Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 789/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 26 listopada 2013 r. sygn. akt III SA/Łd 643/13 w sprawie ze skargi S. Z. P. w Ł. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz S. Z. P. w Ł. kwotę 1.800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 26 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 643/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., po rozpoznaniu skargi S. Z. P. w Ł., uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddziału w Ł. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] i zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddziału w Ł. na rzecz S. Z. P. w Ł. zwrot kosztów postępowania.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

Wnioskiem z dnia [...] października 2012 r., działając w imieniu Stowarzyszenia S. Z. P. (dalej przywoływany także jako Stowarzyszenie), A. M. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej ZUS) o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne wynikających z pięciu decyzji Zakładu z dnia [...] września 2012 r. ustalających podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym oraz ustalających podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne pięciu osób zatrudnionych na umowy zlecenia przez Stowarzyszenie. Były to decyzje :

- znak: [...], dotycząca ubezpieczonego J. M.,

- znak: [...], dotycząca ubezpieczonej T. I.,

- znak: [...], dotycząca ubezpieczonego M. K.,

- znak: [...], dotycząca ubezpieczonego S. O.,

- znak: [...], dotycząca ubezpieczonego H. S.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. ZUS odmówił S. Z. P. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez płatnika składek w łącznej kwocie 106.835,99 zł, w tym składek za okres od [...] do [...] w wysokości 50.571,99 zł oraz odsetek liczonych na dzień [...] października 2012 r. w wysokości 56.264,00 zł. Ponadto ZUS wskazał, że poza ww. zadłużeniem S. Z. P. posiada również do uregulowania należności z tytułu składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od [...] do [...] w wysokości 192,45 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę do dnia zapłaty włącznie.

Organ wskazał, że S. Z. P. nie posiada wpisu do rejestru stowarzyszeń, prowadzi działalność od dnia [...] grudnia 1987 r., natomiast zgłoszenia obowiązku opłacania składek dokonał od dnia [...] stycznia 1999 r. Podstawę działalności stanowi Regulamin [...]. Przedmiotem działalności jest świadczenie usług wobec członków Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]".

Zgodnie ze złożonym oświadczeniem S. Z. P. nie posiada nieruchomości, a jedynym składnikiem majątku jest "budka dyżurnych" znajdująca się na terenie parkingu osiedlowego. Zgodnie z przedstawionym Regulaminem [...], S. Z. P. utrzymuje się ze składek wnoszonych przez stałych użytkowników parkingu, które aktualnie wynoszą 50,00 zł miesięcznie. W oparciu o przedstawione dokumenty księgowe, tj. bilans, rachunek wyników za lata 2010 i 2011 oraz druk danych do analizy przedsiębiorstw prowadzących pełną rachunkowość, organ uznał, że S. Z. P. w 2010 r. i 2012 r. osiągnął zyski, odpowiednio w wysokości 511,44 zł oraz 1.452,08 zł. Wnioskodawca nie posiada zobowiązań długoterminowych, nie posiada wierzytelności ani żadnych innych praw majątkowych.

Ponadto zgodnie ze złożonym oświadczeniem S. Z. P. nie odnotował rosnącej straty, spadku obrotów czy też zmniejszenia się przepływu środków finansowych.

Zakład wskazał, iż w jego ocenie S. Z. P. nadal prowadzi działalność, z której uzyskuje przychody i zyski, nie odnotowuje spadku obrotów, jak też nie zmniejsza się przepływ środków finansowych. Zwrócono również uwagę, że w stosunku do S. Z. P. nie prowadzono postępowania egzekucyjnego, mającego na celu wyegzekwowanie należności z tytułu składek, w związku z czym żaden uprawniony organ nie stwierdził całkowitej nieściągalności ze względu na brak majątku.

W świetle powyższego organ uznał, że brak jest podstaw do umorzenia zadłużenia w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.; dalej przywoływana jako: u.s.u.s.).

S. Z. P. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponownie przytaczając swoją sytuację finansową oraz powołując się na fakt, że umorzenie należności z tytułu składek jest możliwe także wtedy, gdy jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Stowarzyszenie nie dysponuje żadnym majątkiem i, jako stowarzyszenie zwykłe, nie może prowadzić żadnej działalności gospodarczej, zatem z tej sytuacji wynika całkowita nieściągalność należności.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. ZUS utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r.

