Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1541/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt IISA/ Kr 1541/ 01 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 października 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska ( spr. ) WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2005r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 20 kwietnia 2001r., [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala


UZASADNIENIE

IISA/Kr 1541/01

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].08.2000r Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami, represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz 1950 z poźn. zm.) , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił S. B. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD decyzją z dnia [...].01.1978 r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" w okresie od [...].08.1946r do [...].12.1947r , łącznie 1 rok , 5 miesięcy. W uzasadnieniu decyzji wskazał , że S. B. w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie akt ZBOWiD. W związku z tym stwierdził , że S. B. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej".

W myśl art.25 ust.2 pkt 2 ustawy , osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Wyjaśnił jednocześnie , że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust.2 , art.2 i 4 ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S. B. podniósł, że w okresie służby w MO brał udział w walkach w obronie porządku publicznego, spokoju ludności cywilnej, ochronie mienia państwowego i społecznego. Wskazał, że podstawą prawną j ego kombatanctwa jest przepis art. 1 ust.2 pkt 6 ustawy.

Zarzucił , że uzasadnienie decyzji jest sztampowe i spełnia wymogów art.107 kpa , organ winien z urzędu wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy , a decyzja narusza zasadę sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art.49 Konstytucji RP.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy , decyzją z dnia 20 kwietnia 2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art.127 § 3 i art. 129 kpa oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach waz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.) , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].06.2000r Nr [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że S. B. otrzymał uprawnienia kombatanckie na podstawie zaświadczenia KWMO z dnia [...].01.1976r i [...].12.1977r, potwierdzających pełnienie pracy w organach MO od [...].08.1946r do chwili obecnej oraz udział w latach 1946-1949 w utrwalaniu władzy ludowej i walce z reakcyjnym podziemiem. W zaświadczeniach tych podano również , że S. B. brał czynny udział w zwalczaniu oddziałów NSZ i WiN.

W myśl art.25 ust.2 pkt 2 cytowanej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w latach 1944-1956. W/w uprawnienia zachowują osoby , które otrzymały je z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Dane te zainteresowany potwierdził w deklaracji ZBOWiD i dołączonym do niej życiorysie.

Na podstawie powyższych faktów organ stwierdził , że zainteresowany w okresie służby w MO wykonywał zadania związane ze zwalczaniem organizacji działających na rzecz suwerenności i niepodległości RP. Nadmieniono również w uzasadnieniu decyzji , że zgodnie z art.25 ust.2 pkt 1 lit. a w zw. z art.21 ust.2 pkt 4 lit.c ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich z wszelkich tytułów osoby , które były zatrudnione w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami UB , w tym również w funkcjonariuszy MO , jeżeli w trakcie służby wykonywali zadania związane ze zwalczaniem organizacji lub osób prowadzących działalność związaną z walką o suwerenność i niepodległość RP. Zgodnie z art.21 ust.2 pkt 4 lit.c ustawy osobom takim nie przysługuj ą uprawnienia kombatanckie z żadnego tytułu. Dlatego też nie znaleziono podstaw do zmiany bądź uchylenia dotychczasowej decyzji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję S. B. zarzucił, że decyzja narusza przepisy 7-9,11-12 , 75 , 77 , 80 i 107 §3 kpa oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Stwierdził, że organ bezpodstawnie uznał, że skarżący był utrwalaczem władzy ludowej i brał udział w walkach z bandami zbrojnego podziemia.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie , powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji , dodatkowo podając , że ponieważ MO nie była zmilitaryzowaną służbą państwową , obecnie za żadną formę działalności w jej ramach uprawnienia nie przysługują.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/.

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do przepisu art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji ( tekst jedn. Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 ze zmianą -Dz.U.00.12.136), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby , które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

Jednym z tytułów określonych w ustawie , na który powoływał się skarżący we wniosku o ponowne rozparzenie sprawy , jest wymienione w art. 1 ust.2 pkt 6 ustawy uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.

Z żadnego dowodu znajdującego się w aktach sprawy, ani też z żadnego twierdzenia skarżącego nie wynika , aby uczestniczył w walkach z oddziałami UPA i Wehrwolfu.

Użyte w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego określenie "zmilitaryzowanych służbach państwowych" oznacza służby państwowe, które na podstawie ówczesnych przepisów zostały objęte militaryzacją (zostały zmilitaryzowane). Nie ma zatem rozstrzygającego znaczenia to, jakie zadania wykonywała określona jednostka organizacyjna, a także sposób jej zorganizowania i formy działania. Milicja Obywatelska w drodze aktu normatywnego nie została zmilitaryzowana. Na to, że ustawowe określenie w "zmilitaryzowanych służbach państwowych" nie obejmuje MO, wskazuje także przepis art. 1 ust. 1 ustawy o kombatantach, który status kombatanta wiąże z działalnością w składzie formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Według dekretu PKWN z dnia 7.10.1944 r. o Milicji Obywatelskiej (Dz. U. RP Nr 7, poz. 33), do zakresu działania Milicji należała ochrona bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego, dochodzenie i ściganie przestępstw oraz wykonywanie zleceń władz administracyjnych, sądów i prokuratury w zakresie prawem przewidzianym.

Ustosunkowując się do twierdzenia organu zawartego w decyzji z dnia [...].08.2000r, że "Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust.2 , art.2 i 4 ustawy" , podnieść należy , że zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 4.03.2002r (ONSA 2002/4/132), wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich.

Na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy można stwierdzić, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w tej ustawie. Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez taką osobę na inny określony w ustawie tytuł do tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień, o którym mowa w art. 22 ust. 3 omawianej ustawy.

Z kolei , odnośnie twierdzenia organu , iż "zgodnie z art.25 ust.2 pkt 1 lit. a w zw. z art.21 ust.2 pkt 4 lit.c ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich z wszelkich tytułów osoby , które były zatrudnione w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami UB, w tym również w funkcjonariuszy MO , jeżeli w trakcie służby wykonywali zadania związane ze zwalczaniem organizacji lub osób prowadzących działalność związaną z walką o suwerenność i niepodległość RP" oraz , że "zgodnie z art.21 ust.2 pkt 4 lit.c ustawy osobom takim nie przysługują uprawnienia kombatanckie z żadnego tytułu'1, to podnieść należy, że cytowany przepis w dacie wydania zaskarżonej decyzji miał brzmienie : Pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby , które w latach 1944-1956 były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywała zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

Istnienie tych przesłanek u skarżącego nie wynika z przedłożonych akt administracyjnych.

Powyższe nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż jak wynika z zaskarżonej decyzji, została ona wydana na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy.

Stosownie do treści art.145 § 1 pkt a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dlatego też, nie stwierdzając takiego naruszenia, na podstawie art.151 ustawy orzeczono jak w sentencji.