Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 372/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10; art. 97 § 1 pkt 4; art. 101 § 3; art. 123 § 1; art. 6; art. 7; art. 8 § 1, art. 9, art. 77 § 1; art. 108 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 79 ust. 2; art. 84 ust. 1; art. 99 ust. 1 pkt 2, pkt 3; art. 101 ust. 2 pkt 2 i 3; art. 102 ust. 1 pkt 3;
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] października 2021 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] stycznia 2021 r. w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy kategorii B.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], skarżący R. K. został skierowany na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych uprawnień kategorii B.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] utrzymało powyższą decyzję w mocy.

Wyrokiem z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. III SA/Lu 525/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę strony wniesioną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] marca 2020r., nr [...] skierowano skarżącego na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych uprawnień kategorii B.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] utrzymało powyższą decyzję w mocy.

Wyrokiem z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. III SA/Lu 526/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę wniesioną przez stronę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Prezydent Miasta L. orzekł o zatrzymaniu R. K. prawa jazdy kategorii B, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Decyzją z dnia [...] października 2020 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] sierpnia 2020 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że organ pierwszej instancji nie ustosunkował się do zawartego w piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. wniosku strony o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzje w przedmiocie skierowania skarżącego na badanie lekarskie i psychologiczne.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. organ pierwszej instancji odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez R. K. na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego. R. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] Prezydent Miasta L. orzekł o zatrzymaniu R. K. prawa jazdy kategorii B, dokument nr: [...]/[...], druk nr: [...], wydanego dnia [...] grudnia 2004 r. przez Prezydenta Miasta L., do czasu dostarczenia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami. Organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

R. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, że podstawę wydania decyzji stanowił art. 102 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia: a) o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2, b) o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1. W świetle art. 101 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lub 3, jest obowiązana do: poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu oraz do przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu.

Kolegium stwierdziło, że w sprawie zaszły przesłanki do zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, bowiem strona w wymaganym terminie nie przedstawiła organowi orzeczenia lekarskiego i psychologicznego.

Organ zaznaczył, że obie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2020 r., wydane w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie oraz na badanie psychologiczne, w celu uzyskania orzeczeń o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami, były ostateczne w administracyjnym toku instancji. To zaś ostateczność wymienionych decyzji, a nie ich prawomocność jest warunkiem wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Ubocznie organ zauważył, że skargi strony na wskazane wyżej ostateczne decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2020 r. zostały oddalone wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że brak jest w sprawie przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania. Organ wskazał, że w sprawie nie znajdował zastosowania przepis art. 98 § 1 k.p.a., gdyż postępowanie zostało wszczęte z urzędu a nie na wniosek strony. Zdaniem organu nie zachodziła też podstawa zawieszenia postępowania przewidziana w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Ani skierowanie przez stronę prośby do Rzecznika Praw Obywatelskich o wniesienie kasacji od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] listopada 2019 r., o sygn. akt V Ka [...], ani skierowanie do sądu administracyjnego skarg na ostateczne decyzje w przedmiocie skierowania strony na badania lekarskie i psychologiczne oraz wynik postępowania sądowoadministracyjnego w tych sprawach, nie stanowią w niniejszej sprawie zagadnień wstępnych w rozumieniu powyższego przepisu. Organ podkreślił, że do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy przepisy prawa nie wymagają, aby decyzje w przedmiocie skierowania strony na badania lekarskie i psychologiczne były prawomocne. Decyzje takie powinny być ostateczne. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że wniosek o zawieszenie postępowania zagrażał interesowi społecznemu, którym jest bezpieczeństwo w ruchu drogowym. W sprawie nie wystąpiły też inne podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego. W ocenie organu odwoławczego bez znaczenia jest też podnoszone przez stronę zagadnienie prawomocności rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji odmawiającego zawieszenia postępowania, bowiem postanowienie w tym przedmiocie nie jest zaskarżalne.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miałoby wpływ na jego wynik. Uzasadniając to stanowisko organ wskazał, że nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia pisma skarżącego do Rzecznika Praw Obywatelskich, w sytuacji gdy sprawa karna została zakończona prawomocnym wyrokiem sądu. Organ podkreślił, że pismem z dnia [...] lipca 2020 r. organ pierwszej instancji zawiadomił stronę o jej prawach wynikających z art. 10 k.p.a. Po tej dacie nie został dołączony do akt sprawy żaden materiał dowodowy, poza pismami strony oraz orzeczeniami organów obu instancji, które zostały stronie doręczone. W związku z tym organ nie zgodził się z argumentacją, że strona nie mogła zapoznać się z materiałem dowodowym, a okoliczność ta miała znaczenie dla wyniku sprawy.

