Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1911/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18 ust 4, 10 ust 1 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 576
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 26 października 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny sędzia del. NSA Andrzej Irla (spr.) sędzia NSA Zdzisław Kostka Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 18 października 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych [...] w [...] oraz J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1976/14 w sprawie ze skarg [...] w [...] oraz J. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] ([...]); 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz[...] " w [...] oraz J. W. kwoty po 657 (sześćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie objętym skargami kasacyjnymi wyrokiem z dnia 20 marca 2015 r. (sygn. akt II SA/Wa 1976/14) oddalił skargi [...] Towarzystwa Strzeleckiego [...] oraz J. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów sportowych.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2014 r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. ([...]), którą cofnięto J. W. pozwolenie na posiadanie broni palnej do celów sportowych. Jako podstawę materialnoprawną organ wskazał art. 18 ust. 4 w zw. z art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576).

W motywach uzasadnienia organ odwoławczy podał, że J. W. nie posiada aktualnej licencji na uprawianie sportu strzeleckiego. Wyjaśnił, że okoliczność, iż strona w przeszłości uzyskała pozwolenie na bezterminowe posiadanie broni do celów sportowych, nie oznacza, że znowelizowana ustawa o broni i amunicji, która weszła w życie w dniem 10 marca 2011 r., zwalnia taką osobę z obowiązków nałożonych przez ustawodawcę. Wskazał również, że postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia zostało wszczęte w dniu 18 kwietnia 2014 r., tj. po wejściu w życie przepisów znowelizowanych i w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy aktualnie obowiązujące. W konkluzji organ stwierdził, że w interesie publicznym nie leży zachowanie stronie pozwolenia na broń palną sportową, z uwagi na brak aktualnej licencji Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego (dalej PZSS).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2014 r. wniósł J. W. oraz [...] Towarzystwo Strzeleckie [...] w[...] . Skarżący zarzucili naruszenie art. 1, art. 10 ust. 3 pkt 3, art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią (Dz. U. Nr 19, poz. 241 ze zm.) oraz art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 1, art. 155 K.p.a.

Skarżący zarzucili, że J. W. dysponował i nadal dysponuje kwalifikacjami do posiadania pozwolenia na broń sportową. Wskazali, że w przeszłości nie miał ani licencji, ani patentu PZSS, a zatem nie uległy zmianie okoliczności przyznania J. W. pozwolenia na broń. Podkreślali również, że znowelizowane przepisy nie nałożyły obowiązku weryfikacji posiadanych uprawnień. Twierdzili, że błędne jest stanowisko organu administracji, iż sport strzelecki można uprawiać jedynie w ramach Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego albowiem nie ma on monopolu na prowadzenie działalności sportowej. Nadto skarżący wskazali, że żądanie przedstawienia patentu i licencji PZSS narusza przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach oraz przepisy Konstytucji RP. Twierdzili też, że dokonana przez organ wykładnia zmusza de facto do wstąpienia do struktur PZSS, bowiem patent i licencję może uzyskać jedynie członek PZSS.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 marca 2015 r. (sygn. akt II SA/Wa 1976/14) oddalił skargi [...] Towarzystwa Strzeleckiego [...] oraz J. W.

W uzasadnieniu wyroku sąd I instancji podał, że art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji daje możliwość organowi Policji, działającemu w ramach uznania administracyjnego do cofnięcia pozwolenia na broń w przypadku ustania okoliczności stanowiących podstawę wydania pozwolenia. WSA w Warszawie odwołując się do brzmienia art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji podkreślił, że za ważną przyczynę posiadania broni do celów sportowych uważa się w szczególności udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim, posiadanie kwalifikacji sportowych, o których mowa w art. 10b oraz licencji właściwego polskiego związku sportowego (dla pozwolenia na broń do celów sportowych). Zauważył sąd, że zgodnie z art. 10b powołanej ustawy, uprawianie sportów o charakterze strzeleckim wymaga posiadania odpowiednich kwalifikacji, potwierdzonych stosownym dokumentem oraz przestrzegania zasad bezpieczeństwa, obowiązujących w tych sportach. Zatem, warunkiem niezbędnym do uprawiania strzelectwa sportowego jest posiadanie aktualnego patentu strzeleckiego oraz licencji PZSS. Tymczasem, J. W. nie legitymuje się ani licencją, ani patentem. Kwestią zaś oczywistą jest to, że w przepisie art. 10 ust. 3 pkt 3 cytowanej ustawy, mowa jest o aktualnej licencji związku sportowego, jaką winna legitymować się osoba posiadająca pozwolenie na broń palną do celów sportowych. Oznacza to, iż skarżący, pomimo iż spełnia inne przesłanki, również konieczne do posiadania pozwolenia na broń sportową, nie legitymując się aktualną licencją uprawniającą do uczestnictwa we współzawodnictwie sportowym, przestał spełniać wymogi niezbędne do zachowania pozwolenia na broń palną sportową, o których mowa w art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji.

