Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SAB/Wr 420/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono bezczynność organu
*Stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
*Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu
*Przyznano sumę pieniężną
*Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska sędzia WSA Anetta Makowska - Hrycyk po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Y. K. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się w bezczynności w sprawie z wniosku skarżącego; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody D. miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody D. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącego Y. K. sumę pieniężną w kwocie 1.500 (jeden tysiąc pięćset) złotych; V. dalej idącą skargę oddala; VI. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego Y. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej [...] sierpnia 2020 r. jest bezczynność Wojewody D. w sprawie rozpoznania wniosku Y.K. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Z akt sprawy wynika, że [...] października 2018 r. wpłynął do D. Urzędu Wojewódzkiego wniosek Y.K. obywatela Ukrainy (dalej: Strona, Skarżący) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wraz z załącznikami.

W aktach sprawy znajduje się potwierdzenie osobistego stawiennictwa Strony (bez wezwania) w D. Urzędzie Wojewódzkim w dniu [...] stycznia 2020 r. i złożenie w tym dniu odcisków linii papilarnych, okazanie dokumentu podróży oraz złożenie kserokopii wszystkich stron paszporty zawierających adnotacje urzędowe.

Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. (wpływ do organu administracji w dniu [...].01.2020 r.) pełnomocnik Skarżącego wniósł ponaglenie w związku niezałatwieniem wniosku Strony o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w terminie. Wskazał, że Strona nie otrzymała decyzji mimo upływu wielu miesięcy od dnia złożenia wniosku. Wskazał też, że ponaglenie należy uznać za niebyłe, jeśli sprawa jest procedowana, a decyzja wydana. W takim przypadku wniósł o poinformowanie o wydaniu decyzji, ewentualnie o potrzebie uzupełnienia wniosku.

Pismami z [...] stycznia 2020 r. organ administracji publicznej:

- wystąpił, na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz.U. z 2020 r. poz. 35), do Komendy Wojewódzkiej Policji w W., Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Delegatura w W. i Komendy Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej w K. o udzielnie informacji czy wjazd i pobyt Strony na terytorium Polski stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego;

- wezwał Stronę do złożenia dokumentu potwierdzającego posiadanie zapewnionego miejsca zamieszkania na terenie województwa dolnośląskiego (oryginał dokumentu lub odpis notarialnie potwierdzany za zgodność z oryginałem) i zawiadomił, że przewidywany termin zakończenia postępowania to [...] kwietnia 2020 r.

Dokumenty wskazane w wezwaniu Strona uzupełniła w dniu [...] lutego 2020 r.

Wojewoda D. decyzją z [...] sierpnia 2020 r. udzielił Stroni zezwolenia na pobyt czasowy i pracę do [...] sierpnia 2023 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wniesionej [...] sierpnia 2020 r. na bezczynność Wojewody D. w sprawie z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, pełnomocnik Strony zarzucił naruszenie przepisów art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 oraz 37 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: K.p.a.), przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu.

Tak formułując zarzuty wniósł :

1) zobowiązanie Wojewody D. do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;

2) dokonanie kontroli bezczynności Wojewody w kontekście postępowania administracyjnego, którego dotyczy niniejsza skarga;

3) orzeczenie czy bezczynność w przedmiotowym postępowaniu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu, na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r. Nr34, poz. 173) w związku z art 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.);

4) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w połowicznej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a;

5) zasądzenie od Skarbu Państwa dla Skarżącego odszkodowania w wysokości 5000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych) tytułem rekompensaty za naruszenie prawa do rozpoznania jego sprawy w rozsądnym terminie;

6) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącego wskazał, że Skarżący [...] października 2018 r. złożył wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt i pracę w Polsce. W dniu [...] stycznia 2020 r. pełnomocnik Strony złożył, na podstawie art. 37 K.p.a., ponaglenia w sprawie rozpoznania ww. wniosku. Mimo wyznaczenia pismem z [...] stycznia 2020 r. terminu zakończenia postępowania na [...] kwietnia 2020 r. organ administracji z tego terminu się nie wywiązał. Nie wskazał ani nowego terminu, ani nie wyjaśnił przyczyn zwłoki. Tak długie oczekiwanie na wydanie decyzji w ocenie Skarżącego stanowi rażące naruszenie prawa i podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej i trudno je pogodzić z regułami, na podstawie których funkcjonuje demokratyczne państwo prawa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi ponieważ pismo, które wpłynęło do organu administracji [...] stycznia 2020 r. zatytułowanie "ponaglenie w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie", nie zostało zakwalifikowane jako ponaglenie. W treści tego pismo bowiem wskazano: "wnioskuję o uznanie niniejszego ponaglenia za niebyłe, jeśli niniejsza sprawa jest procedowana". Jak dalej wskazano czynności w sprawie zostały podjęte [...] stycznia 2020 r. a decyzję wydano [...] sierpnie 2020 r. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Wojewoda wyjaśnił, że dłuższy niż przewidziany w art. 35 § 1-3 K.p.a. termin rozpoznania sprawy nie wynika ze złej woli pracowników, ale jest wynikiem ogromnej ilości wpływających wniosków, które rozpoznawane są w kolejności wpływu oraz problemów kadrowych. Sprawy są szczególnie skomplikowane wymagają uwagi. Te okoliczności wykluczają, zdaniem Wojewody, możliwość stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w niniejszej sprawie. Odnosząc się do przyznania sumy pieniężnej wywodził, że winno to być zastrzeżone dla wyjątkowych indywidualnych przypadków uzasadnionych szczególnymi, drastycznymi i ewidentnie, zawinionymi uchybieniami organu w załatwieniu sprawy. W niniejszej sprawie Strona wniosku o przyznanie sumy pieniężnej nie uzasadniła.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie ma podstaw do odrzucenia skargi z powodu niewniesienia, przewidzianego w art. 37 §1 K.p.a., środka zaskarżenie, tj. ponaglenia w związku z nierozpoznaniem sprawy administracyjnej w terminie. Pełnomocnik Skarżącego ponaglenie wniósł [...] stycznia 2020 r. a zawarte w ponagleniu stwierdzenie, na które powołuje się organ administracji brzmiało "Wnioskuję o uznanie niniejszego ponaglenia za niebyłe jeśli niniejsza sprawa jest procedowana a decyzja wydana". W ocenie Sądu, w ustalonym stanie faktycznym, nie ma podstaw do przyjęcie, że w dniu sporządzenia ponaglenia (pisma z dnia [...].01.2020 r.), a nawet w dniu jego wpływu do organu administracji ([...].01.2020 r.), sprawa Skarżącego była procedowana, a decyzja w sprawie wydana. Od dnia wpływu do organu administracji wniosku Strony do dnia [...] stycznia 2020 r. organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, nie zbadał nawet czy wniosek spełnia wymogi formalne. Braki formalne wniosku Strona uzupełniała bez wezwania [...] stycznia 2020 r. Nie sposób zatem przyjąć, że ponaglenie Strony zasadnie uznano za niebyłe. Pełnomocnik Strony wskazywał bowiem na czynności podjęte przez organ administracji przed wniesieniem ponaglenia, a nie na czynności, które podjęto w wyniku wniesienia ponaglenia.

W ocenie Sądu Strona wyczerpała, przewidziane w tego rodzaju sprawach w art. 37 § 1 K.p.a., środki zaskarżenia (ponaglenie wniosła w dniu [...].01.2020 r. to jest przed wniesieniem skargi). Stosowanie zatem do art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalna jest w niniejszej sprawie droga sądowa i nie zachodzą przesłanki odrzucenia skargi.

Skarga jest zasadna.

Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie" zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.).

Z "bezczynnością organu" mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Takie rozumienie bezczynności wynika wprost z treści art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. W myśl tego przepisu bezczynność oznacza, że nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. Dla oceny zasadności skargi nie ma przy tym znaczenia czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 K.p.a., jest zasada szybkości postępowania. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień winny być załatwiane niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 §1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki.

Podkreślić należy, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 35 § 5 K.p.a. do terminów określonych w przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonej czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu. W tym zakresie należy też wskazać przepis art. 15 zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374), w brzmieniu obowiązującym w okresie od 31 marca do 23 maja 2020 r., w szczególności ust. 10 tego przepisu, który wyklucza skuteczne postawienie organowi administracji zarzuty bezczynności lub przewlekłości postępowania, w przypadku nie podejmowania w ww. okresie czynności w ramach prowadzonych postępowań.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić stronę podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14, CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z przedstawionego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ administracji przekroczył określony w art. 35 K.p.a. termin rozpoznania sprawy. Uwzględniając konieczność wystąpienia do Policji, Straży Granicznej i ABW o udzielnie informacji o stronie postępowania, co jest procedurą rutynową, wynikającą z art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 35. ze zm.), która zajmuje zwykle 30 dni, sprawa Skarżącego winna być rozpoznana w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie rozpoznał wniosku Skarżącego mimo upływu 15 miesięcy od daty złożenia przez Stronę wniosku, tj. od [...] października 2018 r. (data wpływu wniosku do organu administracji) do dnia wniesienia skargi (tj. do [...] sierpnia 2020 r.). Wskazany okres 15 miesięcy nie obejmuje okresu od 31 marca do 23 maja 2020 r., tj. zawieszenia biegu terminów procesowych, stosownie do art. 15zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374) oraz uchylenia ww. przepisu art. 46 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875),a także okresu oczekiwania przez organ administracji na udzielenie informacji o Stronie i uzupełnienia przez Stronę dokumentów na wezwanie organu administracji. W okresie 13 miesięcy organ administracji nie tylko nie zakończył postępowania z wniosku Skarżącego, ale nawet tego postępowania nie rozpoczął. Pierwsza czynność podjęta w niniejszej sprawie przez Wojewodą, polegające wykonaniu rutynowych czynności (sprawdzenie czy wniosek spełnia wymogi formalne, czy złożono wszystkie dokumenty konieczne do rozpoznania wniosku oraz uzyskanie informacji o Stronie w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach) podjęto dopiero po wniesieniu przez Stronę ponaglenia. Kolejne dwa miesiące organ nie podejmował żadnych czynności po uzupełnieniu przez Stronę dokumentów i po upływie terminów wskazanych w art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Uwzględniając, że Wojewoda nie rozpoznał wniosku Strony przez 15 miesięcy, z czego przez 13 miesięcy nie podjął żadnych czynności w sprawie, należy stwierdzić, że naruszył zasady i terminu określone w art. 35 i art. 36 oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a. Biorąc po uwagę wskazane w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ administracji dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu z wniosku Skarżącego (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w punkt I sentencji wyroku.

