Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 65/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia WSA del. Kazimierz Bandarzewski /spr./ Protokolant: starszy inspektor sądowy Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 241/15 w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddalono skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Podaniem z dnia 21 lutego 2014 r. S. P. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy [...] o wymeldowanie Z. P. z pobytu stałego spod adresu [...]. Podał, że wyrokiem Sądu Rejonowego w [...]z dnia [...]2011 r. sygn. akt [...] Z. P. została skazana na karę pozbawienia wolności w wymiarze 6 miesięcy z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz orzeczono wobec niej środek karny w postaci nakazu opuszczenia zajmowanego lokalu o podanym wyżej adresie w związku z popełnionym przestępstwem na szkodę jego i córek. Następnie w związku z zarządzeniem wykonania kary, została ona osadzona w zakładzie karnym i pomimo opuszczenia jego domu nie dopełniła obowiązku meldunkowego.

Decyzją z dnia [...]2014 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] odmówił wymeldowania Z. P., decyzja ta została - na skutek uwzględnienia odwołania - uchylona przez Wojewodę Podkarpackiego i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Następnie decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] orzekł, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993), zwanej dalej "ustawą" o wymeldowaniu Z. P.. Z ustaleń faktycznych organu wynika, że Z. P. została zatrzymana i osadzona w zakładzie karnym w dniu 3 lipca 2013 r., a samoistnym posiadaczem zabudowanej budynkiem mieszkalnym nieruchomości jest wnioskodawca. Z. P. opuściła zakład karny w dniu 18 sierpnia 2014 r. i zamieszkała u swojej matki. Nie może powrócić do domu wnioskodawcy wobec orzeczonego środka karnego, jakim jest nakaz opuszczenia lokalu pod adresem [...]. Opuszczenie tego lokalu było dobrowolne i trwałe, a Z. P. przez ten okres nie podjęła żadnych kroków prawnych w celu powrotu do ww. lokalu.

W odwołaniu od powyższej decyzji Z. P. zarzuciła niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Podniosła, że opuszczenie przez nią ww. lokalu nie było dobrowolne, ponieważ została zatrzymana i doprowadzona do zakładu karnego. Po jego opuszczeniu chciała powrócić do domu, lecz nie uczyniła tego wobec stanowczego sprzeciwu byłego męża, który jej ten powrót uniemożliwił.

Wojewoda Podkarpacki decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl art. 15 ust. 2 ustawy przesłankami wymeldowania są: faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Opuszczenie powinno mieć charakter dobrowolny i trwały. Podzielając ustalenia organu pierwszej instancji Wojewoda uznał, że zaistniały przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu. Po opuszczeniu zakładu karnego Z. P. nie zamieszkała pod adresem [...] i nie podejmowała działań prawnych w celu odzyskania posiadania lokalu. Opuściła ten lokal i nie dopełniła obowiązku meldunkowego, a więc konieczne stało się wydanie decyzji w tej sprawie.

Z decyzją Wojewody nie zgodziła się Z. P., wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę, w której zarzuciła niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i nie uwzględnienie całego materiału dowodowego. Opuszczenie przez nią lokalu nie było dobrowolne, chce do niego powrócić choć nie może z uwagi na trudności, jakie stwarza jej były mąż. Nieprzebywanie w lokalu nie wynika z braku jej woli i dlatego zaskarżona decyzja winna być uchylona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 21 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 241/15 skargę Z. P. oddalił.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że okolicznością bezsporną w przedmiotowej sprawie jest to, że Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział II Karny wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 31 stycznia 2011 r. w zakresie w jakim Z. P. została skazana na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 72 § 1 pkt 7b Kodeksu karnego zobowiązano Z. P. do opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi w miejscowości [...] w terminie 2 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku. Bezsporny jest fakt odbycia kary pozbawienia wolności przez skarżącą Z. P., co wiązało się koniecznością opuszczenia dotychczas zajmowanego lokalu w [...]. Do opuszczenia tego lokalu ze względu na dobro rodziny była skarżąca zobowiązana ww. wyrokiem karnym.

Sąd pierwszej instancji podał, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Przesłankami wymeldowania są tylko okoliczności faktyczne, nie zaś kwestie materialnoprawne, których rozstrzygnięcie mogłoby być przedmiotem postępowania przed sądem lub innym organem.

