Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1249/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 153, art. 184
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Marta Laskowska - Pietrzak Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 4 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Wojewody [...] i [...] sp. k. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 1010/17 w sprawie ze skarg Z. B. i Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. oddala skargi kasacyjne; 2. oddala wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 listopada 2017 r. sygn. akt. II SA/Kr 1010/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu sprawy ze skarg Z. B. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę (pkt I) i zasądził od Wojewody [...] na rzecz Z. B. kwotę 997 zł oraz na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. kwotę 500 zł – tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt II).

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623; dalej: Prawo budowlane), zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla [...] sp. k. na zamierzenie budowlane pn. Budowa zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynki A i B) z garażami podziemnymi dla samochodów osobowych i instalacjami wewnętrznymi (wod.-kan., c.o., wentylacji mechanicznej, elektryczną, słaboprądową i teletechniczną), wewnętrznym układem drogowym z naziemnymi miejscami postojowymi, infrastrukturą techniczną (instalacją kanalizacji sanitarnej, instalacją kanalizacji opadowej ze zbiornikiem retencyjnym, energetyczną - wewnętrzne linie zasilające, oświetleniem zewnętrznym), rozbiórką elementów nieczynnej instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej, rozbiórką fragmentów istniejących fundamentów oraz przebudową kolidującej instalacji teletechnicznej na dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli: Z. B., M. R., M. R., Z. S. oraz Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego wskazując, że odwołujący się nie posiadają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, albowiem nieruchomości, których są właścicielami (współwłaścicielami, zarządcami), nie są objęte obszarem oddziaływania inwestycji.

Wskutek rozpoznania skarg Z. B. i Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 50/14 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż z uwagi na niekompletną i nieprecyzyjną analizę przepisów technicznych, na podstawie, których ustala się obszar oddziaływania planowanego obiektu, krąg stron postępowania został zawężony przedwcześnie.

Skarga kasacyjna wniesiona przez inwestora została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2002/14.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze. Przeprowadziwszy ponowne postępowanie w zakresie badania obszaru oddziaływania, które znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji w postaci odniesienia się do podstawowych przepisów warunków technicznych służących wyznaczeniu obszaru oddziaływania planowanej inwestycji oraz do przepisów wskazanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2014 r., organ odwoławczy nie znalazł podstaw do rozszerzenia obszaru oddziaływania planowanej inwestycji.

Decyzja z dnia [...] sierpnia 2016 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 21 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1321/16 uchylił decyzję Wojewody [...] wskazując w uzasadnieniu na brak dostatecznego odniesienia się do treści wyroku z dnia 1 kwietnia 2014 r. i tym samym naruszenie art. 153 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm; dalej: k.p.a.) oraz art. 80 ust. 2, art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), umorzył postępowanie odwoławcze z odwołania Z. B., M. R., Z. S. i Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że w wyroku z dnia 21 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Wojewodę [...] do kontroli kręgu stron postępowania w świetle innej zasady niż wynika to z treści art. 28 ust. 2 Prawa budowlane, a mianowicie wskazał, że jeżeli przepisy prawa materialnego nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel tej sąsiedniej działki winien być stroną postępowania o pozwolenie na budowę. Zasada ta wynika z fundamentalnej równości osób uczestniczących w postępowaniu administracyjnym względem prawa, niemniej traci swoją moc w chwili, gdy odległości planowanego obiektu budowlanego od innych obiektów budowlanych są większe niż te, które są przewidziane w przepisach prawa, czyli gdy nie można w świetle przepisów określić obowiązków czy ograniczeń związanych z zagospodarowaniem i zabudową działki inwestora wynikających z usytuowania względem działki sąsiedniej.

W ocenie Wojewody [...] powyższy zarys kontekstu prawnego znajduje swoje odbicie w postępowaniu administracyjnym zakończonym przez Prezydenta [...] wydaniem decyzji z dnia [...] września 2013 r. Organ w decyzji tej ustalił bowiem, na podstawie art. 3 ust. 20 Prawa budowlanego, obszar oddziaływania obejmujący nieruchomości nr [...], obręb [...]. Tym samym w omawianym postępowaniu o pozwolenie na budowę brały udział na prawach strony osoby będące właścicielami, użytkownikami wieczystymi i zarządcami wskazanych nieruchomości. Działka nr [...] jest działką objętą projektem zagospodarowania terenu, co do której inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nią na cele budowlane. Działka nr [...] jest działką położoną wzdłuż wschodniej granicy działki objętej inwestycją. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że w odległości 1,50 – 2,88 m od jej granicy planowany jest zjazd do garażu podziemnego, ponadto przy granicy tej działki od strony planowanego przedsięwzięcia usytuowane są trzy budynki gospodarcze. Takie usytuowanie zabudowy i zagospodarowanie terenu zarówno istniejące, jak i planowane na działce nr [...], powoduje istotne ograniczenia w zagospodarowaniu terenu w związku z planowaną inwestycją. Taki stan rzeczy wynika bezpośrednio z konieczności uwzględnienia przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej (§ 271 – 273 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) i przepisów dotyczących zapewnienia naświetlenia i nasłonecznienia (§ 13, 60 warunków technicznych). Oznacza to, że właściciel działki nr [...] – A. M. jednoznacznie ma interes prawny w niniejszym postępowaniu. W dalszej kolejności organ odwoławczy umotywował przyczyny, dla których niezbędne było objęcie obszarem oddziaływania planowanej inwestycji działek nr [...] i nr [...].

