Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1285/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2014r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Nr [...] – działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 z późn. zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. nr 198, poz. 1925) oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "Kpa") – po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przez Zastępcę Dyrektora MOPS w K. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu biletu miesięcznego liniowego – uchyliło decyzję pierwszoinstancyjną w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach, że odnotował, że wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2013 r. strona zwróciła się do MOPS w K. z prośbą o przyznanie zasiłku celowego na zakup biletu miesięcznego liniowego za 80 zł. Po jego rozpoznaniu Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) odmówił stronie przyznania przedmiotowego zasiłku celowego (na dofinansowanie do zakupu biletu miesięcznego liniowego). Z decyzją tą nie zgodziła się strona, która wniosła od niej odwołanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po jego rozpoznaniu decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.

W dalszej kolejności zaznaczył, że w dniu 8 lipca 2013 r. poinformowano stronę o konieczności dostarczenia do dnia 22 lipca 2013 r. zaświadczenia lekarskiego o ilości jej wizyt u lekarza. Z przedłożonego zaświadczenia z dnia 9 lipca 2013 r. wynika, że strona jest pacjentem poradni: nefrologicznej, onkologicznej, diabetologicznej, kardiologicznej, psychiatrycznej i ortopedycznej, a wizyty wyznaczone są jeden raz w miesiącu. Podkreślił także, że A. B. w oświadczeniu z dnia 16 lipca 2013 r. stwierdziła, że jej były mąż (A. B.) odwiedza syna K. B. kilka razy w tygodniu, uczestniczy w zebraniach szkolnych, chodzi z nim do lekarza, pomaga w zakupie przyborów szkolnych, gdyż ona pracuje 6 dni w tygodniu w godzinach od 10.00 do 18.00.

W dalszej kolejności wskazał, że w wyniku przeprowadzonego w dniu 18 lipca 2013 r. w miejscu zamieszkania strony wywiadu środowiskowego ustalono, że A. B. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Choruje przewlekle. Jego dochodem jest renta inwalidzka w kwocie 650,28 zł, zasiłek stały w kwocie 38,63 zł i dodatek mieszkaniowy w kwocie 77,23 zł. Po odjęciu alimentów bieżących w kwocie 229,57 zł dochód strony – jak uwypuklił – wynosi 536,57 zł. Z kolei, na co zwrócił uwagę, stałe wydatki strony to koszt około 1614,58 zł, na które składają się m.in.: czynsz 238,83 zł, alimenty, bilety 45 zł, telefon 30 zł, leki i leczenie 464,70 zł, żywność i środki czystości.

Odnosząc powyższe do regulacji prawnych przedmiotu rozpoznania Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz.182, dalej także: ustawa) – potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Natomiast zgodnie z jej art. 8 ust. 1 prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 447 zł,

2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł,

3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie

- przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. W przypadku strony okolicznością taką jest bezspornie – jak zaznaczył – inwalidztwo.

Jednocześnie zwrócił uwagę, że od dnia 1 października 2012 r. kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł. Ustawodawca w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej określił, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Z kolei zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być w szczególności przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Argumentując organ drugoinstancyjny stwierdził także, że przyznanie zasiłku celowego zależy od potrzeb wnioskodawcy i możliwości finansowych pomocy społecznej. W jego ocenie wskazana potrzeba jest niezbędną potrzebą bytową. Zaznaczył przy tym, że znana jest mu trudna sytuacja finansowa MOPS w K., który posiada ograniczone środki na realizację zasiłków celowych, jednakże – co zaakcentował – z polityki świadczeń MOPS z dnia 3 lipca 2013 r. wynika, że zasiłek celowy może być przyznany na usługi transportowe przy udokumentowanej potrzebie niezbędnego transportu na terenie K.

Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji nie uzasadnił, dlaczego nie przyznał stronie wnioskowanej pomocy pomimo zarówno udokumentowania przez nią potrzeby jej uzyskania, jak i istnienia prawnych możliwości jej świadczenia. Wyraził także stanowisko, iż nie może uznać, że organ pomocy społecznej działał w granicach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne nie może bowiem nosić cech dowolności administracyjnej, co w jego ocenie wystąpiło w przedmiotowej sprawie. Tym samym uznał, że konieczne jest wyeliminowanie decyzji pierwszoinstancyjnej z obrotu prawnego. Nakazał organowi pierwszej instancji, że w ramach ponownego postępowania organ pierwszej instancji rozważy przyznanie stronie pomocy w oparciu o jej potrzeby, wydatki i środki oraz o przyjęte w polityce świadczeń zasady przyznawania zasiłków celowych, a w uzasadnieniu decyzji odniesie się do poczynionych w tym zakresie ustaleń.

