Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 464/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 25, 27 i 34, art. 44b ust. 1, art. 52a ust. 1.
journal: Dz.U. 2012 poz 124
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia 9 września 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu środka zastępczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia 9 września 2015 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia 25 czerwca 2015 r. o wymierzeniu M. G. kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł za wprowadzanie do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej środka zastępczego.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 30 czerwca 2014 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Opolu z Komendy Miejskiej Policji w [...] wpłynęła wraz z materiałami wyłączonymi ze śledztwa informacja dotyczącą prowadzenia postępowania przygotowawczego przeciwko M. G. o czyn określony w art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Podano nadto, że z opinii biegłego sądowego z zakresu fizykochemii wynika, że zabezpieczona do ww. sprawy substancja to środek 3-MMC posiadająca właściwości psychotropowe i może ona stanowić prawdopodobnie środek zastępczy, tzw. dopalacz.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Opolu na podstawie analizy otrzymanych akt sprawy uznał, że zebrany materiał dowodowy uzasadnia wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku ze stwierdzeniem wprowadzania do obrotu środków zastępczych.

Pismem z dnia 18 maja 2015 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Opolu zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, informując jednocześnie stronę o posiadaniu dowodów i materiałów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, możliwości uzyskania wyjaśnień, składaniu wniosków i zastrzeżeń.

W dniu 11 czerwca 2015 r. pełnomocnik strony zapoznał się z materiałami dowodowymi zgromadzonymi w sprawie.

Decyzją z dnia 25 czerwca 2015 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Opolu nałożył na M. G. karę pieniężną za wprowadzanie do obrotu środka zastępczego pod postacią przeźroczystych kryształków zawierających w skaldzie 3-MMC (3-metylometkatynon), w wysokości 20.000 zł. Jednocześnie organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 2). W uzasadnienie organ podał, że zgromadzony w sprawie materiał dowody potwierdził wprowadzanie przez stronę postępowania do obrotu środka zastępczego. Podniósł, że z treści przekazanych przez policję dokumentów, w tym protokołu zatrzymania posiadanych i należących do strony substancji, tj. przezroczystych kryształków, wyników ich badania przez biegłego sądowego wynika, że zatrzymana substancja jest środkiem zastępczym w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy z dnia 29 lipca 200 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, zwanej dalej u.p.n. Podkreślał organ, że strona nie była producentem środków zastępczych, ale zeznała, iż nabyła je i odsprzedała co najmniej 4 innym osobom. Takie zachowanie wyczerpuje przesłanki z art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, czyli przekazania osobie trzeciej i stąd też na podstawie art. 52a u.p.n. w zw. z art. 44b u.p.n. wymierzono stronie grzywnę w wysokości 20.000 zł. Organ wskazał jednocześnie, że wymierzając karę wziął pod uwagę fakt, że strona wprowadziła do obrotu niewielką ilość środka.

