Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 167/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 22 maja 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Katarzyna Fornalik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2015 roku sprawy ze skargi R. F. na decyzję Rektora Uniwersytetu "A" z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie wyniku studiów oddala skargę


UZASADNIENIE

Przed przedstawieniem przez Sąd stanu faktycznego badanej sprawy konieczne jest poczynienie pewnych uwag wstępnych dotyczących przedmiotu zaskarżenia.

W niniejszej sprawie ze skargi na decyzję Prorektora ds. studenckich (działającego w imieniu Rektora Uniwersytetu "A") z dnia (...) marca 2014 r., (...) (w przedmiocie zmiany oceny na dyplomie ukończenia studiów absolwenta polsko-niemieckich studiów wspólnych na kierunku prawo R. P.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu raz już orzekał i postanowieniem z dnia 4 września 2014 r., II SA/Po 614/14 odrzucił skargę uznając, iż jest ona niedopuszczalna. Stanowisko Sądu wyrażone w tym postanowieniu zdeterminowane było przyjętą przez skład orzekający oceną charakteru zaskarżonej decyzji.

Postanowienie o odrzuceniu skargi zostało zaskarżone przez R. F.

Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2015 r., I OSK 74/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 września 2014 r. i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. Wymienione postanowienie Sądu drugiej instancji tworzy swoistą perspektywę dla oceny niniejszej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny szeroko przeanalizował bowiem stan faktyczny oraz w jego kontekście scharakteryzował zaskarżoną decyzję. Istotne jest przede wszystkim to, że Sąd drugiej instancji precyzyjnie wskazał, które czynności organu uczelni uznać należy za akt stanowiący decyzję pierwszoinstancyjną oraz które działania strony kwalifikować należy jako "odwołanie" w świetle przepisów postępowania administracyjnego. Ocena charakteru poszczególnych czynności przedstawiona przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2015 r. zostanie uwzględniona w dalszej części niniejszego uzasadnienia.

Analizując akta administracyjne przekazane przez organ zwraca uwagę fakt, że w toku postępowania podejmowano stosunkowo dużą ilość czynności. Dotyczy to zarówno działań osób umocowanych z ramienia Uniwersytetu "A", jak i reakcji skarżącego na nie. Całościowy ogląd sprawy jest dodatkowo utrudniony przez to, że cześć z czynności ma mylącą formę (np. adnotacje "brak zgody" ze strony Dziekana na uwzględnienie żądań R. F.), bądź oznaczenie (np. pisma skarżącego zatytułowane "odwołaniami"), co prima facie wywołuje wrażenie jakoby były to władcze rozstrzygnięcia albo środki odwoławcze. Z tego względu konieczne jest dokonanie przeglądu akt i wyodrębnienie tych czynności, które mają prawnie istotne znaczenie z perspektywy postępowania administracyjnego zainicjowanego przez R. F.

Dnia (...) czerwca 2013 r. R. F. przystąpił do egzaminu magisterskiego, z którego otrzymał ocenę 3 (k. 9 akt administracyjnych). W protokole, poza oceną z egzaminu magisterskiego, wpisano także średnią ocen ze studiów – 3,636 oraz ocenę pracy magisterskiej – 5. Ogólny wynik studiów, uwzględniając odpowiednie proporcje trzech wymienionych wyżej ocen, ustalono jako 3,782. To pozwoliło na stwierdzenie przez Komisję Egzaminu Magisterskiego, że R. F. uzyskał dyplom magistra prawa z ogólnym wynikiem "dostatecznym plus".

Powyższa czynność ma najważniejsze znaczenie w sprawie. Jak wyjaśnił w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny, należy uznać, że w protokole z egzaminu magisterskiego ujęte zostało rozstrzygnięcie Komisji Egzaminu Magisterskiego z dnia (...) czerwca 2013 r. Rozstrzygnięciem tym Komisja stwierdziła jednogłośnie "uzyskanie przez R. F. dyplomu magistra prawa z ogólnym wynikiem dostatecznym plus". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego akt ten to rozstrzygnięcie władcze, skierowane do indywidualnie określonego adresata i dotyczące bezpośrednio jego praw i obowiązków. Rozstrzygnięcie to zapada w przedmiocie nadania tytułu zawodowego i jest postępowaniem administracyjnym opartym na K.p.a. oraz kończy się co do zasady decyzją administracyjną, której elementem osnowy jest określenie wyniku studiów adresata (takie rozstrzygnięcie podlega kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 207 ust. 1 P.s.w. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższej tezy nie neguje to, że zarówno postępowanie, jak i zwłaszcza rozstrzygnięcie w sprawie nadania tytułu zawodowego determinowane jest przede wszystkim aktami uchwalonymi przez senat szkoły wyższej (regulaminem studiów). Kluczowe dla objęcia aktu szkoły wyższej kontrolą sądu administracyjnego jest to, czy akt ten rozstrzyga bezpośrednio o obowiązkach lub uprawnieniach jego indywidualnie oznaczonego adresata w sposób władczy.

Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił następnie uwagę, że rozstrzygnięcie Komisji Egzaminu Magisterskiego zakomunikowane zostało – zgodnie z praktyką szkoły wyższej – ustnie, co było dopuszczalne z uwagi na pozytywny dla adresata charakter rozstrzygnięcia (uwzględniający jego żądanie), a zatem zgodnie z art. 107 § 4 i art. 14 § 2 K.p.a. Stosownie do art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie.

W konsekwencji uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że rozstrzygnięcie Komisji Egzaminu Magisterskiego (zawarte w Protokole Egzaminu Magisterskiego) jest decyzją, która została ogłoszona ogłoszone skarżącemu (...) czerwca 2013 r., przyjąć należy, że pierwsze złożone w sprawie przez skarżącego pismo (to jest pismo z dnia (...) czerwca 2013 r.) należy traktować jako odwołanie. Odwołanie to podlega rozpatrzeniu przez Rektora jako organ właściwy.

