Postanowienie WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 543/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-09-07 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie lub zarządzenie (art. 260 § 1 ustawy - PoPPSA)
Powołane przepisy: article: art. 259 par. 1, art. 260 par. 1 i 3, art. 246 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian po rozpoznaniu w dniu 7 września 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, sprzeciwu M. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą M. K. "..." w C. od postanowienia starszego referendarza sądowego WSA w Kielcach z 17 sierpnia 2016 r., odmawiającego jej przyznania prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie z 17 sierpnia 2016 r.


UZASADNIENIE

M. K. złożyła formularz urzędowy PPF, wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu.

Ze złożonego formularza wynikało, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i dwoma synami w wieku 13 lat i 9 lat. Wnioskodawczyni ma firmę transportową, z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje miesięczny dochód od 3000 zł do 17000 zł. Jej mąż pobiera wynagrodzenie za pracę w wysokości 1344 zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni nie wykazała żadnych nieruchomości, posiada 9 busów o wartości około 300000 zł, zgromadziła 10000 zł oszczędności na rachunkach bankowych. Skarżąca oświadczyła, że z własnych oszczędności pomaga spłacać mężowi kredyt w wysokości 1300 zł miesięcznie. Ponadto wymieniła w formularzu następujące stałe wydatki i zobowiązania miesięcznie: kredyty 4583,21 zł, raty leasingowe – 5338 zł, czynsz najmu domu – 750 zł, opłaty za media – około 700 zł, ubezpieczenia z tytułu AC około 9000 zł i OC za wszystkie pojazdy 7000 zł rocznie oraz wykazała zobowiązania w wysokości 1700 zł z tytułu podatku od środków transportu i 13000 zł z tytułu kar administracyjnych.

W toku rozpoznawania powyższego wniosku przeprowadzono dowód z akt sprawy II SA/Ke 532/16, w której zarządzeniem referendarza sądowego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zmianami), wezwano M. K. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie zeznania podatkowego jej i męża 2015 r., wyciągów z rachunków bankowych osobistych i firmowych w walucie polskiej i obcej należących do wnioskodawczyni i jej męża z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz dokumentu potwierdzającego, czy skarżąca i jej mąż skorzystali z Rządowego Programu Rodzina 500, ewentualnie złożenia oświadczenia w tej kwestii oraz podanie miesięcznych wydatków na jedzenie, ubrania i inne niezbędne koszty gospodarstwa domowego oprócz czynszu i opłat za media.

W odpowiedzi skarżąca złożyła zeznanie podatkowe za rok 2015, z którego wynikało, że przychód z działalności gospodarczej M. K. wyniósł 510599,96 zł, koszty uzyskania przychodu – 494251,73 zł, co przyniosło dochód w wysokości 16348,23 zł. Stosownie do rozliczenia podatkowego za rok 2015, skarżącej należy się do zwrotu kwota 2460,08 zł. Z zeznania podatkowego wynika, że N. K. uzyskał w 2015 r. dochód w wysokości 19035,87 zł. Ponadto wnioskodawczyni oświadczyła, że skorzystała z Rządowego Programu Rodzina 500 plus, miesięczne wydatki na jedzenie jej czteroosobowej rodziny wynoszą 1000 zł, na ubrania 300 zł - 400 zł. Koszt zakupu opału wynosi 4000 zł rocznie. Stwierdziła, że miesięcznie płaci na ZUS 3000 złotych i wydaje na paliwo 21000 złotych. Skarżąca wyjaśniła, że spłaca kredyt na zakup domu, który zaciągnęli jej teściowie, gdyż ona nie miała wystarczających dochodów. Oświadczyła, że kwota 25000 zł, którą ma na rachunku bankowym jest jej potrzebna co zachowania płynności finansowej firmy.

Odmawiając przyznania prawa pomocy postanowieniem z 17 sierpnia 2016 r., referendarz sądowy podał, że skarżąca prowadzi dochodową działalność gospodarczą, mąż osiąga stały dochód z wynagrodzenia za pracę, ponadto dostają co miesiąc 500 zł na dziecko w ramach Rządowego Programu Rodzina 500 plus. Dodatkowo, jak wynika z rachunków bankowych, w bieżącym roku skarżąca otrzymała z urzędu skarbowego zwroty z tytułu podatku dochodowego (2367, 65 zł) i VAT (10500 zł w okresie od maja do lipca 2016 r.). Dzięki osiąganym dochodom skarżąca wraz z mężem mogą nie tylko utrzymać czteroosobową rodzinę, ale także spłacać kredyty zaciągnięte przez siebie i teściów. Potrzeby mieszkaniowe oraz inne podstawowe warunki życiowe wnioskodawczyni i jej rodziny są na bieżąco zaspokojone. Na koniec lipca 2016 r. na osobistym rachunku bankowym M. K. była kwota ponad 26000 zł. Od maja 2016 r. do lipca 2016 r. na osobistym rachunku bankowym skarżącej na koniec miesiąca zawsze znajdowała się kwota ponad 24000 zł, a wpłaty znacznie przewyższały wypłaty.

