Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2871/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 11, art 12
journal: Dz.U. 2015 poz 909
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit a, art 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant spec. Iwona Hoga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej J.S. kwotę 200 (słownie dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 1, art. 4 pkt 4, 8, 9, 11, 12, 13, art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 11 ust. 1, 1b, 2, 4, 5, art. 12 ust. 1, 2, 4, 6, 7, 13, 14 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 909 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. S., w pkt I) uchyliło pkt 1, pkt 2 i pkt 3 sentencji decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], w przedmiocie wyłączenia z produkcji użytków rolnych i w tym zakresie orzekło: w ppkt 1) zezwolić P. S.A. z siedzibą w L. na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów o pow. 0,0006 ha wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, oznaczonych w ewidencji gruntów jako grunty rolne klasy LVI, obejmujących część działki nr [...] z obrębu ewidencyjnego W. gm. [...], stanowiącej własność J. S., w związku z budową napowietrznej jednotorowej linii elektroenergetycznej o napięciu znamionowym 110 kV relacji [...]); w ppkt 2) ustalić należność z tytułu wyłączenia z produkcji rolnej gruntu o pow. 0,0006 ha stanowiącego część działki nr [...] z obrębu ewidencyjnego W. gm. [...], pomniejszoną o wartość gruntu, która wynosi 32,98 zł (słownie: trzydzieści dwa złote dziewięćdziesiąt osiem groszy); w ppkt 3) ustalić opłatę roczną z tytułu wyłączenia ww. gruntu w kwocie 5,25 zł (słownie: pięć złotych dwadzieścia pięć groszy), płatną przez okres 10 lat począwszy od roku 2017; w pkt II) w pozostałej części utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji podano, iż zaskarżoną decyzją Starosta [...], po rozpatrzeniu wniosku P. S.A. z siedzibą w L., zezwolił na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych klasy V o pow. 0,0006 ha wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, położonych na części działki nr [...] z obrębu ewidencyjnego W. gm. [...], stanowiących własność J. S., w związku z budową napowietrznej jednotorowej linii elektroenergetycznej o napięciu znamionowym 110 kV relacji [...] (pkt 1 sentencji decyzji). Jednocześnie organ ustalił należność z tytułu wyłączenia z produkcji rolnej ww. gruntów obrazując sposób jej wyliczenia, a także wskazując że należność ta pomniejszona została o wartość rynkową gruntu (zgodnie z operatem szacunkowym). Kwota do zapłaty z tego tytułu wynosi 67,96 zł, którą należy uiścić w terminie 60 dni od dnia, w którym decyla stanie się ostateczna (pkt 2). Organ ustalił także opłatę roczną z tytułu wyłączenia ww. gruntów z produkcji rolnej stanowiącą 10 % należności tj. 8,74 zł, płatną przez okres 10 lat od roku 2017 do roku 2026 w terminie do 30 czerwca każdego roku. Do uiszczenia należności jednorazowej i opłat rocznych na konto Urzędu Marszałkowskiego Województwa zobowiązana jest P. S.A. z siedzibą w L. (pkt 3). W pkt 4 decyzji organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Pełnomocnik Spółki z wnioskiem z dnia [...] stycznia 2016 r. wystąpił o wyłączenie z produkcji rolniczej ww. gruntów. Organ I instancji, po rozpatrzeniu wniosku, wydał decyzję z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], zezwalającą na wyłączenie z produkcji rolniczej rzeczonych gruntów rolnych. Kolegium decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym zapoznaniu się z aktami sprawy Starosta w dniu [...] lipca 2016 r. wydał skarżoną decyzję. Organ wskazał, powołując się na obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne, że uzyskanie decyzji zezwalających na wyłączenie z produkcji użytków rolnych wymagane jest w przypadku użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego klas I, II, III, IlIa, Illb oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego. Osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Należność pomniejsza się o wartość gruntu, ustaloną według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami, w dniu faktycznego wyłączenia tego