Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 281/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 103 uat. 1, ust. 3.
journal: Dz.U. 2015 poz 990
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77, art. 80.
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk - spr Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 27 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 23 marca 2017 r. nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu na rzecz A. W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A. W. (zwanego dalej skarżącym), jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 27 kwietnia 2017 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję własną tego organu z dnia 23 marca 2017 r., nr [...], orzekającą o zawieszeniu skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego.

Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

Postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...], Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] przedstawiła A. W. – [...] zarzut brania - w okresie [...] do [...] w [...], [...], [...], [...] i innych miejscowościach, będąc jako funkcjonariusz [...] Urzędu Celnego w [...], wspólnie i w porozumieniu w ramach podziału ról i funkcji - udziału w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnienie przestępstw z art. 107 § 1 kodeksu karnego skarbowego (dalej kks) dotyczących:

1) organizowania i prowadzenia [...], a jego rola polegała na przekazywaniu wskazanym osobom, informacji dotyczących terminów i miejsc planowanych kontroli celno-skarbowych w zakresie [...], tj. o przestępstwo z art. 258 § 1 kk,

2) przekroczenia uprawnień służbowych poprzez przekazywanie osobie nieuprawnionej uzyskanych w związku z wykonywanymi czynnościami służbowymi informacji stanowiących tajemnicę służbową i udaremnienie w ten sposób ujawnienia przestępstw z art. 107 § 1 kks oraz uzyskiwania nielegalnych dochodów, działając w ten sposób na szkodę prawnie chronionego interesu publicznego, tj. o przestępstwo z art. 231 § 2 kk i art. 266 § 2 kk przy zastosowaniu art. 11 § 2 kk w związku z art 12 kk,

3) przekazywania określonym osobom informacji uzyskanych w związku z wykonywanymi czynnościami służbowymi, stanowiących informacje służbowe, dotyczące planowanych przez [...] Urzędu Celnego w [...], terminów i miejsc kontroli w zakresie [...], udaremniając w ten sposób ujawnienie ww. przestępstw, tj. o przestępstwo z art. 18 § 3 kk w związku z art. 107 § 1 i 3 kks i w związku z art. 37 § 1 pkt. 5 kks.

W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...], Prokuratura Okręgowa w [...], na podstawie art. 249 § 1-3, art. 250 § 4, art. 258 § 1 pkt. 1 i 2 oraz w zw. z art. 258 § 4, art. 266 § 1 i 2 , art. 275 § 1 i 2 oraz art. 276 Kpk, zastosowała wobec skarżącego środki zapobiegawcze w postaci:

1. poręczenia majątkowego,

2. dozoru Policji i zobowiązania do stawiennictwa jeden raz w tygodniu, tj. wtorek w [...] Komisariacie Policji w [...] oraz

3. zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych funkcjonariusza celnego.

W ocenie Prokuratora, z uwagi na podejrzenie popełnienia przez skarżącego przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, zastosowanie wskazanych środków zapobiegawczych jest uzasadnione potrzebą zabezpieczenia prawidłowego przebiegu postępowania - stawiennictwa podejrzanego na dalsze wezwania, uniemożliwienie bezprawnego wpływania na przebieg dalszych czynności procesowych oraz uniemożliwienie podejmowania innych działań mających na celu uniknięcia odpowiedzialności karnej za zarzucane przestępstwa.

W związku z powyższym, pismem z dnia [...], Dyrektor Izby Celnej w [...], poinformował skarżącego, iż od dnia [...] zwalnia go od pełnienia innych obowiązków służbowych oraz na podstawie art. 161 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 990, z późn. zm.), ustalił skarżącemu uposażenie w wysokości 50 % uposażenia przysługującego w dniu zawieszenia. Dodatkowo wskazał, iż w związku z niepełnieniem służby w dniach [...], uposażenie za te dni jest nienależne.

Na skutek wniosku pełnomocnika skarżącego o uchylenie środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych, postanowieniem z dnia [...] Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] pozostawił wniosek bez rozpoznania. Prokurator uznał bowiem, iż nie ustały przesłanki warunkujące zastosowanie wdrożonych środków zapobiegawczych i biorąc pod uwagę cele i dobro prowadzonego postępowania oraz potrzebę ochrony porządku prawnego, utrzymał zastosowany wobec A. W. środek zapobiegawczy.

