Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 121/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 2017 poz 278
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - teskt jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała, Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Tomasz Świetlikowski, , Protokolant specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2016 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2018 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, zwany dalej k.p.a.), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 1512 ze zm.), art. 24 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017, poz. 278 ze zm.; dalej też: ustawa; ustawa o płatnościach bezpośrednich), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej też: Dyrektor ARiMR, organ II instancji, organ odwoławczy) – po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej Kierownik ARiMR, organ I instancji) z [...] października 2017 r. (nr [...]) w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 dla "A" sp. z o.o. (dalej: strona skarżąca, strona, spółka) – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że [...] czerwca 2016 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności na rok 2016. Strona zadeklarowała działki rolne zgłoszone do jednolitej płatności obszarowej (zwanej dalej JPO), płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej o powierzchni [...] ha. Strona zawnioskowała także o płatności do powierzchni upraw buraków cukrowych na areale 81,70 ha, roślin wysokobiałkowych na areale 75,68 ha oraz o płatności do bydła i krów.

W gospodarstwie strony przeprowadzona została [...].12.2016 r. kontrola w zakresie wzajemnej zgodności (protokół nr [...]). Kontrola ta wykazała niezgodność z wymogami z SMR nr 1, o którym mowa w załączniku II do rozporządzenia nr [...] (dotyczy obszarów OSN). Stwierdzono:

- nieprawidłowość oznaczoną kodem W.1.1 informującym o nieprzestrzeganiu wymagań zawartych w programie działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych wyznaczonych dla obszarów OSN;

- nieprawidłowość oznaczoną kodem W.1.1.33 informującym o tym, że rolnik nie przechowywał planu nawożenia przez okres wskazany w programie działań lub nie spełnił obowiązków wynikających z konieczności posiadania planu nawożenia;

- nieprawidłowość oznaczoną kodem W.1.1.35 informującym o tym, że rolnik nie przechowywał dokumentacji dotyczącej wszystkich zabiegów agrotechnicznych, a w szczególności związanych z nawożeniem przez okres wskazany w programie działań.

Dla oceny wagi stwierdzonych nieprawidłowości dla każdej z nich przypisano wartość po 3 pkt, tj. dla oceny zasięgu, trwałości i dotkliwości.

W dniu [...].03.2017 r. (pismo z [...].02.2017r.) reprezentant strony złożył zastrzeżenia do wyników raportu z czynności kontrolnych. Odnośnie zarzutu braku w planie nawożenia działek wskazał, iż dla działek rolnych AC, BI i Ł nie stosowano dodatkowego nawożenia azotowego, a co do działki H umowa dzierżawy wygasła w czerwcu 2016 i dlatego nie było jej w planie nawożenia. Działki o nr ewidencyjnych [...] są zawarte w rejestrach, które dołączone zostały do pisma reprezentanta strony.

W odpowiedzi Dyrektor ARiMR poinformował, że plan nawożenia oraz rejestr zabiegów agrotechnicznych powinny być sporządzone i prowadzone dla wszystkich działek rolnych położonych na obszarach OSN (Obszary Szczególnie Narażone na zanieczyszczenia azotanami pochodzenia rolniczego) zgodnie ze złożonym wnioskiem do ARiMR, obejmując działki referencyjne, na których są zlokalizowane. W czasie wprowadzania jakichkolwiek zmian w deklaracji należy dokonać aktualizacji ww. dokumentów.

Po analizie dokumentacji pokontrolnej, wniosku o przyznanie pomocy oraz uwag zawartych w przesłanych zastrzeżeniach i dokonaniu korekty uwag opisujących stwierdzone nieprawidłowości, Kierownik ARiMR [...].05.2017 r. wydał decyzję (nr [...]), na mocy której przyznał stronie na rok 2016 następujące płatności w oparciu o powierzchnię stwierdzoną stanowiącą [...] ha:

- Jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego;

- Płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego,

- Płatność redystrybucyjną w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz na zastosowanie współczynnika korygującego;

- Płatność do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego;

- Płatność do powierzchni upraw buraków cukrowych w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego;

- Płatność do bydła w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego;

- Płatność do krów w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego;

- Zwrot dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 do JPO, płatności dodatkowej, płatności za zazielenienie wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wyniosła [...] ha. W odniesieniu do działek rolnych G, N, AF, BB, BL kontrola administracyjna wykazała rozbieżności polegające na mniejszej niż deklarowana powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG). Ponadto wszystkie wymienione wyżej rodzaje wsparcia zostały pomniejszone o 3% ze względu na stwierdzone nieprawidłowości w ramach kontroli przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności.

W odwołaniu strona - reprezentowana przez pełnomocnika - zarzuciła naruszenie art. 6, 7, 8 i 12 k.p.a. Podniosła, że organ oparł swoją decyzję o protokół samowolnie i bezpodstawnie zmieniany przez organ. Ponadto wskazała, że wydana decyzja jest przedwczesna, bowiem pismem z dnia [...].04.2017 r. strona wyjaśniła wszelkie istotne okoliczności, które organ przy wydaniu decyzji pominął, a ponadto w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił w oparciu o jakie dokumenty ustalił, iż doszło do przekroczenia norm dotyczących ilości użytego azotu.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. decyzją z [...].08.2017 r. (nr [...]) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż Kierownik BP ARiMR w S. zobligowany będzie do powtórnego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem nowego dowodu jakim jest protokół z oględzin działek wykonanych w dniach [...].08.2017 r. Biorąc pod uwagę zarzuty zawarte w odwołaniu oraz dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, wskazał, że w zaistniałej sytuacji zasadne będzie przeprowadzenie bezpośredniego pomiaru działek ewidencyjnych o identyfikatorach: [...]; [...]. Ponadto wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien odnieść się do wyjaśnień strony zawartych w piśmie z dnia [...].04.2017 r. oraz dołączonego do niego oświadczenia.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z [...].10.2017 r. (nr [...]) Kierownik ARiMR przyznał stronie następujące płatności:

- Jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego;

- Płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego,

- Płatność redystrybucyjną w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz na zastosowanie współczynnika korygującego;

- Płatność do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego;

- Płatność do powierzchni upraw buraków cukrowych w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego;

- Płatność do bydła w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego;

- Płatność do krów w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego;

- Zwrot dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 do JPO, płatności dodatkowej, płatności za zazielenienie wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wyniosła [...] ha. W odniesieniu do działek rolnych G, N, BL kontrola administracyjna oraz oględziny działek w terenie wykazała rozbieżności polegające na mniejszej niż deklarowana powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG).

Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L47 z 20.12.2013 r., s. 549); dalej rozporządzenie nr 1306/2013.

Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 0,03 % i stanowiła podstawę do przyznania płatności do powierzchni stwierdzonej zgodnie z art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r.; dalej też: rozporządzenie nr 640/214).

Wskazano, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy, płatność za zazielenienie przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania do otrzymania płatności bezpośrednich. W toku prowadzonego postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do jednolitej płatności obszarowej wyniosła [...] ha i ta powierzchnia stanowiła podstawę do przyznania płatności za zazielenienie zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy, stronie przyznano płatność dodatkową do powierzchni 27 ha po zastosowaniu zmniejszeń z tytułu przedeklarowania powierzchni. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy, stronie przyznano płatność do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych do powierzchni limitu stanowiącego 75 ha. Z kolei płatności do powierzchni buraka cukrowego przyznano do powierzchni deklarowanej a płatność do krów do ilości deklarowanych zwierząt. Płatność do bydła została przyznana po wykluczeniu 2 szt. do 28 zwierząt.

Podniesiono, że wszystkie wymienione wyżej rodzaje wsparcia zostały pomniejszone o 3% ze względu na stwierdzone nieprawidłowości w ramach kontroli przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności.

W odwołaniu strona – reprezentowana przez pełnomocnika - wniosła o przyznanie płatności w pełnej wysokości. Zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie art. 6, 7, 8 i 12 i 77 § 1 k.p.a., poprzez brak ich zastosowania; art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie polegające na wydaniu decyzji zawierającej niekompletne uzasadnienie oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez błędną jego wykładnie i zastosowanie polegające na wydaniu takiego samego rozstrzygnięcia jak w decyzji poprzednio zaskarżonej.

