Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3069/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6165 Nasiennictwo i ochrona roślin uprawnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty sankcyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej kpa, w związku z art. 123 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz. U. z 2012 r., poz. 1512 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania W.R. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. z dnia [...] lipca 2015 r. znak [...] w sprawie określenia opłaty sankcyjnej w wysokości 44014,32 złotych (słownie: czterdzieści cztery tysiące czternaście złotych i trzydzieści dwa grosze) za prowadzenie obrotu materiałem siewnym niezgodnie z warunkami określonymi w art. 104 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz. U. z 2012 r., poz. 1512 ze zm.),

- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie przedstawia się w sposób następujący.

W dniu 1 czerwca 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. wszczął z urzędu postępowanie w związku z dokonaniem przez W.R. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...] Firma Nasienna, W.R." z siedzibą w Z. sprzedaży na cele siewne nasion łubinu żółtego odmiany Mister w ilości 8450 kg za kwotę 22007,16 zł (słownie: dwadzieścia dwa tysiące siedem złotych i szesnaście groszy), które nie stanowiły materiału siewnego dopuszczonego na obszarze RP do obrotu, tj. nie spełniały warunków dopuszczalności określonych w art. 104 ust. 1 pkt 1 ustawy o nasiennictwie.

W wyniku kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy w dniach 4 - 8 maja 2015 r. ustalono, że przedsiębiorca posiadający uprawnienia do pobierania prób materiału siewnego oraz upoważnienie do wypełniania etykiet urzędowych dopuścił się nieprawidłowości w zakresie przygotowywania dokumentacji sporządzonej na okoliczność pobrania próby laboratoryjnej i sprzedaży nasion łubinu żółtego odmiany Mister, oznaczonych przez przedsiębiorcę nr partii [...]. Ustalono, że W.R. wprowadził do obrotu materiał siewny nieodpowiadający wymaganiom określonym w art. 104 ust. 1 pkt ustawy.

W dniu 20 stycznia 2015 r. W.R., korzystając z posiadanych uprawnień do pobierania prób materiału siewnego roślin rolniczych, pobrał próbę nasion łubinu żółtego odmiany Mister z partii o masie 12 000 kg, nr [...], pochodzącą z plantacji uznanej po ocenie polowej za kategorię kwalifikowaną C/2 i przekazał ją do oceny laboratoryjnej, jak wynika z protokołu pobrania prób materiału siewnego nr [...]. Według oświadczenia kontrolowanego z dnia 6 maja 2015 r. złożonego do protokołu kontroli, poddane uprzednio czyszczeniu i przyjęte na stan magazynowy w ilości 12 000 kg nasiona łubinu żółtego, zostały w dniu 5 lutego 2015 r. powtórnie przez przedsiębiorcę sprawdzone, w wyniku czego usunął on dwa opakowania nasion o łącznej masie 1500 kg, które uznał za zanieczyszczone i przeznaczył do sprzedaży na cele niesiewne. Od dnia 6 lutego 2015 r. W.R. rozpoczął sprzedaż nasion łubinu żółtego, które w ilości 10 500 kg pozostały po odseparowaniu nasion zanieczyszczonych. Sprzedaż nasion łubinu żółtego kontynuował do dnia 19 lutego 2015 r., zbywając 6650 kg w opakowaniach o masie 25 kg za łączną kwotę 16 563,96 zł (słownie: szesnaście tysięcy pięćset sześćdziesiąt trzy złote i dziewięćdziesiąt sześć groszy).

