Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 737/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 46a, art. 46b, art.48a
journal: Dz.U. 2020 poz 1845
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - t.j.
article: § 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2316
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z  wystąpieniem stanu epidemii.
article: art. 145 § 1 pkt 1lit. a i c w zw. z art. 135, art. 145§ 3, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 31 ust. 3, art. 92 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2021 r. sprawy ze skargi O.S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., nr [...], II. umarza postępowanie administracyjne, III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego O.S. kwotę 2200 (dwa tysiące dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (dalej: PPIS) działając na podstawie art. 48a ust. 1 pkt 3, ust. 3 pkt 1, 4 w zw. z art. 46b pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1845 ze zm., dalej: ustawa u.z.z.c.z.) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 566 ze zm., dalej: Rozporządzenie) oraz na podstawie art. 104 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...], wymierzył O.S. karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za niezastosowanie się do zakazu imprez, spotkań i zebrań niezależnie od ich rodzaju, poprzez udział w imprezie towarzyskiej, która odbyła się w dniu [...] kwietnia 2020r. w mieszkaniu prywatnym przy ul. [...] z rygorem natychmiastowej wykonalności z dniem doręczenia decyzji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że z dniem 20 marca 2020r. na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491 ze zm.) został wprowadzony na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan epidemii. Zgodnie natomiast z § 14 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii w okresie od 1 kwietnia 2020 r. do 11 kwietnia 2020r. zakazuje się imprez, spotkań i zebrań niezależnie od ich rodzaju, z wyłączeniem spotkań danej osoby z jej osobami najbliższymi w rozumieniu art. 115 § 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny lub osobami najbliższymi osobie, z którą pozostaje we wspólnym pożyciu.

Następnie PPIS podał, że w dniu 8 kwietnia 2020 r. do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej wpłynęło pismo Komendy Miejskiej Policji przekazujące notatkę urzędową z dnia [...] kwietnia 2020 r. sporządzoną przez funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji, z której wynika, iż w dniu [...] kwietnia 2020 r. O.S. spotkał się z pięcioma innymi osobami, w prywatnym mieszkaniu przy ul. [...], gdzie zorganizowano imprezę towarzyską. Ponadto mieszkańcy budynku przy ul. [...] poinformowali organ I instancji, że pomimo interwencji policji, w/w impreza towarzyska nie została zakończona.

O.S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie § 14 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia, poprzez brak ustalenia stanu faktycznego odpowiadającego rzeczywistemu zachowaniu się skarżącego w dniu [...] kwietnia 2020 r., bądź też ustalenie stanu faktycznego na podstawie niepełnych informacji, które skutkowało uznaniem, że skarżący uczestniczył w spotkaniu towarzyskim w prywatnym mieszkaniu przy ul. [...], podczas gdy w rzeczywistości nie brał udziału w imprezie, natomiast w powyższym miejscu znalazł się na krótko przed interwencją policji, w związku z wykonywaniem czynności w firmie S. Strona zarzuciła także naruszenie: art. 7 k.p.a. w związku z brakiem wykonania przez organ obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, art. 6 i 7a k.p.a., poprzez podjęcie zaskarżonej decyzji, pomimo wątpliwości, których nie rozstrzygnięto na korzyść strony, art. 8 § 1 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania uczestników do władzy publicznej oraz art. 9 i 12 § 1 k.p.a., poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenia jego praw i obowiązków oraz brak wnikliwego działania organu administracyjnego w sprawie.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej oraz o wstrzymanie jej natychmiastowej wykonalności.

W treści wniesionego odwołania pełnomocnik skarżącego zarzucił, że organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie charakteru wizyty O.S. w lokalu mieszkalnym przy ul. [...]. Strona podkreśliła, że wizyta miała charakter zawodowy – skarżący wraz ze znajomym D.A. wykonywał czynności służbowe dla firmy S Sp. z o.o.. Nadto w ocenie pełnomocnika strony skarżącej nałożona wysokość kary pieniężnej jest "kuriozalna". Pełnomocnik podniósł, że waga dokonanego przez jego mandanta naruszenia jest znikoma i organ może, uwzględniając sytuację majątkową skarżącego, umorzyć nałożoną karę pieniężną lub odstąpić od jej nałożenia, stosownie do treści art. 189f k.p.a.

Po rozpoznaniu wniesionego przez stronę skarżącą odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: PWIS) decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Organ odwoławczy podniósł, że z akt sprawy nie wynika, czy skarżący zapoznał się z treścią notatki służbowej policji, na podstawie której nałożono na niego karę pieniężną, a także czy skarżący miał możliwość ustosunkowania się do jej treści, tym samym pozbawiono stronę prawa do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Jednocześnie w ocenie PWIS organ I instancji, wydając zaskarżoną decyzję, nie podjął działań w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego istotnego dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, przez co naruszył przepisy art. 7, 8, 9, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ II instancji podkreślił, że okoliczności faktyczne skutkujące nałożeniem na stronę skarżącą kary pieniężnej oparto wyłącznie na podstawie notatki policyjnej oraz pisma mieszkańców, z których wynika jedynie, że O.S. uczestniczył w imprezie towarzyskiej i brał udział w pobiciu sąsiada. W ocenie PWIS w toku prowadzonego postępowania nie wyjaśniono, czy skarżący uczestniczył w imprezie, czy też zgodnie z twierdzeniem pełnomocnika strony przyjechał w związku z wykonywaniem czynności w zakresie przedstawiciela handlowego w firmie S. Zdaniem organu odwoławczego od powyższych ustaleń zależy ewentualne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 48a ust. 1 pkt 3, ust. 3 pkt 1, 4 w zw. z art. 46b pkt 1 u.z.z.c.z. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia oraz na podstawie art. 104 k.p.a.decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], nałożył na O.S. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za niezastosowanie się do zakazu imprez, spotkań i zebrań niezależnie od ich rodzaju, poprzez udział w imprezie towarzyskiej, która odbyła się w dniu [...] kwietnia 2020r. w mieszkaniu prywatnym przy ul. [...], z rygorem natychmiastowej wykonalności z dniem doręczenia decyzji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji podał, że ponownie prowadząc postępowanie wyjaśniające ustalił na podstawie informacji przekazanych przez spółkę Zarządzanie Nieruchomościami [...] Sp. z o.o., działającej w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...], w zakresie wskazania liczby osób zamieszkujących w dniu [...] kwietnia lokal przy ul. [...], że w miesiącu kwietniu 2020 r. w w/w mieszkaniu zadeklarowana była 1 osoba do wywozu odpadów komunalnych. Nadto z informacji przekazanych przez dzielnicowego wynika, iż w mieszkaniu przy ul. [...] widywana jest głównie N.K. (wnuczka właścicielki mieszkania), sporadycznie w towarzystwie młodego mężczyzny. PPIS podniósł, że z włączonych do akt niniejszej sprawy protokołów przesłuchania uczestników spotkania, które odbyło się w mieszkaniu przy ul. [...], w tym wyjaśnień złożonych przez O.S. wynika, iż skarżący udał się do w/w lokalu mieszkalnego na spotkanie towarzyskie.

