Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 544/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Inne
Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 2c, ust. 3 i ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity
article: art. 7. art. 77 par. 1, art. 107 par. 3, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20 września 2012 r. Wójt Gminy, działając na podstawie art. 83 ust. 1 i 2a oraz art. 86 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r., nr 151, poz. 1220 ze zm.), zezwolił A w G. na usunięcie 31 drzew z gatunku lipa drobnolistna, jesion wyniosły i klon zwyczajny, rosnących w pasach drogowych dróg wojewódzkich nr [...],[...] i [...], ustalając termin wycięcia drzew od 15 października 2012 r. do 31 października 2012 r. oraz zwalniając wnioskodawcę z opłaty za ich usunięcie. Jednocześnie Wójt Gminy nałożył na wnioskodawcę obowiązki: uporządkowania terenu w miejscu wykonania cięć, wykonania nasadzeń zastępczych drzew w liczbie co najmniej 31 sztuk oraz zobowiązał A w G. do przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska i Wójtowi Gminy, w terminie do 31 stycznia 2013 r., informacji o zakresie wykorzystania zezwolenia na prace wskazane w decyzji

Jak ustalił organ pierwszej instancji decyzję wydano w wyniku rozpatrzenia wniosku A w G., który wpłynął do wójta w dniu 24 maja 2012 r. W wyniku oględzin nieruchomości, dokonanych w dniu 20 stycznia 2011 r., stwierdzono zły stan sanitarny drzew oraz ustalono, że stanowią one zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Wycinane drzewa są znacznych rozmiarów i stanowią istotny element krajobrazu. Z tego względu organ zobowiązał wnioskodawcę do wykonania nasadzeń zastępczych.

W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego A w G. wniósł o uchylenie decyzji Wójta Gminy w zakresie nałożenia obowiązków: uporządkowania terenu w miejscu wycinki, wykonania nasadzeń zastępczych drzew w liczbie co najmniej 31 sztuk oraz przedłożenia w terminie do 31 października 2012 r. Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska i Wójtowi Gminy informacji o zakresie wykorzystania zezwolenia na prace wskazane w decyzji (punkty: 7, 8 i 9 sentencji decyzji). Nałożenie obowiązku uporządkowania terenu w miejscu wycinki pozbawione jest podstawy prawnej, gdyż na A obowiązek taki ciąży z mocy ustawy. Podobnie bezpodstawny jest obowiązek złożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska informacji o zakresie wykorzystania zezwolenia na prace. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy o ochronie przyrody A jest obowiązany przedstawić temu organowi sprawozdania z wykorzystania zezwolenia na zniszczenie okazów i siedlisk Porostów objętych ochrona gatunkową, znajdujących się na wycinanych drzewach. Pozbawione podstawy prawnej i bezcelowe jest również powiadamianie Wójta o wykorzystaniu zezwolenia na wycinkę. Bezcelowy jest też obowiązek nasadzenia nowych drzew, gdyż wycinka spowodowana jest zagrożeniem dla ruchu drogowego stwarzanym przez drzewa. Ponadto w okolicy nie brakuje zieleni.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją kasacyjną z dnia 20 maja 2013 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Kolegium ustaliło, że podmiot ubiegający się o wydanie zezwolenia nie przedłożył wniosku odpowiadającego wymogom art. 83 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, a organ pierwszej instancji nie wezwał wnioskodawcy do jego uzupełnienia. Wskazało, że w aktach sprawy brak jest protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 20 stycznia 2011 r., brak tez jest dowodu powiadomienia strony postępowania o oględzinach. Wątpliwości wobec daty wszczęcia postępowania budzi wskazywany dzień przeprowadzenia oględzin.