Podniosła, iż po raz kolejny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż pomniejszenie płatności było wynikiem nieprawidłowości stwierdzonych podczas oględzin działek dokonanych w dniu [...].08.2017 r., gdzie stwierdzono różnice w zakresie deklarowanego we wniosku areału do płatności oraz nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli w zakresie wzajemnej zgodności, które skutkowały 3% pomniejszeniem wszystkich przysługujących stronie płatności.

Zarzuciła, iż organ niezasadnie podtrzymuje swoje stanowisko, odnośnie prawa do zmiany protokołu w sposób poczyniony, nie wskazując jednocześnie podstawy prawnej w tym zakresie.

Podniosła, iż w piśmie z [...].04.2017 r. wyjaśniła wszystkie istotne okoliczności dotyczące ograniczenia odpływu azotu ze źródeł rolniczych, nieprawidłowości dotyczące przechowywania planu nawożenia przez okres wskazany w programie, nieprawidłowości związane z przechowywaniem dokumentacji dotyczącej zabiegów agrotechnicznych, dołączając do niego jednocześnie oświadczenie A. S. (dalej: wskazana osoba), z którego wynika, iż do kontroli przedstawiono nieprawidłową dokumentację. Podniesiono, iż organ pomimo możliwości przesłuchania wskazanej osoby w charakterze świadka w związku ze złożonym oświadczeniem, całkowicie zrezygnował z tego źródła dowodowego. Ponadto, iż z uzasadnienia decyzji nie wynika w jaki sposób i w oparciu o jaką dokumentację lub inne dowody organ ustalił, iż doszło do przekroczenia norm dotyczących ilości użytego azotu na gruntach użytkowanych.

Dalej w uzasadnieniu podniesiono, że decyzja została wydana z naruszeniem zasady praworządności, albowiem ponownie w osnowie decyzji nie wskazano podstawy prawnej w oparciu, o którą dokonano tych pomniejszeń. Ponadto zarzucano naruszenie art. 139 k.p.a., tj. zasady zakazu reformationis in peius, bowiem w zaskarżonej decyzji organ w co najmniej dwóch przypadkach przyznał stronie płatności w mniejszej wysokości niż przyznane pierwotną decyzją.

Dyrektor ARiMR zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

W pierwszej części uzasadnienia wskazał podstawy prawne w zakresie warunków przyznawania płatności do gruntów rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. A także dotyczące kontroli przestrzegania powyższych warunków oraz dotyczące zmniejszeń płatności.

Następnie stwierdził, że po przeanalizowaniu całości materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie, uznać należy, że decyzja organu pierwszej instancji z [...].10.2017 r. wydana została w sposób prawidłowy. Organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz w prawidłowy sposób zastosował obowiązujące przepisy prawa.

Odnosząc się do zarzutu pomniejszenia przez organ I instancji powierzchni działek podniósł, że weryfikacja danych przez organ, czyli tzw. kontrola administracyjna odbywa się w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS. Podstawą prawną do kontroli wniosków o przyznanie płatności z wykorzystaniem omawianej bazy LPIS stanowi, art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013. Organ wskazał, że Agencja zgodnie z art. 67 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1306/2013 prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli zwany "system zintegrowanym" obejmujący między innymi system identyfikacji działek rolnych, który w myśl art. 70 ust. 1 rozporządzenia ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000, a od 2016 r. w skali 1:5.000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Przy użyciu wskazanych wyżej narzędzi informatycznych przeprowadzane są kontrole administracyjne wniosków o płatność, mające na celu wykrycie nieprawidłowości dotyczących m.in. różnicy między działkami rolnymi zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku, a działkami odniesienia zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych.

System Identyfikacji Działek Rolnych (ang. Land Parcel Identification System - LPIS) to system pozwalający na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności, tzn. powierzchni uprawnionej do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocy oraz kontroli w zakresie nakładania się deklaracji dla poszczególnych działek rolnych, zadeklarowanych przez jednego beneficjenta. Tym samym system LPIS/GIS stanowi w ARiMR jedną centralną bazę danych, zasilaną z kilku źródeł danych, przez co granice i powierzchnie działek ewidencyjnych (referencyjnych) stanowią uniwersalną bazę do wyliczenia powierzchni odniesienia w LPIS dla różnych schematów pomocowych.

Wskazano dalej w uzasadnieniu, że mając na uwadze powyższe w związku z wcześniejszym odwołaniem od decyzji z [...].05.2017 r. organ drugiej instancji zlecił przeprowadzenie oględzin spornych działek w terenie w celu oceny użytkowania spornych działek i ustalenia maksymalnej powierzchni ewidencyjno-gospodarczej.

W konsekwencji w dniach [...].08.2017 r. w gospodarstwie strony miała miejsce wizytacja w terenie w celu wyznaczenia powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) dla działek nr [...] oraz [...]. W wyniku tej kontroli inspektorzy terenowi stwierdzili:

W przypadku działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna G) zadeklarowanej we wniosku na powierzchni 33,25 ha, powierzchnia referencyjna wyniosła 32,89 ha. Działka została pomierzona w dwóch częściach rozdzielonych rowem powyżej 2m (nie kwalifikującym się do płatności). Pierwsza zmierzona cześć wyniosła 5,79 ha, natomiast druga cześć - 27,10 ha. Wykluczony z płatności areał stanowił powierzchnię 0,36 ha. Odliczeniu podlegał rów oraz zakrzaczenia zlokalizowane w rogu południowo-zachodniej części działki. Powyższe zostało udokumentowane w postaci sporządzonej dokumentacji fotograficznej (zdjęcia nr 52-74) oraz sporządzonych szkiców z pomiarów działki.

W przypadku działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna N) zadeklarowanej we wniosku na powierzchni 5,59 ha, powierzchnia referencyjna wyniosła 5,57 ha. Wykluczony z płatności areał stanowił powierzchnię 0,02 ha i stanowił zakrzaczenie zlokalizowane w rogu w południowo- wschodniej części działki co potwierdza szkic z pomiaru działki lokalizujący przedmiotowe wykluczenie. Dla działki została sporządzona dokumentacja fotograficzna - zdjęcia nr 46-51.

W przypadku działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna AF) zadeklarowanej we wniosku na powierzchni 35,36 ha, powierzchnia referencyjna wyniosła 35,78 ha. W płatności zatem została uwzględniony cały zadeklarowany areał na działce rolnej AF.

W przypadku działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna BB) zadeklarowanej we wniosku na powierzchni 11,57 ha, powierzchnia referencyjna wyniosła 11,58 ha. Od zmierzonej powierzchni wynoszącej 11,99 ha odjęto powierzchnie 0,05 ha, 0,12 ha, 0,19 ha oraz 0,05 ha stanowiące grupowe zadrzewienia zlokalizowane w środkowej części działki. Powyższe obrazuje sporządzona dokumentacja fotograficzna (zdjęcia nr 11-23) oraz szkice z pomiaru działki. Płatność została przyznana do powierzchni deklarowanej we wniosku tj. 11,57 ha.

W przypadku działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna BL) zadeklarowanej we wniosku na powierzchni 6,22 ha, powierzchnia referencyjna wyniosła 6,16 ha. Wykluczony z płatności areał wyniósł 0,06 ha i stanowił zadrzewienie zlokalizowane w rogu północnej części działki oraz części środkowej. Powyższe wykluczenia zostały oznaczone na szkicach z pomiaru działki oraz została sporządzona dokumentacja fotograficzna (zdjęcia od 1-10).

Łączna powierzchnia wykluczonych i niekwalifikujących się do przyznania płatności gruntów wyniosła 0,44 ha.

Podniesiono, że ustalenia z tej kontroli zawarto w protokole z oględzin działek. Strona o przedmiotowej kontroli została [...].08.2017 r. powiadomiona telefonicznie. Protokół z oględzin działek został [...].08.2017 r. przekazany stronie listem poleconym (nr przesyłki [...]).

