Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 274/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej~Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska / spr./ Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2017 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu [...] spółka z o.o. w R. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały lat 2012 i 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Rz 274/17

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2015r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej I. K. (dalej: skarżący), jako byłego prezesa zarządu R. Sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: spółka), wraz ze spółką za:

- zaległości podatkowe tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za: II kwartał 2012r. w kwocie 593.266,00 zł, III kwartał 2012r. w kwocie 552.789,00 zł, IV kwartał 2012r. w kwocie 727.858,00 zł, I kwartał 2013r. w kwocie 238.940,00 zł, II kwartał 2013 r. w kwocie 1.372.899,00 zł;

- odsetki za zwłokę od ww. zaległości naliczone do dnia wydania decyzji za: II kwartał 2012r. w kwocie 186.196,00 zł, III kwartał 2012r. w kwocie 153.289,00 zł, IV kwartał 2012r. w kwocie 176.690,00 zł, I kwartał 2013r. w kwocie 50.927,00 zł, II kwartał 2013r. w kwocie 256.074,00 zł;

- koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości za: II kwartał 2012r. w kwocie 41.844,76 zł, III kwartał 2012r. w kwocie 37.777,60 zł, IV kwartał 2012r.

w kwocie 48.233,05 zł.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2015r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego prezesa zarządu spółki z tytułu podatku od towarów i usług, odsetek za zwłokę kosztów postępowania egzekucyjnego za wskazane kwartały 2012 i 2013r.

W postępowaniu ustalono, że skarżący pełnił obowiązki prezesa zarządu spółki w okresie od jego powołania w dniu 7 lipca 2011r. do dnia 23 września 2013r., tj. dnia złożenia rezygnacji z funkcji prezesa zarządu na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników.

W związku z brakiem wpłat podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2012r., I i II kwartał 2013r., określonych decyzjami Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] grudnia 2013r. oraz z dnia [...] grudnia 2014r. Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] stycznia 2014r. i [...] stycznia 2015r. wszczął wobec spółki postępowanie egzekucyjne, które zostało umorzone jako bezskuteczne, z uwagi na brak majątku spółki oraz środków na zajętym rachunku bankowym. W toku postępowania egzekucyjnego ustalono, że spółka nie jest właścicielem nieruchomości, jest natomiast właścicielem samochodu ciężarowego, którego nie udało się jednak organowi egzekucyjnemu zlokalizować i zająć. Stwierdzono również, że pod adresem wskazanym jako siedziba spółki, spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada żadnego majątku, a na budynku brak oznaczeń jej siedziby. Nie stwierdzono przy tym innych miejsc prowadzenia działalności, ani przechowywania mienia.

Organ podatkowy I instancji uznał, że w sprawie zostały spełnione wszystkie konieczne przesłanki do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego członka (prezesa) zarządu spółki. W ocenie tego organu, podstawa do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki zaistniała już w dniu 31 grudnia 2012r., jednakże stosownego wniosku nie złożono. Nie została natomiast wykazana żadna z przesłanek uwalniających skarżącego od tej odpowiedzialności, w związku z czym decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego prezesa zarządu spółki wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług, za poszczególne kwartały lat 2012 i 2013.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, po rozpatrzeniu którego powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że w sprawie zostały spełnione pozytywne przesłanki odpowiedzialności członka zarządu jako osoby trzeciej, określone w art. 116 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm. – dalej: O.p.). Zdaniem tego organu, istnienie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za okresy i w kwotach wskazanych w decyzji organu I instancji jest bezsporne. Wystąpiła również przesłanka bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec majątku spółki - umorzenie postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do zaległości w podatku za II, III i IV kwartał 2012r. oraz I i II kwartał 2013r. potwierdza brak realnych możliwości egzekwowania dochodzonych od spółki należności. W sprawie został zachowany pięcioletni termin do wydania decyzji w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za przedmiotowe zaległości, o którym mowa w art. 118 § 1 O.p. Zobowiązania podatkowe wskutek nieuiszczenia w prawem przewidzianym terminie, przekształciły się w zaległość podatkową w rozumieniu art. 51 § 1 O.p.