Zdaniem Kolegium, fakt, że skarżący nie dostarczył wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, dawał podstawy do nadania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy rygoru natychmiastowej wykonalności, z uwagi na potrzebę ochrony zdrowia lub życia ludzkiego - uczestników ruchu drogowego. Nie można bowiem uznać, że spełnione zostało minimum wymagań, jakie przepisy prawa stawiają kierowcy przed dopuszczeniem go do kierowania pojazdami w ruchu drogowym.

R. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając:

1) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania - art. 101 § 3 i art. 123 §1 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 16 § 2 k.p.a. i z art. 3 § 2 p.p.s.a. poprzez wydanie decyzji w sprawie o zatrzymanie prawa jazdy, mimo że nie została jeszcze rozpoznana skarga na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia tego postępowania;

2) naruszenie prawa materialnego - art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a, b ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 182 § 2 k.k.w. i art. 521 § 1 k.p.k. - poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, mimo że nie zostało jeszcze rozstrzygnięte definitywnie nałożenie na skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych;

3) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania - art. 16 § 2 i 3 k.p.a. w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a i b ustawy o kierujących pojazdami - poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, w sytuacji gdy toczą się jeszcze postępowania sądowoadministracyjne ze skarg na decyzję o skierowaniu na badania psychologiczne i decyzję o skierowaniu na badania lekarskie skarżącego;

4) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania, mimo że decyzje o skierowaniu na badania lekarskie i psychologiczne nie są prawomocne i mimo że nałożenie na skarżącego środka karnego nie zostało jeszcze definitywnie rozstrzygnięte;

5) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania - art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nienadanie należytego znaczenia znajdującym się w aktach sprawy: wnioskowi do Rzecznika Praw Obywatelskich, związanych z nim pismom skarżącego oraz skargom na decyzje o skierowaniu na badania lekarskie i psychologiczne;

6) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania - art. 6, 7 i 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez uprzedniego wezwania strony do zapoznania się z zebranym materiałem i do wypowiedzenia się w sprawie, skutkujące uniemożliwieniem skarżącemu ustosunkowania się do zebranego materiału i znacznym utrudnieniem uzupełnienia dowodów;

7) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania - art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności pomimo braku ku temu przesłanek.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wydanie zaskarżonej decyzji było przedwczesne, ponieważ w toku jest postępowanie sądowe w sprawie skargi na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania. Skarżący wniósł bowiem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania.

Zdaniem skarżącego wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie było przedwczesne także z tego powodu, że toczą się postępowania sądowe w sprawach dotyczących decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie i psychologiczne. Wskazane decyzje dotyczą badań, których niewykonanie przez skarżącego stanowiło dla organu przesłankę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Obie decyzje nie są jeszcze prawomocne. Zatem organ przedwcześnie wydał zaskarżoną decyzję.

Nadto w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem i poszanowania praw człowieka i obywatela, na podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego oraz ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich skarżący złożył do Rzecznika Praw Obywatelskich prośbę o wniesienie kasacji od utrzymującego środek karny wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. V Ka [...]. Rzecznik Praw Obywatelskich nadał sprawie nr [...]. Aż do rozstrzygnięcia kasacji przedwczesne jest orzekanie w kwestiach związanych ze statusem kierowcy i nakładanie na skarżącego szczególnych obowiązków i nakazów z ustawy o kierujących pojazdami.

