Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1711/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art. 142 a
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art.73 ust. 4
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant ref. staż - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności z tytułu cukru. oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z [...] czerwca 2012r. (data nadania) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez B. G. jest decyzja z [...] maja 2012r., którą Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy własną decyzję z [...] września 2009r. ustalającą kwotę nienależnie pobranej oddzielnej płatności z tytułu cukru.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2006 r. B. G., złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w P. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006 i w dniu [...] sierpnia 2006 r. - korektę tego wniosku, a w dniu [...] czerwca 2006 r. wniosek o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006, w którym zadeklarowała łącznie 5 120,00 ton buraków cukrowych objętych umową dostawy, przeznaczonych do wyprodukowania cukru kwotowego. Jednocześnie strona załączyła do wniosku kopię umowy dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych nr [...], zawartą dnia [...] maja 2006 r., na dostawę w kampanii cukrowniczej 2006/2007 buraków cukrowych w ilości 5 120,00 ton.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał w dniu [...] lutego 2007 r. decyzję o przyznaniu B. G. płatności bezpośrednich do gruntów oraz o przyznaniu oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006. Oddzielna płatność z tytułu cukru w wysokości 173 772,80 zł, przyznana powyższą decyzją, naliczona do całej zadeklarowanej we wniosku ilości ton buraków cukrowych, została w dniu 6 czerwca 2007 r. przekazana na rachunek bankowy wskazany przez producentkę rolną.

Ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ ten przyznał B. G. oddzielną płatność z tytułu cukru do ilości ton buraków cukrowych, o której mowa w umowie dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych nr [...], zawartej dnia [...] maja 2006 r.

W związku z powyższym Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., decyzją z [...] czerwca 2007 r., stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] lutego 2007r. W dniu 23 lipca 2007 r. od decyzji tej strona wniosła odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia.

Prezes ARiMR decyzją z [...] października 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., z [...] czerwca 2007 r. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lutego 2007 r. w zakresie oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006 oraz uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lutego 2007 r. w zakresie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 i w tej części umorzył postępowanie pierwszej instancji.

W dniu 14 listopada 2007 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa ARiMR z [...] października 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 lipca 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 147/08 oddalił skargę strony. W związku ze złożoną przez producentkę rolną skargą kasacyjną od powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 1013/08 oddalił skargę kasacyjną.

W dniu [...] listopada 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał nową decyzję o odmowie przyznania B. G. oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006.

Po rozpatrzeniu odwołania w dniu [...] stycznia 2009r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., decyzją Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] listopada 2008r. o odmowie przyznania B. G. oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006. Strona nie złożyła skargi na powyższą decyzję.

Zawiadomieniem z [...] kwietnia 2009r. B. G. została poinformowana przez Prezesa ARiMR o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] lutego 2007r.

Decyzją z [...] września 2009r. Prezes ARiMR ustalił B. G. kwotę nienależnie pobranej oddzielnej płatności z tytułu cukru w wysokości 173 772,80 zł.

Po rozpatrzeniu wniosku strony z 14 października 2009r. o ponowne rozpatrzenie sprawy ustalenia kwoty nienależnie pobranej oddzielnej płatności z tytułu cukru, Prezes ARiMR w dniu [...] grudnia 2009 r. wydał decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji z [...] września 2009 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranej oddzielnej płatności z tytułu cukru.

W dniu 22 stycznia 2010r. B. G. złożyła za pośrednictwem Prezesa ARiMR skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na decyzję Prezesa ARiMR z [...] grudnia 2009r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranej oddzielnej płatności z tytułu cukru.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 czerwca 2010r. sygn. akt V SA/Wa 427/10 uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR z [...] grudnia 2009 r.