Organ odwoławczy powtórzył ustalenia poczynione w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2014 r., że nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] (na której znajduje się budynek zarządzany przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w K.) bezpośrednio graniczy z planowaną przez inwestora inwestycją, tj. działką nr [...]. Wojewoda [...] zbadał oddziaływanie planowanej inwestycji na działce nr [...] na działki nr [...] (droga dojazdowa) i nr [...] (zabudowana budynkiem wielorodzinnym przy ul. [...]) i nie stwierdził, aby działki te zlokalizowane były w obszarze oddziaływania omawianej inwestycji. Działka nr [...] stanowi dojazd do inwestycji i jest współwłasnością również inwestora, a zarazem nie jest objęta skarżonym pozwoleniem na budowę. Sam fakt wykorzystania tej działki jako dojazdu nie powoduje potrzeby uwzględnienia jej w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Uciążliwości natomiast związane ze zwiększeniem natężenia ruchu zaliczył do faktycznych interesów, a nie prawnych.

Działka nr [...] graniczy z działką inwestycyjną nr [...], a projektowany w sąsiedztwie budynek A jest oddalony od tej granicy o 10,96 m. Istniejący budynek nr [...] jest oddalony od tejże granicy o 11,88 m. Odległość między budynkami wynosi zatem 22,84 m. Z analizy zapewnienia naświetlenia wynika, że wysokość przesłaniania wynosi 10,93 m, dla najniżej usytuowanych okien w budynku na działce nr [...]. Oznacza to, że jeżeli odległość budynku przesłaniającego od budynku przesłanianego jest większa od wysokości przesłaniającej najniższe okna, to tym bardziej wysokość przesłaniania okien usytuowanych na trzecim piętrze. Stanowi to spełnienie wymogów cytowanego przepisu. W takiej okoliczności, z uwagi na ekonomikę postępowania administracyjnego, organ odstąpił od badania lokalizacji okien i kątów 60° na elewacji przesłanianej. W ocenie organu odwoławczego w niniejszym postępowaniu nie zachodzą także okoliczności regulowane § 13 ust. 3, 4, warunków technicznych, ponieważ obiekt przesłaniający ma więcej niż 3 m szerokości, jak również dzielnica, w której sytuuje się planowaną inwestycję, nie ma charakteru śródmiejskiego. Z analizy zacieniania i przesłaniania załączonej do projektu budowlanego, wykonanej metodą geometrycznej analizy modeli rzutów poszczególnych elementów projektu budowlanego, którą sporządzili projektanci legitymujący się stosownymi uprawnieniami oraz wpisem do [...] Okręgowej Izby Architektów RP, wynika, że zacienienie elewacji istniejącego budynku nr [...] wywołane przez projektowany budynek A w dniach równonocy wiosennej i jesiennej zaczyna następować od godziny 14:40, przy czym cień nachodzący na elewację zacienianego budynki nie dociera do najniżej usytuowanych okien. Przywołując treść § 60 warunków technicznych organ odwoławczy stwierdził, że forma planowanego budynku zapewnia czas nasłonecznienia budynku istniejącego na działce nr [...], czyli spełnia obowiązek określony w tym przepisie. Oznacza to, że planowana inwestycja w tym zakresie nie powoduje ograniczenia zagospodarowania i użytkowania działki nr [...], więc nie ma podstaw do uznania właścicieli poszczególnych lokali, jak i Wspólnoty Mieszkaniowej za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zagrożenia zalewaniem przez wody opadowe w związku z nową inwestycją stwierdzono, iż projekt budowlany przewiduje instalację kanalizacji opadowej wprowadzoną do zbiorników retencyjnych na działce inwestycji. Zgodnie zatem z § 29 warunków technicznych dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione, wody opadowe zostaną zagospodarowane na powierzchni działki budowlanej.

Powyższe wskazuje, że wykluczone jest, by zamierzenie inwestycyjne na działce nr [...], obręb [...], w jakikolwiek sposób ograniczało zagospodarowanie nieruchomości działek nr [...] (droga dojazdowa) i [...] (ul. [...]).

