Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 837/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2010-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 78 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 69 poz 302
law: Rozporządzenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 19 lipca 1991 r. w sprawie ustanowienia norm ilościowych lub wartościowych towarów wolnych od cła i od pozwolenia na przywóz oraz wprowadzenia stawki celnej ryczałtowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant Specjalista Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "R" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej towaru, umorzenia postępowania celnego oraz określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. "Przedsiębiorstwo R" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej dnia [...] lipca 2010r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...] określającą wartość celną w wysokości 201.513,00 zł dla towaru objętego zgłoszeniem celnym [...] z [...] grudnia 2006r., stwierdzającą przedawnienie terminu do powiadomienia dłużnika o kwocie długu celnego do retrospektywnego zaksięgowania i w związku z tym umarzającą postępowanie w zakresie cła z uwagi na upływ terminu określonego w art. 221 ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG 0 nr 2913/92 z 12.10.1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992r.), oraz określającą wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług w wysokości 48079,00 zł i kwotę odsetek od podatku VAT.

W sprawie został ustalony przez organy celne następujący stan faktyczny.

W dniu [...] grudnia 2007 r. działająca z upoważnienia skarżącej Spółki Agencja Celna zgłosiła do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu (nr zgłoszenia [...]) tkaninę z włókien odcinkowych poliestrowych w łącznej ilości 47286 m². Jako wartość celną importowanego towaru zadeklarowano kwotę 15975,10 USD – zgodnie z dołączoną do zgłoszenia celnego fakturą nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r., wystawioną przez firmę D, LTD z Korei. Do zgłoszenia celnego dołączono ponadto m. in. świadectwo pochodzenia Form [...] z dnia [...] listopada 2006 r., z którego wynika, iż dotyczy ono faktury nr [...] z [...] listopada 2006 r.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r. Biuro Inspekcji do Spraw Wwozu, Wywozu

i Kwarantanny Chińskiej Republiki Ludowej potwierdziło autentyczność i poprawność wystawionego świadectwa. Biuro stwierdziło także (po przeprowadzeniu weryfikacji i dochodzenia), że towary objęte świadectwem zostały wytworzone w fabryce w Chinach, gdzie przeprowadzono cały proces produkcyjny. Do pisma dołączono także kopię faktury nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. powiązaną z w/w świadectwem. Zgodnie z tą fakturą firma H Ltd. z Chin (wystawiająca także dokumenty przedłożone do zgłoszenia celnego) sprzedała towar objęty w/w świadectwem pochodzenia skarżącej Spółce za kwotę 68.184,54 USD.

Postanowieniem z [...] listopada 2009 r., Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie celne i podatkowe dotyczące ustalenia właściwej wartości celnej towaru, należnego cła oraz należnego podatku VAT dla towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...].

Powyższe postanowienie doręczono pełnomocnikowi skarżącej doradcy podatkowemu J.C. na podstawie pełnomocnictwa z dnia [...] sierpnia 2003r. dołączonego do akt administracyjnych prowadzonego wobec skarżącej Spółki postępowania we wszystkich sprawach toczących się przed Naczelnikiem Urzędu Celnego (k.91 i 92 akt sądowych). Z pełnomocnictwa tego wynika, że skarżąca ustanowiła J.C. pełnomocnikiem do dokonywania w jej imieniu wszelkich czynności przed organami celnymi, podatkowymi, egzekucyjnymi i sądami, składania wszelkich oświadczeń i wniosków. Zgodność z oryginałem powyższego pełnomocnictwa potwierdził sam doradca w dniu [...] lipca 2008 r. Jemu też doręczono w dniu 14 grudnia 2009 r. wezwanie do złożenia przez skarżącą zabezpieczenia, a pełnomocnik udzielił organowi celnemu odpowiedzi na to wezwanie.

Pismem z [...] stycznia 2010 r. J.C. nadesłał kopię faktury dołączonej do zgłoszenia celnego zawierającą potwierdzenie Banku S.A., że na podstawie tej faktury Bank wytransferował 15.975,10 USD w dniu [...] grudnia 2006 r. Zgodność tego dokumentu z oryginałem potwierdził sam pełnomocnik, wnosząc o potwierdzenie dokonanej wpłaty w Banku oraz sprawdzenie czy wytransferowaną kwotę przekazano na konto eksportera wskazane na fakturze.

W piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. pełnomocnik złożył pisemne oświadczenie

o zapoznaniu się z aktami sprawy oraz wniósł o "pozyskanie" dowodów od chińskiego producenta tkanin dotyczących negocjacji, zamówień towaru i płatności za towar.

Następnie, pismem z [...] marca 2010 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył pismo Ambasady RP z dnia [...] marca 2010 r., adresowane do R.F. "Prezesa Zarządu R", którym poinformowano adresata, że Ambasada nie zajmuje się wprost pośrednictwem w wyjaśnianiu spraw związanych z transakcjami handlowymi, ale kontaktując się telefonicznie w języku chińskim z panem S. z firmy H Ltd. Uzyskano informacje, że utrudnione jest wyjaśnienie tej sprawy z uwagi na stosunkowo odległy okres, jak też, że firma nie zajmuje się eksportem a tylko handlem wewnętrznym.