Zdaniem organu II instancji, spełniony został również określony w art. 108 § 1 i § 2 pkt 2 lit. a O.p. warunek skutecznego doręczenia decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego podatnikowi, co uprawniało organ I instancji do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe spółki. Decyzja Dyrektora Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2013r., określająca spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2012r., została pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na podstawie art. 151a O.p., z uwagi na brak możliwości jej doręczenia pod adresem siedziby spółki zgłoszonym w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej: KRS), wobec nieustalenia siedziby spółki, ani miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Natomiast decyzja z dnia [...] grudnia 2014r. określająca spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2013r. na podstawie art. 154 § 1 O.p została doręczona ustanowionemu dla spółki kuratorowi.

Za bezsporny organ II instancji uznał również fakt faktycznego pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa zarządu spółki w okresie od 7 lipca 2011r. do 23 września 2013r. Organ wskazał, że terminy płatności zobowiązań podatkowych spółki w podatku od towarów i usług upływały w czasie kiedy skarżący pełnił funkcję jedynego członka zarządu spółki, tj. odpowiednio za II kwartał 2012r. – 25 lipca 2012r., za III kwartał 2012r. – 25 października 2012r., za IV kwartał 2012r. – 25 stycznia 2013r., za I kwartał 2013r. – 25 kwietnia 2013r., za II kwartał 2013r. – 25 lipca 2013r.

Zdaniem organu II instancji, skarżący w toku postępowania nie wykazał, że wystąpiła którakolwiek z okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Na podstawie analizy danych ekonomicznych organ odwoławczy stwierdził, że na koniec 2012r. wartość zobowiązań spółki w wysokości 2.937.226,74 zł przekroczyła wartość jej aktywów w wysokości 1.849.908,90 zł, co oznacza, że spółka była niewypłacalna i spełnione zostały przesłanki wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie jej upadłości już na ten dzień. Stan niewypłacalności pogłębił się w 2013r., bowiem spółka nie uregulowała swoich zobowiązań w podatku od towarów i usług za wskazane wcześniej okresy rozliczeniowe i doszły zobowiązania w podatku od towarów i usług za kolejne okresy. Ponadto spółka nie regulowała zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym, co skutkowało wypowiedzeniem umowy najmu lokalu w dniu 28 października 2013r. Skarżący jako ówczesny prezes zarządu i jedyny udziałowiec oraz jedyna osoba uprawniona do reprezentowania spółki miał wyłączny wpływ na jej działalność i to na nim ciążył obowiązek prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług za ww. okresy rozliczeniowe.

Z uwagi na to, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że wniosek o ogłoszenie upadłości został kiedykolwiek złożony przesłanka egzoneracyjna określona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p., nie mogła zaistnieć.

W ocenie organu odwołanego skarżący, jako prezes zarządu spółki nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku dochowania staranności, a jednocześnie nie wykazał żadnych okoliczności wskazujących na brak zawinienia odnośnie niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego. Skarżący nie wskazał również mienia spółki z którego egzekucja byłaby możliwa.

Za bezpodstawne organ II instancji uznał zarzuty skarżącego dotyczące zaniechania poszukiwania majątku spółki wskazując, że w tym celu wszczęto wobec spółki postępowanie egzekucyjne, jednak okazało się ono bezskuteczne. Ponadto w toku postępowania odwoławczego ustalono, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie składała deklaracji dla potrzeb podatku od towarów i usług od stycznia 2014r. ani sprawozdań finansowych za lata 2013 – 2015, a w dniu 7 maja 2014r. został wykreślony adres siedziby spółki z KRS. Z informacji uzyskanej od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynikało, że spółka nie figuruje w rejestrze płatników. Wbrew zarzutom skarżącego, w postępowaniu podjęto próbę nawiązania kontaktu z obecnym prezesem zarządu, jednakże działania organu okazały się nieskuteczne.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących niezapoznania go jako byłego prezesa zarządu spółki z aktami sprawy w toku postępowania kontrolnego, nieuzyskania dokumentów od nowego zarządu spółki oraz błędnego wyliczenia podatku od towarów i usług, organ odwoławczy wskazał, że wobec ostateczności decyzji określających wysokość zobowiązań podatkowych spółki kwestie dotyczące ustaleń zwartych w tych rozstrzygnięciach nie mogą być rozstrzygane w niniejszym postępowaniu.