Kolegium wyjaśniło, że nałożenie obowiązku dokonania nasadzeń zależy przede wszystkim od analizy stanu środowiska przyrodniczego, w którym rosną wycinane drzewa. Uznanie organu w tek kwestii powinno być uzasadnione zindywidualizowanymi rozważaniami na temat interesu społecznego i interesu strony. Przemawia to za naruszeniem przez organ pierwszej instancji art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej kpa. Uzasadnienie decyzji pierwszej instancji jest sprzeczne, gdyż we wniosku o uzgodnienie projektu decyzji z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska organ stwierdził, że drzewa są w złym stanie sanitarnym i zagrażają bezpieczeństwu ruchu pojazdów. W samej decyzji organ stwierdził również, że część z objętych wycinką drzew jest sucha, co stanowi poważne niebezpieczeństwo. Nie sposób zatem uznać, że wycinka wskazanych we wniosku drzew miała spowodować znaczące straty dla środowiska. Szerokość pasa drogowego jest natomiast zbyt mała, aby w jego obrębie mogły rosnąć drzewa. W konsekwencji organ odwoławczy uznał nałożenie obowiązku dokonania nasadzeń za dowolne i nieznajdujące pokrycia w zebranym materiale dowodowym. Natomiast nałożenie obowiązków: uporządkowania terenu w miejscu wycinki oraz przedłożenia w terminie do 31 października 2012 r. Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska i Wójtowi Gminy informacji o zakresie wykorzystania zezwolenia na prace uznano za niecelowe.

Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji ponownie rozpatrując sprawę winien wezwać wnoszącego podanie złożenie wniosku odpowiadającego wymogom art. 83 ust 4 ustawy o ochronie przyrody oraz przed wydaniem decyzji przeprowadzić oględziny, zapewniając udział strony.

A w G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję z dnia 20 maja 2013 r., wnosząc o jej uchylenie w całości, a nadto uchylenie decyzji Wójta Gminy w części punktów 7, 8 i 9 oraz pozostawienie w mocy pozostałej części tej decyzji. Zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzuca się naruszenie art. 77 i art. 80 kpa poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego wskutek uznania, że postępowanie administracyjne prowadzone przez Wójta Gminy zostało wszczęte po otrzymaniu pisma Kierownika A z dnia 21 maja 2012 r., przez co została pominięta część postępowania prowadzonego wcześniej, to jest od dnia 20 stycznia 2011 r. Jak twierdzi skarżący, pismo z dnia 21 maja 2012 r. jest faktycznie prośbą o wznowienie postępowania po okresie zawieszenia na podstawie z art. 97 §1 pkt 4 kpa, w celu uzyskania przez A w G. decyzji innych organów: dwóch zezwoleń - wydanego przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz zezwolenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na zniszczenie siedlisk i osobników porostów objętych ochroną, a występujących w obrębie drzew przeznaczonych do usunięcia. Jak wynika ze skargi, A w G. złożył w Urzędzie Gminy trzy wnioski o udzielenie zezwolenia: z dnia 13 stycznia 2011 r. w sprawie drzew w pasie drogi nr [...]; z dnia 13 stycznia 2011 r. w sprawie drzew w pasie drogi nr [...]; z dnia 14 stycznia 2011 r. w sprawie drzew w pasie drogi nr [...]. Wszystkie wnioski według skarżącego spełniały wymogi określone w art. 83 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody. W toku postępowania prowadzonego przez wójta został przeprowadzony dowód z oględzin. Strona ma prawo domagać się, aby zawiadomienie o przeprowadzeniu dowodu z oględzin zostało jej dostarczone na piśmie w terminie minimum siedmiu dni przed datą oględzin. W praktyce jednak data oględzin ustalana jest telefonicznie, co umożliwia określenie daty odpowiedniej nie tylko dla organu, ale również dla strony postępowania. Skoro zatem strona zaakceptowała taką formę zawiadamiania o oględzinach, to nie można uznać, że ta okoliczność stanowi istotne naruszenie prawa, które mogło mieć wpływ na treść decyzji kończącej sprawę. Po stwierdzeniu, że w obrębie drzew występują objęte ochroną prawną gatunki porostów Wójt Gminy na podstawie art. 99 kpa wystąpił do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na odstępstwo od zakazu niszczenia porostów. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2011 r. odmówił wszczęcia postępowania na wniosek wójta. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wniosek o udzielenie zezwolenia może złożyć tylko A w G. W tej sytuacji A w G. wystąpił do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zniszczenie siedlisk i osobników porostów objętych ochroną, a występujących w obrębie drzew przeznaczonych do usunięcia. Po uzyskaniu obu zezwoleń Kierownik A w G. pismem z dnia 21 maja 2012 r. wystąpił do Wójta Gminy o udzielenie zezwolenia na usunięcie drzew, czyli o wznowienie postępowania po okresie zawieszenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie widzi podstaw do uwzględnienia skargi. Decyzję wydano na podstawie przekazanych przez wójta akt sprawy, z których wynikało, że postępowanie zostało wszczęte z wniosku z dnia 21 maja 2012 r. Wskutek nieprzesłania kompletu akt przez organ pierwszej instancji Kolegium nie miało wiedzy o czynnościach podjętych wcześniej. Jednakże według Kolegium nadal aktualna pozostaje kwestia naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, poprzez brak analizy stanu środowiska oraz dowolności przyjętej w związku z nałożeniem obowiązku nowych nasadzeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obejmującą kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Kontroli legalności w przedmiotowej sprawie poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 maja 2013 r., którą uchylono w całości decyzję Wójta Gminy z dnia 20 września 2012 r. i przekazano do ponownego rozpatrzenia sprawę zezwolenia na usunięcie drew rosnących w pasie drogowym dróg wojewódzkich nr [...], nr [...] i nr [...].