Wraz z kolejnym pismem złożonym 23 marca 2010 r., J.C. przedłożył kserokopię faksu firmy H Ltd. sporządzonego w języku angielskim a nadesłanego do Konsula RP wraz z dokonanym przez siebie tłumaczeniem. Z tłumaczenia tego wynika, że skarżąca nigdy nie kontaktowała się z w/w firmą chińską bezpośrednio i nigdy nie kupowała od niej towarów. W piśmie tym nie wymieniono faktur z [...].

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił wartość celną towaru, umorzył postępowanie w zakresie cła, określił wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz kwotę odsetek od podatku VAT.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji stwierdził, że potwierdzenie, iż świadectwo pochodzenia dotyczy ściśle określonego towaru eksporter w nim wskazany (firma H Ltd.) umieścił w rubryce nr 10 numer faktury [...] z [...] listopada 2006 r. jako dokumentu przynależnego do świadectwa i podanego w nim towaru. Natomiast w rubryce nr 3 eksporter wskazał, że wysyłka towaru odbywa się z portu w Chinach do Hamburga i dalej do Polski. Autentyczność świadectwa pochodzenia została potwierdzona przez chiński organ weryfikacyjny, który ustalił także, że produkty objęte tym świadectwem zostały pozyskane w Chinach. Na potwierdzenie powyższego przedstawiono kopię faktury [...] z [...] listopada 2006 r., z której wynika, że dotyczy ona transakcji między H Ltd. a skarżącą. Organ wskazał, że rachunek ten potwierdza, iż przedmiotem sprzedaży była tkanina w ilości 31.950,20 mb o wartości 68.184,54 USD. Nadto, Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził, biorąc pod uwagę przedłożone do zgłoszenia celnego świadectwo pochodzenia i dane zawarte w fakturze do tego świadectwa przynależnej, że faktycznego eksportu – importu towaru dokonano na podstawie danych zawartych w fakturze przekazanej przez władze kontrolne kraju eksportu.

Natomiast wyjaśniając podnoszone w trakcie postępowania przez pełnomocnika skarżącej kwestie, organ wskazał, że nie zachodzi konieczność urzędowego tłumaczenia sporządzonego w języku angielskim pisma przewodniego przesyłającego świadectwo pochodzenia do weryfikacji, gdyż istotą tego dowodu jest odpowiedź udzielona przez uprawniony organ Chin, a to pismo zostało przetłumaczone na język polski. Stwierdził także, że w prowadzonym przez siebie postępowaniu nie jest związany żadnymi terminami od daty uzyskania pierwszego dowodu do chwili wszczęcia postępowania. Wskazał także, iż nie kwestionuje, że kwota ujęta w zgłoszeniu celnym została zapłacona na rzecz kontrahenta zagranicznego.

Nadto organ I instancji zauważył, że fakt dokonania w/w zgłoszenia oraz ustalenie, że towary objęte rachunkiem uzyskanym w trakcie weryfikacji świadectwa pochodzenia zostały objęte weryfikowanym zgłoszeniem celnym są wystarczającą przesłanką do uznania, że faktyczna wartość towaru wynosi 68.184,54 USD. Podkreślił, że mimo przedstawienia przez pełnomocnika dużej ilości dokumentów, żaden z nich w sposób jednoznaczny nie zakwestionował autentyczności i prawidłowości rachunku uzyskanego w trakcie weryfikacji świadectwa pochodzenia. Sam wystawca rachunku dołączonego do zgłoszenia celnego wskazał jedynie, że skarżąca nie kontaktowała się z nim osobiście i, że nigdy nie otrzymali płatności za faktury, wśród których nie wymieniono jednak faktury dołączonej do zgłoszenia celnego.

Powołując się na przepisy art. 29 WKC, organ stwierdził, że faktyczną ceną należną za towar objęty w/w zgłoszeniem celnym jest wartość określona na fakturze

nr [...] czyli 68.184,54 zł. Ustalenie wartości celnej towaru spowodowało konieczność zmiany podstawy opodatkowania podatkiem VAT, który określony został na podstawie art. 29 ust. 13, 15 i art. 33 ust. 2, 6, art. 34 ust. 3, 4, art. 37

ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy o VAT.

Powyższą decyzję doręczono m. in. pełnomocnik skarżącej Spółki

Pełnomocnik skarżącej w ustawowym terminie złożył od w/w decyzji odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości i i umorzenie postępowania. W odwołaniu zarzucił Naczelnikowi, że w żaden sposób nie dowiódł, iż wartość towaru jest niższa od wartości celnej towarów identycznych. Natomiast błędnie uznał, że uzyskana kopia faktury jest wystarczającym dowodem do podważenia zadeklarowanej przez stronę (na podstawie oryginału faktury) wartości celnej towaru. Kopia faktury producenta nie może być potraktowana jako dowód w świetle art. 180 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie została uwierzytelniona przez organ chiński. Tym samym organ celny wydał decyzję w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, nie wyjaśniając dlaczego nie ma oryginalnej kopii faktury a jest jedynie kopia sporządzona z kopii.