Zajmując stanowisko wobec oddziaływania planowanego obiektu budowlanego na działkę nr [...], obręb [...], Wojewoda [...] wyjaśnił, że jest ona zabudowana budynkiem mieszkalnym przy ul. [...]. Ściany tego budynku są usytuowane pod kątem od granicy działki inwestycjnej nr [...], w odległości minimalnej 5,35 m (wymiar z mapy sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych) – w narożniku istniejącego budynku najbardziej zbliżonym do granicy. Odległość tego budynku w tym samym kierunku od jego granicy własnej wynosi ok. 1,5 m. Projektowany natomiast budynek B jest usytuowany w odległości 18,45 m. W tej odległości znajduje się elewacja wschodnia budynku B o szerokości 22,49 m i wysokości przesłaniania 13,02 m. W punkcie zatem największego zbliżenia projektowanego budynku do budynku istniejącego na działce nr [...] wysokość przesłaniania jest mniejsza od odległości między zabudową projektowaną i istniejącą. W świetle treści cytowanego powyżej § 13 warunków technicznych odległość budynku przesłaniającego od budynku przesłanianego jest większa od wysokości przesłaniania. Stanowi to spełnienie wymogów przywołanego przepisu. W takiej okoliczności, z uwagi na ekonomikę postępowania administracyjnego, odstąpiono od badania lokalizacji okien i kątów 60° na elewacji przesłanianej. W ocenie organu odwoławczego w niniejszym przypadku również nie zachodzą okoliczności regulowane § 13 ust. 3, 4, warunków technicznych, ponieważ obiekt przesłaniający ma więcej niż 3 m szerokości, jak również dzielnica, w której sytuuje się planowaną inwestycję nie ma charakteru śródmiejskiego. Zacienienie natomiast wywołane przez projektowany budynek B w dniach równonocy wiosennej i jesiennej naroża cokołu elewacji budynku przy ul. [...] zaczyna następować od godziny 14.20. W świetle § 60 warunków technicznych forma planowanego budynku zapewnia czas nasłonecznienia budynku istniejącego na działce nr [...] od godziny 8:00 do 14:20, czyli 6 godzin 20 minut. Spełnienie wymagań nasłonecznienia w stosunku do naroża cokołu budynku oznacza, że tym bardziej jest on spełniony w odniesieniu do okna usytuowanego w elewacji tego budynku. Oznacza to, że planowana inwestycja w tym zakresie nie powoduje ograniczenia zagospodarowania i użytkowania działki nr [...], więc nie ma podstaw do uznania jej właścicieli za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.

Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego usytuowania projektowanego obiektu z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe (§ 271 warunków technicznych w granicznych wypadkach wskazuje odległość budynków 20 m) organ wskazał, iż projektowana inwestycja zalicza się do kategorii ZL, czyli odległość pomiędzy ścianami zewnętrznymi projektowanych budynków i budynków istniejących na działce nr [...] wynosić ma nie mniej niż 8 m, a wynosi 18,45 m. Brak jest zatem uzasadnienia dla tego zarzutu.

Z powyższego wynika, zdaniem organu administracji, iż projektowany budynek B nie powoduje ograniczenia sposobu użytkowania i zagospodarowania działki nr [...].

Z projektu budowlanego wynika, że w garażu podziemnym zapewniono 87 miejsc postojowych dla samochodów lokatorów, co wobec planowanych 86 mieszkań daje współczynnik ponad 1 miejsce postojowe na lokal mieszkalny, jest zgodne z wytycznymi określonymi w decyzji Prezydenta [...] o warunkach zabudowy. Ponadto w projekcie budowlanym przewidziano 4 miejsca postojowe na powierzchni działki budowlanej dla użytkowników przebywających okresowo oraz jedno miejsce postojowe dla osoby niepełnosprawnej. Parametry te spełniają wymagania cytowanego przepisu i ograniczają oddziaływanie planowanej inwestycji do obszaru działki budowlanej. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że cztery miejsca postojowe zlokalizowane na powierzchni działki zostały usytuowane w odległości 12,38 m od najbliższej granicy działki nr [...] (spełniając wymóg § 19 ust. 1 warunków technicznych) i w odległości 5,00 m i 10,00 m od ściany z oknami pomieszczeń przeznaczonych na pobyt stały (spełniając wymóg § 19 ust. 2 warunków technicznych). § 19 ust. 3 i 4 warunków technicznych nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ na żadnej z badanych działek nie znajduje się budynek opieki zdrowotnej, oświaty i wychowania ani plac zabaw czy boisko dla dzieci i młodzieży, jak również przedmiotem projektu budowlanego nie są miejsca postojowe w granicach linii rozgraniczających drogę. W świetle powyższego, zdaniem organu odwoławczego, oddziaływanie planowanej inwestycji w zakresie miejsc postojowych nie przekracza granic działki inwestycyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 1 kwietnia 2014 r. wskazał dodatkowo organowi odwoławczemu na brak kontroli projektu budowlanego w odniesieniu do nadmiernej emisji hałasu, która mogłaby stanowić przyczynę ograniczenia możliwości zagospodarowania działek sąsiednich. W odniesieniu do powyższego zarzutu organ stwierdził, że przedmiotem planowanej inwestycji jest zabudowa mieszkalna wielorodzinna, w stosunku do której nie mierzy się poziomu hałasu, ponieważ z zasady poziom hałasu funkcji mieszkalnej wielorodzinnej jest znikomy w porównaniu do poziomu hałasu przykładowo infrastruktury miejskiej lub obiektów przemysłowych.

Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli Z. B. oraz Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K.

Z. B. wskazał na naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 50/14 oraz z dnia 21 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1321/16. Wniósł o uchylenia zaskarżonej decyzji.

W swojej skardze Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K. podniosła zarzuty naruszenia:

1) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez dokonanie błędnej wykładni tych przepisów, polegającej na przyjęciu, że sformułowanie "obszar oddziaływania obiektu" w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy odnosić wyłącznie do projektowanego budynku, podczas gdy w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego ustawodawca definiuje pojęcie "obszar oddziaływania obiektu" w sposób szerszy – co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia przez organ, że nieruchomość będąca w zarządzie skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji (pomimo iż w rzeczywistości budowa przedmiotowego obiektu ma wpływ na powyższą nieruchomość – zarówno poprzez wprowadzenie ograniczeń w zagospodarowaniu terenu, jak i poprzez naruszenie stosunków wodnych oraz norm emisji hałasu);

