Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 121/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.67a §1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Oleś (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 maja 2010 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące listopad, grudzień 2002 r., od stycznia do grudnia 2003 r. i styczeń 2004 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi A.M. od Skarbu Państwa– Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złote tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. przez J.K. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 listopada 2009 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 7 sierpnia 2009 r. w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące listopad, grudzień 2002 r., od stycznia do grudnia 2003 r. i styczeń 2004 r. w łącznej kwocie 54.293 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w kwocie 34.071 zł.

Podstawą wydania wskazanych rozstrzygnięć był następujący stan faktyczny:

Pismem z dnia 24 czerwca 2009 r. J.K. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. o umorzenie w całości zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że nie jest w stanie zapłacić zobowiązania wynikającego z decyzji wymiarowych określających zobowiązanie podatkowe za listopad i grudzień 2002 r. w kwocie 4.737 zł; za okres od stycznia do grudnia 2003 r. w kwocie 61.811 zł; za styczeń 2004 r. w kwocie 107 zł.

Uzasadniając swój wniosek poinformował, że na skutek załamania nerwowego od kwietnia 2007 r. leczy się w poradni psychiatrycznej, co spowodowało utratę możliwości zarobkowania. Ponadto stwierdził, że całe postępowanie jest prowadzone bezpodstawnie, ponieważ cześć dokumentów, tj. faktury jednego z kontrahentów są sfałszowane, co wynika z akt sądu oraz badań porównawczych. Końcowo zwrócił się o pozytywne rozpatrzenie wniosku i umorzenie w całości zaległości podatkowej

z uwagi na bardzo trudną sytuację.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. decyzją z dnia 7 sierpnia 2009 r. odmówił J.K. umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 54.293 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w kwocie 34.071 zł. Organ pierwszej instancji po analizie zebranego w trakcie postępowania materiału dowodowego nie znalazł wystarczających przesłanek do zastosowania ulgi wynikającej z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. -zwana dalej jako "Ordynacja podatkowa").

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem J.K. w dniu 31 sierpnia 2009 r. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o odstąpienie od czynności egzekucyjnych.

W uzasadnieniu podatnik stwierdził, iż każda sytuacja powinna być oceniana indywidualnie, a w niniejszej sprawie tego indywidualizmu zabrakło. Ponadto stwierdził, że wykonanie egzekucji pozbawi go wszystkich posiadanych składników majątkowych z możliwością utraty miejsca zamieszkania włącznie, a zgodnie

z doktryną nawet jeżeli ktoś posiada zaległości podatkowe, to nie należy doprowadzać do sytuacji, w której zostanie on pozbawiony możliwości egzystencji.

Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania w decyzji z dnia 18 listopada 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej przyznanie ulgi w zakresie umorzenia zaległości podatkowych na rzecz Skarbu Państwa nie jest obligatoryjne i w każdym przypadku opiera się na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że organy podatkowe na podstawie analizy całości zebranego materiału dowodowego oceniają czy w konkretnym przypadku można zastosować tę ulgę. Na poparcie swego stanowiska Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 2094/98. Ponadto organ wskazał, że zastosowane przez ustawodawcę wyrażenie "może umorzyć" uprawnia organ podatkowy do legalnej modalności rozstrzygnięć w przedmiocie udzielenia ulgi podatkowej. Przepis ten daje możliwość uwzględnienia sytuacji nadzwyczajnych, których nie uwzględniły przepisy regulujące powstanie obowiązku podatkowego

w danym podatku.

Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, że wszelkie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych udzielane przez organy podatkowe mają charakter nadzwyczajny. Toteż okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie wobec podatnika ulgi

w postaci całkowitego umorzenia zaległego podatku również muszą być nadzwyczajne. Za umorzeniem zaległości podatkowej będą przemawiać wypadki niezależne od jego sposobu postępowania, bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu. Zobowiązania podatkowe określone ustawami, mają charakter powszechny, zasadą jest płacenie podatków. Umorzenie zaległego podatku jest prawem, a nie obowiązkiem organów podatkowych, co oznacza, że nawet w przypadku wystąpienia okoliczności uzasadnionych ważnym interesem podatnika organ podatkowy może, lecz nie musi umorzyć daną zaległość. Ocena czy w konkretnym przypadku zachodzą wyjątkowe okoliczności została pozostawiona organom podatkowym.