W odwołaniu do powyższej decyzji M. G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzji organu i instancji zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to: art. 52a ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 34 u.p.n polegającą na błędnym ustaleniu, że w niniejszej sprawie mają one zastosowanie, co spowodowało uznanie, że odwołujący wprowadzał do obrotu środki zastępcze; naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 52 a ust. 2 i 3 u.p.n. oraz art. 104 K.p.a. poprzez wymierzenie odwołującemu administracyjnej kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych; art. 7, 77 K.p.a. poprzez brak dążenia organu do wyjaśnienia stanu faktycznego; art. 8, 9, 10, 11, 12, 78, 79, 81 K.p.a. poprzez brak zapoznania strony z zebranym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji i brak wyjaśnienia, na jakiej podstawie uznano, że odwołujący wprowadzał środki zastępcze do obrotu; art. 107 §1 i 3 K.p.a. przez niewskazanie okoliczności, które uznano za dowiedzione oraz dowodów, w oparciu o które przyjęto, że skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze. W uzasadnieniu odwołujący dowodził, że organ dokonał błędnej wykładni pojęcia ustawowego zawartego w art. 4 pkt 34 u.p.n. i przywołując orzecznictwo sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego wskazywał, że osobą trzecią w rozumieniu tego przepisu nie jest konsument jako osoba nabywająca środki psychoaktywne w celu ich użycia. W sytuacji, w której odbiorcą jest konsument następuje nie wprowadzenie do obrotu środków psychoaktywnych, ale ich udzielenie innej osobie. Stwierdził również, że pojęcie "wprowadzania do obrotu": m.in. środków zastępczych, o którym mowa w art. 4 pkt 34 u.p.n. oznacza udostępnianie ich odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim, którzy nie są konsumentami tychże środków. Udostępnianie środków zastępczym osobom trzecim będącym konsumentami oznacza ich udzielanie. Wskazując na powyższe, uznał, że organy orzekające w sprawie dokonały błędnej wykładni przepisu art. 52a ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 34 u.p.n., przyjmując, że skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze. Zauważył nadto, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, opierał się na materiale dowodowym zgromadzonym na potrzeby karnego postępowania przygotowawczego, w szczególności na zeznaniach świadka P. O. i to na ich podstawie najprawdopodobniej przyjął, że skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze. Zaakcentował, że skarżący nie ma pewności, na których dowodach organ się oparł, bowiem nie przeprowadził w tym zakresie swojego postępowania oraz wydając decyzję w żaden sposób nie odniósł się do dowodów, które uznał za udowodnione, a które nie zasługują za wiarę. Tymczasem, zdaniem odwołującego z zeznań świadka R. S. wynika, że środki te kupował on od skarżącego dla siebie i na własny użytek. Jak podaje, nikomu ich nie odsprzedawał, ani też nie udzielał. Tę okoliczność potwierdzają również zeznania świadka B. S. oraz P. H. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy powoduje wadliwość rozstrzygnięcia w oparciu o art. 107 § 3 K.p.a. i stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W oparciu zatem o prawidłowo zgromadzony w sprawie materiał dowodowy niedopuszczalne było, jak to uczyniły organ, przyjęcie, że skarżący wprowadzał do obrotu na terytorium RP środki zastępcze w rozumieniu art. 4 pkt 34 u.p.n. tym bardziej, że nie dokonał własnych ustaleń faktycznych. Uzasadniał, że obowiązkiem organu wydającego decyzję było ustalenie, stosownie do art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., czy skarżący, posiadający środki zastępcze, wprowadzał je do obrotu, tj. czy udostępniał je osobom trzecim, a więc osobom (podmiotom) nie będącym konsumentami oraz, czy skarżący tylko udzielał środków zastępczych innym osobom na ich własny użytek, czy działanie jego miało charakter wprowadzania środków zastępczych do obrotu, zagrożonego administracyjną karą pieniężną od 20.000 do 1.000.000 zł. Brak ustaleń w tym zakresie naruszało wskazane wyżej zasady postępowania dowodowego. Podniósł odwołujący również, iż gromadzenie materiału dowodowego w sprawie odbyło się bez jego wiedzy oraz, że niedopuszczalnym było wystosowanie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z jednoczesnym zobowiązaniem do zapoznania się z aktami. W konsekwencji, jego zdaniem, był pozbawiony możności obrony swych praw, nie mógł bowiem wypowiedzieć się co do każdego ze zgromadzonych dowodów w niniejszej sprawie, a w postępowaniu doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 K.p.a.). W rezultacie, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy brak było podstaw do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej na podstawie art. 52a ust. 1-3 w zw. z art. 4 pkt 34 u.p.n.

