Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 210/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6292 Przymusowy zarząd państwowy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 7, 77, 80, 107 par 3, 75 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 145 par 1 pkt 1 lit c, 200, 205 par 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 1, 2, 3
journal: Dz.U. 1918 nr 21 poz 67
law: Dekret w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczeń 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2009 r. [...]; 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącej W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Podaniem z dnia 13 sierpnia 2007 r. spółka W. sp. z o.o. z siedzibą w W., wystąpiła do Ministra Gospodarki z wnioskiem o stwierdzenie nieważności: zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] listopada 1950 r., znak: [...], w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. W. Sp. z o. o, w W., ul. [...] oraz orzeczenia Ministra Przemysłu Chemicznego z dnia [...] września 1958 r., znak: [...], w sprawie przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. W. Sp. z ogr. odp. W., ul. [...].

Decyzją z dnia [...] maja 2009 r, znak: [...] Minister Gospodarki po rozpatrzeniu wniosku W. sp. z o.o., reprezentowanej przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika adw. J. U. odmówił stwierdzenia nieważności: zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] listopada 1950 r., znak: [...], w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. W. Sp. z o. o. w W., ul. [...] oraz orzeczenia Ministra Przemysłu Chemicznego z dnia [...] września 1958 r., znak: [...], w sprawie przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. W. Sp. z o. o. W., ul. [...].

W ocenie Ministra Gospodarki zważywszy na asortyment produkowanych we wskazanym przedsiębiorstwie specyfików chemicznych takich jak: eter etylowy techniczny, roztwór nitrocelulozy tzw. kolodium, rozpuszczalniki, jako produkty znajdujące zastosowanie w ramach szeroko rozumianego przemysłu, eter etylowy do narkozy, sole chemicznie czyste i farmaceutyczne, środek przeciwbólowy - fenacetyna, jako specyfiki wytwarzane dla potrzeb czysto medycznych, czy też tzw. estry wykorzystywane jako składniki niektórych produktów spożywczych i kosmetycznych, w interesie Państwa było podtrzymanie produkcji i zwiększenie dotychczasowego niskiego zatrudnienia oraz produkcji do poziomu

adekwatnego do jego zdolności produkcyjnych. Ustanowienie zatem przymusowego zarządu państwowego nad wskazanym przedsiębiorstwem zgodne było z przepisami dekretu Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. U. RP. Nr 21 poz. 67).

Orzekając co do części wniosku obejmującej stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Chemicznego z dnia [...] września 1958 r., znak: [...], Minister Gospodarki wskazał, iż zgodnie z art. 2 ww. ustawy z dnia 25 lutego 1958r., przedsiębiorstwa pozostające w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy pod zarządem państwowym, ustanowionym na podstawie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. przechodzą z mocy prawa na własność Państwa, chyba że nastąpi ich zwrot w trybie określonym w niniejszej ustawie. Zgodnie z tym, pozostawanie przedmiotowego przedsiębiorstwa pod przymusowym zarządem państwowym na mocy wydanego w dniu [...] listopada 1950r. zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości wskazywało, iż istniała przesłanka do wydania przez Ministra Przemysłu Chemicznego orzeczenia z dnia [...] września 1958 r., znak: [...], stwierdzającego przejście na własność Państwa ww. fabryki, bowiem w chwili wydania ww. orzeczenia, omawiane przedsiębiorstwo znajdowało się pod przymusowym zarządem państwowym.

Pismem z dnia 17 czerwca 2009 r. adw. J. U., pełnomocnik W. sp. z o.o., wniósł do Ministra Gospodarki o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. Minister Gospodarki działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku W. sp. z o.o., reprezentowanej przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika adw. J. U. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] maja 2009 r.

Po dokonaniu ponownej szczegółowej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, w kontekście wyżej wymienionych zarzutów, organ orzekający nie znalazł podstaw do zmiany skarżonej decyzji, uznając przytoczone zarzuty skarżącej za bezzasadne i pozbawione podstaw prawnych.

