Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2318/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1 i art. 151 w zw z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28, 77, 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędzia del. WSA Magdalena Józefczyk Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "A." S.A. z siedzibą w A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1791/13 w sprawie ze skargi "A." S.A. z siedzibą w A. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1791/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "A.’ S.A. z siedzibą w Andrychowie na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wojewoda Bielski decyzją z dnia [...] na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79 poz. 464 ze zm.; dalej jako: "ustawa uwłaszczeniowa") stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. z mocy prawa przez A. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej szeregiem działek, w tym również jako działki nr [...]

Wnioskiem z dnia 30 lipca 2008 r. B.S. wystąpili o stwierdzenie nieważności ww. decyzji uwłaszczeniowej, wskazując że naruszała ona ich prawa jako ubiegających się o zwrot nieruchomości wywłaszczonej.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] stwierdził nieważność powołanej decyzji uwłaszczeniowej Wojewody Bielskiego w części dotyczącej działki nr [...] oraz stwierdził, że decyzja ta w części odnoszącej się do działki nr [...] została wydana z naruszeniem prawa.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła spółka "A." S.A. w Andrychowie, podnosząc w szczególności, że w sprawie nie zostało w sposób przekonujący wyjaśnione, że postępowanie zwrotowe toczące się przed Starostą Wadowickim jest kontynuacją postępowania zainicjowanego wnioskiem z 1992 r.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] z uwagi na skierowanie jej do nieżyjącego S.B. i ponownie stwierdził nieważność powołanej decyzji uwłaszczeniowej w części dotyczącej działki nr [...] oraz stwierdził, że decyzja uwłaszczeniowa w części odnoszącej się do działki nr [...] została wydana z naruszeniem prawa, przy czym nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji w tej części z przyczyny określonej w art. 156 § 2 k.p.a., z uwagi na nieodwracalne skutki prawne (użytkowanie wieczyste przeniesione aktem notarialnym na spółkę B. w Biłgoraju). Minister wskazał, że nieruchomość będąca przedmiotem uwłaszczenia została wywłaszczona decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w Wadowicach z dnia [...] w celu budowy tkalni automatycznej dla A.

T.M. i L.W. złożyły wniosek o zwrot ww. nieruchomości, który wpłynął do Urzędu Miejskiego w Andrychowie w dniu 30 marca 1992 r.

Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz Miasta Andrychów zawiesił postępowanie z wniosku T.M., działającego również w imieniu pozostałych współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości i ich spadkobierców, do czasu nadesłania postanowień spadkowych po M.B.

Organ wskazał, że w aktach sprawy postępowania zwrotowego znajdują się również wnioski o zwrot przedmiotowej nieruchomości, tj. wniosek T.M. z dnia 25 marca 2006 r., [...]. Minister zauważył, że klauzula "nie narusza praw osób trzecich", zawarta w art. 2 ust. 1 ustawy uwłaszczeniowej, oznacza, że nabycie prawa użytkowania wieczystego nie mogło nastąpić z pominięciem roszczenia o zwrot nieruchomości. Nieuwzględnienie natomiast tej okoliczności, co miało miejsce w niniejszej sprawie, oznacza, że decyzja uwłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 2 ust. 1 ww. ustawy uwłaszczeniowej z dnia 29 września 1990 r.

Odnosząc się do podniesionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutu organ stwierdził, że wnioski złożone w 2006 r. traktować należało jako uzupełnienie pierwotnego wniosku z 1992 r.