Stosownie do protokołu pobrania prób materiału siewnego z dnia 20 stycznia 2015 r. nr [...] oraz otrzymanych wyników badań, wystawiono informację o dyskwalifikacji materiału siewnego po ocenie laboratoryjnej nr [...], która oznaczała dyskwalifikację partii nasion łubinu żółtego odmiany Mister nr [...] o masie 12 000 kg ze względu na ponadnormatywną dla kategorii materiału siewnego zakwalifikowanego w kategorii C/2 zawartość nasion gatunków obcych. Taką informację W.R. otrzymał w dniu 2 marca 2015 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru. W konsekwencji organ pierwszej instancji stwierdził, że nasiona będące przedmiotem sprawy, nie uzyskały statutu materiału siewnego zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a w zw. z art. 34 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz. U. z 2012 r., poz. 1512 ze zm.) i nie spełniały warunków dopuszczenia do obrotu określonych w art. 104 ust. 1 pkt 1 ustawy o nasiennictwie. Wobec powyższego sprzedane przez przedsiębiorcę nasiona nie mogły być dopuszczone do obrotu.

W toku czynności kontrolnych wykazano również, że W.R. w dniu 3 marca 2015 r. po raz drugi w odniesieniu do partii nasion łubinu żółtego odmiany Mister, oznaczonych nr [...] w kategorii C/2, a więc partii, która została zdyskwalifikowana, pobrał próbę z pozostałych na stanie magazynowym nasion w ilości 3850 kg, zgłaszając przedmiotową partię do powtórnej oceny laboratoryjnej w celu zakwalifikowania w kategorii C/2. Protokół z dnia 3 marca 2015 r. nr [...], sporządzony przez W.R. na okoliczność pobrania tej próby, zawierał naniesioną w jego treść niezgodną ze stanem faktycznym wielkość partii wynoszącą 10 500 kg, zamiast 3850 kg. Szczegółowa analiza treści faktur dotycząca zbytu przez przedsiębiorcę 3850 kg przedmiotowych nasion wykazała, że wprowadził do obrotu w dniu 9 marca 2015 r. 1800 kg nasion za kwotę 5443,20 zł (słownie: pięć tysięcy czterysta czterdzieści trzy złote i dwadzieścia groszy), które nie spełniały warunków pozwalających na dopuszczenie ww. nasion do obrotu. Wyniki oceny laboratoryjnej nie były znane, dlatego przedmiotowe nasiona nie mogły stanowić materiału siewnego dopuszczonego do obrotu w myśl art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a w związku z art. 34 ust. 2 pkt 2 ustawy o nasiennictwie.

Mając powyższe na uwadze, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. uznał, iż W.R. dokonał sprzedaży nasion łubinu żółtego odmiany Mister, oznaczonego nr partii [...] w kategorii C/2 w ilości 8450 kg za kwotę 22 007, 16 zł (słownie dwadzieścia dwa tysiące siedem złotych i szesnaście gorszy) niezgodnie z warunkami określonymi w art. 104 ust. 1 ustawy o nasiennictwie i na podstawie art. 123 ust. 1 i 4 ustawy o nasiennictwie nałożył na przedsiębiorcę opłatę sankcyjną w kwocie 44 014,32 zł (słownie: czterdzieści cztery tysiące czternaście złotych i trzydzieści dwa grosze) stanowiącej 200% kwoty należnej za sprzedany materiał siewny niezgodnie z warunkami określonymi w art. 104 ust. 1 pkt 1 ustawy o nasiennictwie.

Od powyższej decyzji W.R. wniósł odwołanie. Zarzucił naruszenie art. 7 kpa przez brak uwzględnienia przez organ okoliczności pobrania przez przedsiębiorcę w dniu 8 stycznia 2015 r. próby łubinu żółtego odmiany Mister celem wykonania analizy materiału siewnego, która według strony okazała się spełniać wszystkie niezbędne procedury oceny laboratoryjnej. Ponadto zarzucił brak uwzględnienia przez organ pierwszej instancji w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji okoliczności osobistego ustalenia przez stronę w dniu 9 marca 2015 r. w czasie obecności w laboratorium w K. jakości materiału siewnego dostarczonego do analizy laboratoryjnej.

