Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 135/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2019-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153,art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 250 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia należności składkowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata R. N. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Prezes KRUS) decyzją z [...] nr [...] odmówił B.M. umorzenia zaległości składkowych w kwocie 6.858,40 zł za okres od 2014.2/06 do 2018.2/06 oraz kosztów upomnienia w kwocie 11,60 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że 28 września 2018 r. wpłynął wniosek B.M. o umorzenie całości zadłużenia, w którym wskazała na trudną sytuację finansową związaną z chorobą matki, swoją chorobą, zawaleniem się dachu na budynku mieszkalnym podczas wichury oraz klęską żywiołową w postaci suszy. W dacie wpływu wniosku na koncie zobowiązanej figurowała zaległość składkowa w kwocie 6.870 zł, obejmująca należność główną (składki) 5856,40 zł, odsetki 1002,00 zł oraz koszty upomnienia 11,60 zł. Zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników powstało w wyniku nieterminowego zgłoszenia do ubezpieczenia, tj. 22 sierpnia 2017 r., część zadłużenia za okres podlegania ubezpieczeniu (III kw. 1999 do III kw. 2012 w kwocie 11.222,10 zł) uległa przedawnieniu. Decyzją z [...] Prezes KRUS przyznał stronie ulgę w spłacie zadłużenia w formie układu ratalnego, jednakże stwierdzono jej wygaśnięcie z uwagi na nie wywiązywanie się z płatności oznaczonych rat. B.M. nie wywiązywała się także z obowiązku płacenie składek bieżących. Z uwagi na powyższe wszczęto postępowanie egzekucyjne, poprzez wysłanie 20 września 2018 r. upomnienia.

W związku ze złożonym przez zobowiązaną wnioskiem o umorzenie zaległości składkowych została przeprowadzona w dniu 4 października 2018 r. w gospodarstwie rolnym B.M. wizytacja. Organ ustalił, że zamieszkuje ona wspólnie z matką wymagającą opieki z powodu chorób (miażdżyca, amputacja nogi). Zobowiązana stale się leczy, na potwierdzenie przedstawiono dokumentację historii choroby. Na dzień wizytacji utrzymywała się z gospodarstwa rolnego o pow. 2,33 ha fizyczne, tj. 1,1465 ha przeliczeniowy (które użytkowała do 30 czerwca 2018 r.) a przeciętny miesięczny dochód z takiego gospodarstwa wynosi 283,25 zł miesięcznie, zasiłku opiekuńczego na matkę wypłacanego od 1 lipca 2018 r. – 520 zł miesięcznie, dopłat ARiMR – 3 006,23 zł oraz renty rodzinnej matki – 1 470,29 zł miesięcznie. Jej dochody miesięczne wynoszą 26.626,27 zł rocznie, tj. ok. 2.218,89 zł miesięcznie. Z kolei wydatki wynosiły około 2.192 zł miesięcznie.

Prezes KRUS decyzją z [...] nr [...] odmówił umorzenia zaległości składkowych stwierdzając brak przesłanek do ich umorzenia. Powyższa decyzja została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 10 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Ke 440/18 ze względu na naruszenie zasad określonych w art. 77 i 80 k.p.a.

Rozpoznając ponownie sprawę organ w dniu 11 lutego 2019 r. przeprowadził wizytację w gospodarstwie rolnym B.M. Ustalił, że B.M. pobiera zasiłek opiekuńczy na matkę – od listopada 2018 r. w kwocie 620 zł. W zakresie wydatków podano dodatkową opłatę za wywóz śmieci i raty pożyczki na zakup opału. Organ wskazał na dochody z gospodarstwa rolnego o pow. 1,1465 ha przeliczeniowego obejmujące 283,25 zł miesięcznie (ustalone w oparciu o obwieszczenie Prezesa GUS z 21 września 2018 r. o przeciętnym dochodzie z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych), dopłaty bezpośrednie za 2018 r. z ARiMR w wysokości 2 996,43 zł (wydruk ze strony ARiMR natomiast w trakcie wizytacji strona podała w zakresie dochodów dopłaty – 518 zł), zasiłek opiekuńczy od 1 lipca 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. – 3 320 zł oraz emeryturę matki A.B. – 1470,29 zł miesięcznie. Łącznie przyjęto dochód w kwocie 27 856,86 zł, tj. 2321,41 zł miesięcznie. Ustalone przez organ miesięczne wydatki B.M. wynoszą ok. 2.514,28 zł, w tym wydatki udokumentowane: prąd 120 zł, woda 70 zł, ścieki 60 zł, rata pożyczki 482,53 zł , rata kolejnej pożyczki – 200 zł. oraz ustalone na podstawie oświadczenia: gaz 55 zł, leki 250 zł, ubezpieczenie domu na rok 449 zł, tj. miesięcznie 37,42 zł, żywność 600 zł, wywóz śmieci 56 zł. Skarżąca jako wydatek wskazała też koszt opału 1000 zł miesięcznie, z tym, że organ przyjął jako uzasadniony koszt ogrzewania na rok 7.000 zł w przeliczeniu miesięcznym - 583,33 zł, wskazując, że według zestawienia koszt rocznego ogrzewania domu o powierzchni 150m2 starego, nieocieplanego wynosi 6 796,00 zł.

