Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 376/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Gurba, sędzia WSA Tomasz Sałek (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Łukasz Kłosiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za sierpień 2010 r. oraz styczeń i luty 2011 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 30 grudnia 2016 r. P.K. (dalej także jako: "Strona" lub "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydaną przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzję z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za sierpień 2010 r. oraz styczeń i luty 2011 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Postanowieniem z dnia [...] października 2014 roku Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej także jako: "Prezes Zarządu PFRON", "organ I instancji") wszczął postępowanie wobec Skarżącego w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności za zobowiązania M Sp. z o. o. z siedzibą w K. z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za listopad 2009 roku, sierpień 2010 roku oraz styczeń i luty 2011 roku.

Wydana w toku tego postępowania decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2014 r. została uchylona przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "organ odwoławczy", "organ II instancji", "Minister") decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. z uwagi na nieopatrzenie decyzji podpisem pracownika dysponującego prawidłowym upoważnieniem do wydania decyzji w sprawie ustalenia odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON na podstawie art. 108 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, dalej: "O.p."). W swojej decyzji organ odwoławczy wskazał również, by ustalić czy nie zaszły okoliczności skutkujące zawieszeniem, względnie przerwaniem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p., gdyż w przypadku ustalenia braku zaistnienia okoliczności zawieszających lub przerywających bieg terminu należałoby uznać, że zaległość za listopad 2009 przedawniła się. W uzasadnieniu decyzji Minister zalecił również, by organ I instancji ustalił, czy Spółka posiada majątek, wobec którego może być przeprowadzona egzekucja, a tym samym ustalił czy zaistniały przesłanki z art. 116 § 1 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 poz. 2046 ze zm., dalej jako: "u.o.r.").

Prezes Zarządu PFRON, w wykonaniu decyzji organu II instancji, pismem z dnia 6 sierpnia 2015 r. wezwał stronę do przedstawienia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, dokumentów potwierdzających istnienie mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki, postanowienia Prezydenta Miasta C. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z przysługujących Spółce ww. praw majątkowych i innych dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Strona, pomimo prawidłowo doręczonego wezwania, nie nadesłała żądanych dokumentów.

Natomiast w piśmie z dnia 9 września 2015 r. Skarżący przedstawił swoje stanowisko w sprawie wnosząc o wydanie decyzji stwierdzającej brak podstaw do przeniesienia na niego odpowiedzialności z zaległości Spółki we wpłatach na PFRON oraz o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w K. [...] Wydział Cywilny pod sygn. akt [...] z powództwa M. Sp. z o.o. przeciwko Skarbowi Państwa o rozliczenie nakładów poczynionych przez Spółkę na dzierżawionej nieruchomości.

Prezes Zarządu PFRON postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. odmówił zawieszenia prowadzonego przez siebie postępowania.

Następnie Prezes Zarządu PFRON decyzją z dnia [...] września 2015 r. ustalił, że P.K. solidarnie ze spółką ponosi odpowiedzialność za zaległości M. Sp. z o.o. (dalej: "M.") z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "PFRON") za:

1. sierpień 2010 roku w kwocie głównej 2 629,00 zł, w odsetkach 1 494,00 zł,

2. styczeń 2011 roku w kwocie głównej 2 539,00 zł, w odsetkach 1 320,00 zł,

3. luty 2011 w kwocie głównej 2 539,00 zł, w odsetkach 1 296,00 zł,

Organ pierwszej instancji umorzył przy tym, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie ustalenia odpowiedzialności P.K. jako Prezesa Zarządu za zobowiązania M. Sp. z o.o. z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za listopad 2009 roku.

Skarżący wniósł od powyższej decyzji odwołanie, w części dotyczącej ustalenia, że ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości M. z tytułu wpłat na PFRON za okres sierpień 2010 r., styczeń i luty 2011 r, wraz z odsetkami i kosztami egzekucji.

W odwołaniu zarzucono naruszenie:

1. art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 122 O.p. w zw. z art. 233 § 2 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 u.o.r. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zebrania całego materiału dowodowego, a w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez Prezesa Zarządu PFRON postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie okoliczności faktycznych wskazanych przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w decyzji z dnia [...] lipca 2015 r., tj. ustalenie czy:

a. w sprawie doszło do zawieszenia, względnie przerwania biegu przedawnienia;

b. M. posiada majątek, wobec którego może być prowadzona egzekucja;

art. 116 § 1 O.p. w zw. z ar. 49 u.o.r. poprzez ustalenie odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON, pomimo braku zaistnienia w sprawie przesłanki bezskuteczności postępowania w egzekucyjnego z całego majątku Spółki:

art. 116 § i pkt 2 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 u.o.r. poprzez ustalenie odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON, pomimo wskazania przez stronę mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości we wpłatach PFRON;

art. 54 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 u.o.r. poprzez nieuwzględnienie przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę;

art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 u.o.r. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do organów.