W piśmie z dnia (...) czerwca 2013 r. (k. 10 akt administracyjnych), będącym w istocie odwołaniem, R. F. wyjaśnił, że jest studentem V roku polsko-niemieckich studiów prawniczych prowadzonych w "B" i dnia (...) czerwca 2013 r. zdał pomyślnie egzamin magisterski. Stwierdził, że zabrakło mu 0,018 punktów do zakończenia studiów z oceną "dobrą" (4). Wskazując na powyższe wniósł o uznanie i zaliczenie mu przedmiotu "niemieckie prawo handlowe" w zamian polskiego prawa spółek lub zaliczenie go dodatkowo do średniej studiów. W konsekwencji wystąpił o zmianę protokołu egzaminu magisterskiego lub dyplomu. W uzasadnieniu wniosku R. F. wskazał, że na trzecim semestrze studiów (II roku) (semestr zimowy 2009/2010) zdał egzamin z niemieckiego prawa handlowego na 14 punktów, co odpowiada polskiej ocenie "bardzo dobrej". Podejście do tego egzaminu student umotywował chęcią przyspieszenia studiów; przedmiot ten był bowiem przewidziany dopiero na III roku. R. F. wskazał dalej, że – jak się następnie okazało – w 2010 r. zrezygnowano z przedmiotu "niemieckie prawo handlowe" i wprowadzono w zamian "polskie prawo spółek". Z tego powodu R. F. zdał również "polskie prawo spółek", jednakże z wynikiem dostatecznym (3). Odnosząc się do regulacji określających kwestie zaliczenia egzaminów, skarżący wskazał, że niemiecki regulamin studiów przewiduje w § 21 ust. 1 pkt 2, że dla opisanej przez niego sytuacji (zmiany planu studiów), zgodnie z regulacją przejściową, możliwe jest zaliczenie modułu starego z "niemieckim prawem handlowym" w zamian "polskiego prawa spółek". Wskazując na powyższe R. F. wystąpił o zaliczenie mu oceny z "niemieckiego prawa handlowego" dodatkowo do średniej wszystkich ocen ze studiów.

Zanim doszło do formalnego rozpatrzenia żądań R. F. zawartych w odwołaniu z dnia (...) czerwca 2013 r. przez Rektora Uczelni, na etapie międzyinstancyjnym postępowania doszło do wymiany pism pomiędzy skarżącym a organami uczelni.

Na wniosku z dnia 11 czerwca 2013 r. Prodziekan ds. studiów stacjonarnych Wydziału Prawa i Administracji zamieścił adnotację "Brak zgody" (k. 10 akt administracyjnych, zob. nagłówek pisma).

W reakcji na to pismem z dnia (...) sierpnia 2013 r. (k. 26 akt administracyjnych) R. F. ponownie wystąpił o rozpatrzenie jego prośby o doliczenie do średniej ocen ze studiów oceny uzyskanej z "niemieckiego prawa handlowego". W piśmie tym dodatkowo wyjaśnił, że na Uniwersytecie "B" przewidziane są przedmioty zaliczane przez obecność i nie wpisuje się za nie oceny. Pomimo to skarżący decydował się podejść do egzaminu z takich przedmiotów, aby sprawdzić swoją wiedzę. Na dalszym etapie studiów okazało się, że z tego rodzaju egzaminów skarżącemu wliczano uzyskane oceny do średniej (choć nie było na to wyraźnej podstawy w regulaminie). Wskazując na ten przykład R. F. stwierdził, że na tej samej zasadzie ocena z "niemieckiego prawa handlowego" powinna zaliczać się do średniej studiów.

Dnia (...) października 2013 r. Prodziekan ds. studiów stacjonarnych Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu "A" odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego. Odmowa ta ponownie nastąpiła w formie adnotacji (zob. stopkę pisma z dnia (...) sierpnia 2013 r., k. 26 akt administracyjnych).

Następnie R. F. złożył dwa kolejne pisma, myląco nazwane "odwołaniami".

Pierwsze z pism z dnia (...) października 2013 r. odnosiło się do "decyzji Prodziekana ds. studenckich z dnia (...) października 2013 r." (a więc w istocie adnotacji Prodziekana na piśmie na k. 26 akt administracyjnych).

Na piśmie z dnia (...) października 2013 r. Dziekan ds. studiów stacjonarnych Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu "A" naniósł (...) listopada 2013 r. adnotację "brak zgody" (k. 29 akt administracyjnych).

Kolejne pismo – "odwołanie" R. F. (zastępowany przez radcę prawnego Andrzeja Nowaka) złożył (...) lutego 2014 r. (pismo datowane na (...) lutego 2014 r. – zob. k. 32-35 akt administracyjnych). Skarżący zawarte w nim zarzuty skierował tym razem pod adresem "niewyrażenia zgody na zmianę oceny na dyplomie ukończenia studiów", a więc do wyżej opisanego "braku zgody" Dziekana ds. studiów stacjonarnych Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu "A" naniesionego w formie adnotacji na piśmie z dnia (...) października 2013 r. (k. 29 akt administracyjnych). R. F. rozszerzył swoją argumentację i wskazał, że zmiana regulaminu oraz planu studiów nastąpiła dopiero po zdaniu przez niego egzaminu z "niemieckiego prawa handlowego". Wyjaśnił też, że § 16 regulaminu studiów Uniwersytetu "A" odwołuje się do regulaminu obowiązującego na Wydziale Prawa Uniwersytetu "B" dla kierunku "Bachelor and Master of German and Polish Law", a niemiecka regulacja przejściowa pozwala z kolei na zaliczenie "niemieckiego prawa handlowego" w miejsce "polskiego prawa spółek".

Następnie cała dokumentacja dotycząca sprawy R. F. przesłana została przez Dziekana ds. studiów stacjonarnych Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu "A" Prorektorowi ds. studenckich Uniwersytetu "A" (k. 95 akt administracyjnych).

