Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 81/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędziowie: sędzia WSA Marek Kraus Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi E. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 grudnia 2020 r. r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga E. Ś. postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 14 grudnia 2020r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 13 października 2020r., które oddala zarzuty zgłoszone przez E. Ś. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie tytułu wykonawczego nr [..] z 6 sierpnia 2020 r., została wniesiona w następującym stanie sprawy:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 29 marca 2017 r. nakazał inwestorom E. i P. Ś. rozbiórkę obiektu budowlanego - wiaty o wymiarach 3,80 m x 18,10 m dobudowanej do istniejącego obiektu budowlanego, zrealizowanego na działce o nr ewid. gruntu [..] położonej w m. B. przy ul. D., wykonanej bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 24 czerwca 2017 r. uchylił ww. decyzję organu I instancji i nakazał inwestorom E. i P. Ś. rozbiórkę budynku - wiaty o wymiarach 3,80 m x 18,10 m dobudowanej do istniejącego obiektu budowlanego, zrealizowanego na działce o nr ewid. gruntu [..] położonej w m. B. przy ul. D., wykonanej bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 571/17 oddalił skargę na ww. decyzję organu odwoławczego, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1260/18 oddalił skargę kasacyjną.

Upomnieniem z 2 grudnia 2019 r. wezwano zobowiązanych do wykonania obowiązku z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Z uwagi na fakt, iż zobowiązani nie wykonali nałożonego na nich obowiązku organ I instancji wystawił dwa tytuły wykonawcze TW-2 stosowane w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym oddzielnie na każdego zobowiązanego. W wyniku wniesionych przez zobowiązanych zarzutów z 24 lutego 2020 r. i 25 lutego 2020 r. organ I instancji umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne w sprawie obiektu budowlanego - wiaty o wymiarach 3,80 mx 18,10 m zrealizowanego w m. B. przy ul. D., na działce o nr ewid. gruntu [..].

Następnie organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy TW-2 stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym E. Ś. z 6 sierpnia 2020 r.

Postanowieniem z 13 października 2020 r. organ I instancji oddalił zarzuty z 26 sierpnia 2020 r. zgłoszone przez E. Ś. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego [..] z 6 sierpnia 2020 r., jako bezpodstawne. Wskazał organ I instancji, że skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem niej na podstawie ww. tytułu wykonawczego oraz zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu ostatecznego rozpatrzenia zarzutów, motywując swoje żądania w siedmiu punktach, m.in. :

1) przedawnienia, wygaśnięcia, nieistnienia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego - wiaty o wymiarach 3,80 m x 18,10 m dobudowanej do istniejącego obiektu budowlanego, zlokalizowanego na działce o nr ewid. [..] w miejscowości B. przy ul. D. - art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

2) braku wymagalności obowiązku - art. 33 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji,

3) określenia egzekwowanego obowiązku niegodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji ostatecznej WINB z 24 czerwca 2017r., która uchyla decyzję PINB z 29 marca 2017r. i nakazuje rozbiórkę budynku - wiaty o wymiarach: 3,80 m x 18,10 m dobudowanej do istniejącego obiektu budowlanego, zlokalizowanego na działce o nr ewid. [..] położonej w miejscowości B. przy ul. D. - w treści tytułu wykonawczego błędnie wskazano uchyloną decyzję organu I instancji - art. 33 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

4) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym - art. 33 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

5) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu wykonawczego - art. 33 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

6) braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej prawidłowego upomnienia, o którym mowa w art. 15 ustawy, bezpośrednio przed wystawieniem ww. tytułu wykonawczego - art. 33 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

7) niespełnienia przez ww. tytuł wykonawczy wymogów wynikających z art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - art. 33 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organ I instancji odpowiadając na żądanie nr 1 i 2 wskazał, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego jest ostateczna, a jej prawidłowość została potwierdzona przez sądy administracyjne obu instancji.