Zaskarżoną decyzją z dnia 9 września 2015 r. Opolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania administracyjnego, powołał się na ustalony w sprawie stan faktyczny oraz prawny, orzecznictwo sądów administracyjnych i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa, a w szczególności zarzucanego błędu w interpretacji art. 4 pkt. 34 oraz art. 52a u.p.n. Analizując akta przedmiotowej sprawy organ II instancji uznał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Opolu słusznie nałożył karę finansową, w związku z wprowadzaniem do obrotu przez odwołującego środka zastępczego, tzw. "dopalaczy". Uzasadniał, że z przekazanej Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Opolu przez Wydział Dochodzeniowo - Śledczy Komendy Miejskiej Policji w [...] uwierzytelnionych materiałów z akt głównych wynika, że M. G. wprowadzał do obrotu środek zastępczy w postaci przezroczystych kryształów, zawierających w składzie substancję psychoaktywną 3-MMC. Powyższe potwierdza protokół przesłuchania odwołującego z dnia 25 kwietnia 2014 r., sporządzony przez funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji w [...]. W złożonych zeznaniach odwołujący przyznał się do pozyskania tzw. "kryształu MDMA" w ilości 50 gram, a następnie do jego dalszego wprowadzania do obrotu oraz jego sprzedaży innym osobom, na przełomie jednego miesiąca, w ilości nie mniejszej niż 12 g, za kwotę nie mniejszą niż 550 zł. Powyższe zachowanie wyczerpuje definicję z art. art. 4 pkt. 34 u.p.n. Ponadto w dniu 24 kwietnia 2014 r., w miejscu dorywczej pracy M. G. (lokal [...] mieszczący się w pasażu sklepu [...], ul. [...] w [...]), zabezpieczono towar w postaci kryształków, który był przez stronę wprowadzany do obrotu. Uzasadniał dalej organ, że analizy substancji wykonane przez biegłego sądowego z zakresu badań chemicznych przy Sądzie Okręgowym w [...], wykazały, że badana krystaliczna substancja zawiera substancję psychoaktywną 3-MMC (związek z grupy katynonów) i może stanowić środek zastępczy, tzw. "dopalacz". Na podstawie analizy otrzymanych akt sprawy organ I instancji uznał, że w składzie zatrzymanych przez Policję produktów stwierdzono substancję o działaniu psychoaktywnym, tj.: 3-MMC (3-metylometkatynon). Na dzień wszczęcia sprawy wymieniona substancja nie była kontrolowana ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, natomiast ze względu na swoje właściwości należało uznać ją za środek zastępczy, tzw. "dopalacz", o którym mowa w art. 4 pkt. 27 u.p.n., który stwarzał realne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego. Analizując ustalony stan faktyczny oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji organ odwoławczy uznał je za przejrzyste i wystarczająco wyczerpujące. Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa, tj. błędu w interpretacji art. 52a u.p.n. i art. 4 pkt 34 u.p.n. Akcentował, że zeznania świadków jednoznacznie wskazują na to, że nabywali oni od strony środki zastępcze w celu odurzania się. Ponadto strona podczas przesłuchania w dniu 25 kwietnia 2014 r. przyznała się do wprowadzania do obrotu środków zastępczych oraz opisała ten proceder. Również, zdaniem organu odwoławczego fakt wprowadzania do obrotu środków zastępczych przez odwołującego znalazł potwierdzenie w złożonym odwołaniu. Zatem, skoro odwołujący wprowadzał do obrotu podejrzane produkty, które po przeprowadzeniu badań laboratoryjnych okazały się środkami zastępczymi w rozumieniu u.p.n. to, obowiązkiem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Opolu było nałożenie kary pieniężnej zgodnie z art. 52a u.p.n. Ustalając wysokość kary pieniężnej nałożonej na stronę uznał, że organ I instancji wziął pod uwagę ilość środków zastępczych wprowadzanych do obrotu oraz zauważył, iż wymiar nałożonej kary finansowej jest najniższy z możliwych. Argumentował, że w polskim prawie nie istnieją regulacje, dotyczące "udzielania środków zastępczych", a każde płatne (np. sprzedaż) lub bezpłatne (np. poczęstowanie) przekazanie tzw. "dopalaczy" innej osobie jest ich wprowadzeniem do obrotu i podlega karze finansowej. Na potwierdzenie powyższego, stanowiska organ powołał orzecznictwo sądowe. Odnosząc się do kolejnych zarzutów stawianych organowi I instancji nie stwierdził naruszenia żadnego ze wskazanych przez stronę przepisów, ani prawa materialnego, ani procesowego i w tym zakresie przedstawił stosowną argumentację. Na marginesie rozważań podał nadto, że od dnia 1 lipca 2015 r. na podstawie nowelizacji u.p.n. substancja 3-MMC, którą wprowadzał do obrotu odwołujący jest traktowana na równi z narkotykami.