Minister wskazał, iż w rozpatrywanym okresie, w krótkim odstępie czasu po zakończeniu II wojny światowej, gospodarka krajowa na większości obszaru Polski znajdowała się w katastrofalnym stanie. Proces odbudowy podstawowych gałęzi

przemysłu, w tym przemysłu chemicznego, następował planowo i systematycznie, jednakże ze względu na niewyobrażalny stopień zniszczeń, okres tej odbudowy rozłożony był docelowo na odpowiednio długi czas. Z tego też względu wszelka produkcja newralgicznego dla narodowej gospodarki przemysłu chemicznego charakteryzowała się kluczowym znaczeniem dla Państwa. W interesie Państwa było zatem, aby w przedmiotowej fabryce eteru podtrzymać produkcję szerokiego asortymentu specyfików chemicznych, niezbędnych dla krajowego, obejmującego wiele dziedzin życia, w tym przemysł chemiczny, farmaceutyczny, drogeryjny, czy też spożywczy- rynku zbytu poprzez przejęcie pod przymusowy zarząd państwowy przedsiębiorstwa i zwiększenie dotychczasowego niskiego zatrudnienia oraz produkcji do poziomu adekwatnego do jego zdolności produkcyjnych.

Minister podkreślił, iż główną przyczyną objęcia omawianej fabryki eteru przymusowym zarządem państwowym był fakt niedostatecznego wykorzystania możliwości produkcyjnych fabryki, jak też jej trudności finansowe i zaopatrzeniowe. Okoliczności te stanowią podstawę do stwierdzenia, że zakład ten był zagrożony bezruchem. W interesie Państwa zatem pozostawało podjęcie działań utrzymujących fabrykę w ruchu i zapewnienie nieprzerwanej produkcji dóbr strategicznych dla potrzeb Państwa.

Informacje o niewykorzystanych możliwościach produkcyjnych omawianej fabryki znajdują potwierdzenie w dokumentacji archiwalnej, odnoszącej się do wielkości realizowanej przez zakład produkcji w okresie bezpośrednio poprzedzającym ustanowienie przymusowego zarządu, a w szczególności rocznego sprawozdania zakładu sporządzanego dla potrzeb GUS za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 1947 r., z którego wynika że obrót brutto zakładu w omawianym okresie, uwzględniający ogólną sumę uzyskaną ze sprzedaży wszystkich wyrobów - wyroby gotowe, półfabrykaty, odpadki wyprodukowanych przez ten zakład, przy zatrudnieniu łącznym 16 pracowników (w tym 11 robotników i 5 pracowników umysłowych), nie przekraczał kwoty 20 min zł, jak też, że zdolność zatrudnienia zakładu na trzy zmiany robocze wynosiła 45 pracowników bezpośrednio przy produkcji. Informacje te wskazują, że omawiana fabryka posiadała niewykorzystany potencjał produkcyjny, który przy wprowadzeniu odpowiednich zmian organizacyjnych pozwoli na znaczące zwiększenie jej wydajności.

Minister wskazał, iż niezależnie od powyższego, zgodnie z informacjami zawartymi w załączniku nr 3 do protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] grudnia 1950r., na stanie magazynów tego zakładu znajdowały się znaczące ilości odczynników chemicznych i produktów fabryki, tj. eter do narkozy w ilości ok. 1300 kg, eter etylowy techniczny ok. 750 kg, czy też znaczące ilości różnorakich surowców chemicznych niezbędnych do wytwarzania eteru, tj. m.in. chlorek wapnia w ilości - 4340 kg, fosforan sodu - 1600 kg, węgiel aktywowany w proszku - ok. 950 kg, soda kaustyczna techniczna - ok. 600 kg, soda amoniakalna -ok. 1700 kg, amoniak techniczny - ok. 400 kg, a także inne substancje chemiczne, o mniejszym znaczeniu surowcowym.

