Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 700/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6560
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
article: art. 4, art. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 146 par. 1, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1  art. 14 ust. 2 lit. a
law: Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędziowie WSA Małgorzata Bejgerowska WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant referent stażysta Monika Wiza po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 października 2012r. sprawy ze skargi "A" spółka jawna na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony - Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] stycznia 2012 r. [...] Spółka jawna złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług.

W opisie stanu faktycznego wnioskodawca wskazał, że w dniu [...] maja 2006 r. nabył od osoby fizycznej, niebędącej podatnikiem VAT, udział w wysokości [...] w nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] m2, położonej w [...], objętej księgą wieczystą, zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Transakcja nie była objęta podatkiem VAT. W dniu [...] lipca 2006 r. został złożony wniosek o ujawnienie podziału działki nr [...] na dwie działki: nr [...] o powierzchni [...] m2 (niezabudowanej) i nr [...] o powierzchni [...] m2.

Następnie na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. zatwierdzającej projekt podziału, działki nr [...] została podzielona na działki: nr [...] o powierzchni [...] m2 (niezabudowana) i nr [...] (zabudowana) o powierzchni [...] m2. Następnie z działki nr [...] została wydzielona działka nr [...] (zabudowana) o powierzchni [...] m2.

W dniu [...] kwietnia 2007 r. Spółka nabyła od osoby fizycznej, niebędącej podatnikiem VAT, działkę nr [...] o powierzchni [...] m2, położoną w [...], objętą księgą wieczystą. Transakcja nie była objęta podatkiem VAT.

W dniu [...] marca 2008 r. uchwałą Rady Miasta [...] Nr [...] uchwalony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "III Rama Komunikacyjna odcinek południowo-zachodni" w [...], który wszedł w życie w dniu [...] kwietnia 2008 r. Powyższy plan miejscowy wprowadził następujące przeznaczenie opisanych wyżej działek: nr [...] - teren drogi publicznej [...] droga główna ruchu przyspieszonego z węzłami III rama komunikacyjna, nr [...] (zabudowana) - tereny zabudowy usługowej 2U oraz w części droga KD-GPS2, nr [...] - teren drogi publicznej KD-GPS2 droga główna ruchu przyspieszonego z węzłami III rama komunikacyjna.

W dniu [...] grudnia 2010 r. Wojewoda [...] wydał decyzję o lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012, na podstawie art. 23 i następnych ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu turnieju finałowego Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA Euro 2012 (dalej: ustawa Euro 2012). Powyższa decyzja stała się ostateczna na dzień jej wydania, tj. na dzień [...] grudnia 2010 r., ze względu na nadany jej rygor natychmiastowej wykonalności. Powyższa decyzja została wydana dla przedsięwzięcia pn. "Przebudowa ul. [...] do układu dwujezdniowego na odcinku od ul. [...] do ul. [...]" oraz "Odnowa infrastruktury transportu publicznego w związku z organizacją Euro 2012 w Poznaniu - etap II". Powyższa decyzja objęła wszystkie działki wnioskodawcy, tj. działki: nr [...], [...] i [...], które z dniem [...] grudnia 2010 r. przeszły na własność Miasta [...], stosownie do przepisów przywołanej ustawy. Nieruchomości zostały wydane inwestorowi, a w dniu [...] października 2011 r. Wojewoda [...] wszczął postępowanie administracyjne w trybie art. 24e ust. 2 ustawy Euro 2012 w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomości przejęte od zainteresowanego na podstawie decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] grudnia 2010 r. Postępowanie nie zostało dotąd zakończone - rzeczoznawca majątkowy sporządził operaty szacunkowe, z którymi zainteresowany się nie zgodził. Obecnie rzeczoznawca został zobowiązany do ustosunkowania się do zarzutów strony. Kwoty ustalone przez rzeczoznawcę w operatach są kwotami netto, tzn. nie uwzględniają podatku od towarów i usług.

W grudniu 2011 r. budynek mieszkalny posadowiony na działce nr [...] został wyburzony. Odszkodowanie, które zostanie ustalone decyzją wojewody będzie jedynym świadczeniem przysługującym wnioskodawcy z tytułu wywłaszczenia. Spółka jest czynnym podatnikiem VAT.

