Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 258/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski As.sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant sekr. sąd. Marta Kmieciak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...], nr [...], a także decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...]oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...], nr [...] 2. określa, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu /-/I.Kucznerowicz /-/B.Popowska /-/P.Miładowski KP


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2005 r., [...] Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 7, art. 8 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 9, art. 9a, art. 10,

art. 12 i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu

wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005 r., nr 86, poz. 732 ze zm. – dalej jako: ustawa alimentacyjna), rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 7 czerwca 2005 r. w sprawie wzoru wniosku o ustalenie prawa

do zaliczki alimentacyjnej oraz odpowiednich zaświadczeń (Dz. U. z 2005 r., nr 105, poz. 882 z zm.) oraz art. 130 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: kpa) przyznał I.B. świadczenie w formie zaliczki alimentacyjnej w kwocie [...] zł na okres od [...] września 2005 r. do [...] sierpnia 2006 r.

W uzasadnieniu stwierdzono, iż Strona spełnia warunki określone w ustawie alimentacyjnej do przyznania wyżej wymienionych świadczeń.

Decyzją z dnia [...]stycznia 2006 r., [...] Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 9a, art. 10, art. 12 ust. 3

i art. 18 ust. 2 ustawy alimentacyjnej, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r., nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz art. 104

i art. 108 kpa postanowił "uchylić" decyzję z dnia [...]października 2005 r., [...] w ten sposób, że odmówił prawa do świadczenia w formie zaliczki alimentacyjnej na P.B. od dnia 1 grudnia 2005 r., stwierdził powstanie nadpłaty zaliczki alimentacyjnej za okres rozliczanego kwartału w wysokości [...] zł, stwierdził powstanie nadpłaty zaliczki alimentacyjnej w miesiącu grudniu 2005 r. w wysokości [...] zł i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż jak wynika z zaświadczenia komornika sądowego rewiru II przy Sądzie Rejonowym w K. o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz o wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego z dnia [...]stycznia 2006 r., egzekucja świadczeń alimentacyjnych za ostatnie trzy miesiące była skuteczna - dłużnik alimentacyjny

wpłatą dokonaną dnia [...] października 2005 r. pokrył zaległości jak i ratę bieżącą alimentów. Organ uznał więc, iż I.B. otrzymuje świadczenia alimentacyjne w pełnej wysokości (przyznane świadczenie wynosi [...] zł miesięcznie), z czego wynika, iż nie zachodzi obligatoryjna przesłanka przyznania świadczenia w formie zaliczki alimentacyjnej, jaką jest bezskuteczność egzekucji. Oznacza to też, że Strona otrzymała faktycznie kwotę [...] zł miesięcznie ([...] zł świadczenia i [...] zł zaliczki,) a więc nadpłata wyniosła [...] zł w miesiącu, co daje łącznie w rozliczanym kwartale [...] zł. Organ nadmienił także, iż zgodnie z art. 10 ust. 7 ustawy alimentacyjnej, organ właściwy wierzyciela dokonuje odpowiedniego rozliczenia po upływie kwartału, a świadczenie w formie zaliczki alimentacyjnej przyznano Stronie od września 2005 r., tak więc rozliczany kwartał to wrzesień, październik i listopad a więc oznacza to, iż grudzień stanowi pierwszy miesiąc następnego kwartału, w którym odmówiono Stronie prawa

do świadczenia w formie zaliczki alimentacyjnej. Organ wskazał, iż z powyższego wynika, że kwota wypłacona przez organ za miesiąc grudzień ([...] zł) stanowi także nadpłatę zaliczki alimentacyjnej.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., [...]Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 9a, art. 10 ust. 7 i art. 18 ust. 2 ustawy alimentacyjnej oraz art. 104 kpa postanowił o zwrocie nadpłaconej kwoty zaliczki alimentacyjnej za okres rozliczanego kwartału w kwocie [...] zł bez ustawowych odsetek, zwrocie nadpłaconej kwoty zaliczki alimentacyjnej w kwocie [...] zł bez ustawowych odsetek, a więc łącznie o zwrocie nadpłaconej kwoty zaliczki alimentacyjnej w ogólnej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu, organ powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]stycznia 2006 r., [...].