W skardze na powyższą decyzję zatytułowanej "pozew" strona skarżąca wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia. Zdaniem autora skargi organy "złośliwie i niezgodnie z ustawą o pomocy społecznej" nie udzielają mu pomocy zagwarantowanej w Konstytucji RP oraz błędnie naliczają jego dochód. W obszernym jej uzasadnieniu strona skarżąca szczegółowo przedstawiła dochód, wskazała na stałe obciążenia budżetu domowego i swoją trudną sytuację życiową.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i stwierdził, że jest ona nieuzasadniona oraz nie zawiera żadnych argumentów, które podważałyby jego merytoryczną prawidłowość. Tym samym wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że jest on po części sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów jak i strony skarżącej. Punktem wyjścia dla uznania zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który organ drugiej instancji przedstawił w uzasadnieniu objętej skargą decyzji.

Spór – co do zasady – koncentruje się wokół kwestii zasadności uchylenia w całości, notabene niekorzystnej dla strony, decyzji pierwszoinstancyjnej.

Przystępując do rozważenia zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organy orzekające w sprawie przepisów postępowania, podkreślenia wymaga, że Sąd bada czy ustalenia faktyczne poczynione przez organy dokonane zostały zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego.

Jednocześnie – mając na uwadze zarysowany w sprawie spór – wskazać należy, że zapewnienie ochrony praw jednostki w toku każdego postępowania uregulowanego prawnie jest jednym z podstawowych zadań ustawodawcy. Przejawem takiej ochrony jest prawo strony do rozpoznania sprawy przez dwie instancje. Wykształcenie się instytucjonalnych form realizujących to prawo ma na celu zapewnienie stronie prawnej ochrony jej interesów. Zasada dwuinstancyjności stanowi dla stron i podmiotów na prawach strony niezadowolonych z rozstrzygnięcia sprawy w pierwszej instancji, prawną gwarancję rozpoznania sprawy w toku instancyjnym. Odwołanie to zarazem prawo strony ale i obowiązek organu drugoinstancyjnego zbadania zgodności albo niezgodności z prawem wydanej przez organ pierwszoinstancyjny decyzji, zanim oceny tej dokona sąd administracyjny.

W ocenie Sądu okoliczności dotyczące istotnych dla rozstrzygnięcia motywów, których organ pierwszej instancji nie przedstawił i nie wyjaśnił czy też wyjaśnił niedostatecznie dla potrzeb załatwienia sprawy wymagają uzupełnienia, i to właśnie –z uwagi na zasadę dwuinstancyjności – przez ten organ.

W tym miejscu, odwołując się do regulacji prawnych przedmiotu, podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 138 § 2 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 Kpa Sąd nie jest zatem władny odnosić się do meritum sprawy, gdyż wskutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa powróciła do jej merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się natomiast do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 Kpa, a w przypadku uznania, iż uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie sąd jest władny uwzględnić skargę. Także w przypadku, gdyby w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego znalazły się błędne wskazówki odnośnie okoliczności, jakie organ pierwszej instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy, stanowiłoby to naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego o istotnym dla wyniku sprawy charakterze. Sytuacja taka jednak nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. Trudno bowiem nie przyznać racji Kolegium, który po analizie akt sprawy i uzasadnienia decyzji organu pierwszej I instancji potraktował sytuację strony, jako nie wyjaśnioną należycie.

Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie sprawy, w której zapadła kontrolowana decyzja wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Ponadto dokonanie niezbędnej oceny stanu faktycznego na poziomie organu drugiej instancji powodowałby de facto pozbawienie strony prawa do dwuinstancyjnego rozpatrzenia sprawy.

W ocenie składu orzekającego zasadnie organ odwoławczy wskazał, że działania organu pierwszoinstancyjnego w pierwszej kolejności powinny koncentrować się prawidłowym na ustaleniu, czy w sprawie zaistniały – bądź nie – przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia, a następnie ich oceny i subsumcji pod normy prawne zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, budowania zaufania do organu, praworządności i przekonywania.