Minister wskazał również, że A. (następca prawny jednostki uwłaszczonej), aktem notarialnym z dnia [...], przeniosły na rzecz A. prawo użytkowania wieczystego m.in. do ww. działki nr [...] wraz ze znajdującymi się na ww. nieruchomości budynkami. Następnie A. aktem notarialnym z dnia [...] przeniosła prawa rzeczowe do działki nr 1540/117, powstałej z podziału działki nr [...] na rzecz B. W ocenie organu, w stosunku do działki nr [...] wystąpiły zatem nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Z akt sprawy nie wynika natomiast, by zbyto prawa rzeczowe do działki nr [...], a zatem nie ma przeszkód do stwierdzenia nieważności ww. decyzji uwłaszczeniowej w tej części.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka A., zarzucając naruszenie: art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności nieustalenie kiedy został skutecznie złożony wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, mając na uwadze, że w aktach postępowania znajdują się wnioski z 2006 i 2007 r.; art. 28 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że już w 1992 r. wnioski o zwrot złożyli wszyscy uprawnienie, a następnie zostały one jedynie uzupełnione, podczas gdy zawiadomienie Burmistrza Miasta Andrychowa z dnia 29 lipca 1992 r. stanowiło reakcję jedynie na wniosek złożony przez T.M.; art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w szczególności w części dotyczącej ustalenia, którzy byli właściciele i ich spadkobiercy ostatecznie złożyli wnioski o zwrot nieruchomości; art. 80 k.p.a. poprzez uznanie na podstawie niepełnego materiału dowodowego za udowodnione okoliczności wystąpienia z wnioskami o zwrot już w 1992 r.; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie nieprawidłowego uzasadnienia, z którego nie wynika na jakich dowodach oparł się organ ustalając, że wnioski o zwrot zostały już złożone w 1992 r., a następnie tylko uzupełniane; art. 127 § 3 k.p.a. poprzez nierozpoznanie ponownie sprawy przez Ministra i nieprzeprowadzenie powtórnej analizy sprawy, a jedynie oparcie się na już poczynionych w sprawie ustaleniach.

Powołując się na powyższe, skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga jest niezasadna.

Zdaniem tego Sądu, zarzuty zawarte w skardze są całkowicie nieuzasadnione. Żadne bowiem z podniesionych przez skarżącą spółkę zarzutów określonych jako naruszenie prawa procesowego nie miałoby wpływu na wynik rozstrzygnięcia w jednoznacznym stanie faktycznym. Nie budzi wątpliwości Sądu I instancji przyjęcie przez organ nadzoru, że wniosek o zwrot został złożony w 1992 r. Żaden przepis ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie wymagał jako formalnego warunku, aby wniosek o zwrot złożyli wszyscy uprawnieni. Mogli oni poprzeć taki wniosek w trakcie postępowania. Złożenie wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej chociaż przez jednego z uprawnionych musiało skutkować zawieszeniem postępowania uwłaszczeniowego do czasu zakończenia postępowania o zwrot. Z tych względów w przedmiotowej sprawie, wbrew zarzutom skarżącej spółki, nie mają żadnego znaczenia dla sprawy kwestie związane z uzupełnieniem pierwotnego wniosku, gdyż nie zainicjowały żadnej nowej sprawy administracyjnej.

Sąd I instancji podzielił pogląd organu o tym, że powołana decyzja uwłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem art. 2 ust. 1 ustawy uwłaszczeniowej poprzez naruszenie praw wywłaszczonych osób i ich spadkobierców, jako "osób trzecich" w rozumieniu tego przepisu. Wskazał, że stanowisko to jest zgodne z poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z 27 stycznia 2000 r., sygn. akt III ZP 14/99, (OSNP 2000/8/294, OSNP-wkł. 2000/6/3, Biul.SN 2000/1/2, M.Prawn. 2000/5/269, LEX nr 38852). W uchwale tej Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego) z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 roku w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa, nie stają się przedmiotem praw określonych w art. 2 ust.1 i ust. 3 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. 79, poz. 464 ze zm.), jeżeli w tym dniu były zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a uprawniony złożył wniosek o zwrot nieruchomości. Skutkiem takiego poglądu jest stanowisko, zgodnie z którym zakaz naruszenia praw osób trzecich do nieruchomości nie jest dochowany, gdy przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej został złożony wniosek o zwrot nieruchomości (por. uchwała SN z dnia 27 stycznia 2000 r., sygn. akt III ZP 14/99, wyroki NSA: z dnia 28 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1652/06, z dnia 7 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1733/06, z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 43/07).