Powyższe zdaniem organu dowodzi, że w tamtym czasie przedmiotowa fabryka miała poważne problemy z samą produkcją, jak też ze zbytem swoich wyrobów.

Zdaniem Ministra na podstawie zgromadzonych dokumentów prawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy wskazując, iż przedmiotowemu przedsiębiorstwu groził bezruch, a utrzymanie w nim produkcji określonych specyfików chemicznych, leżało w interesie Państwa. Minister podkreślił, iż strona skarżąca poza jednym wyjątkiem, nie przedstawiła nowych dokumentów, które podważałyby zaprezentowane w skarżonej decyzji ustalenia. Do materiału dowodowego w ocenie organu nie można wbrew twierdzeniom strony skarżącej zaliczyć pisma Ministerstwa Przemysłu z dnia [...] maja 1945 r., znak: [...], nadesłanego przez Archiwum Państwowe W. przy piśmie z dnia [...] października 2009 r., znak: [...]. Jak wynika bowiem z treści tego pisma, nie ma ono charakteru dokumentu urzędowego w postępowaniu o ustanowienie przymusowego zarządu państwowego nad przedmiotowym przedsiębiorstwem, a jedynie informuje ono W. sp. z o.o. iż "Ministerstwo Przemysłu nie zgłosi wniosku o wyłączenie majątku należącego do powyższej firmy z pod działania ustawy z dnia 6 maja 1945 r. art. 25 § 1 o majątkach porzuconych i opuszczonych". Zgodnie z dyspozycją art. 19 wymienionej ustawy, w przypadku majątku uznanego za opuszczony i znajdującego się pod tymczasowym zarządem państwowym, gdy odnalazł się jego właściciel, należało ten majątek na jego wniosek przywrócić. Dyspozycja art. 23 § 1 ww. ustawy stanowiła, że o wprowadzeniu w posiadanie majątku decydowały, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, właściwe miejscowo Sądy Grodzkie. Jak wynika z treści pisma Ministerstwa Przemysłu z dnia [...] maja 1945 r., znak; [...], zostało ono wydane właśnie na potrzeby takiego postępowania. Ponadto należy wskazać, iż pismo to sporządzone zostało w dniu [...] maja 1945 r., tym samym na jego podstawie nie można ustalać stanu przedsiębiorstwa na dzień ustanowienia nad nim przymusowego zarządu państwowego, tj. [...] listopada 1950 r. gdyż okresy te dzieli ponad 5 lat różnicy.

Pismem z dnia [...] grudnia 2009r. W. Sp. z o, o. w W., reprezentowana przez pełnomocnika skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając;

1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

* art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. przez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji wydanej

z naruszeniem przepisów o właściwości,

* art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji wydanej

z rażącym naruszeniem prawa,

2. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy tj.;

naruszenie przepisu art. 77 § 1 oraz art. 7 k.p.a. poprzez brak zebrania w sposób

wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie tj. brak

przeprowadzenia analizy stanu finansowego W. sp. z o.o.,

naruszenie przepisu art. 75 § 1 k.p.a. poprzez odmowę uznania pisma Ministerstwa

Przemysłu do W. sp. z o.o. z dnia [...] maja 1945 r. za dowód w sprawie,

naruszenie przepisu art. 76 § 1 k.p.a. poprzez podważenie mocy dowodowej

dokumentu urzędowego,

naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu

faktycznym zaskarżonej decyzji w jaki sposób fakty, które organ uznał za udowodnione,

wynikają z dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym

dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,

naruszenie przepisu art. 8 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny

dowodów polegające na wyciągnięciu sprzecznych z logicznym wnioskowaniem

oraz dowolnych wniosków na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej

nią w mocy decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2009 r. oraz o zasądzenie

kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,

W uzasadnieniu skarżąca spółka wskazała, iż ustanowienie przez Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości zarządzeniem z dnia [...] listopada 1950 r. przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem W. - sp. z o.o. zapadło z rażącym naruszeniem przepisów polegających na wydaniu decyzji przez organ nieuprawniony, co jest nie do zaakceptowania w żadnym porządku prawnym opartym za zasadzie legalizmu. Ponadto zdaniem strony skarżącej powierzenie zarządu przymusowego Z., który nie został przez dekret wskazany jako uprawniony do wykonywania zarządu przymusowego i to na wniosek tego podmiotu oznacza rażące naruszenie prawa polegające na wydaniu decyzji sprzecznej z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem prawa materialnego.