W przedmiotowym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga B. G. zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na regulację art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3. t. 44, str. 243, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) 796/2004, zgodnie z którym obowiązek zwrotu dokonania nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu (lub innego organu) oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika oraz stwierdził, iż nałożenie na skarżącą obowiązku zwrotu nienależnej płatności jest całkowicie bezzasadne w świetle powołanego wyżej przepisu, bowiem w przedmiotowej sprawie "nie zostało w jakikolwiek sposób wykazane, że błąd mógł być obiektywnie wykryty przez rolnika. Na tę okoliczność nie przeprowadzono żadnego postępowania wyjaśniającego - chociażby w postaci przesłuchania strony - a poczynione konsultacje to czysta - niczym nie poparta - spekulacja." Sąd podniósł ponadto, iż w jego ocenie "skarżąca działała bez wątpienia w dobrej wierze załączając do wniosku umowę, której treść nie pozostawia wątpliwości, co do jej charakteru; organ miał zatem możliwość - nie będąc wprowadzany w błąd - wydać decyzję negatywną, czego nie uczynił. Warunkowy charakter umowy - widoczny prima facie - nie przeszkodził jednak w wydaniu decyzji pozytywnej; trudno za to czynić odpowiedzialną stronę skarżącą. Bez wątpienia - w przypadku zaistnienia wątpliwości (których organ w momencie orzekania nie posiadał) - w sprawie należało ustalić istotne elementy (przesłanki) decyzji w postaci stanu faktycznego, a dopiero później dokonywać jego subsumcji pod określone przepisy prawa materialnego."

W związku ze złożeniem przez Prezesa ARiMR skargi kasacyjnej od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 16 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1142/10 oddalił skargę kasacyjną.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny poprzestał na przytoczeniu treści art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 oraz podkreślił, iż "nie jest sporne, że zgodnie z jego literalnym brzmieniem obowiązek zwrotu przez rolnika nienależnie dokonanej płatności, powiększonej o odsetki, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Nie ulega zatem wątpliwości, że możliwość wyłączenia obowiązku zwrotu nienależnie dokonanej płatności wymaga spełnienia łącznie dwóch wymienionych w nim przesłanek. Po pierwsze: płatność dokonana musi być na skutek błędu organu, po drugie: błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez rolnika." Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż "podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji było stwierdzenie przez Sąd I instancji, że w sprawie nie zostało w jakikolwiek sposób wykazane, aby błąd obiektywnie mógł być przez rolnika wykryty. Sąd zarzucił organom, że na tę okoliczność nie przeprowadzono żadnego postępowania wyjaśniającego, zalecił ustalenie w uzupełniającym postępowaniu wyjaśniającym istnienie obiektywnej możliwości wykrycia błędu - wskazując, iż ma to znaczenie dla prawidłowego zastosowania przepisów."

Rozpatrując ponownie sprawę ustalenia B. G. kwoty nienależnie pobranej oddzielnej płatności z tytułu cukru Prezes ARiMR decyzją z [...] maja 2012r. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] września 2009r.

Organ odwoławczy nadmienił, że rozstrzygnięcie w sprawie ustalenia B. G. kwoty nienależnie pobranej oddzielnej płatności z tytułu cukru opiera się na rozstrzygnięciu w sprawie przyznania oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006 ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] listopada 2008r. (utrzymaną w mocy decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z [...] stycznia 2009r.). W konsekwencji, jak podkreślił Prezes ARiMR ustalona zaskarżoną decyzją Prezesa ARiMR z [...] września 2009 r. kwota nienależnie pobranej oddzielnej płatności z tytułu cukru w wysokości 173 772.80 zł odpowiada kwocie tej płatności, przekazanej na rachunek bankowy strony w dniu 6 czerwca 2007 r., na podstawie pierwotnej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] lutego 2007 r., której nieważność została następnie stwierdzona.

W przedmiotowej sprawie jednoznacznie ustalone zostało, że oddzielna płatność z tytułu cukru została przekazana na rachunek bankowy strony w kwocie uznanej następnie za nienależną. Zatem w sprawie zachodzą przesłanki do ustalenia przez Prezesa ARiMR kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, stanowiącym podstawę wydania zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR z [...] września 2009 r. o ustaleniu B. G. kwoty nienależnie pobranej oddzielnej płatności z tytułu cukru.