W wyniku rozpoznania kolejnego wniosku A. W., postanowieniem z dnia [...], Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] uchylił środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych funkcjonariusza celnego. W ocenie Prokuratora, z uwagi na zaawansowany etap prowadzonego postępowania przygotowawczego, dotychczasową postawę, niepodejmowanie czynności mogących utrudnić prowadzone postępowanie karne oraz długi okres stosowania środka zapobiegawczego, inne środki zapobiegawcze w postaci dozoru Policji i poręczenia majątkowego będą wystarczającymi środkami zabezpieczającymi prawidłowy dalszy tok postępowania karnego.

W tym stanie rzeczy, decyzją z dnia 23 marca 2017 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu, na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 - zwanej dalej K.p.a.), art. 103 ust. 1, 3 i 6, art. 161 ust. 1 w związku z art. 188 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1799, z późn. zm. - zwanej dalej ustawą), zawiesił A. W. w pełnieniu obowiązków służbowych od dnia [...] do czasu zakończenia postępowania karnego. W uzasadnieniu organ przywołał art. 103 ust. 1 i 3 ustawy, wyjaśniając, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach funkcjonariusza celnego zawiesza się w pełnieniu obowiązków służbowych w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo popełnione umyślenie, ścigane z oskarżenia publicznego do czasu zakończenia postępowania karnego. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Celnej, skoro postępowanie karne nadal jest w toku, to przesłanki wynikające z art. 103 ust. 1 i 3 ustawy zostały spełnione. Dodatkowo organ wskazał, iż zwalnia skarżącego od pełnienia innych obowiązków służbowych i zgodnie z art. 161 ust. 1 cyt. ustawy przysługiwać mu będzie 50 % uposażenia przysługującego w dniu zawieszenia.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 3 kwietnia 2017 r. A. W., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu tegoż wniosku kwestionował zasadność wydania przez organy decyzji na podstawie art. 103 ustawy, w sytuacji gdy nie została ona podjęta wraz z wszczęciem postępowania karnego, ani też wraz z wszczęciem postępowania dyscyplinarnego. Podnosił, iż na mocy postanowienia Prokuratora środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia został uchylony, z kolei postanowienie dyscyplinarne, wszczęte wobec skarżącego na mocy postanowienia z dnia [...], zostało zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego i do tej pory nie zostało podjęte. W tych okolicznościach, zdaniem pełnomocnika skarżącego, decyzja o zawieszeniu A. W. w pełnieniu obowiązków służbowych została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w tym z naruszeniem art. 10 § 1 K.p.a., z uwagi na uniemożliwienie skarżącemu wzięcia udziału w sprawie, jak również wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia 23 kwietnia 2017 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 276 ust. 5 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1799, z późn. zm.) i art. 184 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1948, z późn. zm.), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie własne wydane w pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z treści art. 103 ust. 1 ustawy bezpośrednio wynika, że przesłanką zawieszenia jest wszczęcie przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo, które popełnione zostało umyślnie, a dodatkowo ścigane jest z oskarżenia publicznego. Wystąpienie powyższej przesłanki obliguje organ do zawieszenia funkcjonariusza celnego w pełnieniu obowiązków służbowych. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, podniesione we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy okoliczności nie mają znaczenia w sprawie, ponieważ organ nie mógł wydać wcześniej decyzji w sprawie zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych z powodu postanowienia Prokuratora z dnia [...], na mocy którego skarżący został zawieszony w wykonywaniu czynności służbowych. Dopiero po uchyleniu tego środka zapobiegawczego Dyrektor Izby został zobligowany do zawieszenia na podstawie art. 103 ust. 1 i 3 ustawy o Służbie Celnej. W tych okolicznościach, jako bezzasadny organ uznał również zarzut naruszenia art. 10 K.p.a., argumentując, że decyzja z dnia 23 marca 2017 r. w sprawie zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych wydana została z urzędu, po uprzednim uchyleniu zawieszenia przez Prokuratora i w takim trybie nie wydaje się odrębnego postanowienia na podstawie art. 10 K.p.a. Organ akcentował, że postępowanie dyscyplinarne jest odrębnym postępowaniem prowadzonym przez inny organ i nie ma znaczenia dla wydania decyzji w sprawie zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych. Zdaniem organu, skoro postępowanie karne przeciwko skarżącemu nadal jest w toku, to przesłanki wynikające z art. 103 ust. 1 i 3 ustawy zostały spełnione i organ miał obowiązek zawiesić skarżącego w pełnieniu obowiązków.