Z treścią powyższej decyzji nie zgodził się M. G., nadal reprezentowany przez pełnomocnika. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenia kosztów postępowania oraz wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia - sprawy na drodze postępowania przed sądami administracyjnymi. Skarżący ponowił zarzuty zawarte w odwołaniu, tj. naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 52a ust. 1 w zw. z art. 4 pkt. 34 u.p.n. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przez wprowadzanie do obrotu substancji zastępczych należy rozumieć również udzielanie tychże substancji ich konsumentom, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów nie daje podstaw do przyjęcia takiego założenia oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 K.p.a polegające na zaniechaniu wnikliwego rozpoznania sprawy i wyjaśnienia całokształtu okoliczności faktycznych oraz prawnych istotnych dla jej rozstrzygnięcia, a w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o materiał dowodowy oceniony jednostronnie, selektywnie i nieobiektywnie, co potwierdza dowolne i lapidarne uzasadnienie zaskarżonej decyzji - nie spełniające swojej podstawowej funkcji wynikającej z przepisu art. 107 § 3 k.p.a., co spowodowało błędne i fragmentaryczne ustalenie stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji wydanie decyzji nieodpowiadającej prawu i ustaleniu nieprawidłowego stanu faktycznego. W uzasadnieniu skargi dowodził, że dla sprawy istotna jest prawidłowa wykładnia pojęcia zdefiniowanego w art. 4 pkt 34 u.p.n., tj. "wprowadzenie do obrotu" oraz "udzielania" środka zastępczego. Zauważał, że wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2015 r. ma wymiar jednostkowy i nie sposób go zaaprobować. Nie godził się z jego aprobatą przez organy i zarzucał, że argumentacja zamieszczona w tym wyroku jest wadliwa i to w stopniu, który w sposób oczywisty uniemożliwia zastosowanie podanej tam interpretacji przepisów art. 52a ust. 1 i art. 4 pkt. 34 u.p.n., a to z uwagi na zajęte tam stanowisko co do braku możliwości stosowania orzecznictwa prawnokarnego przy interpretacji zagadnienia wprowadzania do obrotu, pomimo, że interpretacja prawnokarna przedmiotowych przepisów ustawy nie dotyczy instytucji prawnych typowych dla prawa karnego, a dotyczy interpretacji pojęć ogólnych, z których korzysta się zarówno w postępowaniu karnym, jak i administracyjnym, a nadto interpretacja ta nie jest związana z zastosowaniem konstrukcji prawnych, bądź metod wykładni, typowych dla prawa karnego. Nadto w uzasadnieniu wyroku NSA zachodzi sprzeczność w samej treści uzasadnienia bowiem z jednej strony Sąd wskazuje na brak możliwości korzystania z dorobku wykładni sądów karnych, z drugiej przyznaje, że wprowadzenie kar administracyjnych jest w istocie zabiegiem polegającym na ustanowieniu przepisów na granicy prawa karnego i administracyjnego. Zdaniem skarżącego, NSA w przedmiotowym wyroku dokonał interpretacji ww. przepisów wbrew ogólnym regułom wykładni, stosowanym na gruncie przepisów prawa administracyjnego, skupiając się wyłącznie na wykładni celowościowej i pomijając zupełnie wykładnię językową i systemową. Zauważał, że aby dopuścić się odmiennej interpretacji pewnych sformułowań na gruncie jednej ustawy, czy też innego aktu prawnego, musiałby istnieć w tym akcie prawnym konkretny przepis, który by na taki zabieg pozwalał. Brak takiego przepisu na gruncie