Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 235/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 50,  art. 51
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.) Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015r. sprawy ze skargi Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej w L. S.A. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 22 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie osiedlowej sieci ciepłowniczej magistralnej oraz sieci rozdzielczych oddala skargę.


UZASADNIENIE

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu (dalej: organ odwoławczy lub w skrócie DWINB) decyzją z dnia 22 stycznia 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania A. S.A. w L. (dalej: A.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. (dalej: organ I instancji lub w skrócie PINB) z dnia 24 listopada 2014r., którą umorzono postępowanie administracyjne w sprawie prowadzenia robót budowlanych, polegających na budowie osiedlowej sieci ciepłowniczej magistralnej oraz sieci rozdzielczych zasilających budynki mieszkalne, realizowanych na podstawie decyzji Starosty L. z dnia 17 stycznia 2013 r. o pozwoleniu na budowę, w miejscu kolizji budowanej sieci ciepłowniczej z istniejącym kanałem ciepłowniczym na terenie działek nr [...] i [...] obręb [...] miasta L., w sposób mogący spowodować zagrożenie mienia.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż w związku z pismem A. z dnia 8 sierpnia 2014 r., PINB dokonał kontroli w dniu 8 września 2014 r. Podczas wizji stwierdzono, że B. S.A. w L. (dalej: B.) prowadzi roboty budowlane, polegające na budowie osiedlowej sieci ciepłowniczej magistralnej oraz sieci rozdzielczych zasilających budynki mieszkalne, realizowane na podstawie decyzji Starosty L. z dnia 17 stycznia 2013 r. o pozwoleniu na budowę. Ustalono, że w trakcie robót inwestor usunął kolizję projektowanego ciepłociągu z ciepłociągiem należącym do A. oraz naprawił, spowodowane przez siebie, uszkodzenie otuliny istniejącego ciepłociągu. Zdarzeń tych w żaden sposób nie udokumentowano. W świetle poczynionych ustaleń PINB uznał, że roboty mogą spowodować zagrożenie bezpieczeństwa mienia i dlatego też w dniu 25 września 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie. Następnie wydanym w tym samym dniu postanowieniem PINB wstrzymał prowadzenie robót na tym odcinku i nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej przedmiotowych robót budowlanych, sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.

Wykonując nałożony obowiązek przy piśmie z dnia 29 października 2014 r. – B. przedłożył ekspertyzę techniczną, sporządzoną przez mgr. inż. L. L., posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej. Z przedłożonego opracowania wynika, że wykonane roboty zostały wykonane pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane i spełniają wymogi określone przepisami. Tym samym nie ma potrzeby wykonania czynności lub robót w celu doprowadzenia do zgodności z prawem.

W tak kształtującym się stanie faktycznym decyzją znak [...] z dnia 24 listopada 2014 r. organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne w sprawie prowadzenia robót budowlanych, polegających na budowie osiedlowej sieci ciepłowniczej magistralnej oraz sieci rozdzielczych zasilających budynki mieszkalne, realizowanych na podstawie decyzji Starosty L. z dnia 17 stycznia 2013 r. o pozwoleniu na budowę, w miejscu kolizji budowanej sieci ciepłowniczej z istniejącym kanałem ciepłowniczym na terenie działek nr [...] i [...] obręb [...] miasta L., w sposób mogący spowodować zagrożenie mienia.

Odwołanie na opisaną decyzję wniosła A., podnosząc zarzut:

1) naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na orzeczenie zapadłe w sprawie, a to art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. objawiające się przyjęciem, iż w sprawie okoliczności dotyczące braku zgody właściciela komory ciepłowniczej rozpatrywane mogą być jedynie na drodze cywilnoprawnej i zaniechania wykonania jakichkolwiek czynności dowodowych w tym zakresie, podczas gdy o ile w postępowaniu z art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej w skrócie u.p.b.) nie jest przewidziane żądanie oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, to nie oznacza, że organ zwolniony jest od badania posiadania przez inwestora tego prawa w inny sposób, w postępowaniu dowodowym prowadzonym zgodnie z procedurą administracyjną;

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na orzeczenie zapadłe w sprawie, a to art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. objawiające się przyjęciem, iż to na A. ciążył obowiązek wykazania, że sposób usunięcia kolizji powoduje naruszenie przepisów budowlanych, podczas gdy okoliczności te winny być ustalone przez organ z urzędu, w ramach dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy;

a w konsekwencji:

3) oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym sprawy w szczególności wobec nieustalenia zakresu uszkodzenia rurociągów ciepłowniczych należących do A., jak również uprawnienia B. do budowy ciepłociągu w komorze ciepłowniczej A.;

4) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na orzeczenie zapadłe w sprawie, a to art. 84 § 2 w zw. z art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że przedłożenie ekspertyzy technicznej sporządzonej przez L. L., może zostać uznane za wykonanie obowiązku nałożonego przez organ na podstawie art. 50 § 3 u.p.b., podczas gdy dla wykonania ekspertyzy technicznej niewątpliwie wymagane są wiadomości specjalne w rozumieniu art. 84 k.p.a., zatem L. L. jako współwłaściciel przedsiębiorstwa będącego wykonawcą sieci ciepłowniczej na zlecenie B. podlega wyłączeniu na podstawie art. 84 § 2 w zw. z art. 24 § 1 pkt. 1 k.p.a. jako osoba pozostająca z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki.

Opisaną na wstępie decyzją DWINB utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W motywach podjętej decyzji organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 1 u.p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 u.p.b., w których określono odstępstwa od przedstawionej powyżej reguły. W art. 29 u.p.b. ustawodawca umieścił katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a więc takich, do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 u.p.b. Z kolei w art. 30 ust. 1 u.p.b. zawarto enumeratywne wyliczenie przypadków z art. 29 tej ustawy, które, mimo iż nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, podlegają zgłoszeniu właściwemu organowi. Samowolne wykonanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu lub jego części podlega postępowaniu naprawczemu, o którym mowa w art. 50-51 u.p.b. Celem postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 50 - 51 u.p.b. jest ustalenie poprawności wykonanych robót budowlanych. Jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że nie ma konieczności wydawania w sprawie decyzji merytorycznej, ponieważ wszystkie czynności, które ewentualnie można nakazać w sprawie zostały już dobrowolnie wykonane bądź nie ma potrzeby ich wykonywania ze względu na brak wątpliwości, co do poprawności wykonanych prac pod względem techniczno- budowlanym, to organ powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ art. 51 u.p.b. nie daje mu materialnoprawnej podstawy do merytorycznego wypowiedzenia się w takiej sytuacji. Decyzja ta legalizuje wykonane roboty. Warunkiem jej wydania jest stwierdzenie, że nie naruszają one prawa.

Odnosząc przedstawiony stan prawny do zarzutów odwołania DWINB stwierdził, że w oświadczeniu z dnia 29 października 2014 r., dotyczącym ekspertyzy technicznej robót budowlanych, wykonanych w celu naprawienia obudowy istniejącego kanału ciepłowniczego 2c100 oraz rozwiązania kolizji tego kanału z budowaną siecią ciepłowniczą z rur preizolowanych 2c 40/125 w L. dz. nr [...] oraz [...] - mgr inż. L. L. (zgodnie z posiadanymi uprawnieniami i wiedzą techniczną) wyjaśnił, że ww. naprawienie kanału wykonano zgodnie z załączonym rysunkiem wykonanym przez biuro projektowe C.. Ponadto nie doszło do naruszenia rur przewodowych zlokalizowanych w kanale oraz ich izolacji cieplnych. Sposób naprawy obudowy kanału gwarantuje jego pełną funkcjonalność oraz nie narusza w istotny sposób jego wytrzymałości. Nie istnieje jakiekolwiek niebezpieczeństwo zwiększenia prawdopodobieństwa wystąpienia awarii w związku z przeprowadzonymi pracami. W świetle przedstawionej treści ekspertyzy DWINB wskazał braku przesłanek do stwierdzenia, że ekspertyzę wykonano nierzetelnie.

Oceniając natomiast brak zgody właściciela komory ciepłowniczej, DWINB zauważył, że w postępowaniu z art. 50 i art. 51 u.p.b. nie jest przewidziane żądanie oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, tak więc wszelkie spory w tej materii mogą być rozpatrywane jedynie na drodze cywilnoprawnej.

Ponadto, w ocenie organu odwoławczego postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Organ pierwszej instancji zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a następnie pismem z dnia 4 listopada 2014 r. poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego. Organ podjął wszelkie kroki zmierzające do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w zgodzie z zasadami określonymi w art. 7 i art. 77 k.p.a., natomiast zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. sformułowanie uzasadnienia skarżonej decyzji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne.

