Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 743/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2005-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 15 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 roku sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" roku nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie zawieszenia postępowania w sprawie realizacji robót budowlanych 1/ uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" roku, nr "[...]", 2/ orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3/ zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. B. kwotę 470,20 zł (słownie: czterysta siedemdziesiąt złotych 20/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. postanowieniem nr "[...]" z dnia 4 stycznia 2005 roku, znak "[...]" zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne podjęte w dniu 5 lipca 2004 roku w sprawie realizacji przez M. B. robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego przy ul. "[...]" w D.

W uzasadnieniu organ podniósł, że inwestor – M. B. przystąpiła do wykonywania przedmiotowych robót budowlanych w oparciu o decyzję Starosty D. nr "[...]" z dnia 21 maja 2004 roku o pozwoleniu na budowę oraz w oparciu o "Projekt budowlany rozbudowy budynku mieszkalnego" stanowiący załącznik do przedmiotowej decyzji. Ponieważ w trakcie realizacji robót inwestor dopuścił się istotnych odstępstw w stosunku do ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. postanowieniem nr "[...]" z dnia 15 listopada 2004 roku wstrzymał prowadzenie przedmiotowych robót budowlanych.

Z kolei postanowieniem nr "[...]" z dnia l grudnia 2004 roku Starosta D. wznowił postępowanie w sprawie decyzji nr "[...]" z dnia 21 maja 2004 roku o pozwoleniu na budowę wydanej na rzecz M. B.

W tej sytuacji zdaniem organu postępowanie należało zawiesić na podstawie art. 97 § l pkt 4 k.p.a. z powodu pojawienia się w sprawie zagadnienia wstępnego.

Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli M. i R. B. podnosząc, że prace związane z rozbudową budynku mieszkalnego o poddasze użytkowe przy ul. "[...]" w D. były prowadzone na podstawie obowiązującej decyzji Starosty D. nr "[...]" z dnia 21 maja 2004 roku i zostały zakończone.

Postanowieniem z dnia 9 lutego 2005 roku, znak "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie prowadzonych robót budowlanych dotyczących rozbudowy budynku mieszkalnego przy ul. "[...]" w D.

W uzasadnieniu organ podniósł, że zaskarżone postanowienie wydane zostało bez podstawy prawnej, a zatem dotknięte jest wadą stwierdzenia nieważności w trybie art. 156 § l pkt 2 k.p.a. Bowiem zgodnie z art. 51 ust. l Ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 roku, nr 207, poz. 2016 ze zm.) przed upływem dwóch miesięcy od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych właściwy organ wydaje decyzję, o której mowa w art. 50a pkt 2 lub 51 ust. l cyt. ustawy. Natomiast postanowienie to traci ważność po upływie 2 miesięcy od daty jego doręczenia i nie jest dopuszczalne wydanie kolejnego postanowienia o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych ani wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. l cyt. ustawy.

Organ odwoławczy wskazał, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych M. i R. B. otrzymali w dniu 16 listopada 2004 roku, a zatem termin do wydania decyzji przez organ I instancji minął 16 stycznia 2005 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpatrzeniu skargi wniesionej przez J. B, wyrokiem z dnia 19 maja 2005 roku, sygn. akt "[...]" uchylił postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 lutego 2005 roku. W uzasadnieniu podniesiono, że uchylając postanowienie organu I instancji i umarzając postępowanie dotyczące prowadzonych robót budowlanych w zakresie rozbudowy budynku mieszkalnego przy ul. "[...]" w D. organ II instancji wykroczył poza zakres przedmiotowy postępowania organu I instancji, gdyż orzekł w tej materii, która nie była przedmiotem rozpoznania organu I instancji.

Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2005 roku, znak "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie organu I instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu organ podniósł, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § l pkt 4 k.p.a., gdyż w sprawie nie wystąpiło zagadnienie wstępne, lecz organ I instancji był zobowiązany do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. l Ustawy Prawo budowlane w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania przez strony postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. W tej sytuacji przedmiotowe postanowienie zostało wydane bez podstawy prawnej.

Na powyższe postanowienie A. B. - współwłaściciel sąsiedniej nieruchomości, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jego uchylenia z powodu nie rozpoznania istoty sprawy i naruszenia przepisów proceduralnych w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ odwoławczy nie rozpoznał podstaw zawieszenia postępowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w D. Wskazanie przez organ na art. 51 ust. l Ustawy Prawo budowlane i okoliczność ustania zakazu prowadzenia robót budowlanych, gdyby w okresie 2 miesięcy nie została wydana odpowiednia decyzja, nie oznacza bezprzedmiotowości postępowania skutkującego umorzeniem postępowania zażaleniowego. Zdaniem skarżącego powinna nastąpić merytoryczna weryfikacja stanowiska organu I instancji.

Ponadto organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia kręgu podmiotów, którym przysługuje status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. W tej sytuacji w postępowaniu brały udział podmioty nieuprawnione, a uprawnione nie miały takiej możliwości (B. B. - współwłaścicielka sąsiedniej nieruchomości).