Z pisma z dnia [...] kwietnia 2012 r., stanowiącego uzupełnienie do wniosku wynika, że:

1. Nieruchomość znajdująca się na działce [...] nie była udostępniona osobom trzecim na podstawie umów cywilnoprawnych, ani w żaden inny sposób.

2. Zainteresowany nie ponosił wydatków na ulepszenie budynku znajdującego się na ww. działce i z tego tytułu nie dokonywał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

3. Budynek od momentu zakupu nieruchomości nie był ulepszany i nie był wykorzystywany do czynności opodatkowanych.

W związku z powyższym Spółka zadała następujące pytania:

1. Czy z tytułu przeniesienia przez wnioskodawcę na rzecz Miasta [...] działki nr [...] na podstawie decyzji o lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012, w oparciu o art. 23 i następne ustawy Euro 2012, powstał po stronie spółki obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług?

2. Czy z tytułu przeniesienia przez zainteresowanego na rzecz Miasta [...] działki nr [...] na podstawie decyzji o lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012, na mocy art. 23 i następnych ustawy Euro 2012, powstał po stronie wnioskodawcy obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług?

3. Czy z tytułu przeniesienia przez Spółkę na rzecz Miasta [...] działki nr [...] na podstawie decyzji o lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012, w oparciu o art. 23 i następne ustawy Euro 2012, powstał po stronie zainteresowanego obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług?

Zdaniem wnioskodawcy, w zakresie działek nr [...], [...], [...] przeniesienie własności towaru (gruntu) nie jest opodatkowane podatkiem VAT.

W wydanej w dniu [...] kwietnia 2012 r. interpretacji indywidualnej nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu interpretacji organ po przytoczeniu treści art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 2 pkt 6, art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 – dalej: "ustawa o VAT"), iż przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów (nieruchomości) w zamian za odszkodowanie jest objęte podatkiem od towarów i usług (a więc także wówczas, gdy nie jest ono następstwem decyzji właściciela, lecz wynika z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy samego prawa). W takiej sytuacji uznać należy, że ma miejsce dostawa towarów w zamian za odszkodowanie, zaś odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną - objętą opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług.

Organ podkreślił, że z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego.

Podstawowa zasada dotycząca powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług została sformułowana w art. 19 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 14 ust. 6. art. 20 i art. 21 ust. 1.

Jednocześnie, jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi - art. 19 ust. 4 ustawy. Jednakże stosownie do treści art. 19 ust. 22 ustawy o VAT, minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, późniejsze niż wymienione w ust. 1-21 oraz w art. 20 i art. 21 terminy powstania obowiązku podatkowego, uwzględniając specyfikę wykonywania niektórych czynności, uwarunkowania obrotu gospodarczego niektórymi towarami oraz przepisy Unii Europejskiej. Na podstawie § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 73. poz. 392 ze zm.), w przypadku przeniesienia z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu własności towarów w zamian za odszkodowanie, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty.

Tak więc w sytuacji przeniesienia z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu własności towarów w zamian za odszkodowanie, na mocy ustawowej delegacji zawartej w cyt. art. 19 ust. 22 ustawy o VAT, przewidziano szczególny moment powstania obowiązku podatkowego określony w § 3 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia, zgodnie z którym, obowiązek podatkowy w takiej sytuacji powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty.

W rozpatrywanej sprawie w dniu, w którym stała się ostateczna decyzja o lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012, a więc w dniu przejścia własności nieruchomości należących do Spółki na rzecz Miasta [...], odszkodowanie nie zostało przyznane, a jego wysokość nie była znana, w konsekwencji przeniesienie własności nie miało wówczas charakteru odpłatnego.

W świetle powyższego, w przedmiotowej sprawie dostawę towaru w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT należy uznać za dokonaną z momentem uprawomocnienia się decyzji o wysokości odszkodowania, bowiem dopiero z chwilą przyznania odszkodowania i ustalenia jego ostatecznej wysokości czynność nabierze odpłatnego charakteru.

