Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 40/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy PPSA

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant Agnieszka Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi E. O. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi.


UZASADNIENIE

W dniu 29 kwietnia 2005 roku skarżący – E. O. wniósł za pośrednictwem Wojewody [...] skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Wojewody [...] w przedmiocie niewydania ostatecznej decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy Ł. z dnia [...], nr [...] dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa jako mienie opuszczone gospodarstwa rolnego o powierzchni 11,81 ha położonego we wsi K. gmina Ł.

W piśmie z dnia [...] stanowiącym odpowiedź na skargę, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wskazał, że postanowieniem dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 65 § 1 i art. 123 w związku z art. 17 pkt 1 i art. 157 § 1 k.p.a przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w P. do rozpatrzenia wniosek E. O. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Ł. z dnia [...], nr [...] dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa jako mienie opuszczone gospodarstwa rolnego o powierzchni 11,81 ha położonego we wsi K. gmina Ł. Na powyższe postanowienie strona nie wniosła w ustawowym terminie zażalenia, co powoduje że zarówno organ administracji stopnia wojewódzkiego jak organ naczelny nie pozostają w bezczynności.

Postanowieniem z dnia 4 lipca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 13 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270) oraz § 1 pkt 6 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 roku w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. nr 72, poz. 652 ze zm.) stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.

Zarządzeniem z dnia 16 sierpnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przekazał Wojewodzie [...] w trybie art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późń. zm.) skargę z dnia 29 kwietnia 2005 roku wniesioną przez E. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa.

W piśmie z dnia [...], stanowiącym odpowiedź na wniesioną skargę, Wojewoda [...] wyjaśnił, że postanowieniem dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] przekazał wniosek E. O. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Ł. z dnia [...], nr [...] Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w P., jako organowi właściwemu do orzekania w niniejszej sprawie. Z informacji natomiast uzyskanych w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w P. wynika, że sprawa w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Ł. z dnia [...], nr [...] została rozstrzygnięta decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...].

Zarządzeniem z dnia 7 września 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wezwał skarżącego – E. O. do wskazania, czy w związku z treścią odpowiedzi na skargę tj. pisma Wojewody [...] z dnia [...] podtrzymuje skargę z dnia 29 kwietnia 2005 roku wniesioną na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie niewydania ostatecznej decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa.

W piśmie procesowym z dnia 19 września 2006 roku, stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu skarżący wskazał, iż podtrzymuje skargę na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie niewydania ostatecznej decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy Ł. z dnia [...], nr [...] dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa jako mienie opuszczone gospodarstwa rolnego. W uzasadnieniu podniósł, iż pomimo wielokrotnych ponagleń Wojewoda [...] nie był w stanie rozpatrzyć w sposób dostatecznie wnikliwy i zgodny z prawem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Ł. z dnia [...], nr [...]. Postępowanie w niniejszej sprawie toczy się ponad 15 lat, a wydawane wielokrotnie w toku postępowania decyzje są niezgodne z prawem, jak i ze stanem faktycznym sprawy. Powołując się na art. 7 i art. 8 k.p.a skarżący podkreślił, iż organy administracji publicznej powinny prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postępowanie w sprawie należało umorzyć.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4) inne niż określone pkt 1 -3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4.

Zgodnie zatem z art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 – 4 ustawy. Oznacza to, że skarga na bezczynność jest jednak dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzję, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia lub uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego, również i wtedy gdy organ nie wydaje stosownego aktu.

W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dotyczy to zatem sytuacji gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy organ wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył postępowania w terminie wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.

Wskazać jednak należy, że skarga na bezczynność organu może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Terminy załatwiania spraw w postępowaniu jurysdykcyjnym określają przepisy art. 35 k.p.a i dopiero przekroczenie tych terminów (ewentualnie terminów szczególnych lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 k.p.a) oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego.

Celem skargi na bezczynność jest zatem "wymuszenie" na organie administracji publicznej zachowań określonych przepisami prawa, a skargę na bezczynność można wnieść aż do czasu załatwienia przez właściwy organ sprawy przez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu prawnego lub podjęcia czynności.

W rozpoznawanej sprawie, w dniu 29 kwietnia 2005 roku skarżący – E. O. wniósł za pośrednictwem Wojewody [...] skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Wojewody [...] w przedmiocie nie wydania ostatecznej decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy Ł. z dnia [...], nr [...] dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa jako mienie opuszczone gospodarstwa rolnego.

Natomiast w piśmie z dnia [...], stanowiącym odpowiedź na wniesioną skargę, Wojewoda [...] wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] przekazał wniosek E. O. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Ł. z dnia [...], nr [...] Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w P., jako organowi właściwemu do orzekania w niniejszej sprawie.

Po rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Ł. z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...], nr [...] stwierdziło nieważność zaskarżonej decyzji.

Na powyższą decyzję skarżący – E. O. wniósł skargę do sądu administracyjnego.

W myśl art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

W sprawie niniejszej nie zachodziła jednak konieczność wyrokowania, gdyż zaistniały postawy do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania.

Stosownie do unormowania zawartego w art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1/ jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2/ w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania; 3/ gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Jeżeli zatem organ administracji publicznej wydał ([...]) akt prawny będący przedmiotem niniejszej skargi na bezczynność, to postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie o bezczynność staje się bezprzedmiotowe.

W tym stanie rzeczy, z uwagi na fakt, że w przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem kontroli Sądu nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, Sąd stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawniony był orzec jak w sentencji postanowienia.