Następnie w uzasadnieniu odniesiono się do przestrzegania norm i wymagań i związanych z tym zmniejszeń płatności, związanego z nim zarzutu stosowania praktyki dotyczącej wprowadzania zmian i uwag w protokole pokontrolnym, podczas gdy dokument ten został podpisany w dniu zakończenia kontroli przez osobę upoważnioną.

Dyrektor ARiMR wskazał, że [...].12.2016 r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności. O przedmiotowej kontroli został [...].12.2016 r. powiadomiony reprezentant strony, który był obecny podczas kontroli.

W toku przeprowadzonej kontroli sporządzony został raport (nr [...]), w którym pierwotnie nie stwierdzono nieprawidłowości (przekazany osobie obecnej podczas kontroli), a następnie w wyniku weryfikacji materiału pokontrolnego dokonano jego korekty w dniu [...].01.2017 roku.

Podniesiono, że w wyniku ponownej weryfikacji materiału pokontrolnego stwierdzono niezgodność z wymogami z SMR nr 1, o którym mowa w załączniku II do rozporządzenia nr 1306/2013 (dotyczy obszarów OSN). Stwierdzono:

- nieprawidłowość oznaczoną kodem W.1.1 informującym o nieprzestrzeganiu wymagań zawartych w programie działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych wyznaczonych dla obszarów OSN;

- nieprawidłowość oznaczoną kodem W.1.1.33 informującym o tym, że rolnik nie przechowywał planu nawożenia przez okres wskazany w programie działań lub nie spełnił obowiązków wynikających z konieczności posiadania planu nawożenia;

- nieprawidłowość oznaczoną kodem W.1.1.35 informującym o tym, że rolnik nie przechowywał dokumentacji dotyczącej wszystkich zabiegów agrotechnicznych, a w szczególności związanych z nawożeniem przez okres wskazany w programie działań.

Dla oceny wagi stwierdzonych nieprawidłowości dla każdej z nich przypisano wartość po 3 pkt tj. dla oceny zasięgu, trwałości i dotkliwości.

Podniesiono, że dokonywanie korekt i uzupełnień w raporcie po podpisaniu przez rolnika jest całkowicie zgodne z procedurami obowiązującymi w ARiMR. Zgodnie z tymi regułami w oryginale wersji papierowej raportu podpisanym przez inspektora terenowego (i rolnika/pełnomocnika rolnika) można wnosić uzupełnienia (np. powstałe po przeprowadzeniu kontroli formalnej) oraz przeprowadzać korektę błędów oczywistych. Zmiany wprowadzone do raportu po przeprowadzeniu kontroli muszą być parafowane przez osobę zatwierdzającą raport. Jeżeli zmiany wprowadzone do raportu po przeprowadzeniu kontroli powodują zmianę wyniku kontroli, raport powinien być ponownie dostarczony rolnikowi/pełnomocnikowi rolnika. W przypadku przekazania rolnikowi korekty raportu z czynności kontrolnych może on zgłaszać zastrzeżenia wyłącznie do części zmienionych w stosunku do pierwotnej i zaakceptowanej przez rolnika wersji raportu. Poza tym rolnik/pełnomocnik rolnika powinien być poinformowany o wszelkich niezgodnościach, które dotyczą jego gospodarstwa. W takim przypadku zawsze należy przekazać raport do rolnika/pełnomocnika rolnika.

Podkreślono, że powyższe znajduje potwierdzenie w obowiązujących przepisach prawa. Zgodnie z art. 37 ust. 6 ustawy o płatnościach z czynności kontrolnych sporządza się sprawozdanie, o którym mowa w art. 59 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, zwane dalej "raportem", zgodnie z art. 41, art. 43 i art. 72 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 809/2014, który w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności zawiera również informację, o której mowa w art. 72 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 809/2014, oraz termin usunięcia tej niezgodności, ustalony zgodnie z art. 39 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014.

Z kolei art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 stanowi, że każda kontrola na miejscu przeprowadzana na podstawie niniejszego tytułu jest przedmiotem sprawozdania z kontroli, które sporządzane jest przez właściwy organ kontrolny lub na jego odpowiedzialność. Sprawozdanie składa się z następujących części:

części ogólnej, która zawiera w szczególności następujące informacje:

dane beneficjenta wybranego do kontroli na miejscu;

obecne osoby;

informację, czy zawiadomienie o wizycie zostało przekazane beneficjentowi, a jeśli tak, z jakim wyprzedzeniem;

części opisującej oddzielnie kontrole przeprowadzone w odniesieniu do każdego aktu prawnego i każdej normy, zawierającej w szczególności informacje o:

wymogach i normach będących przedmiotem kontroli na miejscu;

charakterze i zakresie przeprowadzonych kontroli;

wynikach;

aktach prawnych i normach, w odniesieniu do których wykryto jakiekolwiek niezgodności;

części zawierającej ocenę wagi wykrytych niezgodności w odniesieniu do każdego aktu prawnego lub normy na podstawie kryteriów "dotkliwości", "zasięgu", "trwałości" i "powtarzalności" zgodnie z art. 99 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 wraz ze wskazaniem wszelkich czynników, które powinny prowadzić do wzrostu lub spadku wartości zmniejszenia, które należy zastosować.

Jeżeli przepisy dotyczące danego wymogu lub normy pozostawiają pewien margines pozwalający odstąpić od karania stwierdzonej niezgodności lub w przypadku gdy wsparcie zostaje udzielone zgodnie z art. 17 ust. 5 i 6 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, należy to zaznaczyć w tym sprawozdaniu.

Zgodnie natomiast z art. 71 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014, beneficjent otrzymuje informacje o wszelkich stwierdzonych niezgodnościach w terminie trzech miesięcy od dnia przeprowadzenia kontroli na miejscu.

O ile beneficjent nie podjął natychmiastowych działań naprawczych, usuwając stwierdzoną niezgodność w rozumieniu art. 99 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia 1306/2013, beneficjent jest informowany w terminie określonym w akapicie pierwszym niniejszego ustępu o konieczności podjęcia działań naprawczych zgodnie z art. 99 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia 1306/2013. O ile beneficjent nie podjął natychmiastowych działań naprawczych, usuwając stwierdzoną niezgodność w rozumieniu art. 97 ust. 3 rozporządzenia 1306/2013, beneficjent jest informowany najpóźniej w terminie jednego miesiąca po podjęciu decyzji o niezastosowaniu kar administracyjnych przewidzianych w tym artykule o konieczności podjęcia działań naprawczych.

Bez uszczerbku dla jakichkolwiek przepisów szczególnych zawartych w prawodawstwie mającym zastosowanie do wymogów i norm, sprawozdanie z kontroli zostaje ukończone w ciągu jednego miesiąca od daty kontroli na miejscu. Okres ten można jednak przedłużyć do trzech miesięcy w należycie uzasadnionych przypadkach, w szczególności jeżeli wymaga tego analiza chemiczna lub fizyczna.

Jeżeli agencja płatnicza nie jest właściwym organem kontrolnym, sprawozdanie oraz - na żądanie - odpowiednie dokumenty uzupełniające są przesyłane do agencji płatniczej lub do organu koordynującego lub im udostępniane w ciągu miesiąca od ukończenia sprawozdania. Jeżeli jednak sprawozdanie nie zawiera żadnych wniosków, państwo członkowskie może podjąć decyzję o nieprzesyłaniu takiego sprawozdania, o ile agencja płatnicza lub organ koordynujący może mieć do niego bezpośredni dostęp miesiąc po jego ukończeniu (ust.4).

Podkreślono, że art. 37 ust. 7 ustawy o płatnościach wskazuje, iż w przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie co do ustaleń w nim zawartych dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie osobie, która go sporządziła.