W tych okolicznościach, po rozpatrzeniu odwołania strony, została wydana opisana na wstępie decyzja Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] sierpnia 2015 r.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ stwierdził, że zgodnie z materiałem dowodowym sprawy, przedsiębiorca zbył nasiona łubinu żółtego, które nie spełniały warunków dopuszczających je do obrotu, określonych w art. 104 ust. 1 pkt 1 ustawy o nasiennictwie, co potwierdzają wystawione faktury.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 44 ust. 1 i 3 ustawy o nasiennictwie, oceny laboratoryjnej materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych dokonują laboratoria wojewódzkich inspektoratów ochrony roślin i nasiennictwa. Oceny takiej, z zastrzeżeniem art. 45, mogą dokonywać również laboratoria, które uzyskały akredytację wojewódzkiego inspektora. Organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisami ustawy o nasiennictwie, aby przedmiotowe nasiona łubinu żółtego mogły zostać uznane za materiał siewny w rozumieniu ustawy o nasiennictwie, muszą m.in. spełniać wymagania w zakresie wytwarzania i jakości. Potwierdzeniem spełnienia tych wymagań jest uzyskanie świadectwa oceny laboratoryjnej w zakresie jakości nasion łubinu żółtego.

Organ odwoławczy stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, w szczególności wystawione przez stronę faktury VAT, że przedsiębiorca sprzedawał nasiona łubinu żółtego odmiany Mister bez uzyskania świadectwa oceny laboratoryjnej, a więc obracał nasionami, które nie spełniły warunków dopuszczalności do obrotu. Ponadto podkreślił, że zgodnie z art. 46 ustawy o nasiennictwie, pobierania prób i oceny laboratoryjnej materiału siewnego dokonuje się zgodnie z metodyką określoną przez Międzynarodowy Związek Oceny Nasion (ISTA). Metodyka określona przez przepisy ISTA nakazuje próbobiorcy zaplombowanie partii, z której była pobrana próba do oceny laboratoryjnej, do czasu uzyskania wszystkich wyników oceny.

Organ wyjaśnił, że przedsiębiorca posiadający akredytację do pobierania prób materiału siewnego do oceny laboratoryjnej, a więc posiadający pewien zakres kompetencji organu państwa jakim jest działający w imieniu wojewody wojewódzki inspektor, tego zabezpieczenia nie dokonał pobierając próbę niezgodnie z obowiązującą metodyką. Podkreślił, że zgodnie z przepisami ISTA, każda partia materiału siewnego poddana procesowi czyszczenia musi być przed pobraniem próby do oceny laboratoryjnej poddana ujednoliceniu. Odwołujący się wprowadził do obrotu materiał siewny bez wymaganej oceny laboratoryjnej zakończonej pozytywnym wynikiem. Ponadto był to materiał z partii, która wcześniej została zdyskwalifikowana jako niespełniająca wymagań w zakresie jakości, co potwierdza informacja o dyskwalifikacji wystawiona w dniu 16 lutego 2015 r.

Zdaniem organu, nie ma znaczenia okoliczność, że przedmiotowy materiał siewny łubinu nie był przeznaczony do produkcji nasiennej (najniższy stopień kwalifikacji), ponieważ każdy materiał siewny musi spełniać określone przepisami ustawy wymagania. Przedsiębiorca sprzedając nasiona łubinu żółtego odmiany Mister przed uzyskaniem świadectwa oceny laboratoryjnej dopuścił się naruszenia art. 104 ust. 1 ustawy o nasiennictwie.