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] listopada 2016r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy na wstępie podkreślił, że Strona nie przedstawiła dokumentów żądanych przez organ I instancji przy piśmie z dnia 6 sierpnia 2015 r.

Następnie na podstawie Uchwały Nr 6 z dnia 26 kwietnia 2006 r. z posiedzenia Rady Nadzorczej M. oraz pełnego odpisu KRS organ odwoławczy ustalił, że Skarżący w okresie od dnia 26 kwietnia 2006 r. do chwili obecnej pełni funkcję Prezesa Zarządu M.

Ponadto, Minister wskazał, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym K. w K. na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 ustawy Kodeks postępowania cywilnego umorzył postępowanie egzekucyjne w sprawie z wniosku wierzyciela PFRON przeciwko M. o świadczenie pieniężne. Postępowanie to było wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 4 października 2012 r. obejmującego zobowiązania za listopad 2009 r., sierpień 2010 r. i styczeń – luty 2011 r. Egzekucja okazała się bezskuteczna, ponieważ w toku prowadzonych czynności egzekucyjnych nie zdołano ustalić majątku dłużnej Spółki, z którego skutecznie można prowadzić egzekucję. Ponadto w ww. postanowieniu m. in. wskazano, że do zapłaty przez wierzyciela pozostaje kwota 61,35 zł tytułem zwrotu wydatków za doręczenie korespondencji.

W ocenie organu odwoławczego w rozpoznawanej sprawie wykazano zatem, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna.

Minister zauważył również, że Strona w swojej korespondencji do organów administracji publicznej m. in. wyjaśniła, że została Prezesem M. w dniu 26 kwietnia 2006 r., tj. prawie 3 miesiące po katastrofie budowlanej, w wyniku której zawaleniu uległ pawilon [...], w którym organizowane były główne imprezy targowe. Powyższe wpłynęło na kondycję finansową firmy. Skarżący podjął działania restrukturyzacyjne, jednakże z uwagi na wypowiedzenie przez Skarb Państwa (jednego ze wspólników Spółki), umowy dzierżawy nieruchomości, na której koncentrowała się działalność firmy, sytuacja finansowa M. uległa pogorszeniu. Dalsze kroki podjęte przez Spółkę, w tym w drodze sądowej odnośnie podważenia umowy wypowiedzenia, nie przyniosły oczekiwanego rezultatu. W grudniu 2011 r. Spółka wydała dobrowolnie nieruchomość Skarbowi Państwa i tym samym utraciła możliwość prowadzenia dalszej działalności, dlatego też w dniu 30 grudnia 2011 r. złożyła wniosek o upadłość.

Organ odwoławczy wskazał, że w materiale zgromadzonym w niniejszej sprawie znajduje się wniosek Skarżącego z dnia 30 grudnia 2011 r. o ogłoszenie przez M. upadłości z możliwością zawarcia układu. Wniosek ten postanowieniem Sądu Rejonowego K. z dnia [...] kwietnia 2012 r. sygn. akt [...] został oddalony. W aktach sprawy znajduje się również wyrok Sądu Rejonowego K. Wydział [...] Karny z dnia [...] maja 2014 r. sygn. akt [...], umarzający postępowanie karne wobec Skarżącego z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynu. W postępowaniu tym ww. był oskarżony o to, że w okresie od dnia 29 stycznia 2011 r. do dnia 30 grudnia 2011 r. w K. jako Prezes Zarządu Spółki M. nie zgłosił wniosku o jej upadłość, pomimo zaprzestania wykonywania przez Spółkę wymagalnych zobowiązań pieniężnych, co stanowiło według przepisu art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowa i naprawcze (obecnie Prawo upadłościowe) powstanie warunku uzasadniającego jej upadłość.

W ocenie Ministra, powyższe rozstrzygnięcia sądowe nie potwierdzają braku odpowiedzialności Strony za zobowiązania Spółki. Wniosek został bowiem złożony dopiero w dniu 30 grudnia 2011 r., a wymagalność zobowiązań za sierpień 2010 r. oraz styczeń – luty 2011 r. miała miejsce kilka miesięcy wcześniej. Poza tym wniosek ten został oddalony. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że przywołanym wcześniej wyrokiem Sądu Rejonowego – K. Wydział [...] Karny z dnia [...] maja 2014 r. umorzono postępowanie, co nie jest równoznaczne z brakiem winy Skarżącego.

W związku z powyższym Minister uznał za bezpodstawne twierdzenie strony, że w terminie złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (w brzmieniu obowiązującym w okresie sprawowania przez Pana R.K. funkcji Prezesa Zarządu) jest nim termin 2 tygodni od dnia, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań. Data wymagalności pierwszego niezapłaconego zobowiązania za sierpień 2010 r. przypadała na dzień 20 września 2010 r. Wobec niedokonania zapłaty wniosek o upadłość winien zostać złożony do dnia 4 października 2010 r. i odpowiednio do dnia 3 marca 2011 r. i do dnia 4 kwietnia 2011 r. wobec następnych zobowiązań.

