Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 440/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2008-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 145 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 59
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art. 143 b i 143 c
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art. 138
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Piórkowska Sędziowie NSA Bożena Wieczorska NSA Jacek Surmacz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Paśko po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 28 listopada 2008 r. sprawy ze skarg J.S. na decyzje Dyrektora Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] nr [...] nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych za lata : 2004 i 2005 - oddala skargi -


UZASADNIENIE

I. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzjami z dnia [..] lutego 2008 r., nr nr: [...], po rozpatrzeniu odwołań JS od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2007 r., nr nr: [...],w przedmiocie odpowiednio: uchylenia decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004 i przyznaniu tych płatności w pomniejszonej wysokości, uchylenia decyzji o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004, odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych za rok 2005, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcia organu I instancji.

II. JS w dniu 30 czerwca 2004 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za 2004 r. W treści wniosku zadeklarował powierzchnię działek wykorzystywanych na cele rolnicze – 19,50 ha, w tym powierzchnię działek położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania – 1,94 ha.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...], przyznał JS płatność z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2004 r., w wysokości 512,16 zł, natomiast decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...], płatność bezpośrednią do gruntów rolnych za 2004 r., w łącznej wysokości 9 814,55 zł.

III. Wnioskiem z dnia 1 kwietnia 2005 r. JS wystąpił o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za 2005 r., określając powierzchnię działek wykorzystywanych na cele rolnicze na 32,62 ha, po czym, w wyniku korekty wnioskodawcy, powierzchnia ta została zmieniona na 32,32 ha.

IV. Regionalne Biuro Kontroli, w dniach 9-18 listopada 2005 r. przeprowadziło na miejscu kontrolę rzetelności złożonych deklaracji, w której JS nie uczestniczył. Kontrola została przeprowadzona również w dniu 13 stycznia 2006 r. w gospodarstwie wnioskodawcy, przez inspektorów z terenu województwa mazowieckiego, a dotyczyła działki rolnej A, na której stwierdzono 0,18 ha powierzchni, zamiast deklarowanej 0,59 ha. W toku przeprowadzonych czynności ustalono: zadeklarowanie większych powierzchni działek rolnych od powierzchni stwierdzonych przez kontrolujących, brak na działkach rolnych użytkowania, kwalifikującego się do płatności: Jednolitej Płatności Obszarowej /JPO/ i Uzupełniającej Płatności Obszarowej /UPO/, brak użytkowania rolniczego działek na dzień 30 czerwca 2003 r., brak utrzymania w dobrej kulturze rolnej działek lub ich części. Ustalenia powyższe zostały potwierdzone podczas kontroli weryfikacyjnej w dniach 23-28 października 2006 r.

V. Na podstawie wyżej przytoczonych ustaleń kontrolnych Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu [...] października 2006 r. wydał z urzędu postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...], przyznająca JS płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za 2004 r.

JS składając wyjaśnienia w trakcie postępowania wznowieniowego przyznał, iż na działkach nr nr 1444, 1448 znajduje się las i zgodził się w tym zakresie z ustaleniami kontroli, jednakże odnośnie działek nr nr [...] stwierdził, iż znajduje się tam użytkowana łąka i kilka drzew, które rosły tam już w momencie nabycia przez niego przedmiotowych działek, a mają one na celu wzmocnienie powierzchni tychże działek.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z [...]grudnia 2007 r., uchylił decyzję dotychczasową i odmówił JS przyznania płatności, z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2004 r., uznając iż w odniesieniu do działek oznaczonych numerami: ... producent nie wywiązał się z zobowiązań o których mowa w § 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich /Dz. U. Nr 73, poz. 657, ze zm./.

VI. Postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. wznowiono również postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...], przyznająca JS płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004 r.

W trakcie postępowania wnioskodawca stwierdził, iż kontrola, której ustalenia stanowiły podstawę do wznowienia postępowania została przeprowadzona w okresie zimowym, gdy widoczność była ograniczona i w dodatku bez jego udziału. Ponadto podniósł, iż z niezrozumiałych dla niego przyczyn działki o numerach: 567, 557, 566, 551/2, 527 oraz 25/2, 30 i 32, których był właścicielem, nie zostały ujęte do przyznania płatności.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., uchylił decyzję dotychczasową i przyznał JS płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości, tj. w kwocie 5 783,03 zł, uznając że działki oznaczone numerami: ... nie były użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r., wobec czego producent nie wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru /Dz. U. Nr 6, poz. 40, ze zm., zwanej dalej: ustawą z 2003 r./.