Sąd I instancji dodał, że w odniesieniu do nieruchomości skarżącej spółki wniosek uwłaszczeniowy będzie mógł być rozpoznany dopiero wtedy, gdy w obrocie prawnym będzie istniała decyzja o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, względnie o umorzeniu postępowania zwrotowego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła A., zaskarżając powyższy wyrok w całości, któremu zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 3 § 1 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (dalej p.p.s.a.) w związku z art. 7 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (dalej k.p.a.) poprzez oddalenie skargi pomimo konieczności zastosowania środka kontroli decyzji administracyjnej w postaci wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję, w sytuacji niedokładnego wyjaśnienia przez organ stanu faktycznego, w szczególności niewyjaśnienie okoliczności, kiedy został skutecznie złożony przez byłych właścicieli i spadkobierców byłych nieruchomości wniosek o zwrot nieruchomości, mając na uwadze, że w aktach postępowania są wnioski z marca 2006 r. oraz z lutego 2008 r., przy czym nie zostało wyjaśnione, o jakie akta postępowania i przed którym organem chodzi, mając na uwadze również, że zarówno postępowanie przed Burmistrzem Miasta Andrychowa jak i postępowanie administracyjne dot. zwrotu nieruchomości przed Starostą Wadowickim zostało zawieszone a to ostatnie wszczęte zostało na skutek wniosku o zwrot nieruchomości, który został złożony dopiero w 2006 r.;

2) art. 3 § 1 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 28 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo konieczności zastosowania środka kontroli decyzji administracyjnej w postaci wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję, w sytuacji błędnego przyjęcia przez organ, że już w 1992 r. wnioski o zwrot wywłaszczonej nieruchomości złożyli uprawnieni w tym celu, a następnie w późniejszych latach jedynie uzupełniano złożone już wnioski, podczas gdy samo zawiadomienie Burmistrza Miasta Andrychowa z dnia 29 lipca 1992 r. stanowiło reakcje na wniosek złożony jedynie przez T.M., których legitymacja do skutecznego złożenia wniosków nie została wyjaśniona i potwierdzona, a ostatecznie dopiero postanowieniem z dnia [...] Starosta Wadowicki podjął postępowanie zwrotowe, przy czym z akt nie wynika jednoznacznie, aby toczyło się ono od 1992 r., a nie np. od 2006 r. (wnioski z tej daty);

3) art. 3 § 1 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo konieczności zastosowania środka kontroli decyzji administracyjnej w postaci wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję, pomimo niezebrania i nierozpatrzenia całego materiału dowodowego przez organ, w szczególności w części dotyczącej ustalenia, którzy byli właściciele i ich spadkobiercy ostatecznie złożyli wnioski o zwrot nieruchomości i kiedy, mając na uwadze, że zawieszone postępowanie o zwrot nieruchomości przed Starostą Wadowickim, znak [...] zostało wszczęte w 2006 r., jak również faktyczne niewyjaśnienie zmian w nieruchomości polegających na podziale działek i zmian numeracji w ewidencji gruntów, niewyjaśnienie jakie konkretnie działki wraz z działką nr [...] zostały zniesione do działki nr [...] poprzez niewystąpienie o pełną dokumentację w zakresie nieruchomości, w szczególności o odpisy ksiąg wieczystych;

4) art. 3 § 1 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo konieczności zastosowania środka kontroli decyzji administracyjnej w postaci wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję, w sytuacji przedwczesnego uznania przez organ na podstawie niepełnego materiału dowodowego za udowodnione okoliczności wystąpienia z wnioskami o zwrot wywłaszczonej nieruchomości już w 1992 r. przez osoby mające status uprawnionych, mając na uwadze, że postępowanie to było zawieszane i dopiero skarżoną decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] ustalony został prawidłowy krąg osób legitymujących się statusem strony postępowania zwrotowego;

5) art. 3 § 1 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo konieczności zastosowania środka kontroli decyzji administracyjnej w postaci wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję, pomimo sporządzenia nieprawidłowego uzasadnienia przez organ, z którego nie wynika na jakich dowodach organ się oparł ustalając, że wnioski o zwrot nieruchomości zostały złożone już w 1992 r. a następnie były tylko uzupełniane, a także że Wojewoda Bielski nie dokonał ustalenia w zakresie istnienia roszczeń osób trzecich do nieruchomości oraz pomimo niewskazania przyczyn, na podstawie których innym dowodem Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił wiarygodności, a w szczególności dokumentom urzędowym, z których wynika, że Starosta Wadowicki prowadzi postępowanie dot. zwrotu nieruchomości na skutek wniosków złożonych w 2006 r.,