Dalej PPIS odniósł się do argumentacji pełnomocnika strony skarżącej zawartej w odwołaniu i wyjaśnił, że pismem z dnia [...] września 2020 r. organ I instancji zwrócił się do firmy S Sp. z o.o. o podanie, czy O.S. w dniu [...] kwietnia o godzinie 00:30 wykonywał czynności służbowe w mieszkaniu przy ul. [...] PPIS podkreślił, że z udzielonej przez spółkę odpowiedzi wynikało, iż wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony, O.S. w podanym terminie nie wykonywał w imieniu bądź na rzecz spółki S służbowych w w/w lokalu mieszkalnym, nie wykonywał również wówczas czynności akwizycyjnych na rzecz firmy. Spółka zaznaczyła, że nie zleciła O.S. wdrożenia D.A. do obowiązków służbowych przedstawiciela handlowego, nadto podała, że D.A. nie współpracuje ze spółką.

Organ I instancji w dalszej części uzasadnienia wskazał, że w celu zapewnienia prawidłowego toku postępowania, zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r., poinformował pełnomocnika strony o zakończeniu postępowania administracyjnego i zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 k.p.a. umożliwił stronie w terminie 7 dni od daty otrzymania w/w zawiadomienia zapoznanie się z materiałem dowodowym i złożenie ostatecznych wniosków i żądań mogących mieć znaczenie w przedmiotowej sprawie. PPIS podał, że pełnomocnik strony w dniu 9 marca 2021 r. stawił się w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej dokonując przeglądu akt sprawy i nie złożył wniosków lub żądań mogących mieć znaczenie w sprawie.

Następnie organ I instancji wskazał, że administracyjna kara pieniężna może być nałożona w wysokości od 10.000 zł do 30.000 zł, przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: k.p.a.) nie regulują odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, zatem stosownie do treści art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. w takim przypadku należy zastosować regulacje kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie organu I instancji w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i uznania, że waga naruszenia prawa jest znikoma, ponieważ wprowadzone w okresie epidemii obostrzenia zostały przez stronę złamane z pobudek niezasługujących na aprobatę. PPIS podkreślił przy tym, że uczestnictwo skarżącego w spotkaniu towarzyskim stworzyło warunki do rozprzestrzeniania się zakażenia wirusem SARS-CoV-2 na inne osoby i spowodowało w tej sytuacji zagrożenie dla zdrowia i życia, a nałożona kara pieniężna jest najniższa w myśl powyższych przepisów.

O.S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. wniósł odwołanie od w/w decyzji, zarzucając jej naruszenie:

- art. 31 ust. 3, art. 37 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 52 i art. 57 Konstytucji RP, poprzez wydanie decyzji w oparciu o przepisy niezgodne z systemem prawa obowiązującym na terenie RP, z uwagi na to, iż bez ustawowej podstawy zostały ograniczone ważne wolności skarżącego - m.in. wolność osobista (art. 41 ust. 1 Konstytucji), wolność przemieszczania się (art. 52 ust. 1 Konstytucji), czy wolność zgromadzeń (art. 57 Konstytucji),

- art. 48a ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt l, ust. 4 i ust. 7 w zw. z art. 46 b pkt 1 i art. 46 ust. 4 pkt 4 u.z.z.c.z. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia, poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki do nałożenia kary pieniężnej w kwocie 10 000 zł, pomimo że brak było możliwości do jej zastosowania,

- art. 86 w zw. z 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego na okoliczność wykonywania czynności związanych ze sprawami zawodowymi podczas spotkania w dniu [...] kwietnia 2020 r. w mieszkaniu przy ul. [...], pomimo że pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji zaniedbanie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący wszelkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy,

- art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, wykraczającą poza granice określone w ww. naruszonym przepisie,

- art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na skarżącego, pomimo zaistnienia przesłanek do odstąpienia od tej kary,

- art. 6, 7 i 8 § 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sposób stojący w sprzeczności z zasadą praworządności, prawdy obiektywnej oraz pogłębiania zaufania do władzy publicznej.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Jednocześnie na podstawie art. 135 k.p.a. w zw. z art. 48a ust. 4 u.z.z.c.z. strona wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełnomocnik skarżącego w treści wniesionego odwołania podniósł, iż zaskarżona decyzja wymaga kontroli pod względem zgodności wyrażonego w niej rozstrzygnięcia z Konstytucją RP, w tym oceny konstytucyjności ustanowionego przez Radę Ministrów zakazu spotkań, którego naruszenia miał dopuścić się według organu skarżący i zaznaczył, że podobnego rodzaju sprawy były już wielokrotnie przedmiotem rozpoznawania przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne, które w szeregu swoich wyroków uchylały zaskarżone decyzje o nałożeniu kar pieniężnych z powodu naruszenia zakazów ustanowionych na podstawie zaskarżonych przepisów u.z.z.c.z., w tym zakazu zgromadzeń, powołując się na sprzeczność stosowanych przez organy przepisów z Konstytucją RP, przedstawił przy tym fragmenty uzasadnień wybranych wyroków sądów administracyjnych.