Wskazano dalej, że raport z czynności kontrolnych po dokonanych korektach w dniu [...].01.2017 r. został nadany stronie przesyłką poleconą [...].02.2017 r. Strona skorzystała z przysługującego jej prawa i złożyła umotywowane zastrzeżenia na wyniki z przeprowadzonej kontroli (pismo z dnia [...].02.2017 r.). W piśmie tym wyjaśniła, że działka AC ([...]) została w PROW na lata 2014-2020 zakwalifikowana jako działka o pow. 0,00 kwalifikującego się ha, wobec czego nie prowadzona na jej terenie nawożenia azotem. Dla działki BI ([...]) również nie przeprowadzono nawożenia azotowego, ponieważ zawartość gleby pozwoliła na pokrycie zapotrzebowania pokarmowego roślin. W przypadku działki rolnej H ([...]) działki nie były dostępne w planie nawożenia podczas wykonywania czynności kontrolnych, ponieważ w czerwcu 2016 wygasła umowa dzierżawy dla przedmiotowych działek. Strona wyjaśniła również, ze w przypadku działki rolnej Ł ([...]) również nie prowadzono nawożenia azotowego, ponieważ działka ta nie jest intensywnie użytkowna kośnie. Odnośnie braku w rejestrze działek R, LL, ŁŁ strona wyjaśniła, że działka LL jest obecna w rejestrze i występuje łącznie z działką L, natomiast działka ŁŁ występuje w rejestrze co potwierdza dołączony do pisma załącznik nr 6. Do przedmiotowych zastrzeżeń strona dołączyła kopie planu nawożenia dla działek ewidencyjnych nr [...] oraz kopię rejestru działań agrotechnicznych dla działek nr [...].

Wskazano w tym miejscu w uzasadnieniu, że po analizie dokumentacji pokontrolnej, wniosku o przyznanie pomocy oraz uwag zawartych w przesłanych zastrzeżeniach dokonano korekty następujących uwag opisujących stwierdzone nieprawidłowości:

- dla działki rolnej AC/AC1 (działka referencyjna [...]) dokonano korekty nr działki referencyjnej;

- działka H (działki referencyjne [...]) - z raportu usunięto uwagę dotyczącą braku dokumentacji tj. planu nawozowego oraz rejestru;

- uwagi dotyczące działek LL; ŁŁ oraz [...] usunięto z raportu.

Ponadto poinformowano reprezentanta spółki, iż dla działek rolnych stwierdzono nadal następujące niezgodności:

- działka rolna AC/AC1 brak działki w planie nawozowym oraz rejestrze działań agrotechnicznych;

- działka rolna Ł/Łl brak działki w planie nawozowym;

- G3 deklaracja kukurydza - położona na działce referencyjnej o nr [...] brak w planie nawozowym oraz rejestrze działań agrotechnicznych;

- działka rolna J3 działka położona na działce referencyjnej o nr. [...], deklarowana uprawa ziemniak, według planu nawozowego na przedmiotowej działce referencyjnej rośliną uprawną jest groszek zielony.

- ziemniak uprawiany jest na działce ewidencyjnej [...]. Stwierdzona niezgodność dotyczy braku rejestru zabiegów agrotechnicznych dla uprawy ziemniaka;

- działka K/Kl (działka referencyjna [...]) - wg danych w planie rośliną uprawną jest groszek zielony, brak rejestru zabiegów agrotechnicznych;

- działka L/Ll (działka referencyjna [...]) - wg danych w planie rośliną uprawną jest groszek zielony, brak rejestru zabiegów agrotechnicznych;

- działka N/Nl (działka referencyjna [...]) - plan nawozowy sporządzony dla działek referencyjnych [...]. Brak planu nawozowego dla działki o nr [...];

- działka P/Pl (działka referencyjna [...]) - brak rejestru zabiegów agrotechnicznych;

- działka R/Rl (działka referencyjna [...]) - brak rejestru zabiegów agrotechnicznych.

Odniesiono się w tym miejscu do zarzutu nie uwzględnienia przez organ złożonego oświadczenia wskazanej osoby, iż do kontroli został dołączony roboczy plan nawożenia, zatem przedstawiona dokumentacja stanowiła jedynie projekt planu nawożenia, zaś prawidłowy plan nawożenia oraz rejestr działań agrotechnicznych znajduje się w siedzibie spółki.

Wskazano w tym zakresie, iż strona skorzystała z przysługującemu jej prawa wniesienia zastrzeżeń na wyniki kontroli, dołączając stosowną dokumentację w postaci rejestru działalności agrotechnicznej oraz planu nawozowego. Przekazane dokumenty w dalszym ciągu były jednak niekompletne w związku z powyższym raport z kontroli w zakresie wzajemnej zgodności został sporządzony na podstawie dokumentów przekazanych inspektorom oraz przedstawionych przez stronę w piśmie stanowiącym zastrzeżenia na wyniki kontroli.

Podkreślono dodatkowo, że pismo strony datowane na [...].04.2017 r., do którego dołączono oświadczenie wskazanej osoby datowane na [...].04.2017 r. (wpłynęło do Agencji dopiero w dniu [...].05.2017 r.), a wiec po wydaniu przez Kierownika ARiMR w S. decyzji z [...].05.2017 r. Co jednoznacznie wskazuje, że oświadczenie to zostało wysłane przez stronę dopiero po zapoznaniu się z w/w decyzją oraz wysokością nałożonych sankcji. Wskazano także na niespójność dat w w/w pismach. Strona pismem z [...].04.2017 r. przedkłada oświadczenie datowane na [...].04.2016 r., które wpływa do organu [...].05.2017 r.

Wskazano, że w świetle powyższego, oświadczenie wskazanej osoby nie może stanowić przeciwdowodu w stosunku do ustaleń zawartych w protokole z czynności kontrolnych nr [...] tym bardziej, iż strona złożyła zastrzeżenia na wyniki kontroli i miała możliwość przedstawienia stosownych dokumentów, z czego jak już wskazano skorzystała. Tym samym brak uzasadnienia dla pozyskania nowego dowodu w sprawie w postaci przesłuchania wskazanej osoby jako świadka, bowiem zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o kompletny materiał dowodowy w sprawie, który nie budził wątpliwości, co do ustaleń poczynionych przez organ I instancji.

Dalej podniesiono w uzasadnieniu, że stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy o płatnościach, oceny wagi stwierdzonej niezgodności, o której mowa w art. 72 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 809/2014 (w zakresie przestrzegania norm i wymagań), dokonuje się w raporcie, przypisując tej niezgodności odpowiednią liczbę punktów, a liczba punktów przypisana stwierdzonym niezgodnościom w raporcie jest uwzględniana przy dokonywaniu zmniejszeń lub wykluczeń, o których mowa w art. 73 ust. 2-5, art. 74 ust. 1 i art. 75 rozporządzenia nr 809/2014 oraz w art. 39 ust. 1,3 i 4 i art. 40 rozporządzenia nr 640/2014.

Natomiast liczbę punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentową wielkość kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz.U. z 2015 r., poz. 743 ze zm.). Na podstawie powyższego rozporządzenia inspektorzy terenowi dla każdej niezgodności określili zasięg, dotkliwość, oraz trwałość przypisując liczbę punktów odpowiednio 3,3 oraz 3.

Zgodnie natomiast z § 5 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia wyrażona w procentach wielkość kary administracyjnej ustalona w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonej niezgodności jest określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia. W sprawie przypisana przez inspektorów terenowych liczba punktów określająca zasięg, dotkliwość oraz trwałość daje sumę punktów 9. Określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia z dnia 13 maja 2015 r. procentowa wielkość zmniejszenia przy sumie punktów 9 wynosi 3 %.

Jak stanowi z § 5 ust. 2 w/w rozporządzenia, ostateczną wielkość kary administracyjnej z tytułu stwierdzonych niezgodności ustala się zgodnie z art. 39 i art. 40 rozporządzenia nr 640/2014 i art. 73 ust. 2-5, art. 74 i art. 75 rozporządzenia nr 809/2014. Stosownie do art. 39 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania ze strony beneficjenta, stosuje się zmniejszenie. Zmniejszenie to, co do zasady, wynosi 3 % łącznej kwoty wynikającej z płatności i rocznych premii wymienionych w art. 92 rozporządzenia nr 1306/2013.