Sąd I instancji zwrócił też uwagę na art. 52 powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym zachowują ważność pozwolenia na broń i legitymacje noszące nazwę "pozwolenie na broń", wydane na podstawie dotychczasowych przepisów. Zapis ten oznacza, iż ustawodawca zagwarantował osobom, które uzyskały takie pozwolenia, na podstawie przepisów uprzednio obowiązujących, prawo do legalnego posługiwania się posiadaną bronią, nabytą na podstawie tego pozwolenia. Wyjaśnił, iż gwarancja ta nie powoduje, że osoby te nie są związane regulacjami wynikającymi z przepisów obecnie obowiązującej ustawy. Uznanie, że posiadaczy "starych" pozwoleń nie dotyczy powyższy obowiązek, prowadziłoby w efekcie do nieograniczonego w czasie stosowania ustawy, która utraciła już moc obowiązującą i byłoby sprzeczne z celem nowej ustawy, która charakteryzuje się zaostrzonymi wymaganiami do uzyskania pozwoleń na broń. Za trafne uznał WSA w Warszawie stwierdzenie organu administracji, iż w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana regulacji prawnych, odnośnie sposobu uzyskiwania licencji zawodniczych i ich ważności, te nowe uregulowania należy również odnosić do uprawnień nabytych wcześniej. Wcześniejsze uprawnienia należy więc badać przez pryzmat aktualnych przepisów. Skoro zatem, zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, wymagane są stosowne dokumenty potwierdzające fakt uprawiania sportu strzeleckiego, to obowiązkowi przedstawienia tych dokumentów podlega również osoba posiadająca pozwolenie na broń, wydane na podstawie przepisów wcześniej obowiązującej ustawy. Niedopełnienie zaś tego obowiązku może skutkować, również dla tych osób, uznaniem organu administracji, iż ustały okoliczności uzasadniające wydanie pozwolenia na broń dla celów sportowych. W rozpoznawanej sprawie skarżący, pomimo sygnalizacji dokonanej przez organ Policji, nie przedstawił wymaganego dokumentu (licencji PZSS). Sąd I instancji podkreślił, że ustawodawca, zachowując w art. 52 ustawy ważność dotychczasowych pozwoleń na broń (uzyskanych na podstawie dotychczasowych przepisów), objął je zarazem wynikającymi z tej ustawy obowiązkami. Nowelizacja zaś ustawy o broni i amunicji, która weszła w życie w dniu 10 marca 2011 r. uzależniła uprawianie sportów o charakterze strzeleckim od posiadania odpowiednich kwalifikacji, potwierdzonych stosownym dokumentem, wydanym po przeprowadzeniu przez PZSS egzaminu (art. 10b ust. 1 ustawy), a ponadto od uzyskania licencji zawodnika, wydanej przez ten związek. Dotyczy to wszystkich posiadaczy pozwoleń na broń do celów sportowych, niezależnie od tego, od kiedy je posiadają i nie ma to żadnego związku z terminowością pozwoleń i prawami nabytymi. Zgodnie z art. 9 ust. 6 ustawy, pozwolenia na broń, zatem także pozwolenia wydane przed jej wejściem w życie, są bezterminowe. WSA w Warszawie zgodził się z organem Policji, że skarżący chcąc dalej realizować cel, tj. strzelanie w ramach współzawodnictwa sportowego (dla celów którego uzyskał pozwolenie) powinien legitymować się dokumentami potwierdzającymi, iż ma kwalifikacje niezbędne do uprawiania strzelectwa sportowego (tj. patent, o którym mowa w art. 10b ust. 2 ustawy o broni i amunicji), a także wykazać, że bierze udział we współzawodnictwie sportowym (potwierdza to aktualna licencja PZSS). W dacie uzyskania przez skarżącego pozwolenia na broń palną sportową, w ogóle nie obowiązywały patenty strzeleckie, a wydane później – zgodnie z przepisami art. 5 nieobowiązującej już ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o kulturze fizycznej oraz ustawy o żegludze śródlądowej (Dz. U. Nr 85, poz. 726 ze zm.) – zachowywały ważność do czasu ich wygaśnięcia, ale nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2005 r. Zgodnie zaś z art. 78 również nieobowiązującej już ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. Nr 155, poz. 1298 ze zm.), z dniem 31 grudnia 2006 r. utraciły ważność licencje wydane na podstawie ustawy o kulturze fizycznej. Tym samym więc, nawet gdyby skarżący posiadał wydany w 2006 r. patent, czy licencję, dokument utracił ważność w dniu 31 grudnia 2006 r.