gruntu z produkcji. Przez wyłączenie gruntów z produkcji rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. Wyłączenie z produkcji użytków rolnych odnosi się do gruntów przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne, co następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W przedmiotowej sprawie lokalizacja przedsięwzięcia jest zgodna z decyzją Burmistrza [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu gminnym pod nazwą "budowa napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia WN o napięciu znamionowym 110 kV relacji [...]" w tym z jej załącznikiem graficznym. Starosta w decyzji orzekł o obowiązku uiszczenia należności i opłat, przedstawiając sposób ich wyliczenia. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu J. S. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenia art. 11 ust. 1 i art. 12 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez błędną ich wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, jak i norm proceduralnych poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, uzasadnieniu decyzji w sposób sprzeczny z zasadą przekonywania (art., 6, 7, 8, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.). Kolegium rozpatrując przedmiotową sprawę wskazało, że nie dopatrzyło się podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu I instancji. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IlIa, Illb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10 (chociażby pod stawami rybnymi i innymi zbiornikami wodnymi, służącymi wyłącznie dla potrzeb rolnictwa, pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej czy też pod drogami dojazdowymi do gruntów rolnych) oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Przez wyłączenie gruntów z produkcji rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. Właściwym do wydania decyzji w powyższym zakresie jest starosta jako organ właściwy w sprawach ochrony gruntów rolnych. Wydanie powyższej decyzji następuje przed uzyskaniem pozwolenia na budowę (art. 2 ust. 1 pkt 2-10, art. 4 pkt 11, art. 5 ust. 1, art. 11 ust. 1, ust. 4 ustawy). Kolegium wskazało, iż wniosek o wyłączenie z produkcji gruntów rolnych o powierzchni 6,4 m2 położonych na działce o nr ew. [...] obręb W. gm. [...], a stanowiącej własność skarżącej J. S., w dniu [...] stycznia 2016 r. wystąpiła P. S.A. z siedzibą w L.. Organ powołując się na art. 4 pkt 4 i art. 11 ust. 4 i 5 ustawy, stwierdził, że skoro w chwili składania wniosku o wydanie decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntu z produkcji rolnej, wnioskodawca nie musi legitymować się tytułem prawnym do gruntu, to uprawnionym do wystąpienia z takim żądaniem jest nie tylko właściciel nieruchomości (gruntu), ale również inne podmioty jeżeli jest to podyktowane ich interesem prawnym (art. 28 k.p,.a.). W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wskazał, że wyłączenie gruntów rolnych z produkcji służy realizacji inwestycji celu publicznego - budowa napowietrznej jednotorowej linii energetycznej WN 110 kV [...]. Działka objęta wnioskiem została przeznaczona pod budowę wskazanej powyżej linii energetycznej zgodnie z decyzją Burmistrza [...] z dnia [...], znak: [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydanej na rzecz P. S.A. z siedzibą w L. - inwestora przedsięwzięcia. Powyższe wskazuje, że P. S.A. ma legitymację do złożenia wniosku w sprawie o wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych o pow. 0,0006 ha, położonych na części działki nr [...] w miejscowości W. gm. [...]. Wnioskodawca do wniosku załączył decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], ograniczającą sposób korzystania z tej nieruchomości poprzez zezwolenie P. S.A. na przeprowadzenie na tej nieruchomości inwestycji celu publicznego polegającej na budowie napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu znamionowym 110 kV relacji [...] oraz decyzję tegoż organu z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], zezwalającą P. S.A. na niezwłoczne zajęcie tej nieruchomości, potwierdzające prawo do dysponowania przez niego tym gruntem. Kolegium podkreśliło, iż z treści art. 7 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy wynika, że przeznaczenie