Zgodnie ze wskazaną w decyzji podstawą prawną - przepisem art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Przytoczony przepis wyodrębnia dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla on zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji: stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania oraz uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Należy przyjąć, że stwierdzenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co z kolei uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Możliwość wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 kpa stanowi bowiem wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa), zgodnie z którą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega, w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. W sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją "drugoinstancyjną", niedopuszczalne, jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jest podejmowanie decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ (patrz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 listopada 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 598/12 i z dnia 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 462/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1597/12 dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Istotne przy wydaniu decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 kpa jest również, że przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organ odwoławczy winien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zalecenie to należy powiązać z wymienionymi w zdaniu pierwszym art. 138 § 2 przyczynami uchylenia decyzji. Z tego więc względu zalecenia organu odwoławczego mogą dotyczyć wyłącznie prowadzonego postępowania wyjaśniającego.

W tym kontekście, a także z uwagi na znajdujący się w aktach administracyjnych materiał dowodowy i ustalone przez organ odwoławczy okoliczności sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a Kolegium wykazało w jej uzasadnieniu przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 kpa. Przy tym trzeba zauważyć, że przyznany przez Kolegium brak kompletnej dokumentacji na etapie postępowania odwoławczego spowodował, że ustalenia i wskazania organu wymagają pewnego pogłębienia. Naruszenie w tym zakresie przez Kolegium przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a wskazania co do dalszego postępowania są też prawidłowe, aczkolwiek również z innych przyczyn.