Organ uznał za niezasadny zawarty w odwołaniu zarzut naruszenia art. 7 kpa poprzez brak uwzględnienia przez organ pierwszej instancji okoliczności pobrania przez odwołującego w dniu 8 stycznia 2015 r. próby łubinu żółtego odmiany Mister celem wykonania wewnętrznej analizy materiału siewnego, po wykonaniu której doszedł do przekonania o zgodności z prawem jakości badanych nasion i możliwości legalnego prowadzenia obrotu materiałem siewnym. Wyjaśnił, że w związku z treścią art. 44 ust. 1 i ust. 3 ustawy o nasiennictwie, badania wewnętrzne dokonane przez przedsiębiorcę, nie są miarodajne i nie mogą stanowić podstawy uznania badanych nasion za materiał siewny. Organ zauważył, że przedsiębiorca nie wykonał także badania w laboratorium akredytowanym i w konsekwencji nie uzyskał świadectwa oceny laboratoryjnej.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 7 kpa poprzez brak uwzględnienia przez organ pierwszej instancji osobistego ustalenia przez odwołującego się w dniu 9 marca 2015 r. w laboratorium w K. jakości materiału siewnego dostarczonego do analizy laboratoryjnej – tj. że przesłana przez przedsiębiorcę próba nasion łubinu żółtego odmiany Mister spełnia szczegółowe wymagania dla materiału siewnego kategorii kwalifikowany C/2 – organ stwierdził, że we wskazanej przez skarżącego dacie nie istniała możliwość udzielenia innej informacji, niż odnosząca się do parametru masy tysiąca nasion, który tego dnia jako jedyny spośród wszystkich składowych pełnej oceny laboratoryjnej został oznaczony i mógł być udostępniony właścicielowi badanej partii nasion. Podkreślił, że oznaczenie parametru masy tysiąca nasion nie jest równoznaczne z otrzymaniem świadectwa oceny laboratoryjnej i nie może być traktowane jako dopuszczające materiał siewny do obrotu. Pozostałe parametry zostały oznaczone w późniejszych terminach, co potwierdzają dowody w postaci karty badania nasion nr lab. [...] zawierające wynik badania w zakresie czystości nasion i zawartości innych nasion opatrzone datą zakończenia analizy w dniu 24 marca 2015 r. oraz wynik badania w zakresie zdolności kiełkowania opatrzony datą zakończenia analizy w dniu 3 kwietnia 2015 r.

Na podstawie zgromadzonych w postępowaniu dowodów, w szczególności wystawionych faktur, karty badania nasion oraz informacji o dyskwalifikacji partii materiału siewnego po ocenie laboratoryjnej, organ odwoławczy stwierdził, że przedsiębiorca w terminie od dnia 6 do 19 lutego 2015 r. oraz w dniu 9 marca 2015 r. prowadził obrót nasionami łubinu żółtego odmiany Mister jako materiałem siewnym nr partii [...] oraz dokonał sprzedaży przedmiotowych nasion z naruszeniem art. 104 ust. 1 pkt. 1 ustawy o nasiennictwie. W następstwie naruszenia tego przepisu za zasadne uznał nałożenie na przedsiębiorcę opłaty sankcyjnej, o której mowa w art. 123 ust. 1 ustawy o nasiennictwie. Jak wynika z wystawionych faktur, przedsiębiorca sprzedał nasiona łubinu żółtego odmiany Mister, nr partii [...], w ilości 8450 kg, które nie stanowiły materiału siewnego dopuszczonego do obrotu na obszarze RP w rozumieniu definicji zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a w zw. z art. 34 ust. 2 pkt 2 oraz art. 104 ust. 1 pkt 1 ustawy o nasiennictwie, za łączną kwotę 22 007,16 zł, zatem zdaniem organu zasadne było nałożenie opłaty sankcyjnej w kwocie 44 014,32 zł.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W.R., zarzucając:

- naruszenie art. 7 kpa poprzez niepodjęcie przez organ II instancji z urzędu inicjatywy dowodowej, a w konsekwencji niewyjaśnienie, jaki charakter miała kontrola materiału siewnego w dniu 08.01.2015 r. oraz czy była zgodna z procedurą oceny laboratoryjnej (ISTA), tj. niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i w konsekwencji niczym niepoparte przyjęcie, że kontrola ta miała charakter wewnętrzny;