Za bezpodstawne organ II instancji uznał zarzuty skarżącego odnośnie naruszenia jego praw do obrony oraz prawa do czynnego udziału w postępowaniu przez doręczanie mu pism w języku polskim i nie zapewnienie tłumacza, wskazując, że akt notarialny z dnia 7 lipca 2011r., na podstawie którego skarżący założył spółkę, został sporządzony w języku polskim i znajduje się w nim zapis, że skarżący zna biegle język polski w mowie i piśmie. Ponadto organ wskazał, że korespondencja w postępowaniu była prowadzona w języku polskim i z udzielonych przez skarżącego odpowiedzi wynika, że zrozumiał treść pism i był świadom zawartych w nich treści, nie był zatem pozbawiony możliwości obrony swych praw i brał czynny udział w postępowaniu. Został także prawidłowo pouczony, że podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym organy podatkowe, wszystkich czynności urzędowych dokonują w języku polskim.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego I. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonej decyzji zarzucono błędy w ustaleniach faktycznych, niedostateczne wyjaśnienie sprawy oraz naruszenie prawa strony z uwagi na uniemożliwienie czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu przez formułowanie pism w języku polskim, którego strona nie rozumie w dostatecznym stopniu oraz pozbawienie możliwości udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia kwot nienależnego podatku od spółki.

W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że błędne są ustalenia dotyczące momentu w którym, według organu, wystąpiła konieczność ogłoszenia upadłości, tj. w dniu 31 grudnia 2012r., gdyż spółka prowadziła działalność do końca II kwartału 2013r., co świadczy o tym, że miała środki finansowe pozwalające jej funkcjonować. Skarżący wskazał, że w KRS nie istnieje informacja o zawieszeniu działalności spółki, zatem spółka nadal istnieje. Podniósł, że dokumentacja księgowa była prowadzona rzetelnie i zgodnie z rzeczywistością, a podatki płacone w należytej wysokości, co nie zostało wzięte pod uwagę przez urząd skarbowy, który nie wykazał prawidłowości swych ustaleń.

Skarżący zarzucił, że postępowanie egzekucyjne wobec spółki było prowadzone nieprawidłowo i zostało umorzone bez jego faktycznego wszczęcia. Podkreślił, że w dniu sprzedaży spółki jej wartość wynosiła kilkanaście milionów złotych. Dodał, że nie wiedział o toczącym się wobec spółki postępowaniu w przedmiocie wysokości podatku za lata 2012 i 2013, gdyż nie został o nim zawiadomiony, w związku z czym nie miał możliwości kwestionowania wydanych w tym postępowaniu decyzji. Z żądaniem zapłaty podatku urząd skarbowy wystąpił do niego w sytuacji, gdy decyzje wobec spółki były już prawomocne i skarżącemu nie przysługiwał środek zaskarżenia, co ograniczyło jego prawo do obrony przed działaniami organu administracji skarbowej.

Ponadto skarżący zarzucił, że urząd skarbowy nie wezwał obecnego zarządu do podania nowego adresu spółki czy też wskazania jej majątku, chroni obecnego prezesa spółki i pozwala mu dysponować jej majątkiem.

Skarżący zarzucił również, że postępowanie było prowadzone w sposób uniemożliwiający mu zapoznanie się ze stanowiskiem organów, gdyż nie zna on języka polskiego w dostatecznym stopniu, a kierowane do niego pisma były sporządzane w języku polskim prawniczym, który wymaga większej znajomości języka polskiego niż prosty tekst.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte

w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016r., poz.1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz.718 - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy podatkowe zasadnie obciążyły skarżącego odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki z o.o. R. z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały lat 2012 i 2013 wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego.

Orzekające w niniejszej sprawie organy podatkowe stwierdziły, że skarżący ponosi odpowiedzialność za wskazane zaległości podatkowe, ponieważ w okresie od 7 lipca 2011r. do 23 września 2013r., tj. w okresie upływu terminu płatności przedmiotowych zobowiązań podatkowych, pełnił funkcję członka (prezesa) zarządu spółki, wobec której, z uwagi na bezskuteczność egzekucji, nie udało się wyegzekwować przedmiotowych należności. Zdaniem organów podatkowych, skarżący nie wykazał, aby w sprawie ziściła się którakolwiek z przesłanek określonych w art. 116 § 1 O.p., mogących uwolnić go od odpowiedzialności za powyższe zaległości podatkowe spółki.