gruntu na cele nierolnicze i nieleśne następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III i gruntów leśnych bądź też, w odniesieniu do pozostałych gruntów może następować chociażby w decyzji wydanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub w decyzji o warunkach zabudowy dla innej inwestycji. W drugim ze wskazanych przypadków organ może zezwolić na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów (nieruchomości lub ich części), które w wydanej uprzednio prawomocnej decyzji, w przedmiotowej sprawie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, były przewidziane do nierolniczego wykorzystania. W przedmiotowej sprawie decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wraz ze stanowiącą jej integralny element częścią graficzną, obrazującą lokalizację planowanego przebiegu inwestycji, w tym na działce nr [...], potwierdza, iż część tejże działki, której dotyczy wniosek, była uprzednio przeznaczona na cele nierolnicze - pod stanowisko słupowe. Z akt sprawy wynika również, iż objęta wnioskiem cześć działki położonej w miejscowości W. gm. [...] o nr ewidencyjnym [...] tj. grunt o pow. 0,0006 ha, w skład którego wchodzą użytki rolne klasy VI - LVI (organ błędnie wskazał w tym względzie, iż są to użytki klasy LV), oznaczona na mapie glebowo- rolniczej symbolami 3zM ps.pl (gleby murszowo-mineralne i murszowate, piski luźne i piaski słabo gliniaste), położona jest na glebach pochodzenia organicznego. Organ wyjaśnił, iż pod pojęciem gleb pochodzenia organicznego rozumie się wytworzone przy udziale materii organicznej, w warunkach nadmiernego uwilgotnienia, gleby torfowe i murszowe; inne gleby niż wymienione powyżej stanowią gleby pochodzenia mineralnego ( art. 4 pkt 8 i 9 ustawy). Wbrew stanowisku odwołującej klasyfikacja i rodzaj gruntu zostały odzwierciedlone na stosowych mapach, przyjętych do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, które stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone ( art. 76 § 1 k.p.a.). Kolegium wyjaśniło, iż w orzecznictwie podkreśla się że wyłączenie z produkcji jest czynnością faktyczną, która na podstawie przepisu art. 11 ust. 1 ustawy może nastąpić tylko po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie w jej następstwie. Możliwość kształtowania przez organ stanów przeszłych w drodze decyzji retroaktywnych jest dopuszczalna wyłącznie w przypadkach przewidzianych przez prawo. Jednakże od zasady dopuszczającej podjęcie czynności wyłączenia gruntów z produkcji rolnej dopiero po wydaniu decyzji, art. 11 ust. 1b i 3 ustawy przewiduje wyjątki. Kolegium podkreśliło, iż zgodnie z treścią art. 11 ust. 1b ustawy, iż w odróżnieniu chociażby do gruntów klas I, II, III, Ilia, Illb, czy gruntów leśnych, wniosek o wyłączenie z produkcji użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego jest wiążący, a decyzja ma charakter deklaratoryjny - nie tworzy nowego stanu prawnego, a potwierdza już istniejący. Do takiej właśnie kategorii klas użytków rolnych należy część nieruchomości objętej wnioskiem. Co do zasady wydanie zezwolenia na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej części działki nr [...] z obrębu ewidencyjnego W. gm. [...] o pow. 0,0006 ha było zasadne. Kolegium wskazało, iż z jego strony uchylenia w części i orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy wymagało błędne wskazanie w sentencji decyzji klasy bonitacyjnej gleby części nieruchomości podlegającej wyłączeniu. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy, osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne. Przy czym ustawodawca pojęcie "należności" definiuje jako jednorazową opłatę z tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji, zaś "opłatę roczną" traktuje jako opłatę roczną z tytułu użytkowania na cele nierolnicze lub nieleśne gruntów wyłączonych z produkcji (art. 4 pkt 12 i 13 ustawy). Kolegium wskazało , iż w pełni akceptuje pogląd wyrażony m.in. w wyroku WSA w Krakowie z 30.06.2015 r., sygn. akt II SA/Kr 575/15 (dostępny CBOSA), że decyzja wydawana na podstawie art. 11 ustawy musi mieć charakter kompleksowy. Wyłączenie gruntu z produkcji rolnej, ewentualne nałożenie obowiązków, ustalenie należności oraz opłaty rocznej