Ponadto odnosząc się do wskazanego przez Stronę mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości Spółki organ II instancji wyjaśnił, że egzekucja z mienia musi być możliwa do przeprowadzenia i skutkować zaspokojeniem wierzyciela. Z uwagi na powyższe w ocenie Ministra wskazane przez Stronę mienie w postaci rachunków bankowych Spółki (na które nałożono blokadę z uwagi na zbieg egzekucji), toczące się przed sądem cywilnym postępowanie w sprawie zwrotu nakładów poczynionych przez Spółkę na nieruchomości, czy też roszczenia z tytułu najmu nie uwalniają Skarżącego od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki. Odnośnie zaś przedstawionej przez Stronę wyceny znaków towarowych i praw autorskich, organ II instancji wskazał, że choć Skarżący poinformował organ I instancji o umorzeniu przez Prezydenta Miasta C. postępowania egzekucyjnego z przysługujących Spółce praw majątkowych, to nie przesłał żadnych dokumentów potwierdzających ten fakt. Ponadto, na etapie postępowania odwoławczego, organ II instancji wezwał stronę do przedstawienia wszelkich dowodów potwierdzających przesłankę uwalniającą od odpowiedzialności.

Organ odwoławczy zauważył, że w niniejszej sprawie zgodnie z art. 118 § 1 O.p. termin, w którym można by określić odpowiedzialność osoby trzeciej, upływał z końcem 2015 r. (za sierpień 2010 r.) oraz z końcem 2016 r. za pozostałe zaległości. Jednocześnie w postępowaniu egzekucyjnym zostały zastosowane środki przerywające termin biegu przedawnienia zobowiązań M. Były to: doręczone w dniu 8 listopada 2012 r. odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem Strony o zajęciu rachunków bankowych oraz zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych doręczone do banków w dniu 13 listopada 2012 r. oraz w dniu 9 listopada 2012 r.

Organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty braku ustalenia, czy doszło do zawieszenia, względnie przerwania biegu przedawnienia terminu zobowiązania oraz naruszenia art. 54 w zw. z art. 49 ust. 1 O.p. poprzez nieuwzględnienie przerw w naliczaniu odsetek są bezzasadne. Z akt postępowania egzekucyjnego oraz danych z Systemu Ewidencji Poboru Wpłat nie wynika bowiem, że miało miejsce zawieszenie zaliczenia odsetek od zaległości M. Z uwagi na powyższe Minister uznał, że Strona nie została obciążana odsetkami wyższymi niż byłyby należne od Spółki. Ponadto Prezes Zarządu PFRON nie prowadził wobec Spółki postępowania mającego na celu określenie wysokości zobowiązań, a egzekucja była prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 4 października 2012 r. obejmującego listopad 2009 r., sierpień 2010 r. oraz styczeń i luty 2011 r. Tytuł wykonawczy został zaś wystawiony na złożone przez Spółkę deklaracje.

W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący sformułował żądanie uchylenia ww. decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2016 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezesa PFRON z dnia [...] września 2015 r., a także zobowiązania Prezesa Zarządu PFRON do wydania, w ciągu miesiąca od prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego, decyzji umarzającej postępowanie w sprawie ustalenia odpowiedzialności Skarżącego za zaległości M. z tytułu wpłat na PFRON za okres: październik 2010 r. wraz z odsetkami, za styczeń 2011 r. wraz z odsetkami, za luty 2011 r. wraz z odsetkami oraz kosztami egzekucji. Wniesiono również o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił organowi II instancji naruszenie:

1. art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. art. 233 § 2 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 122 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 u.o.r., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zebrania całego materiału dowodowego, a w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie czy w sprawie doszło do zawieszenia, względnie przerwania biegu przedawnienia oraz czy M. posiada majątek, wobec którego może być prowadzona egzekucja;

2. art. 116 § 1 O.p, w zw. z art. 49 ust. 1 u.o.r. poprzez ustalenie odpowiedzialności Skarżącego za zaległości M. we wpłatach na rzecz PFRON w sytuacji, gdy nie została stwierdzona bezskuteczność egzekucji z całego majątku M.;

3. art 116 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 u.o.r. poprzez ustalenie odpowiedzialności Skarżącego za zaległości M. we wpłatach na rzecz PFRON, pomimo wskazania przez Skarżącego mienia, z którego możliwe jest zaspokojenie ww. zaległości Spółki;

4. art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 54 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 u.o.r. oraz art. 121 § 1 O.p w zw. z art. 49 ust. 1 u.o.r. poprzez nieuwzględnienie przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę w stosunku do Skarżącego, jak również wydanie decyzji w oparciu do materiał dowodowy nie udostępniony Skarżącemu;

5. art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 u.o.r. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do organów.

