Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 206/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt. 2
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ sędzia NSA Leszek Leszczyński Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej przy udziale Prokuratora S. M. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Warszawie delegowanego do Prokuratury Apelacyjnej w Warszawie skargi kasacyjnej A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2005r., sygn. akt II SA/Gd 456/01 w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 2001r., nr [...] w przedmiocie nakazu zamurowania otworu drzwiowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku 2. zasądza od A. J. na rzecz A. D. kwotę 240 ( dwieście czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 19 października 2005 r. sygn. akt II S.A./Gd 456/01 po rozpatrzeniu skargi A. J. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...] w przedmiocie zamurowania otworu drzwiowego , uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...].

Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach sprawy : Decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. na podstawie art. 104, art. 130 kpa (Dz. U. nr 9 poz. 46 ze zm.) oraz art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 89 poz. 414 ze zm.) i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 25 października 1974 r. Prawo Budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229 ze zm.) nakazał Zrzeszeniu Właścicieli i Zarządców Domów w T. ul. M. zamurowanie otworu zlokalizowanego w ścianie granicznej budynku położonego przy ul. L. w T. tworzącego drogę transportową z mieszczącą się w nim piekarnią przez posesję nr 38 przy ul. L.

W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 10 października 2000 r. na wniosek W. B. z dnia 30 czerwca 2000 r. (protokół nr [...]) stwierdzono samowolne wykucie przez poprzednich dzierżawców, jak wynika z pisma ZWiZD w T. nr [...] z dnia 2 października 1998 r. przed ok. 20 laty za ich wiedzą, otworu drzwiowego w ścianie szczytowej budynku położonego na posesji nr 40 przy ul. L. w T. w części będącej piekarnią. Spowodowało to utworzenie drogi transportowej przez posesję nr 38 przy ul. L. w T. bez zgody właścicieli tej posesji. W ocenie organu powyższa droga komunikacyjna pogorszyła, z uwagi na swą uciążliwość, w sposób zasadniczy warunki użytkowe posesji nr 38 przy ul. L.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Zrzeszenie Właścicieli i Zarządców Domów w T., zarzucając jej sprzeczność z prawem podnosząc , iż organ wydając orzeczenie nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności i uwarunkowań składających się na okoliczność wykucia otworu służącego jako dojazd do posesji. Wyjaśnia również, iż jest to jedyny dojazd do nieruchomości w której znajduje się piekarnia i pozbawienie go dojazdu do posesji może doprowadzić do zamknięcia piekarni i pozbawienia jej właścicieli jedynego źródła dochodu.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2001r., nr [...] Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że z akt sprawy wynika, że w/w otwór drzwiowy został wykonany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, czym naruszono przepis art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., który stanowi, że roboty budowlane z wyjątkiem rozbiórek można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Prawo budowlane z 1974 r. nie zawierało wykazu robót zwolnionych z uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego z 1974 r. zostało to uregulowane rozporządzeniem. Z przepisów tych wynika, że pozwolenia na budowę wymaga wykonanie robót mogących wprowadzić lub zwiększyć uciążliwości albo warunki korzystania z terenów sąsiednich - § 44 ust. 1 pkt. 4 lit. d Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. z 1975 r. Nr 8, poz. 48 ze m).

W ocenie organu wykucie przedmiotowego otworu w ścianie granicznej oraz utworzenie wjazdu do budynku zlokalizowanego na terenie posesji przy ul. L. 40 przez posesję przy ul. L. 38 powoduje pogorszenie warunków użytkowych posesji przy ul. L. 38, co potwierdza brak zgody zarządcy nieruchomości przy ul. L. 38.

Organ II instancji wskazał, że słusznie organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., w związku z ąrt. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., który nakazuje organowi wydać nakaz likwidacji zaistniałej samowoli budowlanej, o ile samowolnie wykonane roboty budowlane powodują pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Z dowodów znajdujących się w aktach sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że zostały spełnione obie przesłanki wymienione w art. 37 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego z 1974r.

Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Zrzeszenie Właścicieli i Zarządców Domów w T. podnosząc w jej uzasadnieniu , iż zarówno organ I jak i II instancji nie przeprowadził właściwego postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia wszystkich wątpliwości i okoliczności sprawy a swoje decyzje oparł na błędnym złożeniu , iż otwór został wykuty za zgodą Zrzeszenia w 1990 r. Ponadto wyjaśniono także, że w chwili przejmowania w administrację Zrzeszenia posesji przy ul. L. 40 co miało miejsce 3 kwietnia 1985 r. otwór drzwiowy już istniał i prawdopodobnie został wykonany przed ponad dwudziestu kilku laty, gdy najemcą była Spółdzielnia Pracy "N.", która zajęła, lokal użytkowy przy L. 40 na mocy decyzji administracyjnej w ramach publicznej gospodarki lokalami. Skarżący poinformował również, iż w/w spółdzielnia zajmowała się produkcją wafli i nie ulega wątpliwości, że musiała korzystać z otworu drzwiowego umożliwiającego dojazd jej środków transportu. Musiała też posiadać zezwolenie właściwego organu nadzoru budowlanego, bowiem w owym czasie nikt nie pytał o taką zgodę właścicieli. Musiała również posiadać akceptację innych instytucji takich jak sanepid, straży odnośnie dostępności drogi ewakuacyjnej itp. Skarżący podkreślił, iż dla mieszkańców posesji przy ul. L. 40 oczywistym jest fakt, iż przejazd, pomiędzy posesjami musi istnieć, chociażby ze względów bezpieczeństwa przeciwpożarowego czy zagrożenia zdrowia i nigdy nie kwestionowali funkcjonowania otworu drzwiowego. Jak oświadczyli najemcom lokalu użytkowego przy ul. L. 40, nie przeszkadza im ani otwór drzwiowy ani fakt poruszania się między posesjami środków transportu.

Pismem z dnia 29 czerwca 2004 r. Zrzeszenie Właścicieli Zarządców Domów w T. cofnęło skargę, wyjaśniając, iż utraciło przymiot strony w toczącym się postępowaniu oraz poinformowało, iż obecnie administruje nieruchomością jej właścicielka A. J.

Pismem z dnia 4 października 2004 r. A. J. podtrzymała skargę złożoną przez Zrzeszenie Właścicieli i Zarządców Domów w T. i wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji. Podkreśliła również, że Zrzeszenie nie było uprawnione do czynnej ingerencji w sprawy jej nieruchomości (w postaci cofania skargi) po przejęciu przez nią zarządu jej nieruchomości od kwietnia 2003r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w oparciu o przepis art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) , oraz na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił wniesioną skargę nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz jej podstawą prawną .

Sąd I instancji stwierdził, iż z naruszeniem przepisów o postępowaniu dowodowym całkowity brak ustaleń w przedmiocie istnienia ustawowej podstawy wydania nakazu tj. powołanego w podstawie prawnej decyzji art. 37ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. organ I instancji zastąpił w uzasadnieniu decyzji określeniem, że pogorszenie warunków użytkowych posesji nr 38 przy ul. L. jest "szeroko opisane w piśmie z dnia 30 czerwca 2000 r.". Jak zauważył Sąd, autorem w/w pisma skierowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. był W. B. zamieszkały w T. przy ul. L. 38, który swoją "legitymację" w postępowaniu uzasadnił jedynie tym, że od 1993 r. działa "na rzecz wspólnoty mieszkańców nieruchomości nr 38 przy ul. L. w T".

W dniu 8 września 2000r. w/w złożył pełnomocnictwo A. D. w treści którego mocodawczyni oświadczyła, że nieruchomość przy ul. L. 38 w T. stanowi w części jej własność, w części współwłasność a w części przeznaczona jest do wspólnego użytkowania mieszkańców "zgodnie z przeznaczeniem nieruchomości". Z materiałów sprawy zdaje się wynikać, że nieruchomość przy ul. L. 38 objęta jest Wspólnotą Mieszkaniową.

W aktach administracyjnych znajduje się Regulamin Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości nr 38 przy ul. L. w T. a także uchwała Nr 3/99 z dnia 5 marca 1999 r. z której wynika, że Zebranie Wspólnoty Mieszkaniowej powołało jednoosobowy zarząd w osobie E. W.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyjaśnił , że do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej w postępowaniu administracyjnym stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali powołany jest zarząd natomiast właściciel lokalu dla uzyskania przymiotu strony musi wykazać naruszenie własnego, opartego na normie prawa materialnego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa.