Organ rozpatrujący sprawę podkreślił, że w przedmiotowej sprawie decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] lutego 2007 r. przyznająca stronie oddzielną płatność z tytułu cukru w wysokości 173 772,80 zł, na podstawie której w dniu 6 czerwca 2007 r. zostały przekazane na rachunek strony ww. płatności, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a więc na skutek pomyłki właściwej władzy. Jednakże, stosownie do przytoczonej powyżej regulacji art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 96/2004, dla wyłączenia obowiązku zwrotu płatności nienależnej lub nadmiernej konieczne jest jednoczesne stwierdzenie, iż błąd organu nie mógł zostać wykryty przez stronę.

W przedmiotowej sprawie decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] lutego 2007 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W decyzji tej bowiem Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznał B. G. oddzielną płatność z tytułu cukru do ilości ton buraków cukrowych, o której mowa w umowie dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych nr [...] z dnia [...] maja 2006 r.

Należy zwrócić uwagę, iż umowa dodatkowej kontraktacji z [...] maja 2006 r., przedłożona przez B. G., jest umową warunkową w której zgodnie z art. 89 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.) powstanie skutków czynności prawnej może być uzależnione od zdarzenia przyszłego i niepewnego, czyli warunku. Warunek stanowi integralną część czynności prawnej, której dotyczy. Jego istotą jest uzależnienie powstania lub ustania skutków czynności prawnej od określonego zdarzenia. Zdarzenie to musi być przyszłe, a jego nastąpienie niepewne. Jednocześnie należy podkreślić, że chodzi tutaj o okoliczności od woli stron umowy niezależne.

Zgodnie z § 1 ust. 2, 4 i 6 przedmiotowej umowy dodatkowej kontraktacji z [...] maja 2006 r. dodatkowe prawo do uprawy i dostawy buraków cukrowych zostanie ustalone przez producenta cukru (cukrownię) i przyznane plantatorowi (stronie) na podstawie decyzji właściwych organów o przydziale dodatkowej kwoty cukru producentowi cukru. Dodatkowe prawo do uprawy i dostawy zostanie nabyte przez producenta rolnego (stronę) pod warunkiem, iż producent cukru otrzyma od właściwych organów dodatkową kwotę cukru. W przypadku, gdy producent cukru nie otrzyma dodatkowej kwoty cukru na rok gospodarczy 2006/2007, buraki cukrowe dostarczone przez producenta rolnego (plantatora), na podstawie przedmiotowej umowy, będą traktowane jako buraki pozakwotowe.

Prezes ARiMR podniósł, że dodatkową kwotę cukru, o której mowa w przytoczonych powyżej zapisach umowy dodatkowej kontraktacji, przyznaje producentowi cukru w drodze decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zgodnie z art. 31 ust. 2 pkt 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. Nr 42, poz. 386, z późn. zm.). Dopiero po wydaniu tej decyzji, producent rolny powołując się na przedmiotową umowę, mógłby ubiegać się o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru w zakresie wynikającym z tej umowy. Umowa dodatkowej kontraktacji z [...] maja 2006 r., załączona przez B. G. do wniosku o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006, nie spełnia powyższego wymogu, co wynika wprost z literalnego brzmienia przytoczonych powyżej postanowień § 1 ust. 2, 4 i 6 przedmiotowej umowy.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że na dzień złożenia przez B. G. wniosku o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006, producent cukru dopiero planował złożyć wniosek o przydział dodatkowej kwoty cukru oraz zamierzał zakontraktować i nabyć buraki cukrowe do wyprodukowania cukru kwotowego. Tym samym producent cukru nie miał pewności, czy w przypadku wystąpienia o dodatkową kwotę cukru, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi będzie taką kwotą dysponował, a jeśli tak, to czy przydzieli ją tej właśnie cukrowni. Oznaczało to, że dodatkowa kwota cukru, o którą wystąpił producent cukru, mogła być przyznana w innej wysokości, mogła także nastąpić odmowa jej przyznania.