W uzasadnieniu skargi odnośnie do zarzutu podniesionego w punkcie 1 podniesiono, że Prezes Zarządu PFRON nie przeprowadził czynności mających na celu ustalenie czy w sprawie doszło do zawieszenia, względnie przerwania biegu przedawnienia oraz czy M. posiada majątek, wobec którego może być prowadzona egzekucja, do czego był zobowiązany decyzją organu II instancji z dnia [...] lipca 2015r. W szczególności zdaniem Skarżącego niewystarczającym było skierowanie do niego wezwania z dnia 6 sierpnia 2015 r. Również organ odwoławczy nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego w tym zakresie.

Zarzut naruszenia art. 116 § 1 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 u.o.r. (pkt 2 – 3 powyżej) Skarżący uzasadnił tym, że w stosunku do Spółki nie doszło do bezskuteczności egzekucji z całego majątku, ponieważ organy podatkowe posiadały wiedzę o dwóch rachunkach bankowych Spółki, na których znajdują się środki finansowe w kwocie ok. 100.000 zł. O rachunkach tych Skarżący poinformował organ wraz z pismem z dnia 11 sierpnia 2016 r., zatem w sprawie zaszła negatywna przesłanka odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. W ocenie Skarżącego wskazania organu II instancji co do bezskuteczności egzekucji z rachunków bankowych Spółki z uwagi na zbieg egzekucji nie zasługują na uznanie. Skarżący zarzucił, że niezwrócenie się przez organ odwoławczy do sądu rejonowego o rozstrzygnięcie powyższego zbiegu a w konsekwencji zaniechanie przeprowadzenia egzekucji ze środków znajdujących się na rachunkach bankowych Spółki należy uznać za działanie na szkodę Skarżącego i Spółki, pozostające w sprzeczności z zasadą zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.).

Zarzut podniesiony w punkcie 4 uzasadniono tym, że organ II instancji w zaskarżonej decyzji wskazał jedynie, że z akt postępowania egzekucyjnego oraz danych z Systemu Ewidencji Poboru Wpłat nie wynika, że miało miejsce zawieszenie zaliczenia odsetek od zaległości Spółki. Zdaniem Skarżącego okoliczności te nie znajdują jednak żadnego odzwierciedlenia w aktach przedmiotowej sprawy. Ponadto dane z Systemu Ewidencji i Poboru Wpłat również nie zostały udostępnione Skarżącemu – nie znajdowały się one w aktach sprawy w momencie, gdy wyznaczono Skarżącemu 7 -dniowy termin do wypowiedzenia się co do materiału dowodowego zebranego w sprawie.

Odnosząc się do zarzutu podniesionego w punkcie 5, Skarżący stwierdził, że naruszenie zasady z art. 121 O.p. przejawiało się w utrzymaniu w mocy decyzji I instancji, pomimo zaniechania przez organ I instancji czynności mających na celu ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, a także niewystąpienia przesłanek pozytywnych i wystąpienia przesłanki negatywnej odpowiedzialności osoby trzeciej.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016, poz. 1066 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej zwana: "p.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie.

Kontroli Sądu poddana została decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 30 września 2015 r. nr [...] ustalającą solidarną odpowiedzialność skarżącego, wraz ze spółką M. sp. z o. o. z siedzibą w K., za zaległości tej spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za sierpień 2010 roku oraz styczeń i luty 2011 roku.

Dokonując oceny Sąd zauważa, że ramy prawne zakresu ustaleń faktycznych niezbędnych dla prawidłowej oceny możliwości przypisania odpowiedzialności członkowi zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (w rozstrzyganej sprawie - za zaległości spółki z tytułu wpłat na PFRON) określa art. 116 O.p. w związku z art. 49 ust. 1 i 4 u.r.o.n.

Wyjaśnić przy tym należy, że postępowanie w przedmiocie orzekania o odpowiedzialności za zaległości powstałe z tytułu wpłat na PFRON, prowadzone jest według reguł określonych w dziale IV O.p. (m. in. art. 120, art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i 192 O.p.). Zgodnie z przepisami zawartymi w ww. dziale O.p., organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa (art. 120 O.p.), podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 O.p.), są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 O.p.). Powinny prowadzić postępowanie podatkowe w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.) oraz zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu podatkowym (art. 123 § 1), a następnie dokonać oceny na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 O.p.). Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 192 O.p.).

Mając na uwadze powyższe reguły, Sąd uznał, że sposób procedowania organów odpowiadał wszelkim rygorom przewidzianym w przepisach O.p., niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 O.p.

W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy przeprowadziły niezbędne działania w celu należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, jako dowód dopuszczając wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, nie pomijając żadnego dowodu.

Sąd zauważa, że w toku kontroli instancyjnej Minister dostrzegł konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego a ustalenia w tym zakresie zostały uwzględnione w toku ponownego rozstrzygnięcia i znalazły swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nieuzasadniony jest zatem zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 233 § 2 O. p.