2) § 28 ust. 2 i § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny budynki i ich usytuowanie poprzez nieprzedstawienie szczegółowych informacji i obliczeń mających na celu wykazanie, że zastosowany sposób odprowadzania wód do zbiorników retencyjnych jest prawidłowy - w sytuacji, gdy w rzeczywistości doszło do niedozwolonej zmiany naturalnego spływu wód opadowych poprzez skierowanie ich na teren nieruchomości sąsiedniej (tj. działki nr [...] pozostającej w zarządzie skarżącego);

3) § 1 pkt 1 lit. a, pkt 2 i 3 oraz § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku poprzez ich niezastosowanie do właściwego określenia obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji;

4) art. 153 p.p.s.a. poprzez całkowite lekceważenie i niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie;

5) art. 10 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie będące konsekwencją błędnego uznania, że skarżący nie ma interesu prawnego we wzięciu udziału w postępowaniu w charakterze strony, pomimo że projektowana inwestycja ogranicza jego prawo do korzystania z własnej nieruchomości i narusza stosunki wodne oraz normy hałasu;

6) art. 1 w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez podjęcie pozornych działań mających na celu aktualizację stron postępowania, a pomijających działkę nr [...] pozostającą w zarządzie skarżącego oraz nieodniesienie się w zaskarżonej decyzji do treści pisma skarżącego odnoszącego się do tych działań;

7) art. 7 k.p.a. poprzez celowe prowadzenie postępowania w taki sposób, aby skarżący zniechęcił się do dalszego kwestionowania błędnych i tendencyjnych decyzji organu (tj. poprzez trzykrotne wydanie identycznej decyzji bez uwzględnienia wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i Naczelnego Sądu Administracyjnego – co stanowi całkowite zaprzeczenie zasadom rzetelnej procedury, uwzględniającej interes społeczny i słuszny interes obywateli)

W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skarg, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W wyniku rozpoznania ww. skarg Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywołanym na wstępie wyrokiem z dnia 30 listopada 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał na treść art. 153 p.p.s.a. i skonkretyzował, że już w uzasadnieniu pierwszego z postępowań sądowych wszczętych na skutek skargi na umorzenie postępowania odwoławczego, zakończonej wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 50/14, wskazano, iż cyt. "z przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego wynika, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę będzie także "zarządca nieruchomości". Zdaniem Sądu w pojęciu tym mieści się także ułomna osoba prawna, jaką jest Wspólnota Mieszkaniowa. Nie ulega przy tym wątpliwości, że działka nr [...], jako położona w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji, znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, co uzasadnia objęcie statusem strony wskazanego powyżej podmiotu". Sąd uznał, że w rozstrzygnięciu tym poprzednio orzekający Sąd wskazał wyraźnie, iż Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K. jest stroną tego postępowania. Organ nie miał podstaw, by okoliczność tę kwestionować w innej formie niż wywiedzenie skargi kasacyjnej. Ponownie rozpoznając sprawę organ nie miał legalnych podstaw do niezastosowania się do tego wyraźnego i jednoznacznego wskazania. Okoliczność ta nie powinna być przedmiotem dalszej polemiki dokonywanej przez organ. Pomimo tego faktu organ jeszcze dwukrotnie odmówił Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w K. przymiotu strony, umarzając postępowanie z odwołania tego podmiotu. Wyraźne wskazanie Sądu, przy braku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, bezwzględnie wiązało organ (ale też Sąd ponownie rozpoznający tę sprawę). Kolejne umorzenie postępowania odwoławczego było zatem, w ocenie Sądu, w sposób ewidentny wadliwe.

Z kolei w wyroku z dnia 21 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1321/16, wydanym ze skargi na decyzję powtórnie (drugi raz) umarzającą postępowanie odwoławcze, Sąd analizując zarzuty skargi Z. B. wskazał, iż "trafne są też zarzuty skarg dotyczące nadmiernie ogólnikowych stwierdzeń organu, iż wody opadowe z działki inwestycji, będą odprowadzane do zbiorników retencyjnych. W tym zakresie brak jakichkolwiek szczegółowych informacji i obliczeń, czy zastosowany sposób odprowadzania wód opadowych jest prawidłowy, a ma to istotne znaczenie z uwagi na usytuowanie działki inwestora powyżej działek należących do skarżących". Ponownie rozpoznając sprawę organ ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia faktu, że projekt budowlany przewiduje instalację kanalizacji opadowej wprowadzoną do zbiorników retencyjnych na działce inwestycji. Organ nie przeprowadził żadnych ustaleń, w zakresie, do którego został zobligowany przez Sąd i nie zajął żadnego stanowiska w przedmiocie, czy projektowany sposób odprowadzania wód opadowych jest wystarczający, by zabezpieczyć nieruchomość skarżącego przed zalewaniem z uwagi na usytuowanie obu działek (działka skarżącego jest poniżej działki planowanej inwestycji – wg skarżącego ponad 1 m), a także np. czy zakres projektowanych utwardzeń powierzchni terenu przyszłej inwestycji nie utrudni naturalnego odprowadzania wód opadowych. Organ pominął też milczeniem podnoszone przez stronę wątpliwości co do podniesienia terenu inwestycji oraz usytuowania na terenie inwestycji zbiornika ściekowego w niewielkiej odległości od studni na działce skarżącego.

Sąd wskazał także, odnosząc się do wskazań zawartych w ostatnim z przywołanych wyroków, że organ administracji nie odniósł się do konieczności kontroli projektu w zakresie emisji hałasu.