Decyzją z dnia (...) marca 2014 r., (...) Prorektor ds. studenckich Uniwersytetu "A"" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia (...) listopada 2013 r. w sprawie niewyrażenia zgody na zmianę oceny na dyplomie ukończenia studiów absolwenta polsko-niemieckich studiów wspólnych na kierunku prawo – R. F. (przedmiot zaskarżenia został w tym przypadku błędnie określony – Sąd powróci do tej kwestii niżej). Jako podstawę tej decyzji Prorektor powołał art. 207 ust. 1, art. 160 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 572, ze zm. – uw. WSA, dalej ustawa zwana "P.s.w."), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2013 r, poz. 267 ze zm. – uw. WSA, dalej ustawa zwana "K.p.a.") oraz Regulamin Studiów Uniwersytetu "A" (obwieszczenie Senatu z dnia (...) maja 2012 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu regulaminu studiów Uniwersytetu).

W uzasadnieniu swej decyzji Prorektor wskazał, że R. F. w dniu (...) czerwca 2013 r. złożył pomyślnie egzamin magisterski. Praca magisterska została oceniona na ocenę bardzo dobrą, natomiast egzamin magisterski na ocenę dostateczną, po zadaniu dodatkowego pytania. Na podstawie obliczeń zgodnie z regułami przewidzianymi Regulaminem studiów Uniwersytetu "A", absolwent otrzymał ocenę dostateczną plus jako ogólny wynik studiów. Do uzyskania oceny dobrej (4.0) jako ogólnego wyniku studiów skarżącemu zabrakło 0,018 oceny. Z tego względu dwukrotnie ((...) czerwca 2013 r. oraz (...) sierpnia 2013 r.) wniósł do Dziekana Wydziału Prawa i Administracji wnioski o doliczenie oceny uzyskanej z przedmiotu nieobjętego planem studiów, to jest z "niemieckiego prawa handlowego" (bdb) do średniej oceny ze studiów; ewentualnie o zmianę oceny uzyskanej z przedmiotu: "polskie prawo spółek" (dst) na ocenę uzyskaną z "niemieckiego prawa handlowego". Oba wnioski zostały rozpatrzone negatywnie. We wniosku z dnia (...) lutego 2014 r. skarżący wnosi o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez doliczenie oceny z przedmiotu: "niemieckie prawo handlowe" do oceny średniej ze studiów oraz zmianę dyplomu oraz suplementu lub też uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Odnosząc się do wymienionych wyżej wniosków i zarzutów Prorektor wskazał, że w roku akademickim 2009/10 skarżący był studentem drugiego roku studiów. W tym roku akademickim zaliczył "niemieckie prawo handlowe". Dla studiów na kierunku prawo, których studentem był wówczas skarżący, obowiązywał plan studiów przyjęty uchwałą Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu "A" w z dnia (...) grudnia 2003 r. w sprawie programu i planu studiów na kierunku prawo, przebiegających w formie polsko-niemieckich studiów prawniczych, realizowanych przez Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu "A" we współdziałaniu z Wydziałem Prawa Europejskiego Uniwersytetu "B". Zgodnie z tym planem "niemieckie prawo handlowe" było przedmiotem obowiązkowym dla III roku studiów (załącznik do uchwały Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu "A" z dnia (...) grudnia 2003 roku ze zmianami wprowadzonymi uchwałą Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu "A" z dnia (...) grudnia 2004 r.). Skarżący jednak zaliczył ten przedmiot będąc studentem II roku, a zatem w dacie zaliczenia nie realizował przedmiotu należącego do obowiązującego go na II roku planu studiów. Zdaniem Prorektora podkreślenia wymaga, że skarżący nigdy nie wnosił o zgodę na zaliczanie na II roku studiów "niemieckiego prawa handlowego", jako przedmiotu przewidzianego w planie studiów w następnych semestrach (to jest na III roku). Oznacza to, że ów przedmiot nigdy nie był dla skarżącego przedmiotem obowiązkowym na II roku.

Prorektor wskazał dalej, że z dniem (...) października 2010 r. weszły w życie zmiany planu studiów (uchwała Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu "A" z dnia (...) maja 2010 r. w sprawie planu i programu polsko-niemieckich studiów prawniczych prowadzonych w "B"). Zmiany te polegały m.in. na tym, że z planu studiów usunięty został przedmiot "niemieckie prawo handlowe", natomiast w planie dla III roku studiów dodano przedmiot "polskie prawo spółek" (załącznik do uchwały Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu "A" z dnia (...) maja 2010 r. w sprawie określenia planu studiów na kierunku "prawo", prowadzonych wspólnie przez Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu "A" oraz Wydział Prawa "B").

Prorektor wyjaśnił następnie, że plan studiów na kierunku "prawo", prowadzonych wspólnie przez Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu "A" oraz Wydział Prawa "B") począwszy od roku akademickiego 2010/11 zawierał przedmiot "polskie prawo spółek", który przez to stał się więc przedmiotem obowiązkowym dla studentów, którzy w tym roku akademickim byli na III roku studiów; jednocześnie studenci ci nie było obowiązani do zaliczenia "niemieckiego prawa handlowego". W roku akademickim 2010/11 skarżący był studentem III roku studiów. Na III roku zaliczył on obowiązujący go na tym roku studiów przedmiot "polskie prawo spółek" na ocenę dostateczną. Z uwagi na to, że - po wprowadzeniu powyższych zmian - plan studiów, obowiązujący skarżącego na III roku, "niemieckiego prawa handlowego" już nie przewidywał, zaliczenie przez niego w poprzednim roku akademickim tego przedmiotu nie mogło zostać i nie zostało uwzględnione w ramach przedmiotów obowiązkowych na III roku studiów. Skarżący nie kwestionował tego przy rozliczaniu się z III roku studiów.

