Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1138/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2022 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków Śródmieście – Zachód M.M. sprawy ze skargi B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 8 kwietnia 2022 r. znak SKO-NP-4115-730/21 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 8 kwietnia 2022 r., znak SKO-NP-4115-730/21 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza B. z dnia 3 listopada 2021 r. orzekającej o odmowie przyznania B. H. (dalej: "skarżąca") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką K. G. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., dalej: "u.ś.r.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.").

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2020 r. skarżąca zwróciła się do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Z oświadczenia skarżącej wynika, że zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym w dniu 20 czerwca 2016 r., ostatni raz podlegała zatrudnieniu w 2003 roku. Oprócz skarżącej, niepełnosprawna K. G. ma jeszcze dwójkę dzieci: Z. G. i R. T. Z orzeczenia z dnia 20 sierpnia 2014 r. wynika, że matka skarżącej jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić, a stwierdzony stopień niepełnosprawności istnieje od 23 czerwca 2014 r. Przyczyną niepełnosprawności są: upośledzenie narządu ruchu (05-R) oraz choroby układu oddechowego i krążenia (07-S).

Z orzeczenia z dnia 6 lipca 2015 r. wynika, że skarżąca jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a niepełnosprawność istnieje od urodzenia. Z dołączonej do akt decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wynika, że skarżącej została przyznana renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy od dnia 1 czerwca 2016 r. bezterminowo.

Z oświadczenia skarżącej z dnia 19 sierpnia 2020 r. wynika, że sprawuje opiekę nad matką od 6 czerwca 2019 r. Skarżąca pomaga mace w toalecie dnia codziennego, myciu, zmianie pampersów, przygotowuje i podaje posiłki, podaje leki, organizuje wizyty u specjalistów, pierze, sprząta, masuje i oklepuje matkę, dba o to, aby nie pojawiły się odleżyny. Matka skarżącej przebudza się w środku nocy i skarżąca musi sprawdzać, czy wszystko jest w porządku. Rodzeństwo nie pomaga skarżącej w opiece nad matką.

Z przeprowadzonego w dniu 19 sierpnia 2020 r. wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca mieszka z córką oraz niepełnosprawną matką. Mąż skarżącej wyjechał do pracy do Norwegii. Rodzina utrzymuje się z renty skarżącej oraz zarobków męża. Skarżąca oświadczyła, że nie pracuje zawodowo od 2003 r. ze względu na swój stan zdrowia zrezygnowała z pracy, skarżąca od urodzenia ma problemy ze wzrokiem, a w ostatnim czasie problemy te nasiliły się. Matka skarżącej zamieszkała ze skarżącą w 2019 r., ponieważ siostra skarżącej nie wywiązywała się prawidłowo z opieki nad matką. Matka skarżącej leczy się na schorzenia układu oddechowego, krążenia oraz upośledzenia narządu ruchu. Cierpi na choroby układy nerwowego, krążenia, pokarmowego oraz postępującą chorobę Alzheimera. Wymaga całodobowej opieki. Stan zdrowia matki skarżącej pogorszył się w ostatnim czasie, rozpoznaje tylko skarżącą. Pozostałe dzieci nie uczestniczą w opiece nad matką.

Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Burmistrzem B. a Wojewodą Małopolskim, wskazując Burmistrza B. jako organ właściwy w sprawie.

Z przeprowadzonego w dniu 13 października 2021 r. wywiadu środowiskowego wynika, że matka skarżącej jest osobą pampersowaną, nie jest świadoma, nie rozumie co się do niej mówi, wymaga całodobowej opieki (toaleta, podawanie, leków, posiłki, masaże, zmiana pampersów, karmienie). Skarżąca oświadczyła, że zrezygnowała z zatrudnienia z powodu problemów ze zdrowiem. Skarżąca oświadczyła, że mimo problemów ze zdrowiem i oczekiwaniem na operację zajmuje się matką, ale nie może liczyć na żadną pomoc ze strony rodzeństwa.

Decyzją z dnia 3 listopada 2021 r. Burmistrz B. orzekł o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawową przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną. W ocenie organu, nie sposób przyjąć, że doszło do rezygnacji z zatrudnienia przez osobę, która jest niezdolna do pracy ze względu na stan zdrowia. Organ wskazał, że bezspornie skarżąca sprawuje opiekę nad matką, która jest niezbędna dla matki skarżącej. Organ zwrócił jednak uwagę, że poza skarżącą – K. G. ma jeszcze inne dzieci zobowiązane względem niej do alimentacji. Organ podniósł ponadto, że skarżąca posiada rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, a nadto niepełnosprawność matki skarżącej powstała po ukończeniu wieku wskazanego w art. 17 ust. 1 b u.ś.r.

W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła:

- błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. polegającą na pominięciu celów ustawy i przyjęciu, że negatywną przesłankę przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego stanowi okoliczność pobierania renty z KRUS.

Z dołączonego do akt aktu zgonu wynika, że matka skarżącej zmarła 5 marca 2022 r.