Mając na względzie stan faktyczny sprawy, Sąd za nietrafne uznał zarzuty naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy. Znaczenie pojęć dobrowolności i trwałości oceniać należy w okolicznościach konkretnej i indywidualnej sprawy. W przypadku zmiany miejsca pobytu spowodowanego pobytem w zakładzie karnym orzecznictwo sądowoadministracyjne nie wymaga dobrowolności opuszczenia miejsca zamieszkania, co jest zrozumiałe, gdyż zmianie tej nie towarzyszy dobrowolność. W przypadku skarżącej podkreślenia wymagał fakt utraty prawa do przebywania w lokalu w [...], co stało się skutkiem powołanych wyroków karnych i ocena dobrowolności, trwałości, czy woli zamieszkania w tym lokalu nie może stanowić przedmiotu postępowania wyjaśniającego zważywszy, że aktualnie skarżąca zamieszkuje pod innym adresem.

W tej sprawie brak dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego nie oznacza przeszkody do wymeldowania. Opuszczenie lokalu jest zdarzeniem spowodowanym i zawinionym przez osobę pozbawioną wolności (por. wyrok NSA z 29 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 349/13, opub. w LEX nr 1519398).

Sąd stwierdził, że w tej sprawie organy nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a. Ustalony stan faktyczny pozwolił w sposób prawidłowy zastosować regulację zawartą w art. 15 ust. 2 ustawy i orzec o wymeldowaniu skarżącej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Z. P. wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku oraz decyzji organu odwoławczego poprzez orzeczenie o odmowie wymeldowania Z. P., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie lub o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy. Skarżąca wniosła również o orzeczenie, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. ze względu na nie wyjaśnienie dokładnie okoliczności faktycznych sprawy i nie uwzględnienia faktu, że Z. P. nie opuściła w sposób dobrowolny swojego miejsca pobytu;

b) art. 134 § 1 P.p.s.a w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nie zawarcie w zaskarżonym wyroku wyczerpującego uzasadnienia prawnego i faktycznego oraz odstąpienie przez Sąd pierwszej instancji od kompleksowej oceny legalności zaskarżonej decyzji w granicach sprawy;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 75 § 1 zdanie 2 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ oględzin spornego lokalu w celu ustalenia, czy znajdują się tam rzeczy Z. p.;

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu drugiej instancji.

W skardze kasacyjnej zarzucono także naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 ust. 2 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że opuszczenie lokalu przez Z. P. miało charakter dobrowolny. Naruszenie to nastąpiło poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przy zastosowaniu tejże normy bierze się pod uwagę nie tylko fakt, że osoba która ma być wymeldowana opuściła miejsce stałego pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, ale również, czy przedmiotowe opuszczenie miało charakter dobrowolny i trwały, a ponadto doszło do trwałego opuszczenia miejsca stałego pobytu przez skarżącą, a w konsekwencji uznania, że wystąpiła podstawa do jej wymeldowania.

Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 136 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. polegało na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, jak również jego dowolnej ocenie pomimo wątpliwości organu drugiej instancji co do faktu trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez skarżącą miejsca stałego pobytu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że przez opuszczenie lokalu należy rozumieć opuszczenie dobrowolne i trwałe. W postępowaniu o wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego organ administracji powinien brać pod uwagę stan faktyczny istniejący w dacie opuszczenia przez nią lokalu. Powinien ustalić, czy opuszczenie to było dobrowolne i czy osoba ta podejmowała próby powrotu do lokalu. Ostateczna ocena dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca stałego pobytu nie może zostać dokonana z pominięciem stanu faktycznego istniejącego zarówno w dacie opuszczenia lokalu, jak i w dacie wydawania decyzji administracyjnej. Na gruncie ustawy o ewidencji ludności nie jest wyłączony obowiązek stosowania naczelnej zasady wynikającej z art. 7 K.p.a. - zasady prawdy obiektywnej z której wynika obowiązek rozpatrzenia sprawy w takim stanie faktycznym i prawnym, w jakim znajduje się ona w dacie orzekania przez organ. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organy obu instancji pochopnie uznały, że opuszczenie przez skarżącą lokalu miało charakter dobrowolny.