VII. Mając na uwadze ustalenia kontroli, przeprowadzonej w dniach 9-18 listopada 2005 r. i 13 stycznia 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z [...] sierpnia 2006 r. JS przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, nakładając jednocześnie z sankcje w wysokości 5 222,25 zł i 6 412,17 zł, potrącane z płatności pomocy, do których producent rolny będzie uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych, następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

W wyniku rozpatrzenia odwołania JS od powyższej decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, mającego na celu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

Na podstawie analizy materiału dowodowego, w szczególności protokołu kontroli, przeprowadzonej w dniach 23-28 października 2006 r. i analizy zdjęć organ stwierdził, iż na działkach rolnych zadeklarowanych przez wnioskodawcę stwierdzono nieprawidłowości, które w znacznej mierze potwierdzają uchybienia, stwierdzone podczas pierwszej kontroli na miejscu. W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z [...] grudnia 2007 r., odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz nałożył na JS sankcje w okresie trzech lat kalendarzowych w kwocie 3 971,25 zł, dla Jednolitej Płatności Obszarowej i sankcję w wysokości 4 842,30 zł dla Uzupełniającej Płatności Obszarowej, które będą potrącane z płatności pomocy, do której producent rolny będzie uprawniony, z tytułu składanych wniosków w ciągu trzech lat kalendarzowych uznając, że producent na działkach o numerach: [...], nie dokonywał zabiegów agrotechnicznych, gwarantujących utrzymanie dobrej kultury rolnej.

VIII. Odwołania od wyżej wymienionych decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] grudnia 2007 r. wniósł JS. Zarzucił on, iż kontrole jego gospodarstwa z listopada 2005 r. i stycznia 2006 r. odbyły się bez jego udziału. Kontrole te zostały przeprowadzone niedbale, o czym świadczy fakt, iż w ich trakcie nie stwierdzono upraw orzechów laskowych. Odwołujący się podniósł, iż większość gruntów nabył w drodze przetargu od Agencji Rolnej, a grunty te przez wiele lat nie były uprawiane i porosły drzewami oraz krzewami, przywracanie zaś do kultury rolnej następowało systematycznie, z uwagi na ukształtowanie terenu. W związku z tym na niektórych zboczach, na których uprawiane były trawy, kilka drzew pozostawiono celowo, aby zabezpieczyć grunt przed osuwiskiem.

Nieprawidłowości, których dopuścili się inspektorzy dokonujący czynności kontrolnych według niego to, oprócz dyskwalifikowania gruntów na których rosły celowo posadzone drzewa, wykonanie zdjęć, które w wielu przypadkach ukazywały jedynie fragment gruntu, a nie całą działkę i uwidaczniały jedynie znikomą część gruntu, porośniętą trawą.

JS zarzucił także decyzjom organu I instancji, że nie zawierają one jakiegokolwiek logicznego uzasadnienia, ponadto, jego zdaniem, w kontroli po raz drugi brał udział ten sam inspektor – ..., którego opinie miały decydujący wpływ na jej wyniki.

IX. Dyrektor Oddziału Regionalnego w Rzeszowie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzjami z dnia [...] lutego 2008 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W uzasadnieniach wydanych decyzji stwierdził, że decyzje organu I instancji odpowiadają prawu. Zgodził się z ustaleniami organu I instancji, iż na całych działkach nr nr ... nie była prowadzona działalność rolnicza na dzień 30 czerwca 2003 r.

Organ odwoławczy zaznaczył także, iż podstawą rozstrzygnięcia były wyniki kontroli na miejscu z 23-28 października 2006 r., a nie października 2005 r. i stycznia 2006 r.

Odnosząc się do zrzutu nieprawidłowo wykonanej dokumentacji fotograficznej organ wyjaśnił, iż dokumentacja ma na celu jedynie zobrazowanie stwierdzonych nieprawidłowości, a nie wykazanie czy też uwidocznienie, że na działkach znajdują się uprawy zadeklarowane przez wnioskodawcę.

Odnośnie zarzutu uczestnictwa w kontroli inspektora ..., organ II instancji zaznaczył, iż odwołujący się w trakcie czynności kontrolnych nie zgłaszał co do tego sprzeciwu. Co zaś się tyczy działek nr nr: [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził, iż działki te nie były przedmiotem wniosku, nie mogą więc stanowić podstawy do naliczenia płatności.