Reasumując organ stwierdził, że przeniesienie z mocy prawa za odszkodowaniem przez wnioskodawcę na rzecz Miasta [...] prawa własności niezabudowanych działek gruntu nr: [...], [...] oraz [...], nie może korzystać ze zwolnienia od podatku określonego w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, ponieważ grunty te przeznaczone są pod zabudowę (drogę publiczną, zabudowę usługową) i w konsekwencji, podlegają opodatkowaniu według stawki w wysokości 23%. Zatem, po stronie Spółki powstanie obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług.

W dniu [...] maja 2012 r. do Izby Skarbowej w Poznaniu wpłynęło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w związku z wydaniem interpretacji indywidualnej.

Odpowiadając na wezwanie organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w wydanej interpretacji.

W skardze z dnia [...] lipca 2012 r. zaskarżonej interpretacji Spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym przyjęciu, że dostawa działki nr [...] związana z wywłaszczeniem na podstawie decyzji o lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012 jest opodatkowana podatkiem VAT, podczas gdy działka nie stanowi terenu budowlanego, ani gruntu przeznaczonego pod zabudowę, zatem zachodzą przesłanki zastosowania zwolnienia podatkowego i w konsekwencji po stronie skarżącej nie powstał obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług;

- przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 1 i 3 w związku z art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: "P.p.s.a.") poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej zaskarżonej interpretacji indywidualnej w zakresie, w jakim skarżąca zarzuciła, iż okoliczność, że mimo formalnej możliwości zabudowy działek nr [...], [...] oraz [...], właściciel nie może wykorzystać ww. terenów na cele budowlane, albowiem budowa dróg publicznych należy wyłącznie do Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, ma decydujący wpływ na zakwalifikowanie działki jako budowlanej lub przeznaczonej pod zabudowę;

- art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 43 ust. 1 pkt 9 i 10 ustawy o VAT, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym przyjęciu, że dostawa działki nr [...] związana z wywłaszczeniem na podstawie decyzji o lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012 jest opodatkowana podatkiem VAT, podczas gdy działka nie stanowi terenu budowlanego ani gruntu przeznaczonego pod zabudowę, a jednocześnie w chwili wywłaszczenia była częścią większej nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, zatem po stronie skarżącej nie powstał obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług;

- art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 43 ust. 1 pkt 9 i 10 ustawy o VAT, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym przyjęciu, że dostawa działki nr [...] związana z wywłaszczeniem na podstawie decyzji o lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012 jest opodatkowana podatkiem VAT, podczas gdy działka nie stanowi terenu budowlanego ani gruntu przeznaczonego pod zabudowę, a jednocześnie w chwili wywłaszczenia była zabudowana budynkiem mieszkalnym, zatem po stronie skarżącej nie powstał obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług;

- art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 43 ust. 1 pkt 9 i 10 ustawy o VAT w związku z art. 19 ust. 22 ustawy o VAT oraz § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym przyjęciu, że ocena przesłanek zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 i 10 ustawy o VAT (zabudowanie budynkiem mieszkalnym, brak przeznaczenia budowlanego) powinna być dokonana na dzień faktycznej wypłaty odszkodowania przez wojewodę, podczas gdy ocena ta winna być dokonana na dzień dostawy nieruchomości (wywłaszczenia), czyli dzień wydania ostatecznej decyzji o lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012.

Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji i uznanie, że jej stanowisko jest prawidłowe. Ponadto wniosła o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w ramach stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, po stronie Spółki powstanie obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług, z tytułu przeniesienia przez skarżącą na rzecz Miasta [...] przedmiotowych działek na podstawie decyzji o lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012.

Zgodnie z art. 7 ust 1 pkt 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa towarów w zamian za odszkodowanie. Powyższa regulacja jest odzwierciedleniem art. 14 ust 2 lit a) Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. U.E. z 2006 r. L 347 str. 1 ze zm.), zgodnie z którym za dostawę towarów uznaje się przeniesienie prawa własności do towaru w zamian za odszkodowanie z nakazu wydanego przez organ władzy publicznej lub w jego imieniu albo z mocy prawa.

