Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 451/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2004-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 613  Ochrona środowiska i ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak – Siuda Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Robert Rozbicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004r. sprawy ze skargi A. i K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie usunięcia drzewa 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] 2. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 47e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody (t.jedn. Dz.U. Nr 99 z 2001r., poz. 1079 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. i K. M. od decyzji z dnia [...]. wydanej przez Prezydenta Miasta Ś. w sprawie zezwolenia na usunięcie drzewa - [...] - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu podano, że decyzją z dnia [...] r. organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wydania zezwolenia na wycięcie drzewa - [...] z terenu prywatnego przy ul. M. w Ś., gdyż postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na to, że A. i K. M. nie uzupełnili braków w złożonym wniosku, a mianowicie nie uzyskali zgody na usunięcie drzewa współwłaścicielki posesji przy ul. M. – W. K.

Od decyzji tej odwołali się A. i K. M. podnosząc, iż złożony przez nich w dniu [...] r. wniosek o usunięcie drzewa został podpisany przez wszystkich współwłaścicieli. Wszelkie braki wniosku zostały uzupełnione do dnia [...] r. Odwołujący podali, iż dopiero z pisma organu I instancji z dnia [...] r. dowiedzieli się o konieczności powtórnego przedłożenia zgody współwłaścicielki posesji W. K. na usunięcie przedmiotowego drzewa chociaż zgodę taką wyraziła, co uwidocznione jest na wniosku z dnia [...] r. Odwołujący się podnieśli też, że przedmiotowe drzewo stanowi zagrożenie nie tylko dla ich budynku mieszkalnego ale również dla przechodniów jak też dla parkujących samochody w jego sąsiedztwie. Za usunięciem przedmiotowego drzewa przemawia zatem interes społeczny. Wskazali także, że umorzenie postępowania i nie rozstrzygnięcie sprawy oraz wskazanie drogi sądowej narazi ich na dalsze koszty związane z postępowaniem sądowym. Przedstawili nadto stan wzajemnych relacji sąsiedzkich z W. K., która bez żadnego uzasadnienia uniemożliwia jakiekolwiek działania związane z pielęgnacją lub usunięciem przedmiotowego drzewa, powodującego dewastację budynku oraz stwarzającego realne niebezpieczeństwo.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznania odwołania ustaliło, że w myśl art. 47e ust. 2 ustawy o ochronie przyrody zezwolenie na usunięcie drzew organ gminy wydaje na wniosek władającego nieruchomością, na której rosną wnioskowane do usunięcia drzewa. Z materiału dowodowego wynika, że działka gruntu, na której rośnie drzewo stanowi współwłasność A. i K. M. oraz W. K.. Wniosek o usunięcie przedmiotowego drzewa powinni złożyć więc wszyscy współwłaściciele, lub jeden z nich uzyskując zgodę drugiego współwłaściciela.

W dniu [...] r. z wnioskiem o usunięcie drzewa wystąpili wszyscy współwłaściciele gruntu, jednakże już [...] r. W. K. złożyła oświadczenie, że nie wyraża zgody na usunięcie drzewa z posesji. Swoje stanowisko w tej sprawie podtrzymała również po okazaniu jej opinii technicznej dotyczącej drzewa, jak również w kolejnych pismach z dnia [...] r., [...] r. i [...] r.

Stronami postępowania w sprawie usunięcia drzewa z posesji stanowiącej współwłasność są wszyscy jej współwłaściciele. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. w wyroku z [...] r., Sygn. akt SA/Sz [...] ). Zatem, wobec wycofania zgody na usunięcie drzewa przez jednego ze współwłaścicieli terenu, złożony wniosek posiadał braki i po bezskutecznym wezwaniu w dniu [...] r. do jego uzupełnienia postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe i zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. należało je umorzyć. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest jednego z niezbędnych elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W rozpatrywanej sprawie brak było skutecznego wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa, tj. wniosku wszystkich stron postępowania - współwłaścicieli nieruchomości. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że brak jest przepisów umożliwiających organom administracji publicznej wydanie władającemu nieruchomością, w drodze decyzji administracyjnej, nakazu usunięcia drzew nawet w razie istniejącego zagrożenia życia i mienia. Sprawy sporne dotyczące korzystania z nieruchomości i związane z tym prawo własności oraz rozporządzanie rzeczami stanowiącymi współwłasność, rozstrzygnięte mogą być jedynie przez sąd powszechny.

Organ I instancji dysponuje natomiast możliwością egzekwowania, w razie niewykonania przez władającego nieruchomością, obowiązku wynikającego z art. 47e ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Przepis ten stanowi, że władający nieruchomością obowiązani są do utrzymywania we właściwym stanie drzew oraz krzewów rosnących na nieruchomościach będących w ich władaniu. Obowiązek ten wynika wprost ze wskazanej normy prawnej, nie jest zatem możliwe wydanie decyzji administracyjnej konkretyzującej ten obowiązek, bowiem byłaby ona dotknięta wadą nieważności z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (wyrok NSA z [...] r. II SA [...], OSPiKA , [...] z. [...], poz. [...] ).

Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy złożyli A. i K. M. wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i uwzględnienie wszystkich aspektów sprawy.

Skarżący zarzucili, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę nieprawidłowości proceduralnych do jakich doszło w postępowaniu przed organem I instancji, przede wszystkim nadmiernego czasu jego trwania ([...]) i narażenia skarżących na koszty m.in. ekspertyzy w sytuacji gdy miało dojść do umorzenia sprawy z powodu braku zgody uczestniczki postępowania.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Skargę uznać należy za zasadną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, że stronami postępowania w sprawie usunięcia drzewa z posesji stanowiącej współwłasność są wszyscy jej współwłaściciele. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tak więc, wobec cofnięcia zgody na usunięcie drzewa przez jednego ze współwłaścicieli terenu, złożony wniosek posiadał braki i skoro braków tych nie uzupełniono zaistniały podstawy do uznania, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. W związku z tym na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. należało je umorzyć. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego jak stwierdził organ, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest jednego z niezbędnych elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji rozstrzygającej co do istoty. W rozpatrywanej sprawie brak było skutecznego wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa, tj. wniosku wszystkich stron postępowania - współwłaścicieli nieruchomości.

Stanowisko takie nie jest w świetle obowiązujących przepisów zasadne. Czym innym są braki formalne wniosku, które muszą być uzupełnione, aby postępowanie mogło się toczyć, a czym innym brak elementu konstytutywnego w postaci oświadczenia woli strony postępowania administracyjnego. Braki formalne, które nie zostały usunięte pomimo wezwania organu powodują pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 k.p.c.), zamykając drogę do dalszego postępowania. Natomiast brak oświadczenia woli wpływa na sposób merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Zatem obie te sytuacje nie dają podstawy do stwierdzenia, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 k.p.a. W przedmiotowej sprawie złożenie wniosku było skuteczne, a brak oświadczenia woli - zgody na wycięcie drzewa stanowiło ewentualną, merytoryczną przeszkodę w pozytywnym rozpoznaniu wniosku. W tej sytuacji umorzenie postępowania w trybie art. 105 k.p.a. stanowiło istotne naruszenie prawa procesowego.

W związku z powyższym należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa i dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.