Dodatkowo Sąd wojewódzki stwierdził, że obszar oddziaływania obiektu budowlanego to także teren, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa. Przymiot strony w prawie budowlanym nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. Obszar oddziaływania obiektu nie może być zatem utożsamiany tylko i wyłącznie z brakiem zachowania przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi czy z zakresu ochrony środowiska. Obiekt budowlany może bowiem wprowadzać określone ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza, że jego realizacja jest niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi i co za tym idzie, że nie można będzie uzyskać na jego realizację pozwolenia na budowę. Powołując się na treść art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego Sąd pierwszej instancji stwierdził, że podmioty będące właścicielami działek położnych w otoczeniu działki inwestycyjnej powinny mieć możliwość sprawdzenia tego, czy zostały spełnione normy określone w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych. Nie można przepisu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego rozumieć wąsko, gdyż w ten sposób poza obszarem oddziaływania obiektu pozostałyby wszystkie nieruchomości w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego, które są już zabudowane i użytkowane w określony sposób. Obszar oddziaływania inwestycji to nie obszar, na jaki inwestycja będzie oddziaływać niezgodnie z prawem (stwierdzenie takiego faktu skutkować powinno odmową udzielenia pozwolenia na budowę), ale obszar, na który będzie oddziaływać w jakikolwiek sposób, jak choćby przez zacienienie czy hałas i choćby oddziaływanie to było dozwolone, tj. niesprzeczne z przepisami regulującymi dopuszczalny ich poziom. Przedmiotowa inwestycja dotyczy budowy zespołu dwóch budynków wielorodzinnych. Dla Sądu wojewódzkiego pozostało oczywiste, iż bezpośrednio sąsiadujące nieruchomości znajdują się w zasięgu oddziaływania tej inwestycji, szczególnie nieruchomości zabudowane. Ze skarżonej decyzji wynika, iż budynek na działce nr [...] jest zacieniany przez budynek oznaczony jako budynek B, od godz. 14. Niezależnie od tego, czy zacienianie to jest dozwolone, tj. zgodne z wymogami, o których mowa w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, niewątpliwie projektowany budynek będzie oddziaływał na nieruchomość Z. B. i powinien on być stroną tego postępowania.

Sąd stwierdził także, że kwestia posiadania przymiotu strony przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w K. została prawomocnie przesądzona wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 50/14.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie, orzekając jednocześnie o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.

Wojewoda [...] i [...] sp. k. z siedzibą w W. wnieśli skargi kasacyjne od ww. wyroku.

Wojewoda [...] we wniesionej skardze kasacyjnej zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego – art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332) w zw. z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż skarżącym Z. B. i Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w K. przysługuje status strony w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla [...] sp. k., podczas gdy zdaniem skarżącego kasacyjnie działki należące dla Z. B. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego będącego przedmiotem pozwolenia na budowę i tym samym podmioty te nie posiadają interesu prawnego legitymującego ich do uznania za strony postępowania;

2) naruszenie prawa procesowego:

– art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że brak było przesłanek do przyjęcia, że postępowanie wywołane wniesieniem odwołań przez Z. B. i Wspólnotę Mieszkaniową była bezprzedmiotowe z uwagi na brak przymiotu stron odwołujących się,

– art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jasnych i przekonywujących motywów stanowiących konsekwentną i logiczną całość, pozwalającą na jednoznaczne ustalenie przesłanek, jakimi kierował się Sąd podejmując zaskarżane orzeczenie.

W oparciu o powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Wojewoda [...] wskazał, że przymiot strony przysługuje jedynie tym właścicielom nieruchomości sąsiednich, na których inwestycja oddziałuje w sposób ograniczający jej zagospodarowanie. Nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, iż sama potencjalna, teoretyczna możliwość ograniczeń w sposobie zagospodarowania działki wskutek powstania w sąsiedztwie obiektu budowlanego, bez potrzeby konkretyzowania rodzaju danego ograniczenia i realności jego powstania w okolicznościach danej sprawy wystarcza do zaliczenia tej działki w obręb oddziaływania obiektu. A zatem jeśli projektowana inwestycja nie powoduje naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego, nie wykazuje sprzeczności z normami wynikającymi z przepisów Prawa budowlanego, przepisów dotyczących warunków technicznych, przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej, prawa wodnego, prawa ochrony środowiska itp., to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające interes prawny innych osób i nie uzasadniają przyznania przymiotu strony. W konsekwencji w stanie faktycznym niniejszej sprawy organy administracji architektoniczno-budowlanej wykazały w uzasadnieniu decyzji, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji nie obejmuje działek skarżących Z. B. i Wspólnoty Mieszkaniowej. Organy nie znalazły bowiem jakiegokolwiek przepisu prawa podmiotowego wiążącego sposób zagospodarowania działek skarżących z faktem realizowania inwestycji.

Wojewoda nie zgodził się także ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji co do tego, że w wyroku z dnia 1 kwietnia 2014 r. Sąd wojewódzki przesądził kwestie posiadania przymiotu strony przez Wspólnotę Mieszkaniową. Zdaniem skarżącego kasacyjnie w wyroku tym jednoznacznie wskazano, iż jeżeli Wspólnota Mieszkaniowa może być stroną w postępowaniu administracyjnym, to w tym przypadku należy zbadać, czy nią jest, ponieważ działka nr [...], której Wspólnota jest zarządcą, może znajdować się w obszarze oddziaływania inwestycji, gdyż działka ta graniczy z działką nr [...] objętą obszarem inwestycji. W wyroku tym Sąd zarzucił Wojewodzie [...], iż ten nie przeprowadził kontroli obszaru oddziaływania inwestycji w zakresie, który pozwalałby na wykluczenie Wspólnoty jako strony.

