Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1122/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7,8,77 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej powoływana jako K.p.a.) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...]. Decyzja zapadła w następujących okolicznościach sprawy.

We wniosku z dnia [...] marca 2017 r. W. S. wniósł o przyznanie zasiłku celowego na zakup produktów żywnościowych dla trzech osób. W piśmie z dnia [...] maja 2017 r. skarżący oświadczył, że nie prowadzi już z partnerką K. W. wspólnego gospodarstwa domowego.

Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] Wójt Gminy C. na podstawie m.in. art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4, art. 7, art. 8, art. 11 ust. 2, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1, 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 104 K.p.a., odmówił przyznania W. S. świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie przeprowadzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego i przedłożonych dokumentów ustalono, iż strona spełnia kryterium dochodowe do przyznania pomocy określone w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Organ ustalił, że rodzina wnioskodawcy składa się z 3 osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Organ wskazał, że przyczyną odmowy przyznania wnioskowanych świadczeń było niepodjęcie przez K. W. - osobę prowadzącą ze stroną wspólne gospodarstwo domowe - współpracy z pracownikiem socjalnym i odmowa podjęcia prac społecznie użytecznych. Ponadto, organ wskazał, że dysponuje ograniczonymi środkami na przyznanie świadczeń osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej.

Odwołanie od ww. decyzji Wójta złożył skarżący wskazując, że uzasadnienie decyzji nie odnosi się do jego sytuacji rodzinnej. Podkreślił, że informował pracowników opieki społecznej o zmianie sytuacji rodzinnej oświadczając, iż nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z K. W. Organ jednak nie odniósł się do tej informacji, czego wyrazem jest uzasadnienie decyzji niezgodne ze stanem faktycznym sprawy.

Zaskarżoną, powołaną na wstępie decyzją, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy ww. decyzję Wójta w uzasadnieniu wskazując, że celem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie na koszt podatnika osób i ich rodzin, które nie chcą podjąć trudu wyjścia z ciężkiej sytuacji materialnej. Organ stwierdził, że skarżący nie może oczekiwać, że przy zachowaniu biernej postawy życiowej, nawet w jego trudnej sytuacji, organy pomocy społecznej przejmą na siebie ciężar jego utrzymania, tym bardziej, że zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej nie mają takiego obowiązku. W szczególności w sytuacji, gdy skarżący, jak i jego partnerka, której zaproponowano podjęcie pracy - odmówiła jej podjęcia, nie wykazują aktywności celem poprawy swojej trudnej sytuacji materialnej i życiowej. Ww. nie współdziałają z organem w celu rozwiązania swoich problemów rodzinnych i finansowych. W konsekwencji organ uznał decyzję organu I instancji za zgodną z prawem.

Skargę na powyższą decyzję złożył W. S. wskazując, że jej uzasadnienie nie obrazuje jego sytuacji rodzinnej. Argumentował, jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że poinformował pracowników opieki społecznej o zmianie sytuacji rodzinnej oświadczając, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z K. W. Organ jednak nie odniósł się do tej informacji, czego wyrazem są uzasadnienia decyzji organów niezgodne ze stanem faktycznym sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja wydana przez organ I instancji naruszają przepisy prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Wskazanymi orzeczeniami organy naruszyły mianowicie przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd zgadza się ze stanowiskiem skarżącego, że organy obu instancji nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, czym naruszyły przepisy art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W szczególności organ, pomimo oświadczenia skarżącego zawartego w piśmie z dnia [...] maja 2017 r., w którym poinformował on, że nie prowadzi już wspólnego gospodarstwa domowego z K. W., w żaden sposób nie poczynił ustaleń w tym zakresie, co spowodowało naruszenie wskazanych przepisów postępowania.

W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie zasiłku celowego wskazując, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej, podając, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem i partnerką – K. W. Głównym powodem odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia był argument, że partnerka skarżącego – K. W. - osoba prowadząca z nim wspólne gospodarstwo domowe - odmówiła współdziałania z pracownikiem socjalnym oraz odmówiła przyjęcia propozycji pracy. W konsekwencji, organ argumentował, że brak współdziałania strony z organem w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej, zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej.

W niniejszej sprawie, organy orzekające w sprawie nie wzięły pod uwagę wyjaśnień skarżącego zawartych w piśmie z dnia [...] maja 2017 r., złożonym jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, oraz w odwołaniu. Skarżący konsekwentnie w toku postępowania podkreślał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi jedynie z synem.

Organ w toku postępowania powinien był wyjaśnić stan faktyczny sprawy, w szczególności zaś ustalić aktualną sytuację rodzinną skarżącego, czego nie uczynił. Obowiązek przeprowadzenia całego postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności, spoczywa na organie i nie może być przerzucony na stronę. Ciężar dowodu na mocy art. 77 § 1 K.p.a. obciąża bowiem organ administracyjny (wyrok NSA z 7.05.1985 r., II SA 318/85). Dlatego też organ odwoławczy, będąc zobowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, powinien był prowadzić postępowanie dowodowe w ten sposób, aby istotne dla sprawy okoliczności ustalić. W niniejszej sprawie winien zatem ustalić, jaka jest aktualna sytuacja skarżącego, w szczególności, czy prawdziwe są jego twierdzenia odnośnie tego, że nie prowadzi już wspólnego gospodarstwa domowego z K. W.

Wszystkie ww. uchybienia przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego, do której zmierzają niektóre zarzuty skargi. Stan faktyczny nie został bowiem prawidłowo ustalony, a kontrola zastosowania prawa materialnego następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. Zatem kontrola przestrzegania przez organy administracyjne norm prawa materialnego może być przeprowadzona dopiero w ostatniej kolejności (zob. wyrok NSA z 10.02.1981 r., SA 910/80, ONSA 1981, Nr 1, poz. 7; T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 757 - 757).

Ponownie rozpoznając sprawę organ dokona analizy aktualnej sytuacji rodzinnej strony, oceni całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i podejmie stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), uchylił decyzje organów obu instancji.