Dokonana przez organy ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie narusza swobodnej oceny dowodów i znajduje oparcie w treści art. 191 O.p. Należy zaakcentować, że zebrany materiał dowodowy poddany został wszechstronnej ocenie. Organy dokonały logicznej oceny znaczenia i wartości poszczególnych środków dowodowych i wpływu jednej okoliczności na inne według swojej wiedzy, doświadczenia i wewnętrznego przekonania. Rozpatrzono nie tylko poszczególne dowody, ale również ich wzajemne powiązania. W sprawie znalazła zatem pełne odzwierciedlenie zasada swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.).

I tak zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (§ 2). Z kolei w myśl art. 116 § 4 O.p. przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji.

Zatem art. 116 O.p. przewiduje przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe oraz przesłanki negatywne, które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności. Przesłankami pozytywnymi są więc: pełnienie funkcji członka zarządu w czasie kiedy upłynął termin płatności zobowiązania podatkowego, które następnie przekształciło się w zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko osobie prawnej.

Przesłankami negatywnymi, których zaistnienie zwalnia z tej odpowiedzialności są: zgłoszenie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego we właściwym czasie lub niezgłoszenie wniosków o wszczęcie tych postępowań bez winy członka zarządu lub wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W toku postępowania w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, organ podatkowy powinien w pierwszej kolejności stwierdzić istnienie przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, a dopiero w przypadku ich stwierdzenia rozważyć, czy strona postępowania przedstawiła okoliczności uwalniające od odpowiedzialności.

Zdaniem Sądu, w świetle akt sprawy, na podstawie których, stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. orzeka Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie było podstaw do przyjęcia, że błędne były ustalenia faktyczne organów, co do wypełnienia przez Skarżącego przesłanek pozytywnych wynikających z treści art. 116 § 1 O.p.

Bezspornym jest, że w okresie, w którym powstało ww. zobowiązanie spółki z tytułu wpłat na PFRON, jak i w terminie jego płatności za sierpień 2010 roku oraz styczeń i luty 2011 roku, Skarżący pełnił funkcję Prezesa Zarządu spółki. Jak wynika bowiem z odpisów dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, tj. uchwały z dnia 26 kwietnia 2006 r. z posiedzenia Rady Nadzorczej M. Sp. z o.o. oraz pełnego odpisu KRS nr [...] z dnia 4 września 2014 roku, w tym okresie Skarżący pełnił funkcję Prezesa Zarządu wspomnianej spółki.

Przechodząc do oceny, czy zasadnie organy podatkowe wykazały również zaistnienie drugiej z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 1 O.p., czyli bezskuteczność egzekucji wobec spółki, zauważyć należy, że organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia przedstawił przebieg postępowania egzekucyjnego, wskazał na czynności organu egzekucyjnego podjęte w celu wyegzekwowania przedmiotowych zaległości spółki i wynikające stąd wnioski.

Jest to także o tyle istotne, że w świetle art. 108 § 2 pkt 3 w związku z art. 108 § 3 O.p. postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - w przypadku, gdy tytuł wykonawczy został wystawiony na podstawie deklaracji podatnika, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Warunek ten został spełniony w rozpoznawanej sprawie, bowiem na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych, dotyczących przedmiotowych zaległości spółki z tytułu wpłat na PRON, doszło do wszczęcia egzekucji, w toku której dokonywane były wskazane w decyzji czynności.

Jednakże, jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym K. w K. na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 ustawy Kodeks postępowania cywilnego umorzył postępowanie egzekucyjne w sprawie z wniosku wierzyciela PFRON przeciwko M. Sp. z o.o. o świadczenie pieniężne. Postępowanie to było wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 4 października 2012 r. obejmującego zobowiązania za okres 2009/11, 2010/08 i 2011/01-02. Egzekucja okazała się bezskuteczna, ponieważ w toku prowadzonych czynności egzekucyjnych nie zdołano ustalić majątku spółki, z którego skutecznie można prowadzić egzekucję. Co więcej, z informacji znajdujących się w piśmie Komornika sądowego z dnia 21 lutego 2014 roku skierowanym do Prezesa Zarządu PFRON jako wierzyciela wynika przy tym, że łączny stan zadłużenia z tytułu pięciu prowadzonych wobec spółki postępowań egzekucyjnych sięga kwoty 134 tysięcy złotych, przy czym na rachunkach bankowych nie stwierdzono środków finansowych, a spółka nie posiada majątku o wartości handlowej, jak i pojazdów. Komornik informuje w tym piśmie, że w toku czynności nie ustalono majątku spółki, z którego można skutecznie przeprowadzić egzekucję.