Przedmiotem opodatkowania jest więc w zasadzie odpłatna dostawa towarów, w tym przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie, które pełni funkcję wynagrodzenia z tytułu tej dostawy. Należy podkreślić, że wynagrodzenie musi mieć konkretny wymiar, a więc być konkretną wielkością wyrażalną w pieniądzu. Dostawę można uznać za dokonaną odpłatnie, dopiero gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru. Oznacza to, że przeniesienie z mocy prawa własności towarów nabiera odpłatnego charakteru dopiero w momencie przyznania odszkodowania i ustalenia jego wysokości. Odszkodowanie spełnia rolę wynagrodzenia za przymusowe przeniesienie własności towarów. Zatem jeśli wywłaszczenie następuje za odszkodowaniem, wówczas ma ono charakter odpłatnej dostawy towarów i spełniony zostaje warunek przedmiotowy opodatkowania jej podatkiem od towarów i usług. Odszkodowanie określone w stosownej decyzji organu administracyjnego, czy określone w porozumieniu, pełni funkcję wynagrodzenia.

Wobec powyższego, aby zasadnie stwierdzić, że doszło do odpłatnej dostawy towarów z art. 5 ust. 1 pkt 1 w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT należy wykazać, że w sprawie wystąpiły wszystkie elementy składające się na tę czynność, tj. przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel oraz odszkodowanie. Ten ostatni element zostanie skonkretyzowany w momencie kiedy decyzja ustalająca wysokość odszkodowania stanie się ostateczna. Ustawie o podatku od towarów i usług podlegać więc będzie taka czynność, która składać się będzie z dwóch "stanów faktycznych": przeniesienia z mocy prawa własności towarów oraz odszkodowania.

Istotne w niniejszej sprawie jest wyjaśnienie, że obowiązek podatkowy i zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstają równocześnie.

Pojęcie obowiązku podatkowego zdefiniowane zostało w art. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005, Nr 8, poz. 60, z późn. zm. – dalej: O.p.) jako wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Natomiast według art. 5 O.p. zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Aby powstało zobowiązanie podatkowe, na podatniku musi więc ciążyć obowiązek podatkowy. Zobowiązanie podatkowe jest więc formą konkretyzacji zindywidualizowanego obowiązku podatkowego i może powstać wyłącznie wtedy, gdy wcześniej bądź równocześnie powstał obowiązek podatkowy danego podmiotu. Zwykle zobowiązanie podatkowe jest normatywnym następstwem obowiązku podatkowego. Nie zawsze natomiast powstanie obowiązku podatkowego wywoła zobowiązanie podatkowe, a więc konieczność zapłaty skonkretyzowanego co do wysokości, terminu i miejsca podatku.

W literaturze podkreśla się różnice w relacji czasowej między powstaniem obowiązku podatkowego a zobowiązania podatkowego w zależności od tego, czy chodzi o podatek o otwartym, czy też zamkniętym stanie faktycznym. W podatkach o zamkniętym stanie faktycznym, z którym wiąże się obowiązek zapłaty podatku (np. odpłatna dostawa towaru w podatku od towarów i usług), obowiązek podatkowy i zobowiązanie podatkowe powstają równocześnie (por. M. Niezgódka - Medek {w}: "Ordynacja podatkowa. Komentarz", S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Wydawnictwo LexisNexis 2010 r., s. 66 - 67).

W przypadku zatem przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienia z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienia z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie, obowiązek podatkowy powstaje, zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 19 ust. 1 ustawy o VAT z chwilą wydania towaru. Wobec tego z chwilą wydania nieruchomości, powinno powstać jednocześnie zobowiązanie podatkowe w podatku VAT, a zatem skonkretyzowane świadczenie polegające na zapłacie podatku. Do takiej konkretyzacji konieczne jest jednak wskazanie, w jakiej wysokości zostało przyznane odszkodowanie za przeniesienie na własność Skarbu Państwa nieruchomości.