W pierwszym rzędzie zauważyć należy, że przesłanki formalne, jakie powinna spełniać każda decyzja administracyjna określa art. 107 Kpa. Istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji jest jej uzasadnienie. Powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej przesłanki powziętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. Organ musi, zatem zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje rozstrzygnięcie, w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 Kpa zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i literaturze przedmiotu podkreśla się, że strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym (tak J. Zimmermann, glosa do wyroku NSA z dnia 19 czerwca 1997 r., sygn. akt V SA 1512/96, OSP 1998, z. 2, poz. 29).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że rację ma organ odwoławczy twierdząc, iż decyzja organu pierwszej instancji nie spełnia przesłanki formalnej wynikającej z art. 107 § 3 Kpa.

W tym miejscu podkreślenia wymaga także, że w procesie stosowania prawa zadaniem organów jest wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, ustalenie jaka norma stanowić powinna podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy i jaka jest jej treść, dokonanie subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod tę normę, a następnie określenie konsekwencji prawnych, jakie norma ta wiąże z udowodnionym stanem faktycznym. Przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o art. 138 § 2 Kpa odnoszą się do tego pierwszego etapu stosowania prawa, tj. kwestii dotyczącej postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. Oczywistym jest przy tym, że wiążąca wypowiedź co do zastosowania, bądź nie, określonej normy prawa materialnego może mieć miejsce tylko w odniesieniu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Jeżeli więc, w wyniku istotnych uchybień w postępowaniu dowodowym, stan faktyczny sprawy nie jest znany (nie został prawidłowo wyjaśniony), nie jest możliwe wyrażenie jakiegokolwiek miarodajnego stanowisko co do zastosowania prawa materialnego.

Za poprawnością tak sformułowanego stanowiska przemawia także orzecznictwo sądowe, w którym stwierdza się, że jeżeli organ odwoławczy po rozpoznaniu całości sprawy, a nie wyłącznie zarzutów odwołania, stwierdził istotne dla rozstrzygnięcia sprawy braki w ustaleniach faktycznych i w tym zakresie nakazał ponowne przeprowadzenie postępowania, to w ponownie prowadzonym postępowaniu, niezależnie od wskazań organu odwoławczego, strona skarżąca może składać wnioski dowodowe także w zakresie, w jakim, w jej ocenie, postępowanie winno być uzupełniane (tak: WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 316/13). Uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie zamyka zatem drogi skarżącej do dowodzenia swoich racji w tym postępowaniu. Nadto wydawane na podstawie art. 138 § 2 Kpa rozstrzygnięcie organu odwoławczego ma jedynie charakter formalny, nie odnosi się do istoty sprawy i nie przesądza o jej wyniku.

W tym miejscu wskazać należy, że Sąd w składzie orzekającym w pełni akceptuje pogląd judykatury, w którym przyjmuje się, że jeżeli organ pierwszej instancji nie przeprowadzi postępowania wyjaśniającego zgodnie z zasadami wynikającymi z treści przepisów art. 7 i 77 Kpa, ponieważ nie uwzględni oświadczeń, ani wniosków dowodowych składanych przez skarżącego, to postępowanie to nie może być uzupełnione przez organ odwoławczy bez narażenia się na zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, skoro zachodzi konieczność przeprowadzenia nowego postępowania wyjaśniającego w części określonej przez organ odwoławczy. W takiej sytuacji organ odwoławczy zobligowany jest na mocy art. 138 § 2 Kpa, wydać decyzję uchylającą rozstrzygniecie organu pierwszej instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia (tak WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 17/13).

W ocenie Sądu organ drugoinstancyjny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób precyzyjny i szczegółowy wyjaśnił przyczyny, ze względu na które postępowanie pierwszoinstancyjne należało ponownie przeprowadzić. Na szczególną uwagę zasługuje przy tym wskazanie organu odwoławczego na potrzebę całościowej oceny materiału dowodowego i wyrażenia jej zgodnie z zasadą przekonywania.

W ocenie składu orzekającego konieczność przeprowadzenia we wskazanym powyżej zakresie ustaleń przez organ pierwszoinstancyjny i poddanie ich kontroli przez organ odwoławczy jest gwarantem zachowania zasady dwuinstancyjności. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – do zrealizowania zasady dwuinstancyjności postępowania nie wystarczy stwierdzenie, iż w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych instancji. Konieczne jest by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem, przez każdy z tych organów, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których to postępowanie jest prowadzone – tak wyrok NSA z dnia 12 listopada 1992 r., sygn. akt V SA 721/92.