stanowi jedną sprawę administracyjną. Decyzja administracyjna, rozstrzygająca taką sprawę, również musi załatwiać wszystkie wyliczone kwestie. Organ odwoławczy wskazał, iż wysokość należności za wyłączenie z produkcji 1 ha gruntów rolnych określono w formie tabelarycznej w ust. 7 art. 12 ustawy. Za wyłączenie z produkcji 1 ha łąk i pastwisk trwałych, wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego należność ta wynosi: za grunty LV - 145 725 zł, zaś za grunty LVI - 87 435 zł. W przedmiotowej sprawie organ I instancji ustalił wysokość należności za wyłączenie z produkcji gruntów rolnych o łącznej pow. 0,0006 ha w kwocie 87,44 zł (0,0006 ha x 145 725 zł = 87,44 zł). Tymczasem należność ta, z uwzględnieniem, iż w istocie części nieruchomości objęta wnioskiem o wyłączenie stanowi grunty oznaczone jako LVI (co wynika zarówno z załączonych do wniosku, jak i załączonych przez organ map) winna wynosić 52,46 zł (0,0006 ha x 87 435 zł = 52,46 zł). Powyższą należność, stosownie do treści art. 12 ust. 6 ustawy, pomniejsza się o wartość gruntu, ustaloną według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami, w dniu faktycznego wyłączenia tego gruntu z produkcji. Ową wartość gruntu organ I instancji przyjął w wysokości ustalonej przez rzeczoznawcę majątkowego C. K., której sposób wyliczenia zobrazowano w "Operacie szacunkowym określenia wartości gruntu na potrzeby pomniejszania należności za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej".

Kolegium podkreśliło, iż zasady wyceny nieruchomości określa ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 z późn. zm. - zwanej dalej "u.g.n") i wydane na podstawie jej zapisów akty wykonawcze. Powyższa ustawa stanowi, że jeżeli istnieje potrzeba określenia wartości nieruchomości, wartość tę określają rzeczoznawcy majątkowi, sporządzając na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego ( art. 7 i art. 156 ust. 1 u.g.n.). W ocenie Kolegium, wbrew stanowisku strony skarżącej, nie niweczy waloru dowodowego tego dokumentu to, iż został on sporządzony na zlecenie wnioskodawcy, ale też nie zwalnia organów od dokonania oceny sporządzonego operatu szacunkowego pod względem formalnym tj. sprawdzenia czy dowód przedstawiony przez biegłego nie zawiera niejasności, pomyłek i braków, które powinny zostać sprostowane lub uzupełnione, ale również przynajmniej w takim zakresie jego treści, która wymagana jest przepisami powoływanej ustawy oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109 z późn. zm.). Kolegium stwierdziło, iż oceniając operat szacunkowy dotyczący określenia wartości rynkowej działki nr ew. [...] obręb W. gm. [...], na potrzeby pomniejszenia należności za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej, nie znalazło podstaw do zakwestionowania jego treści, a tym samym do zakwestionowania ustalonej w oparciu o ten operat wartości rynkowej nieruchomości. Powyższy operat spełnia bowiem wymogi określone zarówno w ustawie o gospodarce nieruchomościami - w części dotyczącej zasad określania wartości nieruchomości (rozdział 1 działu IV) jak i w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Z treści operatu wynika, iż analizą objęto rynek lokalny (M., L, L.) nieruchomości gruntowych rolnych niezabudowanych, zaś okres badań ograniczono do lat 2014-2016. Przy szacowaniu przedmiotowej nieruchomości dla porównania przyjęto z rynku właściwego ze względu na położenie wycenianej nieruchomości 19 nieruchomości podobnych, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Wartości nieruchomości będącej przedmiotem wyceny określono poprzez korektę średniej ceny nieruchomości podobnych współczynnikami korygującymi, uwzględniającymi różnicę w poszczególnych cechach tych nieruchomości. Zatem, ceny porównywanych nieruchomości zostały odpowiednio skorygowane ze względu na cechy różniące nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej, takie jak: przydatność rolnicza (m.in. jakość gleb, rzeźba terenu i naturalne przeszkody w uprawie), walory organizacyjne nieruchomości (kształt parceli, dojazd) czy położenie ekonomiczne (lokalizacja, odległość od rynków zbytu). Po przeprowadzeniu analizy porównawczej biegły oszacował jednostkową wartość rynkową nieruchomości