u.p.n. wyklucza możliwość odmiennego rozumienia pojęcia "wprowadzanie do obrotu" w przypadku przepisów prawnokarnych i administracyjnych. naruszenia prawa procesowego. Uzasadniając naruszenie przepisów prawa procesowego podniósł, że w zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącego, prezentowanych w odwołaniu, bądź też odniósł się do nich w sposób nieprawidłowy, zbyt lakoniczny i ograniczający się w zasadzie do prostego im zaprzeczenia. Argumentował, że w sprawie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, gdyż wystosowanie do strony zawiadomienia o wszczęciu postępowania, jednocześnie będącego zawiadomieniem o możliwości końcowego zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, nie spełnia swojej roli, albowiem wskazuje, że materiał już został zebrany, a strona nie mogła uczestniczyć w tej czynności. Takie działanie sugeruje nadto, że materiał ten został zebrany jeszcze przed wszczęciem postępowania, co uznać należy za nieprawidłową praktykę. Skarżący argumentował także, iż organ I instancji w sposób wadliwy skonstruował uzasadnienie decyzji, gdyż uniemożliwia ono dokonanie weryfikacji procesu oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i prześledzenie toku myślenia, który legł u podstaw wydanego rozstrzygnięcia, a mimo tego zarzutu organ II instancji uznał, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu. Prezentował stanowisko, że organ II instancji winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w odpowiednim zakresie, przynajmniej obejmującym przesłuchanie skarżącego i takie działanie organ winien podjąć z urzędu. Skarżący wskazał także, że ocena materiału dowodowego dokonana zarówno przez organ I, jak i II instancji, jest wadliwa, gdyż przyznanie, że wprowadzał do obrotu środki zastępcze w ramach prowadzonego postępowania przygotowawczego nie jest wiążące dla organów prowadzących postępowanie administracyjne, a wyjaśnienia skarżącego, udzielone w postępowaniu przygotowawczym wskazują niezbicie, zwłaszcza w zestawieniu z innymi dowodami, że w istocie było to udzielenie tychże środków, które nie jest penalizowane, tak w ramach przepisów karnych, jak i administracyjnych. Wskazując na powyższe argumentował, że w ustalonym stanie faktycznym brak było podstaw do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę Opolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności podejmowanych przez organy administracji rozstrzygnięć sprowadza się do oceny czy organy procedujące w sprawie zastosowały w sposób właściwy przepisy prawa materialnego oraz czy nie naruszyły zasad postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - decyzji organu I instancji wykazała, że decyzje te wydane nie naruszają przepisów prawa.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r., poz. 124, ze zm.), zwanej nadal: u.p.n. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 875). Przepis art. 44b ust. 1 u.p.n. ustanawia zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych (pkt 1) i nowych substancji psychotropowych (pkt 2). Stosownie do art. 4 pkt 27 u.p.n. za środek zastępczy należy uważać produkt zawierający co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zaś za substancję psychotropową każdą substancję pochodzenia naturalnego lub syntetycznego, działającą na ośrodkowy układ nerwowy, określoną w wykazie substancji psychotropowych stanowiącym załącznik nr 2 do ustawy (art. 4 pkt 25 u.p.n.).