W uzasadnieniu wskazał, iż w stosunku do płatnika nie znajduje zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. W ramach przeprowadzonego postępowania ustalono bowiem, iż S. Z. P. prowadzi działalność gospodarczą.

ZUS wskazał również, iż w stosunku do S. Z. P. nie znalazły zastosowania przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pktt 5 i 6 u.s.u.s. Jednocześnie organ nadmienił, że ZUS, jeszcze przed wdrożeniem przymusowego dochodzenia należności, w ramach posiadanych uprawnień organu egzekucyjnego przysługujących Dyrektorowi Oddziału, ustala majątek i jeśli zaistnieje możliwość zastosowania któregokolwiek ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. 19 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.; dalej przywoływana jako: u.p.e.a.), przystępuje do wystawienia tytułów wykonawczych i sporządzenia zawiadomień o zajęciu wierzytelności. W pierwszej kolejności zatem podejmowane są czynności zmierzające do ściągnięcia zadłużenia w ramach uprawnień organu egzekucyjnego – Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ewentualna zmiana organu egzekucyjnego nastąpić może bądź to w sytuacji zbiegu egzekucji administracyjnych lub sądowoadministracyjnych do danego środka, bądź w przypadku bezskutecznej egzekucji ze składników majątkowych wymienionych w cytowanym wyżej przepisie. Wówczas uzasadnione jest przekazanie egzekucji do naczelnika urzędu skarbowego, jako organu egzekucyjnego dysponującego znacznie szerszym katalogiem możliwych do zastosowania środków egzekucyjnych. Wtedy dopiero miałyby szansę zaistnieć okoliczności wymienione w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Wyczerpanie możliwości dochodzenia należności z tytułu składek przez Dyrektora Oddziału Zakładu, jako organu egzekucyjnego w ramach możliwych, określonych enumeratywnie środków egzekucyjnych, nie uprawnia do stwierdzenia braku majątku, z którego można wywodzić skutki w postaci całkowitej nieściągalności, dającego możliwość umorzenia należności. Dopiero z orzeczenia naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego można ewentualnie wywodzić taki skutek. Nieuprawniona i przedwczesna byłaby więc wypowiedź, że w sprawie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności zaległych składek w rozumieniu art. 28 ust. 3 pkt 5-6 u.s.u.s.

Organ wskazał, iż ustalony ponownie stan faktyczny prowadzi do tożsamych wniosków, jakie legły u podstaw decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r.

W ocenie organu, S. Z. P. mógłby przystąpić do spłaty zadłużenia w układzie ratalnym dostosowanym do jego możliwości finansowych, co może oznaczać, że spłata zadłużenia wobec ZUS w dłuższym okresie czasu byłaby możliwa.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. wniósł S. Z. P. Zaskarżył decyzję w całości i wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzucił naruszenie art. 28 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. przejawiające się w błędnym ustaleniu, że nie występuje całkowita nieściągalność należności.

Wyrokiem z 26 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] grudnia 2012 r. i zasądził zwrot kosztów zastępstwa procesowego na rzecz skarżącego.

Sąd stwierdził w pierwszej kolejności, że S. Z. P., jako zleceniodawca miał obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne zleceniobiorców. Skoro zatem obowiązujące przepisy prawne przewidują możliwość nałożenia na stronę skarżącą obowiązku płacenia składek, to tym samym posiada ona zdolność sądową w rozumieniu art. 25 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.).

