazywano na niespójność oznaczenia wierzyciela. Raz wskazano Prezydenta a w innej rubryce Ośrodek.

Powyższe dowodzi, że opłata jest dochodem gminy a tym samym gmina jest wierzycielem, który może dochodzić jej przez swoje organy wykonawcze (Prezydent) lub inne, ale posiadające umocowanie w tym zakresie.

W tytule wykonawczym nr [...] z [...] r. wskazano, że należność powstała z mocy prawa (nie wskazano faktury) i dotyczy odpłatności za pobyt w Izbie Wytrzeźwień. Wierzycielem jest Izba Wytrzeżwień w m. [...] m W. a tytuł wystawił pracownik Izby z upoważnienia Dyrektora.

W tym miejscu należy podkreślić, że posiadane przez Dyrektora umocowanie 3 lutego obejmuje, zgodnie z pkt 1 składanie w imieniu m. [...] W. oświadczeń woli i zaciąganie zobowiązań majątkowych w zakresie działania [...] (...), w ramach planu finansowo rzeczowego kierowanej jednostki. Pełnomocnictwo nie upoważnia do zawarcia ugody, zrzeczenia się roszczenia albo uznania powództwa. Pełnomocnik jest upoważniony do udzielania dalszych pełnomocnictw, z wyłączeniem procesowych. Nie wynika z jego treści umocowanie do wystawiana tytułów wykonawczych w imieniu własnym czy miasta [...] reprezentowanego przez Prezydenta. Posiada wyłącznie prawo do reprezentowania m. [...] W. przed organami egzekucyjnymi w sprawach związanych z działalnością Ośrodka. Umocowanie do działania nie zmienia jednak osoby wierzyciela. Również ze wskazanego Statutu – uchwała Rady Miasta [...] W. z [...] r. nie wynika umocowanie Dyrektora do dochodzenia opłat za pobyt w Izbie (§ 6 i 7 Statutu).

Bezspornym pozostaje, że egzekucję administracyjną wszczyna organ egzekucyjny na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu egzekucyjnego (art. 26 § 1 u.p.e.a.). Jednakże w niniejszej sprawie sytuacja taka nie zaistniałą.

Dlatego podzielając trafność poglądów wyrażonych w uzasadnieni organu odwoławczego, co do braku uprawnienia do wystawienia tytułów wykonawczych przez stronę skarżącą Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.