Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1800/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.54, art.7, art.1a pkt 12a, art.80
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, , Protokolant sekretarz sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2012 r. sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną; 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r. pr. E. O. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] września 2010 r. nr [...], mocą którego oddalona została skarga M.B. na czynność egzekucyjną z dnia [...] lipca 2009 r. polegającą na zajęciu prawa majątkowego w postaci wierzytelności z rachunku bankowego w wysokości 1211,46 zł.

Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Burmistrz Miasta i Gminy N. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. o wszczęcie egzekucji należności pieniężnych z tytułu opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego na podstawie tytułów wykonawczych:

- nr [...] wydanego w oparciu o decyzję z [...] grudnia 2006 nr [...] za okres od VI do IX 2007 r.,

- nr [...] wydanego w oparciu o decyzję z [...] grudnia 2006 nr [...] r. za okres X-XII 2007 r.,

- nr [...] wydanego w oparciu o decyzję z [...] stycznia 2008 r. nr [...] za okres I -V 2008 r.,

- nr [...] wydanego w oparciu o decyzję z [...] stycznia 2008 r. nr [...] za okres VI-IX 2008 r.,

- nr [...] wydanego w oparciu o decyzję z [...] stycznia 2008 r. nr [...] za okres X-XII 2008 r.

Odpisy tytułów wykonawczych zostały dłużniczce doręczone w dniu 13 lipca 2009 r. wraz z zawiadomieniem z [...] lipca 2009 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem.

Pismem z [...] lipca 2009 r., które wpłynęło do organu egzekucyjnego [...] lipca 2009 r. sprecyzowanym pismem z [...] lipca 2010 r. M. B. na podstawie art. 54 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, złożyła skargę na czynność egzekucyjną z [...] lipca 2009 r.

Pismem z dnia [...] lipca 2007 r. Bank PKO SA powiadomił Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., że nie prowadzi wskazanego rachunku na rzecz M. B. ponieważ został on zamknięty zatem zajęcie nie może zostać zrealizowane.

Postanowieniem z [...] grudnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone w sprawach egzekucyjnych wymienionych w tym postanowieniu, których podstawą były m.in. tytuły wykonawcze, których dotyczy przedmiotowa sprawa sądowoadministracyjna do czasu uzyskania ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, który postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. zajął stanowisko w sprawie zgłoszonych przez dłużniczkę zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Postanowieniem z [...] lipca 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. umorzył postępowanie egzekucyjne w sprawach nr [...], [...], [...] prowadzonych odpowiednio na podstawie tytułów wykonawczych [...], [...], [...]. Naczelnik wydał wspomniane postanowienie na wniosek wierzyciela w związku z treścią wyroku III SA/Kr [...] WSA w K.

Postanowieniem z [...] września 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. oddalił skargę dłużniczki. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor wskazał na zasady postępowania egzekucyjnego mającego zastosowanie przy zaskarżonej czynności egzekucyjnej i podniósł, że dłużniczka nie wskazała na naruszenie obowiązujących w tej mierze przepisów art. 80 do 86a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W sprawie nie doszło też do nieprawidłowości w działaniu egzekutora w związku z czym skargę należało uznać za niezasadną.

Od postanowienia tego dłużniczka złożyła zażalenie do Ministra Finansów.

W zażaleniu podniosła, że w posesji nr [...] w S. mieszka dwóch współwłaścicieli w tym ona. Nieruchomość ta została podłączona do sieci kanalizacyjnej lecz na skutek naruszenia prawa przez Burmistrza MiG N. podpisana została umowa o odbiór ścieków jedynie z jednym współwłaścicielem z bezprawnym wykluczeniem jej osoby. Umożliwiło to Burmistrzowi wydawanie decyzji obciążających ją obowiązkiem opłaty za wywóz ścieków ze zbiornika bezodpływowego, mimo że powinien on zostać zasypany, a z nią powinna zostać podpisana umowa na odbiór ścieków. Dłużniczka wskazała, że decyzje na podstawie, których wydano tytuły wykonawcze, w tym w/w, nie mają oparcia w przepisach prawa. Na poparcie swojego stanowiska dłużniczka wskazała, że WSA w K. wyrokiem wydanym w sprawie II SA/Kr [...] uchylił decyzję ustalającą wobec niej obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej.

Postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Minister ustalił ponownie stan faktyczny sprawy a następnie dokonał analizy obowiązujących przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie i uznał, że zażalenie jest bezzasadne. W szczególności Minister podniósł, ze w ramach skargi złożonej na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji można wnosić jedynie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora, przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych. W postępowaniu tym nie rozpoznaje się żadnych innych kwestii zatem zarzuty merytoryczne odnoszące się do wymagalności egzekwowanego obowiązku, nie mogą być uwzględnione.

Od postanowienia tego M.B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym wniosła o jego uchylenie i obciążenie kosztami wierzyciela.

W skardze zarzuciła, że:

- Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prowadzi postępowanie na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...], [...], [...], dotyczących opłat za opróżnianie szamba z naruszeniem prawa ponieważ decyzje będące ich podstawą zostały wydane mimo braku wszczęcia postępowania administracyjnego, jak również mimo braku powiadomienia dłużniczki o jego zakończeniu czyli mimo naruszenia treści art. 61 i art. 10 k.p.a.,

- postępowanie jest prowadzone mimo zawieszenia postępowania egzekucyjnego, jak również, że jest prowadzone mimo obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego po 3 latach w sytuacji braku ściągnięcia należnych środków,

- postępowanie egzekucyjne jest prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...], [...], [...], mimo umorzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. postępowania egzekucyjnego odnoszącego się do wspomnianych tytułów.