6) art. 3 § 1 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo konieczności zastosowania środka kontroli decyzji administracyjnej w postaci wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję, pomimo nierozpoznania ponownie sprawy przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na skutek wniosku A. i nieprzeprowadzenia powtórnej analizy sprawy a jedynie oparcie się na już poczynionych w sprawie ustaleniach, co skutkowało wydaniem decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego i na podstawie niewłaściwej analizy kwestii daty wszczęcia postępowania zwrotowego i skutecznego złożenia wniosków o zwrot nieruchomości przez byłych właścicieli i ich następców prawnych;

7) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak uzasadnienia dlaczego Sąd uznał, iż nie budzi wątpliwości złożenie wniosku o zwrot w 1992 r. i dlaczego Sąd przyjął, iż kolejne wnioski stanowiły zdaniem Sądu jedynie uzupełnienie pierwotnego, co w świetle zarzutów przedstawionych w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pomija istotę złożonej skargi do WSA w Warszawie i podniesionych w niej zarzutów, a przez to uzasadnienie przedstawia sprawę niezgodnie ze stanem rzeczywistym, wedle którego materiał dowodowy nie pozwalał na uznanie, że uprawnieni złożyli skutecznie wnioski w 1992 r.;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (ustawa uwłaszczeniowa) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że decyzja uwłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem wskazanego przepisu, w sytuacji braku dowodów na złożenia wniosku przez uprawnione podmioty o zwrot nieruchomości przed dniem wydania decyzji uwłaszczeniowej.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasadzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, uczestnicy postępowania T.M. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Za nietrafny uznać należało podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powołany przepis określa elementy, z jakich powinno składać się uzasadnienie orzeczenia. Jest więc przepisem o charakterze formalnym. O jego naruszeniu można mówić przede wszystkim wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych wyżej wymienionych warunków. Na gruncie uchwały 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 9/09 (ONSAiWSA 2010/3/39) przyjmuje się, że przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 672/09 - Lex nr 597768). Ponadto, aby zarzut taki mógł stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1479/09 - Lex nr 745670), a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (wyrok NSA z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09 - Lex nr 745098). Oznacza to, że orzeczenie sądu I instancji nie będzie się poddawało takiej kontroli w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 986/09 - Lex nr 597986).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 P.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonowano sformułowane w skardze zarzuty oraz wskazano podstawę prawną oddalenia skargi. Sąd I instancji w dostateczny sposób wyjaśnił ponadto motywy podjętego rozstrzygnięcia. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej. Dlatego polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu złamania powołanego przepisu. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać ani prawidłowości przyjętego stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego.

Nie mogły także odnieść zamierzonego skutku podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia art. art. 3 § 1 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 28, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W ramach powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie podnosi, że: 1) nie zostało w sprawie wyjaśnione, kiedy został skutecznie złożony przez byłych właścicieli i spadkobierców byłych właścicieli nieruchomości wniosek o jej zwrot, 2) błędnie przyjęto w sprawie, że już w 1992 r. wnioski o zwrot wywłaszczonej nieruchomości złożyły osoby uprawnione oraz nie wyjaśniono, czy T.M. byli legitymowani do skutecznego złożenia wniosków o zwrot nieruchomości, 3) nie zebrano i nie rozpatrzono całego materiału dotyczącego ustalenia, którzy byli właściciele i ich spadkobiercy i kiedy ostatecznie złożyli wniosek o zwrot nieruchomości, 4) przedwcześnie uznano za udowodnione wystąpienie z wnioskami o zwrot nieruchomości już w 1992 r. przez osoby mające status uprawnionych, 5) Sąd I instancji oddalił skargę mimo, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, na jakich dowodach oparł się organ ustalając, że wnioski o zwrot nieruchomości zostały już złożone w 1992 r. a następnie były już tylko uzupełniane.

Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego kasacyjnie, w sprawie zostało ustalone i to w sposób prawidłowy, bo znajdujący oparcie w zebranym w sprawie w sposób wystarczający materiale dowodowym, że wniosek o zwrot nieruchomości złożony został w dniu 30 marca 1992 r. Okoliczność ta potwierdzona jest dokumentacją znajdującą się w aktach sprawy, w tym między innymi wnioskiem o zwrot ww. nieruchomości T.M. z dnia 20 marca 1992 r, który wpłynął do Urzędu Miejskiego w Andrychowie w dniu 30 marca 1992 r., jak również wnioskiem o zwrot ww. nieruchomości złożonym dniu 25 sierpnia 1992 r. przez T.G., który złożył ów wniosek w imieniu własnym oraz w imieniu pozostałych współwłaścicieli i spadkobierców. Postępowanie o zwrot zostało następnie zawieszone z uwagi na nieuzupełnienie przez wnioskodawców braków formalnych wniosku, a uzupełnienie to nastąpiło w 2006 r. Kwestie te zostały w sposób jednoznaczny ustalone w toku postępowania. Prawidłowo w tych okolicznościach przyjął organ wydający zaskarżoną decyzję, a Sąd I instancji trafnie stanowisko to zaakceptował, że wszystkie wnioski o zwrot są rozpatrywane w jednym postępowaniu, na podstawie pierwotnie złożonych przez uprawnione osoby wniosków w 1992 r. Trafnie także Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, że ówcześnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1992 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (j.t.: Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) nie wymagały jako formalnego warunku, aby wniosek o zwrot nieruchomości wywłaszczonej złożyli wszyscy uprawnieni. Mogli oni poprzeć taki wniosek w trakcie postępowania. Złożenie zatem wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej chociaż przez jednego z uprawnionych musiało skutkować zawieszeniem postępowania uwłaszczeniowego do czasu zakończenia postępowania o zwrot. Trafnie w tej sytuacji przyjął Sąd I instancji, że nie mają żadnego znaczenia dla sprawy kwestie związane z uzupełnieniem pierwotnego wniosku, gdyż nie zainicjowały żadnej nowej sprawy administracyjnej.

Odnosząc się do pozostałych ww. zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że kwestie dotyczące oceny czy wniosek o zwrot nieruchomości został skutecznie złożony, czy został złożony przez osoby uprawnione, czy został złożony przez wszystkich uprawnionych, należy do postępowania zwrotowego, a nie do postępowania nadzorczego prowadzonego w stosunku do decyzji uwłaszczeniowej wydanej na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1990 r. Nr 79, poz. 464 ze zm.).

Wbrew także zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie naruszył art. 3 § 1 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym na skutek wniosku skarżącej kasacyjnie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej przeprowadził samodzielne postępowanie wyjaśniające istotne w sprawie okoliczności, w tym daty wszczęcia postępowania zwrotowego i dokonał ich powtórnej analizy w świetle podstawy prawnej rozstrzygnięcia sprawy, co prawidłowo Sąd I instancji ocenił. Wyjaśniono zarówno fakt złożenia kilku wniosków, jak i ich wzajemny związek, a w szczególności fakt, że wnioski z 2006 roku są kontynuacją wniosków złożonych w 1992 roku.

Wobec prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy, w szczególności w części dotyczącej daty złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, nie mógł odnieść zamierzonego skutku podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że decyzja uwłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem wskazanego przepisu. Zauważyć należy, że zawarta w art. 2 ust. 1 ustawy uwłaszczeniowej klauzula "nie narusza praw osób trzecich" oznacza, że nabycie prawa użytkowania wieczystego nie mogło nastąpić z pominięciem roszczenia o zwrot nieruchomości. Nieuwzględnienie tej okoliczności oznacza, że decyzja uwłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 2 ust. 1 ustawy uwłaszczeniowej.

Skoro zatem skarga kasacyjna pozbawiona jest uzasadnionych podstaw, podlegała ona oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz uczestników postępowania albowiem przepisy art. 199 P.p.s.a. do art. 210 P.p.s.a. nie dają podstaw do zasądzenia na rzecz uczestnika postępowania kosztów postępowania kasacyjnego.