Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 685/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183, art. 134 par. 1, art. 184, art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 92b, art. 92a, art. 92c, art. 5
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Joanna Zabłocka (spr.) Sędzia del. WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 18 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 25/14 w sprawie ze skargi D.P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od D.P. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 25/14 oddalił skargę D.P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [..] października 2013 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

W dniu [...] października 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (WITD) w S. przeprowadził kontrolę w przedsiębiorstwie D.P., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "....", której przedmiotem było przestrzeganie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, ustawy o transporcie drogowym oraz regulacji z zakresu wykonywania przewozów oraz przestrzegania przepisów ruchu drogowego w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 6 września 2011 r. Z czynności kontrolnych sporządzony został protokół kontroli z dnia 2 listopada 2011 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w S., nałożył na D.P. karę pieniężną w wysokości 30.000 zł w związku ze stwierdzeniem wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji, skróceniem tygodniowego oraz dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego, przekroczeniem maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego, przekroczeniem maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego, naruszeniem obowiązku wczytywania wymaganych danych z karty kierowcy, naruszeniem obowiązku wczytywania wymaganych danych z tachografu cyfrowego, nieudostępnieniem podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych wczytanych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy, przechowywanych w przedsiębiorstwie.

Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2011 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...] nałożył na d.P. karę pieniężną w wysokości 14.650 zł za niezgłoszenie na piśmie organowi, który udzielił licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm., dalej: u.t.d.), w wymaganym terminie, przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skrócenie dziennego czasu odpoczynku, skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku, nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy oraz wczytywania danych z urządzenia rejestrującego.

Na skutek odwołania D.P., decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] GITD uchylił wskazaną wyżej decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi, wskazując na konieczność sformułowania rozstrzygnięcia w sposób niepozostawiający wątpliwości czego dotyczy oraz jakie obowiązki zostały na stronę nałożone.

Ponownie rozpoznając sprawę WITD decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [....], nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 zł, za naruszenia stwierdzone podczas kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy.

Następnie po rozpoznaniu odwołania, GITD decyzją z dnia [...] października 2013 r., Nr [....], utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy przedstawił ustalenia stanu faktycznego, wskazujące na wystąpienie naruszeń ustawy o transporcie drogowym, dostrzeżonych przez organ I instancji.

Organ II instancji podzielił stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w S., iż przedsiębiorca nie zgłosił organowi udzielającemu licencji zmiany danych, polegających na dodaniu do posiadanego taboru, nowego pojazdu nr rej. [...] i w poddanym kontroli okresie, przedsiębiorca wykonywał przewozy drogowe pojazdem niezgłoszonym do licencji. Z uwagi na powyższe, nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 800 zł, wg. lp. złącznika nr 3, w związku z art. 14 ust. 1 u.t.d., organ odwoławczy uznał za zasadne.

W oparciu o analizę plików cyfrowych okazanych w toku kontroli, organ odwoławczy stwierdził, że przedsiębiorca nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (dalej: rozporządzenie nr 561/2006) tj. regularnego pobierania danych cyfrowych z karty kierowcy R.S. (za okres 17-26 lipca 2011 r.), M.C. (za okres 2 lutego 211 r. – 31 maja 2011 r.) i P.D. w którego przypadku, przedsiębiorca nie okazał plików cyfrowych pobieranych w okresie 1 marca -2011 r. - 31 maja 2011 r. GITD wskazał również, strona nie odniosła się do tego naruszenia. Powyższe skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł z tytułu naruszenia lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

Jak przyjął organ II instancji, przedsiębiorca nie dopełnił również obowiązku pobierania danych cyfrowych (art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 561/2006), z tachografu cyfrowego, zainstalowanego w pojeździe nr rej. [...], przynajmniej raz na 90 dni, gdyż dane cyfrowe powinny były zostać pobrane z pojazdu w miesiącu maju i wrześniu 2011 r. Organ odwoławczy wskazał, że strona nie odniosła się do tego naruszenia. Za naruszenie to kara pieniężna wyniosła 500 zł, stosownie do lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d.

Organ II instancji potwierdził również ustalenia organu I instancji, iż doszło do naruszenia w sprawie art. 14 ust. 2 w związku z art. 15 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370; dalej: rozporządzenie (EWG) nr 3821/85), art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r., poz. 155 ze zm.; dalej: ustawa o czasie pracy kierowców) oraz art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 561/2006, albowiem przedsiębiorca nie okazał do kontroli pełnych danych cyfrowych kart kierowców R.S>, M.C. i p.D.. Opisany stan faktyczny uzasadniał, według organu odwoławczego, nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 92.000 zł, stosownie do lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.