Przepis art. 52a ust. 1 u.p.n. stanowi, że kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy lub nową substancję psychoaktywną, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20.000 zł do 1.000.000 zł.

Przypomnieć w tym miejscu wypada, że przepisy art. 44b i art. 52a u.p.n. zostały dodane do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii ustawą z dnia 8 października 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. nr 213, poz. 1396), a celem zmiany było przeciwdziałanie rozwojowi zjawiska wprowadzania do legalnego obrotu nowych substancji posiadających działanie psychoaktywne, nazwanych potocznie "dopalaczami". Ww. ustawą dodano jednocześnie rozdział 6a (art. 52a u.p.n.) wprowadzając tym samym obok obowiązujących regulacji karnych odpowiedzialność administracyjną za wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu na terytorium Polski środków zastępczych. Regulacja zatem art. 52a u.p.n. funkcjonuje obok regulacji art. 58 i art. 59 u.p.n. Chybione jest zatem odwoływanie się w skardze do poglądów uznających, że "wprowadzanie do obrotu" oznacza udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych, przy czym przez osoby trzecie rozumieć należy osoby inne niż konsumenci środków odurzających, substancji psychotropowych, lub środków zastępczych, albowiem w przypadku, gdy nabywcą jest konsument zachodzi udzielenie określonego środka, a nie wprowadzenie do obrotu. Powyższe poglądy zostały sformułowane w doktrynie prawa karnego, orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych i odnosiły się wprost do regulacji prawnokarnych art. 56, art. 58 i art. 59 u.p.n. Niezasadne jest zatem odwoływanie się w procesie dekodowania treści normatywnej art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii do poglądów doktryny i judykatury ukształtowanych na gruncie przepisów karnych zawartych w rozdziale 7 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a zwłaszcza tych ukształtowanych przed wejściem w życie noweli ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (ustawa z dnia 8 października 2010r., Dz. U. Nr 213, poz. 1396), albowiem ugruntowały się one na tle innego reżimu normatywnego penalizującego wprowadzanie do obrotu środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej, czyli narkotyków. Zakaz określony w art. 44b u.p.n. oznacza likwidację na terenie Rzeczypospolitej Polskiej legalnego obrotu środkami zastępczymi. Każdy przypadek ujawnienia wytworzenia lub wprowadzenia w jakikolwiek sposób do obrotu na terytorium RP środka zastępczego oznacza, że doszło do złamania wyrażonego w art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zakazu wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych i musi skutkować podjęciem przez organ administracyjny przewidzianych w takiej sytuacji działań.

Ustawodawca w art. 4 pkt 34 u.p.n. zawarł definicję legalną pojęcia "wprowadzanie do obrotu", stanowiąc, że wprowadzanie do obrotu to udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych. Skład orzekający, pomimo zarzutów skargi, identyfikuje się z tezą i argumentacja zawartą w wyroku NSA z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. II OSK 2684/13 (dostępny http://www.nsa orzeczenia.nsa. gov.pl), że pojęcie "wprowadzania do obrotu" środków zastępczych, o którym mowa w art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oznacza udostępnienie ich odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim zarówno niebędącymi ich konsumentami, jak i będącymi ich konsumentami tj. nabywającymi je w celu własnego spożycia. Pogląd taki znajduje odzwierciedlenie w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Patrz mi.n. w wyroki NSA z dnia 9 września 2015 r. , sygn. akt II OSK 77/14; z dnia 29 września 2015 r. sygn. akt II OSK 446/14, czy II OSK 514/14, czy wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 311/13 – v. powołana strona internetowa). Na użytek zatem sankcjonowania administracyjnego, a nie karnego "wprowadzaniem do obrotu", o którym mowa w art. 52a ust. 1 up.n. i art. 4 pkt 34 u.p.n. będzie każde działanie ułatwiające, umożliwiające czy też czyniące dostępnym środek zastępczy