Uzasadniając zarzut nieistnienia obowiązku rozbiórki skarżąca powołała okoliczności znacznego upływu czasu od wydania decyzji, uchylenie decyzji PINB w B. i umorzenie poprzedniego postępowania egzekucyjnego. Organ I instancji odparł tą argumentację wyjaśnieniem, że wydana przez WINB decyzja w przedmiocie rozbiórki z 2017 roku nadal jest ważna. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują instytucji przedawnienia wykonania obowiązku. Nie wynika on również z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zniweczenie wykonalności obowiązku przewidzianego w ostatecznej decyzji administracyjnej może nastąpić albo poprzez uchylenie decyzji lub stwierdzenie jej nieważności, albo w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego, w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sam upływ czasu nie mieści się w tym katalogu przypadków. Organ nadzoru budowlanego jest zatem w dalszym ciągu umocowany do prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w pkt 3, 4, 5 i 7 PINB wskazał, że uważa je za niezasadne, z uwagi na poprawnie zastosowaną podstawę prawną obowiązku rozbiórki, tj. ostatecznej decyzji. Oceniając zasadność zarzutu znajdującego się w pkt 6 organ I instancji podkreślił, że w dniu 2 grudnia 2019 r. wystosował upomnienie wzywające zobowiązanych E. Ś. i P. Ś. do wykonania w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia obowiązku rozbiórki wiaty o wymiarach 3,80m x 18,10m, dobudowanej do istniejącego obiektu budowlanego, zlokalizowanego w m. B. przy ul. D. na działce o nr [..], wybudowanej bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę, zaznaczając, że obowiązek ten wynika z ostatecznej decyzji. Upomnienie zobowiązani odebrali w dniu 21 stycznia 2020 r.

Dalej PINB podał, że doręczając zobowiązanej upomnienie wywiązał się z obowiązku o którym mowa w art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W doktrynie podkreśla się, że "upomnienie jest przesyłane zobowiązanemu tylko raz - ewentualne umorzenie postępowania egzekucyjnego nie powoduje zniweczenia skutków upomnienia doręczonego zobowiązanemu przed wszczęciem umorzonego postępowania egzekucyjnego. Oznacza to możliwość wszczęcia kolejnego postępowania egzekucyjnego bez ponownego upominania zobowiązanego" (Piotr Przybysz, Komentarz do art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, teza nr 6 - publ. LEX oraz Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 618/08, publ. LEX nr 512826).

Ponadto wynika to z literalnego brzmienia tego przepisu. Wskazano przy tym, iż mimo umorzenia poprzedniego postępowania egzekucyjnego dane postępowanie w dalszym ciągu dotyczy tego samego zobowiązania jakim jest rozbiórka budynku - wiaty. Wobec powyższego zarzut z pkt 6 organ uznał za bezzasadny, ponieważ w upomnieniu powołano się na decyzję PINB, decyzję WINB oraz wyroki WSA w Gdańsku oraz NSA w Warszawie.

Zaznaczył PINB, iż od dnia 20 marca 2020 r. na terenie kraju rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 roku w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 roku poz. 491) został wprowadzony stan epidemii w związku z zakażeniem wirusem SARS-CoV-2. Tym samym działalność PINB została ograniczona, tylko w takich czynnościach, które wymagają kontaktu pracowników organu z osobami zewnętrznymi. Z dniem 31 marca 2020 roku zaczęły obowiązywać przepisy art. 15 zzr i art. 15 zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2000r. poz. 374 z późn. zm.). Zawieszenie biegu terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych (według przepisów ww. ustawy z dnia 2 marca 2020 roku, zmienionej ustawą z dnia 14 maja 2020 roku Dz. U. poz. 875) obowiązywało w okresie od dnia 31 marca 2020 roku do dnia 23 maja 2020 roku.

W trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązani, kwestionując jego prowadzenie, mogą wnieść zarzuty z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym stanowi swoisty środek zaskarżenia, który składa się tylko wówczas, gdy naruszono istotne zasady postępowania lub, gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Postępowanie w sprawie zarzutów jest ograniczone do badania wyłącznie tych okoliczności, które zostały podniesione przez zobowiązanych w terminie do wniesienia zarzutów.

Rozpatrując wniesione zarzuty PINB wyraźnie podkreślił, że przepis art. 33 pkt 1 ustawy stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Wniesiony zarzut nieistnienia obowiązku jest całkowicie nietrafny, bowiem obowiązek rozbiórki wynika z ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej WINB z 24 czerwca 2017 r.