X. Skargi na powyższe decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lutego 2008 r. wniósł JS, podnosząc że są one dla niego krzywdzące, niesłuszne i niesprawiedliwe, ponadto zostały wydane pochopnie, bez szczegółowej analizy poszczególnych spraw. Skarżący podniósł, że przyznana za rok 2004 kwota płatności była niezgodna ze złożoną przez niego deklaracją. Z niezrozumiałych bowiem względów zaginął arkusz deklaracji działek o numerach: [...] – o łącznej powierzchni 4,73 ha.

Odnośnie kontroli przeprowadzonych w jego gospodarstwie JS podniósł, iż zostały one przeprowadzone podczas jego nieobecności, ponadto było to okres jesienno-zimowy, widoczność gruntów była więc ograniczona z uwagi na zalegający na nich śnieg. Co prawda w dniach 23-28 października 2006 r. została przeprowadzona rekontrola, jednakże skarżący nie zgodził się z jej wynikami, gdyż, w jego ocenie, kontrolujący w jej trakcie za wszelką cenę chcieli utrzymać ustalenia poprzednich kontroli. Ponadto to oni wyliczali powierzchnię gruntów, decydowali o miejscu i sposobie robienia zdjęć, w efekcie powierzchnia wielu działek została uszczuplona, zakwestionowano jakość upraw, a zdjęcia uwidaczniały jedynie niektóre fragmenty działek.

W skargach zarzucono także, iż organ nie przyjął korekty deklaracji, złożonej w dniu 21 marca 2006 r. przez syna skarżącego – MS, ponieważ nie posiadał on pełnomocnictwa; o konieczności sporządzenia którego w formie aktu notarialnego, nikt wcześniej go nie informował.

JS podniósł także, że niektóre argumenty, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są nieprawdziwe, chociażby o stwierdzonych przez inspektorów nieprawidłowościach w jego gospodarstwie, ponieważ zimowy pokos trawy świadczy pozytywnie o kulturze uprawy.

Niezależnie od tego mimo składanego dwukrotnie do prokuratury zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa wyłudzenia, sprawa została umorzona, a w uzasadnieniu tych postanowień stwierdzono brak wystarczających podstaw do kwestionowania zgłoszonych wniosków o dopłatę.

XI. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedziach na skargi nie podzielił zarzutów skarg i wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje :

Skargi są nieuzasadnione.

Stosownie do art.1 § § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś, na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr.153 poz.1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a), nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżonymi decyzjami Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji odnośnie: odmowy przyznania JS płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2005 r., wraz z nałożeniem sankcji, przyznania tychże płatności za rok 2004 w niższej wysokości, odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. Rozstrzygnięcia w zakresie płatności za rok 2004 r. wydane zostały w następstwie wznowienia postępowań administracyjnych w tym przedmiocie, zakończonych wcześniej decyzjami ostatecznymi. Postanowieniami z [...] października 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wznowił postępowania w przedmiotowych sprawach, kierując się dyspozycją art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Opierając się na protokołach pokontrolnych, sporządzonych w trakcie kontroli przeprowadzonych w dniach 9-18 listopada 2005 r. oraz 13 stycznia 2006 r. organ stwierdził, iż dane zawarte we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich za rok 2004, nie odpowiadają rzeczywistości. Należy się zgodzić ze stanowiskiem Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, iż zaistnienie wyżej opisanych rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi we wniosku producenta, a rzeczywistym stanem faktycznym uzasadnia przyjęcie, iż została spełniona jedna z przesłanek obligatoryjnego wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Tak więc wznowienie postępowania w tej sytuacji było w pełni uzasadnione.

Wydając zaskarżone rozstrzygnięcia z dnia 20 lutego 2008 r. organy w zakresie ustalenia stanu faktycznego oparły się nie na ustaleniach wyżej wspomnianych czynności kontrolnych, lecz na wynikach rekontroli, przeprowadzonej w dniach 23-28 października 2006 r., w której skarżący brał udział, co sam potwierdził w treści skarg, lecz z której ustaleniami się nie zgodził. Poprzednie czynności kontrole stanowiły jedynie podstawę do wznowienia postępowań administracyjnych, postanowieniami z 9 października 2006 r. i niezależnie od faktu, że rekontrola potwierdziła poczynione wcześniej ustalania, nie sposób przyjąć by stanowiły one podstawę wydania zaskarżonych decyzji.

Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 25 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 zasadą jest, że kontrole przeprowadzane są bez uprzedzenia. W niniejszych sprawach, jak to wynika z zalegających w aktach sprawy notatek służbowych, skarżący został poinformowany o terminie przeprowadzonej rekontroli i wziął w niej udział.