Dalej skarżący podkreślił, że pomimo, iż § 14 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia zakazywał (w domyśle) zarówno organizowania jak i udziału we wszelkich imprezach, spotkaniach i zebraniach, niezależnie od ich rodzaju (z wyłączeniami określonymi w ust. 2), to regulacja ta nie znajdowała żadnej podstawy prawnej w ustawie. Art. 46 ust. 4 u.z.z.c.z. przewiduje bowiem, że w rozporządzeniu można ustanowić "zakaz organizowania widowisk i innych zgromadzeń ludności", nie ma tu zatem delegacji do ustanowienia mocą rozporządzenia wykonawczego zakazu uczestnictwa w zgromadzeniach. Jednocześnie pełnomocnik strony podał, iż w świetle zgromadzonego w sprawie i opisanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanu faktycznego niniejszej sprawy nie ma wątpliwości, że skarżący dołączył do spotkania w dniu [...] kwietnia 2020 r. w trakcie jego trwania, jako jeden z ostatnich, a ponadto nie był i nie jest on właścicielem mieszkania, w którym odbyło się spotkanie, nie był więc organizatorem tego spotkania. Skarżący zwrócił szczególną uwagę, że naruszenie w rozporządzeniu wykonawczym delegacji ustawowej jest równoznaczne z jego wydaniem w tej części bez podstawy ustawowej, zaś akt administracyjny wydany na podstawie takiego rozporządzenia musi być uznany za wydany z naruszeniem prawa, w tym przypadku art. 52 ust. 1-3 Konstytucji RP. Zgodnie bowiem z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zasada ta znalazła odzwierciedlenie w art. 6 k.p.a. W ocenie strony skarżącej, skoro zdarzenie faktyczne będące podstawą nałożenia na skarżącego kary pieniężnej miało miejsce w dniu [...] kwietnia 2020r., tj. w trakcie obowiązywania rozporządzenia, które jak wyżej wskazano zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, to tym samym kara ta została nałożona bez podstawy prawnej, zatem zaskarżoną decyzję należy uznać za niezgodną z prawem.

Dalej pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił, że niezależnie od powyższego podtrzymuje stanowisko, iż skarżący uczestniczył w spotkaniu w dniu [...] kwietnia 2020 r. w mieszkaniu przy ul. [...] w celach zawodowych i ponownie przedstawił argumentację wyrażonąw odwołaniu od decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r. W ocenie strony postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie nie doprowadziło do wyczerpującego wyjaśnienia tej kwestii, co uzasadniało przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego, którego jednak nie przeprowadzono. Nadto zdaniem strony skarżącej w przedmiotowej sprawie istniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, stosownie do art. 189f § 1 k.p.a., bowiem waga naruszenia prawa jest znikoma. Pełnomocnik zaznaczył, że przedmiotową sprawę należy oceniać z uwzględnieniem aktualnej na dzień [...] kwietnia 2020 r. sytuacji epidemicznej w kraju i stopień transmisji wirusa Covid-19, w szczególności w województwie oraz mieście, gdzie długo utrzymywała się najniższa w Polce liczba zakażonych. Strona wskazała, że w pierwszych miesiącach stanu epidemii w Polsce statystyki zakażeń były niskie, co przekłada się na ocenę niskiego prawdopodobieństwa, aby w tym dniu podczas spotkania, w którym uczestniczył skarżący, mogło dojść do zakażenia osób biorących w nim udział.

Strona skarżąca uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podała, że w przedmiotowej sprawie występuje wysokie prawdopodobieństwo uchylenia tejże decyzji. Nadto skarżący podkreślił, że uiszczenie kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł wiązać się będzie z nadmiernym obciążeniem jego budżetu oraz negatywnie wpłynie na możliwość realizacji zamierzeń zawodowych i rodzinnych.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że na skutek ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji przeprowadził dokładne postępowanie dowodowe, które potwierdziło, że w mieszkaniu przy ul. [...] odbywała się impreza towarzyska z udziałem 6 osób, które nie były osobami najbliższymi stronie skarżącej.

Następnie PWIS zanegował twierdzenia strony skarżącej odnośnie naruszenia art. 7, 8, 9, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., bowiem zebrany materiał dowodowy oraz ustalenia przeprowadzone przez organ I instancji, na podstawie których wydano kwestionowaną decyzję z dnia [...] marca 2021 r. w sposób wyczerpujący ustaliły okoliczności faktyczne sprawy. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych, mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem, jeżeli zgromadzony i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy, przemawia za przyjęciem okoliczności przeciwnych, a co więcej - strona kwestionująca owe ustalenia, nie dysponuje materiałem dowodowym potwierdzającym jej twierdzenia.

Organ odwoławczy w treści w/w odniósł się także do zarzutu naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. i podał, że zaskarżona decyzja została wydana między innymi na podstawie protokołów z przesłuchań uczestników w/w spotkania, z treści których wynika, że sam skarżący przyznaje się do uczestnictwa w spotkaniu towarzyskim. O świadomym naruszeniu obowiązujących ograniczeń świadczą również zeznania z przesłuchania pozostałych uczestników imprezy A.S., M.D., M.J., N.K., D.A. zawarte w przesłanych protokołach przesłuchań z dnia [...] kwietnia 2020 r., którzy zostali uprzedzeni o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia i podpisali treść tych zeznań.

