Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1905/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 4 ust. 1 pkt 6 i 7,
journal: Dz.U. 2000 nr 88 poz 983
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2019 r. sprawy ze skargi M. w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niespełnienia warunków uznania i wykreślenia z rejestru grup producentów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] sp. z o.o. w K. W. (dalej: strona, spółka lub skarżąca) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: Dyrektor Oddziału ARIMR) z [...] lutego 2018 r., nr [...] stwierdzającą niespełnianie warunków uznania oraz wykreślającą stronę z rejestru grup producentów rolnych. Decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych:

W dniu [...] sierpnia 2012 r. Marszałek Województwa [...] decyzją nr [...] stwierdził spełnienie przez Grupę Producentów Rolnych [...] sp. z o.o. warunków określonych w art. 3 oraz przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2000 r. Nr 88 poz. 983, ze zm., dalej: ustawa o grupach) i wpisał spółkę do rejestru grup producentów rolnych w grupie produktów: drób żywy (bez względu na wiek), mięso lub jadalne podroby drobiowe: świeże, chłodzone i mrożone-indyki.

W dniu [...] grudnia 2016 r. do Dyrektora Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w [...] (dalej: Dyrektor OT ARR) wpłynął wniosek strony o potwierdzenie spełniania warunków uznania.

Pismem z [...] marca 2017 r. Dyrektor OT ARR wezwał skarżącą do uaktualnienia zapisu aktu założycielskiego w zakresie zasad tworzenia i wykorzystania funduszu specjalnego, a także sankcji wobec członka, jak również poprawy zapisu § 6 i § 22 ww. dokumentu, złożenia wyjaśnień dotyczących podziału głosów członków grupy, złożenia wyjaśnień dotyczących celu działalności Grupy oraz złożenia wyjaśnień czy Grupa określiła obowiązujące członków grupy zasady produkcji produktów, w tym dotyczące ich jakości i ilości oraz sposoby przygotowania ich do sprzedaży.

W dniu [...] marca 2017 r. do Dyrektora OT ARR wpłynęła odpowiedź wraz z odpowiednimi załącznikami tj. z aktem notarialnym (Repertorium A nr [...] z [...] marca 2017 r.) oraz wyjaśnieniami, z których wynikało, że żaden z członków Grupy nie posiada więcej niż 20% głosów zarówno bezpośrednio jak i pośrednio na walnym zgromadzeniu, zgromadzeniu wspólników lub walnym zebraniu członków także jako zastawnik lub użytkownik. Skarżąca wskazała jednocześnie, iż realizuje cele wskazane w art. 2 ustawy o grupach, tj. dostosowania produktów rolnych i procesu produkcyjnego do wymogów rynkowych, wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych, ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności produktów rolnych, rozwijania umiejętności biznesowych, marketingowych oraz organizowania i ułatwiania procesów wprowadzania innowacji, a także ochrony środowiska naturalnego. Skarżąca wskazała również, że zasady produkcji produktów, w tym dotyczące ich jakości i ilości oraz sposoby przygotowania produktów do sprzedaży obowiązujące wszystkich członków Grupy zostały zawarte w umowach członkowskich zawartych pomiędzy Grupą producentów a wszystkimi jej członkami. Treść umowy członkowskiej została załączona do wniosku o dokonanie wpisu spółki do Rejestru Grup Producentów Rolnych Marszałka Województwa [...].

Decyzją z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Dyrektor OT ARR stwierdził niespełnienie przez Grupę warunków uznania i wykreślił tę grupę z rejestru grup producentów rolnych.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z [...] lipca 2017 r. Nr [...] uchylił w całości zaskarżone rozstrzygniecie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Pismem z 24 listopada 2017 r., właściwy w sprawie, Dyrektor Oddziału ARiMR wezwał spółkę do uzupełnienia dokumentacji, tj. dostarczenia aktu założycielskiego "A." sp. o.o. oraz księgi udziałów. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z 18 grudnia 2017 r. spółka uzupełniła ww. dokumenty.