W postępowaniu administracyjnym organ ma obowiązek z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Powinien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) oraz formułować oceny o udowodnieniu określonej okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie (art. 80 K.p.a.). W ocenie skarżącej kasacyjnie Sąd pierwszej instancji naruszył powyżej przytoczone przepisy gdyż pominął całkowicie twierdzenia strony skarżącej, w których wykazała ona, że nie opuściła swojego lokalu dobrowolnie. NSA w wyroku z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt I GSK 506/13 wyjaśnił, że obowiązkiem sądu pierwszej instancji jest przeprowadzenie wywodu prawnego, którym omówiona zostanie podstawa prawna orzeczenia z uwzględnieniem jej wykładni. Przedstawienie stanowiska sądu nie może przybierać formy ogólnikowej aprobaty stanowiska organów administracji, zwłaszcza w sytuacji, gdy jest ono kwestionowane przez stronę skarżącą. Podzielając poglądy organów orzekających sąd powinien poddać je uprzedniej analizie i wyjaśnić, z jakich powodów uważa je za prawidłowe w świetle przepisów prawa mających zastosowanie w odniesieniu do poszczególnych spornych kwestii. Wszelkie wątpliwości ujawnione na etapie postępowania administracyjnego powinny być właściwie i jednoznacznie zinterpretowane i wyjaśnione w uzasadnieniu wyroku z powołaniem się na konkretne przepisy prawa.

Przebywanie osoby w zakładzie karnym - jako stan przejściowy - nie powoduje utraty dotychczasowego miejsca zamieszkania w którym koncentrowała się działalność życiowa (tak Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] w decyzji z dnia [...] 2002 r. znak: [...]). Zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Osoba posiadająca obywatelstwo polskie i stale przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego, który określa się jako zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem, z zamiarem stałego przebywania (art. 5 i art. 6 ust. 1 ustawy).

Skarżąca kasacyjnie zameldowana jest na pobyt stały w domu swojego byłego męża i traktuje go jako miejsce swojego zamieszkania. Miejsce to stanowi dla niej ośrodek, w którym skoncentrowana jest jej działalność życiowa. Fakt przebywania skarżącej w zakładzie karnym należy traktować jako stan przejściowy, który ma miejsce tylko w określonym przedziale czasu.

Dla prawidłowego orzeczenia o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego niezbędne było ustalenie, że w chwili orzekania w lokalu tym nie zamieszkuje, opuściła go trwale i dobrowolnie oraz nie dopełniła obowiązku meldunkowego np. poprzez czasowe zameldowanie się w innym lokalu, (art. 15a ustawy).

W niniejszej sprawie, wbrew stanowisku organów, okoliczności niezbędne do orzeczenia o wymeldowaniu ze spornego lokalu skarżącej nie zostały stwierdzone w postępowaniu dowodowym poprzedzającym podjęcie decyzji.

Skarżąca podczas trwania postępowania konsekwentnie twierdziła, że omawiany lokal jest miejscem, w którym ma zamiar stale zamieszkiwać. Skarżąca deklarowała i w dalszym ciągu deklaruje, że chce powrócić do lokalu, ponieważ jest to jedyne miejsce, w którym może faktycznie mieszkać.

Z uwagi na treść przytoczonego przepisu deklarowany zamiar skarżącej nie może być pomijany przez organy orzekające przy analizowaniu materiału dowodowego. Mając na uwadze przytoczone wyżej dowody oraz okoliczności przedmiotowej sprawy, w tym w szczególności widoczną niepełnosprawność, życiową nieporadność skarżącej, przekreślanie deklarowanego przez skarżącą zamiaru powrotu do domu jest zbyt daleko idącym i nie znajdującym oparcia w materiale dowodowym sprawy wnioskiem organów.

Zebrane w sprawie dowody świadczą o tym, że skarżąca nie wyprowadziła się z domu dobrowolnie, lecz pod wpływem przymusu jakiemu został poddana. Dobrowolność musi wynikać z woli danej osoby, a nie z działania innych osób. W orzecznictwie często uznaje się co prawda, że za dobrowolne opuszczenie lokalu uznać należy także sytuację, w której osoba zameldowana została usunięta przez dysponenta lokalu lub do tego zmuszona, a nie skorzystała w ciągu roku z możliwości wniesienia powództwa do sądu cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania. Jest to pogląd dominujący, jednak nie jedyny (por. np. orzeczenie NSA z 14 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 1031/13).

O tym, czy opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego ma charakter trwały świadczy nie tylko fizyczne i długotrwałe nieprzebywanie osoby pod wskazanym adresem, ale zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, który jest połączony z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania (por. wyrok WSA w Krakowie z 7 marca 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 654/12, opub. w LEX nr 1305805; wyrok WSA w Gliwicach z 6 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/GL 370/12, opub. w LEX nr 1253909). Opuszczenie stałego miejsca pobytu ma charakter dobrowolny wtedy, gdy wynika ono z własnej woli zainteresowanego, a nie z powodu presji czy bezprawnego działania innych osób. O dobrowolności decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, nie zaś rezygnacja wywołana przymusem fizycznym czy psychicznym osoby trzeciej (por. wyrok WSA w Białymstoku z 22 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 468/12).