Według skarżącego natomiast, niesłuszne jest przypisanie mu odpowiedzialności za zaległości podatkowe, gdyż w czasie gdy pełnił on funkcję prezesa zarządu spółki zobowiązania podatkowe były wykonywane.

W ocenie Sądu, rację w zaistniałym sporze należy przyznać organom podatkowym.

Zasady odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością określa art. 116 § 1 O.p., zgodnie z którym, za zaległości podatkowe spółki odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że:

- we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

- niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy,

- a także nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zgodnie z art. 116 § 2 O.p. , odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Stosownie natomiast do art. 116 § 4 O.p., zasady odpowiedzialności stosuje się również do byłych członków zarządu. Istotne jest przy tym, żeby termin płatności zaległości podatkowej upływał w okresie, w którym członek zarządu pełnił tę funkcję w spółce.

Odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązania podatkowe ma zatem charakter akcesoryjny i następczy - występuje jedynie w sytuacji niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania podatkowego przez podatnika i jest uzależniona od istnienia jego odpowiedzialności. Jest to także odpowiedzialność subsydiarna.

Kontrola zasadności przeniesienia na skarżącego odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki sprowadza się do zbadania, czy w sprawie zostały spełnione, wymienione w art. 116 O.p., przesłanki przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią tj. egzekucja do całego majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, zaległość podatkowa spółki powstała

w czasie faktycznego pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu tej spółki (tzw. przesłanki pozytywne) oraz czy w toku postępowania skarżący wykazał zaistnienie ewentualnych negatywnych przesłanek przypisania mu odpowiedzialności (tzw. przesłanki egzoneracyjne).

Treść powołanego wyżej przepisu wskazuje jak rozłożony jest ciężar dowodzenia powyższych przesłanek. Na organie podatkowym spoczywa obowiązek wykazania bezskuteczności egzekucji wobec spółki oraz okoliczności pełnienia przez członka zarządu funkcji w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązania podatkowego, natomiast członka zarządu (byłego członka zarządu) obciąża wykazanie okoliczności wyłączających odpowiedzialność.

W ocenie Sądu, organy podatkowe wykazały w sposób nie budzący wątpliwości, że w okolicznościach niniejszej sprawy spełnione zostały wszystkie określone w art. 116 § 1 i 2 O.p. przesłanki warunkujące odpowiedzialność skarżącego za zaległości podatkowe spółki (przesłanki pozytywne).

Dokonując ustaleń w celu wykazania bezskuteczności egzekucji z majątku spółki organy powołały się na postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] maja 2014r. i [...] marca 2015r., z których wynika, że organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne gdyż okazało się one bezskuteczne. Organ egzekucyjny wskazał, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej w miejscu siedziby wskazanej w KRS, nie posiada żadnych nieruchomości, nie ma środków na rachunku bankowym, jedynie w wyniku zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego spółki uzyskano kwotę 1.507,52 zł. Jedyny stwierdzony majątek spółki stanowi środek transportu, którego miejsce postoju jest nieznane. Pomimo podejmowanych prób nie udało się ustalić innego majątku spółki.

W myśl utrwalonego już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądu,

o bezskuteczności egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. można mówić dopiero w sytuacji, w której nie ma wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art.116 § 1 O.p., powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, przy czym bezskuteczność tę ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2008r. sygn. akt II FPS 6/08, dost. CBOiS).

W ocenie Sądu, znajdujące się w aktach sprawy postanowienia organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku spółki, uprawniało organy podatkowe do uznania, że w sprawie zachodzi przesłanka określona w art. 116 § 1 O.p., tj. egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna.

W odniesieniu do kolejnej z przesłanek przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią, zdaniem Sądu, organy podatkowe dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która doprowadziła do stwierdzenia, że skarżący był członkiem zarządu (prezesem) spółki w terminach płatności zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały lat 2012 i 2013. Okoliczność ta w zasadzie nie była przez skarżącego kwestionowana. Jedynie w skardze skarżący stwierdził, że w czasie pełnienia przez niego obowiązków prezesa zarządu należne podatki były płacone, jednakże stanowisko to nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy.