Decyzją z [...] lutego 2018 r. Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdził niespełnienie przez grupę warunków uznania i wykreślił ją z rejestru grup producentów rolnych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że J. S. K. jako członek Grupy ma 20% głosów na zgromadzeniu wspólników grupy producentów rolnych oraz dysponuje 20% głosów na zgromadzeniu wspólników tej Grupy jako jedyny udziałowiec "[...]" sp. z o.o., która jest również członkiem tej Grupy, zatem J. S. K. dysponuje łącznie 40% głosów na zgromadzeniu wspólników grupy producentów rolnych, co pozostaje w sprzeczności z ustawą o grupach.

W wyniku rozpoznania odwołania Prezes ARiMR decyzją z [...] sierpnia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I Instancji. W uzasadnieniu organ w całości podzielił stanowisko organu I instancji w mocy.

Dodatkowo Prezes ARiMR zważył, że spółka do dnia [...] grudnia 2016 r. miała czas na dostosowanie się do warunków wynikających z ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 1888, dalej: ustawa z 11 września 2015 r.), a więc powinna dostosować zapisy w akcie założycielskim w zakresie celów jak i swoją strukturę podziałów głosów tak by na dzień złożenia wniosku o potwierdzenie spełnienia warunków uznania tj. [...] grudnia 2016 r. spełnić warunki ustawy o grupach w brzmieniu nadanym ustawą o zmianach, czego Grupa nie uczyniła.

Organ II instancji analizując zebrany w sprawie materiał stwierdził, że zapisy w akcie notarialnym Repertorium A Nr [...] z [...] maja 2012 r., w § 7 nie wypełniają warunku w zakresie dostosowania celów, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o grupach. Spółka nie zawarła w akcie założycielskim wszystkich celów, o których mowa w ww. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o grupach, tj. nie wykazała wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych, brak jest określenia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności produktów rolnych, rozwijania umiejętności biznesowych, marketingowych oraz organizowania ułatwiania procesów wprowadzania innowacji. Dodatkowo wskazał, że ww. akt notarialny nie zawiera zapisów wskazanych w art. 4 ust 1 pkt 6 i 7 ustawy o grupach, tj. zasad tworzenia i wykorzystywania funduszy specjalnego oraz sankcji wobec członka Grupy, który nie wypełnia nałożonych na niego obowiązków. Podał również, że zmiany do aktu założycielskiego Grupa dokonała w dniu [...] marca 2017 r. (aktem notarialnym Repertorium A [...]), a więc po terminie określonym w ustawie z 11 września 2015 r., tj. po 18 grudnia 2016 r.

Pismem z [...] października 2018 r. strona złożyła skargę wnosząc o uchylenie decyzji organów obydwu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła naruszenie:

1) art. 4 ust. 5 pkt 2 ustawy z 11 września 2015r. w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: kpa) przez:

a) zastosowanie ww. przepisów i wydanie decyzji stwierdzającej niespełnienie warunków, podczas gdy strona spełnia warunki dla grupy producentów rolnych,

b) zawarcie w decyzji rozstrzygnięcia o wykreśleniu grupy z rejestru, co jest działaniem przedwczesnym z uwagi na brak ostatecznego rozstrzygnięcia o stwierdzeniu niespełnienia warunków uznania za grupę producentów rolnych;

2) art. 3 ust. 1 pkt. 3 ustawy z 11 września 2015r. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że ww. przepis ma zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy żadna z sytuacji przewidzianych w ww. przepisie nie jest zgodna z stanem faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie przez organ, bowiem:

a) J. K. nie posiada więcej niż 20% w zgromadzeniu wspólników [...] sp. z o.o., posiada on jedynie 20% jako osoba fizyczna, zaś kolejne 20% posiada "[...]" sp. z o.o. której J. K. jest jedynie udziałowcem, a ww. podmioty mają odrębną podmiotowość,

b) J. S. K. nie posiada 100% kapitału zakładowego w spółce "[...]", co wiąże się z tym, że łącznie dysponuje 40% głosów na zgromadzeniu wspólników [...] sp. z o.o. bowiem kapitał zakładowy posiada (jest właścicielem) spółka "[...]" nie zaś osoba, która wniosła wkład do spółki,