Organ odwoławczy rozpoznając wniesione przez skarżącą zażalenie wskazał, że organ I instancji zaskarżonym postanowieniem rozpatrzył zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku rozbiórki, braku wymagalności obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu prawidłowego upomnienia. Zarzuty te były określone w art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 7 ustawy poprzedniej, a obecnie są zawarte w art. 33 § 2 odpowiednio w pkt 1, 5, 6, 2a, 4. Pozostałe zarzuty rozpatrywane ww. postanowieniem zawarte w art. 33 § 1 pkt 5, 6 i 10 nie są uwzględnione w ustawie aktualnie obowiązującej. Podzielił organ odwoławczy zasadność argumentacji zawartej w kwestionowanym postanowieniu.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu stwierdzono, że podstawa wydania postanowienia była prawidłowa, wyjaśnione zostały przepisy zawierające możliwe do wniesienia zarzuty na postępowanie egzekucyjne. Fakt, że w zaskarżonym postanowieniu organ I instancji odniósł się jeszcze do zarzutów, które w znowelizowanej ustawie nie mają podstaw prawnych, nie powoduje wydania go z naruszeniem prawa. Tym bardziej, że postanowienie odnosiło się do kolejnych punktów zawartych w piśmie z 26 sierpnia 2020 r. A te mimo, iż inwestor świadomy był obowiązywania znowelizowanej ustawy (o czym świadczy zażalenie), sformułował zarzuty wg brzmienia poprzednio obowiązujących przepisów - co dostrzeżono w toku postępowania.

W skardze skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

2. art. 34 §1, §4, §5 w zw. z art. 33 § 1 punkty i, 2, 3, 5, 6, 7 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym sprzed 30 lipca 2020r. w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019.2070),

3. art. 34 §1, §4, §5 w zw. z art. 33 § 2 pkt 1 - 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu, obowiązującym od 30 lipca 2020r. w związku, z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 31 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019.2070),

4. art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18, art. 34 §1, §4, §5 w związku z art. 33 § 1 punkty 1,2, 3,6, S i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

- poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.

W uzasadnieniu skargi zarzucono, że orzekające organy wydały niekompletne i błędne rozstrzygnięcia i uzasadnienia, w których nie odniosły się merytorycznie, odrębnie i w sposób wyczerpujący do wszystkich zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego. W ocenie skarżącej w sprawie zostały zastosowane niewłaściwe przepisy, ponieważ tytuł wykonawczy został wystawiony w dniu 6 sierpnia 2020r., a więc po nowelizacji przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Natomiast na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11.09.2019r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji: do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niedokończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej stosuje się przepisy dotychczasowe.

Oznacza to, że jeżeli wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło przed wejściem w życie znowelizowanych przepisów, to zarzuty powinny być rozpatrzone merytorycznie w oparciu o przepisy art. 33 § 1 punkty 1 - 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020r. Natomiast w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej zastosowane winny być przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w obecnym brzmieniu, które znacznie odbiega od dotychczasowej treści przepisów.

W opinii skarżącej obowiązek objęty skarżonym tytułem wykonawczym nie istnieje (wygasł, przedawnił się) ze względu na znaczny upływ czasu od wydania decyzji i uchylenie decyzji PINB z 29 marca 2017 r. i prawomocne umorzenie poprzednio prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego decyzją z 20 stycznia 2020 r. Zdaniem skarżącej wszczęcie i prowadzenie kolejnego postępowania egzekucyjnego na podstawie nowego tytułu wykonawczego (wystawionego w oparciu o stare upomnienie) w okresie pandemii jest całkowicie bezzasadne i nieprawidłowe. Obowiązek jest niewykonalny, a egzekucja niedopuszczalna, gdyż uprzednio prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, PINB na skutek wniesionych przez skarżącą zarzutów prawomocnie umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z 20 stycznia 2020r., bowiem nie było dopuszczalne wystawienie dwóch tytułów wykonawczych na dwie osoby, ponieważ obowiązek jest wspólny. Bezpośrednio przed wystawieniem tytułu wykonawczego zobowiązanym nie doręczono prawidłowego upomnienia wystawionego przez wierzyciela. Tytuł wykonawczy z 6 sierpnia 2020r. nie spełnia wymagań wynikających z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. gdyż wskazuje nieprawidłowo treść podlegającego egzekucji obowiązku oraz nieprawidłową podstawę prawną należności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej: p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit.a) , naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotową skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi E. Ś. uczyniła postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 14 grudnia 2020 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 października 2020 r. o oddaleniu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym dotyczącego zasadności wystawienia tytułu wykonawczego z dnia 6 sierpnia 2020 r. i wszczęcia na jego podstawie postępowania egzekucyjnego.

Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ) - dalej: u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 lipca 2020 r., nadanym ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070). Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Jak już wcześniej wskazano, pomimo doręczenia zobowiązanej w dniu 4 grudnia 2019 r., przez wierzyciela egzekwowanego obowiązku upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., prowadzone wobec osoby skarżącej postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało w dniu 24 sierpnia 2020 r., na podstawie tytułu wykonawczego nr [..] wystawionego w dniu 6 sierpnia 2020 r. Tym samym w sprawie zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu nadanym wyżej wymienioną ustawą z dnia 11 września 2019 r. Jako niezasadny w tym miejscu należy uznać zarzut strony skarżącej zmierzający w kierunku wykazania, że w niniejszej sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z 11 września 2019 r. Stwierdzenie strony zawiera błąd logiczny, gdyż przywołuje ona argument, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte 6 sierpnia 2020 r. po nowelizacji przepisów egzekucyjnych, a z drugiej strony domaga się zastosowania przepisów sprzed nowelizacji. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw.

Podkreślenia wymaga również, iż wyniku przeprowadzonej nowelizacji dotychczas stanowiące (to jest do dnia 29 lipca 2020 r.) podstawę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym: niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., w obecnym stanie prawnym stanowią podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 1-3 u.p.e.a.). Natomiast niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego stanowią w aktualnym stanie prawnym podstawę skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 § 1 u.p.e.a.).

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Stosownie do art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

W myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.

Stosownie zaś do art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, zaś zgodnie z § 2 wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.).

Natomiast zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny po otrzymaniu zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia o:

1) oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej albo stwierdzeniu jego niedopuszczalności - kontynuuje postępowanie egzekucyjne albo podejmuje zawieszone postępowanie egzekucyjne;

2) uznaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 6, jeżeli przyczyna braku wymagalności obowiązku, niemająca charakteru trwałego, wystąpiła po wszczęciu egzekucji administracyjnej - zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części;

3) uznaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w:

a) art. 33 § 2 pkt 1-5,

b) art. 33 § 2 pkt 6, jeżeli przyczyna braku wymagalności obowiązku ma charakter trwały lub wystąpiła przed wszczęciem egzekucji administracyjnej

- umarza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części.

Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi przypomnieć raz jeszcze należy, że przedmiotem egzekwowanego na podstawie wyżej wymienionego tytułu wykonawczego z dnia 6 sierpnia 2020 r. obowiązku jest nakaz rozbiórki budynku wiat usytuowanej na nieruchomości nr [..] w miejscowości B., wynikający z podlegającej wykonaniu ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 czerwca 2017r..

Po otrzymaniu odpisu tytułu wykonawczego, co miało miejsce w dniu 24 sierpnia 2020 r., skarżąca pismem z dnia 26 sierpnia 2020 r., między innymi sformułowała zarzuty nieistnienia obowiązku rozbiórki, braku wymagalności obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu prawidłowego upomnienia. Zarzuty te były określone w art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 7 ustawy poprzedniej, a obecnie są zawarte w art. 33 § 2 odpowiednio w pkt 1, 5, 6, 2a, 4. Pozostałe zarzuty rozpatrywane ww. postanowieniem zawarte w art. 33 § 1 pkt 5, 6 i 10 nie są uwzględnione w ustawie aktualnie obowiązującej, zatem nie mogą w tym postępowaniu zostać ocenione.