W ocenie WSA merytoryczna decyzja w przedmiocie wniosku strony o umorzenie należności z tytułu składek (uwzględniająca wniosek lub odmawiająca umorzenia składek) może być wydana wyłącznie w przypadku należności istniejących czyli takich, do których uiszczenia płatnik jest zobowiązany. Aby można wydać merytoryczne rozstrzygnięcie musi zatem istnieć zobowiązanie. Niedopuszczalne jest natomiast merytoryczne rozstrzyganie w sytuacji, gdy zobowiązania nie ma bo np. wygasło wskutek przedawnienia. W przypadku złożenia wniosku o umorzenie składek pierwszą czynnością organu rentowego jest zatem wyjaśnienie, czy należności te istnieją, czy też wygasły, bo uległy przedawnieniu. W sytuacji gdyby okazało się, że część należności objętych wnioskiem strony uległa przedawnieniu to oznaczałoby, że zobowiązanie z tytułu składek w tym zakresie przestało istnieć i w tej części organ winien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie organ rentowy odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w okresie od [...] do [...]. W wymienionym okresie zmieniały się przepisy dotyczące przedawnienia składek. Do dnia 31 grudnia 2002 r. termin przedawnienia wynosił 5 lat zaś od dnia 1 stycznia 2003 r. wydłużono go do 10 lat. Z dniem 1 lipca 2004 r. wprowadzono zawieszenie biegu przedawnienia od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowanej należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony (art. 24 ust. 5b u.s.u.s.) zaś od 20 sierpnia 2011 r. przewidziano zawieszenie biegu przedawnienia w sytuacji, gdy ZUS wydal decyzję ustalającą obowiązek podlegania ubezpieczeniu, od dnia wszczęcia postępowania, do dnia w którym decyzja stała się prawomocna (art. 24 ust. 5f u.s.u.s.). Natomiast od dnia 1 stycznia 2012 r. skrócono termin przedawnienia do 5 lat (art. 24 ust. 4 u.s.u.s.).

W okresie od [...] do [...] zmieniały się zatem w sposób istotny przepisy dotyczące przedawnienia. W rozpoznawanej sprawie organ rentowy nie wyjaśnił kwestii przedawnienia składek, co do których strona wnosiła o ich umorzenie na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Zarówno w zaskarżonej decyzji jak i w decyzji z [...] grudnia 2012 r. brak jest rozważań w tym zakresie. Nie wiadomo zatem, czy i ewentualnie za jaki okres składki uległy przedawnieniu, co oznaczałoby, że zobowiązanie za ten okres wygasło.

Sąd uznał, że analiza akt administracyjnych wskazywałaby, że część należności z tytułu składek uległa już przedawnieniu, zwłaszcza dotyczy to [...], choć zaznaczył, że nie wiadomo, czy akta są kompletne i czy zawierają wszystkie informacje, pozwalając ustalić okresy zawieszenia lub przerwy biegu przedawnienia. Wprawdzie w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2013 r. pełnomocnik ZUS wyjaśnił, że nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne, lecz zauważono, iż toczyło się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu pięciu zleceniodawców zakończone pięcioma decyzjami z dnia [...] września 2012 r. Nie wiadomo jednak, czy decyzje te są ostateczne a jeżeli tak, to od którego dnia. Nie można zatem ustalić dokładnie w jakim okresie bieg terminu przedawnienia został zawieszony.

Po złożeniu przez stronę skarżącą wniosku o umorzenie należności z tytułu składek organ rentowy winien przede wszystkim ustalić, czy i ewentualnie za jaki okres składki uległy przedawnieniu. Należało zatem wyjaśnić kiedy stały się one wymagalne, w jakich okresach nastąpiła przerwa lub zawieszenie biegu przedawnienia, a w razie ustalenia, że składki za konkretny okres przedawniły się, należało umorzyć postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe. Decyzja merytoryczna w przedmiocie wniosku strony winna zostać wydana jedynie w stosunku do składek nieprzedawnionych. W ocenie WSA organ rentowy jednak tego nie uczynił, gdyż kwestia przedawnienia nie była w ogóle wyjaśniana. Oznacza to, że organ administracji nie dopełnił wymogu pełnego wyjaśnienia okoliczności sprawy zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a.

Zdaniem Sądu I instancji, organ rentowy nie orzekł o całości żądania strony. Jak wynika z wniosku z dnia [...] października 2012 r. S. Z. P. wnosił o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne wynikające z pięciu decyzji z [...] września 2012 r. czyli za okres od [...] do [...]. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], ZUS umorzył postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez ubezpieczonych pracowników niebędących płatnikami tych składek za okres od [...] do [...]. Decyzją tą umorzono także postępowanie w części dotyczącej należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Decyzja ta stała się ostateczna. Do rozstrzygnięcia pozostało zatem jeszcze żądanie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez płatnika składek za okres od [...] do [...] oraz w części finansowanej przez ubezpieczonych pracowników niebędących płatnikami w okresie od [...] do [...]. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], ZUS rozstrzygnął żądanie w zakresie umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek za okres od [...] do [...]. Nie zostało zatem jeszcze rozstrzygnięte żądanie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne zarówno w części finansowanej przez płatnika składek jak i w części finansowanej przez ubezpieczonych pracowników niebędących płatnikami składek za okres od [...] do [...] i od [...] do [...]. Nie wiadomo, dlaczego brak jest rozstrzygnięcia organu w przedmiocie żądania obejmującego te okresy.