W ocenie skarżącego organ błędnie, wbrew art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie zawiesił postępowania, w sytuacji gdy decyzje o skierowaniu na badania lekarskie i psychologiczne zostały zaskarżone do sądu administracyjnego i mimo, że nałożenie na skarżącego środka karnego nie zostało jeszcze definitywnie rozstrzygnięte.

Skarżący zarzucił, że organ nie zbadał dokładnie sprawy, nie skorzystał z całego zgromadzonego materiału – nie poddał go ocenie. W szczególności nie nadał właściwego znaczenia prośbie do Rzecznika Praw Obywatelskich i związanemu z tym pismu strony, jak też nie uwzględnił złożonych do akt niniejszej sprawy skarg na decyzje o skierowaniu na badania lekarskie i psychologiczne.

Jednocześnie skarżący wskazał, że organ drugiej instancji naruszył zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i budowania zaufania obywatela do państwa i jego organów, gdyż przed wydaniem decyzji nie umożliwił skarżącemu wypowiedzenia się co do materiału dowodowego. Organ nie zawiadomił bowiem skarżącego o zamiarze zakończenia postępowania.

Skarżący podniósł, że sam fakt niedostarczenia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego nie tworzy stanu zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego na drogach, zatem organ pierwszej instancji niezasadnie nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Nie można też zarzucić skarżącemu kierowcy, że uchyla[?]się od badań, gdyż skarżący nie może udać się na badania na podstawie nieprawidłowych decyzji, które nie zostały wykonane jako nieprawomocne.

Skarżący podkreślił, że wykonanie decyzji będzie dla niego nieproporcjonalną dolegliwością, wobec przedwczesności postępowań, a przede wszystkim wobec nierozstrzygnięcia definitywnie kwestii odpowiedzialności skarżącego kierowcy oraz nieprzesądzenia definitywnie zasadności wymierzenia mu środka karnego - zakazu prowadzenia pojazdów, jak też wobec oczekiwania na wyroki sądów administracyjnych w kwestiach warunkujących prowadzenie niniejszego postępowania.

Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wyrokiem z dnia 18 maja 2021 r., sygn. III SA/Lu 106/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] Wyrok jest nieprawomocny z uwagi na wniesienie skargi kasacyjnej przez skarżącego.

W dniu [...] października 2021 r., na rozprawie przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie pełnomocnik skarżącego wniósł o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie w związku z oczekiwaniem na rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] W dalszej kolejności pełnomocnik skarżącego wniósł o odroczenie rozprawy z tej przyczyny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowił odmówić zawieszenia postępowania oraz nie uwzględnił wniosku o odroczenie rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Wojewódzkie sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolują zgodność zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowość wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Po dokonaniu według opisanych zasad kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy kategorii B, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego bądź mogącym mieć wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212). Stosownie do art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b tej ustawy, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia: o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 (lit. a), o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1 (lit. b).

Według art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie i badanie psychologiczne, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Zgodnie z art. 79 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Z kolei art. 84 ust. 1 ustawy przewiduje, że uprawniony psycholog, po przeprowadzeniu badania psychologicznego w zakresie psychologii transportu, wydaje osobie badanej orzeczenie psychologiczne o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem lub wykonywania odpowiednich czynności, o których mowa w art. 82 ust. 2, zwane dalej "orzeczeniem psychologicznym".

Na mocy art. 101 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lub 3, jest obowiązana do:

1) poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu;

2) przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu.

Zatem w świetle powołanych przepisów wyłącznymi przesłankami wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy są: nałożenie na kierującego obowiązku wykonania badań lekarskich lub psychologicznych w określonym terminie oraz brak wykonania tego obowiązku i nieprzedłożenie w przewidzianym terminie orzeczeń o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych lub psychologicznych do kierowania pojazdem.