Organ odwoławczy w rozpatrywanej sprawie stwierdził, że okoliczności wskazane przez J.K., mające - zdaniem podatnika - stanowić przesłankę do zastosowania instytucji umorzenia zaległości podatkowych - nie potwierdzają występowania ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego, przemawiających za przyznaniem wnioskowanej ulgi w spłacie.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że z akt sprawy wynika, iż J.K. prowadził w okresie od 14 czerwca 1999 r. do 31 kwietnia 2004 r. działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych. Na podstawie ustaleń kontroli prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa za lata 2000-2004 przeprowadzonej u podatnika, Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. decyzjami z dnia 6 czerwca 2009 r. określił J.K. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące listopad, grudzień 2002 r., od stycznia do grudnia 2003 r. i styczeń 2004 r. w łącznej kwocie 54.293 zł.

Organ podatkowy zaznaczył, iż podatnik na potwierdzenie trudnej sytuacji finansowej nie przedstawił żadnych dowodów ani nie złożył wyjaśnień a jedynie wskazał na przebyte załamanie nerwowe i leczenie się w poradni psychiatrycznej.

W oświadczeniu o stanie majątkowym wskazał, że zamieszkuje w domu położonym w miejscowości K. i posiada gospodarstwo rolne, na które składa się ok. 25 ha gruntów obsianych zbożem oraz ugór, a nadto, że nie posiada majątku ruchomego w tym żadnych maszyn, urządzeń oraz sprzętu rolniczego. W zakresie ponoszonych wydatków na koszty utrzymania domu i innych stałych obciążeń w skali miesiąca podatnik nie wymienił żadnych, przy tym zaznaczył, że w domu nie ma energii elektrycznej, gazu, wody, ogrzewania. Strona wskazała, że ma zaległości

z tytułu podatku od nieruchomości oraz nieuregulowane zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Urzędu Gminy oraz za paliwo osobie fizycznej. Organ zauważył, że w sytuacji braku maszyn i urządzeń rolniczych skarżący powinien wskazać w jaki sposób obsiewa zbożem grunty rolne.

Ponadto organ podatkowy wskazał, iż z uwagi na szczególny charakter ulg podatkowych podatnik powinien wskazać czy wystąpiły (i jakiego rodzaju) okoliczności nadzwyczajne, które uniemożliwiły zapłatę podatku w ustawowym terminie lub są przeszkodą w uregulowaniu zaległości podatkowej obecnie.

W rozpatrywanej sprawie J.K. wskazał na przebyte załamie nerwowe oraz nadal trwające leczenie w poradni psychiatrycznej i w konsekwencji brak możliwości uzyskania dochodów. Tymczasem z dołączonego do akt sprawy zaświadczenia lekarskiego wystawionego przez Poradnię Zdrowia Psychicznego

w Ś. wynika co prawda, że podatnik cierpi na zaburzenia adaptacyjne i leczy się w ww. poradni, jednak dokument ten w żadnej mierze nie może stanowić dowodu potwierdzającego subiektywne odczucia strony. Niezależnie od tego, skoro podatnik uważa, że jego stan zdrowia wyklucza podjęcie pracy zarobkowej, to powinien poczynić starania o uzyskanie świadczenia rentowego. Ponadto organ zauważył, że stan zdrowia podatnika nie wyklucza np. możliwości powierzenia uprawiania ziemi innej osobie lub jej wydzierżawienia w celu uzyskania jakichkolwiek dochodów, które umożliwiłyby również zmniejszenie zaległości podatkowych. W kontekście powyższego, jak też wobec faktu posiadania przez stronę ww. nieruchomości

w ocenie organu odwoławczego definitywna rezygnacja z należności przysługujących budżetowi państwa byłaby w tym przypadku przedwczesna.