Sąd uznał, że organ administracji nie wyjaśnił kwestii przedawnienia składek, co do których strona wnosiła o ich umorzenie. Nie zostało zatem ustalone, w jakim okresie zobowiązanie z tego tytułu istnieje, a w jakim okresie ono wygasło. Stanowi to naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 2 k.p.a. i mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro kwestia ta nie została wyjaśniona to przedwczesne jest odnoszenie się do zarzutów merytorycznych podniesionych w skardze. Sąd nakazał ustalenie, za jaki okres zobowiązanie z tytułu składek istnieje, a za jaki wygasło na skutek przedawnienia, a następnie rozstrzygnięcie merytoryczne przy wzięciu pod uwagę zarzutów strony, oraz rozstrzygnięcie o całości wniosku, tj. za okres od dnia [...] do dnia [...].

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył ZUS, domagając się jego uchylenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu Sądowi. Zarzucił:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 133 § 1, art. 141 § 1 p.p.s.a przez przyjęcie bez żadnej podstawy, że nie wiadomo, czy akta sprawy są kompletne i zawierają wszystkie informacje pozwalające ustalić okresy zawieszenia lub przerwy terminu przedawnienia, przez ustalenie w uzasadnieniu wyroku, że nie można na podstawie akt sprawy ustalić, czy decyzje w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu przez zleceniobiorców /w uzasadnieniu błędnie przez zleceniodawców/ są ostateczne, w jakim momencie zawieszeniu uległ termin przedawnienia;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez uchylenie decyzji, pomimo że stwierdzone przez Sąd uchybienie przepisom – art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 2 k.p.a. nie miało istotnego wpływu na wynik postępowania;

- art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.

- art. 200 p.p.s.a. przez zasądzenie od ZUS kosztów postępowania z uwagi na uwzględnienie skargi, gdy nie było do tego podstaw;

2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy: art. 24 ust. 4, 24 ust. 5f, 47 ust. 1 u.s.u.s., art. 27 ust. 1, 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, art. 4779 § 1 k.p.c. przez niezastosowanie tych przepisów.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej ZUS częściowo przeanalizował przedawnienie należności z tytułu składek i wyjaśnił, że mając do dyspozycji akta sprawy, Sąd mógł te kwestie ustalić.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. Z. P. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania sądowego. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy przez NSA, poza nieważnością postępowania, która w sprawie niniejszej nie zachodzi, wyznacza strona przez wskazanie podstaw kasacyjnych.

Zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, zaś zgodnie z art. 174 pkt 2 na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. podstawy kasacyjne powinny zawierać uzasadnienie.

Mając na uwadze wyżej przedstawione zasady kontroli kasacyjnej oraz sposób rozstrzygnięcia Sądu I instancji można przystąpić do oceny zarzutów procesowych zawartych w skardze kasacyjnej.

Na wstępie podkreślić należy, że Sąd I instancji uchylił obie decyzje z powodów procesowych powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i wskazując na naruszenie przez ZUS art. 7, 77, 80 i 107 § 2 i § 3 k.p.a. Sąd uznał, że sprawa nie została wystarczająco wyjaśniona w pełnym zakresie, a z treści i uzasadnienia decyzji nie wynika, czy organ rozważał kwestie związane z przedawnieniem oraz nie wiadomo dlaczego o części okresów objętych wnioskiem w ogóle nie wypowiedział się.

Polemizując z tym rozstrzygnięciem kasator zarzucił naruszenie przez Sąd art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że nie wiadomo, czy akta są kompletne i czy można na ich podstawie ustalić ostateczność decyzji stwierdzających podleganie obowiązkowi ubezpieczeniowemu.