Podkreślił WSA w Warszawie, iż licencja strzelecka potwierdza, że dana osoba faktycznie uprawia strzelectwo w ramach rywalizacji sportowej, organizowanej przez PZSS, a nie tylko rekreacyjnie strzela z broni w ramach okazjonalnych spotkań towarzyskich, czy podczas lokalnych imprez kulturalnych. Uzyskanie licencji wymaga bowiem spełnienia określonych warunków, w tym uczestnictwa w ciągu roku w minimalnej, wskazanej przez PZSS, liczbie zawodów sportowych. Dlatego też jej brak oznacza, że posiadacz broni sportowej nie spełnia warunków, o których mowa w art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji.

Wg sądu I instancji, prawidłowo organ uznał, iż skarżący powinien legitymować się dokumentami potwierdzającymi, iż nadal uprawia zawodniczo strzelectwo sportowe, albowiem sama przynależność do stowarzyszenia sportowego nie może zostać uznana za wystarczającą.

Zarzut naruszenia przez organy Policji przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 1, art. 155 K.p.a., Sąd uznał za chybiony, bowiem organy Policji w przedmiotowej sprawie w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy oraz dokonały wnikliwej oceny wszystkich zgromadzonych w ten sposób dowodów, w granicach swobodnej oceny dowodów. Zaś ostatni z powołanych przepisów, dotyczy trybu nadzwyczajnego, który nie stanowił podstawy kwestionowanego rozstrzygnięcia, jak też nie mógł być w sprawie stosowany.

Skargę kasacyjną od opisanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1976/14 wnieśli J.W. oraz [...] Towarzystwo Strzeleckie [...] w[...] , zaskarżając wyrok ten w całości.

Obie skargi kasacyjne zawierają tożsamą treść.

Jako podstawę skarg kasacyjnych wskazano naruszenie prawa materialnego tj. przepisów:

1. art. 1 i art. 3 § 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 151 i art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji – poprzez oddalenie skargi, podczas gdy obowiązkiem sądu było stwierdzenie naruszenia wskazanego przepisu przez cofnięcie pozwolenia na broń palną do celów sportowych pomimo tego, że wnioskodawca udokumentował oraz przedstawił ważne przyczyny posiadania broni do celów sportowych i nie wystąpiły zmiany okoliczności faktycznych uzasadniających wydanie mu pozwolenia na posiadanie broni sportowej w przeszłości;

2. art. 1 i art. 3 § 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 151 i art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 Konstytucji i określonej w nim zasady legalizmu działania organów administracji oraz art. 6 k.p.a poprzez oddalenie skargi podczas gdy obowiązkiem Sądu było stwierdzenie naruszenia wymienionych przepisów oraz uznanie, że dla wydania pozwolenia na broń dla celów sportowych wnioskodawca spełniać powinien inne jeszcze kryteria niż określone w art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji;

3. art. 1 i art. 3 § 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 151 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji przez niewłaściwe zastosowanie przepisu polegające na przyjęciu, iż katalog przesłanek wymienionych w przytoczonym przepisie stanowi zbiór wyłącznych wytycznych co do prowadzonego postępowania, to jest na uznaniu, iż wymienione szczególne przesłanki stanowią zbiór zamknięty, przez co nie zostały wzięte pod uwagę inne okoliczności;

4. art. 1 i art. 3 § 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 151 i art. 145 § 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. a art. 10 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 3 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 1 do 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji przez uznanie, że J. W. nie spełnia kryteriów uzasadniających dalsze posiadania pozwolenia na broń palną dla celów sportowych;

5. art. 1 i art. 3 § 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji przez błędne uznanie, czym w rozumieniu ustawy jest "ważna przyczyna" posiadania pozwolenia na broń palną dla celów sportowych.