c) fakt, że J. K. jest udziałowcem spółki "[...]" sp. z o.o. nie skutkuje uznaniem, iż pośrednio posiada on dodatkowe 20% głosów w zgromadzeniu [...] sp. z o.o., bowiem działając na zgromadzeniu wspólników [...] sp. z o.o. reprezentuje on siebie jako osobę fizyczną jedynie w 20%, zaś reprezentując "[...]" sp. z o.o. działa w jej i mieniu i na jej rzecz, a w szczególności z korzyścią nie dla siebie, lecz dla ww. spółki "[...]", do czego zobowiązany jest przepisami ustawy kodeksu spółek handlowych i przepisów karnych, tym samym nie można wyprowadzać wniosku, że dysponuje on bezpośrednio lub pośrednio kolejnym 20% głosów skoro nie może nimi dysponować dla własnej korzyści, lecz musi dysponować nimi na rzecz i z korzyścią dla [...]" sp. z o.o.,

d) osoba fizyczna nie może mieć większości głosów w zarządzie osoby prawnej, ww. jest niezgodne z zasadami funkcjonowania spółek, bowiem zarząd spółki z o.o. działa jedynie w imieniu spółki, zaś w jego składzie nigdy nie ma osób, reprezentujących głosy udziałowców - zarząd działa nie w imieniu udziałowców, lecz w imieniu i na rzecz spółki, którą zarządza,

e) sytuacja J. K. jako udziałowca [...] sp. z o.o. nie może być uznana za posiadanie bezpośrednio lub pośrednio dodatkowych 20% głosów lub porównywana do sytuacji zastawnika lub użytkownika bowiem ci działają na własną rzecz, zaś J. K. działając w imieniu "[...]" sp. z o.o. obowiązany jest działać na rzecz i z korzyścią nie własną, lecz właśnie ww. spółki, za co ponosi odpowiedzialność;

3) przepisów kpa, a w szczególności art. 6, 7, 8, 11 oraz 107 kpa przez wydanie decyzji niezawierającej szczegółowego uzasadnienia wydanej decyzji, nie odniesienie się do stawianych zarzutów i argumentów, zaniechanie wyjaśnienia ustalenia, iż J. S. K. posiada 100% kapitału zakładowego, bez wyjaśnienia skąd organ wywiódł niniejszy wniosek, bowiem kapitał zakładowy stanowi własność spółki, zaś wspólnik posiada jedynie udziały w spółce kapitałowej.

Dodatkowo strona wniosła o dopuszczenie dowodów z dokumentów: 1) 8 uchwał o przeznaczeniu zysku/ pokryciu straty "[...]" sp. z o .o. z siedzibą w M., na okoliczność, iż J. K. nie uzyskuje korzyści z tytułu bycia udziałowcem spółki [...], na okoliczność działa jedynie w imieniu i na rzecz spółki [...], nie zaś we własnym imieniu i we własnym interesie; 2) decyzji o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej z [...] lutego 2018r., 3) decyzji Prezesa ARiMR z [...] czerwca 2018r., 4) odwołania [...] sp. z o.o. z [...] lipca 2018r., 5) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z dnia 20 kwietnia 2007r. (Dz.U. Nr 81, poz. 550), na okoliczność, że postępowanie o wypłatę płatności na rzecz [...] sp. z o.o. nie zostało zakończone, na okoliczność, że brak wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji skutkować będzie bezprzedmiotowością postępowania o przyznanie płatności za lata 2016/2017 oraz skutkować będzie wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla [...] sp. z o.o.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa - art. 145 § 1 ppsa). Sąd nie jest przy tym związany zarzutami skargi. Rozstrzyga na podstawie akt sprawy, na podstawie całości przedstawionego materiału.

Biorąc pod uwagę wskazane uwarunkowania wypada stwierdzić, że kontrolowana decyzja Prezesa ARiMR jest prawidłowa.

Zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów rolnych i ich związki zostały uregulowane ustawą z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw, która została następnie zmieniona m.in. ustawą z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 września 2015 r. grupy wpisane do rejestru prowadzonego przez marszałka województwa przed dniem wejścia w życie ww. ustawy (wejście w życie w dniu 18 grudnia 2015 r.), zostały zobowiązane do złożenia w terminie roku od wejścia w życie ww. przepisów tj. do dnia 18 grudnia 2016 r. do Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego właściwego ze względu na siedzibę grupy, wniosku o potwierdzenie spełnienia warunków uznania określonych w art. 3 albo 3a oraz przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy o grupach.

Celem regulacji art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 września 2015 r. było wyznaczenie terminu, w jakim grupy powinny: 1) dostosować swoje akty założycielskie m.in. obligatoryjnych elementów, jakie powinny one zawierać (art. 4 ust. 1 tej ustawy), 2) dostosować strukturę podziału głosów przysługujących poszczególnym członkom w kontekście spełniania warunku, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy.

W sprawie Prezes ARiMR wskazał, że skarżąca nie dostosowała aktu założycielskiego zarówno co do struktury głosów jak i w zakresie celów, ze względu na które grupa jest utworzona oraz w zakresie art. 4 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy o grupach. Strona w skardze podnosi zarzuty jedynie w zakresie pierwszej kwestii i nie stawia żadnych zarzutów w zakresie dostosowania celów oraz dostosowania do art. 4 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy o grupach. Wobec powyższego sąd najpierw z urzędu, na podstawie art. 134 ppsa dokona kontroli w zakresie drugiej kwestii i następnie przejdzie do istoty przedmiotu sporu zakreślonej skargą.

W odniesieniu do drugiej kwestii, a mianowicie braku wskazania w akcie założycielskim wszystkich celów, należy wyjaśnić, że w ramach nowelizacji ustawy o grupach m.in. został zmieniony przepis art. 3 ustawy zmienianej (zmieniono jego ust. 1 pkt 3 i 4 oraz dodano do niego punkt 6 i 7), przepis art. 4 (w ust.1 wykreślono punkty 3 i 4 oraz zmieniono treść punktu 7), przepis art. 6 (zmieniono jego treść).

Przepis art. 3 ust. 1 uzyskał brzmienie: "Art. 3. 1. Grupa producentów rolnych, zwana dalej "grupą", prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem że:

1) została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego, zwanego dalej "produktem", lub grupy produktów w celach określonych w art. 2,

2) działa na podstawie statutu lub umowy, zwanych dalej "aktem założycielskim", spełniających wymagania określone w art. 4,

3) żaden z członków, udziałowców lub akcjonariuszy, zwanych dalej "członkami grupy", nie może mieć więcej niż 20% głosów na walnym zgromadzeniu, zgromadzeniu wspólników lub walnym zebraniu członków, także pośrednio:

a) przez dysponowanie bezpośrednio lub pośrednio większością głosów:

– na walnym zgromadzeniu, zgromadzeniu wspólników albo walnym zebraniu członków, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie innej osoby prawnej będącej członkiem grupy, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

– w spółce osobowej będącej członkiem grupy, także na podstawie porozumień z innymi osobami,

b) gdy członkowie zarządu osoby prawnej będącej członkiem grupy stanowią więcej niż połowę członków zarządu innej osoby prawnej będącej członkiem grupy,

4) coroczne przychody ze sprzedaży produktów lub grup produktów wytworzonych w gospodarstwach lub działach specjalnych produkcji rolnej członków grupy stanowią więcej niż połowę przychodów grupy ze sprzedaży produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona,

5) określi obowiązujące członków grupy zasady produkcji, w tym dotyczące jakości i ilości produktów lub grup produktów oraz sposoby przygotowania produktów do sprzedaży,

6) każdy z członków grupy w każdym roku działalności grupy produkuje oraz sprzedaje do grupy co najmniej 80% wyprodukowanych przez siebie produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona,

7) każdy z członków grupy przynależy tylko do jednej grupy w zakresie danego produktu lub grupy produktów."