JS zarówno w trakcie postępowania administracyjnego, jak i w złożonych skargach kwestionował poczynione w trakcie czynności kontrolnych ustalenia, jednakże nie wykazał konkretnych nieprawidłowości, których dopuścić się mieli kontrolerzy. Skoncentrował się on bowiem przede wszystkim na sposobie przeprowadzenia kontroli, wskazując na nieprawidłowości w sporządzeniu dokumentacji fotograficznej, obrazującej stan nieruchomości, objętych wnioskiem producenta, jak również zarzucając brak obiektywizmu ze strony inspektorów. Przedstawiane przez niego argumenty nie znajdują jednak potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, nie sposób także stwierdzić ich ewentualnego związku z dokonanymi ustaleniami. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, skarżący w trakcie przeprowadzanych czynności, nie kwestionował udziału inspektora [...], dopiero składając wyjaśnienia w dniu 4 maja 2007 r. podniósł, iż jego udział wpłynął na niekorzystny dla niego wynik kontroli. Jednakże nawet wówczas nie wskazał powodów, które miałyby stanowić podstawę do jego wyłączenia ani też konkretnych okoliczności wskazujących na brak obiektywizmu z jego strony. Skarżący w tym zakresie nie uzasadnił w sposób należyty swojego stanowiska, trudno więc odnieść się merytorycznie do przedstawionego zarzutu. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, iż w niniejszym przypadku nie znajdą zastosowania przepisy o wyłączeniu pracownika organu, o których mowa w art. 24 k.p.a., a w szczególności w pkt 5 tego artykułu, gdyż prowadzone przez wskazanego wyżej kontrolera czynności stanowiły podstawę ustalenia stanu faktycznego, w postępowaniu przed organem I instancji.

Podobnie nie sposób przyjąć wadliwości dokonanych ustaleń kontrolnych, w związku z uwidocznieniem na sporządzonych w jej trakcie fotografiach, jedynie fragmentów kontrolowanych działek. W tym wypadku skarżący również nie wykazał związku pomiędzy tym faktem, a dokonanymi ustaleniami, które zostały opisane w protokole pokontrolnym i potwierdzają stan uwidoczniony na zdjęciach. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż celem wykonania dokumentacji fotograficznej jest zobrazowanie stwierdzonych nieprawidłowości, a nie stwierdzenie, że na działkach znajdują się uprawy zadeklarowane przez producenta.

W tej sytuacji brak jest więc podstaw do utożsamiania sposobu sporządzenia dokumentacji fotograficznej, z rzekomo celowym i stronniczym działaniem kontrolerów.

Zgodnie z art. 2 ust 1 ustawy z 2003 r., osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi". W myśl art. 2 ust. 4 powołanej wyżej ustawy, wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni gruntów rolnych i stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego. Ustawodawca w art. 2 ust. 6 powołanej ustawy zawarł delegację dla ministra właściwego do spraw rolnictwa do ustalenia w drodze rozporządzenia, minimalnych wymagań odnośnie utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, z uwzględnieniem uwarunkowań glebowych i klimatycznych, rodzajów upraw oraz terminów agrotechnicznych. W wykonaniu tejże delegacji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wydał rozporządzenie z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej /Dz. U. Nr 65, poz. 600, ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem z 2004 r./ i w § 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 tego aktu sprecyzował, iż utrzymywaniem w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska jest: uprawa roślin lub ugorowanie – w przypadku gruntów ornych, oraz koszenie okrywy roślinnej oraz jej usunięcie co najmniej raz w roku, w terminie do 31 lipca. Co prawda ustawa z 2003 r. została uchylona z dniem 27 lutego 2007 r., na mocy art. 59 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego /Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, zwanej dalej: ustawą z 2007 r./, który to akt aktualnie reguluje przedmiotową problematykę. Jednakże na mocy art. 53 ustawy z 2007 r., do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich za 2004 r. zostały wznowione postanowieniami z 9 października 2006 r., tak więc w dniu wejścia w życie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, postępowania te nie były zakończone decyzją ostateczną. Z tego też względu stosuje się do nich przepisy ustawy z 2003 r.

Wyżej wymieniona ustawa, zgodnie z brzmieniem jej art. 1 pkt 1, określa warunki i tryb udzielenia producentom rolnym płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, określonych w przepisach art. 143 b i art. 143 c rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, z późn. zm.), zwanych dalej "płatnościami". Przytoczony w treści tego przepisu art. 143 b ust. 4 określa, że obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie, oraz, jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Wykorzystywane użytki rolne oznaczają całkowity obszar obejmujący grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe tak jak zostały ustalone przez Komisję (EUROSTAT) dla jej celów statystycznych.