Odwołując się od powyższych dwóch decyzji, Strona wskazała na powstałe nieścisłości ze strony wyliczeń komornika sądowego oraz terminu, w jakim otrzymała spłatę zaległych alimentów. I.B. stwierdziła, iż egzekucja należnych

Jej alimentów nie jest w pełni skuteczna, ponieważ do dnia dzisiejszego nie została spłacona cała kwota zadłużenia. Strona dodała, iż wpłatę dłużnika otrzymała w dniu [...] listopada 2005 r. a nie w dniu [...] października 2005 r., tak więc dopiero od miesiąca listopada można mówić o rozpoczętych spłatach alimentów. Strona wskazała,

iż nie rozumie, dlaczego powinna zwracać kwotę zaliczek alimentacyjnych za miesiące wrzesień i październik, kiedy wówczas nie miała spłat i musiała z czegoś utrzymać syna, tym bardziej, że nie mogła przewidzieć, iż rodzina dłużnika zacznie spłacać zadłużenie. Strona wskazała także, iż do połowy października była osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie miała żadnych środków utrzymania oprócz właśnie tej zaliczki i zasiłku rodzinnego i by móc jakoś przetrwać, popadła w zadłużenia, które obecnie stara się spłacać. I.B. stwierdziła, iż powinna zwrócić nadpłaconą zaliczkę alimentacyjną, ale tylko za miesiące listopad i grudzień, zgodnie z informacją,

jaką otrzymała w grudniu, a więc powinna oddać [...] zł. Podsumowując, Strona,

ze względu na nadal mało stabilną sytuację materialną, poprosiła o odroczenie terminu płatności kwoty z rozłożeniem na raty i przede wszystkim z uwzględnieniem zmiany wysokości kwoty zwrotu.

Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: SKO) utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r., [...]. W uzasadnieniu podano, iż jak wynika z zaświadczenia wystawionego przez Komornika Sądowego Rewiru II przy Sądzie Rejonowym w K. w okresie miesięcy 10-12/2005 r. wyegzekwowano od zobowiązanego Z.P. świadczenie alimentacyjne w kwocie [...] zł, a na dzień wystawienia ww. zaświadczenia pozostało nieuiszczone świadczenie w kwocie [...] zł za miesiąc 01/2006 r. SKO wskazało, iż zgodnie z art. 10 ust. 7 ustawy alimentacyjnej, organ właściwy wierzyciela po upływie kwartału dokonuje rozliczenia pomiędzy wypłaconą zaliczką, a wyegzekwowanym przez komornika świadczeniem alimentacyjnym, a bezsprzecznym jest w omawianej sprawie, iż wysokość świadczenia wyegzekwowanego przez komornika sądowego w pełni zaspokaja roszczenia alimentacyjne zasądzone wyrokiem z dnia 8 września 2005 r., natomiast dokonanie kwartalnego rozliczenia za miesiące 09-11/2005 r. oraz odmowa wypłaty zainteresowanej wypłaty świadczenia od 12/2005 r. jest zgodna z przepisami ustawy

o zaliczce alimentacyjnej.

Decyzją z dnia [...]lutego 2006 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r., [...]. W uzasadnieniu podano, iż bezsprzecznym jest w omawianej sprawie, iż wysokość świadczenia wyegzekwowanego przez komornika sądowego wpłynęła całkowicie na zmianę sytuacji materialnej Odwołującej się, - nie wide wyrok a wyegzekwowane świadczenie zaspokaja w pełni roszczenia alimentacyjne zasądzone wyrokiem z dnia 8 września 2005 r., a więc ze względu na powyższe, żądanie zwrotu nadpłaconej zaliczki alimentacyjnej jest uzasadnione przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W piśmie zatytułowanym "zażalenie", kierowanym do SKO, I.B. jeszcze raz poprosiła o rozpatrzenie swojej sprawy z uwagi na wystąpienie pewnych nieścisłości, dodając, iż jeżeli na tym etapie organy nie będą chciały jednak wyjaśnić sprawy, to wniesie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Poznaniu. Strona wskazała, iż nie rozumie, dlaczego ma dokonać zwrotu zaliczki alimentacyjnej za miesiące, w których to jeszcze "nie została spłacona przez dłużnika"

i kiedy nie otrzymała należnych jej alimentów. Strona wskazała, iż spłata, otrzymana

w dniu [...] listopada 2005 r. nie była spłatą całości zadłużenia, o czym już informowała

w poprzednich pismach i na co nie odpowiedział jej komornik sądowy pomimo pisma, które wysłała w dniu [...]listopada 2005 r. W piśmie tym I.B. powołała się na treść swojego odwołania.

SKO potraktowało ww. "zażalenie" jako skargę, ale tylko na decyzję

[...] ( dotyczącą stwierdzenia "nadpłaty"). W odpowiedzi na skargę, SKO podtrzymało swoją dotychczasową argumentację i wniosło o oddalenie skargi.