Decyzją z dnia 8 kwietnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza B. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja organu I instancji, mimo częściowo błędnego uzasadnienia prawnego - co do zasady jest prawidłowa i winna być utrzymana w mocy. Niedopuszczalna jest bowiem w aktualnie obowiązującym stanie prawnym, odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powołaniem się na kryterium wieku, o którym mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Organ wskazał, że skarżąca nie zrezygnowała z pracy z powodu opieki nad matką, lecz z powodu swojego stanu zdrowia, nie podejmuje pracy również z tej przyczyny. Kolegium wskazało, że skoro skarżąca jest osobą trwale niezdolną do pracy, nie może w ogóle jej podejmować. Z tej przyczyny nie została spełniona podstawowa przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Organ podkreślił, że dostrzega z jakim poświęceniem skarżąca realizowała opiekę nad matką. Zwrócił jednak uwagę, że do alimentacji matki zobowiązane jest jeszcze rodzeństwo skarżącej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego:

- art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. poprzez poprzestanie na literalnej wykładni przepisu i uznanie, że uprawniony do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, uniemożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego;

- art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy między rezygnacją z zatrudnienia a opiekę nad osobą niepełnosprawną;

- naruszenie przepisów postępowania:

- art. 77 § 1 w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez niezebranie pełnego materiału dowodowego, poprzez niewezwanie skarżącej do rezygnacji z renty;

- art. 136 § 1 k.p.a. poprzez nieuzupełnienie braków w postępowaniu dowodowym.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności, czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola legalności decyzji przeprowadzona zgodnie z ww. granicami wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, z prawidłowo zastosowaną normą prawa materialnego, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca opiekowała się niepełnosprawną matką, niesporny był także zakres opieki skarżącej nad matką oraz stan zdrowia matki skarżącej. Niesporną okolicznością był również fakt, że skarżąca oświadczyła, że zrezygnowała z pracy z powodu swojego stanu zdrowia. Po wydaniu decyzji przez organ I instancji zmarła matka skarżącej (w dniu 5 marca 2022 r.), jednakże ze względu na treść art. 24 ust. 2 u.ś.r. postępowanie w sprawie nie stało się bezprzedmiotowe. Sporną okolicznością w niniejszej sprawie było istnienie związku przyczynowego pomiędzy zaprzestaniem (niepodejmowaniem) zatrudnienia przez skarżącą a opieką nad matką. W ocenie skarżącej ponadto, organ przed wydaniem decyzji powinien wezwać skarżącą do zawieszenia renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy.

W ocenie Sądu organy I i II instancji prawidłowo ustaliły, że pomiędzy rezygnacją (niepodejmowaniem zatrudnienia) przez skarżącą a opieką nad matką nie istniał związek przyczynowo-skutkowy.

Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności – bowiem ta wynika z prawnego i moralnego obowiązku względem rodzica – lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Świadczenie to nie może być zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. W przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi o sprawowanie stałej, ciągłej opieki, której zakres wyklucza podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga.

Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1 a u.ś.r., pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. I OSK 516/19, CBOSA). W każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., I OSK 2820/13).

O rezygnacji z zatrudnienia, czy też świadomym jego niepodejmowaniu, można mówić w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę jest obiektywnie zdolna do podjęcia zatrudnienia. Musi więc istnieć związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna (odpowiednio: niepodejmowaniem przez niego pracy), a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w przepisie art. 17 u.ś.r. Co do zasady brak jest takiego związku przyczynowego w przypadku osób, które zostały uznane za całkowicie niezdolne do pracy (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2021 r., IV SA/Po 932/21, CBOIS).

W niniejszej sprawie treść oświadczeń skarżącej nie pozostawiała wątpliwości, że rezygnacja przez skarżącą z zatrudnienia była wynikiem stanu zdrowia samej skarżącej, a nie konieczności opieki nad matką.

Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 sierpnia 2022 r. (sygn. akt III SA/Kr 722/22), że w przypadku przyznawania renty rolniczej, ocenie nie podlega niezdolność do pracy zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, bowiem przesłanką nabycia renty rolniczej jest trwała lub okresowa całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym (art. 21 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników – Dz.U. z 2021 r. poz. 266 ze zm). Przy czym za całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym uważa się ubezpieczonego, który z powodu naruszenia sprawności organizmu utracił zdolność do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym (art. 21 ust. 5). W orzecznictwie przyjmuje się nadto, iż oceny niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym dokonuje się w odniesieniu do pracy w konkretnym gospodarstwie rolnym (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 20 maja 1997 r., sygn. akt II UKN 121/97; 12 lutego 2009 r., sygn. akt III UK 71/08, lub 10 marca 2011 r., sygn. akt II UK 306/10). Niemożność osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym nie wyklucza bowiem możliwości podjęcia pracy innej niż wykonywana w gospodarstwie rolnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2021 r. sygn. akt I OSK 779/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 16 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 1054, wyrok WSA w Warszawie z 21 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1650/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 sierpnia 2022 r., III SA/Kr 722/22).