Użyty w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT zwrot "w zamian za odszkodowanie" należy rozumieć w taki sposób, że w momencie przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienia z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienia z mocy prawa własności towarów, który pokrywa się z momentem wydania nieruchomości, wysokość odszkodowania musi być ustalona kwotowo (nie jest natomiast konieczne jego wypłacenie). Odmienne rozumienie wskazanego przepisu jest nieprawidłowe. Zachodziłaby bowiem sprzeczność z zasadą, iż zobowiązanie podatkowe w podatku VAT powstaje w tym samym momencie co obowiązek podatkowy w tym podatku.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, należy wskazać, że organ dokonał wadliwej subsumpcji prawa materialnego. W swoim wniosku Spółka zarysowała stan faktyczny, z którego wynikało, że miało miejsce jedynie przeniesienie własności towaru (gruntu) z mocy prawa, natomiast nie zaistniał jeszcze drugi stan faktyczny, czyli odszkodowanie. Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, w sprawie nie została ustalona wysokość odszkodowania. Zatem w tym momencie nie było możliwości określenia podstawy opodatkowania, odpowiedniej stawki podatku, a w konsekwencji określenia zobowiązania podatkowego.

Jak wskazano powyżej, moment powstania zobowiązania podatkowego w podatku VAT jest zbieżny z momentem powstania obowiązku podatkowego.

Przeniesienie na mocy ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. o lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012, własności przedmiotowych działek wnioskodawcy na rzecz Miasta Poznania nie nastąpiło za odszkodowaniem w rozumieniu przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, co powoduje, że brak było czynności podlegającej opodatkowaniu. W dniu, w którym stała się ostateczna decyzja o ustanowieniu lokalizacji inwestycji, a więc w dniu przejścia własności nieruchomości na rzecz Miasta Poznania odszkodowanie nie zostało przyznane, a jego wysokość nie była znana.

Wobec powyższego nie można uznać, że przejście własności już wówczas miało charakter odpłatny. W konsekwencji nie został w tym momencie spełniony wymóg odpłatności dostawy, bowiem odszkodowanie nie zostało jeszcze przyznane i ustalone.

Nie można więc przyjąć za organem, że w rozpatrywanej sprawie powstał obowiązek podatkowy skoro z uwagi na nieustalenie wysokości odszkodowania nie jest możliwe powstanie zobowiązania podatkowego. Obowiązek podatkowy z tytułu przeniesienia z mocy prawa własności nieruchomości w zamian za odszkodowanie nie mógł wystąpić przed ustaleniem wysokości odszkodowania na mocy ostatecznej decyzji Wojewody. Tym samym organ naruszył przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1 oraz art. 19 ust. 1 ustawy o VAT, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

We wniosku o interpretację jednoznacznie wskazano, że nie jest wiadoma kwota odszkodowania i nie wydana została jeszcze decyzja o wysokości odszkodowania, a zatem nie mógł mieć zastosowania powołany przez organ przepis § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 73. poz. 392 ze zm.).

W ocenie Sądu, organ w zaskarżonej interpretacji zawarł niekonsekwentne stwierdzenia odnośnie charakteru działek uznając, że wszystkie trzy działki będące przedmiotem wywłaszczenia przeznaczone zostały pod zabudowę, przez co nie mogą korzystać ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.

Poza tym niezależnie od powyższych rozważań dotyczących momentu powstania zobowiązania podatkowego istotne jest to, że przedmiotem dostawy pomiędzy Spółką, a Miastem [...] były ściśle określone nieruchomości. W chwili, gdy stała się ostateczna decyzja o wywłaszczeniu niektóre z działek były zabudowane, a zatem przedmiotem dostawy były nieruchomości budynkowe. Zgodnie zatem z art. 7 ust. 1 pkt. 1 ustawy o VAT władztwo ekonomiczne – prawo do rozporządzania jak właściciel – Miasto [...] uzyskało nad nieruchomościami budynkowymi. Sformułowane pytania dotyczyły zaś tego, czy po stronie Spółki powstał obowiązek podatkowy. Okoliczność ta zaś uszła uwadze organu. Do rozstrzygnięcia pozostaje zatem, czy przedmiotem dostawy były grunty budowlane, czy też dostawa budynków. Ta ostatnia korzysta bowiem ze zwolnienia.

Za nieuzasadnione należy uznać naruszenie przez organ przepisów prawa procesowego, bowiem w postępowaniu o wydanie interpretacji podatkowych nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego tylko przepisy Ordynacji podatkowej.

Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku o interpretację organ winien dokonać oceny stanowiska strony zaprezentowanego we wniosku, z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym orzeczeniu.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie I wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a., jak w punkcie II.