- naruszenie art. 7 kpa poprzez niepodjęcie przez organ II instancji z urzędu inicjatywy dowodowej zmierzającej do ustalenia, w jakim charakterze i okolicznościach skarżący w dniu 09.03.2015 r. powziął wiedzę o spełnianiu przez materiał siewny poddany próbie wymagań kategorii kwalifikowanego drugiego rozmnożenia C/2;

- naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu poprzez niepoinformowanie go o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w toku postępowania przed Głównym Inspektorem Ochrony Roślin i Nasiennictwa, podczas gdy obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu występuje we wszystkich jego stadiach i przejawia się m.in. w umożliwieniu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji;

- naruszenie art. 35 § 3 kpa w zw. z art. 36 § 1 kpa poprzez niezałatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym w terminie wynikającym z art. 35 § 3 kpa, tj. miesiąca od dnia otrzymania odwołania, niepowiadomienie skarżącego o braku możliwości załatwienia sprawy w ustawowym terminie i zaniechanie wyznaczenia nowego terminu zakończenia postępowania odwoławczego;

- naruszenie art. 77 § 1 kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, tj. nieuzyskanie wyników lub urzędowych informacji na temat kontroli materiału siewnego przeprowadzonej w dniu 8.01.2015 r. oraz nieuzyskanie wiedzy na temat informacji powziętych przez skarżącego od pracowników laboratorium w K. w dniu 9.03.2015 r. i ich charakteru;

- naruszenie art. 123 ust. 1 i 4 ustawy o nasiennictwie poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że odpowiedzialnością finansową objęte jest pierwsze wprowadzenie do obrotu materiału siewnego wbrew treści art. 104 ust. 1 i 4 ustawy o nasiennictwie, podczas gdy z dyspozycji ww. przepisu wynika, że obowiązkowi uiszczenia opłaty sankcyjnej podlega ten, kto materiałem siewnym obraca w sposób niezgodny z art. 104 ust. 1 -7 ustawy o nasiennictwie, podczas gdy samo wprowadzenie do obrotu nie jest objęte definicją obrotu wskazaną w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o nasiennictwie.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.

Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu podlegała decyzja Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] sierpnia 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. z dnia [...] lipca 2015 r., stwierdzającą dokonanie przez przedsiębiorcę W.R. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...] Firma Nasienna, W.R." z siedzibą w Z. wprowadzenie do obrotu nasion łubinu żółtego odmiany Mister, które nie stanowiły materiału siewnego dopuszczonego do obrotu na obszarze RP oraz określającą wysokość opłaty sankcyjnej należnej za sprzedany materiał siewny.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 123 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz. U. z 2012 r., poz. 1512 ze zm.), zgodnie z którym kto prowadzi obrót materiałem siewnym niezgodnie z warunkami określonymi w art. 104 ust. 1 – 7, jest obowiązany do wycofania go z obrotu na własny koszt oraz do wniesienia na rachunek wojewódzkiego inspektoratu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę prowadzącego obrót albo dostawcy, albo miejsce wykonywania działalności gospodarczej, jeżeli jest inne niż miejsce zamieszkania prowadzącego obrót albo dostawcy – w przypadku gdy prowadzącym obrót jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, materiałem siewnym, opłaty sankcyjnej stanowiącej 200% kwoty należnej za sprzedany lub dostarczony materiał siewny.

Zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt. 1 ustawy o nasiennictwie do obrotu dopuszcza się materiał siewny kategorii elitarny, kategorii kwalifikowany, kategorii standard i kategorii handlowy odmian roślin rolniczych i warzywnych wpisanych do krajowego, rejestru, odpowiednich rejestrów innych niż Rzeczpospolita Polska państw członkowskich lub wspólnotowego katalogu lub rejestru państwa stowarzyszonego. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o nasiennictwie, materiał siewny oznacza rośliny lub ich części przeznaczone do siewu, sadzenia, szczepienia, okulizacji lub innego sposobu rozmnażania roślin, spełniające wymagania w zakresie wytwarzania i jakości dla danej kategorii i stanowi: materiał siewny roślin rolniczych obejmujący nasiona roślin rolniczych odmian gatunków objętych przepisami dotyczącymi wytwarzania i jakości.

