Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 282/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 27 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 859
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy W. zobowiązał S.A. do zwrotu należności wypłaconych D.G. na córkę S.A. (osobę uprawnioną) z funduszu alimentacyjnego w kwocie 2 447,97 zł wraz z ustawowymi odsetkami.

W uzasadnieniu wyjaśniono, iż decyzją nr. [...] z dnia [...]r. oraz decyzją nr. [...] z dnia [...]r. przyznane zostały świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną – S.A. ur. [...]r. w wysokości 500 zł. miesięcznie. Świadczenia zostały przyznane w okresie świadczeniowym 2013/2014 tj. od 01.09.2013r. do 30.09.2013r. oraz od 01.10.2013r. do 30.09.2014r.

Dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami (art. 27 ust. 1. ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów). Po zakończeniu okresu świadczeniowego organ właściwy wierzyciela wydaje decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W związku z zakończeniem okresu świadczeniowego 2013/2014 organ właściwy wierzyciela zobowiązany był do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie.

W odwołaniu od tej decyzji S.A. podniósł zarzuty dotyczące naruszenia w trakcie postępowania art. 7, art. 10 § 1, art. 42§1 i § 3, art. 50 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 9 ust 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Jak podaje w uzasadnieniu D.G. ze względu na swoją sytuację dochodową (majątkową) nie powinna była uzyskać prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Nie będąc poinformowanym o postępowaniu w sprawie przyznania jej przedmiotowych świadczeń, bowiem nie traktowano go jako stronę, nie mógł złożyć stosownych wyjaśnień co do tych okoliczności. Wobec pobrania przez D.G. świadczeń alimentacyjnych wniósł o uchylenie decyzji obciążającej go obowiązkiem ich zwrotu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie Wójta Gminy W., podzielając jego stanowisko w kwestii zaistnienia podstaw faktycznych i prawnych do podjęcia decyzji nakazującej zwrot przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych z funduszu D.G. na rzecz S.A.

W uzasadnieniu decyzji podkreślono w szczególności to, że decyzja w sprawie obciążenia dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu ma charakter aktu związanego w związku z tym, w sytuacji kiedy zostają spełnione przesłanki ustawowe właściwy organ jest zobligowany do jej wydania. Wskazano także na możliwość umorzenia zobowiązania wynikającego z takiej decyzji, bądź też odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty.

Pismem z dnia 19 marca 2015 r. S.A. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, podnosząc w niej zarzuty dotyczące naruszeń prawa procesowego oraz materialnego:

1/ art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego co do istoty rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego i nierozpatrzenie zarzutów wobec decyzji Wójta Gminy W., który dopuścił się następujących uchybień:

2/ art. 7 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

3/ art. 10 § 1 kpa poprzez uniemożliwienie skarżącemu udziału w postępowaniu administracyjnym z wniosku D.G.;

4/ art. 42 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niedoręczenie skarżącemu zawiadomienia o toczącym się postępowaniu administracyjnym z wniosku D.G.;

5/ art. 50 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wezwania skarżącego do złożenia wyjaśnień przed wydaniem decyzji o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego;

6/ art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.

Skarżący, wskazując na powyższe uchybienia, żądał wznowienia postępowania w sprawach zakończonych decyzją nr. [...] z dnia [...]r. oraz decyzją nr. [...] z dnia [...]r. na podstawie których przyznano świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz S.A.

Ponadto wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi przywołuje argumenty analogiczne jak w odwołaniu. Postępowanie w sprawie przyznania świadczeń, których obowiązkiem zwrotu go obciążono, toczyło się bez jego wiedzy i udziału mimo tego, iż Wójt Gminy W. miał możliwość zawiadomienia go o tym i wysłuchania przed wydaniem decyzji. Jego zdaniem, organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do tego zarzutu, który stanowi podstawę wznowienia postępowali administracyjnego.