Prorektor podkreślił dalej, że powołana zmiana planu studiów nastąpiła z zachowaniem wszelkich reguł, wymogów proceduralnych oraz terminów, wynikających z obowiązujących przepisów prawa. Zarzut skarżącego, jakoby naruszyła ona ochronę zaufania do regulaminów oraz planów studiów w dacie zdawania egzaminu jest zatem bezzasadny. W ocenie Prorektora skarżący nietrafnie powołuje się na naruszenie zasady ochrony zaufania do obowiązującego porządku prawnego. Przyjęte w maju 2010 r. zmiany planu studiów zostały bowiem ogłoszone (m.in. na powszechnie dostępnej na stronie internetowej uniwersytetu oraz na stronie kierunku studiów) w maju 2010 r., a zatem na kilka miesięcy przed wejściem w życie. Skarżący miał zatem możliwość z dużym wyprzedzeniem zapoznać się z obowiązującym go na trzecim roku planem studiów. Fakt, że tego nie uczynił, w żaden sposób nie uzasadnia podnoszonego przez niego zarzutu naruszenia reguły zaufania. Należy podkreślić, że zaliczenie przez skarżącego przedmiotu; niemieckie prawo handlowe nastąpiło nadprogramowo; i to zarówno w dacie zdania przez niego egzaminu z tego przedmiotu - gdyż przedmiot ten nigdy nie był objęty planem II roku studiów, jak i w kolejnym roku akademickim - gdyż począwszy od roku akademickiego 2010/11 przedmiot ten został zupełnie usunięty z planu studiów.

Prorektor wyjaśnił też, że specyfika polsko-niemieckich studiów prawniczych, których absolwentem jest skarżący, polega na tym, że każdy ze współdziałających uniwersytetów przyjmuje własne regulacje dotyczące organizacji i przebiegu prowadzonego przez siebie kierunku studiów. W konsekwencji, kierunek: prawo, prowadzony wyłącznie przez "A", funkcjonuje na podstawie polskich regulacji (m.in. uchwał Senatu i Rady Wydziału WPiA "A"), zaś kierunek prowadzony przez Uniwersytet "B", to jest Bachelor of German and Polish Law - na podstawie regulacji niemieckich (w tym między innymi powołanego przez skarżącego regulaminu).

Wreszcie Prorektor podkreślił, że przedmiotem skargi jest średnia ocen oraz ocena na dyplomie uzyskanym na kierunku: prawo, prowadzonym przez Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu "A". Powołany przez skarżącego § 21 regulaminu dotyczy natomiast wyłącznie niemieckiego kierunku studiów: "Bachelor of German and Polish Law", który jest prowadzony wyłącznie przez Uniwersytet "B". Regulamin ten nie ma zatem zastosowania do kierunku studiów prowadzonego przez "A", którego absolwentem jest skarżący, i którego wynik końcowy kwestionuje.

Końcowo Prorektor stwierdził, że nie jest możliwe wybiórcze stosowanie postanowień regulaminu niemieckiego do studiów na kierunku prowadzonym przez stronę polską (to jest Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu "A"). Natomiast podnoszony przez skarżącego brak stosownych regulacji przejściowych w uchwale Rady Wydziału z dnia (...) maja 2010 r. oznacza, że z chwilą wejścia w życie tej uchwały, stosuje się wyłącznie jej postanowienia (bez możliwości stosowania wcześniejszych regulacji). Oznacza to, że regulujący funkcjonowanie kierunku studiów, którego absolwentem jest skarżący (tj. kierunku: prawo, prowadzonego przez Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu "A") stan prawny, nie przewiduje możliwości doliczenia oceny z przedmiotu nieobjętego planem tych studiów do średniej ocen. Jakiekolwiek reguły w tym zakresie, wynikające z unormowań niemieckich, nie znajdują zastosowania.

Skargę na decyzję Prorektora złożył R. F. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej, a nadto o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił przy tym naruszenie § 16 regulaminu studiów z 2010 r. na kierunku "prawo" – załącznik do uchwały Uniwersytetu "A" z dnia (...) lipca 2010 r. oraz § 21 regulaminu studiów dla kierunku "Bachelor od German and Polish Law" w związku z § 16 regulaminu studiów z 2010 r. na kierunku "prawo". Wskazał też na naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 107 § 1-5, art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 77, 78, 79, 80, 81, 85, 86, 89, 90, 90 K.p.a. oraz art. 2 Konstytucji i art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności – przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego.

W uzasadnieniu skargi, po przedstawieniu stanu faktycznego, R. F. wyjaśnił, że w zaskarżonej decyzji uczyniono pod jego adresem jakoby zarzut, że wykazał się nadgorliwością w przygotowaniu się i przedwczesnym zdaniu "niemieckiego prawa handlowego" bez wystąpienia o zgodę na to. W ocenie skarżącego ponosi on karę za swą nadgorliwość, polegającą na odmowie zaliczenia mu do średniej ze studiów oceny "bardzo dobrej" z "niemieckiego prawa handlowego" i to dlatego, że zdany z rocznym wyprzedzeniem egzamin przestał mieć jakiekolwiek znaczenie z powodu usunięcia tego przedmiotu z programu studiów.

Skarżący stwierdził dalej, że skierowany wobec niego i opisany wyżej zarzut nie jest uprawniony. Działał on w zaufaniu do zasady głoszącej, że co nie jest zabronione, jest dozwolone. Podkreślił, że w dacie zdawania przez niego egzaminu "niemieckie prawo handlowe" było ono objęte programem studiów. Nie było też przepisów zakazujących studentowi II roku prawa studiowania i zdawania egzaminów z przedmiotów objętych programem nauczania dopiero na III roku studiów. R. F. nie zatajał także przed egzaminującymi go pracownikami naukowymi, że jest studentem II roku. Uznał to za akceptację jego działania, jako zgodnego z prawem.