Dodatkowo organ drugiej instancji zaznaczył, że w okresie obejmującym powstanie zaległości podatkowej J.K. osiągnął przychód w kwocie 315.016,18 zł, który umożliwiał mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków podatkowych. Wskazał również, ze kwestie przyznania ulgi podatkowej należy rozpatrywać w kontekście konkretnego dochodu, którym podatnik dysponował, a nie tylko na tle aktualnej sytuacji życiowej, w jakiej podatnik znajduje się obecnie. Obecny brak dochodów - na który powoła się strona - nie przesądza o zaistnieniu przesłanki uzasadniającej zastosowanie ulgi.

Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że w sprawach z zakresu przyznawania ulg

w spłacie na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej istotne znaczenie ma również samo źródło powstania zaległości podatkowych. W rozpatrywanej sprawie J.K. nie wywiązywał się z obowiązków wynikających z ustawy o podatku od towarów i usług, zarówno w zakresie płacenia miesięcznego podatku jak

i składania deklaracji VAT-7, który jest podatkiem szczególnym płaconym przez nabywców towarów i usług. Strona występuje tu jako pośrednik zobowiązany do dokonania w ustawowym terminie i należnej wysokości wpłaty zobowiązania na konto właściwego urzędu skarbowego. Niewykonanie tego obowiązku oznacza zatrzymanie pieniędzy należnych budżetowi i samowolne przeznaczenie ich na preferowane przez siebie cele. Zaniedbanie przez podatnika obowiązków podatkowych, a następnie domaganie się przyznania tak daleko idącej ulgi podatkowej, jaką jest całkowite umorzenie zaległości podatkowej wraz z należnymi odsetkami, zdaniem organu stoi w sprzeczności z zasadami sprawiedliwości podatkowej.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał również, że udzielenie ulgi podatkowej

w zakresie umorzenia jest instytucją nadzwyczajną tym samym wypadki społeczne

i gospodarcze warunkujące udzielenie tej ulgi muszą posiadać tę samą cechę. Zatem za udzieleniem ulgi przemawiać będą wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu. Tymczasem J.K. nie wykazał w prowadzonym postępowaniu, że okoliczności zaistniałe w przedmiotowej sprawie noszą charakter wyjątkowy, niezależny od jego woli, a co za tym idzie podatnik nie dowiódł wystąpienia ważnego interesu strony lub interesu publicznego.

Końcowo odnosząc się do podniesionej przez stronę kwestii sfałszowanych faktur kontrahenta organ odwoławczy zauważył, że toczące się postępowanie karno-skarbowe przeciwko J.K. (wyrok Sądu Rejonowego w C. II Wydział Karny z dnia 7 lipca 2009 r. sygn. akt II K 313/07 od którego podatnik złożył apelację) pozostaje bez wpływu na przedmiotowe postępowanie w sprawie o udzielenie ulgi podatkowej w zakresie umorzenia zaległości podatkowych. Mając przy tym na uwadze podniesioną kwestię bezpodstawnie prowadzonego postępowania wymiarowego organ zauważył, że decyzje określające stronie wysokość zobowiązania za poszczególne miesiące 2002 r., 2003 r. i 2004 r. z tytułu podatku od towarów i usług mają charakter ostateczny w administracyjnym toku instancji. Postępowanie o umorzenie zaległości podatkowej nie może zaś stanowić płaszczyzny dla kontroli postępowania w zakresie wymiaru podatku (nie może go też zastępować ani uzupełniać). Postępowanie w zakresie ulgi w spłacie należności podatkowych jest postępowaniem odrębnym od wymiarowego i bada się w nim wyłącznie zaistnienie przesłanek ważnego interesu strony lub interesu publicznego, o których mowa w treści art. 67a Ordynacji podatkowej - w kontekście zasadności przyznania wnioskodawcy określonej przez niego ulgi podatkowej.

Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu swej decyzji nadmienił również, że kwestie dotyczące postępowania egzekucyjnego rozstrzygane są w odrębnym postępowaniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. J.K. przytoczył cześć zaskarżonej decyzji, dodatkowo wskazał, iż organy podatkowe przy wydawaniu decyzji nie wzięły pod uwagę faktu, iż w niniejszej sprawie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, takie jak popełnienie przestępstwa przez osobę trzecią oraz spalenie części majątku, a zdaniem skarżącego każda z tych okoliczności ma charakter siły wyższej.