Zarzucił również organowi, że nie przeprowadził on lub odrzucił szereg wnioskowanych przez skarżącą dowodów.

Podkreślił również, że opieszałość organu w podjęciu postępowania spowodowała naliczenie skarżącej odsetek. Tymczasem organ winie był wszcząć postępowanie niezwłocznie po uzyskaniu informacji uzasadniających wszczęcie postępowanie.

Prowadząc postępowanie odwoławcze, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z [...] czerwca 2010r. włączył do prowadzonego postępowania m. in. pismo pełnomocnika skarżącej z [...] września 2009 r. wraz z pismem H Ltd z [...] sierpnia 2008 r. oraz pismo Biura Inspekcji Wjazdowo – Wyjazdowej i Kwarantanny z Chin z dnia [...] lutego 2010 r.

Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że w momencie przyjmowania zgłoszenia celnego organ celny ocenia jedynie jego poprawność formalną, a dane w nim zawarte przyjmowane są jako deklaracja, która może zostać poddana w późniejszym czasie bardziej szczegółowej kontroli (art. 78 WKC). I takiej kontroli poddano dokumenty dołączone do zgłoszenia dokonanego w niniejszej sprawie. Weryfikacja wykazała, iż świadectwo pochodzenia jest autentyczne i poprawne, ale organ celny otrzymał również wyszczególnioną w tym świadectwie fakturę nr [...] z [...] listopada 2006 r. wystawioną na rzecz skarżącej na towar objęty świadectwem opiewającą na kwotę 68.184,54 USD. Analizując przedstawione przez skarżącą dowody – fakturę dołączoną do zgłoszenia celnego, oświadczenie firmy H Ltd z dnia [...] marca 2010 r. oraz włączone do materiału dowodowego pismo Biura Inspekcji z [...] sierpnia 2009 r., organ odwoławczy stwierdził, że treść ich jednoznacznie wskazuje, iż skarżąca zakupiła towar bezpośrednio od producenta i to ona zwróciła się do podmiotu chińskiego o wystawienie oświadczenia niezgodnego ze stanem faktycznym.

Odnośnie pisma Ambasady RP organ wskazał, że nie może być ono dowodem w sprawie, ponieważ nie wiadomo kim jest osoba, z którą rozmawiali pracownicy Ambasady ("Pan S."), a zapewnienie tej osoby, że firma nie zajmuje się eksportem, lecz tylko handlem wewnętrznym nie znajduje podstaw prawnych. Świadectwa pochodzenia Form A wystawiane są na eksport w celu potwierdzenia preferencyjnego pochodzenia towarów. Skoro więc uprawniony organ administracji Chin zalegalizował to świadectwo, oczywistym jest, że firma H Ltd zajmowała się eksportem towarów.

Organ odwoławczy nie ustosunkował się do treści pisma z [...] marca 2010 r., gdyż skarżąca, mimo wezwania, nie przedłożyła jego urzędowego tłumaczenia. Wskazał natomiast na sprzeczność wynikającą z przedstawianych przez Spółkę dowodów – z jednej strony na oświadczenie H Ltd, że towar wymieniony na innej fakturze był przedmiotem obrotu z kontrahentem w USA, a z drugiej strony pismo Ambasady RP, w którym stwierdza się, że firma H Ltd nie zajmuje się eksportem tylko handlem wewnętrznym.

Powołując się na przepis art. 29 WKC, organ odwoławczy przyjął, że wartością celną jest wartość transakcyjna określona w fakturze nr [...] z dnia [...] listopada 2006r. wystawionej przez H Ltd. Wyjaśnił także, że zgodnie z art. 218 w zw. z art. 181 RWKC dla potrzeb ustalenia wartości celnej nie jest wymagany oryginał faktury. Uzyskano kopię faktury nr [...] z [...] listopada 2006 r. wystawionej przez firmę H Ltd, a więc tę samą firmę, która wystawiała świadectwo pochodzenia, parking list i certyfikat, tj. dokumenty załączone do zgłoszenia celnego. W fakturze tej jako kupującego wskazano R, a w piśmie organu chińskiego z [...] lutego 2010 r. wskazano, że firmy te cieszyły się długotrwałą i dobrą współpracą oraz, że Spółka R dokonywała zakupu towarów.