Skarżący kasacyjnie domagali się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Uzasadniając skargi kasacyjne podano, że Minister Spraw Wewnętrznych pismem z dnia 30 marca 2015 roku, w oparciu o opinie prawne Departamentu Prawnego MSW i Departamentu Porządku Publicznego MSW zobowiązał Komendanta Głównego Policji do zmiany przyjętej przez organy administracji publicznej praktyki cofania uprzednio wydanych pozwoleń na posiadanie broni sportowej. Tym samym wskazał temu organowi kierunek rozstrzygnięć administracyjnych.

Skargi kasacyjne podkreślały, że J. W. jest członkiem sportowego klubu strzeleckiego BTS [...] i czynnie uprawia strzelectwo sportowe według reguł umownych obowiązujących w tym stowarzyszeniu. BTS [...] nie jest członkiem Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego i do udziału we współzawodnictwie sportowym w ramach BTS [...] nie jest i nigdy nie była wymagana licencja strzelecka PZSS.

Skarżący kasacyjnie podkreślali, że nadal istnieje ważna przyczyna posiadania broni przez J. W., a okoliczności faktyczne uzasadniające w przeszłości wydanie pozwolenia na broń, nie uległy zmianie. Przynależność do PZSS i posiadanie patentu strzeleckiego oraz licencji PZSS uprawniającej do udziału we współzawodnictwie sportowym jedynie w ramach PZSS, stanowi tylko przykładowo wymieniony wzgląd i powód do ubiegania się o wydanie i dalsze posiadanie pozwolenia na broń. J. W. nadal bierze udział w zawodach, uprawia strzelectwo sportowe i należy do BTS [...] .Nabył w przeszłości uprawnienia do posiadania broni sportowej, udoskonalał przez lata swoje umiejętności strzeleckie i sportowe, i sport ten chce nadal uprawiać w strukturach organizacyjnych BTS [...]. Podkreślały skargi kasacyjne, iż posiadanie pozwolenia na broń sportową nie musi bezwzględnie wiązać się z przynależnością do PZSS. Pozwolenie na broń do celów sportowych wydaje się ze względu na "ważną przyczynę". Ustawodawca wymienia przy tym katalog "ważnych przyczyn", posługując się sformułowaniem "w szczególności". Istnieją więc także inne, niewymienione w ustawie przypadki, które uzasadniają wydanie pozwolenia na broń. Organ dokonał błędnej wykładni uznając, że wymienione w ustawie przesłanki są jedynie obowiązujące i nie mają charakteru przykładowego.

Skargi kasacyjne podawały, iż WSA w Warszawie odnosząc się do obowiązującego stanu prawnego nie zwrócił uwagi, czy tak ukształtowana regulacja może dotyczyć również osoby, która uzyskała pozwolenia na broń do celów sportowych jeszcze przed nowelizacjami ustawy o broni i amunicji, kształtującymi inny sposób dokumentowania posiadania niezbędnych kwalifikacji do ubiegania się o takie pozwolenie. Ustalenie w tym zakresie wymagało analizy przepisów nowelizujących ustawę o broni i amunicji, do czego Sąd się nie odniósł. Wskazano, iż art. 10b ustawy o broni i amunicji został dodany przez art. 65 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 roku o sporcie (Dz.U. Nr 127, poz. 857). Przepisy tej ustawy nie zawierały regulacji przejściowej odnoszącej się do osób, które posiadały uprzednio wydane pozwolenia na broń do celów sportowych. Podkreślała skarga kasacyjna, że przepisy ustawy o sporcie ograniczyły się jedynie do dodania w przedmiotowym zakresie art. 10 b, natomiast nie zmieniły art. 10 ustawy o broni i amunicji. Art. 10b ustawy o broni i amunicji, wszedł w życie z dniem 16 października 2010 roku. W momencie wejścia w życie art. 10b obowiązywał art. 10 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz.U. Nr 38, poz. 195). Wówczas więc art. 10 w zakresie definiowania "ważnej przyczyny" nie odwoływał się do posiadania kwalifikacji sportowych, o których mowa w art. 10b.