nr [...] położonej w miejscowości W. gm. [...] na 32.462 zł za 1 ha jej powierzchni. Sam operat zawiera podstawę formalną wyceny nieruchomości oraz źródła danych o nieruchomości, a także ustalenie dat istotnych dla określenia wartości nieruchomości. W operacie został ustalony stan faktyczny i prawny nieruchomości. W wycenie dokonano analizy lokalnego rynku nieruchomości, wskazano rodzaj określanej wartości, wybór podejścia i metody szacowania, przedstawiono obliczenia wartości nieruchomości oraz wynik wyceny wraz z omówieniem, a zatem operat zawiera konieczne elementy, o których mowa w § 55 ust. 2 i § 56 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Zatem, stosownie do art. 12 ust. 6 ustawy, należności z tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji (52,46 zł) należało pomniejszyć o ustaloną przez biegłego wartość gruntu (0,0006 ha x 32.462 zł = 19,48 zł). W przedmiotowej sprawie wynosi ona więc 32, 98 zł (słownie trzydzieści dwa złote dziewięćdziesiąt osiem groszy), zaś osoba uzyskująca zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji winna uiścić ją w terminie do 60 dni od dnia, w którym decyla stała się ostateczna (vide: art. 12 ust. 13 ustawy). Z kolei, opłatę roczną za dany rok, która w przedmiotowej sprawie wynosi 5,25 zł (pięć złotych dwadzieścia pięć groszy), uiszcza się w terminie do dnia 30 czerwca tego roku, przyjmując, w odniesieniu do gruntów rolnych kwoty w wysokości 10% należności za wyłączenie z produkcji użytków rolnych określonej na podstawie art. 11 ust. 7 (bez pomniejszenia o aktualna wartość gruntu) - w razie trwałego wyłączenia - przez lat 10 (art. 12 ust. 14 pkt 1 w zw. z art. 4 pkt 13 ustawy). W konstatacji Kolegium podkreśliło, iż w sprawie zaistniały podstawy do wydania zezwolenia na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej części działki nr [...] z obrębu ewidencyjnego W. gm. [...] o pow. 0,0006 ha. Natomiast organ I instancji błędnie wskazał oznaczenie użytku tej części gruntu podlegającej wyłączeniu (klasy LV podczas gdy w istocie jest to grunt klasy LVI), co w dalszej konsekwencji doprowadziło do wadliwego wyliczenia należności i opłaty rocznej (przy zastosowaniu niewłaściwej stawki dla tego rodzaju gruntu). Wobec tego należało w tym względzie kwestionowaną decyzję uchylić w części i orzec co do istoty sprawy, jak w sentencji. Organ dodatkowo wskazał, iż właściciel, który w okresie 2 lat zrezygnuje w całości lub w części z uzyskanego prawa do wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej, otrzymuje zwrot należności, jaką uiścił, odpowiednio do powierzchni gruntów niewyłączonych z produkcji. Zwrot uiszczonej należności następuje w terminie do trzech miesięcy od dnia zgłoszenia rezygnacji. W razie zbycia gruntów, co do których wydano decyzje, o których mowa w art. 11 ust. 1-2, a niewyłączonych jeszcze z produkcji, obowiązek uiszczenia należności i opłat rocznych ciąży na nabywcy, który wyłączył grunt z produkcji. Zbywający jest obowiązany uprzedzić nabywcę o tym obowiązku. W razie zbycia gruntów wyłączonych z produkcji, obowiązek uiszczania opłat rocznych przechodzi na nabywcę. Zbywający jest obowiązany uprzedzić o tym nabywcę (art. 12 ust. 2-4 ustawy). W skardze J. S. zaskarżonemu decyzji zarzuciła naruszenie art. 11 ust. 1 i art. 12 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i art. 6, 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; art. 84 k.p.a. poprzez uznanie, że opinia sporządzona na zlecenie E. S.A. stanowi rzetelny i obiektywni dowód w sprawie; art. 137 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i art. 138 § 2 poprzez jego niezastosowanie w sprawie. W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn niż w niej wskazanych. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2016 r. poz. 1066), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skargę należało uwzględnić, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja reformatoryjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] września 2016 r., podjęta na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w powiązaniu z przepisami ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( Dz. U. z 2015 r., poz. 909 ze zm.; zwana dalej ustawą).