Przepis art. 46 ust. 1 ustawy o nasiennictwie stanowi, że pobierania prób i oceny laboratoryjnej materiału siewnego dokonuje się zgodnie z metodyką określoną przez Międzynarodowy Związek Oceny Nasion (ISTA). Ponadto, zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o nasiennictwie, ocena materiału siewnego polega na sprawdzeniu, czy materiał siewny spełnia wymagania w zakresie jego wytwarzania lub czy materiał siewny odpowiada określonym wymaganiom w zakresie jakości. Zgodnie zaś z art. 34 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, ocena materiału siewnego w zależności od gatunku roślin i kategorii wytwarzanego materiału siewnego, obejmuje ocenę laboratoryjna polegającą na sprawdzeniu jakości lub zdrowotności materiału siewnego.

Zdaniem Sądu, w świetle wskazanej powyżej regulacji prawnej, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, skarżący dokonał sprzedaży nasion łubinu żółtego odmiany Mister oznaczonego nr partii [...] kategorii C/2 w ilości 8450 kg za kwotę 22007,16 zł (słownie: dwadzieścia dwa tysiące siedem złotych i szesnaście gorszy) niezgodnie z warunkami określonymi w art. 104 ust. 1 ustawy o nasiennictwie.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 7 kpa poprzez niepodjęcie przez organ II instancji z urzędu inicjatywy dowodowej oraz niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przede wszystkim stwierdzić należy, że zgodnie z art. 44 ust. 1 i 3 ustawy o nasiennictwie, oceny laboratoryjnej materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych dokonują laboratoria wojewódzkich inspektoratów ochrony roślin i nasiennictwa. Oceny tej, z zastrzeżeniem art. 45, mogą dokonywać również laboratoria inne niż urzędowe, które uzyskały akredytację wojewódzkiego inspektora. Zgodnie z ww. przepisami ustawy, aby przedmiotowe nasiona łubinu żółtego mogły zostać uznane za materiał siewny w rozumieniu ustawy o nasiennictwie, muszą m.in. spełniać wymagania w zakresie wytwarzania i jakości. Potwierdzeniem spełnienia tych wymagań jest uzyskanie świadectwa oceny laboratoryjnej, dotyczącego spełnienia wymagań jakościowych określonych dla łubinu żółtego. Dopiero po uzyskaniu takiego świadectwa skarżący mógłby obracać przedmiotowym materiałem siewnym.

W ocenie Sądu, prawidłowo przyjęły organy orzekające w sprawie, że samodzielne przeprowadzenie przez skarżącego w dniu 8 stycznia 2015 r. badania nasion w świetle ww. przepisów nie może być uznane za wiarygodne i wiążące. Wyłącznie badania nasion wykonane przez laboratorium, o którym mowa w ustawie, jest obiektywne i prawnie wiążące.

Ponadto, w kontekście zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia przez organ okoliczności, iż skarżący w dniu 9 marca 2015 r. powziął wiedzę o spełnieniu przez materiał siewny poddany próbie wymagań kategorii kwalifikowany drugiego rozmnożenia C/2, w związku z dowodem z dokumentu w postaci formularza karty badania tysiąca nasion z dnia 9 marca 2015 r., zauważyć należy, że oznaczenie parametru masy tysiąca nasion nie jest równoznaczne z otrzymaniem świadectwa oceny laboratoryjnej i nie może być traktowane jako dopuszczające materiał siewny do obrotu. Z akt sprawy wynika bezspornie, że pozostałe parametry zostały oznaczone w późniejszych terminach, co potwierdzają dowody w postaci karty badania nasion nr lab. [...] opatrzone datą zakończenia analizy 24 marca 2015 r., a także wynik badania w zakresie zdolności kiełkowania opatrzony datą zakończenia analizy 3 kwietnia 2015 r. Twierdzenia skarżącego, iż uzyskał on już w dniu 9 marca 2015 r. informację o spełnieniu przez materiał siewny, nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy.