Nadto Dyrektor Izby Celnej wskazał, że organ I instancji w swoim postępowaniu nie był związany terminami liczonymi od daty uzyskania pierwszego dowodu. Nie miał także wątpliwości, że kwota na fakturze nr [...] została przelana na konto kontrahenta zagranicznego

Dyrektor Izby Celnej odniósł się również do kwestii błędnego w ocenie skarżącej naliczenia odsetek. W tym względzie wskazał, że przyjęcie zgłoszenia wywołuje określone skutki prawne i stanowi podstawę do zaksięgowania należności celnych. Jeżeli jednak organ celny przeprowadzi weryfikację zgłoszenia celnego, to zgodnie z art. 71 ust. 1 WKC, podstawą zastosowania przepisów dotyczących procedury stanowią wyniki tej weryfikacji. W przedmiotowej sprawie stwierdzono przedawnienie terminu do powiadomienia dłużnika o kwocie długu celnego retrospektywnego zaksięgowania, w związku z tym umorzono postępowanie w zakresie cła oraz określono w stosunku do importowanego towaru prawidłową kwotę podatku od towarów i usług.

Powyższą decyzję pełnomocnik skarżącej otrzymał w dniu [...] lipca 2010 r. i w ustawowym terminie zaskarżył ją do tut. Sądu, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o obciążenie Dyrektora Izby Celnej kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji pełnomocnik Spółki zarzucił w szczególności naruszenie:

- art. 191, art. 180 § 1, art. 194, art. 187 §1, art. 120 i 121 oraz 120 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej;

- art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady ( EWG ) nr 2913/92 z 12.10.1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że stosownie do art. 191 Ordynacji podatkowej organ ocenia na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Bark dostatecznej analizy zgromadzonego materiału dowodowego dowodzi, że organ prowadził postępowanie wbrew tej zasadzie. W rzeczywistości organ w sposób wybiórczy ocenił poszczególne dowody, w szczególności te przedłożone przez stronę i nie odniósł się do wniosków strony o dokonanie określonych czynności procesowych.

Organ celny nie podjął żadnych dodatkowych czynności, nie przedstawił żadnych kontrargumentów na obalenie twierdzeń skarżącej. Organ weryfikujący świadectwo pochodzenia potwierdził jedynie autentyczność dowodu pochodzenia, a nie fakt że firma wymieniona w tym dowodzie zajmuje się eksportem towaru. Nadal pozostaje niewyjaśniona kwestia wiarygodności dowodu w postaci nadesłanej przez zagraniczny organ weryfikujący kserokopii faktury oraz sposobu pozyskania tego dowodu. Dowód ten nie ma mocy dokumentu urzędowego, nie jest nawet uwierzytelnioną kopią takiego dokumentu.

Zdaniem skarżącej kwestionowana decyzja została wydana z obrazą art. 29 ust. 1 WKC, gdyż organ celny w żaden sposób nie dowiódł, że wartość towaru jest niższa od wartości celnej towarów identycznych lub podobnych. Jedyną kwestią sporną jest kserokopia faktury producenta i zakwestionowana na jej podstawie wartość celna towaru. Tylko bowiem oryginał dokumentu może stanowić o bezsprzecznym potwierdzeniu faktów lub okoliczności w nim stwierdzonych. Kserokopia faktury producenta, także w świetle art. 180 Ordynacji podatkowej, nie może być potraktowana jako dowód, a inne zgromadzone w sprawie dowody wskazują na prawidłowo przedstawioną przez stronę wartość celną towaru. Informacje zawarte w kserokopii faktury powinny być poddane weryfikacji, a organ I instancji zmanipulował postępowanie, stosując samowolę w ocenie dowodów.

Pełnomocnik wskazał także na obcojęzyczne pismo Dyrektora Izby Celnej z [...] marca 2008 r. skierowane do organu chińskiego, stwierdzając że brak jego tłumaczenia ogranicza ustawowe prawo strony do czynnego udziału w każdym etapie postępowania, bo obcojęzyczne dokumenty nie mogą być uznane za dowód w sprawie.

W skardze zakwestionowano także zasadność obciążenia strony odsetkami oraz wymiar tych odsetek. Organ I instancji nie wszczął we właściwym czasie postępowania celno – podatkowego, co ma bezpośredni wpływ na wymiar odsetek od długu celnego i zobowiązania podatkowego, a nadto w decyzjach brak uzasadnienia faktycznego wymierzonych odsetek. Zdaniem pełnomocnika skarżącej postępowanie winno być wszczęte przed wystąpieniem do chińskiego podmiotu z wnioskiem o weryfikację świadectwa pochodzenia. Odsetki winny być liczone z uwzględnieniem zwłoki wynoszącej 10 dni od dnia zgłoszenia celnego, z tego powodu, że zapłata długu i zobowiązania podatkowego zabezpieczone były gwarancją upoważnionej agencji celnej. Odsetki winny być liczone od dnia powstania zaległości podatkowych a nie zobowiązania podatkowego, do tego okresu nie wlicza się czasu na doręczenie decyzji. Odsetki winny być liczone z uwzględnieniem art. 54 § 1 ust. 3, 4 i 6 Ordynacji podatkowej. To wszystko dowodzi, że gdyby postępowanie celno – podatkowe wszczęte zostało zgodnie z prawem, tj. przed wystąpieniem o weryfikację, wówczas odsetki liczone byłyby zgodnie z terminem wynikającym z art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej, a gdyby postępowanie nie zostało zakończone w terminie odsetki i tak nie byłyby naliczane. § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej (...) (Dz. U. Nr 165, poz. 1373 ze zm.) nakazuje rozliczenie w decyzji kwoty odsetek oddzielnie dla każdego okresu, w którym obowiązywały różne stawki, czego organ nie uczynił.