Niezależnie od powyższego skarżąca strona podniosła, iż zgodnie z art. 1 ust. 3 dekretu, przymusowy zarząd mógł być ustanowiony tylko nad przedsiębiorstwem przemysłowym, którego utrzymanie w ruchu lub puszczenie w ruch leżało w interesie Państwa. W przypadku W. sp. z o.o. żadna z wymaganych ustawą przesłanek nie została spełniona, pomimo tego spółka została objęta zarządem na mocy wyżej wymienionego zarządzenia

W ocenie skarżącego odmowa uznania pisma Ministra Przemysłu do W. sp. z o.o. z dnia [...] maja 1945 r. za dowód w niniejszej sprawie, stanowi naruszenie przepisu art. 75 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

Zdaniem skarżącej nie została również spełniona kolejna przesłanka wprowadzenia przymusowego zarządu, jaką jest utrzymanie przedsiębiorstwa w ruchu lub puszczenia w ruch. Wskazała, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż w roku 1946 spółka odnotowała obrót rzędu 9,5 min zł. Osiągnięty zatem w 1947 r. obrót w wysokości 20 min zł dowodzi istotnego wzrostu produkcji w stosunku do roku poprzedzającego, Z przedstawionych danych można zatem wyciągnąć wnioski zgoła odmienne w stosunku do wniosków organu, a mianowicie, że W. sp. z o. o. była przedsiębiorstwem o dużej efektywności oraz charakteryzującym się dynamicznym wzrostem produkcji. Ponadto, zgodnie z powołanym wyżej sprawozdaniem, w roku 1947 w Spółce

zatrudnionych było 16 osób. Dla porównania wskazano, iż ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu z dnia 11 grudnia 1950 r. wynika, że w roku 1950 stan zatrudnienia wynosił 20 osób, Z cytowanych powyżej wskaźników zatrudnienia nie można zatem wyciągnąć wniosku, iż Spółka zagrożona była bezruchem. Wręcz przeciwnie, wynika z tego, iż przedsiębiorstwo działało prawidłowo zatrudniając kolejne osoby do pracy przy stopniowo zwiększanej produkcji.

Skarżąca wskazała, iż organ podniósł, że główną przyczyną objęcia omawianej fabryki przymusowym zarządem państwowym był fakt niedostatecznego wykorzystania możliwości produkcyjnych, zaś wprowadzenie odpowiednich zmian organizacyjnych pozwoli na znaczne zwiększenie jej wydajności. Odnosząc się do tego argumentu należy zaznaczyć, iż tezę o niedostatecznym wykorzystaniu mocy produkcyjnych organ wywiódł z faktu, iż w rocznym sprawozdaniu za rok 1947 wskazane zostało, że pracując na jedną zmianę spółka zatrudnia 16 osób, gdyby zaś pracowała na 3 zmiany zmuszona byłaby zatrudnić 45 osób. Nie oznacza to jednak, że praca na 3 zmiany była w danym czasie możliwa lub celowa z punktu widzenia interesu fabryki. Przede wszystkim jednak należy podnieść, iż chęć zwiększenia produkcji nie mogła stanowić podstawy do ustanowienia zarządu przymusowego. Taka forma ingerencji państwowej uzasadniona była bowiem jedynie potrzebą utrzymania przedsiębiorstwa w ruchu w razie zagrożenia jego dalszego funkcjonowania. Tymczasem chęć intensyfikacji produkcji, w żadnym przypadku nie dowodzi, żeby spółka była zagrożona bezruchem.