Prezes ARiMR, jak podniósł zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Warszawie sygn. akt: V SA/Wa 427/10 pismem z 14 lutego 2012 r. wezwał B. G., na podstawie art. 50 § 1 Kpa, do złożenia wyjaśnień w przedmiocie informacji na temat jej wykształcenia oraz innych informacji, które mogą mieć znaczenie w zakresie oceny istnienia obiektywnej możliwości wykrycia przez B. G., iż oddzielna płatności z tytułu cukru na rok 2006 została dokonana na skutek błędu organu, polegającego na wydaniu przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. decyzji z [...] lutego 2007 r., przyznającej oddzielną płatność z tytułu cukru na rok 2006, z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie organ zwrócił się do strony z prośbą o przedstawienie, o ile to możliwe, kopii dokumentów potwierdzających jej wykształcenie.

W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, B. G. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w P. oświadczenie, w którym stwierdza: "ukończyłam Liceum Ogólnokształcące w P. i uzyskałam maturę w roku 1978. Następne 2 lata uczyłam się w Studium K. w C. na kierunku turystyka i rekreacja, które ukończyłam w 1980 r. (do pisma dołączyła stosowne dokumenty).

Organ odwoławczy podniósł, że przedstawione powyżej informacje dotyczące wykształcenia strony, pozwalają w sposób wyczerpujący na ustalenie kwalifikacji strony w celu dokonania oceny, czy wykształcenie strony stwarzało jej obiektywną możliwość wykrycia błędu organu, który wydał w sprawie decyzję.

Tym samym Prezes ARiMR uznał, iż w odniesieniu do strony uzasadnione jest zastosowanie wyższego miernika staranności z uwagi zawodowy charakter prowadzonej przez nią działalności oraz wykształcenie strony. Stosownie do powyższego wskazać należy, iż strona znając treść umowy dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych załączonej do wniosku o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006 wiedziała, iż umowa ta jest umową warunkowa i w przypadku, gdy producent cukru nie otrzyma dodatkowej kwoty cukru na rok gospodarczy 2006/2007, buraki cukrowe, dostarczone na podstawie przedmiotowej umowy, będą traktowane jako buraki pozakwotowe.

Mając na uwadze powyższe, Prezes ARiMR uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu przez B. G. nienależnie pobranych płatności, określone w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Brak jest uzasadnienia dla uznania, iż strona nie mogła wykryć błędu organu polegającego na przyznaniu jej oddzielnej płatności z tytułu cukru z rażącym naruszeniem prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję B. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji poprzez uznanie, że wydane zostały z naruszeniem prawa.

W treści skargi producentka rolna wskazała, że sprawa dotycząca pobranej przez nią płatności z tytułu cukru toczy się już od pięciu lat. Jej zdaniem Prezes ARiMR - pomimo zaleceń zawartych w treści wyroku WSA w Warszawie sygn. akt: V SA/Wa 427/10 - ustalił jedynie wykształcenie skarżącej. Jednak nie porównał poziomu zdobytego przez skarżącą wykształcenia z przygotowaniem kadry urzędniczej rozpatrującej wniosek pomimo, że był zobowiązany do tego przez Sąd.

Wnosząca skargę producentka rolna podkreśliła, że w chwili obecnej znajduje się w krytycznej sytuacji finansowej, a urzędnik, który popełnił błąd nie poniósł z tego tytułu żadnych konsekwencji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga została oddalona.

Na wstępie przypomnieć jednak należy, że w przedmiotowej sprawie zajmował stanowisko zarówno WSA w Warszawie jak i Naczelny Sąd Administracyjny. Zostało ono wyrażone przez te sądy w sprawach zakończonych wyrokami tychże sądów jakie zapadły w sprawach o sygn. akt V SA/Wa 427/10 oraz II GSK 1142/10. Ma to istotne znaczenie ze względu na treść dwóch przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: ppsa). Chodzi mianowicie o art. 190 oraz 153.