Podkreślenia wymaga, że dokonane przez skarżącego czynności z dnia 8 stycznia 2015 r. nie mogą być traktowane jako kontrola w rozumieniu art. 121 ustawy o nasiennictwie. Zgodnie z art. 121 ust. 1 i 2 ustawy o nasiennictwie, kontrola materiału siewnego polega na losowym sprawdzeniu wymagań w zakresie jakości oraz spełniania innych wymagań w zakresie wytwarzania, oceny i przechowywania materiału siewnego, a także obrotu tym materiałem. Kontrolę materiału siewnego przeprowadza wojewódzki inspektor, zatem działania podjęte przez skarżącego nie mogą być traktowane jako kontrola materiału siewnego.

Jak wskazano na wstępie, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o nasiennictwie, materiał siewny oznacza rośliny lub ich części przeznaczone do siewu, sadzenia, szczepienia, okulizacji lub innego sposobu rozmnażania roślin, spełniające wymagania w zakresie wytwarzania i jakości dla danej kategorii i stanowi materiał siewny roślin rolniczych, obejmujący nasiona roślin rolniczych odmian gatunków objętych przepisami dotyczącymi wytwarzania i jakości. Zgodnie z pkt 8 ust. 1 ustawy, materiał siewny kategorii kwalifikowany oznacza materiał siewny wyprodukowany bezpośrednio z materiału siewnego kategorii elitarny, przeznaczony do produkcji materiału siewnego kategorii kwalifikowany kolejnych rozmnożeń lub do produkcji innej niż produkcja materiału siewnego. Przepis art. 35 ust. 1 określa zaś m. in., że materiał siewny roślin rolniczych, podlega ocenie polowej, ocenie laboratoryjnej oraz ocenie tożsamości i czystości odmianowej. Ponadto, zgodnie z art. 104 ustawy do obrotu dopuszcza się materiał siewny kategorii elitarny, kategorii kwalifikowany.

Mając na uwadze powyższe przepisy ustawy należy stwierdzić, że w obrocie może pozostawać materiał siewny, tj. m. in. nasiona roślin rolniczych spełniające wymagania w zakresie wytwarzania i jakości określone dla danej kategorii. Potwierdzeniem spełnienia wymagań, a tym samym uznaniem w określonej kategorii, jest przeprowadzenie urzędowej lub pod urzędowym nadzorem, co najmniej oceny polowej oraz oceny laboratoryjnej, wykonywanej w przypadku oceny polowej przez urzędowego lub akredytowanego kwalifikatora, a w przypadku oceny laboratoryjnej przez urzędowe lub akredytowane laboratorium. Również próby do oceny laboratoryjnej pobierają urzędowi lub akredytowani próbobiorcy. Działanie skarżącego w dniu 8 stycznia 2015 r. nie ma związku z przeprowadzeniem wymaganej prawem oceny laboratoryjnej zgodnie z obowiązującą w Polsce metodyką ISTA, dlatego nie mogło stanowić podstawy do wprowadzenia materiału siewnego do obrotu.

Bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia pozostaje również okoliczność, że w dniu 20 stycznia 2015 r. skarżący, posiadający akredytację do pobierania prób materiału siewnego udzieloną przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K., pobrał próbę materiału siewnego, a następnie dostarczył ją do urzędowego laboratorium w K. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu 2 marca 2015 r. skarżący otrzymał informację o dyskwalifikacji partii łubinu odmiany Mister, gdyż zgodnie z ww. przepisami ISTA partia materiału siewnego po pobraniu próby do oceny laboratoryjnej powinna być zabezpieczona i zaplombowana do czasu uzyskania wyników.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa poprzez niepoinformowanie o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w toku postępowania przed Głównym Inspektorem Ochrony Roślin i Nasiennictwa, zauważyć należy, że skarżący nie wskazał, jaki wpływ na wynik postępowania miało naruszenie ww. przepisu prawa. W orzecznictwie istnieje ugruntowany pogląd, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 kpa przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie podnoszącej taki zarzut spoczywa ciężar wykazania związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Takiego związku skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał.