Natomiast przepis art. 4 otrzymał brzmienie: "Art. 4. 1. Akt założycielski grupy oprócz wymagań określonych w odrębnych przepisach powinien zawierać w szczególności:

1) zasady przyjmowania do grupy nowych członków oraz występowania członków z grupy, przy czym minimalny okres członkostwa, który liczy się od dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 7, nie może być krótszy niż trzy lata działalności grupy, a informacja o zamiarze wystąpienia z grupy powinna być złożona na piśmie co najmniej na 12 miesięcy przed końcem danego roku działalności grupy,

2) zasady zbywania akcji lub udziałów w spółce akcyjnej lub spółce z ograniczoną odpowiedzialnością,

3) (uchylony),

4) (uchylony),

5) zasady dostarczania przez członków grupy informacji dotyczących wielkości sprzedaży i cen uzyskiwanych za produkty, z uwagi na które grupa została powołana, a są sprzedawane poza grupą,

6) zasady tworzenia i wykorzystania funduszu specjalnego, o którym mowa w art. 5, jeżeli będzie on utworzony,

7) sankcje wobec członka grupy, który:

a) nie wypełnia nałożonych na niego obowiązków,

b) nie spełnia warunków określonych w art. 2 i art. 3 albo art. 2 i art. 3a.

1a. Obowiązek złożenia na piśmie informacji o zamiarze wystąpienia z grupy co najmniej na 12 miesięcy przed końcem danego roku działalności grupy nie dotyczy członków grupy, którzy otrzymali postanowienie o spełnieniu warunków określonych w przepisach w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

2. W akcie założycielskim mogą być również zawarte postanowienia dotyczące w szczególności:

1) zaopatrzenia członków grupy w środki produkcji,

2) zasad wspólnego użytkowania sprzętu rolniczego,

3) promocji produktów lub grupy produktów wprowadzanych do obrotu,

4) przechowywania, konfekcjonowania i standaryzacji produktów lub grupy produktów."

W świetle przywołanych przepisów nie ulega wątpliwości, że akt założycielski (statut, umowa), jest tym dokumentem, w oparciu o który działa grupa i że akt ten musi zawierać podstawowe treści wymienione w przepisach unijnych i przepisach krajowych. Treści te są wiążące dla grupy i jej członków i nie mogą być one dowolnie regulowane, z pominięciem lub naruszeniem zasad wskazanych w przywołanych przepisach.

Przechodząc do analizy wskazanej wyżej drugiej kwestii należy wskazać, że zdaniem sądu strona miała obowiązek dostosować akt założycielski w szczególności w zakresie zapisów zmienionego art. 3 ustawy o grupach (art. 4 ust. 1 ustawy z 11 września 2015 r.), a nie w zakresie art. 2 ust. 1 ustawy o grupach, w którym to przepisie określono cele grupy producentów rolnych. Gdyby wolą ustawodawcy była konieczność, każdorazowego zmieniania celów działania grupy, to tę wolę prawodawca by jednoznacznie uzewnętrznił. Organ konieczność wpisywania nowych celów do aktów założycielskich wywodzi z rozszerzającej wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o grupach, w którym to przepisie prawodawca wskazał, że cyt. grupa producentów rolnych, prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem, że została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego (...) w celach określonych w art. 2. W ocenie sądu jest to rozszerzająca wykładnia, gdyż art. 4 ust. 1 ustawy z 11 września 2015 r. wprost nakazuje dostosowanie aktów założycielskich tylko do art. 3 (lub art. 3a) ustawy o grupach oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6. Nie wskazuje na konieczność dokonywania zmian aktów w zakresie celów grupy. Co więcej w ocenie sądu każda grupa niezależnie od tego czy wpisze cele ustawowe do aktu założycielskiego, czy też nie - ma obowiązek ich faktycznej (a nie formalnej) realizacji, gdyż są to cele ustawowe. W art. 1 ust. 1 ustawy o grupach wprost wskazano, że ustawa określa zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów rolnych i ich związki. Tym samym sąd stwierdza, że brak było konieczności powielania celów określonych w ustawie, która wiąże każdą grupę producentów rolnych, do aktu założycielskiego konkretnej grupy.