[...] sp. k. zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów:

1) prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

– art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez błędne uznanie, że obszar oddziaływania obiektu obejmuje wszystkie nieruchomości, na które projektowany obiekt oddziałuje w jakikolwiek sposób, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje na to, że obszar oddziaływania obiektu obejmuje tylko te nieruchomości, na które obiekt oddziałuje w sposób wprowadzający ograniczenia w zagospodarowaniu tych nieruchomości,

– art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 punkt 20 Prawa budowlanego poprzez błędne uznanie, że nieruchomości należące do skarżących zlokalizowane są w obszarze oddziaływania objętej pozwoleniem na budowę inwestycji;

2) przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

– art. 153 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że w wyroku z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 50/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie jednoznacznie przesądził o tym, że Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K. powinna być stroną przedmiotowego postępowania,

– art. 153 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że w zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. Wojewoda [...] nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 50/14 oraz z dnia 21 grudnia 20016 r. sygn. akt II SA/Kr 1321/16,

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez uchylenie decyzji, która nie narusza przywołanych przepisów prawa materialnego,

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji wydanej bez naruszenia przepisów procedury administracyjnej z uwagi na przeprowadzenie w ramach kolejnego rozpatrywania sprawy wnikliwego postępowania wyjaśniającego oraz wyczerpującego uzasadnienia wydanej w sprawie decyzji.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i wydanie wyroku oddalającego skargi, bądź ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wywiedzionej skargi Spółka nie zgodziła się z twierdzeniami Sądu pierwszej instancji, jakoby kwestia uznania za stronę postępowania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. została jednoznacznie przesądzona w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2014 r. Zdaniem Spółki treść uzasadnienia tego wyroku nie daje podstaw do tak kategorycznych stwierdzeń, a wręcz przeciwnie, wskazuje raczej na brak możliwości jednoznacznego ustalenia w tamtym okresie, czy Wspólnocie Mieszkaniowej powinien przysługiwać przymiot strony, co wynikało z braku wszechstronnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy przez Wojewodę [...] przed wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. W przywołanym wyroku wskazano również na potrzebę dokonania oceny (w ponownie przeprowadzonym postępowaniu), czy planowana inwestycja będzie w sposób negatywny wpływać na nieruchomość sąsiednią, np. stanowiąc źródło nadmiernej emisji hałasu.

Skarżąca zakwestionowała m.in., że zawarte w wyroku z dnia 1 kwietnia 2014 r. rozważania co do objęcia działki nr [...] obszarem oddziaływania projektowanego obiektu stanowią jednoznaczne wskazanie co do dalszego postępowania w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., nakazujące Wojewodzie [...] uznanie Wspólnoty Mieszkaniowej [...] za stronę przedmiotowego postępowania. Zdaniem skarżącej nie sposób za bezwzględnie wiążące, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., uznać stwierdzenie Sądu, które pozostaje w oczywistej sprzeczności z pozostałą częścią uzasadnienia wyroku, a dodatkowo, które zostało wyrażone na marginesie rozważań dotyczących zupełnie innej kwestii (tj. generalnej legitymacji wspólnoty mieszkaniowej do występowania w charakterze strony postępowania).

Spółka zakwestionowała również stanowisko Sądu pierwszej instancji w przedmiocie zasad określania granic obszaru oddziaływania obiektu wynikających z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. W ocenie Spółki granice obszaru oddziaływania inwestycji to nie obszar, na który będzie ona oddziaływać w jakikolwiek sposób, lecz taki, który spowoduje ograniczenia możliwości zagospodarowania nieruchomości sąsiednich. Inwestycja objęta kwestionowanym pozwoleniem na budowę nie wprowadza żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości pozostającej w zarządzie Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. Działka nr [...] została już w całości zagospodarowana, a obowiązujące przepisy prawa wykluczają dokonywanie zmian w sposobie zagospodarowania tej nieruchomości. Biorąc pod uwagę ustalenia planu określające dopuszczalny sposób zagospodarowania nieruchomości skarżącej wspólnoty nie może ulegać wątpliwości, że realizacja inwestycji w żaden sposób nie może ograniczyć możliwości zagospodarowania terenu działki nr [...]. W szczególności nie ogranicza możliwości lokalizowania nowej zabudowy (gdyż lokalizacja takiej zabudowy w świetle ustaleń planu jest całkowicie wykluczona), jak również nie ogranicza możliwości wykonywania w odniesieniu do istniejącego na tej działce budynku robót budowlanych obejmujących remont, przebudowę i jego odbudowę (w istniejących gabarytach), jak również nie ogranicza możliwości zmiany sposobu użytkowania budynku.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie nie sposób również twierdzić, że objęta pozwoleniem na budowę inwestycja ogranicza możliwość korzystania z tej nieruchomości skarżącej Wspólnoty w sposób dotychczasowy, skoro istniejący na tej działce budynek mieszkalny w dalszym ciągu spełnia wszystkie wymagania przewidziane przepisami prawa.

Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej Wojewody [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesione skargi kasacyjne należało uznać, że nie zawierają ona usprawiedliwionych podstaw.