Jednocześnie treść art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b ustawy o kierujących pojazdami wskazuje, że przewidziana w tych przepisach decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy ma charakter związany. Starosta ma bowiem obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w sytuacji, gdy mimo skierowania na badanie lekarskie lub na badanie psychologiczne, kierujący w terminie 3 miesięcy nie przedstawi wymaganego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego. Związany charakter decyzji oznacza, że decyzja organu wydana na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami nie została pozostawiona uznaniu organu administracji publicznej. Decyzja taka ma charakter obligatoryjny. Zatem w przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek, organ ma nie tylko prawo, ale też i bezwzględny obowiązek wydania decyzji o określonej w przepisie treści (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2567/18).

W niniejszej sprawie obowiązkiem organu pierwszej instancji było zatem ustalenie, czy skarżący po poddaniu się badaniu lekarskiemu i psychologicznemu przedłożył stosowne orzeczenia, zaś w sytuacji nieprzedstawienia w ustawowym terminie wymaganych orzeczeń, organ miał obowiązek rozstrzygnięcia o zatrzymaniu prawa jazdy. W stanie faktycznym sprawy wypełnienie przesłanek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy przewidzianych w art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b ustawy o kierujących pojazdami nie budzi wątpliwości Sądu.

W sprawie pozostaje poza sporem, że wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2018 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV K [...] Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie, skarżący został uznany za winnego popełnienia czynu, o którym mowa w art. 178a § 1 k.k., polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości. Powyższy wyrok został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w L. wydanym w dniu [...] listopada 2019 r. w sprawie o sygn. akt V Ka [...] i z tym dniem uprawomocniło się orzeczenie Sądu Rejonowego.

Następnie decyzjami z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], Prezydent Miasta L. skierował skarżacego na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] oraz nr [...] utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji kierujące skarżącego – odpowiednio – na badanie lekarskie oraz na badanie psychologiczne. Decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego są ostateczne. Wyrokami z dnia [...] lutego 2021 r., wydanymi – odpowiednio – w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 525/20 oraz sprawie o sygn. akt III SA/Lu 526/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargi wniesione przez stronę na decyzje Kolegium. W związku z wniesieniem przez skarżącego skarg kasacyjnych, wymienione wyroki nie są prawomocne.

W sprawie bezspornym jest również, że skarżący mimo wydania stosownych decyzji przez Prezydenta Miasta L., nie przedstawił wymienionemu organowi, w terminie wynikającym z art. 101 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, orzeczeń o istnieniu lub braku przeciwskazań zdrowotnych oraz psychologicznych do kierowania pojazdami. Zaznaczyć przy tym należy, że w treści decyzji obejmujących skierowania skarżącego na badanie lekarskie i psychologiczne zawarte zostały pouczenia o określonym w art. 101 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami terminie, w jakim skarżący zobligowany był przedstawić orzeczenia lekarskie i psychologiczne, a także o wynikającym z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b skutku nieprzedstawienia orzeczeń w tym terminie, w postaci zatrzymania prawa jazdy.

Jak wynika natomiast z akt sprawy, do dnia wniesienia skargi skarżący nie przedstawił organowi pierwszej instancji wymaganych orzeczeń. W świetle treści skargi, skarżący nie poddał się ani badaniu lekarskiemu, ani badaniu psychologicznemu, powołując się na nieprawomocność decyzji wydanych w przedmiocie skierowań na wskazane badania.