Sąd uznał - uwzględniając czas trwania bezczynności, nieprzekazanie ponaglenia Strony do Urzędu do Spraw Cudzoziemców, nieinformowanie Strony o przyczynach zwłoki w rozpoznaniu wniosku i niewywiązanie się z wyznaczonego przez organ administracji terminu rozpoznania wniosku - że w niniejszej sprawie bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). Stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie pojął żadnych czynności przez 13 miesięcy i po przejawieniu aktywności ponownie był bezczynny przez dwa miesiące, nie informował Strony o przyczynach zwłoki, nie przekazał ponaglenie Urzędowi do Spraw Cudzoziemców Oznacza to, że całkowicie ignorował Storę przez 15 miesięcy, naruszając przy tym w sposób rażący zarówno przepisy regulujące czas w jakim postępowanie winno być zakończone, prawa Strony w zakresie informacji o przebiegu postępowania, a także zasady procesowe, w szczególności zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12 K.p.a.), prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), zasady informowania (art. 9 K.p.a.). Sąd nie dostrzegł też okoliczności uzasadniających niepodejmowanie, przez tak długi czas, czynności zmierzających do rozpoznania wniosku Strony. W rozpoznawanej sprawie istniały zatem podstawy do stwierdzenia, że organ administracji naruszył prawo w sposób oczywisty i bez żadnej uzasadnionej przyczyny. Oznacza to, że bezczynność Wojewody miał miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Odnosząc się do argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę Sąd zauważa, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, nie stanowią okoliczności wyłączającej stwierdzenie bezczynności w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn bezczynności. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. Podkreślić trzeba, że powołane przez organ okoliczności mają charakter już utrwalony, bowiem powoływane są od ponad 2 lat, podobnie jak argumenty o podejmowanych działaniach zmierzających do usprawnienia funkcjonowania organu, które nie przynoszą zauważalnych skutków.

Fakt wydania przez Wojewodę decyzji [...] sierpnia 2020 r., tj. po wniesieniu skargi na bezczynność Wojewody do Sądu nie wpływa na ocenę Sądu co bezczynności organu bowiem oceny w tym zakresie Sąd dokonuje na dzień wniesienia skargi. Fakt wydania decyzji po wniesieniu skargi czyni jednak bezprzedmiotowym orzekanie Sądu w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji we wskazanym terminie. Dlatego Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie (punkt III sentencji wyroku).

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. Przy czym dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tego uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie tegoż organu.

Sąd przyznał sumę pieniężną, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. (punkt IV sentencji wyroku) uznając, że przyznana kwota 1.500 zł z jednej strony zdyscyplinuje organ administracji do wprowadzenia efektywnych zasad procedowania w tego rodzaju sprawach, z drugiej strony w sposób dostateczny zrekompensuje Skarżącemu trudności i krzywdy związane z tak długim oczekiwaniem na rozpoznanie wniosku i całkowitym ignorowaniem Strony w toku postępowania. Takie działanie organu administracji niewątpliwie wywołuje stres, niepewność co do przyszłości, wreszcie poczucie bezsilności, co uzasadnia przyznanie sumy pieniężnej.

Ponieważ możliwe jest, zgodnie z 149 § 2 p.p.s.a. albo wymierzenia przez Sąd grzywny, albo przyznanie sumy pieniężnej, wobec przyznania Skarżącemu sumy pieniężnej Sąd oddalił wniosek Strony o wymierzenie grzywny (pkt V sentencji wyroku).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 p.p.s.a. (pkt VI sentencji wyroku).