Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2485/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 § 1 pkt 1, art. 33 § 1 pkt 2, art. 34 § 4
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, sędzia WSA Dariusz Zalewski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prowadził wobec O. S.A. (nazywanej dalej: "Spółka") postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. wystawionych przez Prezydenta Miasta C., obejmujących należności z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia do grudnia 2009 r. w łącznej wysokości 226 377 zł (należność główna).

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Spółki w [...] SA.

Odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunków bankowych zostały doręczone Spółce w dniu 28 listopada 2014 r.

Dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał zawiadomienie o zajęciu w dniu 21 listopada 2014 r. W dniu 25 listopada 2014 r. zrealizował w całości dokonane zajęcie.

2. W dniu 4 grudnia 2014 r. Spółka wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, stawiając zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, podnosząc w nich:

- podjęcie egzekucji w zakresie nieistniejącego obowiązku w zakresie odsetek, których wielkość została zawyżona - art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm, dalej: "u.p.e.a." poprzez nieuwzględnienie przerw w ich naliczaniu zgodnie z art. 54 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., nazywanej dalej: "O.p.");

- podjęcie egzekucji w zakresie niewymagalnego obowiązku (art. 33 pkt. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) z uwagi na nienadanie decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] października 2014 r. rygoru natychmiastowej wykonalności, zgodnie z art. 239a O.p., gdyż postanowienie w tej sprawie doręczono dopiero w dniu 1 grudnia 2014 r., tj. po zakończeniu czynności egzekucyjnych;

- niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (art. 33 pkt. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) ;

- prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) - w zakresie podatku od nieruchomości, dla którego określenia i pobierania właściwy jest Prezydent Miasta C., w myśl art. 19 § 2 ustawy egzekucyjnej, organem egzekucyjnym jest Prezydent Miasta C., nie zaś Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. Natomiast zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zadania i odpowiadające im kompetencje przejęte przez gminy o statusie miasta na podstawie art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych (Dz. U. Z 1997 r. nr 36 poz. 224 z późn. zm.), do właściwości gmin wymienionych w załączniku do tej ustawy przeszły, jako zadania własne, zadania i odpowiadające im kompetencje należące dotychczas do urzędów skarbowych, określone w art. 19 ustawy egzekucyjnej;

- podjęcie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 33 pkt. 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) - błędne oznaczenie terminów naliczania odsetek za zwłokę, a w konsekwencji nieprawidłowe określenie ich wysokości.

3. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. przy piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] przekazał zarzuty Spółki wierzycielowi - Prezydentowi Miasta C. zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, celem zajęcia stanowiska.

4. Prezydent Miasta C. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...], na podstawie art. 34 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznał zarzuty Spółki wniesione na podstawie art. 33 pkt. 1, 2, 6, 9 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za nieuzasadnione.

5. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (nazywane dalej: "SKO") po rozpatrzeniu zażalenia Spółki postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...], uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta C. z dnia [...] stycznia 2015 r. w całości i uznało zarzuty wniesione przez Spółkę na podstawie art. 33 pkt 1, 2 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za niedopuszczalne, a na podstawie art. 33 pkt 9 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za nieuzasadnione.

SKO podało, że w zakresie rozpatrywania zarzutów zobowiązanego wskazać należy na konieczność przestrzegania przez organy egzekucyjne zasady niekonkurencyjności środków prawnych wprowadzonych przepisem art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym, jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości łub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.

SKO zauważyło, że:

- w złożonym w dniu 26 listopada 2014 r. odwołaniu od decyzji podatkowej z dnia [...] października 2014 r. Nr [...], tj. w "odrębnym postanowieniu", o którym mowa w art. 34 § 1a ustawy egzekucyjnej, Spółka wniosła o uchylenie decyzji podatkowej i umorzenie postępowania podatkowego, wskazując, że Spółka nie jest ani właścicielem, ani posiadaczem samoistnym budowli, którą stanowi kanalizacja kablowa wraz z kablami, a tym samym brak jest podstaw do uznania, że jest podatnikiem podatku od nieruchomości z tytułu budowli w postaci kabli światłowodowych i współosiowych, skoro nie stanowią one samodzielnej budowli w rozumieniu art. 10 pkt 2 u.p.o.l.,

- w złożonym w dniu 27 listopada 2014 r. zażaleniu na postanowienie z dnia [...] listopada 2014r. Nr [...] o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności w/w decyzji podatkowej, tj. w "odrębnym postanowieniu", o którym mowa w art. 34 § 1a ustawy egzekucyjnej, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, wskazując, że Spółka nie została poinformowana o toczącym się postępowaniu w sprawie nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, lecz doręczył jedynie końcowe rozstrzygnięcie, a ponadto że nie uprawdopodobniono niewykonania obowiązku przez Spółkę.