Dodatkowo należy wskazać, że zgodnie z motywem 21 preambuły rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. U. UE L nr. 347 str. 487, dalej: rozporządzenie 1305/2013) grupy i organizacje producentów pomagają rolnikom wspólnie stawiać czoła wyzwaniom związanym z rosnącą konkurencją i konsolidacją rynków niższego szczebla w odniesieniu do wprowadzania ich produktów do obrotu, w tym na rynkach lokalnych. Z tego względu należy zachęcać do tworzenia grup i organizacji producentów. W celu zapewnienia najlepszego wykorzystania ograniczonych zasobów finansowych, jedynie grupy i organizacje producentów kwalifikujące się jako MŚP powinny korzystać ze wsparcia. Państwa członkowskie mają możliwość nadawania priorytetu grupom i organizacjom producentów produktów wysokiej jakości objętych działaniem dotyczącym systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych przewidzianym w niniejszym rozporządzeniu. W celu zapewnienia, aby grupy lub organizacje producentów stały się podmiotami rentownymi, należy państwom członkowskim przedkładać plany biznesowe jako warunek przyznania wsparcia grupie lub organizacji producentów. Aby uniknąć udzielania pomocy operacyjnej oraz zachować motywującą rolę wsparcia, maksymalny czas trwania wsparcia należy ograniczyć do pięciu lat, licząc od daty uznania grupy lub organizacji producentów na podstawie planu biznesowego. Niewątpliwie motywy prawodawcy unijnego wyrażone w przytoczonym fragmencie rozporządzenia determinują sposób wykładni rozporządzenia nr 1305/2013, zgodnie z którym udzielenie wsparcia grupie uwarunkowane jest weryfikacją celów określonych w przedłożonym planie biznesowym. Przy czym ustawodawca unijny w art. 27 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 1305/2013 użył w odniesieniu do celów innych działań grup producentów rolnych zwrotu "takich jak", co należy rozumieć jako synonim zwrotu "w szczególności". Zatem należy uznać, że te cele spółka winna realizować niezależnie od tego czy są one wpisane do aktu założycielskiego, czy też nie, gdyż te cele wynikają z przepisów powszechnie obowiązujących. Natomiast do aktu założycielskiego spółka mogła wpisać inne cele niż określone w ww. przepisach, gdyż jak wskazano powyżej, wyliczenie zadań w przepisach unijnych miało charakter jedynie przykładowy.

Zasadnie natomiast organ odwoławczy zauważył, że akt założycielski nie zawiera zapisów wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy o grupach, tj. zasad tworzenia i wykorzystywania funduszu specjalnego oraz sankcji wobec członka Grupy, który nie wypełnia nałożonych na niego obowiązków. Tym samym już tylko z tej przyczyny spółka winna zostać uznana za niespełniającą warunków do uznania.

Przechodząc natomiast do istoty sporu to sąd w tym miejscu wskazuje, że zarzut strony odnoszące się do struktury głosów są całkowicie bezzasadne, gdyż nie uwzględniają ustawowego zapisu art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o grupach.

Zgodnie z tym przepisem grupa producentów rolnych, zwana dalej "grupą", prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem, że żaden z członków, udziałowców lub akcjonariuszy, zwanych dalej "członkami grupy", nie może mieć więcej niż 20% głosów na walnym zgromadzeniu, zgromadzeniu wspólników lub walnym zebraniu członków, także pośrednio:

a) przez dysponowanie bezpośrednio lub pośrednio większością głosów:

– na walnym zgromadzeniu, zgromadzeniu wspólników albo walnym zebraniu członków, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie innej osoby prawnej będącej członkiem grupy, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

– w spółce osobowej będącej członkiem grupy, także na podstawie porozumień z innymi osobami,

b) gdy członkowie zarządu osoby prawnej będącej członkiem grupy stanowią więcej niż połowę członków zarządu innej osoby prawnej będącej członkiem grup