Skarżąca przytoczyła również szereg argumentów podniesionych już w toku postępowania przed organami celnymi oraz w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Powołując się na przepisy art. 65 ust. 5 i 6 Prawa celnego, art. 33 ust. 5 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz art. 54 § 1 pkt 1 i 7 i art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej wyjaśnił, że w niniejszej sprawie dług celny powstał [...] grudnia 2007 r., dlatego kwotę odsetek od podatku VAT naliczono za okres od [...] grudnia 2006 r., decyzja organu I instancji nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zatem organ I instancji dokonał obliczenia kwoty należnych odsetek od podatku VAT za okres od dnia po zgłoszeniu celnym ([...].12.2006 r. ) do dnia poprzedzającego wszczęcie postępowania ([...].11.2009 r. ) stosownie do art. 54 § 1 ust. 7 ordynacji podatkowej i tym samym zarzut uznano za bezzasadny.

Na rozprawie oraz w piśmie z [...] listopada 2010 r. pełnomocnik skarżącej dodatkowo podniósł zarzut, że skarżąca w postępowaniu przed organami celnymi Spółki w niniejszej sprawie nie była właściwie reprezentowana, zatem nie uczestniczyła w tym postępowaniu. Zarzut taki uzasadnił tym, że nie przedłożył organowi udzielonego mu przez Spółkę pełnomocnictwa lecz organ sam to pełnomocnictwo dołączył.

Organ celny pismem z dnia [...] października 2010 r. nadesłał pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą J.C. z [...] sierpnia 2003 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Jako pierwszy należy rozstrzygnąć zarzut skarżącej braku jej uczestnictwa w prowadzonym przez organy celne postępowaniu w związku z niewłaściwym reprezentowaniem Spółki przez doradcę podatkowego J.C..

Zgodnie z treścią art. 73 ust.1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego, zatem i przepisy dotyczące pełnomocnictwa. W myśl art. 137 § 1 Ordynacji podatkowej pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa, a m. in. doradca podatkowy może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa (art. 137 § 3).

Udzielone J.C.pełnomocnictwo z dnia [...] sierpnia 2003 r. jest ogólnym pełnomocnictwem do reprezentowania skarżącej przed m. in. organami celnymi i podatkowymi. Jego odpis poświadczony za zgodność z oryginałem w dniu [...] lipca 2008 r. zostało złożone w toku wszczętego postępowanie we wszystkich sprawach toczących się przed Naczelnikiem Urzędu Celnego. Od momentu wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie wszelkich doręczeń dokonywano do rąk pełnomocnika J.C., który aktywnie działał w sprawie składając pisma, wnioski czy odwołanie od decyzji organu I instancji, wskazując w dokumentach tych na siebie jako pełnomocnika skarżącej. Jak sam stwierdził na rozprawie - czuł się pełnomocnikiem skarżącej Spółki w niniejszej sprawie. Należy także zauważyć, że o dokonywanych w sprawie czynnościach organy obu instancji zawiadamiały nie tylko pełnomocnika, ale także Agencję Celną i skarżącą Spółkę. W tej sytuacji niezrozumiałe jest, stanowisko zaprezentowane przez J.C., który przedstawił twierdzenie prezesa skarżącej, że do niniejszej sprawy nie powoływała ona pełnomocnika. Spółka, co wynika z pism, była informowana także przez pełnomocnika o podejmowanych przez niego czynnościach (np. odwołanie od decyzji organu I instancji) i wówczas ani nie protestowała ani nie zainteresowała się toczącym się postępowaniem, co wyraźnie wskazuje, iż godziła się z faktem reprezentowania jej przez umocowanego przez siebie (do dokonywania w jej imieniu wszelkich czynności) pełnomocnika J.C..

Z treści przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących pełnomocnictwa wynika, że pełnomocnik, chcąc występować w postępowaniu w takim charakterze, jest zobligowany do przedłożenia do akt konkretnej sprawy dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczającego jego zakres. Takie ogólne pełnomocnictwo (potwierdzone własnoręcznie za zgodność z oryginałem) zostało przedłożone na etapie postępowania weryfikacyjnego 9 lipca 2008 r.

Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2008r. wydanego w sprawie II FSK 128/08 wynika, że złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt jednej z kilku spraw prowadzonych przez ten sam organ podatkowy, nawet gdy będzie to pełnomocnictwo ogólne, nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku załączenia oryginału lub poświadczonej urzędowo kopii takiego dokumentu do akt kolejnej sprawy. Organ nie jest uprawniony do ustalania, czy pełnomocnictwo było w ogóle udzielane stronie i poszukiwania takiego dokumentu w aktach innych postępowań. Jednakże, zdaniem Sądu, skoro organ to jednak uczynił wychodząc poza swoje obowiązki, a następnie pełnomocnik aktywnie uczestniczył w całym postępowaniu przy milczącej aprobacie skarżącej, to nie można przyjąć, że nie była ona w tym postępowaniu właściwie reprezentowana. Dalej NSA w powyższym wyroku wskazał, że istotne jest by pełnomocnik ujawnił chęć działania w cudzym imieniu w danym postępowaniu. Taką chęć w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej wykazał odbierając bez żadnych zastrzeżeń kierowaną do niego korespondencję i aktywnie uczestnicząc w toczącym się postępowaniu przez m. in. składanie wniosków dowodowych czy odwołania od decyzji organu I instancji.

Z rozległego orzecznictwa, z którym Sąd także się zgadza, wynika że do obowiązków organów podatkowych (celnych) nie należy poszukiwanie pełnomocnictwa. Z konstrukcji art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej wynika,

że obowiązek ten został nałożony na pełnomocnika a nie organ. Jednakże w sytuacji, gdy organ ten, pomimo nienałożenia na niego takiego obowiązku, ustalił,

że pełnomocnictwo zostało udzielone i było ono przez pełnomocnika kwestionowane, a pełnomocnik dokonywał szeregu czynności w prowadzonym postępowaniu i przed Sądem oświadczył, że czuł się pełnomocnikiem strony, nie można przyjąć, iż organ podatkowy dopuścił się naruszenia przepisów proceduralnych dającego podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie skarżąca nie była właściwie reprezentowana, a tym samym nie uczestniczyła w postępowaniu, w sytuacji, gdy sam pełnomocnik aktywnie działał, informując o swoich czynnościach mocodawcę (np. przesyłając Spółce do wiadomości odwołanie od decyzji organu I instancji), który się im nie sprzeciwiał. Przyjęcie, zdaniem Sądu, w niniejszej kwestii odmiennego poglądu wskazywałoby na zbytni formalizm.

Na gruncie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L Nr 302 z 19 października 1992 r. ze zm. – WKC), rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L Nr 253 z 11 października 1993 r. ze zm. – RWKC) oraz ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) organy celne są uprawnione do kwestionowania wiarygodności dokumentów transakcyjnych załączonych do zgłoszenia celnego, nie tylko pod względem formalnym lecz także pod względem materialnym, tj. co do ceny towaru.

Podstawowy zarzut skarżącej dotyczył naruszenia wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej zasady swobodnej oceny dowodów wobec braku wyjaśnienia przez organy celne kwestii wiarygodności faktury [...]. Zdaniem Spółki, w świetle przepisu art. 180 Ordynacji podatkowej kserokopia tej faktury nie może być potraktowana jako dowód, tylko bowiem oryginał dokumentu może stanowić o bezsprzecznym potwierdzeniu faktów lub okoliczności w nim stwierdzonych.

Z zamieszczonej w art. 191 Ordynacji podatkowej zasady wynika, że organ podatkowy, przy ocenie wiarygodności zgromadzonych dowodów, nie jest skrępowany żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonuje tej oceny w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania opartego na zebranym materiale dowodowym. Ocena ta powinna być zgodna z wymaganiami wiedzy, doświadczenia i logiki.

Przedmiotem niniejszego postępowania było ustalenie prawidłowej, wiarygodnej wartości celnej sprowadzonego towaru. Organy celne, w sytuacji gdy otrzymały od władz chińskich fakturę [...] z dnia [...] listopada 2006 r. wymienioną w świadectwie pochodzenia, zasadnie przyjęły, iż wyszczególniona na tej fakturze kwota stanowi wartość celną sprowadzonego towaru. Fakt, iż dokument ten został nadesłany w kserokopii nie niweczy jego wartości dowodowej. Nadesłał go bowiem chiński organ dokonujący weryfikacji świadectwa pochodzenia, wskazując iż jest to faktura powiązana z weryfikowanym świadectwem pochodzenia. Organy chińskie potwierdziły autentyczność świadectwa pochodzenia, a skoro z tym autentycznym świadectwem jest powiązana w/w faktura i w nim jest wyszczególniona, brak podstaw do kwestionowania jej wiarygodności. Nie ma także znaczenia w jaki sposób organ chiński tę fakturę pozyskał, choć najprawdopodobniej została ona mu przedłożona przez producenta czyli firmę H Ltd jako dokument niezbędny do uzyskania świadectwa pochodzenia.

Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że również w dokumentach przewozowych znajdują się dane chińskiego a nie koreańskiego sprzedawcy oraz dokładne dane skarżącej. Mając do oceny dwie faktury - jedną wystawioną przez firmę chińską, wskazaną w świadectwie pochodzenia towaru i dokumentach przewozowych oraz drugą - wystawioną przez firmę koreańską, załączoną do zgłoszenia celnego, organy dokonały na podstawie art. 191 Ordynacji podatkowej prawidłowej oceny zebranych dowodów. Nadto, dokumenty te układają się w logiczny ciąg zdarzeń zaistniałych w procesie dostawy towaru od producenta do odbiorcy, którym była skarżąca Spółka.