W ocenie organu, jakkolwiek wydatki B.M. przewyższają kwotę jej dochodów o 192,87 zł (dochody miesięczne 2.321,41 zł - wydatki miesięczne 2514,28zł), to zobowiązana korzysta z pomocy finansowej brata oraz syna i tym samym po jej stronie brak jest zagrożenia dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Organ przywołał treść art. 41a ust. 1 pkt 1 z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 299) – dalej "u.s.r.", który określa przesłanki udzielenia ulg w spłacie należności z tytułu składek na ubezpieczenie i wyjaśnił, że o istnieniu ważnego interesu zainteresowanego powinny decydować zobiektywizowane kryteria, a nie samo subiektywne przekonanie o potrzebie umorzenia zaległości składkowych. Ważny interes to również nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji płatnika.

Organ stwierdził, że w sprawie nie występują okoliczności stanowiące podstawę do umorzenia zaległości. Argumentował, że ponoszenie wydatków domowych i opłat eksploatacyjnych nie może stanowić o umorzeniu zaległości, gdyż podobne koszty ponoszą wszyscy rolnicy. Zadłużenie powstało na skutek nieterminowego zgłoszenia do ubezpieczenia, w związku z czym składki w kwocie 11.222,10 zł uległy przedawnieniu, w czasie zawalenia się dachu podczas wichury w domu mieszkalnym (2010 r.) strona nie figurowała w ewidencji KRUS, ponieważ zgłosiła się do ubezpieczenia w 2017 r., a składki za ten okres uległy przedawnieniu. Prezes KRUS zwrócił uwagę, że zdarzenie losowe w postaci suszy zostało przez organ uwzględnione, ale w tym okresie B.M. nie była zobowiązana do opłacania składek.

Organ przyznał, że choroba matki powoduje powstanie dodatkowych wydatków, jednakże nie w stopniu zagrażającym egzystencji rodziny. Wprawdzie B.M. ponosi koszty zakupu leków, ale korzysta z bezpłatnej opieki zdrowotnej z tytułu ubezpieczenia. Również spłata kredytu nie może stanowić podstawy do umorzenia należności wobec Kasy. Biorąc kredyt zobowiązana znała swoje możliwości płatnicze. Strona poza zasiłkiem opiekuńczym, pomimo trudności finansowych, nie korzysta z żadnej innej pomocy socjalnej.

Prezes KRUS zwrócił uwagę, że analiza stanu funduszu emerytalno-rentowego wskazuje, iż wydatki tego funduszu wielokrotnie przewyższają wpływy z tytułu opłacanych składek przez ubezpieczonych rolników, więc brakującą kwotę wydatków na realizację gwarantowanych świadczeń emerytalno-rentowych dla ogółu ubezpieczonych pokrywa budżet państwa. Natomiast stan funduszu składkowego z którego finansowane są świadczenia gwarantowane z ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego uzależniony jest jedynie od wpływów ze składek ubezpieczonych. Zatem każde umorzenie należności składkowych pogarsza stan finansów obu funduszy ograniczając przewidywane wpływy i jest sprzeczne z interesem ubezpieczonych.

Uwzględniając przedstawioną we wniosku argumentację B.M., zebrane dowody i informacje w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego oraz aktualny stan finansów funduszy Kasy, organ stwierdził brak przesłanek do umorzenia wnioskowanej należności.