W ocenie organu odwoławczego, nie zachodziły określone w art. 92c u.t.d. przesłanki uwalniające przedsiębiorcę od nałożenia kary, wskazujące, iż nie miał on wpływu na powstałe naruszenia, wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie był w stanie przewidzieć. GITD wskazał również, że z uwagi na ilość naruszeń z zakresu norm czasu pracy kierowcy jakie zostały stwierdzone w przedmiotowej sprawie, nie stwierdził wystąpienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność przewoźnika wymienionych w art. 92b u.t.d. Zdaniem organu, fakt przeszkolenia kierowcy z zakresu czasu wykonywania pracy czy podpisanie regulaminu obowiązującego w przedsiębiorstwie nie świadczy o tym, że wykonanie przewozów w przedsiębiorstwie było prawidłowe. Stwierdził, że strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających fakt prawidłowej organizacji zadań zlecanych swoim pracownikom.

Według organu odwoławczego, kwestionowana decyzja zawierała wszystkie elementy określone w art. 107 § 1 k.p.a. Za nieuprawnione organ II instancji uznał zarzuty odwołania o zastosowaniu w sprawie przepisów ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 września 2011 r. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 10 ustawy zmieniającej, w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Organ odwoławczy wskazał, że obecnie obowiązujące przepisy są łagodniejsze od poprzednio obowiązujących, ponieważ ograniczają one nałożenie na stronę kary pieniężnej do 15.000 zł. Zauważył, że odrębną kwestią jest to, że organy obu instancji nie dopatrzyły się w materiale dowodowym okoliczności, z powodu których odpowiedzialność przedsiębiorcy powinna zostać wyłączona.

D.P. w skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na powyższą decyzję wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddaleniem skargi wskazując, że aktualne pozostaje stanowisko organu odwoławczego wyrażone w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270. ze zm.; dalej: p.p.s.a.)

Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem sporu jest możliwość wymierzenia przez organ administracji kary za naruszenia, które wynikały z ustaleń kontroli przeprowadzonej w siedzibie przedsiębiorcy w dniach od 4 października 2011 r. do 2 listopada 2011 r., a mających odzwierciedlenie w protokole nr [...], jak i z ustaleń dokonanych w toku postępowania.

WSA uznał, że wbrew twierdzeniom skargi, organy orzekające w sprawie poddały analizie, w oparciu o informacje uzyskane od przedsiębiorcy oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy, możliwość zastosowania art. 92 b ust. 1 w związku z art. 92c ust. 1 u.t.d., jednak analiza ta nie dostarczyła podstaw do ustalenia, że naruszenie przez przedsiębiorcę przepisów nastąpiło na skutek zdarzeń lub okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Wskazał, że system nadzoru w kontrolowanej jednostce ograniczał się do gromadzenia zapisów czasów pracy kierowców (danych cyfrowych), natomiast nie poddawano jakiejkolwiek analizie zgromadzonego w tym zakresie materiału w celu stwierdzenia jego kompletności oraz wyjaśniania na bieżąco powstałych naruszeń w zakresie przestrzegania czasu pracy lub zapobieżenia w przyszłości występowaniu nieprawidłowości w tym zakresie. Ponadto przedsiębiorca miał problem z ustaleniem liczby kierowców, którzy prowadzili pojazdy będące w jego użytkowaniu, co sam potwierdził w piśmie z dnia [..] lipca 2012 r.

Sąd I instancji podkreślił, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność prowadzący je podmiot i to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą. Ponadto przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania pracowników poprzez m.in. właściwą organizację pracy, prawidłowe zasady wynagradzania, kontrole dokumentacji czy stosowanie środków dyscyplinujących.

WSA wskazał, że przepisy art. 92b ust. 1 oraz 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., stanowiące ogólne klauzule wyłączające odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy nie mogą być interpretowane w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązków określonych w art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 561/2006 bowiem wypaczałoby to sens wskazanego obowiązku i oznaczałoby zwolnienie przedsiębiorcy z odpowiedzialności w każdej sytuacji.

Sąd I instancji odnosząc się do zarzutu polegającego na kwestionowaniu nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z tytułu nie zgłoszenia organowi udzielającemu licencji zmiany danych polegających na dodaniu do posiadanego taboru nowego pojazdu, bowiem – w ocenie skarżącego - brak był takiego obowiązku w związku z wejściem w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L.2009.300.51 ze zm.; dalej: rozporządzenia nr 1071/2009) uznał, że zarzut ten jest nieuzasadniony.

