Wyrok NSA, sygn. akt III SA 584/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 211, art. 212
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 26 ust. 6
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: 1. Zwrot różnicy podatku następuje na rachunek bankowy podatnika w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika. Jeżeli zaś zasadność zwrotu wymaga dodatkowego sprawdzenia, urząd skarbowy może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego.

2. Stosownie od art. 211 i art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ decyzję doręcza się podatnikowi na piśmie a organ podatkowy, który ją wydał, jest nią związany od chwili jej doręczenia. W świetle wymienionych przepisów nie ma więc istotnego znaczenia data podpisania decyzji czy też data jej wysłania /nadania/ lecz data doręczenia decyzji

TEZY

1. Zwrot różnicy podatku następuje na rachunek bankowy podatnika w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika. Jeżeli zaś zasadność zwrotu wymaga dodatkowego sprawdzenia, urząd skarbowy może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego.

2. Stosownie od art. 211 i art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ decyzję doręcza się podatnikowi na piśmie a organ podatkowy, który ją wydał, jest nią związany od chwili jej doręczenia. W świetle wymienionych przepisów nie ma więc istotnego znaczenia data podpisania decyzji czy też data jej wysłania /nadania/ lecz data doręczenia decyzji


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi D.-Leasing GmbH z siedzibą w M. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 24 stycznia 2000 r. (...) w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za sierpień 1999 r. - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 24 stycznia 2000 r. (...) Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w E. w sprawie przedłużenia do dnia 21 grudnia 1999 r. terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za sierpień 1999 r. w kwocie 2.841.906 zł na rachunek bankowy D.-Leasing GmbH.

W motywach decyzji stwierdzono, iż bezspornym w sprawie jest fakt, że Spółka złożyła w terminie deklarację VAT-7 za sierpień 1999 r. Wykazała w niej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie 2.841.906 zł do zwrotu na swój rachunek bankowy. Deklaracja ta wpłynęła do Urzędu Skarbowego w E. w dniu 27 września 1999 r. Powołano się na przepis art. 21 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. zgodnie z którym, jeżeli zasadność zwrotu różnicy podatku wymaga dodatkowego sprawdzenia, urząd skarbowy może przedłużyć 25 dniowy termin do zwrotu do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego. Stwierdzono, że taka sytuacja zaszła w sprawie niniejszej. Deklaracja Spółki /VAT-7/ za sierpień 1999 r. wykazała wysoki zwrot różnicy podatku naliczonego nad należnym. Próba wszczęcia postępowania wyjaśniająco-kontrolnego przez inspektora kontroli skarbowej nie powiodła się z powodu braku w miejscu wskazanym jako miejsce prowadzenia działalności jakichkolwiek jej oznak oraz osoby upoważnionej do reprezentowania D.-Leasing GmbH.

Wywodzono, że bezsprzeczny jest fakt, że zaskarżona decyzja została podpisana w dniu 20 października 1999 r. - wysłane listem poleconym na adres Spółki - miejsce prowadzenia działalności. W dniu 25 listopada 1999 r. przesyłka została odesłana przez pocztę z adnotacją "nie ma takiej firmy".

Izba Skarbowa w O. stwierdziła, że nie nastąpiło wydanie decyzji po terminie zwrotu, gdyż termin ten, liczony od dnia złożenia rozliczenia, to jest 27 września 1999 r. upłynął z dniem 22 października 1999 r. Dalej organ odwoławczy wskazał, że Spółka ma siedzibę za granicą. Wobec tego koniecznym jest ustanowienie właściwej reprezentacji w zakresie odbioru decyzji czy też postępowania przed organami podatkowymi lub kontroli skarbowej. Spółka, jak podano, nie umocowała do tych czynności swojego pracownika lub przedstawiciela. Nie dołożyła zatem należytej staranności do uznania jej żądania za słuszne w zakresie zwrotu różnicy podatku.