Stanowisko skarżącego nie zasługuje jednak na podzielenie. Decyzje kierujące skarżącego na badania lekarskie i psychologiczne zostały utrzymane w mocy przez organ drugiej instancji i stały się ostateczne. Decyzja ostateczna korzysta zaś z przymiotu wykonalności. Jednocześnie nie doszło do wstrzymania wykonania decyzji kierujących skarżącego na badanie lekarskie i psychologiczne, a skargi wniesione na ostateczne decyzje administracyjne w tym przedmiocie zostały oddalone wyrokami wydanymi w sprawach III SA/Lu 525/21 oraz III SA/Lu 526/21. Sama okoliczność, że wydane w tych sprawach wyroki nie są prawomocne, nie niweczy ani ostateczności, ani wykonalności decyzji zaskarżonych w wymienionych sprawach. Niezasadny jest zatem sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 16 § 2 i 3 k.p.a. w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a i lit. b ustawy o kierujących pojazdami przez przedwczesne wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, w sytuacji gdy toczą się jeszcze postępowania sądowoadministracyjne ze skarg na decyzję o skierowaniu na badanie psychologiczne i decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie.

Z tych samych przyczyn niezasadny jest zarzut naruszenia przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wskutek niezawieszenia postępowania, mimo że decyzje o skierowaniu na badania lekarskie i psychologiczne nie są jeszcze prawomocne. Zgodnie z powołanym przepisem organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej przez inny organ lub sąd. Tego rodzaju sytuacja nie miała zaś miejsca w niniejszej sprawie, gdyż niezbędne dla rozstrzygnięcia tej sprawy zagadnienie skierowania skarżącego na badanie lekarskie oraz badanie psychologiczne zostało już wcześniej rozstrzygnięte ostatecznymi decyzjami administracyjnymi.

Także więc wbrew stanowisku skarżącego nie miała wpływu na wynik sprawy okoliczność wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy przed rozpoznaniem przez sąd administracyjny skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta L. z dnia [...] listopada 2020 r. odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie spraw ze skarg na ostateczne decyzje w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie i psychologiczne. Chybiona jest zaprezentowana w skardze argumentacja, że wskazane postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia miało w okolicznościach sprawy wpływ na powodzenie czynności dowodowych organu, w tym sposób oceny materiału dowodowego.

Można przy tym zauważyć, że skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 106/21. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że w świetle aktualnie obowiązującej treści art. 101 § 3 k.p.a. na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zażalenie nie przysługuje. Okoliczność nieprawomocności tego wyroku, od którego strona wniosła skargę kasacyjną, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przez Sąd niniejszej sprawy. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 8 października 2021 r. odmówił zawieszenia postępowania w związku z oczekiwaniem na rozstrzygnięcie skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie III SA/Lu 106/21. Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W rozpoznawanej sprawie pomiędzy sprawą niniejszą, a sprawą o sygn. akt III SA/Lu 106/21 nie zachodzi tego rodzaju zależność. Ze wskazanych przyczyn Sąd nie uwzględnił opartego na tej samej podstawie alternatywnego wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy. Zgodnie z art. 99 p.p.s.a. sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny. Tego rodzaju przyczyna nie wystąpiła zaś w niniejszej sprawie.

Chybione są podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego - art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a i lit. b ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 182 § 2 k.k.w. oraz art. 521 § 1 k.p.k. - poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, mimo że nie zostało jeszcze rozstrzygnięte definitywnie nałożenie na skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, a także naruszenia przepisów postępowania - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania z tej przyczyny, jak również naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nienadanie należytego w ocenie skarżącego znaczenia skierowanej do Rzecznika Praw Obywatelskich prośbie o wniesienie kasacji.

Trafnie bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zwrócono uwagę na prawomocność wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. akt V Ka [...], utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w L. z dnia [...] sierpnia 2018 r., sygn. akt IV K [...] uznający skarżącego za winnego popełnienia czynu, o którym mowa w art. 178a § 1 k.k. oraz orzekający wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat.

W myśl art. 426 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. 2021 r., poz. 534 z późn. zm.) od orzeczeń sądu odwoławczego oraz od orzeczeń wydanych przez Sąd Najwyższy nie przysługuje środek odwoławczy, chyba że ustawa stanowi inaczej. Kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, uregulowanym w dziale XI k.p.k. Kasacja może być wniesiona od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a kodeksu karnego (art. 519 zdanie pierwsze k.p.k.). Możliwość wniesienia kasacji od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie nie ma wpływu na wykonalność zaskarżonego nią prawomocnego orzeczenia. Wskazuje na to treść art. 532 § 1 k.p.k., zgodnie z którym w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji.