Stwierdził, że przepisy rozporządzenia nr 1071/2009 mają zastosowanie zarówno do przedsiębiorców, którzy zamierzają dopiero wykonywać działalność gospodarczą z zakresu przewozów drogowych, jak i do przedsiębiorców, którzy taką działalność gospodarczą już prowadzą i posiadali stosowną licencję na wykonywanie transportu drogowego. Zauważył, że zgodnie z art. 8 u.t.d., przed zmianą wynikającą z dostosowania do ww. regulacji jak i po tej zmianie, do wniosku o udzielenie licencji należy dołączyć wykaz pojazdów zawierający: a) markę, typ, b) rodzaj/przeznaczenie, c) numer rejestracyjny, d) numer VIN, e) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem, a powyższy przepis nie koliduje z art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 1071/2009, albowiem dopuszcza on by ustawodawca krajowy nakładał obowiązek przedkładania przynajmniej tych danych, o których mowa w art. 16 ust. 2 ale również i tych, które uzna za równie ważne do umieszczenia w krajowym rejestrze elektronicznym.

Ze względu na powyższe Sąd I instancji stwierdził, że na przedsiębiorcy ciąży obowiązek przedkładania organowi właściwemu do udzielania licencji takich danych, które wynikają z przepisu art. 8 u.t.d. oraz zgłaszania na piśmie zmiany tych danych (art. 14) w terminie 28 dni od ich powstania. Skoro skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedłożył dokumentu, z którego wynikałoby, że zgłosił właściwemu organowi zmiany danych dotyczących uzyskanych licencji w zakresie dodania do posiadanego taboru nowego pojazdu o nr rej. [...], to zasadnie nałożono karę w wysokości 800 zł (lp. 1.4 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Sąd I instancji odnosząc się do nieokazania w siedzibie przedsiębiorstwa w czasie kontroli wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu (nieokazanie danych cyfrowych odczytanych z karty kierowcy R.S., M.C. i P.D.) uznał, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że dnia [...] października 2011 r. kontrolujący przedsiębiorcę dokonali pobrania zapisów z urządzenia rejestrującego w postaci danych cyfrowych oraz zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu. Jednak przedsiębiorca nie okazał danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy R.S. za 8 dni w sytuacji, gdy w karta w tym okresie znajdowała się w pojeździe, danych cyfrowych z karty kierowcy M.C. (93 dni), danych cyfrowych z karty kierowcy P.D. (83 dni), w sytuacji gdy karta w tym okresie znajdowała się w tachografie.

WSA stwierdził, że kara opisana w lp. 6.3.7. stanowi konsekwencje naruszenia obowiązku okazywania przez przedsiębiorcę dokumentów w zakresie ewidencjonowania czasu pracy kierowców i nakładana jest za nieokazanie wszystkich dokumentów wymienionych w tym przepisie (alternatywa przewidziana jest tylko dla dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu). Obowiązki te wynikają zarówno z ustawy o czasie pracy kierowców jak i rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 (art. 15 ust. 1) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006.

W ocenie WSA nie budzi wątpliwości, że wczytywaniu podlegają dane znajdujące się na karcie kierowcy w dniu dokonywania tej czynności, która powinna nastąpić co najmniej raz na 28 dni (§ 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, Dz. U. Nr 159, poz. 1128 ze zm.). Skoro skarżący w dniu 4 października 2011 r. nie przedłożył wszystkich plików cyfrowych wczytanych z kart kierowców R. S., M. C. i P. d., to nałożenie kary na podstawie lp.6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. było uzasadnione.

d.P. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Szczecinie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Wyrokowi zarzucił:

naruszenia przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a w szczególności art. 92c oraz 92b u.t.d., poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i uznanie, że skarżący powinien ponosić odpowiedzialność za działania kierowców pracujących na jego zlecenie, pomimo tego, iż zlecenie to wykonywali w ramach prowadzenia własnych działalności gospodarczych, co oznacza, że skarżący nie miał wpływu na ich poczynania i nie może ponosić kary finansowej za ich działania;

naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a w szczególności art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia, a co wynika z tego, że zawiera ono niemal tożsame błędy jak wcześniejsze decyzje organu w tej samej materii.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została uwzględniona, ponieważ nie posiada usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy.

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej determinuje zakres kontroli instancyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny powinien podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega więc na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie wskazanym w zarzutach przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach powołanych podstaw kasacyjnych

Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych, to jest naruszeniu prawa materialnego i przepisów postępowania.