W dniu [...] kwietnia 2006 r. I.B. uzupełniła ww. "zażalenie"

i skierowała pismo – skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżąca jeszcze raz podkreśliła, że w pełni zgadza się od samego początku

na wstrzymanie od listopada 2005 r. wypłaty świadczenia z Biura Świadczeń Rodzinnych, gdyż sama w miesiącu listopadzie zgłaszała wpłynięcie pierwszych alimentów, ale cały czas usilnie prosi, by nie poprzestawać na tym, co podał komornik sądowy, bo, jak już o tym pisała, nastąpiła pomyłka komornika, dotycząca całkowitego spłacenia dłużnika "a także nie zgadzają się daty". W dalszej części, Skarżąca

w całości podtrzymała swoją dotychczasową argumentację i jeszcze raz wskazała,

iż w miesiącu wrześniu i październiku "nie była spłacona" i nie otrzymała bieżących alimentów, a podana data przez komornika rzekomej całej spłaty nie zgadza się

z faktami, tak więc dołącza kserokopie przekazów pieniężnych. Skarżąca kolejny raz nadmieniła, iż owa spłata otrzymana w dniu [...] listopada 2005 r. nie była spłatą całości zadłużenia. Skarżąca poprosiła o przeanalizowanie jeszcze raz jej odwołania, mając

na uwadze przytoczone przeze nią fakty, a nie tylko to, co przedstawia Biuro Świadczeń Rodzinnych, oraz zażądała podania konkretnych artykułów mówiących o tym,

że powinna zwrócić zaliczkę alimentacyjną za miesiące, w których nie była jeszcze spłacona przez dłużnika. Na koniec, z uwagi na niezrozumienie zasadniczej kwestii zażalenia, I.B. wniosła o ustalenie osobistego spotkania, na którym mogłaby przejrzyściej przedstawić meritum tej sprawy i uzyskać odpowiedzi.

W odpowiedzi na złożone przez Stronę w dniu [...] kwietnia 2006 r. "zażalenie", SKO wyjaśniło, iż na obecnym etapie postępowania administracyjnego powyższy środek odwoławczy jest w świetle przepisów kodeksu postępowania administracyjnego niedopuszczalny i ze względu na powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze

przekazuje ww. "zażalenie" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w ślad za aktami, traktując je jako skargę.

Na wezwanie Sądu z dnia [...] kwietnia 2007 r., SKO przesłał kserokopię decyzji

z dnia [...] lutego 2006 r., [...], w przedmiocie zwrotu nadpłaconej zaliczki alimentacyjnej.

Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2007 r. Skarżąca oświadczyła, iż podtrzymuje skargę i nie zgadza się przede wszystkim z tym, że musi zwrócić zaliczkę za miesiące wrzesień i październik 2005 r., gdyż ma dokumenty, jednak nikt od niej ich nie chciał. Skarżąca dodała, iż zwracała się o dokładne rozliczenie wpłacanych kwot

do komornika, jednak do dnia dzisiejszego go nie otrzymała. Skarżąca dodała,

iż pierwszą kwotę wyegzekwowaną przez komornika otrzymałam w listopadzie,

a dopiero od grudnia zaczęły wpływać bieżące alimenty. Skarżąca podkreśliła,

iż jej intencją było zaskarżenie obu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

1.Skarga okazała się zasadną, przy czym orzekający skład WSA w Poznaniu stwierdza, że kontrolą sądową, zgodnie z wolą Skarżącej wyrażoną w skardze zawartej w piśmie z dnia [...].03.2006 r. oraz w piśmie z dnia [...].04.2006 r. i potwierdzeniem takich intencji na rozprawie oraz w myśl dyspozycji art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r.,

nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako: ppsa) objął dwie decyzje drugoinstancyjne,

tj. decyzję z dnia [...] lutego 2006 r., [...] i decyzję z dnia [...] lutego 2006 r., [...] i dwie decyzje pierwszoinstancyjne, podjęte również jednego dnia,

tj. decyzję z dnia [...]stycznia 2006 r., [...] i decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r., [...].

Kontrola Sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269)

i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ppsa, sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny dokonał tej kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydawania zaskarżonych aktów. Rozstrzygając skargę w powyższym zakresie, Sąd uznał, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa).