W skardze złożonej na powyższe rozstrzygnięcie A. W., reprezentowany nadal przez pełnomocnika, domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia 23 marca 2017 r. oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. W zakresie zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego wskazał na art. 10 § 1 K.p.a. poprzez pozbawienie skarżącego możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, z kolei w zakresie zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazał na art. 103 ust. 1 i 3 ustawy poprzez bezzasadne przyjęcie, że z momentem uchylenia przez Prokuratora środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia skarżącego w wykonywaniu czynności służbowych, Dyrektor Izby został zobligowany do zawieszenia skarżącego, na podstawie art. 103 ust. 1 i 3 ustawy. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący w znacznej części powtórzył argumentację przedstawioną we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, dodatkowo podniósł, że decyzja Prokuratora o uchyleniu środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza celnego powinna być wiążącą również dla organów postępowania administracyjnego, skoro art. 103 ustawy, uprawniający do zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych, jest uzależniony od wszczęcia postępowania karnego wobec funkcjonariusza. W sytuacji, gdy organ prowadzący postępowanie karne uznaje, że stosowanie środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych ustaje, to tym samym nie zachodzą przesłanki stosowania art. 103 ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo zasygnalizował, że decyzją z dnia 27 marca 2017 r., nr [...], zwolnił skarżącego ze służby i sprawa ta, z uwagi na wywiedzione przez skarżącego odwołanie, nie została rozpoznana. W ocenie organu, wydanie decyzji zwalniającej ze służby funkcjonariusza Służby Celnej powoduje utratę bytu prawnego decyzji zawieszającej. W dalszej kolejności, odnosząc się do zarzutów skargi, jako bezzasadny organ uznał zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. stwierdzając, że strona nie wykazała związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. W zakresie zarzutu naruszenia art. 103 ust. 1 i 3 ustawy organ wyjaśnił, iż materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy normujący kwestię zawieszenia funkcjonariusza celnego w czynnościach służbowych. W ocenie organu, w tej sprawie bezsporne pozostaje, iż postanowieniem z dnia [...], w sprawie sygn. akt [...] A. W. postawiono zarzuty popełnienia przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego. Tym samym została spełniona przesłanka określona przepisem art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy, w związku z powyższym [...] skarżący zawieszony został w wykonywaniu czynności służbowych funkcjonariusza celnego. Okres zawieszania uzasadniony był cały czas tymi samymi okolicznościami i trwał do dnia [...], tj. do dnia zwolnienia skarżącego ze służby. Zdaniem organu, zawieszenia funkcjonariusza celnego w czynnościach służbowych na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy jest możliwe w razie wszczęcia przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego, czyli tej fazy postępowania, która toczy się przeciwko osobie.

Przy piśmie procesowy z dnia 17 lipca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu przedłożył do akt sprawy odpis decyzji Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 5 lipca 2017 r., utrzymującej w moc decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 27 marca 2017 r., w sprawie zwolnienia A. W. ze służby.

Na rozprawię sądowej w dniu 8 sierpnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymała w całości stanowisko zawarte w skardze. Przywołując przepis art. 105 pkt 10 ustawy wskazała na wiążący charakter postanowienia Prokuratora w przedmiocie uchylenia środka zabezpieczającego w postaci zawieszenia w czynnościach funkcjonariusza.

Pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę i w piśmie procesowym. Podkreślał, że na zasadzie art. 103 ustawy był zobligowany do zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, jednakże z innych przyczyn aniżeli w niej przedstawionych.

Na wstępie wskazać należy, że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego, o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.). Rozpatrując skargę, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami, co wprost wynika z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu administracyjnego sąd administracyjny bada wyłącznie, czy przy jego wydaniu doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że uchylenie zaskarżonego aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 P.p.s.a.