Niesporne jest to, że w wymienionym okresie skarżący był jedynym członkiem zarządu spółki, faktycznie wykonywał on związane z pełnioną funkcją czynności zarządcze, na nim spoczywał obowiązek regulowania zobowiązań podatkowych spółki i to on był władny zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości spółki w razie jej niewypłacalności. Przy czym odpowiedzialność ta nie ustała z chwilą złożenia rezygnacji z funkcji prezesa zarządu spółki, gdyż spoczywa ona również na członku zarządu, który zaprzestał pełnienia tej funkcji po upływie terminu zapłaty podatku od towarów i usług, a kolejny zarząd nie dokonał zapłaty należnego podatku. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie bowiem skarżący złożył rezygnację z pełnienia funkcji członka zarządu spółki w dniu 23 września 2013r., a najpóźniejszy termin zapłaty należnego podatku upływał 25 lipca 2013r.

Mając na uwadze powyższe, Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, że w sprawie wystąpiły obie pozytywne przesłanki warunkujące orzeczenie

o odpowiedzialności skarżącego - byłego członka zarządu spółki za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług.

Do rozważenia pozostaje zatem kwestia, czy skarżący wykazał, że wystąpiła którakolwiek z okoliczności uwalniających go od tej odpowiedzialności.

Pierwszą z przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu jest wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy.

Poza sporem pozostaje fakt, że skarżący nie zgłosił wniosku

o ogłoszenie upadłości Spółki, z materiału dowodowego sprawy nie wynika, że taki wniosek w ogóle został złożony.

Zakres użytego w treści art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej pojęcia "właściwy czas", należy ustalać na podstawie regulacji zawartej w art.21 Prawa upadłościowego i naprawczego. "Właściwym czasem" dla zgłoszenia wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości jest termin dwóch tygodni od dnia, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań lub gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, czyli termin, który pozwoli na równomierne, choćby tylko częściowe, zaspokojenie wszystkich wierzycieli. Określenie tej chwili powinno być ustalane obiektywnie, w zależności od okoliczności konkretnego wypadku, w oparciu

o okoliczności faktyczne każdej sprawy, dla określenia której nie ma znaczenia subiektywne przekonanie członków zarządu spółki (por. wyroki WSA w Lublinie

z dnia 20 lutego 2008r., I SA/Lu 794/07, LEX nr 462725, z dnia 8 lutego 2012r.,

I SA/Lu 770/11, LEX nr 1134130).

Członek zarządu spółki może również po zakończeniu pełnienia funkcji uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe w tym czasie, jeżeli wykaże w postępowaniu podatkowym, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania zapobiegającego upadłości - postępowania układowego (por. uchwała NSA z dnia 10 sierpnia 2009r., II FPS 3/09 publ. CBOiS).

Dodać przy tym należy, że odpowiedzialność członków zarządu uzależniona jest od tego, czy brak złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spowodowany był zawinionym działaniem (winą) odpowiedzialnego, czy też nie. Rozważając przesłankę braku winy, stwierdzić należy, iż jako kryterium w tym zakresie powinno się przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Osoba zainteresowana (w tym członek zarządu) winna wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niej niezależne (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2002r., III SA 2544/00, publ. CBOiS).

W ocenie Sądu, skarżący nie zwolnił się z odpowiedzialności przez wykazanie, że zaistniała jedna z okoliczności, o których mowa w art. 116 § 1 pkt 1

i pkt 2 Ordynacji podatkowej. Stosownie do treści art.11 Prawa upadłościowego

i naprawczego, dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, a dłużnika będącego m.in. osobą prawną uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Z akt sprawy wynika, że sytuacja majątkowa spółki uzasadniała wystąpienie do sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, ponieważ ze sprawozdania finansowego spółki za 2012r. wynika, że według stanu na dzień 31 grudnia 2012r., po uwzględnieniu wysokości zobowiązań podatkowych w podatku od towarów za II

i III kwartał 2012r., wartość zobowiązań (2.937.226,74) przekroczyła wartość aktywów spółki (1.849.908,90zł), a spółka zaprzestała regulowania swoich zobowiązań i stan taki utrzymywał się przez cały 2012r. i pogłębił się w 2013r., gdyż spółka zaprzestała regulowania również zobowiązań cywilnoprawnych, co skutkowało m.in. wypowiedzeniem umowy najmu. Uprawnione było zatem stwierdzenie, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki powinien być zgłoszony najpóźniej w terminie dwóch tygodni od dnia 31 grudnia 2012r., kiedy to okazało się, że zobowiązania spółki przekroczyły wartość jej majątku.