Odnosząc się do kwestii regulacji uczelnianych skarżący podkreślił, że § 16 polskiego regulaminu studiów z 2010 r. odsyła do regulaminu studiów na kierunku "Bachelor and Master of German and Polish Law", gdyż wskazuje, iż należy go stosować w zakresie przedmiotów realizowanych przez Wydział Prawa "B" w sprawach nieuregulowanych polskim regulaminem studiów. W ocenie R. F. regulacja, do której posiłkowo odsyła § 16 polskiego regulaminu studiów nie pozostawia wątpliwości, co do dopuszczalności wcześniejszego zdawania egzaminów przewidzianych programem studiów dla lat późniejszych.

W odpowiedzi na skargę Prorektor wniósł o odrzucenie skargi, względnie o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi wskazał, że do spraw prowadzonych przez organy uczelni w oparciu o art. 207 ust. 1 P.s.w. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie odpowiednio. Wskazał jednak, że w toku postępowania zachowano wszelkie reguły prawa materialnego i procesowego. Decyzja uzasadniona została drobiazgowo i zawiera wszelkie elementy wymienione w art. 107 § 3 K.p.a. Nadto wnikliwie ustalono stan faktyczny, zasięgając opinii Kierownika polsko-niemieckich studiów stacjonarnych na kierunku prawo.

Prorektor podkreślił dalej, że zgodnie z § 8 regulaminu studiów obowiązującego w roku akademickim 2009/2010 "do podstawowych obowiązków studenta należy: terminowe uzyskiwanie zaliczeń, składanie egzaminów, odbywania praktyk i wypełnianie innych obowiązków przewidzianych w planie studiów". Rektor przyznał, że z regulaminu wprost nie wynika zakaz przystępowania do egzaminów przewidzianych na wyższych latach studiów, niemniej stanowi, że student jest zobowiązany składać egzaminy zgodnie z planem studiów. Nie można z regulaminu wyprowadzić normy, że każdy student może w każdym czasie przystępować do tych przedmiotów, do których chce przystąpić. Prorektor zwrócił też uwagę, że skarżący miał świadomość, że może wystąpić o zgodę na przystąpienie do egzaminu z wyższego roku studiów, gdyż czynił to w odniesieniu do innych egzaminów i taką zgodę uzyskiwał.

Jak już wcześniej wskazano, następnie postanowieniem z dnia 4 września 2014 r., II SA/Po 614/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę R. F. uznając, iż jest ona niedopuszczalna; niemniej jednak na skutek skargi kasacyjnej skarżącego postanowienie to zostało uchylone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do wyjaśnień Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2015 r., I OSK 74/15 Sąd w niniejszym składzie uznał, że przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja Prorektora ds. studenckich z dnia (...) marca 2014 r., (...) oraz przyjął, że pomimo zawarcia błędnego sformułowania w jej sentencji dotyczy ona niewątpliwie wydanego jako pierwszoinstancyjne, rozstrzygnięcia Komisji Egzaminu Magisterskiego z dnia (...) czerwca 2013 r.

W ramach kwestii porządkowych na wstępie zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 60 ust. 6 P.s.w. organami jednoosobowymi uczelni są rektor i kierownicy podstawowych jednostek organizacyjnych. Z kolei w myśl art. 207 ust. 1 P.s.w. "do (...) decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego".

Z akt niniejszej sprawy wynika, iż zaskarżona decyzja z dnia (...) marca 2014 r. podpisana została przez prof. dr hab. Z. P., który jest Prorektorem ds. studenckich Uniwersytetu im. "A". Nie jest on zatem osobą piastującą funkcję organu (Rektorem). Zauważyć jednak należy, że jak wynika z nadesłanych przez pełnomocnika organu dokumentów (k. 146 akt sądowych), a w szczególności z § 1 zarządzenia Rektora z dnia (...) września 2012 r. w sprawie zakresu obowiązków prorektorów w kadencji 2012-2016 prof. dr hab. Z. P. został – jako Prorektor – umocowany do pełnienia obowiązków w zakresie studiów stacjonarnych i niestacjonarnych. Jest on zatem upoważniony przez Rektora do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach studentów, o których mowa w art. 207 ust. 1 P.s.w. Dodać trzeba, że podstawą określenia zakresów obowiązków Prorektora jest wprost przepis art. 66 ust. 2 pkt 6 P.s.w., który stanowi, że Rektor może określić zakres obowiązków prorektorów.

Przechodząc do analizy treści decyzji Prorektora z dnia (...) marca 2014 r. zauważyć trzeba, że odnosi się ona do decyzji o "braku zgody" na zmianę oceny na dyplomie wyrażoną (...) listopada 2013 r. Ściśle ujmując wskazuje to więc na odręczną adnotację "brak zgody" z pieczęcią prof. dr hab. R. Z. naniesioną na piśmie R. F. znajdującym się na karcie 29 akt administracyjnych (zob. wyjaśnienie radcy prawnego Uniwersytetu "A" znajdujące się na k. 34 akt sądowych).

Jednakże w świetle oceny wyrażonej w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego I OSK 74/15 należy przyjąć, że decyzja Prorektora w istocie odnosiła się nie do wskazanej wyżej decyzji o "braku zgody" z dnia (...) listopada 2013 r., ale do decyzji w postaci rozstrzygnięcia Komisji Egzaminu Magisterskiego z dnia (...) czerwca 2013 r. Z kolei przedmiotem rozpoznania Prorektora – jak sprecyzował to Naczelny Sąd Administracyjny – było odwołanie zawarte w piśmie skarżącego z dnia (...) czerwca 2013 r. z wnioskiem o zaliczenie przedmiotu "niemieckie prawo handlowe" do średniej ocen ze studiów, które zostało złożone w wymaganym terminie (k. 9 akt administracyjnych).

W świetle powyższego należy stwierdzić, że decyzja Prorektora dotknięta jest co prawda błędami formalnymi odnośnie wskazania zaskarżonej decyzji, jednak nie ma to istotnego znaczenia dla sprawy, gdyż w istocie rozpoznano w niej zagadnienie będące kanwą sprawy i dotyczące zasadności zaliczenia R. F. do średniej ocen ze studiów oceny z przedmiotu "niemieckie prawo handlowe". Nieprawidłowo wskazano jedynie zaskarżony akt, w którym odmówiono zmiany średniej ocen ze studiów skarżącego, zamiast wskazania na rozstrzygnięcie Komisji Egzaminacyjnej z dnia (...) czerwca 2013 r., w którym określono tą średnią ocen.