Na powyższą decyzję B.M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o umorzenie zaległych składek w całości i kosztów upomnienia. Skarżąca podniosła, że nie posiada środków pieniężnych na uiszczenie zaległości składkowych, a to z uwagi na swoją ciężką sytuację finansową i zdrowotną. Nie pracuje, sprawuje opiekę nad chorą matką, a jej źródło utrzymania stanowi zasiłek opiekuńczy w kwocie 620 zł miesięcznie. Skarżąca wskazała, że jest pozbawiona zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych. Zarzuciła nadto, że wbrew twierdzeniom Prezesa KRUS nie korzysta z pomocy finansowej brata i syna.

W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2016.1066) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(tj. 2017.1369 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie należy wskazać, że sprawa była rozstrzygana przez WSA w Kielcach, który wyrokiem z dnia 10 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Ke 440/18 uchylił poprzednią decyzję Prezesa KRUS, z uwagi na naruszenie zasad określonych w art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.

Zgodnie z art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą w sprawie organy których działanie, bezczynność, lub przewlekłe postępowanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna, o której stanowi wskazany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku.

W tak zakreślonych ramach prawnych sprawy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem ocena legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ nie wykonał w sposób prawidłowy zaleceń WSA w Kielcach, co do dalszego postępowania w sprawie, czym naruszył przepis art. 153 p.p.s.a., jak również naruszył przepisy k.p.a. art. 77 § 1 i art. 80, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Uchylając rozstrzygnięcie Sąd wskazał na brak oceny zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie ważnego interesu zobowiązanej, podnosząc, że analiza możliwości płatniczych zobowiązanej wymaga zawsze ustalenia aktualnej wysokości osiąganych dochodów, ponoszonych wydatków oraz relacji pomiędzy dochodami i wydatkami koniecznymi dla egzystencji jej oraz rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Wskazał też na rozumienie przesłanek możliwości płatniczych zobowiązanego oraz stanu finansów funduszy

Nie może budzić wątpliwości, że skarżąca wnioskując o umorzenie należności powoływała się na ważny interes, wynikający trudnej sytuacji materialnej determinującej brak możliwości płatniczych, pogłębionej wystąpieniem zdarzeń losowych - zawaleniem dachu budynku mieszkalnego, stratami spowodowanymi suszą w 2018 r., złym stanem zdrowia matki oraz własnym. Sytuacja materialna wnioskodawczyni i wynikająca z niej niemożność opłacania składek może uzasadniać istnienie przesłanki ważnego interesu zobowiązanej, determinować jej możliwości płatnicze. Organ w ponownie przeprowadzonym postępowaniu ocenił, że nie zachodzą okoliczności dające podstawę do umorzenia należności, mimo że jak wynika z dokonanych przez organ ustaleń wydatki miesięczne skarżącej są wyższe niż osiągane dochody. Z ustaleń organu wynika, że na dochody miesięcznie zobowiązanej składają się dochody z gospodarstwa w wysokości 3.896,95 zł rocznie (283,25 zł miesięcznie) ustalonego na podstawie obwieszczenia Prezesa GUS z 21 września 2018 r. o przeciętnym dochodzie z pracy w gospodarstwie rolnym, dopłaty bezpośrednie za 2018 r. – 2996,43 zł, zasiłek opiekuńczy od 1 lipca 2018 r. do 31 grudnia 2018 r., - 3320 i emerytura matki – 1470,29 zł miesięcznie. Sąd uchylając poprzednią decyzję wskazał, że obowiązkiem organu rozpatrującego wniosek o umorzenie jest rozważenia sytuacji w jakiej znajduje się wnioskujący w dacie podejmowania decyzji w sprawie. Oznacza to, że organ winien dokonać wszechstronnej i aktualnej w odniesieniu do daty wydania decyzji, analizy zdolności płatniczej strony oraz aktualnych warunków jej egzystencji. Bez względu na datę powstania zaległości wszystkie okoliczności, które mogły mieć wpływ na możliwości płatnicze winny być przez organ rozważone. Analiza akt sprawy wskazuje, że znajduje się w nich oświadczenie skarżącej (k. 99 akt), że od 1 lipca 2018 r. zaprzestała pracy w gospodarstwie, z uwagi na sprawowanie opieki nad matką. Okoliczność ta została potwierdzona w protokole wizytacji w gospodarstwie rolnym sporządzonym w dniu 11 lutego 2019 r., w którym wyjaśniono, że gospodarstwo użytkuje rodzina (k. 131 akt). Wskazana okoliczność ma istotne znaczenie dla ustalenia możliwości płatniczych skarżącej, skoro według ustaleń organu na jej sytuację materialną istotny wpływ mają dochody z gospodarstwa oraz dopłaty bezpośrednie. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa nie musi wiązać się z utratą przez skarżącą wszystkich dochodów, ale może mieć wpływ na ich wysokość podobnie jak i możliwość korzystania przez skarżącą w 2019 r. - na datę orzekania z dopłat bezpośrednich. Organ nie tylko pozostawił poza oceną wskazane okoliczności przyjmując jako jej dochód statystyczne dochody z gospodarstwa, ale mimo wskazań WSA w wyroku z dnia 10 stycznia 2019 r., poza oceną pozostawił zdarzenie losowe – suszę na którą skarżąca powoływała się we wniosku, potwierdzone protokołem zgłoszenia szkody nr [...] sporządzonym 21 sierpnia 2018 r. w którym wskazano na obniżenie dochodu w gospodarstwie skarżącej w wysokości 39%. Jakakolwiek organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że fakt ten został uwzględniony, to nie wyjaśnił w jakim zakresie i jaki wpływ na ustalenia zdolności płatniczych skarżącej miała klęska suszy. Zauważyć należy, że z protokołu zgłoszenia szkody wynika, że susza miał miejsce w okresie od kwietnia do czerwca 2018 r., a zatem w czasie, gdy skarżąca użytkowała gospodarstwo osobiście. Podkreślić też należy, że z uwagi na specyfikę cyklu produkcji w rolnictwie klęska suszy ma znaczenie dla dochodów także następnego roku. Nie jest tym samym uzasadnione stanowisko organu, że okoliczność ta nie jest istotna, bowiem susza miała miejsce po wyłączeniu zobowiązanej z ubezpieczenia społecznego rolników i przyznaniu jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. To, czy niekorzystne zjawiska atmosferyczne w postaci suszy mogło mieć wpływ na możliwości płatnicze i w jakim zakresie winno wynikać jednoznacznie z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Stwierdzenie organu, że okoliczność ta została uwzględniona jest oceną dowolną, nieweryfikowalną, przez co narusza zasady określone w art. 80 K.p.a.

