Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 233/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 7, art. 10, art. 13, art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 5 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 7 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1875
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jedn.
article: art. 4 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1868
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - tekst jedn.
article: art. 14 ust. 1 pkt 10
journal: Dz.U. 2017 poz 2096
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa- tekst jednolity
article: art. 149 par. 1 pkt 1, art. 149 par. 1 pkt 1a, art. 151, art. 149 par. 2 w zw. z art. 154 par. 6, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 13 lutego 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 roku sprawy ze skargi A. K. na bezczynność A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. do załatwienia wniosku A. K. z dnia [...] kwietnia 2013 roku w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt; 2) stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3) oddala skargę w pozostałej części; 4) zasądza od A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na rzecz A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 11 listopada 2017 r. A.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność A Spółka z o.o. z siedzibą

w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem

z dnia [...] kwietnia 2013 r., domagając się: pkt 1 - stwierdzenia, że organ pozostaje

w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; pkt 2 - zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie informacji publicznej, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.; pkt 3 - zakreślenia organowi 14 dniowego terminu na załatwienie sprawy (art. 286 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz. U.

z 2016 r., poz. 1764 ze zm. - zwanej dalej jako: "u.d.i.p."); pkt 4 - uznania, że bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.); pkt 5 -przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej zgodnie z art. 149 § 2

w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.; pkt 6 - rozpoznania sprawy na podstawie art. 119 pkt 2 i 4 p.p.s.a. w trybie uproszczonym (na posiedzeniu niejawnym); pkt 7 - zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych (art. 200 p.p.s.a).

W jej uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2013 r. zwrócił się do A Ł. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej organizacji kontroli biletów w komunikacji autobusowej. W odpowiedzi, Prezes Zarządu A pismem z [...] maja 2013 r. stwierdził, że nie udzieli wnioskowanych informacji, gdyż spółka nie jest podmiotem do tego zobowiązanym. Dnia [...] marca 2014 r. skarżący przesłał na adres spółki e-mail z polemiką, w którym powołał orzecznictwo sądów administracyjnych. Do chwili obecnej korespondencja ta pozostaje bez reakcji ze strony A. Pomimo upływu ponad 4 lat od złożenia wniosku i prób polubownego rozstrzygnięcia sporu, organ nie udostępnił wnioskowanych informacji publicznych ani nie wydał w tym zakresie decyzji administracyjnej. Powyższe w pełni uzasadnia zarzut bezczynności.

Odpowiadając na skargę A Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. wniosło o jej odrzucenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ wyjaśnił, że we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] kwietnia 2013 r. skarżący wniósł o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wskazania:

1) Ile osób jest upoważnionych do kontroli biletów ?

2) Czy kontrolerzy zatrudnieni są bezpośrednio w Państwa A, czy też kontrolę biletów realizuje podmiot zewnętrzny ?

O ile jest to podmiot zewnętrzny - o wskazanie:

a) nazwy i adresu tego podmiotu,

b) okresu, na jaki zawarto obecną umowę na usługę kontroli biletów,

c) ogólnej informacji, na jakich zasadach podmiot jest wynagradzany za wykonanie tej usługi (stawka za kontrolę, procent od wpływów, ryczałt, itd.) – bez podawania konkretnych kwot.

Jeżeli umowy na usługę kontroli biletów zawarto z więcej niż jednym podmiotem wnioskowano, by powyższe informacje dotyczyły każdego z nich.

3) o przesłanie wzoru (szaty graficznej) identyfikatora upoważniającego do prowadzenia kontroli biletów. Jeżeli w Państwa A stosowanych jest kilka wzorów, proszę o przesłanie każdego z nich.