Nie zgadzając się z dokonanym rozstrzygnięciem A. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. W skardze powtarzając zarzuty z odwołania zarzucono DWINB:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na orzeczenie zapadłe w sprawie, a to art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. objawiające się przyjęciem, iż w sprawie okoliczności dotyczące braku zgody właściciela komory ciepłowniczej rozpatrywane mogą być jedynie na drodze cywilnoprawnej i zaniechania wykonania jakichkolwiek czynności dowodowych w tym zakresie, podczas gdy nie przewidzenie w postępowaniu z art. 50 i art. 51 u.p.b. żądania oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane nie oznacza, że organ zwolniony jest od badania posiadania przez inwestora tego prawa w inny sposób, tj. w postępowaniu dowodowym prowadzonym zgodnie z procedurą administracyjną;

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na orzeczenie zapadłe w sprawie, a to art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., objawiające się przyjęciem, iż to na A. ciążył obowiązek wykazania, że sposób usunięcia kolizji powoduje naruszenie przepisów budowlanych, podczas gdy okoliczności te winny być ustalone przez organ z urzędu, w ramach dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy;

a w konsekwencji

3) oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym sprawy, w szczególności wobec nieustalenia zakresu uszkodzenia rurociągów ciepłowniczych należących do A., jak również uprawnienia B. do budowy ciepłociągu w komorze ciepłowniczej A.;

4) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na orzeczenie zapadłe w sprawie, a to art. 84 § 2 w zw. z art. 24 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że przedłożenie ekspertyzy technicznej sporządzonej przez L. L., może zostać uznane za wykonanie obowiązku nałożonego przez organ na podstawie art. 50 § 3 u.p.b., podczas gdy dla wykonania ekspertyzy technicznej wymagane są wiadomości specjalne w rozumieniu art. 84 k.p.a., zatem L. L. jako współwłaściciel przedsiębiorstwa – będącego wykonawcą sieci ciepłowniczej na zlecenie B. podlega wyłączeniu na podstawie art. 84 § 2 w zw. z art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. jako osoba pozostająca z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki;

5) brak ustosunkowania się organu II instancji do treści zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu od decyzji z PINB z dnia 24 listopada 2014 r.

Ponadto autor skargi podtrzymał swoje stanowisko dotyczące braku wyrażenia zgody na zastosowane przez inwestora rozwiązanie. Wskazał, że zastosowanie technologii przejścia przez ścianę kanału z użyciem maty z wełny mineralnej, jest niedopuszczalne przez producenta rur preizolowanych (pismo z dnia 24 lutego 2015r.) i powoduje nieszczelność, która skutkuje przedostawaniem się wody do kanału ciepłowniczego. Nadto według strony skarżącej, w przekazanym przez inwestora schemacie rozwiązania kolizji (pismo z dnia 10 października 2014 r.) widnieje data "1.2013" co oznacza, że inwestor już na etapie projektowania był świadomy o kolizji z naszą siecią, a jednak nie uzgodnił rozwiązania technicznego z A..

W uzasadnieniu skarżąca strona podtrzymała dotychczasowe stanowisko, że w niniejszej sprawie nie zostały wykonane istotne czynności dowodowe, wobec czego decyzja oparta została na niepełnym materiale dowodowym, co w konsekwencji prowadzi do uznania jej za wadliwą. W szczególności w sprawie zaniechano zbadania zagadnienia braku zgody spółki A. na lokalizację infrastruktury inwestora w jej kanale ciepłowniczym. Za nieuzasadnione uznano przy tym twierdzenia organów I i II instancji, jakoby nie było możliwości żądania oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 50 i art. 51 u.p.b., co miałoby skutkować tym, iż wszelkie spory w tej materii rozpatrywane być mogą jedynie na drodze cywilnoprawnej. Wskazano, iż organy administracyjne nie są zwolnione od badania posiadania przez inwestora tego prawa w inny sposób, w postępowaniu dowodowym prowadzonym zgodnie z procedurą administracyjną, np. na podstawie dokumentów stwierdzających tytuł prawny do nieruchomości, z którego wynika uprawnienie do wykonania robót budowlanych czy dokumentów z postępowania rozgraniczeniowego (wyrok WSA z siedzibą w Białymstoku z dnia 9 maja 2013 r., sygn. II SA/Bk 1411/13). Zatem niewykonanie przez organ jakichkolwiek czynności dowodowych w tym zakresie i poprzestanie na wskazaniu, że okoliczności te należy rozstrzygnąć w postępowaniu cywilnoprawnym uznać należy za istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.