Organ II instancji w zakresie nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego na okoliczność wykonywania czynności związanych ze sprawami zawodowymi podczas spotkania w dniu [...] kwietnia 2020 r. w w/w lokalu mieszkalnym podał, że strona, zgodnie z art. 78 k.p.a., posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednakże uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. W ocenie PWIS materiał dowodowy zgromadzony w niniejszym postępowaniu nie budzi wątpliwości, iż obecność strony w dniu [...] kwietnia 2020 r. pod adresem [...] była związana ze spotkaniem towarzyskim i zwrócił szczególną uwagę, że z informacji uzyskanych od firmy S. sp. z o. o. wynika, iż O.S. nie wdrażał do obowiązków służbowych nowego przedstawiciela handlowego D.A., a także nie wykonywał w dniu [...] kwietnia 2020r. o godzinie 00:30 w imieniu bądź na zlecenie S sp. z o.o. czynności służbowych w w/w lokalu mieszkalnym. Mając na uwadze powyższe twierdzenia organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowym postępowaniu nie doszło także do naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

PWIS następnie wyjaśnił, że zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej stanu epidemii wydanego na podstawie art. 46 ust. 2 i 4 u.z.z.c.z. w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłasza się stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Stosownie natomiast do art. 48a ust. 1 pkt 3 u.z.z.c.z. kto w stanie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie stosuje się do ustanowionych na podstawie art. 46 lub art. 46b nakazów, zakazów lub ograniczeń, o których mowa w art. 46 ust. 4 pkt 3-5 lub w art. 46b pkt 2 i 8, podlega karze pieniężnej w wysokości od 10 000 zł do 30 000 zł. Organ odwoławczy zaznaczył, że naruszenie wymagań higieniczno-sanitarnych tj. określonych nakazów i zakazów w związku z ogłoszonym stanem epidemii wystąpiło w przedmiotowej sprawie w dniu [...] kwietnia 2020 r., zatem zastosowanie mogą mieć jedynie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, na które prawidłowo powołał się organ I instancji.

Organ II instancji wskazał, że zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 i 2 w/w rozporządzenia w okresie od dnia 1 kwietnia 2020 r. do dnia 11 kwietnia 2020 r. zakazuje się: 1) organizowania zgromadzeń w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. Prawo o zgromadzeniach (Dz. U. z 2019r., poz. 631); 2) innych niż określone w pkt 1 zgromadzeń organizowanych w ramach działalności kościołów i innych związków wyznaniowych oraz imprez, spotkań i zebrań niezależnie od ich rodzaju, z wyłączeniem spotkań danej osoby z jej osobami najbliższymi w rozumieniu art. 115 § 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. - Kodeks karny lub z osobami najbliższymi osobie, z którą pozostaje we wspólnym pożyciu (osobą najbliższą w rozumieniu art. 115 § 11 jest małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej linii lub stopniu, osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek, a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu). Natomiast zgodnie z ust. 3 w/w przepisu, ograniczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 2, nie stosuje się do spotkań i zebrań związanych z wykonywaniem czynności zawodowych lub zadań służbowych, lub pozarolniczej działalności gospodarczej, lub prowadzeniem działalności rolniczej lub prac w gospodarstwie rolnym. Organ odwoławczy podkreślił, że mając na uwadze powyższe przepisy kara pieniężna w niniejszej sprawie została nałożona na skarżącego za uczestnictwo w spotkaniu towarzyskim w czasie, kiedy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej został ogłoszony stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 i w związku z czym wprowadzono czasowe ograniczenia, nakazy i zakazy.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 17 listopada 2020 r., II SA/Bd 834/20, podstawa do nałożenia kary ma charakter ustawowy, a w rozporządzeniu (wydanym na podstawie ustawy) jedynie doprecyzowywane są ograniczenia, nakazy i zakazy w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Zakaz prowadzenia określonej działalności został wprowadzony na podstawie ustawy, która upoważniła Radę Ministrów do dookreślenia ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Taki zabieg ustawowy był w pełni zasadny, ponieważ pozwala on na bieżące reagowanie na dynamicznie zmieniającą się sytuację epidemiczną i działanie w tym zakresie parlamentu poprzez wydawanie ustaw nie gwarantuje skuteczności walki z epidemią, biorąc chociażby pod uwagę długość procesu legislacyjnego.

Organ II instancji podniósł również, że Wojewódzki Sąd Administracji w Bydgoszczy w w/w wyroku przedstawił stanowisko, w którym stan epidemii wirusem SARS-CoV-2 jest zasadnym dla wprowadzenia ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych praw i wolności, zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Na podstawie natomiast art. 68 ust. 1 Konstytucji każdy ma prawo do ochrony zdrowia. Sąd w powoływanym przez organ wyroku podkreślił, że ochrona taka jest zapewniana przez władze publiczne, na których spoczywa obowiązek wprowadzania regulacji dostosowanych do aktualnej sytuacji, zdecydowana większość społeczeństwa przestrzega obowiązujących regulacji i ponosi w związku z tym wiele niedogodności, zdając sobie sprawę z tego, że tylko wspólne wzięcie odpowiedzialności za walkę z epidemią pozwoli na jej wyeliminowanie. Ponadto PWIS wskazał, że jako organ administracji publicznej nie jest uprawniony do rozstrzygania, czy obowiązujące przepisy są zgodne z Konstytucją RP i powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 733/20, w którym wskazano, że organy administracji publicznej nie zostały wyposażone w kompetencje do oceny zgodności aktów podstawowych z ustawami. Nawet więc w sytuacji, gdy organ dostrzeże w jego treści wykroczenie poza delegację ustawową, nie pozostaje mu nic innego jak zastosować przepis rozporządzenia.

Zdaniem PWIS organ I instancji słusznie uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności do zastosowania art. 189f § 1 k.p.a., albowiem nie można uznać, że naruszenie prawa w wyniku zachowania strony postępowania jest znikome, ponieważ w czasie ogłoszonej na terenie kraju epidemii strona uczestniczyła wraz z innymi osobami w spotkaniu/imprezie w dniu [...] kwietnia 2020r. w lokalu mieszkalnym przy ul. [...]. Nadto organ odwoławczy uznał wniosek skarżącego o wstrzymanie rygoru natychmiastowego wykonania decyzji za bezprzedmiotowy, bowiem zgodnie z art. 48a ust. 4 ustawy decyzja w sprawie kary pieniężnej podlega natychmiastowemu wykonaniu z dniem jej doręczenia. Decyzję tę doręcza się niezwłocznie. Organ nie nadaje więc takiej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, który mógłby być w określonych sytuacjach uchylony.