W następnej kolejności organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 4 u.d.i.p. A Sp. z o.o. nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia wnioskowanej informacji. Obowiązek udostępnienia dotyczy tylko danych, które dają się zakwalifikować jako dotyczące spraw publicznych, gdyż brak jest podstaw, aby wszelkie dane jakimi dysponuje podmiot, stanowiły informację publiczną. Samo dysponowanie mieniem publicznym nie jest przesłanką wystarczającą do uznania danego podmiotu za zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Wykonywanie zadań, choć istotnych z publicznego punktu widzenia ( przewóz uczniów do szkół ), ale leżących w sferze wolności gospodarczej podmiotu, dyskwalifikuje to zadanie jako publiczne, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] kwietnia 2013 r. dotyczył organizacji kontroli biletów w autobusach spółki, nie korespondował z treścią uzasadnienia skargi, bowiem nie zawierał żądania w zakresie dysponowania środkami publicznymi. Jednocześnie podkreślono, że Spółka nie dysponuje e-mail z dnia [...] marca 2014 r. Analiza skrzynki pocztowej nie wykazała braku odebrania e-mail z dnia [...] marca 2014 r. Odpowiedź na wniosek udzielona została skarżącemu pismem z dnia [...] maja 2013 r. Reasumując, organ stwierdził, że w sprawie nie mamy do czynienia z informacją publiczną, a skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej powinna zostać odrzucona.

Na rozprawie w dniu [...] lutego 2018 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi bądź ewentualnie jej odrzucenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo uzasadniona.

Według art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn.zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest bezczynność A Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2013 r.

Problematyka dostępu do informacji publicznej została uregulowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1764) – dalej w skrócie "u.d.i.p.".

W rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach

i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p.

Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych

w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (por. wyrok z dnia 4 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2223/14 – Lex nr 2036020). W jedynym z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził zaś, że w u.d.i.p. nie określono zamkniętego katalogu informacji publicznej, ponieważ ustawodawca chciał, aby społeczeństwo posiadało instrument do jak najszerszej kontroli instytucji publicznych. Taki instrument, aby był sprawny, powinien obejmować jak największą liczbę stanów faktycznych. Liczba ta nie może być ograniczona, ponieważ dynamiczny charakter stosunków społeczno-gospodarczych rodzi nowe sytuacje, w których pojawia się aktywność podmiotów publicznych. Ta aktywność w państwie demokratycznym powinna być poddana kontroli społecznej za pośrednictwem narzędzia, jakim jest prawo dostępu do informacji publicznej. Dlatego też uznaje się, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (por. wyrok z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14 – Lex nr 1839074).

Zgodnie z brzmieniem art. 7 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8 (pkt 1), udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11 (pkt 2) – czyli na wniosek bądź w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych, wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (pkt 3); umieszczania informacji publicznych w centralnym repozytorium (pkt 4).

Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust.1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Ustawa o dostępie do informacji publicznych wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Bezczynność organu na gruncie przepisów u.d.i.p. polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji.

Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, że osią sporu pomiędzy stronami postępowania są dwie zasadnicze kwestie. Po pierwsze, czy Spółka będąca adresatem wniosku jest podmiotem zobligowanym do udostępnienia informacji w świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Po drugie, czy żądane przez skarżącego informacje mają charakter informacji publicznych w rozumieniu u.d.i.p.

A Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej w skrócie "A" lub "Spółka") stoi bowiem na stanowisku, że skarga A. K. powinna podlegać odrzuceniu, ponieważ w sprawie nie mamy do czynienia z informacją publiczną, a ponadto A nie jest podmiotem, na który ustawodawca nałożył obowiązek udostępnienia informacji publicznej zgodnie z art. 4 u.d.i.p. Według A samo dysponowanie mieniem publicznym nie jest przesłanką wystarczającą do uznania danego podmiotu za zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Wykonywanie zadań istotnych z publicznego punktu widzenia (przewóz uczniów do szkół), choć leżących w sferze wolności gospodarczej podmiotu dyskwalifikuje to zadanie jako publiczne.

W ocenie sądu zaprezentowane wyżej stanowisko A jest ewidentnie błędne

i nie znajduje oparcia w przepisach obowiązującego prawa, natomiast skarga A. K. jest bez wątpienia dopuszczalna.