Taki stan prawny, w ocenie skarżących kasacyjnie, prowadzi do wniosku, że w zakresie posiadania pozwolenia na broń do celów sportowych ustawodawca nie wymagał od posiadacza takich kwalifikacji dokumentowanych zgodnie z regulacją zawartą w art. 10b ustawy. Natomiast art. 10b warunkował od posiadania takich kwalifikacji stwierdzonych dokumentem, o którym mowa w tym przepisie, jedynie uprawianie sportów o charakterze strzeleckim. Ustawodawca wyraźnie więc rozgraniczył kwestię posiadania uprawnienia i wykorzystywania go w zakresie rywalizacji sportowej. Uzależniał tym samym jedynie uprawianie sportów strzeleckich od posiadania dokumentu określonego w art. 10b ustawy. Nowelizacja ustawy o broni i amunicji dokonana ustawą z dnia 5 stycznia 2011 roku o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz.U. Nr 38, poz. 195) zmieniła m.in. art. 10 i nadała mu obecnie obowiązujące brzmienie. Nowelizacja weszła w życie z dniem 10 marca 2011 roku i od tego momentu przepisy warunkują, choć względnie, bowiem wyliczenie poprzedzone jest sformułowaniem "w szczególności", co czyni je wyliczeniem przykładowym - wystąpienie "ważnej przyczyny" od posiadania kwalifikacji sportowych, o których mowa w art. 10b ustawy.

Zwróciły skargi kasacyjne też uwagę, że zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o zmianie ustawy broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz.U. Nr 38, poz. 195) zachowują ważność dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni, wydane do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawodawca w przepisach przejściowych tej nowelizacji nie zamieścił również przepisu obligującego do spełnienia nowych, kreowanych ustawą warunków uzyskania takiego pozwolenia. Powyższa analiza prowadzi w ocenie skarżących kasacyjnie do wniosku odmiennego od stanowiska przyjętego przez Sąd, że w świetle obecnie obowiązujących przepisów, mając na uwadze regulację zawartą w przepisach nowelizujących ustawę o broni i amunicji, osoby, które uprzednio uzyskały pozwolenia na broń do celów sportowych nie są zobligowane do spełnienia nowych kryteriów związanych z dokumentowaniem "ważnej przyczyny" uzyskania takiego pozwolenia.

W ocenie skarżących kasacyjnie, Sąd I instancji nie dokonał właściwej oceny zasadności stosowania, przy cofaniu pozwoleń na broń, art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Z treści tego przepisu wynika, że podstawą do jego zastosowania jest ustanie okoliczności faktycznych warunkujących podstawę wydania pozwolenia. W takim przypadku jednak właściwy organ Policji dysponuje uznaniem administracyjnym Z treści wydanego przez WSA w Warszawie wyroku wynika, że przesłankę wskazaną w tym przepisie spełnia okoliczność, iż strona nie uprawia strzelectwa sportowego. Dowodzić tego ma brak posiadania ważnej licencji sportowej uprawniającej do udziału we współzawodnictwie sportowym, a nadto brak posiadania patentu strzeleckiego, który jest wymagany do uprawiania jakichkolwiek sportów o charakterze strzeleckim. Skargi kasacyjne podkreślały, że art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, nie może stanowić podstawy wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. Z treści przepisu wynika, że może on mieć zastosowanie wyłącznie w przypadku ustania okoliczności faktycznych, które stanowiły podstawę wydania pozwolenia. Poprzez "ustanie" należy rozumieć sytuację, w której okoliczności faktyczne warunkujące uzyskanie pozwolenia pierwotnie istniały, a następnie w wyniku określonych zdarzeń, np. upływu czasu itp., przestały istnieć. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Pozwolenie zostało wydane w oparciu o przesłanki faktyczne, które do dnia dzisiejszego nie uległy zmianie. Dodatkowo w żadnej z regulacji przejściowych zawartych w ustawach nowelizujących ustawę o broni i amunicji, ustawodawca nie obligował posiadaczy pozwoleń na broń do celów sportowych do spełnienia nowych, kreowanych tego typu aktami przesłanek, a wręcz przeciwnie, jak w ustawie z 2011 roku wyraźnie, w odniesieniu do uprzednio wydanych pozwoleń, stanowił o zachowaniu przez nie ważności. Nie ma w tym zakresie wątpliwości, że jeżeli wolą ustawodawcy byłoby zwiększenie (zmiana) kryteriów kwalifikacyjnych decydujących o możliwości korzystania z wcześniej wydanych pozwoleń na broń, to powinien to wyraźnie wyartykułować w przepisach przejściowych ustawy o broni i amunicji (czy ustawy nowelizującej tę ustawę), opatrując ważność dotychczasowych pozwoleń klauzulą terminową - wyznaczając termin - na uzupełnienie kwalifikacji, np. poprzez uzyskanie licencji, pod rygorem stwierdzenia wygaśnięcia tych pozwoleń. Skoro takich regulacji w ustawie nie zawarto, to oznacza, że ustawodawca respektując uprzednio nabyte prawa posiadaczy pozwoleń na broń nie nakładał obowiązków w tym zakresie. Tym samym, nie można czynić z art. 18 ust. 4 przepisu dającego podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń w celach sportowych.

Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł Komendant Główny Policji. Domagał się oddalenia skarg kasacyjnych oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej ustawa powoływana jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 par. 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami wniesionej w tej sprawie skargi kasacyjnej.

Analiza podniesionych przez skarżących kasacyjnie zarzutów prowadzi do wniosku, że obie skargi kasacyjne zawierają usprawiedliwione podstawy. Za zasadny uznać bowiem należało zarzut naruszenia przez sąd I instancji art. 145 par. 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w zw. z art. 18 ust. 4 i art. 10 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. 2012 r., poz. 576).

Należy zauważyć, że wskazany wyżej art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji stanowił materialnoprawną podstawę decyzji kontrolowanych przez sąd I instancji. Przepis ten mówi, że właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do wydania tego pozwolenia. Norma ta oznacza, że w sprawie będącej przedmiotem ocen sądu I instancji niezbędne było ustalenie, czy ustały okoliczności faktyczne, które były podstawą do wydania J. W. pozwolenia na broń palną. Z akt sprawy wynika przy tym, iż J. W., decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2000 r. uzyskał pozwolenie na posiadanie broni palnej do celów sportowych (k. 37 akt administracyjnych). W decyzji tej podano, że przedstawione w podaniu o wydanie tej decyzji okoliczności, uzasadniają potrzebę posiadania przez wnioskodawcę broni palnej sportowej. Przynależność do klubu sportowego – sekcji strzeleckiej oraz zdany egzamin z przepisów dotyczących broni daje podstawę do wydania pozytywnej decyzji. Z akt sprawy wynika przy tym, że J. W. jest członkiem sekcji strzeleckiej[...] Towarzystwa Strzeleckiego [...] (pismo BTS [...] z dnia 14.03.2000). W takich okolicznościach faktycznych, rzeczą organu było ustalenie, czy w dacie wydawania spornych decyzji cofających pozwolenie na broń ustały już przesłanki, dla których wydano J. W. pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej, a więc, czy skarżący kasacyjnie przestał uprawiać strzelectwo sportowe. Ta bowiem okoliczność stanowiła wskazaną przez wnioskodawcę przyczynę ubiegania się o uzyskanie pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej (por. niżej) i powód wydania pozwolenia. Trafnie zatem skargi kasacyjne zarzucają naruszenie art. art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Mimo bowiem wynikających z tego przepisu kryteriów, które winny być brane pod uwagę w postępowaniu, zarówno sąd I instancji, jak i organy administracji, okoliczności tych dokładnie nie zbadały, koncentrując swą uwagę na fakcie nieposiadania przez skarżącego patentu strzeleckiego oraz licencji Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego na uprawianie strzelectwa sportowego, o której mowa w art. 10b ust. 2 ustawy o broni i amunicji. Organy administracji uznały, że J. W. nie spełnienia wymogów wynikających z aktualnie obowiązującego art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy.

W związku z powyższym, w sprawie powstaje zagadnienie, czy fakt uzyskania przez skarżącego kasacyjnie J. W. pozwolenia na posiadanie broni palnej, na podstawie ustawy o broni i amunicji z dnia 31 stycznia 1961 r. (k. 37 akt administracyjnych) oznacza, że skarżący, celem zachowania uzyskanego pozwolenia, musi jeszcze spełnić aktualnie obowiązujące przepisy, określające wymogi uzyskiwania pozwolenia na broń palną do celów sportowych, czy też jest z tego zwolniony (posiadanie licencji PZSS i patentu strzeleckiego). Inaczej mówiąc, w sprawie istotne jest to, czy aktualne przepisy określające wymogi uzyskania pozwolenia na posiadanie broni palnej, odnoszą się również do osób, które uzyskały takie pozwolenie pod rządami wcześniej obowiązujących przepisów (np. ustawy o broni i amunicji z 1961 r.) i czy organy Policji władne są weryfikować "stare" pozwolenia na broń, właśnie pod kątem spełnienia wymogów wynikających nowych przepisów.