Podniesiono, że w świetle powyższego, zasadne było ustalenie stronie wysokość zmniejszeń płatności z uwagi na nieprzestrzeganie norm i wymogów na poziomie zmniejszenia o 3% przysługujących płatności.

Odnosząc się do, że decyzja została wydana z naruszeniem zasady praworządności, albowiem ponownie w osnowie decyzji nie wskazano podstawy prawnej w oparciu, o którą dokonano tych pomniejszeń, wskazano iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 5-6 i art. 24 ustawy o płatnościach.

Podniesiono w uzasadnieniu, że na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez błędną jego wykładnie i zastosowanie polegające na wydaniu takiego samego rozstrzygnięcia jak w decyzji poprzednio zaskarżonej, bowiem wskazany przepis dotyczy rozstrzygnięć wydawanych przez organ odwoławczy. Organ I instancji po uchyleniu przez organ odwoławczy pierwotnej decyzji w przedmiocie przyznania płatności obszarowej za rok 2016 zobligowany był w terminie określonym w art. 35 k.p.a. ponownie rozpatrzyć sprawę z wniosku strony o przyznanie płatności obszarowej na rok 2016, co w omawianej sprawie uczynił. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 139 k.p.a., ponieważ zasada zakazu reformationis in peius dotyczy rozstrzygnięć organu II instancji.

W zakończeniu uzasadnienia organ Agencji przedstawi sposób obliczenia płatności przyznawanych w ramach wsparcia bezpośredniego, z uwzględnieniem pomniejszeń związanych z powierzchnią działek oraz nieprzestrzeganiem norm i wymagań.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca zarzuciła naruszenie: norm prawa formalnego, tj: art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 9 k.p.a., 12 par. 1 k.p.a., art. 75 par. 1 k.p.a., 76 k.p.a., 77 par 1 i 2 k.p.a., 78 par 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., 86 k.p.a., 107 par. 1 i 3 k.p.a., 136 par. 1 k.p.a., poprzez błędną wykładnię i zastosowanie lub brak ich zastosowania; art. 31 ust. 5 ustawy z dnia 07 marca 2017 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu, iż norma zawarta w tym przepisie zezwala na dokonywanie zmian w raporcie po jego podpisaniu; art. 138 par. 1 pkt.2 k.p.a. przez błędną jego wykładnię i zastosowanie polegające na wydaniu decyzji w sytuacji nie uwzględnia przez organ odwołania strony skarżącej w całości; art. 139 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie polegające na pogorszeniu sytuacji strony i przyznaniu świadczenia w mniejszej wysokości.

W uzasadnieniu wskazano na sprzeczną z prawem praktykę polegającą na poprawieniu, czy też nanoszeniu zmian na podpisanym już przez rolnika raporcie z kontroli na miejscu. Wskazane przez organ przepisy art. 31 ustawy z 7 marca 2017 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w żadnym miejscu nie dają prawa do nanoszenia zmian czy też poprawek na podpisanym przez rolnika raporcie.

Podniesiono, że raport stanowi dokument potwierdzający konkretnie ustalony stan faktyczny podczas przeprowadzonej kontroli, który to stan i ustalenia w tym zakresie potwierdza podpisem zarówno kontrolujący jak i podmiot zainteresowany. Dokonywanie zmian w raporcie po jego podpisaniu, na tym dokumencie jest już niemożliwe albowiem w ten sposób kontrolujący samodzielnie, już bez udziału rolnika, nanosi zmiany w ustaleniach stanu faktycznego.

Podkreślono w uzasadnieniu, że skoro ustalono inne okoliczności lub też nowy stan faktyczny, to po pierwsze powinno się to odbyć w trakcie kontroli a nie po jej zakończeniu i po drugie w obecności rolnika. Prawo umożliwiające wniesienie zastrzeżeń do raportu dowodzi, iż w jego treści powinien się znaleźć szczegółowy ustalonego stanu faktycznego, fakty zarówno przemawiające za tym by przyznać płatność w pełnej wysokości jak i te które będą stanowić podstawę obniżenia tej płatności. W niniejszej sprawie strona skarżąca zaakceptowała wynik kontroli ale istniejący przed zmianami wprowadzonymi przez organ do raportu

Dalej podniesiono w uzasadnieniu, że pomimo bezprawnej praktyki organu w zakresie możliwości nanoszenia zmian w raporcie z kontroli, reprezentant strony skarżącej [...] lutego 2017 roku odniósł się do uwag poczynionych przez kontrolującego, przedkładając swoje pisemne wyjaśnienia w tym zakresie. Skutkiem powyższego było sporządzenie przez organ korekty do raportu. Niemniej organ uznał, iż te wyjaśnienia oraz przedstawiona dokumentacja w dalszym ciągu są niekompletna, ale mimo niewyjaśnienie do końca wszystkich istotnych okoliczności sprawy w tym zakresie wydał kolejną decyzję, z niewyjaśnionymi istotnymi okolicznościami sprawy.

Zdaniem strony skarżącej obowiązkiem organu było zażądanie brakujących dokumentów i w oparciu o ich treść wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy. Ewentualna odmowa wydania tych dokumentów przez stronę mogła by stanowić podstawę wydania decyzji w obecnym kształcie.

Podniesiono także, że organ pomimo wyraźnego wniosku o przesłuchanie w charakterze świadka wskazanej osoby nie uczynił tego, całkowicie pomijając to źródło dowodowe i w ten sposób także nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonej decyzji ponownie nie wynika w jaki sposób i w oparciu o jaką dokumentację lub inne dowody organ ustalił, iż doszło do przekroczenia norm dotyczących ilość użytego azotu na rolach użytkowanych przez stronę skarżącą.

Wskazano, że w związku z tym, iż organ zaistniałych wątpliwości nie wyjaśnił tylko oparł się na dotychczas zebranym materiale dowodowym, protokole z kontroli oraz przedstawionych przez stronę skarżącą dokumentach zasadnym jest uznanie, iż naruszył zasady postępowania administracyjnego wyrażone w wskazanych wyżej przepisach k.p.a.

Podniesiono dalej w uzasadnieniu, iż strona żądała przeprowadzenia ponownie kontroli w siedzibie strony skarżącej, do którego to wniosku organ się w ogóle nie odniósł, czym naruszył art. 136 par. 1 kpa. Ponadto organ w ogóle nie odniósł się do zarzutu naruszenia art. 138 par. 1 pkt 2 kpa.

Odnośnie naruszenia zakazu reformationis in peius wyrażonego w art. 139 k.p.a. wskazano, że organ pierwszej instancji ponownie wydał decyzję w identycznym stanie faktycznym, bez przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez stronę, jednakże dodatkowo pomniejszył świadczenia przyznane w ramach przedmiotowej płatności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369; zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), w tym także na decyzje wydawane przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania innych reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja w przedmiocie przyznania stronie skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 - na mocy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r. poz. 78 ze zm. nazywana dalej także "ustawą") – nie narusza prawa procesowego i materialnego w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Kwestią sporną w sprawie jest powierzchni działek kwalifikujących się do przyznania płatności rolnych w ramach wsparcia bezpośredniego .

Strona skarżąca zadeklarowała do przyznanie przedmiotowych płatności na rok 2016 powierzchnię [...] ha, natomiast powierzchnia działek rolnych kwalifikujących się do płatności rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania przez organy Agencji wyniosła [...] ha. Bowiem w odniesieniu do działek rolnych G, N, BL kontrola administracyjna oraz oględziny działek w terenie wykazały rozbieżności polegające na mniejszej niż deklarowana powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG). Łączna powierzchnia wykluczonych i niekwalifikujących się do przyznania płatności gruntów wyniosła 0,44 ha.