Na powyższą decyzję pismem z dnia [...] lipca 2021 r. O.S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając jej naruszenie:

- art. 31 ust. 3, art. 37 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 52 i art. 57 Konstytucji RP, poprzez wydanie decyzji w oparciu o przepisy niezgodne z systemem prawa obowiązującym na terenie RP, z uwagi na to, iż bez ustawowej podstawy zostały ograniczone ważne wolności skarżącego - m.in. wolność osobista (art. 41 ust. 1 Konstytucji), wolność przemieszczania się (art. 52 ust. 1 Konstytucji), czy wolność zgromadzeń (art. 57 Konstytucji),

- art. 48a ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt l, ust. 4 i ust. 7 w zw. z art. 46 b pkt 1 i art. 46 ust. 4 pkt 4 u.z.z.c.z. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki do nałożenia kary pieniężnej w kwocie 10 000 zł, pomimo że brak było możliwości do jej zastosowania,

- art. 86 w zw. z 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego na okoliczność wykonywania czynności związanych ze sprawami zawodowymi podczas spotkania w dniu [...] kwietnia 2020 r. w mieszkaniu przy ul. [...], pomimo że pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji zaniedbanie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący wszelkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy,

- art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, wykraczającą poza granice określone w ww. naruszonym przepisie,

- art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na skarżącego, pomimo zaistnienia przesłanek do odstąpienia od tej kary,

- art. 6, 7 i 8 § 1 K.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sposób stojący w sprzeczności z zasadą praworządności, prawdy obiektywnej oraz pogłębiania zaufania do władzy publicznej.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji I i II instancji, zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi na rozprawie. W uzasadnieniu wniesionej skargi pełnomocnik strony skarżącej przedstawił stanowisko zbieżne z wyrażonym w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu skarga zawiera usprawiedliwione podstawy. Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy art. 48a ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 1, ust. 4, art. 46a oraz art. 46b pkt 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z § 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 roku w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Zgodnie z art. 48a ust. 1 pkt 3 ustawy, kto w stanie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie stosuje się do ustanowionych na podstawie art. 46 lub art. 46b nakazów, zakazów lub ograniczeń, o których mowa w art. 46 ust. 4 pkt 3-5 lub w art. 46b pkt 2 i 8, podlega karze pieniężnej w wysokości od 10.000 zł do 30.000 zł.

Powołanym powyżej rozporządzeniem RM ustaliła, że obszarem, na którym wystąpił stan epidemii wywołany zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (§1 powołanego rozporządzenia) oraz zgodnie z § 14 ust. 1 powołanego rozporządzenia określiła, że od dnia 1 kwietnia 2020 r. do dnia 11 kwietnia 2020 r. zakazuje się: 1) organizowania zgromadzeń w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. – Prawo o zgromadzeniach, 2) innych niż określone w pkt 1 zgromadzeń organizowanych w ramach działalności kościołów i innych związków wyznaniowych oraz imprez, spotkań i zebrań niezależnie od ich rodzaju, z wyłączeniem spotkań danej osoby z jej osobami najbliższymi w rozumieniu art. 115 § 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny lub osobami najbliższymi osobie, z którą pozostają we wspólnym pożyciu.

Zgodnie z dodanym z dniem 8 marca 2020 r. do ww. ustawy art. 46a, w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów:

1) zagrożony obszar wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego,

2) rodzaj stosowanych rozwiązań - w zakresie określonym w art. 46b

- mając na względzie zakres stosowanych rozwiązań oraz uwzględniając bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

Z kolei w dodanym z dniem 8 marca 2020 r. do ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w art. 46b wskazano (wersja od 29 listopada 2020 r.), że w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 46a Rada Ministrów może ustanowić ograniczenia, obowiązki i nakazy, o których mowa w art. 46 ust. 4 (pkt 1). czasowe ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców (pkt 2).

W myśl art. 46 ust. 4 ustawy w rozporządzeniach, o których mowa w ust.1 i 2, można ustanowić:

1) czasowe ograniczenie określonego sposobu przemieszczania się,

2) czasowe ograniczenie lub zakaz obrotu i używania określonych przedmiotów lub produktów spożywczych,

3) czasowe ograniczenie funkcjonowania określonych instytucji lub zakładów pracy,

4) zakaz organizowania widowisk i innych zgromadzeń ludności,

5) obowiązek wykonywania określonych zabiegów sanitarnych, jeżeli wykonanie ich wiąże się z funkcjonowaniem określonych obiektów produkcyjnych, usługowych, handlowych lub innych obiektów,

6) nakaz udostępnienia nieruchomości, lokali, terenów i dostarczenia środków transportu do działań przeciwepidemicznych przewidzianych planami przeciwepidemicznymi,

7) obowiązek przeprowadzenia szczepień ochronnych, o których mowa w ust. 3 oraz grupy osób podlegające tym szczepieniom, rodzaj przeprowadzanych szczepień ochronnych

- uwzględniając drogi szerzenia się zakażeń i chorób zakaźnych oraz sytuację epidemiczną na obszarze, na którym ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii.

W tym miejscu wskazać należy, że sądy administracyjne posiadają kompetencję do kontroli zgodności przepisów rozporządzeń z przepisami zawartymi w aktach hierarchicznie nadrzędnych. Zawiera się w tym kompetencja sądu do oceny, czy przepis rozporządzenia, który został zastosowany przez organ administracji, jest zgodny z Konstytucją RP i z przepisem upoważniającym do wydania tego rozporządzenia. Ustalenie przez sąd, że decyzja administracyjna została wydana na podstawie przepisu rozporządzenia, które jest niezgodne z Konstytucją lub ustawowym upoważnieniem do jego wydania, obliguje Sąd do uchylenia takiej decyzji (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2006 r., I OPS 4/05, wyrok NSA z 18 czerwca 2014 r., II GSK 633/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA).

Zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Rozporządzenie jest więc aktem prawnym wydawanym w celu wykonywania ustawy oraz na podstawie udzielonych w niej upoważnień. Oznacza to, że powinno być wydane na podstawie wyraźnego i szczegółowego upoważnienia ustawy w zakresie określonym w upoważnieniu, a nadto musi być wydane w granicach udzielonego przez ustawodawcę upoważnienia, w celu wykonania ustawy. Powyższe oznacza, że rozporządzenie wydane z powołaniem się na ustawowe upoważnienie nie może wykraczać poza zakres tego upoważnienia, jego językowe znaczenie ani pozostawać w sprzeczności z treścią ustawowego upoważnienia. Natomiast musi mieścić się ściśle w ramach podmiotowych i przedmiotowych brzmienia delegacji ustawowej. W przeciwnym razie rozporządzenie, chociaż formalnie wchodzi do systemu prawa, to jednak w istocie rzeczy jest pozbawione mocy obowiązującej w tym znaczeniu, że organ nie może na jego podstawie władczo kształtować sytuacji prawnej obywateli poprzez między innymi nakładanie obowiązków. W takiej sytuacji regulacje zawarte w rozporządzeniu wydanym przy wykorzystaniu delegacji ustawowej, które nie mają jednoznacznego, ścisłego odniesienia do treści tej delegacji, nie mogą być stosowane (wyrok NSA z dnia 8 września 2021 r., II GSK 602/21, CBOSA). Na gruncie obowiązującej Konstytucji zasada wyłączności ustawy ma zupełny charakter. Powiązanie unormowań jej art. 87 ust. 1 i art. 92 z ogólnymi konsekwencjami zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2) prowadzi bowiem do wniosku, że nie może obecnie w systemie prawa powszechnie obowiązującego pojawiać się żadna regulacja podustawowa, która nie znajduje bezpośredniego oparcia w ustawie i która nie służy jej wykonaniu, stosownie do modelu określonego w art. 92 ust. 1, co oznacza, że nie ma takich materii, w których mogłyby być stanowione regulacje podustawowe (o charakterze powszechnie obowiązującym), bez uprzedniego ustawowego unormowania tych materii, albowiem jest to zawsze konieczne w obrębie źródeł powszechnie obowiązującego prawa (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 listopada 1999 r., K 28/98). W kontekście stopnia szczegółowości (głębokości) regulacji ustawowej podkreślić zaś należy, że jakkolwiek w pewnych dziedzinach prawa ustawa może pozostawiać więcej miejsca dla regulacji wykonawczych, co jednak nigdy nie może prowadzić do nadania regulacji ustawowej charakteru blankietowego, tzn. "pozostawienia organowi upoważnionemu możliwości samodzielnego uregulowania całego kompleksu zagadnień, co do których w tekście ustawy nie ma żadnych bezpośrednich uregulowań ani wskazówek", to jednak w niektórych dziedzinach zarysowuje się bezwzględna wyłączność ustawy (vide: wyroki Trybunału Konstytucyjnego z: 9 listopada 1999 r., K 28/98, OTK 1999/7/156; 24 marca 1998 r., K 40/97).

Z kolei z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP wynika, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. To zaś oznacza, w świetle ugruntowanego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, że ustawa musi samodzielnie określać podstawowe elementy ograniczenia danego prawa i wolności (por. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 stycznia 2000 r., P 11/98; z dnia 28 czerwca 2000 r., K 34/99; z dnia 20 lutego 2001 r., P 2/00; z dnia 10 kwietnia 2001 r., U 7/00; z dnia 3 kwietnia 2001 r., K 32/99; z dnia 11 grudnia 2001 r., SK 16/00; z dnia 19 lutego 2002 r., U 3/01; z dnia 8 lipca 2003 r., P 10/02; z dnia 16 marca 2004 r., K 22/03; z dnia 29 listopada 2007 r., SK 43/06; z dnia 5 grudnia 2007 r., K 36/06; z dnia 5 lutego 2008 r., K 34/06; z dnia 19 czerwca 2008 r., P 23/07; z dnia 19 maja 2009 r., K 47/07; z dnia 7 marca 2012 r., K 3/10). Tylko unormowania, które nie stanowią podstawowych elementów składających się na ograniczenie konstytucyjnych praw i wolności mogą być regulowane w treści rozporządzenia.

W rozporządzeniu powinny być zamieszczane jedynie przepisy o charakterze technicznym, nie mające zasadniczego znaczenia z punktu widzenia praw lub wolności jednostki. Przy ograniczaniu konstytucyjnych praw i wolności na podstawie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP kompletność i szczegółowość regulacji ustawowej musi być znacznie zwiększona. Dlatego należy podkreślić, że przepisy stanowione na poziomie rozporządzenia, oprócz tego, że nie mogą regulować podstawowych konstytucyjnych wolności i praw, muszą także spełniać warunki określone w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Rozporządzenie musi w związku z tym zostać wydane przez organ wskazany w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Naruszenie choćby jednego z tych warunków może powodować zarzut niezgodności rozporządzenia z ustawą. Kwestie te były wielokrotnie poruszane w orzecznictwie tak sądów administracyjnych, jak i Trybunału Konstytucyjnego (por. wyroki z 4 listopada 1997 r., U 3/97, OTK ZU nr 304/1997, poz. 40; z 16 stycznia 2007 r., U 5/06, OTK ZU nr 1/A/2007, poz. 3; z 30 kwietnia 2009 r., U 2/08 OTK-A 2009/4/56; z 31 maja 2010 r., U 4/09 OTK-A 2010/4/36). Dominujący i ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym rozporządzenie - jako wydane na podstawie ściśle określonego upoważnienia ustawowego - nie może dowolnie modyfikować ani uzupełniać upoważnienia. Odstępstwa od treści upoważnienia nie mogą być usprawiedliwione względami praktycznymi ani potrzebami związanymi z rozstrzyganiem konkretnych problemów prawnych.