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. stanowi przesłankę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przypomnieć należy, iż w przedmiotowej sprawie skarga został wniesiona na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu utrzymującą w mocy decyzję tegoż organ z dnia 23 marca 2017 r., mocą której zawieszono A. W. w pełnieniu obowiązków służbowych od dnia [...] do czasu zakończenia postępowania karnego. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy art. 103 ust. 1, ust. 3 i ust. 6 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1799, z późn. zm.), zwanej nadal ustawą, normujące kwestie związane z zawieszeniem funkcjonariusza w czynnościach służbowych.

Z akt sprawy wynika bezspornie, iż na skutek przedstawienia skarżącemu zarzutów popełnia przestępstw umyślnych z art. 258 § 1 kk, art. 231 § 2 kk i art. 266 § 2 kk przy zastosowaniu art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk, art. 18 § 3 kk w zw. z art. 107 § 1 i 3 kks i zw. z art. 37 § 1 pkt 5 kks, ściganych z oskarżenia publicznego, Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] postanowieniem z dnia [...] zastosował wobec skarżącego środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza celnego. Następnie, na wniosek pełnomocnika skarżącego Prokurator postanowieniem z dnia [...] uchylił zastosowany środek zapobiegawczy, uznając, iż w na obecnym etapie postępowania inne środki zapobiegawcze w postaci dozoru Policji i poręczenia majątkowego będą wystarczającym środkami zabezpieczającymi prawidłowy dalszy tok postępowania karnego. W związku z powyższym, decyzją z dnia 23 marca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, na podstawie art. 103 ust. 1, 3 i 6 ustawy zawiesił skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych od dnia [...] do czasu zakończenia postępowania karnego.

Zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy, funkcjonariusza zawiesza się w czynnościach służbowych - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące - w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego (pkt 1) lub postępowania karnego skarbowego w sprawie o umyślne przestępstwo skarbowe (pkt 2). Natomiast, stosownie do ust. 2 powołanego przepisu, funkcjonariusza można zawiesić w pełnieniu obowiązków służbowych również na czas nie dłuższy niż 3 miesiące w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo nieumyślne ścigane z oskarżenia publicznego (pkt 1), lub postępowania karnego skarbowego w sprawie o nieumyślne przestępstwo skarbowe (pkt 2) lub postępowania dyscyplinarnego – jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby (pkt 3).

Wyjątkowy charakter ma - co należy podkreślić - przepis art. 103 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego.

Z treści przywołanych wyższej przepisów wynika zatem, iż zasadą jest zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, a "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" przedłużenie tego okresu (art. 103 ust. 3) wymaga wydania odrębnej decyzji i zawsze (z woli ustawodawcy) następuje do czasu zakończenia postępowania karnego, czyli na czas bliżej nieokreślony. Użycie w przepisie art. 103 ust. 3 ustawy niedookreślonego zwrotu "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" oznacza, że decyzja o możliwości przedłużenia okresu zawieszenia funkcjonariusza celnego w pełnieniu obowiązków służbowych ma charakter uznaniowy. Z tego względu wykładnia przepisu art. 103 ust. 3 ustawy nie powinna prowadzić do rozszerzenia pojęcia "szczególnie uzasadnione przypadki", ale powinna oznaczać takie sytuacje, w których nie jest możliwe dalsze pełnienie obowiązków służbowych przez funkcjonariusza celnego, a konieczność jego odsunięcia od pełnienia tych obowiązków zachodzi ze względu na ważny interes służby. Instytucja przedłużenia okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, o której mowa w art. 103 ust. 3 ustawy może znaleźć zastosowanie, gdy organ wykaże zaistnienie przesłanki z tej normy prawnej i to przez pryzmat możliwości wykonywania obowiązków służbowych przez funkcjonariusza. W konsekwencji, organ dokonując swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego może rozstrzygnąć daną sprawę, uznając określone fakty i argumenty za istotne dla rozstrzygnięcia, inne zaś oceniając za nieistotne dla wyniku sprawy. W trakcie dokonywania oceny w powyższej kwestii, organ zobligowany jest mieć na uwadze zarówno słuszny interes obywateli, tutaj funkcjonariusza, jak też uwzględnić interes społeczny, w tym przypadku służby.