Jak wskazano w zaskarżonej decyzji, według art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach wsparcie bezpośredniego, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa, jeżeli:

został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz

łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:

1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, "kwalifikującymi się hektarami";

2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznani tych płatności;

3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;

4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit, a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz, ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z powyższego wynika, że przedmiotowe płatności są przyznawane nie do całej powierzchni ewidencyjnej działki, ale do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 i do powierzchni nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Stosownie do art. 32 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L.2013.347.608 z dnia 2013.12.20), kwalifikujący się hektar" oznacza: a) wszelkie użytki rolne gospodarstwa rolnego, w tym obszary, które w dniu 30 czerwca 2003 r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w państwach członkowskich przystępujących do Unii w dniu 1 maja 2004 r., które w momencie przystąpienia zdecydowały się na stosowanie systemu jednolitej płatności obszarowej, wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej lub - w przypadku gdy obszar wykorzystuje się także do prowadzenia działalności pozarolniczej - wykorzystywane w przeważającym zakresie do prowadzenia działalności rolniczej; lub b) każdy obszar, który zapewnił rolnikowi prawo do płatności w 2008 r. w ramach systemu płatności jednolitych lub systemu jednolitej płatności obszarowej określonych, odpowiednio, w tytule III oraz IVa rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 i który:

nie jest już zgodny z definicją "kwalifikującego się hektara" na mocy lit. a) w wyniku wdrożenia dyrektywy 92/43/EWG, dyrektywy 2000/60/WE oraz dyrektywy 2009/147/WE;

w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, jest zalesiony zgodnie z art. 31 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 lub art. 43 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 lub w ramach systemu krajowego, którego warunki są zgodne z art. 43 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013; lub

w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, jest obszar odłogowanym zgodnie z art. 22, 23 i 24 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999, art. 39 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 28 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.

Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. c tego rozporządzenia "działalność rolnicza" oznacza:

-produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich;

-utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub;

-prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy;

Wskazać należy jednak, że zgodnie art. 32 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013 obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Ponadto zgodnie z art. 43 wskazanego rozporządzenia, na wszystkich kwalifikujących się hektarach w rozumieniu art. 32 ust. 2-5 rolnicy uprawnieni do płatności w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej muszą przestrzegać praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, lub praktyk równoważnych, o których mowa w ust. 3 niniejszego artykułu.

Ocena użytkowania spornych działek i ustalenia powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) uprawniającej do płatności została dokonana ostatecznie w wyniku kontroli w gospodarstwie strony skarżącej w dniach [...].08.2017 r.

Jak wynika z akt sprawy, w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna G) zadeklarowanej we wniosku na powierzchni 33,25 ha, powierzchnia referencyjna wyniosła 32,89 ha. Działka została pomierzona w dwóch częściach rozdzielonych rowem powyżej 2m (nie kwalifikującym się do płatności). Pierwsza zmierzona cześć wyniosła 5,79 ha, natomiast druga cześć - 27,10 ha. Wykluczony z płatności areał stanowił powierzchnię 0,36 ha. Odliczeniu podlegał rów oraz zakrzaczenia zlokalizowane w rogu południowo-zachodniej części działki. Powyższe zostało udokumentowane w postaci sporządzonej dokumentacji fotograficznej (zdjęcia nr 52-74) oraz sporządzonych szkiców z pomiarów działki.

W przypadku działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna N) zadeklarowanej we wniosku na powierzchni 5,59 ha, powierzchnia referencyjna wyniosła 5,57 ha. Wykluczony z płatności areał stanowił powierzchnię 0,02 ha i stanowił zakrzaczenie zlokalizowane w rogu w południowo- wschodniej części działki co potwierdza szkic z pomiaru działki lokalizujący przedmiotowe wykluczenie. Dla działki została sporządzona dokumentacja fotograficzna - zdjęcia nr 46-51.

W przypadku działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna BL) zadeklarowanej we wniosku na powierzchni 6,22 ha, powierzchnia referencyjna wyniosła 6,16 ha. Wykluczony z płatności areał wyniósł 0,06 ha i stanowił zadrzewienie zlokalizowane w rogu północnej części działki oraz części środkowej. Powyższe wykluczenia zostały oznaczone na szkicach z pomiaru działki oraz została sporządzona dokumentacja fotograficzna (zdjęcia od 1-10).

Łączna powierzchnia wykluczonych i niekwalifikujących się do przyznania płatności gruntów wyniosła 0,44 ha. Ustalenia z tej kontroli zawarto w protokole z oględzin działek. Strona o przedmiotowej kontroli została [...].08.2017 r. powiadomiona telefonicznie. Protokół z oględzin działek został [...].08.2017 r. przekazany stronie listem poleconym

Strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów podważających ustalenia organów w zakresie kwalifikowalności spornych gruntów, w konsekwencji w zakresie dokonania zmniejszeń w zakresie przyznanej stronie płatności rolnej. Strona skarżąca nie kwestionuje wprost tych ustaleń, poza ogólnym stwierdzeniem braku kompletnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Jak już wskazano, przedmiotowe płatności są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Wskazać należy w tym zakresie, że zgodnie z art. 67 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE .L. 2013.347.549 z dnia 2013.12.20; dalej też: rozporządzenie nr 1306/013), Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli zwany "system zintegrowanym" obejmujący między innymi system identyfikacji działek rolnych (art. 68).

Ten system identyfikacji działek rolnych, stosownie do art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 ustanawiany jest w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki.

Jak wskazał organ, przy użyciu wskazanych wyżej narzędzi informatycznych przeprowadzane są kontrole administracyjne wniosków o płatność, mające na celu wykrycie nieprawidłowości dotyczących m.in. różnicy między działkami rolnymi zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku, a działkami odniesienia zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych. System Identyfikacji Działek Rolnych (ang. Land Parcel Identification System - LPIS) to system pozwalający na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności, tzn. powierzchni uprawnionej do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocy oraz kontroli w zakresie nakładania się deklaracji dla poszczególnych działek rolnych, zadeklarowanych przez jednego beneficjenta. Tym samym system LPIS/GIS stanowi w ARiMR jedną centralną bazę danych, zasilaną z kilku źródeł danych, przez co granice i powierzchnie działek ewidencyjnych (referencyjnych) stanowią uniwersalną bazę do wyliczenia powierzchni odniesienia w LPIS dla różnych schematów pomocowych.

Z powyższego wynika niewątpliwie, że jednym z warunków przyznania płatności rolnych jest użytkowanie przez wnioskodawcę gruntów zgłoszonych do płatności, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością, Dofinansowanie przysługuje do rzeczywistej powierzchni kwalifikowanej do płatności. Dla potrzeb pomocy obszarowej decydujące kwalifikujące znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu wykorzystywany rolniczo. Powierzchnia kwalifikująca się do płatności jest ustalana na podstawie dostępnego materiału sprawy, a pojęcie działki rolnej nie musi być tożsame z pojęciem działki ewidencyjnej.

W sprawie powierzchnia ewidencyjne gruntów kwalifikujących się do płatności rolnych została dokonana w oparciu uprawnione dokumenty, na podstawie aktualnej ortofotomapy. Natomiast w razie stwierdzenia nieprawidłowości oraz niezgodności w tym zakresie - w stosunku do złożonego wniosku, płatność - jej wysokość ustalana jest po uwzględnieniu zmniejszeń. Podnieść należy, że ta powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) na przedmiotowych działkach kwalifikująca do płatności rolnych została ustalona na w trakcie wizytacji w terenie w dniach [...].08. 2017 r. na podstawie ortofotomapy, udokumentowana dokumentacja fotograficzną.

Ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013, wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 0,03 % i stanowiła podstawę – tak jak to uczyniły organy Agencji - do przyznania płatności do powierzchni stwierdzonej zgodnie z art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r.; dalej też: rozporządzenie nr 640/2014).

Inną kwestią sporną w sprawie, jest niezgodności w zakresie przestrzegania wymagań i norm na zgłoszonych do płatności działek.

Stosownie do art. 91 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, beneficjent otrzymujący płatności bezpośrednie na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, płatności na podstawie art. 46 i 47 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 oraz roczne premie na podstawie art. 21 ust. 1 lit. a) i b), art. 28-31, art. 33 i 34 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, są zobowiązany jest do przestrzega przepisów dotyczących zasady wzajemnej zgodności, ustanowionych w art. 93, w przeciwnym razie nakłada jest na niego kara administracyjna.