Autor skargi potrzymał również stanowisko, że organ I instancji w sposób nieuprawniony zarzucił, że A. nie wykazało, iż sposób usunięcia kolizji powoduje naruszenie przepisów budowlanych. Wadliwość twierdzeń organu I instancji rozpatrywać należy w dwojaki sposób. Po pierwsze, stosownie do art. 77 § 1 k.p.a., to na organie administracji publicznej ciąży obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy, po wtóre, nawet w przypadku uznania, że zgodnie z rozkładem ciężaru dowodu strona winna jakieś okoliczności wykazać, to obowiązkiem organu jest pouczyć o tym stronę oraz zakreślić w tym celu odpowiedni termin, czemu organ nie uczynił zadość. Wobec tego w przedmiotowej sprawie organ nie wykonał istotnych czynności dowodowych zmierzających do ustalenia zakresu zniszczeń rurociągu należącego do strony. Przypominano również, że strona skarżąca wykonała dokumentację fotograficzną miejsca kolizji sieci ciepłowniczych, jednak z uwagi na zamurowanie kanału przez wykonawcę robót budowlanych, niemożliwym było stwierdzenie uszkodzenia bądź nie uszkodzenia rurociągów ciepłowniczych stanowiących własność A.. Wskazano również, że do dnia dzisiejszego nie dokonano odkrycia miejsca kolizji w celu udokumentowania nienaruszenia sieci cieplnej należącej do A., czego domagano się od B. w piśmie z dnia 3 listopada 2014 r. Jednocześnie zauważono, że zasada ogólna prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), z której wynika nakaz podjęcia przez organ administracji publicznej, z urzędu lub na wniosek stron, wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, znajduje swoją konkretyzację w treści art. 77 k.p.a. Komentowany przepis nakłada na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie obowiązek zgromadzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a następnie wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu tego materiału celem prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej decyzji administracyjnej. Materiał dowodowy w rozumieniu art. 77 § 1 k.p.a. stanowią dowody uzyskane po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, czyli wyniki procesu dowodzenia otrzymane na podstawie środków dowodowych (tak: Dawidowicz, Postępowanie administracyjne, s. 169). Stąd czynności zmierzające do ustalenia m.in. ewentualnego zakresu zniszczeń rurociągów winien przeprowadzić organ w ramach dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej. Po drugie, kierując się ostrożnością procesową autor skargi podkreślił, że ciężar ustaleń w tym zakresie spoczywał na organie. Jednocześnie, nawet w razie przyjęcia, że to strona winna wykazać omawiane okoliczności, w tym również, że sposób usunięcia kolizji powoduje naruszenie przepisów budowlanych, to z ugruntowanej linii orzeczniczej wynika, iż organ winien był wezwać stronę do wykonania tego obowiązku i wyznaczyć jej w tym celu odpowiedni termin. W sprawach, w których na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne, a twierdzenia strony w tym zakresie są ogólnikowe i lakoniczne, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wezwanie strony do uzupełnienia i sprecyzowania tych twierdzeń. Dopiero gdy strona nie wskaże takich konkretnych okoliczności, można z tego wywieść negatywne dla niej wnioski (wyrok NSA z 19 września 1988 r., II SA 1947/87, ONSA 1988, Nr 2, poz. 82). Analogicznie w wyroku z dnia 16 lutego 1999 r., sygn. akt II SA 2322/98 NSA przyjął, iż na gruncie postępowania administracyjnego ma w pełni zastosowanie zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wyciąganie jednak dla strony negatywnych skutków, w razie nieprzedstawienia przez stronę określonych dowodów, jest możliwe po uprzednim zakreśleniu stronie terminu do dostarczenia tych dowodów. Skoro więc organ nie wykonał tego obowiązku, a umarzając decyzję uzasadnił, że strona nie wykazała danych okoliczności mimo, że to na niej spoczywał ciężar dowodu, to działanie takie uznać należy za wadliwe w świetle przywołanych ustaleń judykatury.