Skarżąca przedłożyła fakturę firmy koreańskiej, dotyczącą tej samej ilości towaru, jednak o wartości kilkakrotnie niższej. Nie przedłożono przy tym żadnych dokumentów, z których wynikałoby, w jaki sposób i dlaczego firma koreańska miałaby rozporządzać tym towarem oraz co spowodowało, że jego wartość uległa aż ponad czterokrotnemu zmniejszeniu.

Nie można pominąć także innych dokumentów dołączonych do niniejszego postępowania, choć bezpośrednio z nim nie związanych. W marcu 2010 r. skarżąca przedłożyła pismo firmy H Ltd., z którego wynika, iż R nigdy nie kontaktował się z tą firmą bezpośrednio i nie kupował od niej towarów, a za wyszczególnione w piśmie faktury nie otrzymała od R zapłaty. Jako przeciwwagę dla wiarygodności tego dowodu organ odwoławczy dołączył dwa inne pisma. Pierwsze, datowane na [...] sierpnia 2009 r., to oświadczenie firmy H Ltd., że towary objęte wyszczególnionymi fakturami były przedmiotem obrotu z klientem z USA, który to klient dokonywał za nie płatności, a nie dokonywała ich Spółka R. Drugie, to pismo chińskiego organu weryfikacyjnego z dnia [...] lutego 2010 r., który informuje, że zgodnie z wyjaśnieniami firmy H Ltd. oświadczenie z [...] sierpnia 2008 r. zostało złożone przez tę firmę na prośbę Spółki R, a obie te firmy cieszą się długotrwałą i dobrą współpracą. To firma R prosiła o wystawienie faktur proforma na amerykański podmiot. W świetle treści obu dokumentów (z [...] sierpnia 2009 r. i [...] lutego 2010 r.) zasadnie organ celny zakwestionował wiarygodność kolejnego, złożonego później, bo w marcu 2010 r. oświadczenia firmy H Ltd. Tak samo prawidłowo organ odwoławczy ocenił przedstawione przez pełnomocnika skarżącej Spółki pismo nadesłane z Ambasady Polskiej słusznie stwierdzając, że nie wiadomo kim był udzielający telefonicznej informacji pracownikowi Ambasady "Pan S.". Ponadto, stwierdzenie przez niego że jego firma nie zajmowała się eksportem jest sprzeczne ze świadectwem pochodzenia, które jest wystawiane dla eksportu w celu potwierdzenia preferencyjnego pochodzenia towaru.

Przepis art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej jest realizacją koncepcji otwartego postępowania dowodowego, ponieważ jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśniania sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W świetle treści tego przepisu kserokopia faktury, jako dokument prywatny pozyskany od organu obcego państwa, jest także dowodem. Nie jest to dowód sprzeczny z prawem.

Sąd nie podzielił również zarzutu wydania zaskarżonej decyzji z obrazą art. 29 ust. 1 WKC. Skarżąca twierdzi, że organ celny nie dowiódł, iż wartość towaru jest niższa od wartości celnej towarów identycznych lub podobnych. Z art. 29 ust. 1 WKC wynika, że wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Przepis ten nie nakłada na organ celny obowiązku dowiedzenia, jak chce tego skarżąca, że wartość towaru jest niższa od wartości celnej towarów identycznych lub podobnych.

Zdaniem Sądu organy nie naruszyły regulacji z art. 180 i art. 191 Ordynacji podatkowej, albowiem przeprowadziły postępowanie dowodowe w zakresie dotyczącym przedmiotu postępowania prawidłowo, zasadnie stosując regulację z art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

Niezrozumiały jest natomiast zarzut braku tłumaczenia na język polski pisma Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2008 r., ponieważ Sąd nie doszukał się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy takiego dokumentu. Natomiast dowodem w sprawie jest przetłumaczona na język polski odpowiedź organu chińskiego przeprowadzającego weryfikację świadectwa pochodzenia.

W sentencji uzasadnienia decyzji organu I instancji wskazano, że odsetki liczone są od podatku VAT za okres od dnia następnego po zgłoszeniu celnym ([...].12.2006 r.) do dnia poprzedzającego wszczęcie postępowanie ([...].11.2009 r.). Pozostały okres od dnia następnego po dniu doręczenia decyzji do dnia dokonania wpłaty strona winna wyliczyć samodzielnie z zachowaniem obowiązujących stawek (§4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005 r..

Organ celny powołał się również w tym względzie na przepisy art. 51 § 1, art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13 i 15 oraz art. 33 ust. 1, 2 i 6, art. 34 ust. 3, art. 37 ust. 1, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).