Zajmując stanowisko względem tego zagadnienia należy na wstępie wskazać, że na mocy art. 52 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, zachowały ważność pozwolenia na broń i legitymacje noszące nazwę "pozwolenie na broń", wydane na podstawie dotychczasowych przepisów. Zatem, weryfikacja pozwoleń – w trybie art. 18 ust. 4 ustawy, możliwa jest tylko przy wykazaniu, iż straciły aktualność przyczyny dla których udzielono pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów sportowych, w oparciu o poprzednio obowiązujące przepisy. W ocenie NSA, brak jest natomiast podstaw, aby przesłanki (wymogi) wynikające z nowych przepisów, odnosić do tzw. "starych" pozwoleń. Chodzi tu w szczególności o spełnienie wymogu, wynikającego z art. 10b ustawy o broni i amunicji. Przepis ten stanowi, że uprawianie sportów o charakterze strzeleckim wymaga posiadania odpowiednich kwalifikacji potwierdzonych stosownym dokumentem oraz przestrzegania zasad bezpieczeństwa obowiązujących w tych sportach. Dokument, o którym mowa w ust. 1, wydaje, po przeprowadzeniu egzaminu, polski związek sportowy, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857). Wskazać należy, iż przepis ten obowiązuje od 16 października 2010 r. (art. 65 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie; Dz. U. Nr 127, poz. 857). Z kolei, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, pozwolenie na broń wydaje się m.in. jeżeli wnioskodawca przedstawi "ważną przyczynę" posiadania broni. Za przyczynę taką – stosownie do art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy - uważa się, w szczególności, udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim, posiadanie kwalifikacji sportowych, o których mowa w art. 10b, oraz licencji właściwego polskiego związku sportowego - dla pozwolenia na broń do celów sportowych. Przyjąć zatem należy, że skoro ten ostatnio cytowany przepis, obowiązuje od dnia 10 marca 2011 r. (art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji (...); Dz. U. 2011 r. Nr 38, poz. 195), to dopiero od wskazanej daty, pozwolenia na broń palną sportową mogą być wydawane, gdy osoba ubiegająca się o to pozwolenie, spełni wymogi zawarte w art. 10b ustawy o broni i amunicji. Wniosek ten potwierdzają przepisy międzyczasowe ustawy zmieniającej z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepis art. 4 tej ustawy, wprost bowiem stanowi, że zachowują ważność dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni, wydane do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Tym samym, dopiero w stosunku do osób, które uzyskały pozwolenie na broń palną sportową począwszy od dnia 10 marca 2011 r. można cofnąć to pozwolenie, jeśli nie mają osoby te zgodnej z prawem możliwości uprawiania strzelectwa sportowego (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2016 r.; II OSK 2555/14). W stosunku zaś do skarżącego kasacyjnie J. W., brak podstaw do przyjęcia, iż nieposiadanie dokumentu wydanego przez polski związek sportowy, o którym mowa w art. 10b ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, wyklucza możliwość uprawiania sportu o charakterze strzeleckim, gdyż ustała okoliczność faktyczna, dla której wydano mu pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej. Ta bowiem przesłanka, nie ma zastosowania względem skarżącego.

Wskazane wyżej motywy i przyjęte oceny, stanowiły podstawą do uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia zaskarżonego wyroku. Nadto, spełnione były przesłanki, wynikające z art. 188 p.p.s.a., do rozpoznania przez NSA skargi J. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...]września 2014 r. Skarga ta zaś, jak wyżej przedstawiono, zasługiwała na uwzględnienie, wobec wyrażonego w tej decyzji, jak też w poprzedzającej jej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2014 r., niezasługującego na akceptację stanowiska, iż J. W. winien przedstawić aktualną licencję Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego, potwierdzającą kwalifikacje do uprawiania sportów strzeleckich.

W ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą organu administracji będzie zweryfikowanie dalszego istnienia - wskazanych wyżej okoliczności - stanowiących przyczynę udzielenia J. W. pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej.

Mając powyższe na uwadze, NSA, na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i uwzględnił skargi kasacyjne, uchylając decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a.