Podsumowując organ dokonał ustaleń w zakresie dochodu osiąganego przez skarżącą a mającego wpływ na ocenę jej zdolności płatniczych z naruszeniem zasad

określonych art. 7 i 77 § 1 k.p.a., w stopniu który może mieć wpływ na wynika sprawy.

Dokonując oceny wskazanych przez skarżącą okoliczności mających wpływ ma jej możliwości płatnicze organ postawił tezę, że ponoszenie wydatków "domowych" czy "opłat eksploatacyjnych gospodarstwa rolnego" nie jest okolicznością stanowiącą podstawę umorzenia, bowiem są to wydatki ponoszone przez wszystkich rolników. Należy zauważyć, że wysokość ponoszonych wydatków niezbędnych dla egzystencji skarżącej i pozostającej w gospodarstwie rodziny ma zasadniczy wpływ na ustalenie jej możliwości płatniczych a zatem są to wielkości istotne przy ocenie przesłanek umorzenia. Ważny interes w umorzeniu należności ze względu na trudną sytuację zobowiązanej zachodzi bowiem wtedy, gdy pomiędzy obowiązkiem zapłaty należności i jej sytuacją materialną istnieje związek tego rodzaju, że wykonanie obowiązku zapłaty składek mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Co do zasady, rację ma organ że spłata rat kredytu nie może mieć decydującego wpływu na ocenę zdolności płatniczych zobowiązanej. Należy jednak zauważyć, że zobowiązana składając wniosek o umorzenie wskazała, że kredyt, którego raty ma spłacać do 2025 r. został przez nią pobrany w związku ze zdarzeniem losowym – zniszczeniem dachu na budynku mieszkalnym. Zdarzenia losowe są okolicznościami wskazującymi na istnienie ważnego interesu zainteresowanego. Skoro spłata kredytu związana jest z istotnym dla egzystencji zobowiązanej wydatkiem - naprawą dachu na budynku mieszkalnym, to wydatki związane ze spłatą mają inny charakter niż wydatki na spłatę typowego kredytu konsumpcyjnego.