Zdaniem Sądu, przyjęcie stanowiska, iż skarżący udzielał, a nie wprowadzał do obrotu środki zastępcze równoznaczne byłoby z założeniem, że obrót środkami zastępczymi jest zupełnie legalny, o ile tylko mamy do czynienia z obrotem wtórnym lub udostępnianiem środka zastępczego bezpośrednio samemu konsumentowi. Wniosek taki byłby sprzeczny z ratio legis art. 44b i art. 52a u.p.n oraz celem wprowadzenia tych przepisów, tj. "walki" z udostępnianiem środków zastępczych ich docelowym odbiorcom (konsumentom). Cele nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii nie ograniczyły się zatem tylko do ustanowienia zakazu "hurtowego" czy pierwotnego obrotu środkami zastępczymi, ale obejmowały wyeliminowanie wszelkich zachowań polegających na udostępnianiu środków zastępczych innym osobom. Takie rozumienie, jak chce skarżący, pojęcia wprowadzanie do obrotu stałoby również w rażącej sprzeczności z zadaniami, do realizacji których ustawodawca powołał Państwową Inspekcję Sanitarną oraz celem jej działań, jakim jest ochrona zdrowia i życia ludzkiego.

Odnosząc powyższe regulacje prawne i uwagi do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, Sąd uznał, że organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni art. 52a ust. 1 w związku z art. 4 pkt 34 u.p.n., przyjmując, że skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze.

W związku z zarzutami skargi, stwierdzić należy, że o tym, że skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze organy orzekały na podstawie całokształtu okoliczności faktycznych ustalonych oraz zebranych dowodów w postępowaniu karnym. W szczególności dokonały oceny materiału zgromadzonego w postępowaniu karnym, toczącym się przeciwko skarżącemu, gdyż powołały się na dowody zgromadzone w tym postępowaniu, wzięły pod uwagę treść zeznań skarżącego, jak i wyniki specjalistycznej opinii wydanej przez biegłego sądowego w dniu 17 maja 2015 r., w której w sposób jednoznaczny stwierdzono, że krystaliczna substancja, którą posiadał skarżący i rozprowadzał zawierał substancję psychoaktywną 3-MMC (3-metylometkatynon), należący do grupy katynonów, powszechnie określanych mianem "dopalaczy". Faktu zajmowania się rozprowadzaniem wśród znajomych i innych osób tego rodzaju środków skarżący nie negował, ani w toku postępowania przygotowawczego (por. protokół przesłuchania skarżącego z dnia 25 kwietnia 2015 r. – k -12 i 16; przesłuchania podejrzanego z dnia 21 maja 2015 r. i 9 czerwca 2015 r. k – 29 do 32), ani postępowania administracyjnego, a tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi – błędnych ustaleń faktycznych mających wpływ na treść decyzji. Brak oceny i odniesienia się przez organy w uzasadnieniu decyzji do treści zeznań świadków, w sytuacji, gdy skarżący nie negował faktu rozprowadzania zatrzymanych środków, nie pozwala na uznanie, że w sprawie doszło do zaniechania wnikliwego jej rozpoznania i wyjaśnienia całokształtu okoliczności faktycznych oraz prawnych istotnych do rozstrzygnięcia. Pod pojęciem materiał dowodowy rozumieć należy ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Postępowanie dowodowe nie może zostać zakończone dopóki organ nie ustali czy stan faktyczny przewidziany w normie prawnej wystąpił, czy też nie w rozpoznawanej sprawie. W przedmiotowej sprawie wymóg ten dotyczył ustalenia czy skarżący wprowadzał do obrotu środki odurzające, substancje psychotropowe, prekursory, środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne.

Organy w toku prowadzonego postępowania administracyjnego "skorzystały" z materiałów pochodzących z postępowania karnego. Zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a co nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W związku z powyższym brak jest przeszkód prawnych, aby dowody zebrane na potrzeby postępowania karnego, jako dokumenty urzędowe służy za dowody w postępowaniu administracyjnym. Organ prowadzący postępowanie administracyjne nie jest związany zasadą bezpośredniości rozumianą jako obowiązek oparcia ustaleń faktycznych na bezpośrednio przeprowadzonych dowodach i może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na dowodzie z zeznań świadka czy wyjaśnień podejrzanego (oskarżonego) utrwalonych przez inny organ procesowy w innym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1206/11 – Lex nr 1113237). Zauważyć trzeba, że organ opierając swoje rozstrzygnięcie na tak zgromadzonych dowodach winien poddać je ocenie. Z uzasadnień zaskarżonych decyzji wynika, że organy uznały zeznania złożone przez skarżącego w toku postępowania przygotowawczego za zasługujące na uwzględnienie, wskazując, że z zeznań tych w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że skarżący pozyskał tzw. "kryształ MDMA" w ilości 50 gram, w celu dalszej jego sprzedaży innym osobom, na przełomie jednego miesiąca, w ilości nie mniejszej niż 12 g, za kwotę nie mniejszą niż 550 zł. Taka treść zeznań skarżącego w powiązaniu z opinią biegłego uprawniała zatem organy do zajęcia stanowiska, że zaktualizowały się przesłanki do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej na podstawie art. 52a ust. 1 w związku z art. 4 pkt 34 u.p.n.