Skarżąca podniosła także, iż ze zgromadzonych akt sprawy w żaden sposób nie wynika, iż funkcjonowanie spółki W. sp. z o.o. było w jakikolwiek sposób zagrożone. Bezsprzecznym jest natomiast, że w dacie ustanowienia państwowego zarządu przymusowego W. sp. z o.o. była czynna, posiadała odpowiedni park maszynowy, zapasy materiałowe i niezbędną obsadę pracowniczą. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie wykazał, w jaki sposób powołane wyżej okoliczności (jak osiągnięty w 1947 r. obrót w kwocie 20 min zł) miałyby dowodzić, że W. sp. z o.o. była zagrożona bezruchem.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu bowiem w niniejszej sprawie organ administracji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego do czego zobowiązany jest na podstawie art. 7 i 77 k.p.a., nie wykazując należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, Zebrane natomiast w sprawie dowody ocenił z naruszeniem zasady zawartej w art. 80 k.p.a. tj. swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji uzasadnienia wydanych decyzji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2009r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] maja 2009 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności: zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] listopada 1950 r., znak; [...], w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. W. Sp. z o. o. w W., ul. [...] oraz orzeczenia Ministra Przemysłu Chemicznego z dnia [...] września 1958 r., znak: [...], w sprawie przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. W. Sp. z o. o. W., ul. [...].

Podstawę materiaInoprawną orzeczenia kontrolowanego w postępowaniu nadzwyczajnym tj. zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] listopada 1950 r., w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. W. Sp. z o.o. stanowiły przepisy dekretu Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. U. RP. Nr 21 poz. 67) w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 maja 1927 r. (Dz. U. Nr 49, poz. 437), Zgodnie z treścią art. 1 ust. 3 powołanego dekretu - przedsiębiorstwa przemysłowe, których utrzymanie w ruchu lub puszczenie w ruch, oraz posiadłości ziemskie, których zabezpieczenie lub zagospodarowanie leży w interesie państwa, mogły być objęte w zarząd państwowy.

W świetle tego przepisu zarządem państwowym mogły być objęte nie wszystkie przedsiębiorstwa, lecz tylko te, których uruchomienie bądź utrzymanie w ruchu leżało w interesie państwa. Obie przesłanki musiały przy tym wystąpić łącznie. Brak jednej

z tych przesłanek, tj. pozostawanie przedsiębiorstwa w ruchu i niewystępowanie zagrożenia w jego funkcjonowaniu, albo też brak interesu państwa w pozostawaniu w ruchu przedsiębiorstwa powodował, że niedopuszczalnym było zastosowanie tego przepisu. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że cyt. przepis art. 1 ust. 3 dekretu mógł mieć zastosowanie tylko do tych przedsiębiorstw, których funkcjonowanie, działanie leżało w interesie państwa, Interes państwa był głównym wyznacznikiem, zawężającym kategorie podmiotów gospodarczych tylko do tych, które mogły mieć kluczowe (strategiczne) znaczenie dla Państwa. Poza tym w świetle tego przepisu nie było obowiązku ustanowienia przymusowego zarządu państwowego, ani nie wynikał on z mocy prawa, lecz istniała prawna możliwość objęcia pewnych przedsiębiorstw tym zarządem.

W ocenie Sądu przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające nie wykazało w sposób jednoznaczny, iż wskazane przesłanki zostały spełnione.