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Podkarpacki wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a., a tym samym Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

W tej sprawie tak zarzuty naruszenia przepisów postepowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, jak i naruszenia prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, skarżąca kasacyjnie upatruje w błędnym ustaleniu przez Sąd pierwszej instancji dobrowolności opuszczenia przez nią miejsca stałego pobytu mieszczącego się pod adresem [...].

Zarzuty te nie są zasadne.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, z późn. zm.) organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela bądź innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pod pojęciem opuszczenia miejsca pobytu rozumie się opuszczenie dobrowolne i trwałe. Dobrowolność opuszczenia miejsca stałego pobytu nie jest przesłanką ustawową wymeldowania, dlatego też nie w każdym przypadku wykazanie zaistnienia przesłanek wymeldowania będzie wymagało ustalenia, że opuszczenie miejsca pobytu stałego przez daną osobę nie nastąpiło wbrew jej woli.

W orzecznictwie sądowym podnosi się, że w przypadku, gdy podstawą do opuszczenia przez daną osobę miejsca stałego pobytu jest wykonywanie zgodnych z prawem władczych działań organów państwa wynikających z np. wykonania w drodze egzekucji wyroku nakazującego eksmisję z lokalu lub decyzji administracyjnej nakazującej opuszczenia lokalu w związku z wyłączeniem budynku z użytkowania, to przy ustalaniu spełnienia przesłanek do wymeldowania danej osoby przesłanka dobrowolności opuszczenia lokalu nie może być brana pod uwagę. Takie bowiem działania organów najczęściej nie są zgodne z wolą tej osoby, która ma opuścić dany lokal (tak NSA w wyroku z 17 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 332/15). Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie w pełni akceptuje ten pogląd.

W przypadku, gdy prawomocnym orzeczeniem sądowym lub ostateczną decyzją administracyjną nakazano danej osobie opuszczenie lokalu, to nie może taka osoba skutecznie powoływać się do brak po jej stronie dobrowolności w opuszczeniu lokalu. Taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie, w której Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że zgodną z prawem jest decyzja o wymeldowaniu skarżącej z miejsca stałego zamieszkania w miejscowości [...], ponieważ spełnione zostały przesłanki uzasadniające wymeldowanie skarżącej kasacyjnie z lokalu mieszkalnego.

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 31 stycznia 2011 r. sygn. akt II.K.72/10 orzeczono wobec Z. P. środek karny w postaci nakazu opuszczenia zajmowanego lokalu mieszkalnego w miejscowości [...] w związku z popełnionym przestępstwem na szkodę S. P. i córek w terminie 2 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku. Skarżąca kasacyjnie nie wykonała ww. wyroku i to pomimo jego uprawomocnienia się oraz upływu terminu do opuszczenia lokalu mieszkalnego w miejscowości [...]. Dopiero w związku z zarządzeniem wykonania kary została ona osadzona w zakładzie karnym.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że orzeczenie nakazujące eksmisję (opróżnienie) lokalu zwykle związane jest z brakiem dobrowolności opuszczenia takiego lokalu. Dlatego też w takim wypadku nieistotne jest badanie woli lub zamiaru osoby opuszczającej lokal, skoro osoba ta nie ma uprawnień do przebywania w lokalu i nie może w nim przebywać na skutek wykonania prawomocnego orzeczenia sądu. W takim przypadku ustawowa przesłanka wymeldowania polegająca na opuszczeniu miejsca pobytu stałego jest spełniona także w przypadku przymusowego opuszczenia lokalu, jeżeli ten przymus wynika ze zgodnego z prawem, władczego działania organów państwa w związku z wykonaniem w drodze egzekucji wyroku nakazującego wydanie danego lokalu przez określoną osobę (por. wyrok NSA z 23 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 579/09, opub. w Lex nr 597705; wyrok NSA z 29 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2387/10; wyrok NSA z 20 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 915/10, opub. w Lex nr 992665; wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 września 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 767/16, opub. w Lex nr 2152091; wyrok WSA w Krakowie z 18 lipca 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1548/11; wyrok WSA w Gliwicach z 23 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 655/11; wyrok NSA z 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 526/11; wyrok NSA z 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 46/10, opub. w Lex nr 953076).