Zdaniem Sądu rozporządzenie RM wykraczało poza zakres ustawowego upoważnienia, bowiem nie mieściło się w ramach podmiotowych i przedmiotowych delegacji ustawowej, która nie zawiera jakichkolwiek wytycznych. Niewątpliwie w upoważnieniu zawartym w art. 46a i 46b pkt 1-6 i 8-13 ustawy brak jest wytycznych w zakresie regulowania nakazów, zakazów, ograniczeń i obowiązków. Ogólne i nieprecyzyjne sformułowania wskazujące na to, że wydając rozporządzenie Rada Ministrów powinna mieć "na względzie zakres stosowanych rozwiązań" i "bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego" nie spełniają wymogu konstytucyjnego wynikającego z treści art.92 ust.1 Konstytucji RP. Upoważnienie, o którym mowa w art. 46a zawiera wyłącznie odesłanie do ograniczeń, obowiązków i nakazów określonych w art. 46 ust. 4, a więc jedynie do określonego zakresu tego przepisu i nie obejmuje warunków wprowadzenia tych ograniczeń, obowiązków i nakazów (vide: wyrok NSA z dnia 8 września 2021 r., II GSK 602/21, wyrok WSA w Warszawie z 26 stycznia 2021 r., VII SA/Wa 1479/20, wyrok WSA w Szczecinie z 11 grudnia 2020 r., II SA/Sz 765/20, wyrok WSA w Opolu z dnia 27 października 2020 r., II SA/Op 219/20, CBOSA). W tym stanie rzeczy należy uznać, że rozporządzenie nie wykonuje ustawowego upoważnienia, ale w istocie uzupełnia jej treść o postanowienia, których w ustawie nie ma i tym samym ingeruje w istotę konstytucyjnych praw i wolności. Rozporządzenie staje się aktem samoistnym, a więc pozbawionym jego stricte wykonawczego charakteru w relacji do ustawy (wyrok NSA z dnia 23 września 2021 r., II GSK 876/21, CBOSA). W konsekwencji podejmowana w tym zakresie samoistna działalność prawotwórcza doprowadziła do objęcia regulacjami rozporządzenia materii ustawowej i naruszenia szeregu podstawowych wolności i praw jednostki, w tym wolności przemieszczania się (art. 52 Konstytucji) i zgromadzeń (art. 57 Konstytucji). Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji ograniczenie w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Przy czym, ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Niewątpliwie konieczność zwalczania epidemii mieści się w kategorii zdrowia, uzasadniającego w drodze ustawy ograniczenie praw i wolności. Można przyjąć, że takie ograniczenie jest dopuszczalne do wprowadzenia przy zastosowaniu odpowiednich upoważnień ustawowych, których nie zawiera ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Nawet jeżeli uznać za dopuszczalne odsyłanie pewnych unormowań do przepisów wykonawczych, w oparciu o delegację ustawową zawierającą precyzyjnie określone wytyczne, to jednak nie ulega wątpliwości, iż nie może to dotyczyć elementów o zasadniczym znaczeniu, charakterze. Niewątpliwie niedopuszczalne jest przyjmowanie w ustawie uregulowań blankietowych, pozostawiających organom władzy wykonawczej swobodę normowania ostatecznego kształtu owych ograniczeń, a w szczególności wyznaczania zakresu tych ograniczeń (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 stycznia 2000 r., P 11/98). Art. 31 ust. 3 Konstytucji RP wyraża ogólną regulację, która odnosi się do wszelkich konstytucyjnie gwarantowanych wolności i praw jednostki, niezależnie od ich ujęcia w systematyce konstytucji (L.Garlicki, M.Zubik, Konstytucja RP. Komentarz, t. I, Wydawnictwo Sejmowe 2016 s. 574). Naruszenie istoty wolności konstytucyjnej, o której mowa w cyt. art. 31 ust. 3 Konstytucji następuje wówczas, gdy wprowadzone ograniczenia dotyczą podstawowych uprawnień składających się na treść danej wolności i uniemożliwiają realizację przez tę wolność funkcji, jakie ma ona spełniać w porządku prawnym opartym na założeniach konstytucyjnych (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 stycznia 1999 r., P 2/98). Prawodawca może ingerować w ową istotę konstytucyjnej wolności, o których mowa w art. 31 Konstytucji, jednak, aby to było możliwe musi działać przy użyciu środków przewidzianych przez Konstytucję RP.

Zważyć trzeba, że przepis ustawowy, do którego odwoływało się rozporządzenie RM z 31 marca 2020 r., w art. 46b pkt 1 przewiduje jedynie ogólną możliwość ustanawiania w rozporządzeniu ograniczeń, obowiązków i nakazów, o których mowa w art. 46 ust. 4, czyli zakazu organizowania widowisk i innych zgromadzeń ludności. Wskazany przepis nie zawiera jakichkolwiek wytycznych co do zakresu (w jakich okolicznościach, jakiego typu zgromadzeń czy widowisk itp.) jakiego ograniczenie mogłoby być wprowadzone w rozporządzeniu wykonawczym

Z § 14 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów wynika, że od dnia 1 kwietnia 2020 r. do dnia 11 kwietnia 2020 r. zakazuje się: 1) organizowania zgromadzeń w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. – Prawo o zgromadzeniach, 2) innych niż określone w pkt 1 zgromadzeń organizowanych w ramach działalności kościołów i innych związków wyznaniowych oraz imprez, spotkań i zebrań niezależnie od ich rodzaju, z wyłączeniem spotkań danej osoby z jej osobami najbliższymi w rozumieniu art. 115 § 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny lub osobami najbliższymi osobie, z którą pozostają we wspólnym pożyciu.