SKO uznało, że zaskarżone postanowienie wierzyciela należało uchylić ze względu na niezastosowanie w sprawie art. 34 § 1a ustawy egzekucyjnej.

Niedopuszczalność zarzutów nieistnienia obowiązku i braku wymagalności obowiązku wynika z tego, że zarzuty te są przedmiotem rozstrzygania organów podatkowych w postępowaniu tzw. wymiarowym. Podkreślono również, że trzeci z zarzutów (niedopuszczalności egzekucji) pełnomocnik oparł na prowadzeniu egzekucji na podstawie decyzji organu I instancji, która - ze względu na nienadanie rygoru natychmiastowej wykonalności - nie podlega wykonaniu. Zatem jedna okoliczność przyporządkowana został dwóm zarzutom (pkt 2 i 6).

W odniesieniu do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej - prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, SKO powołało się na Uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2014 r. sygn. akt II FPS 5/14 w sprawie określenia właściwości organu egzekucyjnego. Natomiast odnośnie zarzutu niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, poprzez błędne oznaczenie terminów naliczania odsetek, a w konsekwencji nieprawidłowego określenia ich wysokości, Kolegium stwierdziło, że organ podatkowy przedstawił powody wydłużenia terminu zakończenia postępowania podatkowego w przedmiotowej sprawie, a tym samym brak było możliwości zastosowania art. 57 § 1 pkt 7 O.p.

6. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...], na podstawie art. 123 § 1 K.p.a. w związku art. 18, art. 33 § 1 pkt. 1, 2, 6, 9 i 10 oraz art. 34 § 1, 1a i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji po rozpatrzeniu zarzutów Spółki z dnia 4 grudnia 2014 r. złożonych w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...] z dnia 17 listopada 2013 r. wystawionych przez Prezydenta Miasta C.:

- uznał zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt. 1, 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za niedopuszczalne,

- uznał zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt. 6, 9 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za nieuzasadnione.

Na wstępie uzasadnienia postanowienia Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wyjaśnił, że postanowienie SKO z dnia [...] lutego 2015 r. jest postanowieniem ostatecznym w sprawie i zgodnie z art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny, po jego otrzymaniu wydaje postanowienie w sprawie zarzutów.

Natomiast z treści art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpoznaje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, ale tylko w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca w pozostałych przypadkach nie.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., mając na uwadze art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który zobowiązuje wierzyciela do wydania postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu w przypadku gdy zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym podziela pogląd SKO wyrażony w postanowieniu z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...].

Obowiązujący w tym przypadku przepis prawa jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Pozwala na przyjęcie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zarzutu w sytuacji, gdy nie ma uzasadnienia do merytorycznego rozpatrywania zarzutu, jeśli był lub jest on przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu.

W rezultacie istnieje tylko obowiązek wydania postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonych przez pełnomocnika zarzutów dotyczących (wszczęcia postępowania egzekucyjnego w zakresie odsetek, których wielkość została zawyżona - art. 33 § 1 pkt 1 oraz podjęcia egzekucji w zakresie niewymagalnego obowiązku - art. 33 § 1 pkt 2) w oparciu o art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji kończącego postępowanie w sprawie.

Odnośnie zarzutu dotyczącego niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze Nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wyjaśnił, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 1 pkt 1 określa sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2. Art. 2 § 1 pkt 1 stanowi, że egzekucji administracyjnej podlegają podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa.

Ponieważ art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wskazuje terminu podjęcia czynności przez wierzyciela (organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem), to kierując się treścią art. 6 § 1a tej ustawy, należy uznać, że ich podjęcie winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, tak aby nie doprowadzić do naruszenia interesu prawnego lub faktycznego zobowiązanego lub innego podmiotu.

Z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że organ egzekucyjny ma obowiązek nie tylko "podjąć" egzekucję administracyjną, ale ją nieprzerwanie prowadzić.