Orzekające organy w ogóle nie odniosły się w uzasadnieniu decyzji (a w materiałach sprawy brak jest danych, że czyniły w tym kierunku ustalenia) do zawartej w piśmie Dyrektora ds. Gospodarki Lokalowej i Eksploatacji Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w T. z dnia 12 września 2000 r. informacji, że "wspólnota mieszkaniowa przy ul. L. 38 ma prawo użytkowania wieczystego gruntu jedynie pod budynkiem. Podwórze będące przedmiotem sprawy jest własnością Gminy".

Z akt sprawy wynika, że Gmina nie była stroną postępowania w niniejszej sprawie. Gdyby jednak tak się zdarzyło, że właściciel nieruchomości nr 40 korzysta bez tytułu prawnego z gruntu będącego własnością Gminy to zarówno udział w sprawie Wspólnoty Mieszkaniowej – L. 38 jak i właścicieli poszczególnych lokali w budynku wymagałby rozstrzygnięcia czy mamy do czynienia z naruszeniem ich interesu prawnego czy tylko faktycznego. Nie wyjaśnienie stosunków prawnych tak w przypadku budynku jak i na gruncie wiąże się z niemożliwością uzyskania jednoznacznej odpowiedzi na pytanie czy w postępowaniu uczestniczyły podmioty którym przysługiwał przymiot strony tego postępowania.

W przypadku nieruchomości położonej przy ul. L. 40 w T. orzekające w sprawie organy pominęły w postępowaniu właściciela tejże nieruchomości.

Należy podkreślić, że jakkolwiek prawo budowlane stwarza możliwość skierowania wykonania określonego obowiązku wynikającego z decyzji również do zarządcy to jednocześnie przyjęto w orzecznictwie NSA zasadę, że w sytuacji w której znana jest osoba właściciela powinien on uczestniczyć w charakterze strony w tym postępowaniu. Nałożony decyzją obowiązek dotyczy bezpośrednio jego praw i obowiązków i wiąże się to z wykonywaniem prawa własności.

W świetle wskazanych wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że wydane decyzje naruszyły art. 10 § 1 kpa oraz art. 28 kpa jak również zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego przepisy o postępowaniu dowodowym (art. 7, art. 77, art. 80).

Powyższy wyrok zaskarżyła w całości do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. D. We wniesionej skardze kasacyjnej orzeczeniu temu zarzuciła :

1/ naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 w/w ustawy) w szczególności :

przepisów art. 37 § 1 pkt 2 i art. 5 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) w zw. z art. 50 Konstytucji RP przez przyjęcie, że ofiara oczywistej samowoli budowlanej nie ma interesu prawnego do ochrony prawa do swojego mieszkania,

art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego do ochrony prawa do swojego mieszkania

2/ rażące naruszenie przepisów postępowania ( art. 174 pkt 2) mogące mieć wpływ na wynik sprawy w szczególności:

z art. 7, art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 45 i art. 74 ust 2 Konstytucji przez naruszenie prawa do niezwłocznego i obiektywnego rozpatrzenia sprawy,

art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy faktów zawartych w aktach sprawy potwierdzających istnienie samowoli budowlanej oraz istnienie interesu prawnego skarżącej, przez co wydanie wyroku opartego wyłącznie o własne zarzuty Sądu nie znajdujące usprawiedliwienia w materiale dowodowym sprawy i nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy ( naruszenie art. 145 § 1 pkt 1c),

c) art. 60 oraz art. 50 i art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne i prowadzące do nieważności postępowania ustalenie, że w miejsce sprawcy samowoli (Zrzeszenie Właścicieli i Zarządców Domów w T.) wstępuje spadkobierca A. J.

Wskazując na powyższe zgłoszono wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i odrzucenie skargi oraz zasądzenie na rzecz wnoszącej skargę kasacyjną kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych, lub alternatywnie o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi bądź ewentualnie

o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania - przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego.

Skarga kasacyjna zawiera również wniosek o rozpoznanie w trybie art. 191 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowienia z dnia 19 czerwca 2001 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wstrzymującego wykonanie powyższych decyzji, które ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy .

W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. J. wniosła o jej oddalenie .

Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Warszawie, który zgłosił udział w przedmiotowym postępowaniu wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej .

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach : 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ; 2) naruszenie przepisów postępowania , jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej , bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej , biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania .

Skarga kasacyjny wniesiona w przedmiotowej sprawie przez pełnomocnika A. D. oparta została o zarzut wskazany w art. 174 pkt . 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. naruszenia prawa materialnego przez wadliwą wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie jak i naruszenia przepisów postępowania . Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 174 pkt 1 cytowanej ustawy skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez Sąd ( porównaj wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r. sygn. akt OSK 121/04 opublikowany ONSA i WSA Nr 1 z 2004 r poz. 11 ) . Natomiast zarzut oparty na podstawie art. 174 pkt. 2 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skierowany musi być przeciwko wyrokowi sądu a nie decyzji organy administracji , jak też , że nie stanowi prawidłowego wskazania podstawy kasacyjnej powołanie wyłącznie przepisów procedury administracyjnej ( porównaj wyrok z dnia 19 maja 2004 r. sygn. akt FSK 80/04 opublikowany ONSA i WSA Nr 1 z 2004 r. poz. 12 i wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2004 r., sygn. akt GSK 1149/04 niepublikowany ) .

Zauważyć należy , iż przesłanki nieważności postępowania o jakich mowa w art. 183 wskazanej ustawy procesowej nie występują w tej sprawie zaś złożona w tym postępowaniu skarga kasacyjna odpowiada przedstawionym wyżej wymaganiom a podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa procesowego zasługują na uwzględnienie .

W skardze kasacyjnej trafnie zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w związku z art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

Według art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (....) . Podstawą orzekania przez Sąd I instancji jest materiał zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami . Wydając wyrok niewątpliwie Sąd zobowiązany jest rozstrzygnąć sprawę na podstawie przedstawionych akt po ich wnikliwej analizie i podjąć rozstrzygnięcie w trybie art. 145 ustawy procesowej . Strona skarżąca naruszenie treści normy z art. 133 § 1 wiąże z naruszeniem przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Natomiast przepis ten pozwala na uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji w całości lub części jeżeli stwierdzi się inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Uchylenie decyzji następuje , więc jeżeli naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Wystarcz więc uznanie , że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy . Określenie " inne naruszenie przepis postępowania" zawarte w tej normie prawnej nie obejmuje jednak tych naruszeń prawa procesowego , które dają podstawę do wznowienia ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy procesowej ) a także naruszenia przepisów postępowania będących podstawą stwierdzenia nieważności ( art. 145 § 1 pkt. 2 ustawy procesowej ) .

Z naruszeniem w/w przepisów nastąpiło wydanie zaskarżonego wyroku . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał , że w rozpoznawanej sprawie wobec ujawnionych naruszeń procedury administracyjnej zachodzi inne naruszenie przepisów postępowania pozwalające na uchylenie zaskarżonych decyzji . Przy czym Sąd I instancji nie ocenił zaskarżonej decyzji w kontekście kwalifikowanego naruszenia prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego określającym przesłanki nieważności decyzji .

Sąd stwierdza nieważność decyzji gdy zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach . Zgodnie z art.156 § 1 pkt. 4 kpa należy stwierdzić nieważność decyzji gdy została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie . Pojęcie strony wyjaśniono w art. 28 k.p.a. stanowiącym , że "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Taki interes prawny wynika z przepisów prawa materialnego stanowiącego prawa i obowiązki. Warunkiem koniecznym do występowania podmiotu jako strony postępowania jest posiadanie interesu prawnego lub obowiązku związanego z prowadzonym postępowaniem albo żądanie przez podmiot czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W rozpoznawanej sprawie nakazano Zrzeszeniu Właścicieli i Zarządców Domów w T. obowiązek zarurowania otworu zlokalizowanego w ścianie granicznej budynku położonego przy ul. L. 40 w T. tworzącego drogę transportową z mieszczącą się w nim piekarnią przy posesji Nr 38 przy ul. L., a uczyniono to w oparciu o przepis art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 , poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 ,poz. 414 ze zm. ) . Przedmiotowa nieruchomość przy ul L. 40 w T. co jest niesporne w tym postępowaniu była w zarządzie Zrzeszenia Właścicieli i Zarządców Domów w T. na podstawie umowy z dnia 3 kwietnia 1985 r. ( nazwanej pełnomocnictwem ) - dołączonej do skargi . Zatem w okolicznościach tej sprawy należy uznać , że Zrzeszenie Właścicieli i Zarządców Domów w T. było wyłącznie administratorem spornego obiektu na co wskazuje również skarga wniesiona w tej sprawie gdzie strona skarżąca wspomina o przejęciu spornej nieruchomości w administrację Zrzeszenia .