Ustalenia w zakresie rzeczywistej sytuacji materialnej zobowiązanej, jest niezbędnym wymogiem dla oceny jej możliwości płatniczych. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji ustalenia przez organ, że wydatki zobowiązanej przewyższają jej dochody, nawet przy uwzględnieniu statystycznych dochodów z gospodarstwa rolnego i dopłat. Argumentacja organu, że skoro skarżąca korzysta z pomocy finansowej brata i syna, to po jej stronie brak jest zagrożenia dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb, bez dokonania ustaleń co do zakresu pomocy nosi znamiona dowolności. Dokonując ustaleń możliwości płatniczych organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy. Dopiero przeprowadzona na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego analiza sytuacji materialnej zobowiązanej uwzględniająca zarówno faktyczną wysokość dochodu jak i wydatków, stan zadłużenia, pozwala na ocenę możliwości płatniczych i prawidłowe rozstrzygnięcie.

Z powyższych względów w ocenie Sądu ustalenia organu, że nie zachodzi przesłanka umorzenia należności – ważny interes zobowiązanego przy uwzględnieniu jego możliwości płatniczych zostały dokonane z pominięciem istotnych dowodów, co narusza przepis art. 77 § 1 zaś ocena narusza art. 80 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ jest zobowiązany do rozpatrzenia zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., całego materiału dowodowego, nie może w sposób dowolny, nieweryfikowalny pomijać wskazywanych przez zobowiązanego okoliczności mających wpływ na wysokość osiąganych dochodów jak i ponoszonych wydatków, które mogą mieć wpływ na jego możliwości płatnicze.

Uchylając poprzednią decyzję WSA w Kielcach odnosząc się do przesłanki stanu finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego wskazał, że ważny interes zobowiązanego nie powinien być rozumiany jako sprzeczny z interesem KRUS, ocenianym w kontekście stanu finansów tych funduszów. Sąd podkreślił, że stanowisko, że składki powinny być za wszelką cenę ściągane z uwagi na stan finansów KRUS stanowi wypaczenie stosowania instytucji umorzenia składek. Granicą którą zakreślił prawodawca, a której przekraczać nie wolno jest doprowadzenie do niemożności zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych zobowiązanego. Organ powinien zatem w każdym przypadku koncentrować się na sprawdzeniu, czy interes zainteresowanego nie zostałby naruszony, w sytuacji gdyby spłata zadłużenia spowodowała zagrożenie dla jego egzystencji. Sąd wskazał, że obowiązkiem organu było zatem ustalenie i przedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co w rozpatrywanym przypadku jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu funduszów - dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi. Przy tej analizie organ nie może oderwać się od istoty ubezpieczenia, a w szczególności jego funkcji ochronnej. Organ poza ogólnikowym odwołaniem się do opublikowanych na stronie internetowej danych dotyczących stanu funduszu emerytalno-rentowego, konieczności finansowania wydatków z budżetu państwa, odwołania się do charakteru i celu funduszu składkowego nie dokonał analizy i nie przedstawił w uzasadnieniu decyzji z czego wywodzi tezę, że z punktu widzenia interesu funduszów korzystniejsze jest dochodzenie należności. Ma to szczególne znaczenie wobec ustaleń, że wydatki zobowiązanej przewyższają jej dochody.

Z powyższych względów Sąd stwierdza, że organ nie wykonał w sposób prawidłowy zaleceń, co do dalszego postępowania w sprawie zawartych w wyroku z 10 stycznia 2019 r. WSA w Kielcach, czym naruszył przepis art. 153 p.p.s.a., jak również nie dokonując wszechstronnej oceny materiału dowodowego naruszył przepisy k.p.a. - art. 77 § 1 i art. 80, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygając ponownie sprawę organ uwzględniając rozważania Sądu, dokona wszechstronnej oceny wszystkich dowodów dla ustalenia możliwości płatniczych zobowiązanej oraz stanu finansów funduszy, przy uwzględnieniu sposobu rozumienia tej przesłanki dokonanej przez sąd w wyroku w sprawie I SA/Ke 440/18. W szczególności rozważy i przedstawi w uzasadnieniu decyzji, czy zapłata należności nie spowoduje zagrożenia dla możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych zobowiązanej oraz czy z punktu widzenia interesu funduszów korzystniejszym jest dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi.

Wniosek o umorzenie należności zawarty w skardze nie mógł być przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu. Decyzja administracyjna wydana w przedmiocie umorzenia należności ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga organ administracji i rozstrzygnięcie co do umorzenia przedmiotowych należności należy do wyłącznej kompetencji organu. Sąd nie stosuje prawa materialnego a tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa może wyeliminować zaskarżoną decyzję z obrotu prawnego.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Wynagrodzenie pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach pomocy prawnej Sąd przyznał na podstawie art. 250 § 1 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 4 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2019.18 tj.).