Izba Skarbowa w O. uznała, że w sprawie brak jest przesłanek do uznania, że organ I instancji naruszył przepis art. 123 par. 1 Ordynacji podatkowej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Należy bowiem uwzględnić okoliczności, że konsekwencją ewentualnego nieuzasadnionego przedłużenia terminu zwrotu jest wypłacenie Spółce należnej kwoty wraz z odsetkami.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego D.-Leasing GmbH wniosła o stwierdzenie nieważności lub też uchylenie decyzji Izby Skarbowej w O. z dnia 24 stycznia 2000 r. Decyzji tej zarzucono naruszenie art. 21 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w związku z art. 165 par. 5 oraz art. 211 i art. 212 Ordynacji podatkowej. Decyzja organu I instancji została wadliwie doręczona do miejsca prowadzenia działalności zamiast ustanowionemu reprezentantowi Spółki. Zaskarżona decyzja nadto rażąco narusza prawo, to jest art. 21 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez przedłużenie terminu do zwrotu bez podstawy faktycznej oraz uznania, że warunkiem zwrotu podatku jest dołożenie należytej staranności podatnika, polegającej na ustanowieniu reprezentanta stale przebywającego w miejscu prowadzenia działalności podatnika świadczącego usługi leasingowe.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w O. wniosła o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 26 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ stanowi, że zwrot różnicy podatku następuje na rachunek bankowy podatnika w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika. Jeżeli zaś zasadność zwrotu wymaga dodatkowego sprawdzenia, urząd skarbowy może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego. Ustawodawca w cytowanym przepisie ustawy nie rozstrzygnął w jakiej formie prawnej następuje przedłużenie tego terminu.

Skoro jednak w sprawie niniejszej organ podatkowy I instancji wydał decyzję, do aktu tego miały zastosowanie przepisy działu IV rozdziału 13 Ordynacji podatkowej, a więc także przepisy art. 211 i art. 212. Stosownie do tych regulacji decyzję doręcza się podatnikowi na piśmie a organ podatkowy, który ją wydał, jest nią związany od chwili jej doręczenia. W świetle wymienionych przepisów nie ma więc istotnego znaczenia data podpisania decyzji czy też data jej wysłania /nadania/ lecz data doręczenia decyzji. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w O. sama przyznała, że w sytuacji gdy skarżąca Spółka ustanowiła reprezentanta w sprawach związanych z podatkiem od towarów i usług, to zaskarżona decyzja została doręczona wadliwie na adres wskazany jako miejsce prowadzenia działalności /str. 3 odpowiedzi na skargę/. Potwierdza to stwierdzenie pełnomocnictwo znajdujące się na karcie 4 akt sprawy, w którym Spółka upoważniła Elżbietę Z. do reprezentowania jej "na terenie Polski przed właściwym urzędem skarbowym i inni instytucjami w sprawach związanych z podatkiem od towarów i usług". Pełnomocnictwo było ważne aż do odwołania, co wynikało z jego treści.

Trzeba mieć też na względzie i tę okoliczność, że przepis art. 26 ust. 6 zdanie drugie ustawy o podatku od towarów i usług dotyczy instytucji przedłużenia terminu do zwrotu różnicy podatku. Ze swej istoty termin taki może być przedłużony, o ile jeszcze nie upłynął. Nie jest to możliwe po jego wyeksponowaniu jak w sprawie niniejszej. Niewątpliwie potwierdza to fakt wysłania decyzji organu I instancji dopiero w dniu 22 października 1999 r., to jest w dniu w którym upłynął termin do zwrotu Spółce różnicy podatku.

Nadto w dniu tym decyzja nie została Spółce doręczona, z powodu wysłania jej, jak to wyżej ustalono, pod niewłaściwy adres.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja narusza zarówno przepisy prawa materialnego, to jest art. 21 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, jak i przepisy postępowania podatkowego art. 211 i art. 212 Ordynacji podatkowej.

Miało to wpływ na wynik sprawy.

Należało zatem uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie przepisów art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oraz orzec o zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej Spółki po myśli art. 55 tej ustawy.