Na wszystkich kwalifikujących się hektarach w rozumieniu art. 32 ust. 2-5 rolnicy uprawnieni do płatności w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej muszą przestrzegać praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, lub praktyk równoważnych, o których mowa w ust. 3 niniejszego artykułu (art. 43 ust.1 rozporządzenia 1306/2013).

Natomiast zgodnie z art. 93 ust. 1 tego rozporządzenia, przepisy dotyczące zasady wzajemnej zgodności obejmują podstawowe wymogi w zakresie zarządzania wynikające z prawa unijnego oraz normy utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, ustanowione na poziomie krajowym i wymienione w załączniku II do wskazanego dotyczą min : wymogów w zakresie SMR 1- ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego.

Z kolei, jak stanowi zatem art. 42 ust. 1 ustawy o płatnościach, oceny wagi stwierdzonej niezgodności, w odniesieniu do aktu prawnego lub normy, na podstawie kryteriów "dotkliwości", "zasięgu", "trwałości" i "powtarzalności", zgodnie z art. 99 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 wraz ze wskazaniem wszelkich czynników, które powinny prowadzić do wzrostu lub spadku wartości zmniejszenia, które należy zastosować, dokonuje się w raporcie, przypisując tej niezgodności odpowiednią liczbę punktów, a liczba punktów przypisana stwierdzonym niezgodnościom w raporcie jest uwzględniana przy dokonywaniu zmniejszeń lub wykluczeń, o których mowa w art. 73 ust. 2-5, art. 74 ust. 1 i art. 75 rozporządzenia nr 809/2014 oraz w art. 39 ust. 1,3 i 4 i art. 40 rozporządzenia nr 640/2014.

Natomiast liczbę punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentową wielkość kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz.U. z 2015 r., poz. 743 ze zm.). Dotyczy to także naruszeń w obszarach min: środowisko, zmiana klimatu oraz utrzymanie gruntów w dobrej kulturze rolnej - w zakresie norm utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (GAEC) oraz w zakresie wymogów podstawowych w zakresie zarządzania (SMR), o których mowa w załączniku II do rozporządzenia nr 1306/2013.

Z powyższego wynika obowiązek przestrzegania wymagań i norm, zagrożony możliwością zastosowania określonej sankcji.

Jak wynika z akt sprawy w dniu [...].12.2016 r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola na miejscu, min. w zakresie wzajemnej zgodności. O przedmiotowej kontroli został w dniu [...].12.2016 r. powiadomiony reprezentant spółki, który był obecny podczas kontroli.

W toku przeprowadzonej kontroli sporządzony został raport nr [...], w którym pierwotnie nie stwierdzono nieprawidłowości (przekazany osobie obecnej podczas kontroli), a następnie w wyniku weryfikacji materiału pokontrolnego dokonano ostatecznej jego korekty w dniu [...].01.2017 roku.

W wyniku ponownej weryfikacji materiału pokontrolnego stwierdzono niezgodność z wymogami z SMR nr 1, o którym mowa w załączniku II do rozporządzenia nr 1306/2013 (dotyczy obszarów OSN). Stwierdzono:

- nieprawidłowość oznaczoną kodem W.1.1 informującym o nieprzestrzeganiu wymagań zawartych w programie działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych wyznaczonych dla obszarów OSN;

- nieprawidłowość oznaczoną kodem W.1.1.33 informującym o tym, że rolnik nie przechowywał planu nawożenia przez okre1 wskazany w programie działań lub nie spełnił obowiązków wynikających z konieczności posiadania planu nawożenia;

- nieprawidłowość oznaczoną kodem W.1.1.35 informującym o tym, że rolnik nie przechowywał dokumentacji dotyczącej wszystkich zabiegów agrotechnicznych, a w szczególności związanych z nawożeniem przez okres wskazany w programie działań.

Dla oceny wagi stwierdzonych nieprawidłowości dla każdej z nich przypisano wartość po 3 pkt tj. dla oceny zasięgu, trwałości i dotkliwości.

Przedmiotowy raport po wprowadzonych korektach został [...].02.2017 r. przesłany stronie przesyłką poleconą. Strona skrząca skorzystała z przysługującego jej prawa i złożyła umotywowane zastrzeżenia na wyniki z przeprowadzonej kontroli (pismo z dnia [...].02.2017 r.). W piśmie tym wyjaśniła, że działka AC ([...]) została kwalifikującego się ha, wobec czego nie prowadzona na jej terenie nawożenia azotem. Dla działki BI ([...]) również nie przeprowadzono nawożenia azotowego, ponieważ zawartość gleby pozwoliła na pokrycie zapotrzebowania pokarmowego roślin. W przypadku działki rolnej H ([...]) działki nie były dostępne w planie nawożenia podczas wykonywania czynności kontrolnych, ponieważ w czerwcu 2016 wygasła umowa dzierżawy dla przedmiotowych działek. Strona wyjaśniła również, ze w przypadku działki rolnej Ł ([...]) również nie prowadzono nawożenia azotowego, ponieważ działka ta nie jest intensywnie użytkowna kośnie. Odnośnie braku w rejestrze działek R, LL, ŁŁ strona wyjaśniła, że działka LL jest obecna w rejestrze i występuje łącznie z działką L, natomiast działka ŁŁ występuje w rejestrze co potwierdza dołączony do pisma załącznik nr 6. Do przedmiotowych zastrzeżeń strona dołączyła kopie planu nawożenia dla działek ewidencyjnych nr [...] oraz kopię rejestru działań agrotechnicznych dla działek nr [...].

Po analizie dokumentacji pokontrolnej, wniosku o przyznanie pomocy oraz uwag zawartych w przesłanych zastrzeżeniach (wskazanych powyżej), organy Agencji dokonały korekty uwag opisujących stwierdzone nieprawidłowości:

- dla działki rolnej AC/AC1 (działka referencyjna [...]) dokonano korekty nr działki referencyjnej;

- działka H (działki referencyjne [...]) - z raportu usunięto uwagę dotyczącą braku dokumentacji tj. planu nawozowego oraz rejestru;

- uwagi dotyczące działek LL; ŁŁ oraz [...] usunięto z raportu.

Ponadto poinformowano spółkę, iż dla działek rolnych stwierdzono nadal następujące niezgodności:

- działka rolna AC/AC1 brak działki w planie nawozowym oraz rejestrze działań agrotechnicznych;

- działka rolna Ł/Łl brak działki w planie nawozowym;

- G3 deklaracja kukurydza - położona na działce referencyjnej o nr [...] brak w planie nawozowym oraz rejestrze działań agrotechnicznych;

- działka rolna J3 działka położona na działce referencyjnej o nr. [...], deklarowana uprawa ziemniak, według planu nawozowego na przedmiotowej działce referencyjnej rośliną uprawną jest groszek zielony.

- ziemniak uprawiany jest na działce ewidencyjnej [...]. Stwierdzona niezgodność dotyczy braku rejestru zabiegów agrotechnicznych dla uprawy ziemniaka;

- działka K/Kl (działka referencyjna [...]) - wg danych w planie rośliną uprawną jest groszek zielony, brak rejestru zabiegów agrotechnicznych;

- działka L/Ll (działka referencyjna [...]) - wg danych w planie rośliną uprawną jest groszek zielony, brak rejestru zabiegów agrotechnicznych;

- działka N/Nl (działka referencyjna [...]) - plan nawozowy sporządzony dla działek referencyjnych [...]. Brak planu nawozowego dla działki o nr [...];

działka P/Pl (działka referencyjna [...]) - brak rejestru zabiegów agrotechnicznych;

- działka R/Rl (działka referencyjna [...]) - brak rejestru zabiegów agrotechnicznych.

Wynika z powyższego, że w sprawie występują nieprawidłowości i, że dla każdej z nich zasadnie przypisano wartość po 3 pkt, tj. dla oceny zasięgu, trwałości i dotkliwości.