W świetle powyższego, nie sposób zgodzić się ze Skarżącym, że w kontekście wskazanych w piśmie z dnia 11 sierpnia 2016 roku rachunków bankowych spółki, wobec których organy zaniechały działań egzekucyjnych, konstatacja Ministra co do bezskuteczności egzekucji, nie zasługuje na uznanie. Podkreślenia wymaga bowiem, że postępowanie prowadzone w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich jest odrębnym postępowaniem w stosunku do postępowania egzekucyjnego prowadzonego z majątku spółki. Dlatego też w sytuacji, gdy w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki, organy podatkowe dysponują wiążącym dla nich postanowieniem umarzającym postępowanie egzekucyjne ze względu na jego bezskuteczność, nie mają legitymacji do weryfikowania czy organ egzekucyjny wykorzystał wszystkie sposoby wyegzekwowania zobowiązania, gdyż postępowanie prowadzone w ww. zakresie nie może służyć do weryfikacji poprawności postępowania egzekucyjnego. Wskazać jednocześnie należy, że postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego jest dokumentem urzędowym i przysługuje mu domniemanie zgodności z prawdą. Dokument ten stanowi podstawę domniemania faktycznego, iż organ egzekucyjny wyczerpał wszelkie sposoby prowadzące do zaspokojenia wierzycieli. Istotnym jest przy tym, że Ordynacja podatkowa (w art. 116 § 1) nie uzależnia możliwości stwierdzenia niemożności zaspokojenia zobowiązań podatkowych z majątku spółki od sprawności i efektywności prowadzonego wcześniej postępowania egzekucyjnego. Przypomnieć należy, że podatnik zobowiązany jest wykonać obowiązki nań nałożone, w terminach wynikających z ustaw podatkowych; bez decyzji i wezwania organu podatkowego. Egzekucja jest przymusowym wykonaniem zobowiązania podatkowego, następuje, gdy zobowiązany nie wywiązuje się z obowiązku uiszczenia podatku. Wszelkie ewentualne niedomogi postępowania egzekucyjnego nie mogą być zatem, bez wyraźnego przepisu ustawy, przyjmowane na korzyść osób odpowiedzialnych w spółce za wykonanie jej obowiązków podatkowych i jednocześnie odpowiedzialnych majątkowo za zaległości podatkowe spółki (p. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 857/12).

Pojęcie bezskutecznej egzekucji nie zostało zdefiniowane ani w przepisach prawa podatkowego, ani w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym (administracyjnym czy kodeksie postępowania cywilnego). Bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku spółki nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela. Pod pojęciem bezskutecznej egzekucji należy zatem rozumieć sytuację, w której nie ma wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki. Należy przy tym nadmienić, że zgodnie z art. 116 § 1 O.p. do uznania egzekucji za bezskuteczną wystarczający jest choćby częściowy brak możliwości zaspokojenia wierzyciela.

Wymaga podkreślenia, że w uchwale z dnia 8 grudnia 2008r., II FPS 6/08, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 O.p., powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Ponadto stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. Z kolei w wyroku z dnia 30 listopada 2011 r. sygn. akt I FSK 203/11, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jeżeli egzekucja prowadzona przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, to za każdy dopuszczalny prawnie dowód w rozumieniu ww. uchwały, należało uznać tytuły wykonawcze i czynione na nich adnotacje o podjętych czynnościach egzekucyjnych i ich skutkach oraz o braku środków na rachunkach bankowych.

Uwzględniając powyższe, odwołując się do stanu faktycznego i akt sprawy należy stwierdzić, że organy prawidłowo uznały, iż spełniona została druga z pozytywnych przesłanek warunkująca przeniesienie na Skarżącego odpowiedzialności za zaległości spółki z tytułu wpłat na PFRON, to jest bezskuteczność egzekucji z majątku spółki.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjął się pogląd, iż o ile udowodnienie okoliczności pełnienia przez określoną osobę obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego (które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową) oraz okoliczności bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce ciąży na organie podatkowym prowadzącym postępowanie w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności, o tyle ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności egzoneracyjnej spoczywa na członku zarządu (por. np. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r., sygn. akt SA/Bd 85/03, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych wskazane w uzasadnieniu znajdują się w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

To Skarżący winien więc wykazać okoliczności, które jego zdaniem wyłączałyby objęcie go odpowiedzialnością. Takich okoliczności, w ocenie Sądu, skarżący jednakże nie wykazał. Skarżący powołał się przy tym we wspomnianym powyżej piśmie z dnia 11 sierpnia 2016 roku na mienie w postaci rachunków bankowych Spółki w Banku [...] w T., na którym znajdują się środki w kwocie 1 757 złotych oraz w Banku [...] S.A., na którym znajdują się środki w wysokości 100 520 złotych.

W tym zakresie Sąd zauważa, że wskazanie mienia spółki do którego możliwa byłaby egzekucja nie może dotyczyć mienia tylko potencjalnie możliwego do uzyskania (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 366/14, LEX nr 1772769 i powołane tam orzecznictwo). Wskazane mienie musi więc:

- faktycznie istnieć i nadawać się do egzekucji pozytywnie rokującej na wyegzekwowanie znacznych kwot, odnosząc to do wysokości zaległości podatkowych,

- przedstawiać realną wartość finansową, co jest niezbędne dla oceny, czy egzekucja z danego mienia umożliwi zaspokojenie długów, m.in. zaległości podatkowych spółki.