Udzielając odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 11 maja 2010 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik

z urzędu stwierdził, że organy podatkowe naruszyły art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej wskutek zaniechania pełnej oceny sytuacji majątkowej i zdrowotnej skarżącego. Stwierdził też, że na etapie postępowania sądowoadministracyjnego zostały wskazane przez stronę skarżącą okoliczności dotyczące niemożności uzyskania dochodów z gospodarstwa rolnego, z uwagi na klasę gleb i brak sprzętu rolniczego, a nadto fakt leczenia i związane z tym koszty. Nie uwzględniono zdarzenia losowego jakim był pożar stodoły, a szkoda w tym zakresie została oszacowana na kwotę 170 tyś. złotych. Zdaniem pełnomocnika nie dokonano zasadności umorzenia zaległości podatkowej ze względu na interes publiczny, gdyż skutkiem wyegzekwowania należności podatkowej byłoby ewentualne korzystanie przez skarżącego ze środków pomocy społecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej "P.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania podatkowego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.)

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną

w art. 134 § 1 P.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów

i wniosków skargi.

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku skarżącego z dnia 24 czerwca 2009 r., którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące listopad, grudzień 2002 r., od stycznia do grudnia 2003 r. i styczeń 2004 r.

J.K. argumentując swój wniosek wskazał na przebyte załamanie nerwowe oraz to, iż od kwietnia 2007 r. leczy się w poradni psychiatrycznej, co

z kolei spowodowało utratę możliwości zarobkowania. Na potwierdzenie tego faktu skarżący przedłożył zaświadczenie lekarskie z dnia 23 czerwca 2009 r. wystawione przez lekarza psychiatrę M.J., w którym jako rozpoznanie wskazano zaburzenia adaptacyjne leczone systematycznie od 6 kwietnia 2007 r.

W złożonym na wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. oświadczeniu o stanie majątkowym z dnia 25 czerwca 2009 r. J.K. wskazał, że zamieszkuje w domu położonym w miejscowości K. i posiada gospodarstwo rolne, na które składa się ok. 25 ha gruntów obsianych zbożem oraz ugór. Z oświadczenia wynika też, że skarżący nie posiada majątku ruchomego w tym żadnych maszyn, urządzeń oraz sprzętu rolniczego, a w domu nie ma energii elektrycznej, gazu, wody, ogrzewania. Skarżący nie wykazał żadnych wydatków na koszty utrzymania domu i innych stałych obciążeń w skali miesiąca. Jednocześnie jednak wskazał, że posiada zaległości z tytułu podatku od nieruchomości oraz nieuregulowane zobowiązania wobec urzędu skarbowego, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, urzędu gminy oraz za paliwo osobie fizycznej.

W myśl art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa (art. 67a § 2).

Decyzje organów podatkowych wydawane w przedmiocie udzielania ulg podatkowych mają charakter tzw. uznania administracyjnego. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona i sprowadza się jedynie do zbadania, czy organ zbadał sprawę pod kątem wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. istnienia w danej sprawie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Sąd administracyjny bada również, czy materiał dowodowy został zebrany i oceniony w zgodzie z zasadami i regułami prawidłowego prowadzenia postępowania podatkowego wynikającymi z ustawy - Ordynacja podatkowa. Sądową kontrolą nie jest natomiast w takiej sytuacji objęte rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania przez organ wyboru. Sądy administracyjne zostały bowiem powołane do kontroli działalności administracji publicznej, a zatem nie są uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej.

Podstawowym kryterium oceny słuszności udzielenia ulgi jest istnienie "ważnego interes podatnika" lub "interesu publicznego", przy czym są to pojęcia nieostrymi, co oznacza, że ich treść musi być ustalona i określona w każdej konkretnej sprawie. Dla organu podatkowego oznacza to, iż w każdej rozpatrywanej sprawie indywidualnie musi ustalić, określić i ocenić, na czym polega ważny interes podatnika i interes publiczny.

Kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli i sposobu postępowania podatnika (np. klęski żywiołowe, zdarzenia losowe) uniemożliwiające mu wywiązanie się z ciążących na nim względem skarbu Państwa obowiązków, które w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż ważnego interesu podatnika, będącego jedną z przesłanek udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej, o której mowa w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. Przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika

i że umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek uzasadnione będzie jedynie

w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania (tak w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 maja

2009 r., sygn. akt I SA/Łd 173/09, publ. Lex nr 534559).

Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa.

W kontekście istnienia "interesu publicznego" Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo wskazał, że w sprawach z zakresu przyznawania ulg w spłacie na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej istotne znaczenie ma źródło powstania zaległości podatkowych. J.K. nie wywiązywał się z obowiązków wynikających z ustawy o podatku od towarów i usług, zarówno w zakresie płacenia miesięcznego podatku jak i składania deklaracji VAT-7.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy wskazując, że skarżący nie wykazał stosownymi dokumentami, aby jego stan majątkowy uzasadniał pozytywne rozstrzygnięcie w zakresie wnioskowanej ulgi w spłacie zaległości.

W tym miejscu Sąd rozpoznający niniejszą sprawę pragnie wskazać na pogląd wyrażony m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Ke 417/08 (publ. Lex nr 507131), zgodnie z którym "Postępowanie w sprawie umorzenia zobowiązań podatkowych jest inicjowane na wniosek podatnika i w jego też interesie leży podanie do wiadomości organów wszystkich okoliczności sprawy przemawiających za zrezygnowaniem przez Skarb Państwa ze swojego dochodu oraz dopilnowanie ich utrwalenia w dokumentach".

Podatnik składając wniosek o umorzenie zaległości podatkowych chce wywieźć dla siebie określone skutki prawne - zatem powinien odpowiednio uzasadnić ten wniosek podając pełne informacje o stanie majątkowym i obecnej sytuacji finansowej lub inne mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie (np. wydatki związane z leczeniem itp.). Przy czym, nie może to być wyłącznie złożenie oświadczenia, ale informacje te powinny być przez składającego wniosek odpowiednio udokumentowane.

Tymczasem w rozpatrywanej sprawie, poza danymi zawartymi we wniosku

o umorzenie zaległości podatkowych z dnia 24 czerwca 2009 r. oraz w oświadczeniu majątkowym z dnia 25 czerwca 2009 r. J.K. nie przedłożył organom podatkowych żadnych dowodów świadczących o jego wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej, majątkowej i zdrowotnej.

Podkreślić należy, iż dopiero na etapie postępowania przed sądem administracyjnym ujawnione zostały przez skarżącego i jego pełnomocnika okoliczności dotyczące niemożności uzyskania dochodów z gospodarstwa rolnego

(z uwagi na klasę gleb i brak sprzętu rolniczego), a także fakt pożaru stodoły w dniu 13 października 2009 r. i związana z tym szkoda oszacowana na kwotę 170 tyś. złotych. Okoliczności te nie były znane organowi odwoławczemu, a więc jest oczywiste, iż nie mogły być przez ten organ uwzględnione przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo Sąd pragnie podkreślić, iż niniejsza sprawa nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, co oznacza, że wniosek o umorzenie przedmiotowej zaległości można składać, do czasu, gdy zaległość owa istnieje. Nic nie stoi zatem na przeszkodzie, aby skarżący złożył ponowny wniosek o zastosowanie ulgi, uzasadniając go okolicznościami, które zostały ujawnione na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Jeżeli zatem w ponownym wniosku złożonym po otrzymaniu decyzji odmawiającej przyznania ulgi podatnik wskaże (albo stwierdzi to organ podatkowy) na nowe argumenty uzasadniające interes podatnika lub publiczny, organ podatkowy musi ponownie przeprowadzić postępowanie w sprawie przyznania ulgi wynikającej z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. uznając, w oparciu o art. 145 P.p.s.a. a contrario, że w niniejszej sprawie nie miało miejsce naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujące uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz nie zaistniały przesłanki skutkujące stwierdzeniem jego nieważności, bądź stwierdzeniem wydania z naruszeniem prawa, na mocy art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 209 w związku z art. 250 P.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej

z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).