Natomiast, określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów (...), procentowa wielkość zmniejszenia przy sumie punktów 9 wynosi 3 %. O tyle zmniejszono przyznaną stronie skarżącej płatność rolną. Strona nie podważa samych wyliczeń zmniejszenia płatności, w powyższym zakresie kwestionuje możliwość dokonania korekty raportu z przeprowadzonej [...].12.2016 r. kontroli na miejscu.

Wskazać należy w tym zakresie, że zarówno ustawa o płatnościach, jak i rozporządzenie nr 1306/2013 przewidują możliwość przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie rolnika. W tym zakresie dostrzec należy, że zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. Na podstawie art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, o ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu. Przepis art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 stanowi natomiast, że zgodnie z art. 59, państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Kontrole te uzupełniane są przez kontrole na miejscu.

Na gruncie prawa krajowego przepis art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach przewiduje, że ARiMR przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis art. 37 ust. 5 ustawy o płatnościach wskazuje uprawnienia osób upoważnionych do wykonywania czynności kontrolnych, stanowiąc, że osoby te mają prawo do: wstępu na teren gospodarstwa rolnego (pkt 1); dostępu do zwierząt (pkt 2); żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli (pkt 3); wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kopii oraz zabezpieczania tych dokumentów (pkt 4); pobierania próbek do badań (pkt 5); żądania okazywania i udostępniania danych informatycznych (pkt 6). W myśl art. 37 ust. 5a ustawy o płatnościach, rolnik obowiązany jest natomiast zapewnić niezbędną pomoc przy wykonywaniu czynności kontrolnych, z których na podstawie art. 37 ust. 6 ustawy sporządza się sprawozdanie, o którym mowa w art. 59 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, zwane "raportem".

Zatem występują dwa podstawowe rodzaje kontroli realizowane przez ARiMR, to kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Pierwszą i podstawową kontrolą jest kontrola administracyjna, której poddawany jest każdy wniosek o przyznanie płatności. Kontrola w terenie jest kontrolą, która uzupełnia kontrolę administracyjną. Ponadto kontrola na miejscu przeprowadzana jest w celu zweryfikowania, czy stan faktyczny na kontrolowanych działkach odpowiada temu co strona deklaruje na działkach w złożonym wniosku. Tym samym ustalenia poczynione w trakcie kontroli na miejscu nie koniecznie muszą - choć mogą - być tymi, które zostaną przyjęte do ostatecznych obliczeń. Uzyskane w trakcie kontroli na miejscu dane zostają bowiem poddane analizie w systemie identyfikacji działek, którego działanie zostało zaprezentowane wcześniej. Sąd zauważa zatem, iż organy w rozpoznawanej sprawie mgły dokonać w ramach kontroli administracyjnej ustaleń poczynionych w ramach kontroli na miejscu

Tym samym, jak to wskazał organ odwoławczy dokonywanie korekt i uzupełnień w raporcie po podpisaniu przez rolnika jest całkowicie zgodne z procedurami obowiązującymi w ARiMR. W wersji papierowej raportu podpisanym przez inspektora terenowego (i rolnika/pełnomocnika rolnika), przed zatwierdzeniem raportu przez uprawniony organ Agencji, można wnosić uzupełnienia (np. powstałe po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej). Jeżeli zmiany wprowadzone do raportu po przeprowadzeniu kontroli powodują zmianę wyniku kontroli, raport powinien być ponownie dostarczony rolnikowi. W przypadku przekazania rolnikowi korekty raportu z czynności kontrolnych może on zgłaszać zastrzeżenia do części zmienionych w stosunku do pierwotnej i zaakceptowanej przez rolnika wersji Raportu. Rolnik powinien być niewątpliwie poinformowany o wszelkich niezgodnościach, które dotyczą jego gospodarstwa.

Wynika z powyższego, że organ Agencji w przedmiotowej sprawie mógł dokonania korekty raportu z przeprowadzonej kontroli, był jednocześnie zobowiązany przekazać poprawioną wersję stronie skarżącej i umożliwić jej zgłoszenia zastrzeżeń (do raportu, jego korekty) w oznaczonym terminie. Jak wynika z akt sprawy, o czym była mowa wcześniej, przedmiotowy raport po wprowadzonych korektach został przesłany stronie. Strona skarżąca skorzystała z przysługującego jej prawa i złożyła umotywowane zastrzeżenia na wyniki z przeprowadzonej kontroli. (pismo z dnia [...].02.2017 r.).

Odnośnie nie uwzględnienia przez organ złożonego oświadczenia wskazanej osoby, iż do kontroli został dołączony roboczy plan nawożenia, zatem przedstawiona dokumentacja stanowiła jedynie projekt planu nawożenia, zaś prawidłowy plan nawożenia oraz rejestr działań agrotechnicznych znajduje się w siedzibie spółki.

Wskazać należy, iż w ramach zastrzeżeń strona skarżąca dołączyła dokumentację w postaci rejestru działalności agrotechnicznej oraz planu nawozowego. Niemniej przekazane dokumenty były niekompletne, dlatego uzasadnione było poprzestanie na raport z kontroli w zakresie wzajemnej zgodności sporządzony na podstawie dokumentów przekazanych inspektorom oraz przedstawionych przez stronę.

Ponadto pismo strony datowane na dzień [...].04.2017 r., do którego dołączyła oświadczenie wskazanej osoby, jak wskazał organ, datowane jest na dzień po wydaniu przez Kierownika BP ARiMR w S. decyzji z dnia [...].05.2017 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności obszarowej na rok 2016 (następnie uchylonej przez organ odwoławczy w wyniku rozpatrzenia odwołania). W światle powyższego przyjąć można, że oświadczenie to zostało wysłane przez stronę dopiero po zapoznaniu się z w/w decyzją oraz wysokością zmniejszeń.

A tym samym, za zasadne należy uznać, że wskazane oświadczenie nie może stanowić przeciwdowodu w stosunku do ustaleń zawartych w protokole z czynności kontrolnych, tym bardziej, iż strona skarżąca mogła i złożyła zastrzeżenia na wyniki kontroli i miała możliwość przedstawienia stosownych dokumentów, z czego jak już wskazano skorzystała. Tym samym brak uzasadnienia dla pozyskania nowego dowodu w sprawie, w postaci przesłuchania wskazanej osoby jako świadka na powyższa okoliczność..

Wskazać należy w tym zakresie, że stosownie do art. 3 ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust. 1).

W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 2).

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 3).

W świetle przytoczonych przepisów stwierdzić należy, że ustawa o płatnościach zawiera szczególną, w stosunku do przepisów k.p.a., regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą jego obowiązki w tym zakresie. Na gruncie powołanej regulacji ustawodawca zdecydował się bowiem na odejście od zasady prawdy obiektywnej - wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. - nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a.

Obowiązek organów na tle tej ustawy został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Oznacza to w konsekwencji, iż nie ciąży na organach ARiMR obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy (tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności). Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na stronie.

Nie można wiec uznać, jak chce strona skarżąca, że obowiązkiem organu było zażądanie brakujących dokumentów i w oparciu o ich treść wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy. I dopiero ewentualna odmowa wydania tych dokumentów przez stronę mogłaby stanowić podstawę wydania decyzji w obecnym kształcie.

Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, rozstrzygnięcie w sprawie znajduje oparcie w art. 5-6 i art. 24 ustawy o płatnościach, nie można więc mówić o naruszeniem zasady praworządności. Zaskarżona decyzja spełnia również wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a., bowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W sprawie nie można mówić także o naruszeniu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten dotyczy rozstrzygnięć wydawanych przez organ odwoławczy, natomiast organ I instancji po uchyleniu przez organ odwoławczy pierwotnej decyzji zobowiązany był ponownie rozpatrzyć sprawę z wniosku strony o przyznanie przedmiotowej płatności, co uczynił. Podobnie art. 139 k.p.a., ponieważ zasada zakazu reformationis in peius dotyczy rozstrzygnięć organu II instancji.

Wobec braku naruszenia norm prawa procesowego lub materialnego skargę oddalono na mocy art. 151 p.p.s.a.