Natomiast legitymacja procesową do występowania w charakterze strony w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę czy też nakazania rozbiórki ( zamurowania ) tak jak w rozpoznawanej sprawie musi posiadać podmiot mający tytuł prawny do nieruchomości tj. w postaci prawa własności ,użytkowania wieczystego lub zarządu . Przy czym wyjaśnić należy , iż instytucja zarządu o której wyżej mowa musi być rozumiana jako prawna forma władania nieruchomością przez publiczne jednostki organizacyjne ( ministerstwa , urzędy , zakłady budżetowe , jednostki budżetowe itp. ) . Treść pojęcia zarządu precyzują przepisy art. 43 – 50 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami . Dlatego też przez zarządcę nieruchomości w opisanym zakresie należy uznać podmiot sprawujący trwały zarząd właśnie w rozumieniu wskazanych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami . Trwały zarząd jest prawna formą władania nieruchomością przez państwowe jednostki organizacyjne i w sprawach nieuregulowanych w ustawie o gospodarce nieruchomościami stosuje się do niej przepisy Kodeksu cywilnego o użytkowaniu . Oddanie nieruchomości w trwały zarząd następuje w drodze decyzji odpowiedniego organu na wniosek zainteresowanej jednostki na czas oznaczony lub nieoznaczony .

Mając powyższe na uwadze stwierdzić zatem należy , iż w rozpoznawanej sprawie decyzja nakładająca obowiązek zamurowanie otworu drzwiowego skierowana została do administratora obiektu działającego w oparciu o pełnomocnictwo współwłaściciela budynku , który nie może być w świetle wskazanej wyżej argumentacji uznany za podmiot sprawujący trwały zarząd , a więc do osoby ( podmiotu ) nie będącej stroną w sprawie .

Tym samym zaistniała przesłanka nieważności z art. 156 § 1 pkt. 4 kpa , która obligowała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi . Okoliczność ta wskazuje na trafność zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w związku z art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .

Przechodząc do kolejnych zarzutów skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania tj. art. 60 , art.50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podkreślić należy , iż zgodnie z art. 60 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, skarżący może cofnąć skargę . Cofniecie wiąże Sąd . Jeżeli jednak zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowania utrzymania w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności to sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne . Cofnięcie skargi może nastąpić od chwili jej wpływu do organu do czasy wydania wyroku przez wojewódzki sąd administracyjny . W rozpoznawanej sprawie skargę z dnia 29 stycznia 2001 r. do Naczelnego Sadu Administracyjnego wniosło Zrzeszenie Właścicieli i Zarządców Domów w T. jako podmiot zobowiązany przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38 , poz. 229 ze zm. ) do zamurowania otworu drzwiowego zlokalizowanego w ścianie granicznej budynku położonego przy ul L. 40 w T. Jednakże pismem z dnia 29 czerwca 2004 r. Zrzeszenie Właścicieli Domów w T. skargę tę cofnęło , wobec wskazywanej utraty przymiotu strony w toczącym się postępowaniu i podkreśleniu ,że sporna nieruchomością administruje jej właścicielka A. J., która pismem z dnia 4 października 2004 r. podtrzymała wniesioną w tej sprawie skargę przez w/w Zrzeszenie , informując jednocześnie , że przejęła zarząd nad tą nieruchomością od kwietnia 2003 r.

Niesporną okolicznością jest , że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem przyjął dopuszczalność cofnięcia skargi wniesionej 2 lutego 2001 r. i postanowieniem z dnia 19 października 2005 r. w tej sprawie umorzył postępowanie , pomijając wskazana wyżej przesłankę nieważności postępowania z art. 156 § 1 pkt. 4 kpa. Jednocześnie Sąd I instancji uznał , iż zaistniało następstwo prawne bowiem w miejsce dotychczasowego skarżącego wstąpiła A. J., której skargę rozpoznano , wydając zaskarżony wyrok . Zatem mimo , że nastąpiło naruszenie przepisu art. 60 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi to jednak nastąpiło to wobec wskazanego wyżej postanowienia o umorzeniu postępowania , które jednak jako prawomocne pozostaje w obrocie prawnym .

Stosownie do treści art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym , uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy kto ma w tym interes prawny (.....). Posiadanie interesu prawnego w złożeniu skargi należy rozumieć jako istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem lub czynnością . Zatem istotą legitymacji skargowej o , której mowa w omawianym przepisie jest uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu organu administracji przez sąd administracyjny w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem . Niewątpliwie adresat decyzji , choćby nie był stroną w rozumieniu art. 28 kpa ma interes prawny we wniesieniu skargi do Sądu administracyjnego jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego . Tym samym interes prawny we wniesieniu w tej sprawie skargi do Sądu miało Zrzeszenie Właścicieli i Zarządców Domów w T. i jak już wyżej wskazano skargę taką wniosło .