Art. 33 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdza, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego może być niedopuszczalność egzekucji. W przepisie tym chodzi o niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych a nie merytorycznych o których mowa w art. 33 pkt 1 i 2. Zarzut oparty na tej podstawie (pkt 6) mógłby być uzasadniony, gdyby np. właściwa była egzekucja sądowa a nie administracyjna, bądź dłużnik korzystał z immunitetu. O tym czy egzekucja jest dopuszczalna - w przedstawionym wyżej znaczeniu - przesądza przepis prawa materialnego, a nie art. 33 pkt 6 określający jedynie jedną z podstaw zarzutów.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. stwierdził, że badanie dopuszczalności egzekucji oraz ocena, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i § 2 ustawy o egzekucji przez organ egzekucyjny następuje w pierwszym stadium postępowania egzekucyjnego - stadium poprzedzającym wszczęcie egzekucji administracyjnej. W przypadku stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i § 2 cytowanej ustawy organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. W sytuacji gdy organ egzekucyjny stwierdzi, że egzekucja jest dopuszczalna i tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wymogi, nadaje mu klauzulę i doręcza jego odpis zobowiązanemu.

Wobec powyższego organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu wskazanego w piśmie z dnia 4 grudnia 2014 r. o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., mając na uwadze przepis § 8 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie trybu postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (Dz. U z 2014 r. poz. 656), stwierdził, że organ podatkowy prawidłowo ustalił, że właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki był Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., do którego też zostały skierowane tytuły wykonawcze. Tym samym wniesiony przez Spółkę, na podstawie art. 33 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym zarzut dotyczący prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy organ egzekucyjny został uznany za niezasadny.

Odnośnie zarzutu wniesionego przez Spółkę na podstawie art. 33 pkt 10 ustawy postępowaniu egzekucyjnym w administracji Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wyjaśnił, że tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej, który powinien zawierać treść określoną w art. 27 cyt. ustawy.

Na podstawie art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mogą być kwestionowane jedynie wymogi formalne, jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy. W ramach tego zarzutu nie mieści się podważenie merytorycznej zasadności naliczenia przez wierzyciela odsetek od zaległości podatkowej wskazanych jako należne w tytule wykonawczym, w tym okresu za jaki odsetki te należy naliczyć.

Zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ uznał za niezasadny.

7. Pismem z dnia 17 kwietnia 2015 r. Spółka wniosła zażalenie na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] marca 2005 r., wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie zarzutów podniesionych w dniu 4 grudnia 2013 r.

Spółka stwierdziła, że rozpatrzenie przez organ egzekucyjny zgłoszonych zarzutów było przedwczesne, ponieważ postanowienie SKO z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] - jakkolwiek ostateczne w administracyjnym toku instancji - w wyniku skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach może zostać uchylone.

Spółka ponownie podniosła nieuwzględnienie okresów nienaliczania odsetek, o których mowa w art. 54 § 1 pkt 7 O.p. Postępowanie o wszczęciu postępowania podatkowego zostało wszczęte postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., a decyzja organu I instancji z dnia [...] października 2014 r. został doręczona dnia 14 listopada 2014 r., czyli po upływie 3 miesięcy, licząc od dnia wszczęcia postępowania. Ponadto przedmiotowy obowiązek jest niewymagalny, ponieważ decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] października 2014 r. nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, zgodnie z art. 239a O.p., gdyż postanowienie w tej sprawie zostało doręczone dopiero dnia 1 grudnia 2014 r., czyli po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Niedopuszczalna jest zatem egzekwowanie obowiązku określonego w decyzji nieostatecznej, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności. Zdaniem Spółki, uzasadniony był również zarzut, którego podstawę stanowił art. 33 § 1 pkt 6 ustawy egzekucyjnej. Zdaniem strony zarzut podniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej nie został w istocie rozpatrzony. W tytułach wykonawczych błędnie wskazano, że obowiązek wynikający z decyzji z dnia 31 października 2014 r. był wymagalny, co spowodowało, że wymóg określony w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej nie został zrealizowany. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - oprócz ogólnych uwag o elementach formalnych tytułu wykonawczego - brak było wyjaśnienia, dlaczego konkretny tytuł wykonawczy w przedmiotowej sprawie spełniał wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej.

8. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (nazywany dalej: "DIS") postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 18, 33 § 1 pkt 1, 2, 6, 9 i 10, art. 34 § 1 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po rozpatrzeniu zażalenia Spółki z dnia 17 kwietnia 2014 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] marca 2015 r.

W uzasadnieniu DIS wyjaśnił, że w myśl art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej zarzuty zgłoszone m.in. na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. W tym zakresie wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że organ egzekucyjny nie bada ponownie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Również właściwy w sprawie dyrektor izby skarbowej nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela. Stanowisko to jest bowiem wiążące także dla organu odwoławczego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną.

Jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu (art. 34 § la ustawy egzekucyjnej).

Zdaniem DIS, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prawidłowo uznał zarzuty Spółki o nieistnieniu i braku wymagalności obowiązku za niedopuszczalne. Organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia ww. zarzutów i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela.

W ocenie DIS niezasadny był również zarzut dotyczący przedwczesnego wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej wskazuje na wymóg ostateczności w rozumieniu art. 16 K.p.a., nie zaś prawomocności tego postanowienia. Wydanie zaskarżonego postanowienia bez oczekiwania na rozpatrzenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach było zgodne z prawem.

Jednocześnie DIS nie podzielił zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w związku z brakiem wymagalności egzekwowanego obowiązku. Podstawy wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, określone w art. 33 ustawy egzekucyjnej, są w stosunku do siebie niekonkurencyjne, tzn. nie mogą być stosowane zamiennie, ponieważ każdy z nich ma na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości toczącego się postępowania egzekucyjnego. W związku z tym nie można kwestionować skutków prawnych wywieranych przez decyzję będącą podstawą prowadzenia egzekucji w drodze zarzutu niedopuszczalności egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 ustawy egzekucyjnej). Brak wymagalności obowiązku nie może więc być utożsamiany z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej wiąże się z okolicznościami wykluczającymi możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego wyłącznie ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych, a nie merytorycznych.

DIS podkreślił, że Spółka nie wskazała jakichkolwiek okoliczności uzasadniających stwierdzenie niedopuszczalności toczącej się egzekucji, kwestionując wyłącznie prawidłowość doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, co stanowiło podstawę zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, uznanego przez wierzyciela za niedopuszczalny. W rozpatrywanej sprawie postępowanie egzekucyjne prowadzone było w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...], wystawione przez właściwy organ, a obejmujące zaległości w podatku od nieruchomości za okres od stycznia do grudnia 2009 r. Obowiązek ten podlegał więc egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej. Wobec powyższego przedmiotową egzekucję administracyjną należało uznać za dopuszczalną.

Stosownie do § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie trybu postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 656), jeżeli wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym, o którym mowa w art. 19 § 2 ustawy, nie jest właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę zobowiązanego, przekazuje tytuł wykonawczy do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Miasto C. jest gminą o statusie miasta i dlatego, według art. 1c ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm.), Prezydent Miasta C. jest organem właściwym w sprawach podatków i opłat lokalnych, uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych dla których ustalenia lub określenia i pobierania jest właściwy ten organ (art. 19 § 2 ustawy egzekucyjnej). Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych (Dz. U. Nr 141, poz. 692 ze zm.), do właściwości gmin wymienionych w załączniku do tej ustawy przeszły, jako zadania własne, zadania i odpowiadające im kompetencje należące dotychczas do urzędów skarbowych, określone w art. 19 ustawy egzekucyjnej. Zasadniczo więc organ ten jest właściwy rzeczowo do prowadzenia egzekucji na podstawie wystawionych przez siebie tytułów wykonawczych. Natomiast jak wynika z akt sprawy, siedziba Spółki w momencie wystawienia tytułów wykonawczych, znajdowała się w Warszawie. W związku z tym wierzyciel obowiązany był wskazać jako organ właściwy do prowadzenia egzekucji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. i przekazać temu organowi tytuły wykonawcze, zgodnie z § 8 rozporządzenia wykonawczego. Wobec powyższego organ podatkowy prawidłowo ustalił, że właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki był Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., do którego zostały skierowane tytuły wykonawcze.

Ustosunkowując się do zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej, tj. niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, DIS podzielił stanowisko wyrażone przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w zaskarżonym postanowieniu, uznając, że w zarzucie tym mogą być kwestionowane jedynie wymogi formalne, jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy.

