Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1550/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6051 Dokumenty stwierdzające tożsamość
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska,, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Olga Szczypkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 50 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa - po rozpatrzeniu odwołania R. G. od decyzji Burmistrza Miasta M. z dnia [...] marca 2005 r., orzekającej o odmowie wydania dowodu osobistego – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

R. G. zwrócił się za pośrednictwem poczty do Urzędu Miejskiego w M. z wnioskiem o wydanie nowego dowodu osobistego. Do pisma dołączył wypełnione wnioski o wydanie nowego dowodu osobistego, dwie fotografie oraz kserokopię pisma w języku angielskim potwierdzającego jego tymczasowy pobyt w L.

Burmistrz Miasta M. w dniu [...] marca 2005 r. wydał decyzję orzekającą o odmowie wydania dowodu osobistego. Uczynił tak mając na uwadze, iż nie ma możliwości składania stosownego wniosku w tym przedmiocie za pośrednictwem poczty, co uczynił wnioskujący. Jednocześnie pouczył, że złożenie wniosku o wymianę dowodu osobistego wymaga osobistego stawiennictwa w urzędzie gminy, dołączenia odpisu skróconego aktu urodzenia oraz uiszczenia opłaty za wydanie dowodu osobistego.

Od decyzji tej odwołał się R. G. i podniósł, iż jego zdaniem, istnieje możliwość złożenia stosownego wniosku o wymianę dowodu osobistego za pośrednictwem konsula, a nie wyłącznie osobiście we właściwym urzędzie gminy.

Rozpoznając odwołanie Wojewoda [...] wskazał, że zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, osoba będąca obywatelem polskim i zamieszkała w Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana posiadać dowód osobisty. Podniósł dalej, iż w myśl § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty, złożenie wniosku o wydanie dowodu osobistego wymaga osobistego stawiennictwa wnioskodawcy. Wniosek można składać za pośrednictwem organu gminy właściwego ze względu na miejsce pobytu czasowego wnioskodawcy, jeżeli jego złożenie we właściwym organie gminy nie jest możliwe. Odnosząc się do sugestii zawartych w odwołaniu organ podkreślił, że nie ma możliwości zarówno przesłania wniosku pocztą, jak i złożenia go za pośrednictwem konsula. Nadto wyjaśnił, że dowód osobisty skarżącego zachowuje ważność do 31 grudnia 2007 r., wobec czego jego wymiana będzie z pewnością możliwa po powrocie skarżącego do Polski.

W skardze do Sądu Administracyjnego R. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podobnie jak w odwołaniu podniósł przy tym, iż w chwili obecnej zamieszkuje w L. Wskazał, iż złożenie wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego za pośrednictwem konsula jest jego zdaniem czynnością prawnie dopuszczalną. Powołał się przy tym na ustawę o funkcjach konsulów Rzeczypospolitej Polskiej wskazując, że do podstawowych obowiązków przedstawicielstwa konsularnego należy ochrona różnorodnych interesów obywateli polskich, a także występowanie w charakterze notariusza i urzędnika stanu cywilnego oraz wykonywanie związanych z tym funkcji, jak również pewnych czynności o charakterze administracyjnym. Zaznaczył, że skoro konsul może przyjąć wniosek o wydanie paszportu, to tym bardziej może przyjąć wniosek o wydanie dowodu osobistego i przesłać go właściwej gminy, potwierdzając tożsamość wnioskodawcy i uwierzytelniając jego podpis.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy nie stwierdził podstaw do zmiany wcześniej zajętego stanowiska i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Mając na uwadze wskazany zakres kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy zauważyć, iż podjęta została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Nie ulega wątpliwości, że wnioskiem z dnia 1 grudnia 2004 r., skierowanym za pośrednictwem poczty R. G. zwrócił się do Urzędu Miejskiego w M. o wydanie nowego dowodu osobistego. W myśl postanowień art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 87, poz. 960 z roku 2001), osoba będąca obywatelem polskim i zamieszkała w Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana posiadać dowód osobisty. Nie ma przy tym znaczenia fakt czasowego zamieszkiwania na terytorium innego państwa. W celu dokonania czynności wymiany dowodu osobistego niezbędne jest, zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2000 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty (Dz. U. Nr 112, poz. 1182) osobiste stawiennictwo wnioskodawcy.

Warunku tego nie spełniało zatem przesłanie stosownego wniosku o wydanie dowodu osobistego za pośrednictwem poczty, z jednoczesnym dołączeniem do niego dwóch wypełnionych formularzy, potwierdzenia zameldowania na pobyt czasowy w L. oraz dwóch fotografii.

Organ pierwszej instancji odmawiając wydania dowodu osobistego i przesłania go do miejsca czasowego pobytu wnioskodawcy poprawnie wskazał na treść § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 listopada 2000 r., zaznaczając właściwy tryb złożenia takiego wniosku. Stwierdził zatem, że nie ma możliwości przesyłania takiego wniosku za pośrednictwem poczty, ustawodawca bowiem takiej formy złożenia go nie przewidział.

Mając natomiast na uwadze, że w odwołaniu R. G. zmodyfikował niejako swe żądanie sugerując, że złożenie wniosku o wymianę dowodu osobistego byłoby skuteczne za pośrednictwem konsula, Wojewoda [...] zobowiązany był rozważyć przedstawioną kwestię i dokonać w tym zakresie właściwego pouczenia. Nie uczynił tego jednak pomijając uregulowania zawarte w przepisach obowiązującego prawa, które stwarzają możliwość złożenia takiego wniosku także przed konsulem. W szczególności organ odwoławczy nie wziął pod uwagę treści art. art. 1 ust 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 87, poz. 960 z roku 2001) zmienionego przez art. 1 pkt 1 ustawy dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 93, poz. 887 z roku 2004), w myśl, którego dowód osobisty jest dokumentem uprawniającym obywateli polskich do przekraczania granic miedzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Wynika z powyższego, iż dokument jakim jest dowód osobisty, w istocie pełni w państwach członkowski UE tę samą funkcję co paszport. Organ odwoławczy nie odniósł się także do treści art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 lutego 1984 r. o funkcjach konsulów Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r., nr 215, poz. 1823), w myśl którego konsul wydaje obywatelom polskim paszporty lub inne dokumenty uprawniające do przekraczania granicy, wznawia ich ważność, dokonuje w nich zmian oraz je unieważnia. A do dokumentów uprawniających do przekroczenia granicy należy zaliczyć także dowód osobisty.

W świetle obowiązujących przepisów funkcja konsula (określona w art. 23 ust. 1 pkt 1cyt. ustawy) sprowadza się w istocie rzeczy do przyjmowania i przesyłania do kraju wniosków o wydanie dokumentów. Konsul nie ma możliwości samodzielnego wydawania tak paszportów jak i dowodów osobistych, jednakże niejako pośredniczy w ich wydaniu. Dlatego też za błędne należy uznać twierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż nie ma możliwości złożenia przedmiotowego wniosku za pośrednictwem konsula. Okoliczność ta ma tym istotniejsze znaczenie w sprawie z uwagi na to, że skarżący wciąż jeszcze wymiany dowodu osobistego nie dokonał i winien dysponować rzetelna wiedzą, co do dopuszczonych przez ustawodawcę form zrealizowania tego obowiązku. Wojewoda [...] zobowiązany był sprawę rozpoznać w jej całokształcie, zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 15 Kpa, odnosząc się jednocześnie do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu. W tym celu winien dokonać prawidłowej interpretacji obowiązujących przepisów prawa, czego nie uczynił zawierając błędne pouczenie.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 cyt. ustawy.