Odnosząc się wreszcie do kwestii zaskarżalności do sądu administracyjnego decyzji Prorektora, nie ulega wątpliwości, iż skarga od tego rozstrzygnięcia jest dopuszczalna, co zostało jednoznacznie przesądzone przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przechodząc do kwestii materialnoprawnych wskazać należy, że w sprawie kanwą sporu jest to, czy skarżącemu do średniej ocen ze studiów należało zaliczyć ocenę z "niemieckiego prawa handlowego" – ocenę 5 (poprzez zastąpienie oceny z "polskiego prawa spółek", względnie poprzez doliczenie jej do ocen z pozostałych przedmiotów na potrzeby średniej ocen ze studiów).

Analizując zebraną dokumentację pod tym kątem można prima facie odnieść wrażenie, że jest to zagadnienie, które wykracza poza materię regulowaną powszechnie obowiązującym prawem i uchyla się spod sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli legalności z uwagi na brak prawnego wzorca dla tej kontroli. Pojawia się zwłaszcza pytanie, czy sąd administracyjny powinien i może opierać się w swym wyroku wyłącznie na aktach uchwalonych przez organy uczelni (żądanie R. F. może być rozpatrywane tylko w świetle takich uregulowań).

Odpowiedzi na to pytanie udzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w tej sprawie postanowieniu, wskazując jednoznacznie, że "to, że decyzja została wydana w oparciu o akty wewnętrzne uchwalone na podstawie upoważnienia ustawowego przez organ szkoły wyższej nie ma – zwłaszcza w świetle autonomii szkolnictwa wyższego (art. 70 ust. 5 Konstytucji RP) – znaczenia dla objęcia tej decyzji kontrolą sądu administracyjnego. Podstawa prawna decyzji administracyjnej nie determinuje bowiem zakresu kognicji sądu administracyjnego, lecz jest przedmiotem analizy tego sądu podczas dokonywania kontroli legalności zaskarżonego aktu".

Mając na uwadze powyższą wypowiedź Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowaną w sprawie przyjąć należy, że zaskarżone rozstrzygnięcia mogą i powinny być badane w świetle właściwych przepisów regulaminów uczelni.

Z akt sprawy wynika, że skarżący domaga się, aby zaliczono mu do średniej ocen ze studiów egzamin z "niemieckiego prawa handlowego", który to przedmiot zdał na II roku studiów. W sprawie jest bezspornym między uczelnią a skarżącym, że zaliczenie powyższego przedmiotu nastąpiło w trakcie trwania roku II roku studiów skarżącego, a przy tym roku akademickiego (2009/2010), kiedy to przedmiot "niemieckie prawo handlowe" w obowiązującym wówczas programie studiów przewidziany był na III roku studiów. Jest też bezspornym (nie kwestionuje tego skarżący, a pośrednio nawet przyznaje w skardze), że "niemieckie prawo handlowe" zdał on nie występując uprzednio o zgodę na zaliczenie go na wcześniejszym roku studiów.

Mając na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2015 r., I OSK 74/15 wskazujące na konieczność badania zaskarżonej decyzji w świetle aktów wewnętrznych szkoły wyższej, sprecyzować należy jaki regulamin, względnie regulaminy, obowiązywały studentów Uniwersytetu "A" w czasie relewantnym dla sprawy, a więc w latach akademickich 2009/2010 oraz 2010/2011.

Pełnomocnik organu przedłożył do akt sądowych poświadczony za zgodność z oryginałem "Regulamin studiów Uniwersytetu "A"" przyjęty uchwałą z dnia (...) maja 2006 r. w sprawie regulaminu studiów (zob. k. 22-28 akt sądowych). Regulamin ten wszedł w życie dnia (...) października 2006 r. (zob. § 64 ust. 1 tego Regulaminu). Powyższy Regulamin zwany będzie dalej "Regulaminem studiów z 2006 r."

Na wezwanie Sądu pełnomocnik organu przedłożył też tekst jednolity "Regulaminu studiów Uniwersytetu "A"" przyjęty obwieszczeniem Senatu Uniwersytetu "A" z dnia (...) maja 2012 r. (zob. Regulamin w kopercie na k. 145 akt sądowych). Jak wynika z tego obwieszczenia Regulamin został pierwotnie wprowadzony na podstawie uchwały Senatu z dnia (...) kwietnia 2010 r. i wszedł w życie (...) października 2010 r. (zob. § 82), zastępując z tą datą Regulamin uprzednio wprowadzony (zob. § 81 ust. 1). Wskazany wyżej Regulamin zwany będzie dalej "Regulaminem studiów z 2010 r."

Zwrócić należy także uwagę, że od roku akademickiego 2010/2011, a więc od (...) października 2010 r. dla kierunku "prawo" prowadzonym wspólnie przez Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu "A" oraz Wydział Prawa Uniwersytetu "B" wprowadzony został specjalny Regulamin studiów przyjęty uchwałą Senatu z dnia (...) lipca 2010 r. Regulamin ten stanowi załącznik do porozumienia w sprawie współpracy pomiędzy Uniwersytetem "A" oraz Uniwersytetem "B" (zob. wyjaśnienia pełnomocnika organu na k. 143 i 144 akt sądowych oraz Regulamin na k. 150-156 akt sądowych). Regulamin przyjęty uchwałą (...) stanowi swoiste lex specialis względem ogólnouniwersyteckiego Regulaminu przyjętego uchwałą (...) (zob. poprzedni akapit). Regulamin ten zwany będzie "Specjalnym regulaminem studiów z 2010 r."