W ramach tego zarzutu nie mieści się podważanie merytorycznej zasadności naliczenia przez wierzyciela odsetek od zaległości podatkowej wskazanych jako należne w tytule wykonawczym, w tym okresu, za jaki odsetki te należy naliczyć. Brakiem formalnym tytułu wykonawczego byłoby natomiast np. niewpisanie kwoty odsetek przy jednoczesnym wskazaniu ich stawki i daty, od której należy je naliczać. Organ egzekucyjny nie jest więc obowiązany do oceny w oparciu o przepisy procedury podatkowej terminowości działania organu podatkowego oraz ewentualnego zawinienia tego organu lub przyczynienia się strony do powstania opóźnienia w załatwieniu sprawy. Wobec tego kwestionowanie przez pełnomocnika nieuwzględnienie w tytule wykonawczym przerw w naliczaniu odsetek mieści się w zarzucie określonym w art. 33 § 1 pkt 1 ustaw) egzekucyjnej, który według stanowiska Wierzyciela uznać należy za niedopuszczalny.

W przedmiotowych tytułach wykonawczych, w myśl art. 27 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej, w pozycjach nr 36, 46, 56 i 66 wpisano terminy, od których nalicza się odsetki. Ponadto w pozycjach 34, 44, 54, 64 wskazano stawkę odsetek oraz w poz. 71 zaznaczono, że pobiera się odsetki za zwłokę. Wobec tego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prawidłowo uznał zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej za bezzasadny.

9. Pismem z dnia 5 sierpnia 2015 r. Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie DIS z dnia [...] czerwca 2015 r., wnosząc o jego uchylenie wraz z postanowieniem je poprzedzającym.

Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie:

1) art. 34 § 4 w związku z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z przedwczesnym rozpatrzeniem zarzutów przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego i utrzymaniem w mocy jego postanowienia przez DIS.

Organ egzekucyjny wydał postanowienie w sprawie zarzutów, choć stanowisko wierzyciela - jakkolwiek ostateczne w administracyjnym toku instancji - nie miało przymiotu prawomocności. Organ nie uwzględnił faktu, że postanowienie SKO z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który może je uchylić w wyniku skargi. Nie można było zatem przyjąć, że ostateczne stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów nie ulegnie zmianie;

2) art. 33 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż niedopuszczalna jest egzekucja zobowiązania podatkowego ustalonego w decyzji organu podatkowego pierwszej instancji czyli obowiązku określonego w decyzji nieostatecznej, której nie nadano rygoru natychmiastowej, stosownie do art. 239a O.p.

Skoro egzekucja była prowadzona przed doręczeniem postanowienia o nadaniu nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, to również z tego powodu była ona niedopuszczalna.

10. W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna.

4. Zdaniem Sądu zarzut dotyczący przedwczesnego wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne uznać należało za niezasadny. Z art. 34 § 4 u.p.e.a. wynika jednoznacznie, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów po uzyskaniu ostatecznego – lecz nie, jak sugeruje Spółka, prawomocnego - stanowiska wierzyciela. Przymiot ostateczności Sąd definiuje z uwzględnieniem treści obowiązującego prawa, tj. art. 16 K.p.a., zatem nie może uwzględnić w niniejszym postępowaniu odmiennego stanowiska Spółki w tym względzie.

Nie może również zostać uwzględniony przez Sąd zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w związku z brakiem wymagalności egzekwowanego obowiązku. Należy przyjąć, także w tym postępowaniu, pogląd, utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym niedopuszczalność egzekucji administracyjnej wiąże się z okolicznościami wykluczającymi możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego wyłącznie ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych, a nie "merytorycznych".

Niedopuszczalne zatem jest kwestionowanie skutków prawnych wywieranych przez decyzję będącą podstawą prowadzenia egzekucji w drodze zarzutu niedopuszczalności egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Brak wymagalności obowiązku nie może więc być utożsamiany z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej. W szczególności, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 348/13, z 2 lutego 2016 r., opublikowane na stronie www.nsa.gov.pl, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwaną dalej: CBOSA).