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że była ona dwukrotnie przedmiotem rozstrzygania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie i dodatkowo przez Naczelny Sąd Administracyjny. Art. 153 p.p.s.a. wskazuje natomiast, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone wyroku sądu wiążą w sprawie organy, których działanie (...) było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie.

Sąd pierwszej instancji uchylając zaskarżone rozstrzygnięcie stwierdził, że w poprzednio wydanych rozstrzygnięciach (wyroku z dnia 1 kwietnia 2014 r. i z dnia 21 grudnia 2016 r.) Sąd zawarł taką ocenę prawną, która jednoznacznie wskazywała, iż skarżącym wówczas podmiotom przysługuje przymiot strony. To stanowisko Sądu jest obecnie kwestionowane przez podmioty wnoszące skargi kasacyjne. Wobec powyższego w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a.

Rację ma Sąd pierwszej instancji wskazując, iż kwestia przymiotu strony, a co więcej wykładnia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego została ostatecznie przesądzona w przywołanych wyżej wyrokach. I tak, w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1321/16 Sąd stwierdził (odnosząc się częściowo także do poprzednio wydanego rozstrzygnięcia, którym na mocy tego samego przepisu, tj. art. 153 p.p.s.a., był związany): "jeżeli przepisy prawa materialnego nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki (w tej sprawie działki nr [...]) względem działki sąsiedniej ([...]), to tym samym właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) tej sąsiedniej działki winien być stroną postępowania o pozwolenie na budowę, niezależnie od tego, czy w ocenie organu projekt budowlany spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa. Skutki powstającego w sąsiedztwie danej nieruchomości obiektu, w pierwszej kolejności dotykają nieruchomości bezpośrednich sąsiadów, którzy poprzez udział w postępowaniu winni mieć możliwość podnoszenia takich okoliczności, które zapewnią zabezpieczenie ich interesu prawnego, chronionego w szczególności Konstytucją RP. W ten sposób otwiera się dla właściciela nieruchomości sąsiedniej możliwość udziału w postępowaniu po to, aby mógł, wraz z organem administracji publicznej, strzec przestrzegania tych przepisów prawa, które zostały uchwalone w celu rozwiązywania konfliktów rodzących się pomiędzy właścicielami nieruchomości sąsiednich w związku z wykonywaniem przez każdego z nich prawa własności poprzez zabudowę nieruchomości". Dalej, odnosząc się w dalszym ciągu do uzasadnienia wyroku z dnia 1 kwietnia 2014 r. Sąd ten stwierdził także, że wydając decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego z uwagi na brak przymiotu strony istotne jest nie tyle, czy planowane zamierzenie jest zgodne z prawem, lecz to, czy inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu działki podmiotu wnoszącego odwołanie. Jednocześnie Sąd dalej podkreślił, odnosząc się do zarzutów skarżącego Z. B., że to, iż ze względu na przepisy przeciwpożarowe lokalizacja planowanego budynku jest odpowiednia w stosunku do już istniejących budynków, nie oznacza, że lokalizacja ta nie ma wpływu na inne części jego działki, które nie są, ale mogą być zabudowane w przyszłości. Odnosząc się do zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Sąd stwierdził, że plan dopuszcza przebudowę, odbudowę lub remont istniejących budynków oraz zmianę sposobu ich użytkowania. Natomiast organ nie analizował, czy projektowana zabudowa, która od budynku Z. B. znajduje się w odległości mniejszej niż w niektórych wypadkach minimum określone w przepisach przeciwpożarowych, nie ogranicza skarżącego w zmianie sposobu użytkowania istniejącego budynku, zastosowaniu określonych materiałów budowlanych w przypadku przebudowy, odbudowy lub remontu czy też sytuowania obiektów i urządzeń, o jakich stanowi § 29 ust. 2 planu.

W świetle powyższych zapisów nie może budzić wątpliwości, że w poprzednio wydanych rozstrzygnięciach sądy zajęły stanowisko, iż przyznanie właścicielowi nieruchomości sąsiedniej przymiotu strony nie musi wiązać się z tym, że planowana inwestycja nie spełnia warunków określonych w przepisach prawa materialnego. Wystarczy że, nawet w granicach prawa, nakłada określone obowiązki na właścicieli nieruchomości sąsiednich. Jednocześnie skoro – jak wskazał Sąd – Z. B. ma możliwość, zgodnie z zapisami planu, przebudować, odbudować lub dokonać remontu budynku jak też zmienić sposób jego użytkowania, to biorąc pod uwagę odległość jego obiektu od planowanej inwestycji będzie zobligowany do dostosowania się do zapisów warunków technicznych w zakresie ochrony przeciwpożarowej, co najmniej w zakresie użytych materiałów. Tym samym rację ma Sąd pierwszej instancji wskazując, że ocena prawna zawarta w wyroku z dnia 21 grudnia 2016 r. nie pozwalała na umorzenie postępowania odwoławczego w stosunku do Z. B. w powodu braku po jego stronie przymiotu strony. Interpretacja art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane dokonana w uzasadnieniu tego wyroku pozwala stwierdzić, że nieruchomość stanowiąca jego własność znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji a to oznacza, że Z. B. przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu.