2.W pierwszej kolejności Sąd za nieprawidłowe uznaje "skumulowanie" postępowań w sprawie I.B. Mianowicie, poważnym błędem było podjęcie przez organ I instancji decyzji w sprawie zwrotu "nadpłaconej zaliczki alimentacyjnej" przed upływem okresu, w którym Strona mogła wnieść odwołanie od poprzedzającej ją decyzji stwierdzającej "powstanie nadpłaty zaliczki alimentacyjnej". Wskazanego powyżej błędu nie zauważył także organ II instancji i sam popełnił to samo uchybienie. Przez takie działanie organów I i II instancji, w istocie doszło do dwukrotnych naruszeń tych samych przepisów, gdyż organy odnosiły się do tego samego stanu faktycznego na podstawie tego samego materiału dowodowego. Nadto – odnośnie do orzeczenia nakazującego "zwrot nadpłaconej zaliczki alimentacyjnej" należy zauważyć, że organ I instancji (poza przepisami proceduralnymi)) w rubrum decyzji dotyczącej "zwrotu" powołał art. 10 ust. 7 ustawy o zaliczce alimentacyjnej oraz art. 18 ust. 2 tej ustawy nakazujący stosować odpowiednio przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych i przepisy kpa. Art. 10 ust. 7 ustawy o zaliczce alimentacyjnej normuje dokonywanie "rozliczeń" pomiędzy wypłaconą zaliczką a wyegzekwowanym przez komornika świadczeniem alimentacyjnym. Konsekwencją takiego "rozliczenia" może być ustalenie wysokości zaliczki w następnym kwartale, o czym stanowi art. 10 ust. 8 ww. ustawy. Natomiast dodany (nowelą z dnia z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw [Dz. U. z 2005 r., nr 164, poz. 1366] z dniem 1 września 2005 r.] art. 10a ustawy o zaliczce alimentacyjnej stanowi podstawę zmiany wcześniejszej decyzji, na mocy której strona nabyła prawo do zaliczki, m. in. w oparciu o przesłankę "nienależnie pobranej zaliczki". Działania organów w przypadku stwierdzenia, że osoba pobrała nienależnie świadczenie, normuje art. 15 ustawy o zaliczce alimentacyjnej, zaś to, kiedy można mówić o "nienależnym świadczeniu", wskazuje art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W kontekście powołanych przepisów prawnych oraz podstawy prawnej

i treści decyzji nakazującej "zwrot nadpłaconej zaliczki alimentacyjnej" nie jest zupełnie jasne, jak zakwalifikował organ sytuację, w której znalazła się Strona

po wyegzekwowaniu przez komornika świadczenia alimentacyjnego. Inną rzeczą, sporną w niniejszej sprawie, jest to, za jaki okres komornik wyegzekwował świadczenie alimentacyjne i kiedy przesłał należność Stronie. Temu wątkowi poświęcone

są poniższe ustalenia Sądu.

3.Po pierwsze, z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 i 81 kpa organ

I instancji nie dokonał pełnego ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena

tych niepełnych ustaleń nie znalazła oparcia w materiale dowodowym i uzasadnieniu obu decyzji, które na dodatek nie zostały sporządzone zgodnie z art. 107 kpa,

a więc w sposób przekonywujący. Tak więc organ I instancji wydając obie decyzje

(decyzja o zwrocie była konsekwencją decyzji o powstaniu nadpłaty), nie przeprowadził pełnego postępowania wyjaśniającego i oparł swoje rozstrzygnięcia wyłącznie

na zaświadczeniu komornika sądowego. Niezrozumiałe jest też, w świetle wymogów art. 108 kpa, nadanie ww. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Jeżeli chodziło o to, żeby organ, bez czekania na upływ terminu do wniesienia odwołania, mógł orzec

o zwrocie nadpłaconej zaliczki alimentacyjnej, to należy stwierdzić, iż w myśl art. 108 kpa nie jest to przesłanka nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, bowiem nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności może mieć miejsce tylko, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego

albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też

ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Te przesłanki nie zostały spełnione w przedmiotowej sprawie, stąd też nadanie rygoru, zdaniem Sądu, było błędem organu I instancji, którego nie dostrzegł organ II instancji.

Konsekwencją błędów w postępowaniu organu I instancji były także uchybienia

w pracy organu odwoławczego, który – mimo konkretnych zarzutów zawartych

w odwołaniu, oparł się w pełni na twierdzeniach zawartych w uzasadnianiu decyzji organu I instancji. Tymczasem dokonując ponownego rozpoznania sprawy, SKO

powinno w toku postępowania administracyjnego wszechstronnie i wnikliwie zebrać materiał dowodowy i ocenić go stosownie do wymogów kpa, w tym – z uwagi

na zarzuty odwołania – zwłaszcza z uwzględnieniem art. 79, 80 oraz 81 kpa. Tak więc organ winien bądź w toku prowadzonego przez siebie postępowania dotyczącego decyzji o "nadpłacie" umożliwić Stronie wypowiedzenie się odnośnie do zebranego materiału dowodowego, bądź, na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji

(co do tego, że obie decyzje o "zwrocie" były przedwczesne, Sąd się już wypowiedział). Nastąpiło zatem naruszenie naczelnej dla postępowania administracyjnego zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Wyniki postępowania dowodowego winny następnie znaleźć wyraz w uzasadnieniach decyzji (z uwzględnieniem uwagi

dotyczącej nieprawidłowego orzekania o "nadpłacie" i "zwrocie" w jednym dniu), sporządzonych zgodnie z art. 107 § 3 kpa. SKO nie przeprowadziło jednak postępowania w sposób prawidłowy i w uzasadnieniu decyzji, z obrazą art. 107 § 3 kpa, nie przedstawiło motywów, jakimi kierowało się przy wydawaniu nieprzychylnych

dla Strony decyzji. Z wywodu nie wynika, dlaczego utrzymano w mocy decyzje organu

I instancji. Szczególnie naganne jest, iż organ II instancji, pomimo zawartych

w odwołaniu twierdzeń Skarżącej, podważającej ustalenia organu I instancji, w żaden sposób nie próbował ich wyjaśnić, konsekwencją czego był całkowity brak odniesienia się do zarzutów Skarżącej w uzasadnieniu obu jego decyzji. Zdaniem Sądu, jednym

z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji

jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem

- zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z podstawowych warunków skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez Sąd administracyjny. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma

- zdaniem Sądu - nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. W opinii Sądu, skoro organ odwoławczy nie ustosunkował się w zaskarżonych decyzjach

do argumentów przedstawionych w odwołaniu, ani nie uzasadnił w pełni swojego rozstrzygnięcia, to zaskarżone decyzje uznać trzeba za dowolne.

Ta sekwencja naruszeń przepisów kpa przez SKO, zdaniem Sądu, spowodowała w konsekwencji naruszenie kolejnej, naczelnej zasady postępowania administracyjnego – wynikającej z art. 15 kpa zasady dwuinstancyjności. Zignorowanie zarzutów Skarżącej i oparcie rozstrzygnięć SKO na niepełnych ustaleniach faktycznych pozbawiło Stronę prawa do dwukrotnego, merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy

przez organy administracji, co gwarantuje właśnie art. 15 kpa.

Kolejnym błędem organu II instancji, który został usunięty przez Sąd na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, było niedostrzeżenie, iż tak jak odwołanie,

tak i skarga dotyczyły obu rozstrzygnięć zawartych w przedmiotowym postępowaniu,

a nie tylko decyzji o stwierdzeniu powstania nadpłaty zaliczki alimentacyjnej.

Konkludując należy uznać, że w postępowaniu prowadzącym do wydania decyzji miały miejsce mające wpływ na wynik sprawy uchybienia proceduralne, w tym związane ze złamaniem zasad naczelnych kpa. Wobec wykazanych powyżej uchybień proceduralno-prawnych, należało uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę, organy administracji powinny uwzględnić powyższe uwagi WSA w Poznaniu. Chodzi o uwagi dotyczące uchybień popełnionych przez organy w toku postępowania administracyjnego i wskazujące na prawidłowe stosowanie przepisów kpa w nowym i pełnym postępowaniu wyjaśniającym (dotyczącym zwłaszcza wysokości i terminów spłaty zasądzonych świadczeń alimentacyjnych), w którym winien być zapewniony udział Skarżącej. Organy winny także poprawnie wskazać podstawy prawne podejmowanych rozstrzygnięć i okolicznościami faktycznymi (odpowiadającymi hipotezie stosowanej normy) uzasadnić ten wybór. Organy winny też uwzględnić właściwą sekwencję orzekania o stwierdzeniu istnienia nadpłaty i ewentualnego orzekania o zwrocie nadpłaty, tak aby Strona miała możliwość odwołania się od decyzji stwierdzającej istnienie nadpłaty. Zupełnie niezrozumiałe i wadliwe jest także, co Sąd podkreślał już wcześniej, nadawanie decyzji o powstaniu nadpłaty rygoru natychmiastowej wykonalności. Te błędy muszą być w kolejnym postępowaniu skorygowane.

Skoro zaskarżone decyzje naruszały prawo procesowe i mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przeto na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ppsa orzeczono jak w sentencji wyroku. O wykonalności orzeczono na podstawie

art. 152 ppsa.

/-/ P. Miładowski /-/ B. Popowska /-/ I. Kucznerowicz

KP