Pierwszy z nich stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (...). Drugi zaś wskazuje, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził prawidłowość rozstrzygnięcia przyjętego przez WSA w Warszawie, a zatem wiążące są poglądy wyrażone przez te sądy w sprawach o sygn. akt II GSK 1142/10 i V SA/Wa 427/10.

Stosownie do zaleceń zawartych w wyroku z 9 czerwca 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 427/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał Prezesa ARiMR "w uzupełniającym postępowaniu wyjaśniającym ustalić (...) czy wykształcenie strony stwarzało jej obiektywną możliwość wykrycia błędu organu, który wydał w sprawie decyzję. A następnie te kompetencje należy odnieść do wykształcenia kadry urzędniczej i orzekającego w sprawie organu (...)" Ponadto zadaniem organu ponownie rozpoznającego sprawę było porównanie tych kompetencji.

Ustalenie powyższego miało doprowadzić, do odpowiedzi czy istniała obiektywna możliwość wykrycia błędu przez producentkę rolną, a tym samym czy w sprawie zachodzą przesłanki do ustalenia przez Prezesa ARiMR kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. nr 98, poz. 634, ze zm.).

W tym miejscu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważa, iż stosownie do treści art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 oraz w związku z art. 142 a rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i lVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z 20.11.2004 r., str. 1, z późn. zm.), w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z art. 73 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. W myśl art. 73 ust. 3 tego rozporządzenia odsetki naliczane są za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Stosowana stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego, lecz nie jest ona niższa niż stopa procentowa stosowana w przepisach krajowych w odniesieniu do przypadków zwrotu kwot pieniężnych. Natomiast art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 stanowi, że obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Zgodnie z tym - wypełniając zalecenia Sądu - Prezes ARiMR wezwał producentkę rolną do złożenia stosowanych wyjaśnień dotyczących posiadanego przez nią wykształcenia. Organ prawidłowo na podstawie przesłanych dokumentów i złożonych przez stronę wyjaśnień uznał, że w odniesieniu do strony uzasadnione jest zastosowanie wyższego miernika staranności z uwagi zawodowy charakter prowadzonej przez nią działalności oraz jej wykształcenie. Strona znając treść umowy dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych załączonej do wniosku o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006 wiedziała, iż umowa ta jest umową warunkowa i w przypadku, gdy producent cukru nie otrzyma dodatkowej kwoty cukru na rok gospodarczy 2006/2007, buraki cukrowe, dostarczone na podstawie przedmiotowej umowy, będą traktowane jako buraki pozakwotowe, za które nie przysługują płatności. Podkreślić należy jednoznacznie, że buraki cukrowe wskazane w dodatkowej umowie kontraktacji, nie były objęte na dzień składania wniosku o przyznanie płatności systemem płatności cukrowej.

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu przez B. G. nienależnie pobranych płatności, określone w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Jak wykazano powyżej bowiem brak jest uzasadnienia dla uznania, iż strona nie mogła wykryć błędu organu polegającego na przyznaniu jej oddzielnej płatności z tytułu cukru z rażącym naruszeniem prawa.

W przedmiotowej sprawie nie zachodzą również przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu płatności nienależnych lub nadmiernych ustanowione w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, który stanowi, że "Obowiązek zwrotu, określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat." Strona została powiadomiona o nieuzasadnionym charakterze ww. płatności przed upływem okresu czterech lat od daty płatności, tj. przed dniem 6 czerwca 2011 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, iż Prezes ARiMR - pomimo odmiennego zdania skarżącej - dokonał wszystkich ustaleń, do których był zobowiązany na podstawie treści uzasadnień sądów obu instancji. Po przeprowadzonym postępowaniu uzupełniającym zgodnie z zasadą praworządności i na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopełnił powinności wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego jak i prawidłowej jego oceny, nie naruszając w tym względzie podstawowej zasady postępowania dowodowego, tj. zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Ocena zebranych w sprawie dowodów znalazła swój wyraz w uzasadnieniu skarżonej decyzji i zdaniem Sądu jest ona prawidłowa.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r., poz. 270).