Ze wskazanych przyczyn akcentowane przez skarżącego w niniejszej sprawie okoliczności wniesienia kasacji przez stronę, a następnie złożenia do Rzecznika Praw Obywatelskich prośby o wniesienie kasacji od prawomocnego wyroku sądu karnego nie mają wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, a w szczególności nie stanowią zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., co w związku z argumentami skarżącego właściwie ocenił organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję.

Zaznaczyć także należy, że zagadnienie prawomocności i w konsekwencji wykonalności wyroku karnego stanowiło przedmiot rozważań w sprawach dotyczących wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie i psychologiczne. Ostatnio wymienione decyzje są wydawane w odrębnym postępowaniu administracyjnym i podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Decyzje wydane w stosunku do skarżącego były przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w sprawach o sygn. akt III SA/Lu 525/20 oraz III SA/Lu 526/21.

Natomiast w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b ustawy o kierujących pojazdami nie podlega badaniu zasadność wydania ostatecznych decyzji o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie i psychologiczne, których przesłankę stanowiła okoliczność kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu (art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a i pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami). Jeszcze raz trzeba podkreślić, że wyłącznymi przesłankami wydania przez właściwy organ decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b ustawy o kierujących pojazdami jest nałożenie na kierującego ostateczną decyzją obowiązku wykonania badań psychologicznych i lekarskich i niewykonanie tegoż obowiązku oraz nieprzedstawienie w ustawowym terminie orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Wobec ostateczności decyzji kierujących skarżącego na badanie lekarskie i psychologiczne, organ w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b ustawy o kierujących pojazdami zobowiązany był do ustalenia czy obowiązki nałożone ostatecznymi i wykonalnymi decyzjami zostały przez skarżącego zrealizowane, a wobec bezsprzecznego nieprzedstawienia wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego – organ miał zarówno prawo, jak i wynikający ze wskazanego przepisu obowiązek zatrzymania skarżącemu prawa jazdy.

Zarzut naruszenia w postępowaniu przepisów art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. jest nieskuteczny. Nie ma bowiem podstaw do przyjęcia, że wydanie zaskarżonej decyzji bez uprzedniego wezwania strony do zapoznania się z zebranym materiałem i do wypowiedzenia się w sprawie, mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie, a w szczególności, że uniemożliwiło skarżącemu ustosunkowanie się do zebranego materiału i znacznie utrudniło uzupełnienie przez skarżącego dowodów. Organ drugiej instancji nie uzupełniał bowiem postępowania dowodowego w sprawie, a jednocześnie skarżący w treści skargi nie wskazał żadnego dowodu, o który chciał uzupełnić materiał dowodowy zgromadzony przed organem pierwszej instancji. Zasadnie też w zaskarżonej decyzji podniesiono w postępowaniu przed organem pierwszej instancji po zawiadomieniu skarżącego stosownie do art. 10 k.p.a. nie zostały włączone do akt sprawy żadne dokumenty, które nie byłyby stronie znane.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego o niewystąpieniu przesłanek do nadania decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 k.p.a. Wymieniony przepis przewiduje możliwość nadania decyzji, od której służy odwołanie, rygoru natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu, między innymi, na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego. Tego rodzaju sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Wymaga podkreślenia, że skierowanie kierowcy na badanie lekarskie lub psychologiczne w celu ustalenia braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych lub psychologicznych do kierowania pojazdami stanowi działanie organów państwa w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 421/15). Słusznie więc organ odwoławczy uznał, że nieprzedstawienie przez kierowcę takich orzeczeń dawało organowi uprawnienie do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, w celu ochrony życia i zdrowia osób uczestniczących w ruchu drogowym.

Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest bezzasadna. W konsekwencji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.