Sąd ocenia, że przedstawione w związku ze skargą akta sprawy administracyjnej organu pierwszej instancji potwierdzają trafność rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Na tle ustalonego przez Kolegium stanu faktycznego sprawy było jednoznaczne, że decyzja Wójta Gminy z dnia 20 września 2012 r. dotyczy wniosku skarżącego z dnia 21 maja 2012 r., natomiast oględzin miejsca planowanych wycinek dokonano w dniu 20 stycznia 2011 r., a więc przed wszczęciem niniejszego postępowania. W skardze podaje się natomiast, że postępowanie to zostało wszczęte przez złożenie w Urzędzie Gminy trzech wniosków o udzielenie zezwolenia w sprawie drzew w pasach dróg: [...],[...] i [...], w styczniu 2011 r. Następnie postępowanie to zostało zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa z uwagi na konieczność uzyskania przez wnioskodawcę pozwoleń na zniszczenie okazów i siedlisk chronionych roślin (porostów). We wniosku z dnia 21 maja 2012 r. A żądał natomiast podjęcia postępowania uprzednio zawieszonego. Tym twierdzeniom przeczą jednak dokumenty zawarte w aktach administracyjnych. Istotnie bowiem, wnioskami ze stycznia 2011 r. A w G. wnosił o wydanie pozwolenia na wycinkę drzew: pismem z dnia 13 stycznia 2011 r. – w pasie drogi wojewódzkiej nr [...]; kolejnym pismem z tego samego dnia - w pasie drogi wojewódzkiej nr [...] oraz pismem z dnia 14 stycznia 2011 r. – z pasa drogi wojewódzkiej nr [...]. Jak jednak wynika dalej z akt administracyjnych postępowania wszczęte tymi wnioskami zostały zakończone odmownymi decyzjami Wójta Gminy z dnia 14 marca 2011 r. (o numerach odpowiednio: [...],[...] i [...]). Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby postępowanie wszczęte na wnioski złożone w styczniu 2011 r. zostało z przyczyn wskazanych w skardze zawieszone, brak jest postanowienia o zawieszeniu, nie ma również postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Co więcej, w aktach administracyjnych organu pierwszej instancji znajduje się wydana na kolejny wniosek A w G. - z dnia 21 listopada 2011 r., decyzja Wójta Gminy z dnia 25 stycznia 2012 r. dotycząca zezwolenia na wycinkę oznaczonych drzew w pasach dróg nr: [...] (na odcinku od km 18+220 do km 33+513), [...] (na odcinku od km 7+832 do km 13+533) i [...] (na odcinku od km 0+000 do km 9+145). Wydana w niniejszym postępowaniu decyzja z dnia 20 września 2012 r. również dotyczy wycinki drzew w pasach dróg nr: [...],[...] i [...]. Analiza obu decyzji wskazuje, że uchylona przez Kolegium decyzja dotyczy innych drzew, wprawdzie usytuowanych w pasach drogowych tych samych dróg, lecz na ich innych odcinkach niż w decyzji z dnia 25 stycznia 2011 r. Jednakże decyzją z dnia 20 września 2012 r. rozpatrzono pismo strony z dnia 21 maja 2012 r., nie zaś wniosek z dnia 21 listopada 2011 r. dotyczący wycinki drzew w pasach dróg nr: [...],[...] i [...].

W tym kontekście organ pierwszej instancji nie dokonał wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, nie wiadomo w istocie, w oparciu o który wniosek strony procedował, a związku z tym słuszne jest stanowisko Kolegium odnośnie naruszenia przepisów postępowania wynikających z ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r., nr 151, poz. 1220 ze zm.) i niemniej aktualne pozostają argumenty przemawiające za uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy trafnie bowiem stwierdził, że jeżeli postępowanie zakończone decyzją Wójta wszczęto na wniosek z dnia 21 maja 2013 r., to wniosek ten nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 83 ust 4 ustawy o ochronie przyrody. Zgodnie z tym przepisem wniosek o wydanie zezwolenia powinien zawierać:

1) imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę posiadacza i właściciela nieruchomości albo właściciela urządzeń, o którym mowa w ust. 1 pkt 2;

2) tytuł prawny władania nieruchomością, z tym że wymóg ten nie dotyczy wniosku właściciela urządzeń, o którym mowa w ust. 1 pkt 2;

3) nazwę gatunku drzewa lub krzewu;

4) obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm;

5) przeznaczenia terenu, na którym rośnie drzewo lub krzew;

6) przyczynę i termin zamierzonego usunięcia drzewa lub krzewu;

7) wielkość powierzchni, z której zostaną usunięte krzewy;

8) rysunek lub mapę określającą usytuowanie drzewa lub krzewu w stosunku do granic nieruchomości i obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej nieruchomości.