Ustosunkowując się do wywodów dotyczących ekspertyzy, którą to zarówno organ I jak i II instancji powołuje jako podstawę do uznania, iż nie istnieje jakiekolwiek niebezpieczeństwo zwiększenia prawdopodobieństwa wystąpienia awarii w związku z pracami przeprowadzonymi przez B., ponownie skarżąca spółka wskazała, iż autor ekspertyzy jest jednym ze wspólników przedsiębiorstwa, które było wykonawcą ciepłociągu na rzecz B.. Wobec powyższego podniesiono, że skoro niewątpliwie zagadnienie prawidłowości wykonywania robót, którego dotyczy ekspertyza mieści się w zakresie znaczeniowym wiadomości specjalnych z art. 84 § 1 k.p.a. a na mocy art. 84 § 2 w zw. z art. 24 § 1 pkt. 1 k.p.a. ustawodawca wyłącza ze sprawy biegłego, który pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki, to w przekonaniu strony wyłączenie to należy stosować per analogiom dla sporządzającego ekspertyzę w trybie art. 50 § 3 u.p.b. Wszak zarówno biegły powoływany przez organ, jak i ekspertyza, ma na celu wyjaśnienie okoliczności, dla których wymagane są wiadomości specjalne, stąd podstawową przesłanką dla uznania ich za obiektywne jest bezstronność sporządzającego daną opinię czy ekspertyzę. Pomimo twierdzeń organu, że L.L. wykonał ekspertyzę zgodnie z uprawnieniami i wiedzą techniczną to trudno założyć, że podmiot wykonujący dane prace sporządzi ekspertyzę wskazującą, iż wykonuje je wadliwie. Zauważono także, że poza sporem pozostaje fakt, że do kolizji i przebicia komory ciepłociągu A. już doszło, a prace, które do takiego zdarzenia doprowadziły, wykonywało przedsiębiorstwo, którego wspólnikiem jest Pan L..

Końcowo strona skarżąca podniosła, że w decyzji DWINB z dnia 22 stycznia 2015 r. brak jest jakiegokolwiek odniesienia do zarzutów zgłaszanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W tym zakresie wskazano, że organ II instancji w żaden sposób nie odniósł się do okoliczności, że L. L., który to przygotował ekspertyzę techniczną robót budowlanych stanowiącą wykonanie obowiązku nałożonego przez organ na B. w trybie art. 50 § 3 u.p.b. jest jednocześnie wspólnikiem spółki D. s.c., tj. przedsiębiorstwa będącego wykonawcą ciepłociągu na rzecz B.. Nadto, nie ustosunkowano się do zarzutów dotyczących zaniechania wezwania strony do uzupełnienia dowodów, a w końcu, w zakresie braku zgody właściciela komory ciepłowniczej, poprzestano na arbitralnym stwierdzeniu, że wszelkie spory w tej materii mogą być rozpatrywane jedynie na drodze cywilnoprawnej, bez jakiegokolwiek merytorycznego rozwinięcia tej kwestii.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, że merytoryczne uzasadnienie rozstrzygnięcia zawarte zostało w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej powoływanej jako u.p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą decyzją ostateczną (analogicznie i postanowieniem ostatecznym) z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c u.p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.).

Dokonując pod tym katem kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że zarówno decyzja organu odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, w związku z czym wniesiona w sprawie skarga jest bezzasadna.

Kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie ma to, że wszczęcie postępowania przez organ nadzoru budowlanego I instancji nastąpiło w wyniku nieprawidłowości stwierdzonych w trakcie prowadzenia robót budowlanych, polegających na budowie osiedlowej sieci ciepłowniczej magistralnej oraz sieci rozdzielczych zasilających budynki mieszkalne. Ważnym jest przy tym zauważenie, że powyższe roboty realizowane były na podstawie decyzji Starosty L. z dnia 17 stycznia 2013 r. o pozwoleniu na budowę. W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 8 września 2014 r. ustalono, że doszło do kolizji projektowanego ciepłociągu z ciepłociągiem należącym do A..

Prowadzone przez organ nadzoru budowlanego postępowanie legalizacyjne polegało na zobowiązaniu inwestora postanowieniem z dnia 25 września 2014 r. do dostarczenia ekspertyzy technicznej wykonanych robót sporządzonej przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia: w celu naprawienia uszkodzenia obudowy istniejącego kanału ciepłowniczego oraz rozwiązania kolizji tego kanału z budowaną siecią ciepłownicza.

Bezsporne w sprawie jest, że taka ekspertyza została wykonana oraz że inwestor wykonał opisane w tym dokumencie roboty celem usunięcia uszkodzenia obudowy istniejącego kanału ciepłowniczego. Powyższe okoliczności doprowadziły do zmiany stanu faktycznego, który przyczynił się do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych z tym skutkiem, że przedmiot postępowania przestał istnieć. Organ I instancji ustalił, że nie ma potrzeby wykonania czynności lub robót w celu doprowadzenia do zgodności z prawem. Okoliczność ta potwierdza ocena techniczna. Brak jest zatem podstaw - w świetle braku przedstawienia przez stronę skarżąca, będącą wyspecjalizowanym podmiotem na rynku energetyki cieplnej – jakichkolwiek dokumentów, aby twierdzić, że sposób usunięcia kolizji powoduje naruszenie przepisów budowlanych.