Dodać również wypada, iż uznaniowy charakter decyzji administracyjnej zakreśla zakres jej sądowej kontroli, która nie jest wyłączona, ale ograniczona w szczególności do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. Sąd administracyjny kontroluje, czy w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego. W przypadku wydania decyzji uznaniowej organ nie jest zobligowany do zastosowania normy prawa materialnego, jednakże argumentacja w tej materii powinna odpowiadać zasadzie prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a. W myśl tego przepisu, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ocena, czy przy podejmowaniu decyzji doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego a słusznym interesem strony. Dostrzec przyjdzie, iż zarówno pojęcie interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony, nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że treść nadaje im organ orzekający. Z reguły interes strony nie pokrywa się z interesem społecznym. Ustawodawca w art. 7 K.p.a. nie określił hierarchii tych wartości, ani też zasad rozstrzygania kolizji pomiędzy interesem społecznym i słusznym interesem strony. Z kolei, art. 77 K.p.a. obliguje organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Następnie, zgodnie z art. 80 K.p.a., organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Stanowisko organu w tym zakresie powinno znaleźć, stosownie do art. 107 § 3 K.p.a., wyraz w uzasadnieniu decyzji administracyjnej.

Zważyć również należy, iż samo zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych na podstawie art. 103 ust. 1 i ust. 3 ustawy pełni rolę podobną do roli środka zapobiegawczego w postępowaniu karnym. Zgodnie z art. 276 ustawy Kodeks postępowania karnego (Kpk), tytułem środka zapobiegawczego można zawiesić oskarżonego w czynnościach służbowych lub w wykonywaniu zawodu albo nakazać powstrzymanie się od określonych działalności. Jednakże w obu wypadkach instytucja zawieszenia w czynnościach służbowych realizuje odmienne cele. Zawieszenie funkcjonariusza przez przełożonego - służy ochronie dobrego imienia i prestiżu Służby Celnej, natomiast zgodnie z dyrektywą art. 249 § 1 Kpk środki zapobiegawcze, w tym zawieszenie w czynnościach służbowych, stosuje się w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karnego. W sytuacji wystąpienia okoliczności unormowanych w art. 103 ust. 1 ustawy, które stanowią samodzielną, niezależna od zastosowanego środka zapobiegawczego podstawę do zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych, funkcjonariusza celnego zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania karnego skarbowego w sprawie o umyślne przestępstwo skarbowe, na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Z powyższego wynika, że inne przesłanki stanowią podstawę zastosowania przez prokuratora środka zapobiegawczego, a inne przesłanki stanowią podstawę wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 103 ust. 1 i 3 ustawy o Służbie Celnej.

Uwzględniając poczynione wyżej uwagi, Sąd uznał, iż w zaskarżonej decyzji błędnie przyjęto, iż w przedmiotowej sprawie zachodził przypadek szczególnie uzasadniony i uprawniający Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, czyli przedłużenia okresu zawieszenia.