R. F. studiował w latach 2009/2010 oraz 2010/2011 na kierunku "Prawo" prowadzonym wspólnie przez Uniwersytet "A" we współpracy z Uniwersytetem "B". Należy zatem uznać, że skarżącego – jako studenta – w wymienionych latach obowiązywały: Regulamin studiów z 2006 r. w odniesieniu do roku akademickiego 2009/2010, natomiast w kolejnym roku akademickim 2010/2011, to jest o od (...) października 2010 r., Specjalny regulamin studiów, natomiast w zakresie w nim nieuregulowanym – Regulaminu studiów z 2010 r.

W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z Regulaminem studiów z 2006 r., który obowiązywał skarżącego w roku akademickim 2009/2010 jak i Regulaminem studiów z 2010 r., który obowiązywał go w roku akademickim 2010/2011 podstawą organizacji procesu dydaktycznego na danym kierunku jest plan studiów, a student powinien odbywać studia według planu obowiązującego w roku akademickim, w którym rozpoczął naukę (zob. § 14 ust. 1 i § 15 ust. 1 Regulaminu studiów z 2006 r. oraz por. § 5 ust. 1 oraz § 7 ust. 1 Regulaminu studiów z 2010 r.).

W sprawie okolicznością bezsporną jest, że zgodnie z planem studiów (zob. uchwałę 41/2003-2004 na k. 41 akt administracyjnych) "niemieckie prawo spółek" – w dacie kiedy zdawał je skarżący – było przedmiotem obowiązkowym dla studentów 5 semestru, a więc III roku studiów (zob. k. 48 akt administracyjnych). R. F. był jednak wówczas na II roku studiów, a "niemieckie prawo spółek" pozostawało dla niego poza planem studiów (to jest dla semestru 4, na którym był w dacie zdawania egzaminu).

Zgodnie z § 29 Regulaminu studiów z 2006 r. "spełnienie przez studenta wymagań przewidzianych planem studiów jest odnotowywane przez dziekana w karcie okresowych osiągnięć i w indeksie". Podobna regulacja znalazła się także w Regulaminie studiów z 2010 r. (zob. § 23 ust. 1).

W aktach administracyjnych znajduje się karta okresowych osiągnięć studenta za rok akademicki 2009/2010 (k. 2 akt administracyjnych). Wynika z niej, że na II roku R. F. zaliczył szereg przedmiotów obowiązkowych (w ramach normalnego toku), oraz dodatkowo uzyskał zaliczenie i za zgodą Kierownika Studium zdał egzamin z "Polskiego prawa karnego materialnego". Z akt nie wynika, aby skarżący kwestionował zakres przedmiotów wpisanych w karcie osiągnięć okresowych studenta oraz stanowiących podstawę do zaliczenia mu II roku studiów.

Należy też dodać, że z akt nie wynika nadto, że skarżący miał zgodę na zdanie "niemieckiego prawa handlowego" na II roku studiów. W takiej sytuacji należy uznać, że zdanie tego przedmiotu nie było jego obowiązkiem. Nie miał on też swobody w jego zdaniu – w każdym razie ze skutkiem dla programowego przebiegu jego studiów. Na II roku studiów R. F. – tak jak wszyscy inni studenci – miał obowiązek zaliczyć określoną pulę egzaminów i z tych egzaminów (i żadnych innych) został rozliczony promocją na III rok studiów.

Powyższe rozważania nie dają oczywiście odpowiedzi na pytanie, czy – ujmując z perspektywy całych studiów skarżącego – ocena z ponadprogramowo zaliczonego przedmiotu "niemieckie prawo handlowe", powinna zostać skarżącemu w jakikolwiek sposób doliczona do średniej ocen ze studiów?

Odpowiedź na powyższe pytanie jest o tyle utrudniona, że według nowego planu studiów obowiązującego roku akademickim 2010/2011, gdy R. F. był na III roku studiów, "niemieckie prawo handlowe" przestało być przedmiotem obowiązkowym (k. 57 akt administracyjnych), a w jego miejsce należało zdać egzamin z "polskiego prawa spółek".

Należy zatem rozważyć, czy ponadprogramowe zdanie przez R. F. egzaminu z "niemieckiego prawa handlowego" w roku akademickim 2009/2010 (to jest na II roku studiów) i to bez zgody Kierownika Studium mogło rodzić jakikolwiek skutek dla przebiegu tych studiów.

Zagadnienie to rozważyć należy z dwóch punktów widzenia:

– z perspektywy II roku studiów skarżącego i obowiązujących wówczas regulacji wewnętrznych uczelni oraz

– z perspektywy III roku studiów i analogicznie obowiązujących wówczas regulacji wewnętrznych uczelni.

W ocenie Sądu zdanie przedmiotu "niemieckie prawo handlowe" na II roku studiów przez skarżącego nie miało znaczenia dla jego osiągnięć na tym roku studiów. Jak już wyżej wskazano, zgodnie z Regulaminu studiów z 2006 r., obowiązującym w roku akademickim 2009/2010 podstawą organizacji procesu dydaktycznego na danym kierunku był plan studiów, a w karcie okresowych osiągnięć i w indeksie odnotowywano spełnienie przez studenta wymagań przewidzianych takim właśnie planem. W świetle takich regulacji nie sposób uznać, że zdanie przedmiotu poza planem i bez zgody odpowiedniego organu uczelni miało wpływ na przebieg studiów.

Uzupełniając powyższe należy się także odnieść do zarzutu skarżącego zawartego w skardze. R. F. twierdzi, że ocena z niemieckiego prawa handlowego powinna być mu zaliczona do średniej, bo § 16 Regulaminu studiów z 2010 r. odsyła do regulaminu Wydziału Prawa "B", a ten z kolei zawiera regulacje przejściowe pozwalające na takie zaliczenie. Zarzut ten nie może odnieść skutku i prowadzić do uznania, że skarżący mógł zaliczyć skutecznie "niemieckie prawo handlowe" w roku akademickim 2009/2010 będąc na II roku studiów. Należy bowiem pamiętać, że Regulamin studiów z 2010 r. nie obowiązywał jeszcze, gdy R. F. studiował na II roku studiów.