Takie wymogi zdaje się spełniać wniosek z dnia 21 listopada 2011 r., lecz nie był on przedmiotem badania ani oceny organu pierwszej instancji, który procedował na wniosek z dnia 21 maja 2011 r. Tymczasem do pisma strony z dnia 21 maja 2012 r. dołączono jedynie decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zezwalającą na zniszczenie okazów chronionych gatunków porostów. Z jednej strony potwierdzać to może stanowisko skarżącego, że wniosek w tym przedmiocie, o wycinkę drzew w pasach drogowych wskazanych dróg wojewódzkich, złożony został wcześniej, mogą o tym świadczyć również protokoły z oględzin dokonanych w roku 2011, niemniej nie wynika z decyzji organu pierwszej instancji, że rozpatruje wniosek złożony wcześniej, a jeżeli tak, to który ze wskazanych wyżej wniosków - z dnia 13 i 14 stycznia 2011 r., rozpatrzonych decyzjami odmownymi, czy z dnia 21 listopada 2011 r., po części uwzględniony decyzją z dnia 25 stycznia 2012 r. Jeżeli zaś postępowanie zakończone wydaniem decyzji z dnia 20 września 2012 r. wszczęto na inny wniosek, fakt ten powinien być wyraźnie wskazany w treści decyzji oraz znajdować potwierdzenie w zgromadzonym przez ten organ materiale dowodowym.

Z pewnością jeśli wniosek pochodzi z maja 2012 r., z akt sprawy nie wynika, aby w toku postępowania prowadzonego wskutek tego wniosku przeprowadzono oględziny, zapewniając w nich udział strony. Przeprowadzenie oględzin drzew jest na podstawie art. 83 ust. 2c ustawy o ochronie przyrody niezbędnym warunkiem wydania zezwolenia na ich usunięcie. Natomiast jeśli oględziny były przeprowadzone w styczniu 2011 r., to nie mogły dotyczyć postępowania z wniosku z dnia 21 maja 2012 r., ani postępowania z wniosku z dnia 25 listopada 2011 r., a tylko wniosków ze stycznia 2011 r., co do których jak już sąd zaznaczył, wydane zostały decyzje odmowne. Zatem czynności te, jak wynika z akt sprawy, podjęte były w innym postępowaniu zakończonym decyzją organu pierwszej instancji. Niemniej również odnośnie sporządzonych protokołów oględzin ze stycznia 2011 r. (bez udziału wnioskodawcy) można mieć wątpliwości co do powiadomienia strony o terminie oględzin, nie ma bowiem dowodów wskazujących na ten fakt. Jeśli zaś nawet regułą przy wnioskach składanych przez zarządcę drogi było telefoniczne uzgadnianie terminu przeprowadzenia dowodu z oględzin, to jednak winno to mieć odzwierciedlenie w dokumentacji, chociażby poprzez sporządzenie stosownej notatki urzędowej. W tych okolicznościach powoływanie się przez organ pierwszej instancji na wskazaną datę oględzin poprzedzających złożony wniosek słusznie wzbudziło zastrzeżenia organu odwoławczego, a dowody znajdujące się w aktach sprawy administracyjnej stanowisko to potwierdzają.

Trafnie również Kolegium zauważa, że uzasadnienie rozstrzygnięcia nakładającego obowiązek dokonania nasadzeń pozostaje w sprzeczności ze wskazywanymi przesłankami zezwolenia na usunięcie drzew i w tym zakresie rację przyznać należy twierdzeniom odwołania. Ocena taka pozostaje też w zgodzie ze stanowiskiem zawartym w skardze. Powyższe potwierdza, jak słusznie wykazał organ drugiej instancji, że organ wydający pozwolenie na wycinkę drzew nie przeprowadził analizy środowiska przyrodniczego i nie ustalił wielkości uszczerbku, jaki w środowisku wywoła planowana wycinka. Nałożenie obowiązku nasadzenia nowych drzew wymaga również uzasadnienia odpowiadającego standardom uznania administracyjnego, w tym rozważenia roli interesu społecznego w istnieniu nowych nasadzeń w miejscach wycinanych drzew, w szczególności w sytuacji, gdy ustawodawca przewidział w art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody niepobieranie opłat za usunięcie drzew, które zagrażają bezpieczeństwu między innymi ruchu drogowego. Ratio legis tego przepisu wskazuje, że obowiązek ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska doznaje w tym zakresie istotnego ograniczenia, z przyczyny polegającej na zagrożeniu bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zatem rekompensata uszczerbku w środowisku polegająca na obowiązku nowych nasadzeń, zastępujących drzewa objęte pozwoleniem na wycinkę, z uwagi na tożsamą przesłankę (bezpieczeństwo ruchu drogowego) może stać się iluzoryczna. W każdym razie nałożony obowiązek wymagał głębszej analizy okoliczności sprawy i szerszego uzasadnienia. Sąd zwraca uwagę, że w piśmie z dnia 17 sierpnia 2012 r. skierowanym przez wójta gminy do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska przedstawia się dwa warianty odnośnie nałożenia na inwestora obowiązku dokonania nasadzeń zastępczych, jednakże wybrany w decyzji z dnia 20 września 2012 r. wariant polegający na nałożeniu tego obowiązku nie został należycie wyjaśniony i uzasadniony ustalonymi okolicznościami sprawy, w tym analizą stanu środowiska przyrodniczego, jak trafnie wywiodło Kolegium. Ważkość i szczególny charakter prawny uzależnienia wydania zezwolenia na wycinkę drzew od zastąpienia ich innymi drzewami (bądź od ich przesadzenia) skłania autorów komentarzy do ustawy o ochronie przyrody (W. Radeckiego i aprobowane przez K. Gruszeckiego) do formułowania tezy, że w przypadku niewykonania warunku lub zalecenia zastosowanie powinny znajdować postanowienia art. 162 kpa regulującego instytucję wygaśnięcia decyzji administracyjnej oraz wynikające z tego następstwa prawne (zob. K. Gruszecki, Komentarz do art. 83 ustawy o ochronie przyrody, teza V, LEX).