W sprawie, co jest niesporne, organ ustalił, że zarówno spółka [...] sp. z o.o., jak i J. K. jest członkiem grupy producentów rolnych. Organ również ustalił, że obecnie (od 2013 roku) jedynym udziałowcem spółki [...] sp. z o.o. jest J. K. (patrz księga udziałów [...] – karta 174 akt adm.). Zatem jak prawidłowo organ wskazał posiada on 100 % głosów na zgromadzeniu wspólników "[...]" sp. z o.o. Co więcej osoba ta jest również jedynym członkiem zarządu tej spółki. Zarówno [...] sp. z o.o., jak i J. Kusak jako członkowie Grupy posiadają po 20% głosów na zgromadzeniu wspólników grupy producentów rolnych "[...]" sp. z o.o. Tym samym zasadnie organy wywiodły, że J. K. posiada pośrednio 40 % głosów na zgromadzeniu wspólników grupy producentów rolnych, gdyż dysponuje 20% głosów jako osoba fizyczna i pośrednio kolejne 20 % głosów jako jedyny udziałowiec i podmiot uprawiony do reprezentowania spółki [...]. Powyższe musi prowadzić do wniosku, że skarżąca nie dostosowała swojego aktu założycielskiego i po 18 grudnia 2016 r. narusza powołany art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o grupach.

Dodatkowo należy zaważyć, że powołany art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o grupach w sposób precyzyjny wskazuje, kto w sposób pośredni posiada głosy na zgromadzeniu wspólników. Wskazuje bowiem, że za takie podmioty będą uważane podmioty zaangażowane kapitałowo, np. udziałowiec spółki lub personalnie, np. członek zarządu spółki uprawniony do jej reprezentowania. J. K. spełnia, aż dwa wymogi, gdyż jest zarówno jedynym udziałowcem spółki [...], jak również jedynym członkiem zarządu.

Powyższy zapis ustawowy jest jasny i nie wymaga żadnych zabiegów interpretacyjnych. Ustawodawca bowiem zakazał, aby jakikolwiek członek grupy bezpośrednio lub pośrednio posiadał więcej niż 20% głosów. W sprawie ta wartość ewidentnie została przekroczona. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, że spółka [...], jako osoba prawna jest niezależnym bytem prawnym, gdyż ustawodawca w zakresie tworzenia grup producentów rolnych przewidział ten fakt i nakazał aby członkowie grupy producenckiej również pośrednio nie mogły mieć więcej niż 20 % głosów. W taki sam sposób należy ocenić argumenty strony odnoszące się do posiadania kapitału zakładowego (kapitał zakładowy jest własnością spółki, a nie wspólnika), czy też kwestię przeznaczania zysku spółki na podwyższenie kapitału zakładowego oraz działania J. K. w imieniu spółki i na je rzecz, a nie na rzecz osoby fizycznej J. K.. Powołane kwestie nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż nie uwzględniają przywołanego przepisu art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o grupach.

Powyższą wykładnię potwierdza także uzasadnienie do nowelizacji ustawy o grupach, na co także prawidłowo zwrócił uwagę organ odwoławczy. W uzasadnieniu wskazano, że "Ponieważ w ramach audytów Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego stwierdzono przypadki, że faktyczny podział praw głosu członków kontrolowanych podmiotów na walnym zgromadzeniu przekraczał 20%, gdyż producenci rolni byli jednocześnie członkami lub udziałowcami osób prawnych również będących członkiem danej grupy, wprowadzono zmianę w art. 1 pkt 2 lit. a projektu ustawy, która ma na celu eliminację tworzenia sztucznych warunków do uzyskania statusu grupy producentów rolnych przez ograniczenie prawa do głosowania na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników przez poszczególnych członków grupy, także przy uwzględnieniu udziałów pośrednich. Zgodnie z obowiązującymi przepisami grupa producentów rolnych prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem że m.in. składa się z członków, udziałowców lub akcjonariuszy, z których żaden nie może mieć więcej niż 20% głosów na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników. Proponowane regulacje pozwolą na wykluczenie możliwości zaburzenia demokratycznego rozkładu głosów oraz nadużywania władzy czy wpływów przez jednego lub więcej członków grupy producentów rolnych w zakresie zarządzania działalnością grupy i jej funkcjonowaniem z uwagi na powiązania pośrednie (np. kapitałowe, personalne) podmiotów zrzeszonych w grupie".