W niniejszej sprawie jednak, skarżąca podejmowała zatrudnienie oraz prowadziła gospodarstwo rolne, zrezygnowała z zatrudnienia w 2003 r., a następnie z prowadzenia gospodarstwa rolnego na długo przed podjęciem opieki nad matką. Skarżąca wyjaśniła w toku postępowania, że podstawą rezygnacji z aktywności zawodowej był stan zdrowia skarżącej. Równocześnie, na żadnym etapie postępowania, ani w skardze nie wskazała, aby pomiędzy okresem rezygnacji z zatrudnienia a podjęciem opieki nad matką, doszło do takiej zmiany stanu zdrowia skarżącej, że mogłaby ona podjąć jakiekolwiek zatrudnienie, inne niż prowadzenie gospodarstwa rolnego. Wręcz przeciwnie, z treści wywiadu środowiskowego wynika, że stan zdrowia skarżącej systematycznie się pogarsza. W rezultacie w ocenie Sądu, prawidłowo ustaliły organy, że brak było związku pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a opieką nad matką, ponieważ przyczyną bierności zawodowej skarżącej był stan zdrowia.

Sąd podziela stanowisko przyjęte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2021 r. (sygn. akt I OSK 275/21), że prawidłowo interpretowana hipoteza normy wyrażonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. obejmuje również konieczność poszukiwania związku - także czasowego - pomiędzy zaprzestaniem aktywności zawodowej (działań zmierzających do jej podjęcia), a wystąpieniem konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną. Tymczasem w niniejszej sprawie, skarżąca nie podejmuje zatrudnienia od 2003 r., nie prowadzi gospodarstwa rolnego od 2016 r., a opiekę nad matką sprawowała od 2019 r.

Zauważyć także należy, że poza skarżącą do alimentacji zmarłej K. G. zobowiązana była dwójka jej dzieci, w stosunku do których nie zachodziły obiektywne przesłanki zwalniające z obowiązków alimentacyjnych względem matki. Okoliczność istnienia kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, w stosunku do których nie ma obiektywnych przesłanek zwalniających z tego obowiązku, powoduje zdaniem Sądu, że również z tej przyczyny brak jest możliwości stwierdzenie, że niepodejmowanie przez skarżącą zatrudnienia było konieczne ze względu na opiekę nad matką. W opiece nad matką powinny uczestniczyć również pozostałe osoby zobowiązane do alimentacji. Podkreślić bowiem należy, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, Państwo powinno udzielać jej w sytuacji, w której jednostka nie może sobie sama poradzić z pojawiającymi się trudnościami, a nie zastępować jednostkę we własnych staraniach o zaspokojenie potrzeb życiowych.

Zgodnie z art. 128 ustawy z dnia Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm., dalej: "k.r.o.") obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby również środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Zgodnie z art. 129 § 2 k.r.o. krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Podkreślić należy, że realizacja obowiązku nie musi polegać na osobistych staraniach, lecz może polegać na finansowaniu usług opiekuńczych dla matki. Zgodnie bowiem z art. 135 § 2 k.r.o. wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego. Należało zatem przyjąć, że skoro skarżąca nie była jedyną osobą zobowiązaną do alimentacji, całkowita rezygnacja z zatrudnienia przez skarżącą nie była konieczna, aby zapewnić odpowiednią opiekę matce.

Mając na względzie fakt, że w sprawie nie zostały spełnione pozytywne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej, ewentualne zawieszenie prawa do renty rolniczej przez skarżącą nie mogło mieć wpływu na przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Należy wskazać, że podstawy odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego nie stanowił fakt pobierania przez skarżącą renty rolniczej, lecz brak zaistnienia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją (niepodejmowaniem) przez skarżącą z zatrudnienia a opieką nad matką. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, w świetle którego osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, bądź rentę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Wybór może zrealizować przez złożenie do właściwego organu wniosku o zawieszenie prawa do emerytury, bądź renty na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. Tymczasem w sytuacji, gdy osoba nie spełnia warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego brak jest podstaw do wzywania jej w trybie art. 9 k.p.a., czy art. 79a k.p.a. do zawieszenia prawa do renty.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, ponieważ przysługiwanie skarżącej prawa do renty, nie stanowiło w realiach niniejszej sprawy podstawy do odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Celem bowiem powołanych przepisów jest, aby jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego (por. m. in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 marca 2022 r., III SA/Po 1382/21). W ocenie Sądu, nie doszło zatem w niniejszej sprawie do naruszenia zarzuconych w skardze przepisów postępowania, tj. art. 9, art. 77 oraz art. 136 § 1 k.p.a.

Sąd nie podziela również wyrażonego w skardze stanowiska, że do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie niezdolnej do pracy w gospodarstwie rolnym, następuje po zawieszeniu przez osobę uprawnioną prawa do renty. Podkreślić bowiem należy, że ewentualne zawieszenie prawa do renty, powinno być konsekwencją ustalenia w toku postępowania, że zostały spełnione wszystkie przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a jedyną przeszkodą jego przyznania jest okoliczność pobierania przez wnioskodawcę renty. Tymczasem z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.