Odnosząc się do okoliczności podniesionych w skardze należy stwierdzić, że słusznie organy podatkowe wykazały istnienie przesłanek do ogłoszenia upadłości opierając się na analizie sprawozdania finansowego i decyzji określających zobowiązania podatkowe spółki. Skarżący twierdził, że nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość w dacie wskazanej przez organ podatkowy, ale w żaden sposób tego nie uzasadnił, nie podjął żadnych kroków by zakwestionować ustalenia organów i wyjaśnić jak wyglądała sytuacja materialna spółki w badanym okresie, mimo wezwania przez organ do przedłożenia wszelkich dowodów mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia. Kwestionując ustalenia organów podatkowych, skarżący nie wskazywał w postępowaniu podatkowym żadnych innych dowodów. W ocenie Sądu, obowiązek wykazania, że stan majątkowy został ustalony przez organy w sposób nieprawidłowy, spoczywał na skarżącym, jednakże nie przedstawił on w postępowaniu podatkowym żadnych dowodów podważających ustalenia organów.

Drugą z przesłanek wyłączenia odpowiedzialności członka zarządu spółki

z o.o., jest wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Wskazanie mienia możliwe jest więc także po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji. Istotne jest, żeby mienie to faktycznie istniało, nadawało się do egzekucji i przedstawiało realną wartość finansową (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2015r., I FSK 366/14, LEX nr 1772796). W niniejszej sprawie skarżący nie wskazał żadnego majątku Spółki,

z którego można byłoby zaspokoić zaległości. Stwierdził jedynie ogólnie, że obecny prezes zarządu spółki dysonuje majątkiem spółki, którego wartość w dniu jej sprzedaży wynosiła kilkanaście milionów złotych.

Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, reprezentowane też w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że ciężar wykazania przesłanek egzoneracyjnych obciąża skarżącego, jako osobę, która z faktu tego wywodzi określone okoliczności. W ocenie Sądu, skarżący przesłanek tych nie wykazał, a jego twierdzenia są gołosłowne.

Sąd nie podziela w związku z tym zarzutów podniesionych w skardze, uznając, że wbrew twierdzeniom skarżącego, organy zebrały pełny materiał dowodowy i dokonały jego prawidłowej oceny.

W ocenie Sądu, wbrew stanowisku skarżącego, nie został on pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu podatkowym przez kierowanie do niego pism w języku polskim i niezapewnienie mu pomocy tłumacza. Zauważenia wymaga, że kwestia niedostatecznej znajomości przez skarżącego języka polskiego została podniesiona dopiero w skardze do tut. Sądu. Skarżący brał czynny udział w postępowaniu podatkowym, korespondując z organami podatkowym nie zgłaszał, że ma trudności ze zrozumieniem kierowanych do niego pism, a treść udzielanych przez niego odpowiedzi na wezwania organów podatkowych oraz oświadczenie o biegłej znajomości języka polskiego w mowie i piśmie, złożone przez skarżącego przed notariuszem do aktu notarialnego, którym dysponowały organy podatkowe, wskazuje na bezzasadność podnoszonego zarzutu.

W świetle zarzutów skargi należy wskazać, że jak zasadnie stwierdzono

w zaskarżonej decyzji, w niniejszym postępowaniu zarówno organy podatkowe, jak

i Sąd, zawiązany jest treścią ostatecznych i prawomocnych decyzji określających spółce wysokość zobowiązań podatkowych, a kontrola zgodności z prawem odnosi się wyłącznie do postępowania i decyzji w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich. Oznacza to, że prawomocnie rozstrzygnięte w tych decyzjach kwestie nie mogą być w niniejszym postępowaniu skutecznie podważone, a odnoszące się do nich zarzuty - doprowadzić do zakwestionowania zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za jej za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług.

Nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.