Podstawą wydania decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stanowiły wyniki kontroli, przeprowadzonej w dniach 23-28 października 2006 r., w trakcie których ustalono, iż działki ewidencyjne oznaczone numerami ..., nie były użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r., ze względu na porastający je las. Odnośnie działek 1444 i 1448 sam producent przyznał, iż działki te nie były wykorzystywane rolniczo, potwierdzając tym samym, iż dane zawarte we wniosku nie odpowiadały rzeczywistości. Ustalenia kontrolne w niniejszych sprawach zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy, zgodnie z wymaganiami zawartymi w Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników / Dz. Urz. UEL z 2004 r., Nr.141.18 (R), ze zm./ Ponadto skarżący nie przedstawił dowodów, które podważyłyby prawidłowość poczynionych ustaleń. Stwierdzenie w trakcie kontroli, przeprowadzonej w październiku 2006 r., że wyżej wymienione działki porastał las, wyklucza przyjęcie, iż w 2004 r. były one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, w rozumieniu § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2004 r. Zakwestionowane działki porośnięte były bowiem drzewami, co zgodnie z brzmieniem § 4 rozporządzenia z 2004 r. dyskwalifikuje je, jako działki odpowiadające warunkom określonym w § 1 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Co prawda powołany wyżej przepis przewiduje wyjątki od tej zasady, tzn. dopuszcza zadrzewienie objętych wnioskiem o przyznanie płatności gruntów, w sytuacji, gdy przedmiotowe drzewa i krzewy nie podlegają wycięciu, zgodnie z przepisami o ochronie przyrody (§4 pkt 1, lit. a), mają znaczenie dla ochrony wód i gleb (§ 4 pkt 1 lit. b) lub nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcje roślinną (§ 4 pkt 1 lit. c). JS nie wykazał jednak żadnej z okoliczności wymienionych w § 4 rozporządzenia z 2004 r. Co prawda podnosił wielokrotnie w trakcie trwania postępowań, iż utrzymania zadrzewienia na wymienionych działkach miało na celu ochronę gruntów, jednakże nie uzasadnił w sposób przekonujący swojego stanowiska. Niezależnie od tego w treści skargi stwierdził, iż od momentu zakupu przedmiotowych nieruchomości systematycznie dokonywał wycinki rosnących tam drzew i krzewów, co poddaje w wątpliwość prawdziwość jego wcześniejszych twierdzeń, co do celowego ich utrzymywania. W związku z powyższym nie sposób zarzucić organom dokonania swobodnej oceny dowodów, naruszającej dyspozycję art. 80 k.p.a. Okoliczności podnoszonej przez skarżącego nie potwierdzają protokoły kontroli.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, wobec stwierdzenia rozbieżności pomiędzy danymi zamieszczonymi we wniosku a stanem faktycznym, zasadnie uchylono decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich i przyznano te płatności w pomniejszonej wysokości oraz uchylono decyzje o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Ustalenia poczynione w trakcie czynności kontrolnych, przeprowadzonych w dniach 23-28 października 2006 r. stanowiły także podstawę wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku JS, o przyznanie płatności bezpośrednich na 2005 r.

Jako odpowiadające prawu należy uznać również rozstrzygnięcie odnośnie nałożenia sankcji na producenta, potrącanych z jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej w ciągu trzech lat kalendarzowych, następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności, albowiem znajduje ono oparcie w przepisie art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców / Dz. Urz. UE L. z 2004.345.1 (R)/, zgodnie z którym, z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli ta różnica przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Jeżeli ta różnica przekracza 50%, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym, a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę. Podstawę naliczania sankcji w przypadku uzupełniającej płatności obszarowej stanowi art. 51 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, który stanowi, iż w przypadku wniosku o pomoc w ramach systemu jednolitych płatności, jeśli istnieje rozbieżność między zadeklarowanymi uprawnieniami do płatności, a zadeklarowanym obszarem, płatność będzie obliczana na podstawie mniejszego wymiaru, tzn. art. 50 ust. 2- ust. 3 przedmiotowego Rozporządzenia. Jeżeli ta rozbieżność przekracza 50 % rolnik jest również wyłączony z otrzymania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym.

W tym zakresie rozstrzygnięcia organów odwoławczych są prawidłowe i znajdują uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa.

Za bezprzedmiotowy należy uznać zarzut skarżącego odnośnie nieprzyznania płatności na 2004 r., na działki o numerach: 567, 566, 527, 25/2, 25/3, 594, 570/1, 570/2, 572, 571, albowiem kwestia ta nie podlega kontroli Sądu w przedmiotowych sprawach (art. 134 P.p.s.a.).

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.