Określenie "zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części" oznacza, że można przewidzieć z dużą dozą pewności, że egzekucja będzie skuteczna i doprowadzi do wyegzekwowania należności, a ich wysokość będzie miała wartość stanowiącą znaczny (duży) odsetek porównując ją z wysokością zaległości podatkowych spółki (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2017 r. II FSK 654/15, dostępne w CBOSA).

Tymczasem z zaświadczenia wystawionego przez Bank [...] S.A. wynika, że na rachunku spółki występuje szereg zajęć egzekucyjnych, w toku postępowań prowadzonych przez kilku komorników sądowych oraz urząd skarbowy, skutkiem czego egzekucja została wstrzymana z uwagi na zaistniały zbieg a rachunek został zablokowany. Również rachunek prowadzony w Banku [...] w T. został zablokowany z uwagi na zbieg egzekucji, przy czym wysokość należności dochodzonych przez Prezydenta Miasta C. sięga kwoty 323 385 złotych.

Nie sposób zatem uznać, że wskazanie powyższych rachunków bankowych pozwoliło uwolnić się Skarżącemu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki z tytułu wpłat na PFRON, gdyż okoliczność blokady rachunków z uwagi na zbieg egzekucji nie pozwala na realne skierowanie w stosunku do nich czynności egzekucyjnych. Trudno przy tym dopatrywać się zaakcentowanego w skardze działania organu na szkodę Skarżącego z uwagi na zaniechanie przez organ podjęcia działań w trybie art. 773 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1822 ze zm.), skoro żadnego zajęcia egzekucyjnego na rachunkach bankowych w ramach zaistniałego już zbiegu egzekucji nie dokonano w toku postępowania, w którym jako wierzyciel występował Prezes Zarządu PFRON.

Zaistniała sytuacja pozwoliła, w ocenie Sądu podzielić stanowisko organu, że wskazane przez Skarżącego mienie w postaci rachunków bankowych spółki (na które nałożono blokadę z uwagi na zbieg egzekucji), nie uwalniają Skarżącego od odpowiedzialności za zobowiązania spółki.

W tej sytuacji dla uniknięcia odpowiedzialności niezbędne było wykazanie, że nie istniały podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości bądź też, że niezgłoszenie tego nastąpiło bez winy skarżącego (art. 116 § 1 pkt 1b O.p.). W tym miejscu podkreślić należy, że choć ciężar wykazania ziszczenia się przynajmniej jednej z ww. negatywnych przesłanek odpowiedzialności z woli ustawodawcy ciąży na stronie postępowania, to zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w tym w uchwale NSA z dnia 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09, które Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni aprobuje, w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu, organ podatkowy zobowiązany jest zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 O.p. Odpowiedzialność członka zarządu może zatem wchodzić w rachubę tylko wówczas, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości. Z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, że ponosi winę za jego niewypełnienie. W każdym przypadku organ podatkowy powinien poczynić ustalenia, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony.

Dokonując oceny pod tym kątem Sąd uznał, że organy dopełniły wyżej wskazanych obowiązków, przy czym podzielić należy stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji, że dwutygodniowy termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości przez członka zarządu, rozpoczął swój bieg z dniem niewykonania obowiązku uiszczenia należnej wpłaty na PFRON za sierpień 2014 roku.

Wskazać przy tym trzeba, że ustawodawca nie określił w art. 116 Ordynacji podatkowej, co należy rozumieć pod sformułowaniem "właściwy czas", nie odsyła też wyraźnie do konkretnego przepisu wyznaczającego zakres przedmiotowego pojęcia. W szczególności z przepisu tego nie wynika, jakie okoliczności należy brać pod uwagę przy ocenie, czy wniosek o upadłość skierowany został do sądu w odpowiedniej chwili. Celem ustalenia powyższego, z uwagi na brak wskazań w tym względzie w prawie podatkowym, konieczne jest odwołanie się do przepisów prawa upadłościowego. W tym względzie w tej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 2171 ze zm.), zwanej dalej "u.p.u.n." (w brzmieniu obowiązującym w dacie ziszczenia się ww. przesłanek). I tak zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.u.n. dłużnik (a więc reprezentujący go członek zarządu) jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Z kolei zgodnie z art. 10 i art. 11 u.p.u.n. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny (art. 10 u.p.u.n.), przy czym dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 u.p.u.n.). Dłużnika będącego osobą prawną uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art. 11 ust. 2 u.p.u.n.).