Rację ma również Sąd pierwszej instancji co do tego, że w poprzednich rozstrzygnięciach przesądzona została także kwestia przymiotu strony skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej. Przede wszystkim w decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r., będącej przedmiotem kontroli Sądu wojewódzkiego i uchylenia wyrokiem z dnia 21 grudnia 2016 r., organ ustalił m.in., że z analizy zacienienia i przesłaniania załączonej do projektu budowlanego wynika, że zacienienie wywołane przez projektowany budynek A w dniach równonocy wiosennej i jesiennej istniejącego budynku nr [...] zaczyna następować od godziny 14:40 Wobec tego, że jak wskazał wcześniej Sąd, uznanie danego podmiotu za stronę postępowania nie musi wiązać się z naruszeniem określonych przepisów prawa materialnego a jedynie wskazanie, że takie oddziaływanie występuje i nawet hipotetycznie ogranicza właściciela sąsiedniej nieruchomości w sposobie zagospodarowania jego działki, to nie może budzić wątpliwości, że działka nr [...] winna znaleźć się w obszarze oddziaływania inwestycji. Podobne stanowisko, choć mniej kategoryczne, zajął również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 kwietnia 2014 r. wskazując, że analiza organu odwoławczego w nieuprawniony sposób ograniczyła się wyłącznie do stwierdzenia, że planowany obiekt nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, w tym w szczególności nie będzie on zacieniał i przesłaniał nieruchomości położonej na działce nr [...], natomiast zachowanie minimalnych odległości dla danego rodzaju obiektów nie przesądza o braku oddziaływania inwestycji.

I wreszcie nie mają racji skarżący kasacyjnie wskazując, że twierdzenie Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 50/14 cyt. "nie ulega wątpliwości, że działka nr [...] jako położna w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, co uzasadnia objęcie statusem strony wskazanego wyżej podmiotu" nie wskazuje na jednoznaczne stanowisko co do posiadania przez Wspólnotę Mieszkaniowa przymiotu strony. Wprawdzie rzeczywiście ocena ta została zawarta w odniesieniu do legitymacji Wspólnoty Mieszkaniowej w ogólności, jako podmiotu posiadającego zdolność sądową lub procesową (w związku z konkretnym zarzutem strony skarżącej), jednakże Sąd w tej części uzasadnienia nie odnosił się jedynie do legitymacji Wspólnoty w rozumieniu art. 30 k.p.a., lecz do nieruchomości – działki ew. nr [...] jako takiej, która znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu i na tej podstawie przyjął legitymację prawną Wspólnoty jako zarządcy.

Konkludując niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej Spółki naruszenia art. 153 p.p.s.a. we wskazanym w skardze zakresie. Prawidłowo bowiem Sąd wojewódzki wskazał, że poprzednie rozstrzygnięcia Sądu, którymi związany był organ administracji i Sąd orzekający w niniejszej sprawie, nie pozwalały na umorzenie postępowania odwoławczego w stosunku do Z. B. i Wspólnoty Mieszkaniowej [...], albowiem Sąd w wyrokach z dnia 1 kwietnia 2014 r. i 21 grudnia 2016 r. zawarł stwierdzenie, że podmioty te posiadają przymiot strony w niniejszym postępowaniu.

Nietrafnie autor skargi kasacyjnej Spółki podniósł również zarzut naruszenia art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego i art. 3 pkt 20 tej ustawy.

Interpretacja ww. przepisu została przedstawiona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Krakowie w przywołanych wyżej wyrokach i tą wykładnią związany był organ administracji oraz Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie. Na tym etapie postępowania nie mogą odnieść skutku zarzuty, które miałyby doprowadzić do zmiany przedstawionej wykładni przepisu przy jednoczesnym niezmienionym stanie prawnym. Kwestionowanie tej wykładni mogło nastąpić jedynie w skardze kasacyjnej od wyroku z dnia 21 grudnia 2016 r., która nie została jednak wywiedziona.

Podobnie jako nieuzasadnione należało ocenić zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej Wojewody [...]. Istota tej skargi sprowadza się do zakwestionowania tych samych elementów, które były przedmiotem zaskarżenia przez Spółkę, a do których odniesiono się wyżej.

Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu administracji Sąd nie naruszył także art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie rozstrzygnięcia zawiera wszystkie elementy, o których mowa w tym przepisie i pozwala na ocenę motywów, którymi kierował się Sąd wydając zaskarżony wyrok.

W świetle powyższego należało uznać, że prawidłowo Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa oraz Z. B. posiadają przymiot strony w sprawie pozwolenia na realizację inwestycji objętej niniejszym postępowaniem. Tym samym organ administracji zobligowany będzie do merytorycznego rozpoznania sprawy z odwołania tych podmiotów. Natomiast nie może ujść uwadze organu administracji, że odwołania w niniejszej sprawie złożone zostały również przez M. R., M. R. i Z. S. Organ uznał, że osobom tym nie przysługuje indywidualny interes prawny uprawniający do skutecznego wywiedzenia odwołania, co skutkowało umorzeniem postępowania odwoławczego. Żadna z tych osób nie zakwestionowała poczynionych przez organ odwoławczy ustaleń a w konsekwencji należało uznać je za prawidłowe.

W świetle powyższego, uznając zarzuty skarg kasacyjnych za niezasadne, skargi te należało oddalić.

Z tych względów, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Jednocześnie Sąd oddalił wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, albowiem Wspólnota nie wykazała poniesienia jakichkolwiek kosztów tego postępowania w rozumieniu art. 205 w zw. z art. 193 p.p.s.a