Jak wskazano, zupełnie odrębnym problemem jest natomiast kwestia tego, czy fakt, że R. F. zdał "niemieckie prawo handlowe" wcześniej niż to przewidziane planem studiów, mogło mieć znaczenie dla jego obowiązków jako studenta III roku.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że z dniem (...) października 2010 r. weszły w życie zmiany planu studiów (uchwała Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu "A" z dnia (...) maja 2010 r. w sprawie planu i programu polsko-niemieckich studiów prawniczych prowadzonych w "B"). Zmiany te polegały między innymi na tym, że z planu studiów usunięty został przedmiot "niemieckie prawo handlowe", natomiast w planie dla III roku studiów dodano przedmiot "polskie prawo spółek" (załącznik do uchwały Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu "A" z dnia (...) maja 2010 r. w sprawie określenia planu studiów na kierunku "prawo", prowadzonych wspólnie przez Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu "A" oraz Wydział Prawa "B").

Powyższe oznacza, że w roku akademickim 2010/2011 będąc na III roku R. F., tak jak wszyscy inni studenci, obowiązany był zdać "polskie prawo spółek".

Również i w odniesieniu do tego roku akademickiego nie może odnieść skutku zarzut skarżącego dotyczący konieczności zastosowania § 16 Regulaminu studiów z 2010 r..

Zgodnie z § 16 Regulaminu studiów z 2010 r. w sprawach nieregulowanych tą uchwałą obowiązuje Regulamin studiów z 2010 r. oraz – w zakresie przedmiotów realizowanych przez Wydział Prawa "B" – regulaminy studiów dla kierunku "Bachelor and Master of German and Polish Law", obowiązujące na Wydziale Prawa Uniwersytetu "B". Z kolei w myśl przetłumaczonego przez R. F. w skardze § 21 regulaminu studiów (tłumaczenia podanego przez skarżącego nie kwestionuje pełnomocnik organu) dla kierunku "Bachelor and Master of German and Polish Law określeni w tym przepisie studenci (studiujący w trakcie zmiany regulaminu) mogli zdać, ze skutkiem zaliczenia, egzamin z "niemieckiego prawa handlowego" zamiast nowego "polskiego prawa spółek".

W ocenie Sądu analiza § 16 Regulaminu studiów z 2010 r. (k. 82 akt administracyjnych) wskazuje, że R. F. trafnie przyjmuje, iż regulacje niemieckiej uczelni w niektórych przypadkach teoretycznie mogły znaleźć zastosowanie w odniesieniu do polskiego studenta Uniwersytetu "A".

Zastosowanie powołanej w skardze regulacji § 21 regulaminu studiów dla kierunku "Bachelor and Master of German and Polish Law" w odniesieniu do R. F. nie byłoby jednak możliwe. Skarżący zdał bowiem "niemieckie prawo handlowe" w dacie, kiedy regulamin ten jeszcze nie obowiązywał (oba specjalne regulaminy studiów dotyczące współpracy weszły w życie dopiero (...) października 2010 r.). Trudno zatem uznać, że podejście przez niego do tego właśnie przedmiotu, które nastąpiło na poprzednim roku studiów, było wyborem przez studenta przedmiotu do zaliczenia w rozumieniu powyższego § 21.

Co więcej, nawet jeżeli przyjąć, że zdanie przez R. F. przedmiotu "niemieckie prawo handlowe" na II roku studiów mogło być uznane za skuteczne, to i tak stosownie do § 21 regulaminu studiów dla kierunku "Bachelor and Master of German and Polish Law" nie ma podstaw do doliczenia ex post skarżącemu oceny z tego przedmiotu do średniej ocen ze studiów. Po pierwsze, na III roku studiów R. F. nie domagał się uznania mu "niemieckiego prawa spółek" jako przedmiotu zaliczonego w miejsce "polskiego prawa spółek". Co więcej, skarżący faktycznie przystąpił do egzaminu z "polskiego prawa spółek" i je zdał, a zatem niejako dokonał wyboru przedmiotu w rozumieniu § 21 regulaminu i skonsumował wynikające z tego przepisu uprawnienie.

Można natomiast wskazać zupełnie ubocznie, że gdyby R. F. miał zgodę właściwego organu uczelni na skuteczne zdanie programowego (jeszcze wówczas) "niemieckiego prawa spółek" na II roku, to wówczas – choćby uwzględniając zasadę zaufania do organów administracji publicznej (kwestii tej regulamin uczelni wprost nie reguluje) – należałoby przyjąć, że skarżący zdawał ten przedmiot z formalnym skutkiem zaliczenia przedmiotu obowiązkowego wynikającego z programu studiów. Wtedy mógłby on teoretycznie domagać się uznania mu do średniej ocen tego egzaminu w miejsce "polskiego prawa spółek", którym "niemieckie prawo handlowe" zastąpiono.

Odnosząc się do zarzutów proceduralnych, które skarżący określa bardzo szeroko i powołuje się na art. 107 § 1-5, art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 77, 78, 79, 80, 81, 85, 86, 89, 90, 90 K.p.a. oraz art. 2 Konstytucji i art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (to jest Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 – uw. WSA), stwierdzić należy, że nie mogą one stanowić podstawy uwzględnienia skargi. Sąd dostrzega, że działanie organów Uniwersytetu "A"było w trakcie postępowania nieczytelne, a organy te nie wyjaśniały skarżącemu jednoznacznie niektórych swych działań (np. skarżący otrzymywał dwukrotnie ze strony Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu "A" lakoniczną adnotację "brak zgody", co mogło być dla niego mylące); niemniej jednak ostatecznie żądania R. F. zostały rozpoznane decyzją Prorektora, w której stan faktyczny został dokładnie przedstawiony i wyjaśniony, a nadto przedstawiono ocenę żądania studenta w świetle przepisów regulaminowych uczelni.

Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).