Zdaniem Sądu, zasadnie uznał organ odwoławczy, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Strona została zawiadomiona nie tylko o wszczęciu postępowania administracyjnego, ale także o możliwości zapoznania się z dowodami zebranymi przed organami ścigania, a przekazanymi organowi administracji. Profesjonalny pełnomocnik strony skorzystał z możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami, a nawet dokonał ich skopiowania. Pomimo tego nie złożył żadnych wniosków dowodowych, w tym i nie wnosił o dopuszczenie dowodu z zeznań skarżącego. Sam fakt, że strona zawiadomiona została o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami, a właściwie dowodami przekazanym przez Policję w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, przy braku jakichkolwiek wniosków dowodowych nie uzasadnia uznania, że została naruszona zasada, o której stanowi art. 10 § 1 K.p.a. Nie sposób zgodzić się również z zarzutem skargi, iż organ winien z urzędu dopuścić dowód z przesłuchania strony celem ustalenia czy skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze, czy też nie skoro w posiadanych zeznaniach skarżący faktu rozprowadzania tzw. dopalaczy nie negował. Dopuszczenie takiego dowodu, przy braku inicjatywy dowodowej skarżącego, zdaniem Sądu nie było konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy, tym bardziej jeśli się zważy na treść zeznań złożonych w postępowaniu przygotowawczym (karnym), kopią których dysponował organ inspekcji sanitarnej.

W świetle powyższego uznać należało, iż skarżący miał możliwość brania czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, ale po zapoznaniu z materiałem dowodowym sprawy nie zgłosił żadnych wniosków dowodowych. Wyklucza to możliwość uznania, że decyzja oparta została na niepełnym materiale dowodowym.

Zdaniem Sądu, wymiar orzeczonej kary pieniężnej w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości. Organy wskazały, że przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej – zgodnie z art. 52a ust. 3 ustawy – kierowały się ilością wprowadzonego do obrotu środka zastępczego oraz wymierzyły ją w najniższej możliwej wysokości. W ocenie Sądu, określona przez organy inspekcji sanitarnej kara pieniężna za wprowadzanie przez skarżącego do obiegu środków zastępczych – w opisanych realiach sprawy – realizuje ustawowe założenia, tj. stanowi odczuwalną dolegliwość finansową wobec skarżącego za naruszenie przepisów ustawy i stwarzanie tym samym potencjalnego zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi, jak również stanowi czytelny komunikat, że tego typu działalność polegająca na wprowadzaniu do obrotu nowych, syntetycznych substancji chemicznych oddziałujących na ośrodkowy układ nerwowy ("dopalaczy") – z uwagi na oczywiście negatywne skutki społeczne takich działań – podlega zdecydowanej represji ze strony Państwa.

Mając powyższe na uwadze na mocy art. 151 P.p.s.a. skargę oddalono.

Sąd nie rozpoznał wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż termin rozpoznania sprawy był zbliżono do terminu posiedzenia niejawnego. Stąd też szybkość postępowania sądowoadministracyjnego, jak i ekonomia procesowa uzasadniała wyznaczenie sprawy do rozpoznania i wydanie wyroku, a nie w pierwszej kolejności rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.