Wadliwie wywodzi skarżąca, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym nie istnieje. Póki w obrocie prawnym pozostaje decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 czerwca 2017r. to obowiązek istnieje i podlega wykonaniu. Okoliczność ta jest jednoznaczna. Nie ma tutaj znaczenie, że od wydania decyzji upłynął jakiś czas, nawet gdyby ten czas był znaczny. Bowiem dopóki nie zostanie wyeliminowania z obrotu wspomniana decyzja dopóty skarżąca będzie zobowiązana do jej wykonania. Umorzenie postępowania egzekucyjnego zainicjowanego uprzednio wadliwie wystawionym tytułem wykonawczym nie pozbawiło ostatecznej decyzji WINB z 24 czerwca 2017 r. wykonalności, ani organu egzekucyjnego kompetencji do egzekwowania wykonania tej decyzji. Umorzone zostało jedynie postępowanie zainicjowane tytułem wykonawczym z 20 stycznia 2020 r. Tytuł wykonawczy wystawiony w dniu 6 sierpnia 2020 r. wszczął nowe postępowanie egzekucyjne. Także zarzut braku możliwości procedowania po umorzeniu postępowania jest chybiony. Podobnie jak brak jest regulacji prawnej nakazującej doręczenie kolejnego upomnienia wzywającego do wykonania obowiązku rozbiórki. Postępowanie egzekucyjne rozpoczyna się wystawieniem tytuły wykonawczego, a doręczenie upomnienia jest wymagane przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, stanowi bowiem ono dopiero zapowiedź wszczęcia postępowania egzekucyjnego w razie dalszego uchylania się zobowiązanego od wykonania ostatecznego obowiązku. Także upływ czasu pomiędzy doręczeniem upomnienia a wystawieniem tytułu egzekucyjnego nie ma żadnego znaczenia, gdyż przepisy ustawy nie określają, że upływ nawet długiego czasu od doręczenia upomnienia nie zezwala na wystosowanie do strony zobowiązanej tytułu egzekucyjnego.

Skarżąca kwestionuje zasadność ostatecznej decyzji WINB z 24 czerwca 2017 r. jednak w niniejszym postępowaniu prawidłowość tej decyzji nie podlega weryfikacji, Jest ona wiążąca tak dla organów egzekucyjnych, dla skarżącej, jak również dla Sądu. Jak bowiem wynika art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jeżeli zatem decyzja stała się ostateczna, jej wykonanie nie zostało wstrzymane, to obowiązkiem organu egzekucyjnego było wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Inaczej mówiąc kwestia prawidłowości wydawanych orzeczeń nie może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym, a przyjęcie takiego poglądu byłoby równoznaczne z umożliwieniem zobowiązanemu podważania ostatecznych rozstrzygnięć organów administracji poza trybami nadzwyczajnymi przewidzianymi w k.p.a. oraz o.p.

Należy podkreślić, że pomimo, iż małżonkowie są współwłaścicielami nieruchomości to zobowiązanym do wykonania ostatecznej decyzji rozbiórkowej jest każde z nich odrębnie. Kwestia ta została skarżącej szczegółowo wyjaśniona w uzasadnieniu do sprawy o sygnaturze akt II SA/Gd 85/21.

Wadliwie upatruje skarżąca we wprowadzeniu na obszarze Polski stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie w dniu 20 marca 2020 r. stanu epidemii jako okoliczności uniemożliwiającej wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Stan epidemii spowodował zawieszenie terminów procesowych w postepowaniach administracyjnych i egzekucyjnych, ale nie stanowił przeszkody w ich wszczęciu czy prowadzeniu.

Obowiązek, do którego wykonania skarżąca została zobowiązana tytułem wykonawczym został w nim określony prawidłowo, należycie została powołana podstawa tego obowiązku i tytuł wykonawczy zawiera wszelkie konieczne elementy, może być zatem podstawą egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym.

Końcowo podkreślenia wymaga, że w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym - zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są więc sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. W tym zakresie organy egzekucyjne prawidłowo ustaliły i wyjaśniły zobowiązanej, że wystawienie przedmiotowego tytułu wykonawczego było następstwem niewykonania nałożonego na stronę ostateczną decyzją z 24 czerwca 2017 r., obowiązku rozbiórki budynku wiaty.

Tym samym, tut. sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia, którychkolwiek ze wskazanych w zarzutach przepisów prawa, w tym przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zauważyć bowiem należy, że u podłoża postępowania egzekucyjnego leży brak wykonania przez skarżącą obowiązku nałożonego na nią przez uprawniony organ nadzoru budowlanego, wskutek niezastosowania się przez nią do przepisów Prawa budowlanego. Trudno w związku z tym poszukiwać w takiej sytuacji ochrony w powołanych przez skarżącą przepisach, tym bardziej, że art. 32 ust. 1 zd. 1 Konstytucji RP stanowi, że wszyscy są równi wobec prawa. W konsekwencji również skarżąca jest zobowiązana do przestrzegania powszechnie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego.

W efekcie sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie uchybień - ani tych podniesionych w skardze, ani też innych – branych pod rozwagę z urzędu, które mogłyby powodować konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze powyższe, sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.