Spełnienie którejkolwiek z tych przesłanek obligowało zarząd spółki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości. W niniejszej sprawie doszło co prawda do złożenia wniosku o upadłość spółki, lecz wniosek ten postanowieniem Sądu Rejonowego K. z dnia [...] kwietnia 2012 r. sygn. akt [...] został oddalony. Tymczasem wniosek o ogłoszenie upadłości może być uznany za zgłoszony we właściwym czasie (art. 116 § 1 pkt 1 o.p.), gdy wykazane zostało, że zgłaszając go, członek zarządu uczynił ze swej strony wszystko, by nie dopuścić do zniweczenia celu postępowania upadłościowego poprzez stworzenie sytuacji, w której niektórzy wierzyciele są zaspokajani kosztem innych. O tym z kolei, że nie doszło do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie, świadczy właśnie jego oddalenie z uwagi na brak majątku spółki wystarczającego na zaspokojenie kosztów postępowania (p. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Po 942/16, LEX nr 2269853). W związku z powyższym podzielić należy stanowisko organu o braku podstaw do stwierdzenia, że spółka w terminie złożyła wniosek o ogłoszenie jej upadłości.

Zgodzić należy się także z wywodem organu odnośnie oceny wyroku Sądu Rejonowego – K. Wydział [...] Karny z dnia [...] maja 2014 r., którym umorzono postępowanie wobec skarżącego oskarżonego o to, że nie zgłosił wniosku o upadłość spółki (czyli czyn wyczerpujący znamiona art. 586 k.s.h.), z uwagi na znikomą szkodliwość społeczną czynu. Istotnie bowiem przesłanką stosowania umorzenia postępowania z powodu znikomej szkodliwości społecznej czynu jest ustalenie, że czyn sprawcy zarówno pod względem przedmiotowym, jak i podmiotowym wypełnia znamiona czynu zabronionego przez ustawę karną, a tylko ze względu na znikomy stopień społecznego niebezpieczeństwa nie stanowi przestępstwa (wyrok SN z 13.05.1977 r., IV KR 81/77, OSNKW 1977/7–8, poz. 88).

Nie można też podzielić argumentacji Skarżącego, który w trakcie przesłuchania wskazał na podejmowanie działań w celu restrukturyzacji spółki, jako wyłączającej obowiązek złożenia stosowanego wniosku o upadłość. Co prawda nie można odmówić członkowi zarządu podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych w sytuacji, gdy według jego oceny uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całość zobowiązań. Jeśli jednak członek zarządu takie ryzyko podejmie, to musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji choćby częściową niemożność zaspokojenia długów, to sam będzie musiał ponieść odpowiedzialność finansową.

Oceniając więc kwestię zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

Reasumując, w rozpoznawanej sprawie zaistniały wszystkie przesłanki pozytywne warunkujące odpowiedzialność skarżącego jako członka zarządu za zaległości spółki. Terminy płatności zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON przypadały na okres, kiedy skarżący pełnił funkcję Prezesa Zarządu spółki. Prowadzona wobec spółki egzekucja okazała się bezskuteczna. Jednocześnie skarżący nie wykazał, aby wystąpiła którakolwiek z przesłanek warunkujących wyłączenie jego odpowiedzialności.

Prawidłowo ponadto organ oznaczył zarówno termin na wydanie decyzji w oparciu o przepis art. 118 § 1 O.p., jak też wskazał na zastosowane w postępowaniu egzekucyjnym wobec spółki środki przerywające termin biegu przedawnienia zobowiązań M. Sp. z o.o.

Nie ma też podstaw do uwzględnienia ostatniego zarzutu – naruszenia art. 54 § 1 pkt 2 i 3 O.p. w zw. z art. poprzez nieuwzględnienie przerw w naliczaniu odsetek. Przepis ten nie ma zastosowania do skarżącego gdyż odnosi się do sytuacji, gdy to w stosunku do osoby zobowiązanej do zapłaty odsetek toczy się postępowanie w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego, które już jest zaległością podatkową i od którego należne są te odsetki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2014 r., I FSK 613/13). Tymczasem odsetki, których wyłączenia domaga się skarżący dotyczyły zaległości powstałych w wyniku niewpłacenia przez spółkę wpłat na PFRON, dotyczą zatem cudzego długu, za który Skarżący ponosi tylko odpowiedzialność. W stosunku do Skarżącego nie mogły być w tym czasie naliczane odsetki od jego zaległości (wynikającej z faktu orzeczenia o jego odpowiedzialności), bowiem decyzja stwierdzająca odpowiedzialność osoby trzeciej jest decyzją konstytutywną. Termin zapłaty kwot, za które skarżący ponosi odpowiedzialność jako osoba trzecia rozpoczyna bieg dopiero z upływem terminu, o którym mowa w art. 47 § 1 O.p., czyli po upływie 14 dni od dnia doręczenia mu decyzji ustalającej jego odpowiedzialność.

Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się także innych naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie stwierdził też naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani okoliczności powodujących stwierdzenie nieważności objętych kontrolą decyzji.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.