Oczywistą jest rzeczą , że w toku postępowania sądowadministracyjnego może dochodzić do przekształceń podmiotowych , i to zarówno po stronie skarżącej jak i po stronie organu , jednakże następstwo prawne czy też inne zmiany podmiotowe muszą wynikać z przepisów prawa .

A. J. nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w tej sprawie przed organami administracji . Mając na uwadze powyższą okoliczność oraz prawomocność postanowienia o umorzeniu postępowania jak też kwalifikowane naruszenie prawa przez wydanie decyzji nakazującej zamurowanie otworu drzwiowego, Sąd I instancji - przy ponownym rozpoznawaniu sprawy - winien dokonać wnikliwej analizy interesu prawnego i dopuszczalności następstwa prawnego A. J. w rozumieniu art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postępowania . Kwestia ta nie może być jednak rozpatrywana w kontekście art.33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i dlatego przepis ten nie mógł być naruszony w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Inne zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa procesowego w tym dotyczący naruszenia art. 7 art. 61 § 4 w związku z art. 45 i 74 ust.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie zasługiwały na uwzględnienie. W art. 7 ustawy procesowej wyrażona została zasada koncentracji materiału procesowego .Sąd powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu . Zasada ta ma związek z konstytucyjna regułą zamieszczoną w art. 45 – rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki . W rozpoznawanej sprawie nie można przyjąć ,ze czasokres oczekiwania na wyznaczenie rozprawy w tej sprawie , bo do tego sprowadzają się zarzuty dotyczące tej kwestii spowodował naruszenie w/w przepisów prawa . Natomiast już po wyznaczeniu rozprawy rozpoznano sprawę na pierwszym posiedzeniu . Nieuzasadnione są również zarzuty naruszenia art. 61 § 4 odnoszący się do kwestii zmiany lub uchylenia postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji . Skoro postanowienie to upadło po wydaniu zaskarżonego orzeczenia .

Nieusprawiedliwione jest również żądanie skargi kasacyjnej , rozpoznania w trybie art. 191 ustawy procesowej postanowienia z dnia Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2001 r. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji . Z dyspozycji art. 191 ustawy procesowej wynika , że Naczelny Sąd Administracyjny na wniosek strony rozpoznaje również te postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego , które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia a miały wpływ na wynik sprawy . Skuteczność zgłoszenia takiego wniosku zależy od wykazania , że wydane postanowienie miało wpływ na wynik sprawy . Niezależnie od tego , że okoliczności wskazane w skardze kasacyjnej na poparcie tego wniosku pozwalają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na przyjęcie stanowiska , że postanowienie o wstrzymaniu wykonania wykonalności decyzji w żaden sposób nie wpłynęło na rozstrzygniecie sprawy , to przede wszystkim zauważyć należy , iż mimo że skarga w tej sprawie wpłynęła do Sądu w 2001 r. pod rządami ustawy z dnia 30 maja 1995 r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym to , rozpoznanie jej odbyło się stosownie do przepis art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) , w oparciu o ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zaś w tej ustawie postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji ( art. 61 § 3) podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia . Poza tym postanowienie to upada po wydaniu zaskarżonego wyroku i zastępowane jest przez orzeczenie w trybie 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .Tym samym postanowienie z dnia 19 czerwca 2001 r. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji nie może być objęte rozpoznanie w ramach wniesionej skargi kasacyjnej .

Jednocześnie zauważyć należy , iż pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej w szczególności te dotyczące naruszenia prawa materialnego wobec przyjęcia wskazanych wyżej naruszeń prawa procesowego pozbawione są doniosłości prawnej , stąd też nie wymagają odnoszenia się do nich .

Zatem przy uwzględnieniu powyższych przesłanek przyjąć należało , iż skarga kasacyjna wniesiona w tej sprawie zawierała usprawiedliwionych podstaw we wskazanej wyżej części .

Z tych względów w oparciu o przepis art. 185 § 1 i art. 203 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U . Nr 153 poz. 1270 należało orzec jak w sentencji orzeczenia .