W tym miejscu należy także zwrócić uwagę, że przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania daje możliwość skarżącemu korzystania z prawa do czynnego udziału w postępowaniu dowodowym.

Uwzględniając powołane regulacje prawne należy powtórzyć i zaakcentować, że organ odwoławczy może przeprowadzić jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe. Jeżeli natomiast postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone przez organ I instancji w ogóle, albo też wymagane jest uprzednie przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Podsumowując pokreślenia wymaga, że organ drugiej instancji wskazał zakres postępowania wymaganego do uzupełnienia, określając przy tym jego ramy. Przedstawił także wpływ "naruszenia prawa strony" na dokonaną przez organ pierwszoinstancyjny ocenę ujawnionego stanu faktycznego i prawnego, określając ich związek podmiotowo-przedmiotowy z sytuacją administracyjnoprawną strony.

Powyższe jest wymogiem realizacji zasady prawdy obiektywnej. Prawidłowo przeprowadzone postępowania jest przejawem wypełnienia zasady zaufania do działań organów państwa, która znajduje swoje oparcie w art. 2, w związku z art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), jako zasada pochodna do zasady państwa prawnego. Przyjęcie odmiennego poglądu w rozpatrywanej sprawie oznaczałoby zanegowanie zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP), wymagającej przestrzegania prawa zarówno przez obywateli, jak i organy administracji – tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 2140/10.

Podsumowując należy także wskazać, że jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodem może być – w świetle zacytowanego przepisu – okoliczność, rzecz dowodząca czegoś, przemawiająca za czymś, świadcząca o czymś, wskazująca na coś, oznaka czegoś, potwierdzenie czy też świadectwo. Zasada prawdy obiektywnej wymaga, aby organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Ramy działania tej zasady w postępowaniu administracyjny wyznacza norma prawa materialnego, która ma być zastosowana w indywidualnej sprawie, którą charakteryzuje podwójna konkretyzacja: przedmiotu i podmiotu.

Sąd uznał – jak wykazano wyżej – że organ odwoławczy zasadnie przyjął, że organ pierwszoinstancyjny naruszył reguły prowadzenia postępowania z zachowaniem zasady czynnego udziału w nim strony. Wniosek organu odwoławczego wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z przepisami prawa.

Resumując podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 2 Konstytucji –Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W zakresie wymiaru sprawiedliwości zasada demokratycznego państwa prawa wyznacza sądom i trybunałom obowiązek orzekania zawsze na podstawie prawa i w zgodzie z nim.

Jednocześnie – mając na uwadze zarysowany w sprawie spór – podkreślenia wymaga, że zapewnienie ochrony praw jednostki w toku każdego postępowania uregulowanego prawnie jest jednym z podstawowych zadań ustawodawcy. Przejawem takiej ochrony jest prawo strony do rozpoznania sprawy przez dwie instancje. Wykształcenie się instytucjonalnych form realizujących to prawo ma na celu zapewnienie stronie prawnej ochrony jej interesów.

Zasada dwuinstancyjności stanowi dla stron i podmiotów na prawach strony niezadowolonych z rozstrzygnięcia sprawy w pierwszej instancji, prawną gwarancję rozpoznania sprawy w toku instancyjnym. Odwołanie to zarazem prawo strony ale i obowiązek organu drugoinstancyjnego zbadania zgodności albo niezgodności z prawem wydanej przez organ pierwszoinstancyjny decyzji, zanim oceny tej dokona sąd administracyjny.

W ocenie Sądu uzasadnienie objętej skargą decyzji odpowiada na pytanie – co doprowadziło organ do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości dlaczego organ odwoławczy nie zaaprobował decyzji pierwszoinstancyjnej. Decyzja drugoinstancyjna zawiera motywy, którymi organ kierował się podejmując rozstrzygnięcie, a którym nie można zarzucić, że są niespójne czy nielogiczne.

Mając powyższe na uwadze Sąd stanął na stanowisku – jak wykazano wyżej – że organ odwoławczy nie naruszył reguł prowadzenia postępowania i ustalił istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, które skutkowały uchyleniem decyzji pierwszoinstancyjnej. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z przepisami prawa. Tym samym, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.