Zgodnie z przepisem art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę, przy czym zaległością podatkową, jak stanowi art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej, jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku (art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej). Natomiast obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego (art. 19 ust. 7 ustawy o VAT), a zatem chwila dokonania zgłoszenia celnego jest terminem płatności podatku. W tej sytuacji należy stwierdzić, że zaległość podatkowa (będąca różnicą między podatkiem VAT uiszczonym w wysokości wynikającej ze zgłoszenia celnego a w wysokości wynikającej z decyzji organu I instancji) powstała w następnym dniu po dokonaniu zgłoszenia celnego i dlatego początkowy termin naliczania odsetek w niniejszej sprawie został przez organy podatkowe przyjęty prawidłowo. Nie ma racji skarżąca twierdząc, że odsetki winny być liczone z uwzględnieniem zwłoki wynoszącej 10 dni od dnia zgłoszenia celnego z tego powodu, że zapłata długu i zobowiązania celnego zabezpieczone były gwarancją upoważnionej agencji celnej. Występujące w niniejszej sprawie Biuro Usług Celnych K.C. złożyło zabezpieczenie generalne w formie gwarancji ubezpieczeniowej ważnej od [...] października 2006 r. do [...] października 2007 r. Zwolnienia z odsetek za zwłokę regulują przepisy art. 54 Ordynacji podatkowej. W § 1 pkt 1 tegoż przepisu ustawodawca zezwolił na nienaliczanie odsetek za okres zabezpieczenia, od zabezpieczonej kwoty zobowiązania, jeżeli objęte zabezpieczeniem środki pieniężne (...) zostały zaliczone na poczet zaległości podatkowych. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Przede wszystkim przepis ten swoją dyspozycją nie obejmuje zabezpieczenia generalnego w formie gwarancji ubezpieczeniowej a jedynie – zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 13 lipca 2004 r. w sprawie sposobu złożenia zabezpieczenia w formie depozytu w gotówce (Dz. U. Nr 169, poz. 1769) - zabezpieczenie w formie depozytu w gotówce lub w formie dokumentów uważanych za równoważne z depozytem w gotówce, mających wartość płatniczą. Nadto z zabezpieczonej zabezpieczeniem generalnym kwoty żadne środki nie zostały zaliczone na poczet zaległości podatkowych.

Także przepis art. 54 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, ponieważ dotyczy zwolnienia od odsetek w określonej sytuacji, która może mieć miejsce jedynie w trakcie postępowania odwoławczego, natomiast w decyzji organu I instancji, utrzymanej następnie w mocy przez organ odwoławczy, odsetki naliczone zostały do dnia wydania decyzji.

Podobnie przedstawia się sytuacja ze zwolnieniami z odsetek uregulowanymi w art. 54 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Przepis ten został uchylony z dniem 1 stycznia 2009 r., a dotyczył spraw, w których wszczęto kontrolę podatkową, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Natomiast prawidłowo przy ustalaniu okresu, za jaki winny być naliczane odsetki, organy obu instancji wzięły pod uwagę przepis art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu I instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Sąd nie podzielił także twierdzeń skarżącej dotyczących obowiązku organów celnych wszczęcia postępowania przed wystąpieniem o weryfikację. Zgodnie z art. 78 ust. 1 WKC, po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia, a jeżeli po dokonaniu tej kontroli okaże się, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane( ust. 3), organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. W niniejszej sprawie dopiero wynik weryfikacji pozwolił organowi celnemu na zakwestionowanie wartości celnej towaru, a tym samym stwierdzenie, należność celna oraz podatek VAT został przez skarżącą zadeklarowany w nieprawidłowej wysokości. To zobligowało organ do wszczęcia, na postawie art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej, postępowania podatkowego, które co do zasady może być wszczęte do momentu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Należy także wskazać, iż uzasadnieniem faktycznym wymierzonych odsetek jest podanie przez skarżącą w zgłoszeniu celnym nieprawidłowych danych, a co za tym idzie konieczność ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru, a następnie prawidłowego określenia należności celnej i podatku VAT. Różnica między zadeklarowaną przez skarżącą w zgłoszeniu celnym kwotą tych należności a kwotą określoną w wyniku prowadzonego postępowania celno – podatkowego stanowi zaległość w cle i podatku, od której pobierane są odsetki za zwłokę. Takie uzasadnienie faktyczne znajduje się, wbrew twierdzeniom skarżącej, w decyzjach organów obu instancji. Natomiast z przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. Nr 165, poz. 1373 ze zm.) nie wynika obowiązek rozliczenia (wyszczególnienia) w decyzji kwoty odsetek oddzielnie dla każdego okresu, w którym obowiązywały różne stawki. Kwotę odsetek organ obliczył prawidłowo, czego skarżąca nie kwestionuje, stosując przepisy powyższego rozporządzenia, jak i stawki odsetek za zwłokę ogłaszane w drodze obwieszczenia przez Ministra Finansów.

Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

/-/ J. Niedzielski /-/ J. Wierchowicz /-/ D. Skupień