Poza tym zaskarżone postanowienie narusza art. 124 § l k.p.a., gdyż nie został określony adresat tego postanowienia i uniemożliwia to stronie wypowiedzenie się o prawidłowości doręczenia lub ustalenia stron postępowania. Obowiązkiem organu jest oznaczenie stron w postanowieniu, a nie w rozdzielniku.

Ponadto, zdaniem skarżącego, postępowanie nie powinno zostać umorzone postanowieniem zgodnie z art. 105 k.p.a.

W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ ponownie stwierdził, iż postanowienie organu I instancji zostało wydane bez podstawy prawnej i należało wyeliminować je z obrotu prawnego. Natomiast zdaniem organu nie można podać komu zostało doręczone postanowienie, gdyż reguluje to Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., nr 101, poz. 926 ze zm.).

Pismem procesowym z dnia 3 grudnia 2005 roku B. B. zgłosiła swój udział w sprawie jako współwłaścicielka sąsiedniej nieruchomości przy ul. "[...]" w D. Podniosła, że zaskarżone postanowienie zostało podjęte z naruszeniem prawa i wniosła o jego uchylenie z powodu pominięcia jej w postępowaniu przed organem I i II instancji, a tym samym uniemożliwienia obrony swoich praw.

Na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 roku skarżący przedłożył do akt pełnomocnictwo siostry – B. B. i oświadczył, że ma ona interes prawny w sprawie, gdyż od 12 listopada 2004 roku jest współwłaścicielem nieruchomości przy ul. "[...]" w D. Ponadto do akt sprawy zostało przedłożone pismo procesowe B. B., w którym wniosła ona o uchylenie zaskarżonego postanowienia wydanego w postępowaniu bez jej udziału.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. l § 2 Ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny bada zaskarżone postanowienia pod względem ich legalności, czyli zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Przedmiotem rozpoznania sądu administracyjnego są zaskarżone rozstrzygnięcia i postępowania, w którym zostały one wydane.

Zatem sąd administracyjny kontroluje, czy organ administracji publicznej w prowadzonym postępowaniu administracyjnym przestrzegał zasad ogólnych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Jedną z tych zasad jest zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, która została wyrażona w art. 10 § l k.p.a.

Z zasady tej wynikają dla organu administracji publicznej obowiązki, a mianowicie zagwarantowania stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zagwarantowanie stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zachowanie tych wymagań nie jest pozostawione uznaniu organom, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek.

Należy pamiętać, że czynny udział strony ma istotne znaczenie dla ochrony jej praw. Zapewnia jej bowiem wpływ na ustalenie stanu faktycznego, a przez to wpływ na stosowanie norm prawa materialnego lub procesowego.

W przedmiotowej sprawie postępowanie przed organem I, jak i II instancji prowadzone było bez udziału jednej ze stron postępowania – B. B. B. B. stała się współwłaścicielką nieruchomości przy ul. "[...]" w D. z dniem 12 listopada 2004 roku, a zatem była zarówno stroną postępowania zakończonego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia 15 listopada 2004 roku, znak "[...]" w sprawie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, jak i postępowania w sprawie zawieszenia postępowania w sprawie realizacji robót budowlanych prowadzonego przez organy w 2005 roku, zakończonego zaskarżonym postanowieniem.

B. B. nie została zawiadomiona przez organ o wszczęciu postępowania, który nie posiadał informacji, że jest ona współwłaścicielką nieruchomości przy ul. "[...]" w D. Jednakże w tej sytuacji nastąpiło naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu, gdyż B. B. nie miała możliwości podejmowania czynności w celu obrony swoich interesów prawnych.

Konsekwencją stwierdzonego uchybienia jest konieczność uchylenia, z przyczyn formalnych, zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia 4 stycznia 2005 roku, skoro w postępowaniu nie brała udziału - bez własnej winy - strona tego postępowania. Uchybienie to daje bowiem podstawę do wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § l pkt 4 k.p.a.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i na podstawie art. 145 § l pkt l lit b Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia 4 stycznia 2005 roku, znak "[...]".

Ponadto Sąd na mocy art. 152 cyt. ustawy orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku .

W oparciu o art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 470,20 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na które składają się wpis od skargi, koszty dojazdu na rozprawę, liczony najtańszym środkiem komunikacji publicznej oraz równowartość utraconego przez skarżącego zarobku na skutek stawiennictwa w Sądzie. ( art.205 p.p.s.a.)

Sąd nie uwzględnił wykazanego w spisie kosztów wynagrodzenia radcy prawnego, ponieważ A. B., jak sam oświadczył na rozprawie - mimo wpisu na listę radców prawnych - zawodu tego nie wykonuje. Ponadto w rozpoznawanej sprawie działał on we własnej sprawie oraz jako pełnomocnik B. B., ta jednak umocowała go do zastępstwa, nie jako radcę prawnego, ale członka rodziny, wymienionego w art.35 § 1 p.p.s.a.