Referendarz dodał, że pokrywane przez skarżącą wydatki na ZUS, paliwo, raty leasingowe nie mogą być traktowane jako wydatki zmniejszające zdolność płatniczą wnioskodawczyni w świetle kryteriów przyznania prawa pomocy. Wymienione przez wnioskodawczynię wydatki stanowią koszt uzyskania przychodu z działalności gospodarczej, które następnie podlegają odliczeniu przy rozliczeniu podatkowym przedsiębiorcy. Poza tym spłata zobowiązań cywilnoprawnych nie może być traktowana z pierwszeństwem przed kosztami postępowania sądowego, gdyż niedopuszczalna byłaby sytuacja, gdy osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy wykonuje ciążące na niej prywatne zobowiązania kredytowe, a żąda by Skarb Państwa pokrywał za nią koszty sądowe i honorarium pełnomocnika.

W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżąca zauważyła, że z dokumentów za 2015 r. wynika, że uzyskała dochód w wysokości 16 348, 23 zł, co miesięcznie daje kwotę 1362, 35 zł. Powyższe świadczy o tym, że jest ona osobą o bardzo niskich dochodach. Dodała, że w lipcu 2016 r. ze względu na nierentowność zlikwidowała jedną linię komunikacyjną. Ponadto dochód za 2015 r. byłby dużo gorszy, gdyby rodzina nie pomagała jej w naprawie samochodów. Wskazała, że zalega z zapłatą podatku od środków transportu i OC oraz potrzebuje miesięcznie około 25000 – 30000 zł, aby mieć płynność finansową. Skarżąca podkreśliła, że firma zaciągnęła kolejne kredyty na spłatę zobowiązań. Dalej stwierdziła, że zarobki jej męża wynoszą 1286, 16 zł netto oraz, że firma w 2016 r. przynosi straty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zmianami), dalej "p.p.s.a.", od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym – art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a. Z kolei zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym

i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna i bytowa jest trudna. Do osób takich zaliczyć można m. in. bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Występujący z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za jego uwzględnieniem, co oznacza, że jest zobowiązany wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała należycie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy. Ze złożonego przez nią oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że posiada autobusy o wartości około 300000 oraz około 10000 zł oszczędności. Skarżąca spłaca kredyty w wysokości 4583, 21 zł, jest w stanie pomagać spłacać kredyt mężowi, spłaca także raty leasingowe w kwocie 5338,00 zł, reguluje na bieżąco opłaty za najem domu oraz opłaty za media. Z kolei ze złożonego sprzeciwu wynika, że wraz z mężem posiadają stałe źródło dochodu wynoszące miesięcznie około 2648 zł netto. Ponadto jak ustalił referendarz w bieżącym roku wnioskodawczyni otrzymała z urzędu skarbowego zwroty z tytułu podatku dochodowego (2367, 65 zł) i VAT (10500 zł w okresie od maja do lipca 2016 r.). Na koniec lipca 2016 r. na osobistym rachunku bankowym wnioskodawczyni była kwota ponad 26000 zł, a od maja 2016 r. do lipca 2016 r. na rachunku tym na koniec miesiąca zawsze znajdowała się kwota ponad 24000 zł, a wpłaty znacznie przewyższały wypłaty.

W ocenie Sądu analiza powyższych danych wskazuje, że wnioskodawczyni nie można uznać za osobę żyjącą w ubóstwie, pozbawioną dostatecznych środków materialnych dla zaspokojenia podstawowych potrzeb swoich i swoich bliskich, a także za osobę która nie jest w stanie zabezpieczyć środków koniecznych do poniesienia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Nie bez znaczenia jest tutaj okoliczność, że na obecnym etapie postępowania niezbędne koszty sądowe ograniczają się wyłącznie do wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Wnioskodawczyni, mimo twierdzeń zawartych w sprzeciwie o trudnościach w spłacie podatków od środków transportu, polisy OC i "wielu innych rzeczy, których nie spłaca na bieżąco", nie przedstawiła na tę okoliczność żadnych dowodów. Zaznaczyć należy, że przyznanie prawa pomocy nie może również usprawiedliwiać okoliczność, że jak twierdzi skarżąca w sprzeciwie, jej firma aktualnie przynosi straty. Skoro bowiem zdecydowała się ona na prowadzenie działalności gospodarczej, to powinna mieć świadomość, że ponosi ryzyko związane z niepowodzeniem w jej prowadzeniu. Przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy skarżąca w wyniku niepowodzenia swoich interesów popadła w zadłużenie, oznaczałoby przeniesienie na podatników konsekwencji tych nieudanych przedsięwzięć. Ze środków podatników pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 i 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.