Ponadto administracyjny nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności odnoszącego się do sytuacji dochodowej D.G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. nie odniosło się w ogóle do tej części odwołania. W piśmie dnia 3.01.2014r poinformował organ administracyjny o faktycznych dochodach D.G. Na powyższe pismo nie otrzymał żadnej odpowiedz. Organ administracyjny w ogóle nie był zainteresowany faktem, że doszło do pobrania nienależnego świadczenia. W roku poprzedzającym okres świadczeniowy D.G. prowadziła działalność gospodarczą jako instruktor jogi, a jej dochody znacznie przekraczały kwotę 725zł na osobę. Prowadzi zajęcia jogi dla co najmniej 80 osób, jej dochód kształtuje się w granicach 8.000zł miesięcznie. Ma dwa domy jeden w B. przy ul [...], drugi w K. przy ul. [...]. Połowę domu w K. wynajmuje otrzymując kwotę 750zł miesięcznie. Drugą połowę domu w K. nabyła w roku 2012, a wiec w okresie kiedy jej dochody rzekomo miały nie przekraczać 725zł na osobę. Od umowy cywilnoprawnej uiściła stosowny podatek do Urzędu Skarbowego. Zajmuje się sprzedażą suplementów i akcesoriów do jogi. Jest właścicielką samochodu [...], drugi samochód będący jej własnością [...] sprzedała w 2014r, a wiec w czasie pobierania alimentów z FA. za kwotę 4000zł.

W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie, argumentując tak jak w uzasadnieniu swojego postanowienia.

Pismem procesowym z dnia 30 marca 2015 r. S.A. podtrzymał zarzuty pod noszone w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) .

Stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 859 ze zm., dalej: ustawa), dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Zgodnie z ust. 2 art. 27 tej ustawy (w wersji obowiązującej w dacie orzekania przez organ odwoławczy, jak również organ I instancji) organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

W świetle ustaleń poczynionych w trakcie postępowania nie budzi wątpliwości, iż na mocy decyzji Wójta Gminy W. nr. [...] z dnia [...] r. nr. [...] z dnia [...]r. D.G. pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz córki S.A. w okresie świadczeniowym 2013/2014 ( od 01.09.2013r. do 30.09.2013r. oraz od 01.10.2013r. do 30.09.2014r.), zaś zobowiązanym do świadczeń alimentacyjnych był skarżący (dłużnik alimentacyjny).

Wobec tego, w myśl art. 27 ust. 1 w zw. z ust. 2, po zakończeniu okresu świadczeniowego organ właściwy wierzyciela był zobowiązany wydać decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Trzeba zauważyć, że ze względu na związany charakter tej decyzji żadne inne okoliczności, poza wskazanymi w tych przepisach, nie mogą mieć wpływu na jej treść. Dotyczy to także wskazywanych przez skarżącego kwestii związanych z sytuacją dochodową D.G., które mogą mieć znaczenie nie dla rozpatrywanej sprawy, ale dla oceny prawidłowości decyzji przyznających świadczenie alimentacyjne z roku 2013 (nr. [...] z dnia [...]r.i nr. [...] z dnia [...]r.). W szczególności zaś ustalenie, iż przekraczała ona w dacie przyznania świadczenia kryterium dochodowe (725 zł) powinno skutkować uchyleniem tych decyzji po wznowieniu postępowania i zobowiązaniem do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. W związku z tym, ze względu na granice sprawy rozpatrywanej przez Sąd, nie znajdują uzasadnienia te zarzuty podnoszone w skardze, które wiążą się z brakiem odniesienia organów orzekających w sprawie do wskazywanych przez skarżącego informacji już na etapie odwołania. Podobny charakter mają zarzuty tyczące braku udziału skarżącego w postępowaniach zakończonych decyzjami przyznającymi świadczenie alimentacyjne, bowiem i ta kwestia pozostaje poza granicami rozpatrywanej sprawy.

W ocenie Sądu, ze względów przytoczonych wyżej skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, wykazała bowiem, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.