Rozważając w pierwszej kolejności, czy A jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, podkreślić trzeba, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowanym na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. uwagę zwraca objęcie unormowaniem ustawy podmiotów nie będących organami władzy (jak m.in. przewoźnik działający w formie prywatnej spółki), a "jedynie" wykonujących zadania publiczne lub dysponujących majątkiem publicznym. Przy czym, na podkreślenie zasługuje alternatywne ujęcie kryterium kwalifikującego podmiot jako adresata ustawy, tj. wskazujące na przedmiot działania podmiotu, który to przedmiot ma się mieścić w materii zadań publicznych, lub na dysponowanie przez ten podmiot majątkiem publicznym. Warto jednak dodać, że akceptowane tu orzecznictwo sądowoadministracyjne zmierza do uchwycenia "dysponowania majątkiem publicznym" w zakresie wykonywania określonego "zadania władzy publicznej" (zgodnie

z "preambułą" do art. 4 ust. 1 u.d.i.p.; zob. M. Bernaczyk, "Pojęcie podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej", [w:] Obowiązek bezwnioskowego udostępniania informacji publicznej. Oficyna 2008, Lex/el.). Wykonywanie zadań publicznych nie musi być oparte na zasadzie władztwa administracyjnego. Współcześnie występuje tendencja do powierzania zadań publicznych - zadań administracyjnych podmiotom prawa prywatnego, określana jako zjawisko tzw. "prywatyzacji" zadań publicznych. Przy czym, wykonywanie tych zadań przybiera formy typowe dla prawa prywatnego, tak organizacyjne, jak i co do stosowanych środków, czyli, co do zasady, niewładczych (zob. m. in. S. Biernat, "Prywatyzacja zadań publicznych. Problematyka prawna", PWN. Warszawa-Kraków 1994) (vide: wyrok z dnia 17 października 2013 r. sygn. akt I OSK 952/13 – dostępny na stronie internetowej pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny niejednokrotnie kontrolował wyroki w sprawach ze skarg na bezczynność przewoźnika zewnętrznego w regularnych przewozach osób

w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w zakresie organizacji kontroli biletów

w pojazdach. W wyrokach: z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2917/12 oraz z 17 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 1390/13 (dostępne jak wyżej) NSA stanął na stanowisku, że przewoźnik (A) wykonujący regularne przewozy w ramach transportu publicznego jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a informacje dotyczące kontroli biletów – co do zasady – są informacją publiczną.

Okoliczność, że przewóz regularny w ramach publicznego transportu zbiorowego stanowi zadanie publiczne wynika z ustaw ustrojowych dotyczących jednostek samorządu terytorialnego. Warto tu zwrócić uwagę na art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1875), według którego zadania własne gminy obejmują m.in. sprawy lokalnego transportu zbiorowego. Zadaniem publicznym o charakterze ponadgminnym realizowanym przez powiat w myśl art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1868) jest transport zbiorowy i drogi publiczne. Analogicznie rzecz się przedstawia w przypadku samorządu województwa, na którym zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 10 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2096) spoczywa obowiązek realizacji zadań publicznych o charakterze wojewódzkim

w zakresie transportu zbiorowego i dróg publicznych. W niniejszych rozważaniach ważne jest przy tym konstatacja, iż to, że dane zadanie wykonują inne podmioty, aniżeli podmiot władzy wskazany w przepisie ustawowym, nie zmienia kwalifikacji tego zadania: ono pozostaje zadaniem publicznym, realizowanym przez podmiot wybrany

(z reguły wg ściśle określonych zasad i w sformalizowanym trybie). Za realizację tego zadania i tak ostatecznie odpowiedzialny jest podmiot władzy.

W doktrynie i w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się różnice między użytym w Konstytucji RP zwrotem "zadanie władzy publicznej", a użytym w u.d.i.p. pojęciem "zadanie publiczne", wskazując, że "zadanie publiczne" w ujęciu u.d.i.p. mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy; tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub w ustawie (vide: wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10).