Skoro w niniejszej sprawie w oparciu o przedłożoną przez inwestora ekspertyzę (ocenę stanu technicznego wykonanych robót) organy orzekające ustaliły, że zostały one wykonane w sposób poprawny, zgodny ze sztuką budowlaną, to przestał istnieć przedmiot postępowania określony w art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b., bowiem przedmiotem tym są roboty budowlane wykonane samowolnie, które wymagają określonych czynności lub robót budowlanych w celu ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Celem bowiem art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. jest ustalenie poprawności wykonanych robót, w tym pod względem techniczno-budowlanym.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu, brak było podstaw do nakazania inwestorowi jakichkolwiek czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji, skutkuje to potrzebą wydania orzeczenia niemerytorycznego, czyli umarzającego postępowanie (podobnie wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 193/09, i wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 104/10, oraz wyrok NSA z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1294/11). Oznacza to, że w przypadku twierdzenia w oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe, że wykonane roboty budowlane są zgodne z prawem organ nadzoru na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. winien umorzyć postępowanie w sprawie. W myśl bowiem art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W doktrynie przyjmuje się, że pojęcie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz", Warszawa 2006 r., str. 489). Również w orzecznictwie przyjęte zostało, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, występuje wtedy, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli przestał istnieć stan faktyczny podlegający uregulowaniu przez organ administracji w oparciu o konkretny przepis (por. wyrok NSA z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1393/09, i z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt l OSK 978/05).

Przyjdzie przy tym zgodzić się z orzekającymi w sprawie organami, że art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. nie stanowi podstawy do nałożenia na inwestora obowiązku złożenia przewidzianego art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b. oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. uchwałę NSA z dnia 10 stycznia 2011 r. w składzie siedmiu sędziów, sygn. akt II OPS 2/10). Dlatego też zaskarżona decyzja ostateczna odpowiada prawu. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje okoliczność, czy skarżący wyraził zgodę, czy też nie na dokonane zmiany. Skoro bowiem ostatecznie roboty budowlane wykonano zgodnie z prawem to nie istniała możliwość nakazania inwestorowi dalszych czynności w celu doprowadzenia ich do tego stanu, ani tym bardziej nakazu rozbiórki w zakresie wykonanych robót.

Ponadto, nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżącego dotycząca naruszenia art. 84 § 2 w zw. z art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. Z art. 50 § 3 u.p.b. wynika bowiem wyraźnie, że wybór osoby sporządzającej ocenę techniczną czy ekspertyzę należy do zobowiązanego. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że autorowi ekspertyzy przysługuje status biegłego w rozumieniu k.p.a. Musi on spełniać jedynie wymóg posiadania wymaganych ustawą uprawnień (vide: wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2645/12). Stosownie do treści art. 12 ust. 7 u.p.b. podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie stanowi wpis, w drodze decyzji, do centralnego rejestru, o którym mowa w art. 88a ust. 1 pkt 3 lit. a, oraz - zgodnie z odrębnymi przepisami - wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez tę izbę, z określonym w nim terminem ważności. Należy natomiast podkreślić, że nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia stosownej ekspertyzy nie zwalania organu administracji od oceny jej prawidłowości. To organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie w tej sprawie stwierdza zgodność z prawem wykonanych prac, mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, a w tym również ekspertyzę. W ocenie Składu orzekającego w niniejszej sprawie uznać należy, że organ taką ocenę przeprowadził.

Podzielić również należy stanowisko orzekających organów, że kwestie związane z naruszeniem prawa własności skarżącego nie mogła być przedmiotem kontroli tych organów. Prawo własności znajduje swoją ochronę w przepisach prawa cywilnego, zaś jej realizacja dokonywana jest w postępowaniu przed sądami powszechnymi.

Nie zasługują na uwzględnienie i te zarzuty, które dotyczą naruszenia przepisów postępowania. Wprawdzie za uchybienie organu odwoławczego należy uznać brak ustosunkowania się przez ten organ do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, tym niemniej takie uchybienie nie miały jednak w ocenie Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie mogłyby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.