Stan faktyczny sprawy ustalony w postępowaniu administracyjnym i zaakceptowany przez Sąd I instancji nie został zakwestionowany.

W części wstępnej skargi kasacyjnej skarżący sformułował zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest przepisów art. 92c i 92b u.t.d. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący ponosi odpowiedzialność za działania kierowców pracujących na jego zlecenie, w sytuacji gdy zlecenie to wykonywali w ramach własnych działalności gospodarczych, przez co skarżący nie miał wpływu na ich działania. W uzasadnieniu kasacji rozwinął zarzut naruszenia tych przepisów, wskazując na niedokonanie oceny dowodów pod kątem możliwości zastosowania art. art. 92c i 92b u.t.d.

Zarzut ten jest nieuzasadniony. Przepis art. 92b ust. 1 u.t.d. określa okoliczności, które uzasadniają nienakładanie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku przez podmiot wykonujący przewóz. Przepis art. 92c ust. 1 u.t.d. określa sytuacje, w których nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się.

Natomiast art. 92 ust. 1 u.t.d. (w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym kontrolą) stanowił, że karze pieniężnej podlega podmiot, który wykonuje przewóz drogowy, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy o transporcie drogowym lub przepisów określonych w punktach 1 - 8, w tym przepisów o czasie pracy kierowców (2), wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych (7) i przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych (8). Przepis ten nakładał odpowiedzialność za naruszenie określonych obowiązków i warunków na podmiot wykonujący przewóz drogowy, czyli przedsiębiorcę.

Z przepisu art. 5 ust. 3 pkt 4 u.t.d. wynikało, że przedsiębiorca może wykonywać przewozy osobiście lub posługując się zatrudnionymi kierowcami, a także innymi osobami niezatrudnionymi przez przedsiębiorcę, lecz wykonującymi osobiście przewozy na jego rzecz. Ponadto z przepisu art. 92a ust. 4 u.t.d. wynika, że za kierowców zatrudnionych przez przedsiębiorcę uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz.

Trafnie zatem stwierdził Sąd I instancji, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy ponosi odpowiedzialność prowadzący je podmiot i to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działania osób, którymi w wykonywaniu działalności się posługuje i to niezależnie od stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą.

Odpowiedzialność przedsiębiorcy prowadzącego przedsiębiorstwo transportowe w zakresie transportu drogowego, za czyny osób wykonujących transport drogowy w jego imieniu nie jest odpowiedzialnością absolutną. Ustawa o transporcie drogowym przewiduje możliwość zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za działania osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności, jeżeli zostaną wykazane okoliczności wymienione w art. 92b ust. 1 u.t.d. lub w art. 92c ust. 1 u.t.d. Okoliczności te musi jednak wykazać przedsiębiorca, bowiem to na nim spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności, które taką odpowiedzialność mogą wyłączyć.

Nie jest uzasadniony zarzut skarżącego, że GITD w zaskarżonej decyzji pominął możliwość zastosowania w sprawie art. 92b ust. 1 u.t.d., wskazując tylko, że nie stwierdził, aby naruszenie przepisów nastąpiło na skutek okoliczności, których strona wykonująca przewóz nie mogła przewidzieć, a WSA pogląd ten podzielił.

NSA zauważa, że Sąd I insatncji odniósł się do kwestii zastosowania przez organy orzekające przepisów art. 92b ust. 1 oraz 92c ust. 1 u.t.d., stwierdzając w uzasadnieniu wyroku, że organy orzekające w sprawie poddały analizie w oparciu o informacje uzyskane od przedsiębiorcy oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy możliwość zastosowania art. 92b ust. 1 w związku z art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, jednakże analiza ta nie dostarczyła podstaw do ustalenia, że naruszenie przez przedsiębiorcę przepisów nastąpiło na skutek zdarzeń lub okoliczności, których nie mógł on przewidzieć. WSA podkreślił, że system nadzoru w kontrolowanej jednostce ograniczał się do gromadzenia zapisów czasów pracy kierowców (danych cyfrowych), natomiast nie poddawano jakiejkolwiek analizie zgromadzonego w tym zakresie materiału w celu stwierdzenia jego kompletności, wyjaśniania na bieżąco powstałych naruszeń w zakresie przestrzegania czasu pracy oraz w celu zapobieżenia w przyszłości występowaniu w tym zakresie nieprawidłowości. Przedsiębiorca miał problem z ustaleniem liczby kierowców, którzy prowadzili pojazdy będące w jego użytkowaniu, co sam potwierdził w piśmie z dnia [..[] lipca 2012 r.

Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji potwierdza trafność stanowiska WSA w tej kwestii. GITD dokonał oceny możliwości zastosowania w sprawie zarówno art. 92 b ust. 1 jak i art. 92c ust. 1 u.t.d.

Uzasadniając brak wystąpienia w sprawie przesłanek egzoneracyjnych z art. 92b ust. 1 u.t.d. GITD stwierdził między innymi, że właściwa organizacja i dyscyplina pracy ogólnie wymagana w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych implikuje obowiązek bezwzględnego przestrzegania nakazu odbierania przez kierowców wymaganych przerw i odpoczynków oraz respektowania norm prowadzenia pojazdów. Podkreślił, że w żadnym z przypadków naruszenia norm czasu pracy nie okazano wydruku z tachografu cyfrowego opisanego w sposób wskazany w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Wskazał, że strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających fakt prawidłowej organizacji zadań zlecanych pracownikom, a fakt przeszkolenia kierowców z zakresu czasu pracy, czy podpisanie obowiązującego w przedsiębiorstwie regulaminu nie świadczy o prawidłowym zorganizowaniu wykonywania przewozów. Przede wszystkim jednak o niespełnieniu przesłanek z art. 92b ust. 1 u.t.d. świadczy ilość stwierdzonych naruszeń norm czasu pracy kierowców.

Odnosząc się do popełnienia przez przedsiębiorcę naruszenia polegającego na nieokazaniu do kontroli pełnych plików cyfrowych wczytanych z kart kierowców, GITD uzasadnił brak możliwości zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d., wskazując w szczególności, że okoliczności sprawy i dowody nie wskazują, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło na skutek okoliczności i zdarzeń, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć. Przedsiębiorca nie wskazał bowiem na dowody, które uprawdopodobniłyby brak winy w niepobieraniu danych z kart kierowców w regularnych odstępach czasu. Trafnie organ podkreślił wagę pobierania danych cyfrowych z kart kierowców oraz jednostek pojazdowych, wskazując, że okazanie danych cyfrowych jedynie z jednostki pojazdowej nie zapewnia pełnej informacji o aktywności kierowcy, który może na przykład kierować w danym dniu dwoma pojazdami wyposażonymi w tachografy cyfrowe.

W ocenie NSA organ orzekający w sposób w pełni uprawniony uznał, że w sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d., a Sąd I instancji prawidłowo stanowisko to zaakceptował.

W związku z czym za nieuzasadnione należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. sformułowane w części wstępnej oraz uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

NSA zauważa również, że nie ma usprawiedliwionych podstaw zarzut, iż "Sąd nie dokonał żadnych ustaleń faktycznych odnośnie kwestii uwalniających podmiot realizujący przewozy drogowe od odpowiedzialności za poszczególne naruszenia." Rolą sądu administracyjnego stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jed. Dz.U. z 2016 r., nr 1066) jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W rozpoznanej sprawie Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji oraz postępowania, które doprowadziło do jej wydania, w tym ustaleń dokonanych przez organy administracji orzekające w sprawie, sam nie był jednak ani uprawniony ani zobowiązany do dokonywania ustaleń.

Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., który to przepis stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powołanie się na ten przepis wymaga wskazania, iż Sąd orzekł poza granicami danej sprawy lub powiązania z przepisem, którego naruszenia przez organ Sąd I instancji nie zauważył. Przy czym przez "niezauważenie naruszenia przepisów" nie można rozumieć sytuacji, w której Sąd dokonał kontroli poprawności zastosowania wskazanych przepisów, ale wynik tej kontroli jest niezgodny z oczekiwaniami strony.

Skarżący kasacyjnie nie wskazał, aby WSA orzekał poza granicami sprawy, nie wskazał również aby Sąd nie zauważył naruszenia przez GITD określonych przepisów. Podkreślić należy, że w rozpoznanej sprawie zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie może być podstawą do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji akceptującego rozstrzygnięcie organu w przedmiocie nałożenia kary z tytułu niezgłoszenia organowi udzielającemu licencji zmiany danych polegających na dodaniu do posiadanego taboru nowego pojazdu i wykonywania przewozów drogowych pojazdem niezgłoszonym do licencji oraz za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, które to zagadnienia mieszczą się w granicach rozpoznanej sprawy, rozstrzygnięcie w tym zakresie zostało skontrolowane przez Sąd I instancji, co znalazło odzwierciedlenie w szczegółowym omówieniu wskazanych zagadnień w uzasadnieniu wyroku.

Z wyżej wyłożonych przyczyn NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a

.