W uzasadnieniu skargi skarżąca ponownie odniosła się do braku podstaw wydania decyzji w oparciu, o które wydane zostały kwestionowane tytuły wykonawcze. Wskazała, że dokonano czynności egzekucyjnej w sytuacji gdy istnieje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego jak również postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do części tytułów wykonawczych. Podniosła również istnienie obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego po 3 latach jego prowadzenia jeśli dochodzona kwota należności nie została uzyskana. Ponownie wskazała na to, że nieruchomość, na której mieszka została przyłączona do sieci kanalizacyjnej już w 2005 r. przez współwłaściciela co powoduje, że nie miała ona żadnego obowiązku w świetle treści art. 5 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, czyszczenia szamba jak również obowiązku przyłączania nieruchomości do sieci sanitarnej.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna a podniesione w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Przedmiotem sprawy jest skarga na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia w dniu [...] lipca 2009 r. prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Rachunek ten miał być prowadzony na rzecz M.B., co jak się okazało nie odpowiadało rzeczywistości i nie doprowadziło do uzyskania ze wspomnianego rachunku żadnej kwoty. Tym niemniej czynność zajęcia została dokonana. Skarga na wspomnianą czynność znajduje oparcie w treści art. 54 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zatem sprawa może być rozpatrywana jedynie w zakresie jej dotyczącym.

Skarga na czynność administracyjną, jak trafnie zauważył organ w zaskarżonym postanowieniu, służy ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność.

Wobec tego składając skargę w związku z podjętą czynnością można podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora. Tymczasem skarżąca kwestionując prawo organu do dokonania czynności polegającej na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność, nie podnosi żadnych zarzutów odnoszących się do prawidłowości wspomnianej czynności lecz podnosi generalny zarzut co do prawa prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca swoje stanowisko w tej kwestii uzasadnia faktem prowadzenia postępowania egzekucyjnego bez podstawy prawnej kwestionując decyzje nakładające na nią obowiązek opłat z tytułu opróżniania zbiornika bezodpływowego (szamba) oraz wydanych na ich podstawie tytułów wykonawczych w oparciu, o które prowadzone są konkretne sprawy egzekucyjnego. Podnosi zatem zarzuty merytoryczne odnoszące się do wymagalności egzekwowanego obowiązku, które nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu ograniczonym do rozpatrywania skargi na czynność egzekucyjną.

Odnosząc się do zaskarżonej czynności egzekucyjnej należy wskazać, że przeprowadzona ona została zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie bowiem z treścią art. 7 ustawy z 17 czerwca 1966 r. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, które bezpośrednio prowadzą do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków stosuje najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W myśl art. 1a pkt 12a ustawy w odniesieniu do środka egzekucyjnego rozumie się przez to w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję m.in. z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, z rachunków bankowych, z innych wierzytelności pieniężnych. Organ dążąc do egzekucji należności pieniężnych zastosował przewidziany prawem środek egzekucyjny czyli egzekucję z rachunku bankowego, o którym nie można również twierdzić, że jest środkiem uciążliwym dla zobowiązanego. Wspomnianego zajęcia dokonano zgodnie z treścią art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, co wynika z akt egzekucyjnych i czemu skarżąca nie przeczy, zajęcie to było również właściwe pod względem formalnym ze względu na zastosowanie prawidłowego druku zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego w postaci wierzytelności, który odpowiada wzorowi ustalonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.).

W związku z powyższymi okolicznościami należy uznać, że zaskarżona czynność egzekucyjna odpowiada prawu. Stwierdzeniu temu nie przeczą zarzuty przedstawione w skardze. Zarzuty te dotyczą prawidłowości i zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego, są to więc zarzuty merytoryczne odnoszące się do wymagalności należności pieniężnych objętych wspomnianą skargą. Zarzuty te w tym postępowaniu nie mogą odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku w postaci umorzenia postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu dokonania zajęcia mimo zawieszenia postępowania należy podkreślić, że nie jest on trafny ponieważ czynność egzekucyjna została wykonana przed zawieszeniem postępowania, które miało miejsce dopiero w dniu [...] grudnia 2009 r.

Co do kwestii zaś umorzenia postępowania egzekucyjnego postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z [...] lipca 2010 r. to należy stwierdzić, że odnosi się ono jedynie do części spraw egzekucyjnych, w ramach których dokonano zajęcia z [...] lipca 2009 r. i nie dotyczy ono postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych [...], [...], [...], wydanych na podstawie decyzji [...], która nadal pozostaje w obrocie prawnym. Niezależnie więc od faktu, że w związku z wyrokami WSA w Krakowie syg. III SA/Kr [...], II SA/Kr [...], II SA/Kr [...] decyzje administracyjne wydawane w postępowaniach administracyjnych, których te wyroki dotyczyły zostały umorzone, zarówno organ jak i Sąd w niniejszej sprawie, nie może wziąć ich pod uwagę, jakkolwiek dotyczą one różnych obowiązków nakładanych pierwotnie na M.B. w związku ze zbiornikiem bezodpływowym na posesji w S. - z przyczyn podanych wyżej.

Brak jest również podstaw do rozważania zasadności rozpoznawanej skargi ze względu na treść przytoczonych w niej przepisów ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ponieważ możliwe to jest jedynie w odrębnym od powyższego postępowaniu administracyjnym. Brak jest również podstaw do uznania za zasadny zarzutu dotyczącego – jak należy rozumieć – przedawnienia dochodzonej należności.

Mając na uwadze wszystkie wskazane okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.

O kosztach WSA orzekł na podstawie § 14.ust. 2 pkt 1 lit.c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.