W związku z powyższym prawidłowo Prezes ARiMR stwierdził, że Grupa nie spełnia warunków uznania określonych w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o grupach z uwagi na fakt, że jeden członek Grupy dysponuje więcej niż 20% głosów na zgromadzeniu wspólników tej Grupy.

W ocenie sądu konsekwencją niedostosowania przez spółkę aktu założycielskiego winno być stwierdzenie niespełniania przez grupę warunków uznania, a to z kolei implikuje konieczność wykreślenia spółki z rejestru grup producentów rolnych. Wbrew twierdzeniom strony nie ma tutaj potrzeby w tym zakresie wydawania oddzielnych aktów prawnych i organ był uprawniony do rozstrzygnięcia tych dwóch kwestii w jednej decyzji, bez potrzeby czekania na uostatecznienie się decyzji stwierdzającej niespełnienie warunków do uznania za grupę producentów rolnych. O powyższym bezsprzecznie świadczy treść art. 4 ust. 5 pkt 2 ustawy z 11 wrzenia 2015 r., który stanowi, że w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli zostanie stwierdzone, że warunki określone w art. 3 albo art. 3a lub w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą nie są spełniane przez grupę - dyrektor oddziału terenowego Agencji właściwy ze względu na siedzibę grupy wydaje decyzję administracyjną o stwierdzeniu niespełniania przez grupę warunków określonych w art. 3 albo art. 3a oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą i wykreśla ją z rejestru grup. Przepis ten wskazuje na koniunkcję, gdyż używa spójnika łącznego "i", a więc obowiązkiem organu było po stwierdzeniu niespełniania przez grupę warunków określonych w art. 3 albo art. 3a oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy zmienianej w art. 1 wykreślenie grupy.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów procedury administracyjnej, tj. art. 6, 7, 8, 11 i 107 kpa należy wskazać, że są one zupełnie nie zasadne. Organy ARiMR oparły swoje rozstrzygnięcie na obowiązujących przepisach prawa, zgromadziły cały materiał dowodowy i go w sposób prawidłowy oceniły. Organy orzekające w swoich decyzjach precyzyjne wskazały dane, które winny znaleźć się w akcie założycielskim w celu dostosowania go do wymogów znowelizowanej ustawy o grupach. Wyjaśniły także przesłanki którymi kierował się wydając zaskarżone rozstrzygnięcie. Postępowanie organu ARiMR, wbrew twierdzeniom strony, przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady pogłębiania zaufania obywateli. To, że rozstrzygnięcie nie odpowiada oczekiwaniom strony, nie powoduje, że organy naruszyły zasadę wynikającą z art. 8 kpa. Także uzasadnienie decyzji odpowiada ustawowym przesłankom.

Odnosząc się do wniosków dowodowych, sąd na podstawie art. 106 § 3 ppsa oddalił te wnioski. Zgodnie bowiem z tym przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wskazane w skardze wnioski dowodowe w żaden sposób nie są związane z istotą sprawy, a więc ich przeprowadzenie było zbędne. Co więcej sąd wyjaśnia, że sprawę rozstrzyga w oparciu o przepisy prawa, a nie zasady słuszności, a więc kwestie związane z możliwością wyrządzenia spółce znacznej szkody nie mogły być brane pod uwagę. Dodatkowo wskazywane dokumenty w pkt 2-4 wniosku znane są sądowi z urzędu, gdyż w sprawi o sygn. akt V SA/Wa 2051/18 zostało wszczęte postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej, które zakończyło się wyrokiem z 21 marca 2019 r. Natomiast w zakresie pkt 5 wniosku, to sąd informuje, że dowodu na okoliczność prawa nie przeprowadza się.

Sąd mając na uwadze zarzuty skargi oraz działając z urzędu na mocy art. 134 ppsa nie znalazł żadnych podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż organy obydwu instancji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy materialne oraz procesowe.

Mając powyższe na względzie WSA w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.