Wobec poczynionych wyżej rozważań tutejszy sąd stwierdził, że A jest podmiotem działającym w sferze zadań publicznych, świadcząc usługi o charakterze użyteczności publicznej w zakresie publicznego transportu zbiorowego – drogowego. Potwierdza to pośrednio sam adresat wniosku w odpowiedzi na skargę A. K., wskazując że wykonuje zadania publiczne z zakresu transportu zbiorowego, a w szczególności świadczy usługi dowożenia dzieci do szkół ze środków jednostek samorządu terytorialnego.

Jeśli chodzi o kwestię dysponowania majątkiem publicznym, to stwierdzić trzeba, że każdy podmiot, który gospodaruje choćby tylko niewielką częścią publicznego mienia, ma obowiązek udostępniać informacje na jego temat. Można powiedzieć, iż prawo do informacji podąża za publicznym mieniem i osoby uprawnione mogą żądać informacji od każdego, kto takim mieniem zarządza lub z niego korzysta (zob. S. Pietras, "Podmioty zobowiązane do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej", w: Ius Novum 2011/4/108-119 oraz P. Szustakiewicz, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej w pracy radcy prawnego", w: Radca Prawny 2004/5/8).

Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2136 z późn.zm.) normuje finansowanie regularnego przewozu osób

w publicznym transporcie zbiorowym, w zakresie przewozów o charakterze użyteczności publicznej, realizowanego na terenie RP (art. 1 ust. 2), m. in. w transporcie drogowym (art. 1 ust. 1). W świetle art. 51 ust. 1 w/w ustawy, źródłem finansowania przewozów o charakterze użyteczności publicznej mogą być

w szczególności środki własne jednostki samorządu terytorialnego będącej organizatorem oraz środki z budżetu państwa. Zgodnie z art. 50 ust. 1 w/w ustawy, finansowanie przewozów o charakterze użyteczności publicznej może polegać m.in. na przekazaniu operatorowi "rekompensaty" z tytułu poniesionych kosztów w związku ze świadczeniem przez operatora usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego (pkt 2 c) lub udostępnianiu operatorowi przez organizatora środków transportu na realizację przewozów w zakresie publicznego transportu zbiorowego (pkt 3). Przyjmuje się, że operator, w tym przedsiębiorca zewnętrzny, nie podjąłby się bez rekompensaty tych usług w takim zakresie lub na takich zasadach, biorąc pod uwagę swój interes gospodarczy, a podjęcie tychże usług jest konieczne z punktu widzenia organów władzy publicznej ze względu na interes publiczny (zob. Wytyczne w zakresie dofinansowania

z programów operacyjnych podmiotów realizujących obowiązek świadczenia usług publicznych w transporcie zbiorowym. Dokument Ministerstwa Rozwoju Regionalnego z dnia 12 lipca 2010 r.).

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że A świadcząc na terenie RP usługi o charakterze użyteczności publicznej w zakresie publicznego transportu zbiorowego – drogowego, w tym dowozu dzieci do szkół, korzysta ze środków publicznych.

Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, że A Sp. z o.o. z siedzibą

w Ł. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.

Przechodząc w następnej kolejności do oceny, czy żądane w niniejszej sprawie informacje dotyczące organizacji kontroli biletów w pojazdach wykonujących regularne przewozy w ramach publicznego transportu zbiorowego, stanowią informację publiczną, przypomnieć należy, że w tym zakresie orzecznictwo NSA wypowiedziało się, co do zasady, pozytywnie odnośnie takiej kwalifikacji. To jednak, czy sprecyzowana co do przedmiotu informacja w w/w zakresie powinna być uznana za informację publiczną, zależy od ustalenia, czy dotyczy ona publicznej sfery działania podmiotu, czy dotyczy interesów gospodarczych spółki, lub dokumentów wewnętrznych (vide: wyrok NSA z 18 sierpień 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10 – dostępne j.w.). Inną kwestią jest ustalenie, czy żądana informacja publiczna nie podlega ustawowym ograniczeniom (art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p.), a także ustalenie, czy nie jest to w istocie informacja przetworzona (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ).