Sąd nie podzielił również argumentacji skarżącego w zakresie zarzutu naruszenia art. 35 § 3 kpa w zw. z art. 36 § 1 kpa. Zarzuty dotyczące terminowości podejmowania działań przez organ administracji mogą być podnoszone w trybie skargi na bezczynność organu administracji bądź przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie są natomiast skuteczne w postępowaniu dotyczącym kontroli legalności wydanej decyzji.

Odnosząc się do stanowiska skarżącego, zgodnie z którym samo wprowadzenie do obrotu nie jest objęte definicją obrotu wskazaną w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o nasiennictwie, wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o nasiennictwie obrót oznacza oferowanie do sprzedaży, sprzedaż, dostawę materiału siewnego lub inny sposób dysponowania tym materiałem, z wyłączeniem materiału siewnego przeznaczonego do: oceny i kontroli, przerobu, uszlachetniania i pakowania, innych celów niż siew i sadzenie, celów naukowych, doświadczalnych i hodowli roślin. Jak wskazują wystawione przez skarżącego faktury, dokonywał on wielokrotnej sprzedaży nasion łubinu żółtego. Ponieważ skarżący zbył nasiona łubinu żółtego, które nie spełniały warunków dopuszczających je do obrotu, określonych w art. 104 ust. 1 pkt 1 ustawy o nasiennictwie, co wynika z wystawionych faktur, organy orzekające w sprawie prawidłowo przyjęły, że dokonana sprzedaż nasion łubinu żółtego wypełnia definicję obrotu określonej w ustawie o nasiennictwie.

Reasumując, w przedmiotowej sprawie bezsporna jest okoliczność prowadzenia przez skarżącego obrotu materiałem siewnym niezgodnie z warunkami określonymi w art. 104 ust. 1-7 ustawy o nasiennictwie. Materiał dowodowy nie zawiera potwierdzenia w postaci wyniku oceny laboratoryjnej, że przedmiotowe nasiona są materiałem siewnym, tzn. spełniają wymagania dotyczące jakości dla określonej kategorii. Wprowadzenie do obrotu nasion łubinu, które zgodnie z przepisami ustawy nie były uznane za materiał siewny, było działaniem bezprawnym. Okoliczność udzielenia przez pracownika laboratorium urzędowego ustnej informacji na temat jednego parametru, tj. masy tysiąca nasion, nie potwierdza jakości materiału siewnego oraz pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Z akt sprawy wynika, że skarżący dokonał sprzedaży na cele siewne nasion łubinu żółtego odmiany Mister w ilości 8450 kg za kwotę 22 007,16 zł, które nie stanowiły materiału siewnego dopuszczonego na obszarze RP do obrotu tj. naruszył art. 104 ust. 1 pkt 1 ustawy o nasiennictwie, co prawidłowo skutkowało zgodnie z art. 123 ust. 1 ustawy o nasiennictwie nałożeniem na niego opłaty sankcyjnej. Wysokość opłaty została obliczona stosownie do dyspozycji zawartej w powyższym przepisie prawa.

Nadto wyjaśnić należy, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne. Oznacza to, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji, ale obarcza także stronę, która w swym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Inicjatywa dowodowa należy do strony postępowania przede wszystkim wówczas, gdy z określonego faktu wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. W kontrolowanej sprawie, wbrew zarzutom skargi, organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego, jak również nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 kpa oraz art. 10 § 1 kpa. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a organy ustaliły wszystkie istotne okoliczności, które pozwalały na wydanie orzeczenia co do istoty sprawy.

Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji wyroku.