5. Sąd zauważa, że z treści skargi, ani nawet z treści akt administracyjnych, nie wynikają okoliczności uzasadniające stwierdzenie niedopuszczalności toczącej się egzekucji. Spółka ograniczyła się do kwestionowania wyłącznie prawidłowości doręczenia decyzji będącej podstawą prowadzonej egzekucji oraz postanowienia o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności, co przecież stanowiło już podstawę zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i uznanego przez wierzyciela za bezzasadny. Ów pogląd wierzyciela dotyczący prawidłowości doręczenia decyzji będącej podstawą egzekucji, niezakwestionowany skutecznie, determinuje dalsze losy postępowania.

Należy zaakcentować, że postępowanie egzekucyjne prowadzone było w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] wystawione przez właściwy organ, a obejmujące zaległości w podatku od nieruchomości za okres od stycznia do grudnia 2009 r.

Obowiązek ten podlegał egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a., co jednoznacznie określił ustawodawca. W orzecznictwie NSA dotyczącym niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, przyjmuje się, że zachodzi ona wtedy, gdy w sprawie wystąpiła okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r., II FSK 2615/10, CBOSA). Jak już wskazał Spółce Sąd w wyroku z 6 kwietnia 2015 r., III SA/Wa 1341/15 (CBOSA), skoro "(...) egzekwowany obowiązek dotyczył podatku od nieruchomości, a więc podlegał egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne było prowadzone przez właściwy organ administracji publicznej, a zobowiązany nie wskazał na jakiekolwiek okoliczności wykluczające możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na jego osobę. Dlatego też zdaniem Sądu w zaistniałym stanie faktycznym organy nie naruszyły art. 33 pkt 6 u.p.e.a.". Ocenę tą Sąd podziela w niniejszym postępowaniu.

6. Z woli ustawodawcy, w myśl art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone m.in. na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca, niezależnie od skutków faktycznych dla Strony. W niniejszej sprawie nastąpiło związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem Prezydenta Miasta C. w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu: organ egzekucyjny nie bada ponownie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2012 r., II GSK. 1490/10).

Wierzyciel wskazał, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...], został nadany rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej z dnia [...] października 2014 r. Nr [...]. Strona została o tym poinformowana, co więcej – zakwestionowała to postanowienie zażaleniem z dnia 27 listopada 2014 r. Dlatego należy uznać w sprawie, że zarzut braku wymagalności obowiązku jest bezzasadny, ponieważ stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutu na postępowanie egzekucyjne zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Sąd stwierdza, że Strona została już pouczona, w wielu postępowaniach sądowych, w których występowała, o przedstawionym powyżej sposobie procedowania. W szczególności, w wyroku z 18 lutego 2016 r., III SA/Wa 1170/15 (CBOSA) Sąd wskazał, że "Organ egzekucyjny był związany wypowiedzią wierzyciela. Tym samym nie mógł uznać zgłoszonego zarzutu za uzasadniony. Podkreślenia wymaga, że organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 856/12). Również właściwy w sprawie Dyrektor Izby Skarbowej nie był uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela. Stanowisko to jest bowiem wiążące także dla organu odwoławczego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 stycznia 2012r., sygn. akt II GSK 1490/10, CBOSA). Wobec tego Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie posiadał kompetencji do kwestionowania stanowiska wyrażonego przez wierzyciela".

7. Odnosząc się dodatkowo do zarzutu naruszenia art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Sąd podziela stanowisko wyrażone wobec Spółki w wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2016 r., III SA/Wa 1341/15 oraz z dnia 19 kwietnia 2016 r., III SA/Wa 1261/15 (CBOSA), zgodnie z którym składany przez zobowiązanego w zarzutach wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie ma samoistnego charakteru. Wniosek taki jest wynikiem przekonania zobowiązanego o zasadności zgłoszonych zarzutów.

Sąd, w przywołanych wyrokach (trafnie) zauważył, że organ egzekucyjny w przypadku uznania zarzutów za uzasadnione wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.). Uznanie zarzutów za niezasadne czyni zatem niezasadnym wniosek o umorzenie postępowania. Organ egzekucyjny jest zobligowany do umorzenia postępowania egzekucyjnego, jeżeli zarzuty zobowiązanego zostały uznane za zasadne. Jeżeli natomiast zarzuty zobowiązanego zostały uznane za niezasadne, to nie ma podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów jest automatycznie rozstrzygnięciem w przedmiocie wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

8. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.