Tak sformułowany zarzut kasacyjny jest nieusprawiedliwiony. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., orzeka na podstawie akt sprawy. Nie oznacza to jednak, że sąd ten jest powołany do samodzielnego przeprowadzania ustaleń, co do faktów mających znaczenie dla sprawy. Sąd może jedynie badać, czy w świetle akt sprawy ustalenia poczynione przez organ są prawidłowe. W sprawie niniejszej organ nie poczynił żadnych ustaleń w kwestii przedawnienia, a ich poczynienie było uzasadnione wobec faktu, że wniosek złożony został dnia [...] października 2012 r., co do części należności dotyczył okresu od dnia [...], zaś w tym czasie przepisy dotyczące okresu i biegu przedawnienia zmieniały się. Przy tak odległym okresie powstania zadłużenia należało wypowiedzieć się w kwestii ewentualnego przedawnienia. Nie stanowi takiej wypowiedzi pominięcie w decyzji objętego wnioskiem okresu od [...] do [...]. Nawet jeżeli (choć nie wiadomo w jakim celu) orzeczenie o umorzeniu postępowania o umorzenie należności z powodu przedawnienia części należności zostałoby umieszczone w oddzielnej decyzji, to w decyzji o odmowie umorzenia należności nieprzedawnionych powinna być zawarta informacja w tej kwestii. Tymczasem w skarżonej decyzji organ o części wniosku nie orzeka w ogóle i nie wyjaśnia dlaczego tego nie czyni. Wskazując na te braki uzasadnienia decyzji, Sąd I instancji nie naruszył przepisów o orzekaniu na podstawie akt sprawy, bowiem jak wyjaśniono sąd kontroluje decyzje administracyjne, nie zastępuje natomiast organu w czynnościach procesowych, a to organ powinien wyjaśnić odbiegający od wniosku zakres rozstrzygnięcia.

Za nieusprawiedliwiony musi być uznany zarzut naruszenia przez Sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. Art. 141 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd sporządza uzasadnienie wyroku w ciągu 14 dni od jego ogłoszenia. Kasator nie wyjaśnił, w jaki sposób sąd naruszył powyższy przepis ani jak to naruszenie wpłynęło na wynik sprawy. Zatem ten zarzut procesowy nie może być uwzględniony.

Nie jest także zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, 77, 80 i 107 § 2 k.p.a. Z treści samej skargi kasacyjnej wynika, że organ dopuścił się błędów w kwestii ustalenia przedawnienia, a także nie wypowiedział się o całości wniosku. Jest oczywiste, że uchybienia te miały wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby do nich nie doszło decyzja miałaby inną treść, zatem Sąd I instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylając decyzje jako wydane z naruszeniem art. 7, 77 80 i 107 § 2 k.p.a.

Nie zawierają żadnego uzasadnienia zarzuty dotyczące naruszenia art. 3 § 2 pkt 1 i pkt 8 p.p.s.a. oraz art. 200 p.p.s.a., zatem jako niespełniające wymogów z art. 176 p.p.s.a. muszą być uznane za nieusprawiedliwione.

Nie może być uznany za usprawiedliwiony zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego przez Sąd I instancji, tj. naruszenia art. 24 ust. 4, 24 ust. 5f, 47 ust. 1 u.s.u.s., art. 27 ust. 1, 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, art. 4779 § 1 k.p.c. przez niezastosowanie tych przepisów. Sąd I instancji przepisów tych nie stosował, ani nawet ich nie powoływał, a jedynie wskazał, że organ powinien przeanalizować kwestie przedawnienia, zaś nie wyjaśniając ich naruszył procedury w sposób mający wpływ na wynik sprawy. To ZUS, oceniając przedawnienie, powinien odwołać się do wskazanych przepisów, czego jednak w decyzji nie uczynił. Wyjaśnienie w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej niektórych zagadnień związanych z przedawnieniem nie jest wystarczające, bowiem sąd kasacyjny kontroluje wyrok sądu I instancji, zaś sąd I instancji ocenia decyzje i orzeka na podstawie akt sprawy, a w skarżonych decyzjach omawiane kwestie nie znajdują najmniejszego odzwierciedlenia.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty kasacyjne za nieusprawiedliwione i działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. i zasądził na rzecz S. Z. P. koszty zastępstwa procesowego.