Opuszczenie lokalu mieszkalnego w miejscowości [...] przez skarżącą jest zdarzeniem spowodowanym i zawinionym przez samą skarżącą.

Z akt sprawy wynika, że opuszczenie przez skarżącą kasacyjnie przedmiotowego lokalu mieszkalnego miało charakter trwały. W lokalu mieszkalnym w miejscowości [...] nie pozostały żadne rzeczy skarżącej wskazujące na skoncentrowanie w tym miejscu jej centrum życiowego. Trafnie Sąd pierwszej instancji zaakceptował dokonanie ustalenia stanu faktycznego przez organy administracyjne z którego wynika, że po osadzeniu skarżącej w zakładzie karnym, jej rzeczy, w tym rzecz osobiste, zostały przekazane samej skarżącej do zakładu karnego oraz rodzicom skarżącej mieszkającym pod innym adresem. Potwierdziły to oględziny lokalu mieszkalnego w miejscowości [...].

Skarżąca kasacyjnie po opuszczeniu zakładu karnego w sierpniu 2014 r. zamieszkała u swojej matki. Trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie może powrócić do domu byłego męża wobec orzeczonego środka karnego jakim jest nakaz opuszczenia lokalu pod adresem [...]. Ponadto skarżącej nie przysługuje żaden tytuł prawny do przebywania w tym lokalu mieszkalnym.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że niezasadnym są te zarzuty skargi kasacyjnej, w której skarżąca wskazuje na naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie dokładnie okoliczności faktycznych sprawy i nie uwzględnienia faktu, że Z. P. nie opuściła w sposób dobrowolny swojego miejsca pobytu. Wszystkie okoliczności faktyczne w tej sprawie zostały prawidłowo wyjaśnione, a kwestia dobrowolności opuszczenia lokalu nie ma znaczenia, skoro skarżąca kasacyjnie miała obowiązek wykonać wyrok sądowy nakazujący jej opuszczenie tego lokalu. Nie może skarżąca skutecznie przeciwstawiać swojej woli opuszczenia lokalu w sytuacji, gdy ciążył na niej obowiązek wykonania prawomocnego wyroku.

Także i kolejny zarzut naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 P.p.s.a w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nie zawarcie w zaskarżonym wyroku Sądu pierwszej instancji wyczerpującego uzasadnienia prawnego i faktycznego oraz odstąpienie przez Sąd pierwszej instancji od kompleksowej oceny legalności zaskarżonej decyzji w granicach sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie Sąd pierwszej instancji zawarł w uzasadnieniu wyroku prawidłowo skonstruowane uzasadnienie prawne i dokonał kompleksowej oceny ustalenia przez organy administracyjne stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 75 § 1 zdanie 2 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ oględzin lokalu mieszkalnego w miejscowości [...] jest oczywiście niezasadny, ponieważ takie oględziny przeprowadzono w dniu 18 listopada 2014 r. i protokół z oględzin znajduje się w aktach administracyjnych sprawy.

Także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lirt. c P.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez wydanie wyroku oddalającego skargę, zamiast uchylenia wydanych decyzji jest niezasadny, ponieważ Sąd pierwszej instancji orzekł nie naruszając prawa.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego zawarty w skardze kasacyjnej a dotyczący niewłaściwego zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy poprzez przyjęcie, że opuszczenie lokalu przez Z. P. miało charakter dobrowolny. Sąd pierwszej instancji nie przyjął, że skarżąca kasacyjnie dobrowolnie opuściła lokal mieszkalny w miejscowości [...], ale zasadnie stwierdził, że w tej sprawie dobrowolność opuszczenia tego lokalu nie miała znaczenia, skoro obowiązkiem skarżącej kasacyjnie było wykonanie wyroku sadu karnego.

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że zameldowanie służy jedynie celom ewidencyjnym, przepisy meldunkowe nie mogą służyć utrzymaniu fikcji pobytu w lokalu pozostającym własnością innej osoby, która rzeczywiście w nim nie przebywa, a jedynie rości sobie prawo do zamieszkania w nim (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 345/15; wyrok NSA z dnia 20 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1760/13; wyrok NSA z 3 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1021/16). Wymeldowanie jest aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby i jako takie nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu, ani też nie przesądza o ich utracie. Przy wymeldowaniu źródłem powinności organu administracji dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku i oddalił skargę kasacyjną.