W rozpoznawanej sprawie organ ustalił, iż pomimo obowiązującego zakazu określonego w § 14 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM, dotyczącego zakazu imprez, spotkań i zebrań, skarżący uczestniczył w imprezie towarzyskiej w dniu [...] kwietnia 2020 r., w mieszkaniu prywatnym, w towarzystwie pięciu innych osób. Tym samym zdaniem organu skarżący naruszył w/w zakaz, co uzasadniało nałożenie na niego kary pieniężnej w oparciu o art. 48a ust. 1 pkt 3 ustawy.

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji po pierwsze zasadnicze zastrzeżenia Sądu budzi brak zachowania ustawowej formy dla ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela wprowadzonych w cyt. § 14 rozporządzenia RM, skutkując w świetle wcześniejszych rozważań, naruszeniem art. 31 ust. 3 Konstytucji (zob. wyrok TK w sprawie U 5/97).

Do tego upoważnienie ustawowe zawarte w art. 46a i art. 46d ustawy nie spełnia wymogów określonych w treści art. 92 ust. Konstytucji, tj. nie zawiera precyzyjnie określonej materii przekazanej do uregulowania w rozporządzeniu i jasno określonych wytycznych, naruszając zakaz blankietowości upoważnienia ustawowego.

Dodatkowo, mając na względzie fakt, że zaskarżona decyzja dotyczy nałożenia kary pieniężnej, należy zwrócić uwagę na konstrukcję przepisu stanowiącego podstawę jej nałożenia tj. art. 48a ustawy. Przepis ten bowiem zawiera odesłanie do art. 46 oraz 46b. Jednak w istocie dokonanie ustalenia znamion deliktu jest w tej sytuacji możliwe w istocie po sięgnięciu do treści § 14 rozporządzenia RM, tam bowiem znajdują się wszystkie istotne elementy określające podmiotowe i przedmiotowe znamiona deliktu. Powyższe zaś stanowi naruszenie zasady obowiązku regulowania przepisów o charakterze sanacyjno-dyscyplinującym wyłącznie w ustawie.

Ponadto Sąd zwraca uwagę, iż w art. 46b pkt 1 ustawy, stanowiącym przepis upoważniający do wydania rozporządzenia RM, wymienia się normy wprowadzające: ograniczenia, obowiązki i nakazy, pomijając możliwość wprowadzania przez RM dopuszczonych przez ustawodawcę zakazów. Z kolei w art. 46 ust. 4 pkt 4 ustawy, do którego odwołuje się art. 46b pkt 1 ustawy mowa o możliwości ustanowienia zakazu organizowania widowisk i innych zgromadzeń. Wskazać należy, iż przepis ustawy ustanawiający upoważnienie do wydania aktu wykonawczego podlega ścisłej wykładni językowej i nie może prowadzić do objęcia zakresem upoważnienia materii w nim nie wymienionych w drodze wykładni celowościowej (zob. np.: wyroki TK z: 11 maja 1999 r., P 9/98; 5 października 1999 r., U 4/99; 22 listopada 1999 r., U 6/99).

Zauważyć należy także, iż w cyt. art. 46 ust. 4 pkt 4 ustawy nie wskazano na zakaz spotkań, którego to naruszenie stanowiło podstawę dla organów do nałożenia przedmiotowej kary pieniężnej. Poza tym odnosząc się literalnie do brzmienia w/w art. 46 ust. 4 pkt 4 ustawy wskazano na zakaz organizowania, nie zaś uczestniczenia. Powyższą interpretację cytowanych przepisów potwierdza treść wyroku NSA z dnia 23 września 2021 r., II GSK 876/21.

W świetle powyższych wywodów należy stwierdzić, że § 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów został wprowadzony z przekroczeniem upoważnienia ustawowego.

Nie powinno budzić wątpliwości, że celem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów, wydanych w wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w art.46a i 46b ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi była ochrona zdrowia. W ocenie Sądu należy jednak podzielić stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że żadne względy praktyczne albo pragmatyczne, jak też celowość wprowadzanych rozwiązań, nie uzasadniają wykroczenia poza granice upoważnienia ustawowego. Tak więc chociaż oceniane zakazy, nakazy i ograniczenia można uznać za uzasadnione z punktu widzenia walki z pandemią, to tryb ich wprowadzenia doprowadził do naruszenia podstawowych standardów konstytucyjnych i praw (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2021 r., II GSK 606/21, wyrok Sądu Najwyższego z 29 czerwca 2021 r., II KK 255/21, LEX nr 3207608).

Należy również wskazać, że zakaz naruszania istoty wolności i praw konstytucyjnych nie ma, co do zasady zastosowania w stanach nadzwyczajnych, poza wyjątkami, o których mowa w art. 233 ust. 1 Konstytucji RP. W sytuacji, gdy nie doszło do wprowadzenia któregokolwiek z wymienionych w Konstytucji RP stanów nadzwyczajnych, żaden organ państwowy nie powinien wkraczać w materię stanowiącą istotę wolności działalności gospodarczej.

W analizowanej sprawie regulacja zawarta w § 14 ust. 1 rozporządzenia RM doprowadziła do naruszenia podstawowych standardów konstytucyjnych i praw w zakresie wolności przemieszczania się i wolności zgromadzeń. Naruszenie w rozporządzeniu wykonawczym delegacji ustawowej jest równoznaczne z jego wydaniem w tej części bez podstawy ustawowej, z kolei akt administracyjny wydany na podstawie takiego rozporządzenia i nakładający sankcję administracyjną w postaci kary pieniężnej musi być uznany za wydany z naruszeniem prawa.

W konsekwencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PPIS. Jednocześnie, uznając, że brak jest podstaw do kontynuowania w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego (wobec stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego), Sąd na podstawie w art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne.

W zakresie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł w oparciu o treść art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów w kwocie 2.200 zł, na którą to kwotę składa się uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 400 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego radcą prawnym w wysokości 1800 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).