W przekonaniu sądu, żądana przez A. K. informacja w zakresie pkt 1 i 3 wniosku z dnia [...] kwietnia 2013 r. jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Co do zasady, informacja dotycząca liczby osób posiadających uprawnienia do kontroli biletów w autobusach uruchamianych przez A, dotyczy publicznej sfery działania podmiotu. Podobnie rzecz się przedstawia jeśli chodzi o wzór identyfikatora upoważniającego do prowadzenia kontroli biletów. Stanowisko powyższe nie oznacza jednak, że żądana informacja w pkt 1 wniosku musi być udostępniona w pełnym zakresie (czy z uwzględnieniem ustawowych ograniczeń), a także, że udostępnienie wnioskowanej informacji nie będzie wymagać jej przetworzenia. W obu przypadkach, należy rozważyć okoliczności, przemawiające za konkretną kwalifikacją, ewentualnie wzywając wnioskodawcę do wykazania interesu publicznego w przypadku informacji publicznej, która może być udostępniona jako przetworzona (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ). Natomiast, odnośnie pkt 2 wniosku z dnia [...] listopada 2012 r., to o ile można uznać za informację publiczną kwestię, czy uprawnieni do kontroli biletów są zatrudnieni w A Sp. z o.o. w Ł. czy też kontrolę biletów realizuje podmiot zewnętrzny, to w przypadku pozostałych szczegółowych informacji dotyczących tego ewentualnego zewnętrznego podmiotu, rozważenia wymagałoby, czy informacje w tym zakresie mieszczą się w publicznej sferze działania adresata wniosku, czy raczej w sferze wewnętrznej i dotyczą bardziej interesów gospodarczych Spółki lub ewentualnie współpracujących z nią podmiotów. U.d.i.p. w art. 5 ust. 1 i 2 przewiduje pewne ograniczenia w dostępie do informacji publicznej ze względu m.in. na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Gdyby bowiem A uznał, że prawo do informacji publicznej w tym zakresie podlega ograniczeniu, zobligowany byłby do wydania w trybie art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, w której uzasadnieniu powinny znaleźć się szczegółowe i przekonujące motywy, którymi organ się kierował.

Skoro zatem żądane przez A. K. informacje posiadają walor informacji publicznej, a jak wynika z akt sprawy i czemu zresztą sam adresat wniosku nie zaprzecza, A dotychczas nie udostępnił wnioskowanej informacji, nie wydał też decyzji o odmowie ich udostępnienia, to niewątpliwie zarzut bezczynności jest w pełni uzasadniony.

W związku z powyższym sąd w punkcie 1 wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. do załatwienia wniosku A.K. z dnia [...] kwietnia 2013 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt.

W punkcie 2 wyroku, sąd uwzględniając brzemiennie art. 149 § 1 pkt 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa. U podstaw takiego stanowiska leży fakt, że organ w ustawowym terminie, pismem z dnia [...] maja 2013 r., ustosunkował się do wniosku skarżącego, pozostając jednak w błędnym przekonaniu, iż nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji

w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Zatem jego bezczynność nie była celowa

i zamierzona.

W punkcie 3 wyroku sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę

w pozostałej części. W ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy niniejszej sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., a tym samym do przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Zaznaczyć przy tym trzeba, że wniosek skarżącego nie zawierał w tym zakresie żadnego uzasadnienia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowanym na tle przywołanej normy prawnej zgodnie podkreśla się, że zasądzenie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Samo ujęcie wskazanego przepisu jednoznacznie potwierdza, że zasądzanie grzywny lub sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją bezczynności, a to oznacza, że

w każdym przypadku sąd musi rozważyć zasadność takich żądań w kontekście działań organu (vide: wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt II GSK 1695/16 - Lex nr 2237160).

O kosztach postępowania należnych skarżącemu od organu orzeczono

w punkcie 4 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 100 zł składa się równowartość uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

dc