W tym stanie rzeczy przedwczesna jest ocena, że punkt 8 rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji nakładający obowiązek wykonania nasadzeń zastępczych jest błędny i nie powinien mieć miejsca. Sąd zgadza się z Kolegium, że rozstrzygnięcie w tym zakresie nie zostało należycie wyjaśnione, a w świetle innych istotnych naruszeń, których skutkiem mogło być naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisu art. 83 ust. 2c, ust. 3 i ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, decyzja tego organu nie mogła pozostać w obrocie prawnym. Sąd aprobuje tym samym stanowisko organu odwoławczego dotyczące naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Naruszenie tych przepisów, a co za tym idzie niewyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy uniemożliwiło również Kolegium wydanie merytorycznej decyzji w postępowaniu odwoławczym. Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie orzekło o uchyleniu decyzji Wójta Gminy i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji uwzględni zaś wskazania zawarte w zaskarżonej decyzji, przede wszystkim wyjaśniając prawidłowo, który wniosek A podlega rozpatrzeniu i czy odpowiada on wymogom art. 83 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody. Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego co do niezasadności nałożenia obowiązków oznaczonych w decyzji z dnia 20 września 2012 r. punktami 7 (uporządkowanie terenu po wykonaniu cięć) i 9 (przedłożenia do RDOŚ i Wójta Gminy informacji o zakresie wykorzystania zezwolenia). Decyzja zezwalająca na usunięcie drzew lub krzewów zawiera elementy obligatoryjne, jak adresat decyzji, nazwę gatunku drzewa lub krzewu, obwód pnia drzewa lub wielkość powierzchni, z której zostaną usunięte krzewy; ponadto elementy fakultatywne, jak opłata za usunięcie drzew lub krzewów, uzależnienie wydania zezwolenia od nałożenie obowiązku przesadzenia albo nasadzenia zastępczego. Wśród tych elementów decyzji, które wynikają z treści art. 83 ustawy o ochronie przyrody nie mieszczą się wspomniane obowiązki nałożone w punktach 7 i 9 zaskarżonej odwołaniem decyzji organu pierwszej instancji. Z tej przyczyny rozstrzygnięcia te musiały podlegać uchyleniu w toku instancyjnym.

W świetle przedstawionych rozważań zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione, bowiem skarżący powołuje się na okoliczności niniejszej sprawy równie wybiórczo jak organ pierwszej instancji, a niektóre przywoływane w skardze fakty, jak to już zostało wyjaśnione, nie są potwierdzone materiałem dowodowym przekazanym sądowi. Ujawnione i opisane sprzeczności nie pozwalają na jednoznaczną ocenę przedmiotu niniejszej sprawy i uwzględnienie skargi zgodnie z oczekiwaniem strony skarżącej.

Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.