Dostrzec bowiem trzeba, że tylko samo przedłużenie postępowania karnego prowadzonego wobec funkcjonariusza nie może stanowić podstawy do zastosowania art.103 ust. 3 ustawy, bowiem omawiana ustawa o Służbie Celnej nie przewiduje takiej przesłanki. Gdyby celem ustawodawcy było objęcie możliwością przedłużenia okresu zawieszenia każdego przypadku przedłużenia postępowania karnego ponad trzy miesiące, to również taką sytuację przewidziałby w przepisach. Skoro ustawodawca tego nie uczynił, to brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, co do zasady, że przedłużenie prowadzonego wobec funkcjonariusza postępowania karnego pociąga za sobą konieczność zastosowania art. 103 ust. 3 ustawy. Stąd też, nawiązując do orzecznictwa sądowoadministracyjnego odnotować należy, że przepis art. 103 ust. 3 ustawy dotyczy tych funkcjonariuszy Służby Celnej, wobec których wydano już decyzję administracyjną o zwieszeniu czynności służbowych w sprawie o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego na okres do trzech miesięcy (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 709/13 - dostępny na stronie internetowej CBOSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem, jak wynika z akt niniejszej sprawy, decyzja taka nie została wydana w stosunku do skarżącego, albowiem zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych nastąpiło na mocy postanowienia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia [...] na podstawie art. 276 Kpk. Na skutek uchylenia przez Prokuratora zastosowanego wobec A. W. środka zapobiegawczego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, decyzją z dnia 23 marca 2017 r. zawiesił skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych od dnia [...] do czasu zakończenia postępowania karnego. W uzasadnieniu ww. decyzji z dnia 23 marca 2017 r. organ ograniczył się jedynie do wskazania art. 103 ust. 1 i 3 oraz przywołania treści ust. 3 art. 103 ustawy, uznając, że skoro postępowanie karne jest nadal w toku, to przesłanki wynikające z art. 103 ust.1 i ust. 3 zostały spełnione. Przy czym organ, z naruszeniem art. 103 ust. 3 ustawy, nie wskazał o jaki szczególny przypadek chodzi w tej sprawie. Powyższego uchybienia i braku w zakresie omówienia szczególnego przypadku oraz braku decyzji organu na podstawie art. 103 ust. 1, tj. zawieszenia do 3 miesięcy nie dostrzegł również organ odwoławczy ponownie rozpoznający sprawę. Organ ten natomiast błędnie przyjął, że po uchyleniu środka zapobiegawczego przez Prokuratora, przesłanka z art. 103 ust. 3 ustawy została spełniona, a organ był zobligowany tym przepisem do zawieszenia w pełnieniu obowiązków do czasu zakończenia postępowania karnego.

W ocenie Sądu, obowiązkiem organu było ustalenie, czy przesłanki określone w art. 103 ust. 3 ustawy zostały spełnione, w tym "szczególnie uzasadniony przypadek", a następnie rozważenie podjęcia decyzji uznaniowej, ale w granicach zakreślonych art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. W przedmiotowej sprawie natomiast organ nie ustalił rzeczywistego stanu faktycznego istniejącego w dniu wydawania decyzji w przedmiocie zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, tj. wykazanie, że doszło do spełnienia wszystkich przesłanek pozwalających zastosować art. 103 ust. 3 ustawy. Powyższe ustalenia w kontrolowanej sprawie są o tyle istotne, że rzutują na poprawność wydanego rozstrzygnięcia. Spóźnioną próbę odniesienia się do powyższej kwestii organ podjął w odpowiedzi na skargę. Jednakże sporządzana przez organ administracji publicznej odpowiedź na skargę jest pismem procesowym strony w rozumieniu art. 46 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które poza spełnieniem wymogów przewidzianych w ustawie, zawiera ustosunkowanie się do twierdzeń zawartych w skardze. Odpowiedź na skargę nie może zastępować uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym, ani też go uzupełniać, gdyż odpowiedź nie podlega ocenie w zakresie legalności. Nie ma zatem prawnych możliwości, aby potraktować odpowiedź na skargę jako poprawienie decyzji, czy też uzupełnienie (aneks) do decyzji, gdyż odpowiedź będąca pismem procesowym należy do postępowania sądowego, a nie administracyjnego. Podniesienie dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności, rozważań i ocen, które powinny być umieszczone w uzasadnieniu decyzji organu należy uznać za wadę postępowania skutkującą wyeliminowaniem wadliwego aktu z obrotu prawnego. Strona pozbawiona bowiem zostaje możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności i ocen, co ogranicza jej prawo do obrony własnych racji (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt II GSK 586/09 LEX nr 596965, wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 1035/07, LEX nr 468904).

W realiach niniejszej sprawy nie były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy podniesione w skardze zarzuty odnoszące się do braku podjęcia decyzji przez organ i to równocześnie z wszczęciem postępowania karnego przez Prokuratora, bądź też wraz z wszczęciem postępowania dyscyplinarnego, jak również brak możliwości podjęcia decyzji w sytuacji, gdy nastąpiło uchylenia środka zapobiegawczego przez Prokuratora.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., na które złożyła się kwota 480 zł ustalona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 poz. 1800, z późn. zm.).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do ponownego rozpatrzenia sprawy, z uwzględnieniem oceny prawnej przedstawionej przez Sąd, stosownie do art. 153 P.p.s.a., o ile nie nastąpi istotna zmiana stanu faktycznego sprawy lub zmiana przepisów prawnych.