Ze znajdującego się w aktach sprawy wniosku P. S.A. z dnia [...] stycznia 2016 r. wynika, że dotyczył on wydania decyzji zezwalającej na wyłączenia z produkcji rolnej gruntów rolnych o pow. 6,4 m2 stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie W., gmina [...] w celu budowy stanowiska słupowego nr [...] zgodnie z decyzją nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] grudnia 2012 r. wydaną przez Burmistrza [...] zmienioną postanowieniem tego organu z dnia [...] lutego 2015 r.

Jak wynika z art. 11 ust. 1 ustawy wyłączenie z produkcji gruntów rolnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie.

Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do gruntów leśnych - także jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. W dalszych ustępach art. 12 uregulowane zostały szczegółowe zasady obliczania i ponoszenia tych obciążeń.

Samo pojęcie "wyłączenia gruntów z produkcji" zostało zdefiniowane w przepisie art. 4 pkt 11 ustawy i oznacza rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. A zatem wyłączenie z produkcji jest czynnością faktyczną, która zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy może nastąpić tylko po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie i w jej następstwie.

Zauważyć należy, iż art. 12 ust. 1 ustawy dotyczy powstania obowiązku uiszczenia należności w związku z wyłączeniem z produkcji gruntu rolnego, który jak wynika z treści tego przepisu powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji; zaś art. 12 ust. 13 dotyczy terminu w jakim taka należność powinna zostać uiszczona przez podmiot, który uzyskał decyzję o wyłączeniu z produkcji gruntu rolnego, a więc wymagalności w spełnieniu ww. obowiązku. Wynika z tego, że ustawa wiąże powstanie obowiązku uiszczenia należności z faktycznym wyłączeniem gruntu z produkcji leśnej, zatem w typowej sytuacji wystąpienia przez określony podmiot z wnioskiem o wyłączenie gruntu z produkcji, tj. w sytuacji gdy nie doszło jeszcze do rozpoczęcia innego niż rolniczego użytkowania gruntu, taki obowiązek powstaje nie w momencie wydania decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji lecz od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Co innego gdy doszło do faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji przed uzyskaniem decyzji w tym zakresie. Na określoną kolejność w tym zakresie wskazuje treść art. 12 ust. 1 ustawy. Przepis ten posługuje się pojęciem "uzyskania zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji". Przepis ten nie posługuje się zatem pojęciem "uzyskania lub wydania decyzji". Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego uzyskanie zezwolenia należy wiązać z ostatecznością decyzji. Dopiero wtedy można stwierdzić, że w stosunku do strony postępowania w jego sferze praw i obowiązków jakie wywołuje decyzja o wyłączeniu gruntu z produkcji pojawił się obowiązek uiszczenia należności. Ostateczna decyzja jest wykonalna, chyba że zawarto w niej rygor natychmiastowej wykonalności. A więc legalne faktyczne wyłączenie gruntu z produkcji może nastąpić dopiero gdy taka decyzja stanie się ostateczna. Oznacza to, że przypadek określony w art. 11 ust. 1 ustawy dotyczy sytuacji, w której strona w związku z zamiarem wyłączenia gruntów rolnych z produkcji uzyskuje decyzję zezwalającą na wyłączenie, a następnie dokonuje faktycznego wyłączenia ( tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 224/15). Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że błędne jest stanowisko Kolegium, że wraz z wydaniem decyzji o zezwoleniu na trwałe wyłącznie z produkcji gruntów rolnych ustala się należności i opłaty roczne z tytułu wyłączenia gruntów, tym samym narusza art. 12 ust. 1 ustawy. Z przepisu tego wynika bowiem jasno, że nałożenie tego rodzaju obowiązków powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Inaczej ujmując najpierw wydaje się decyzję o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej ( art. 11 ust. 1 ustawy), a następnie po ustaleniu dnia, w którym doszło faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji wydaje się decyzję na podstawie art. 12 ustawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.