Orzekające w sprawie organy uznały, iż główną przyczyną objęcia omawianej fabryki eteru przymusowym zarządem państwowym był fakt niedostatecznego wykorzystania możliwości produkcyjnych. Organ stwierdził także, że trudności finansowe spółki potwierdzone zostały kwotą obrotu brutto, który w 1947 r. nie przekroczył 20 mln zł, zaś trudności ze zbytem produkowanych towarów potwierdzone istnieniem zapasów produktów chemicznych w magazynach spółki. Zgodzić jednak należy się ze stroną skarżącą, iż organ w żaden sposób nie wskazał, w jaki sposób miałoby to dowieść, iż działalność spółki była zagrożona i można jedynie domniemywać, iż zdaniem organu kwota ta była wyjątkowo niska. Minister Gospodarki nie przeprowadził porównania uzyskanych przez spółkę obrotów z innymi podobnymi przedsiębiorstwami funkcjonującymi w tamtym okresie. Takie działanie organu wskazuje jednoznacznie, iż wydając zaskarżoną decyzję organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co stanowiło naruszenie przepisu art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. Zwłaszcza, że strona skarżąca zwracała uwagę na fakt, iż w roku 1946 spółka odnotowała obrót rzędu 9,5 min zł. Osiągnięty zatem w 1947 r. obrót w wysokości 20 mln zł dowodzi istotnego wzrostu produkcji w stosunku do roku poprzedzającego.

Ponadto organ uzasadniając prawidłowość ustanowionego w 1950r. zarządu tymczasowego wskazywał na niewykorzystaną zdolność zatrudnienia, która jednak

zgodnie z powołanymi przepisami dekretu, nie stanowiła przesłanki ustanowienia takiego zarządu.

Odnosząc się do znaczenia przedsiębiorstwa dla interesu Państwa organ uznał, że wszelka produkcja newralgicznego dla narodowej gospodarki przemysłu chemicznego charakteryzowała się kluczowym znaczeniem dla Państwa, W interesie Państwa było zatem, aby w przedmiotowej fabryce podtrzymać produkcję szerokiego asortymentu specyfików chemicznych.

Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem pojęcie "tezy w interesie Skarbu Państwa" w rozumieniu art. 1 pkt 3 dekretu w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego oznaczało, iż rygorem ustanowionym w tym dekrecie mogły być objęte wyłącznie przedsiębiorstwa bez działania, których Państwo nie mogłoby spełniać swoich podstawowych funkcji. W ocenie Sądu również ta okoliczność nie została w ocenie Sądu wyjaśniona w sposób nie budzący wątpliwości. Przede wszystkim nie można zgodzić się z orzekającym w sprawie Ministrem, iż do materiału dowodowego nie można było zaliczyć pisma Ministerstwa Przemysłu z dnia [...] maja 1945 r., znak; [...], nadesłanego przez Archiwum Państwowe W. przy piśmie z dnia [...] października 2009 r., znak: [...], albowiem sporządzone ono zostało na potrzeby innego postępowania. Jak wynika bowiem z treści tego pisma - Ministerstwo Przemysłu poinformowało skarżącą spółkę, iż nie zgłosi wniosku o wyłączenie majątku należącego do powyższej firmy z pod działania ustawy z dnia 6 maja 1945 r. art. 25 § 1 o majątkach porzuconych i opuszczonych, albowiem nie posiada ono szczególnego znaczenia dla interesów Państwa. W ocenie Sądu odmowa uznania pisma Ministra Przemysłu do W. sp. z o.o. z dnia [...] maja 1945 r. za dowód w niniejszej sprawie, stanowi naruszenie przepisu art. 75 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Powołany przepis klarownie określa, że organ może posłużyć się wszelkimi środkami dowodowymi. Z całą pewnością dotyczy to również dokumentów, w tym dokumentów urzędowych. Nie ma zatem żadnych podstaw ku temu, by odmówić przedmiotowemu dokumentowi mocy dowodowej. Bez znaczenia jest tutaj okoliczność, iż został on sporządzony na potrzeby innego postępowania. Należy wskazać, że dokumentem urzędowym w rozumieniu komentowanego przepisu jest dokument, który został sporządzony: w przepisanej formie, przez powołany do tego organ państwowy oraz w zakresie działania tego organu. Pismo Ministra Przemysłu do W. z dnia [...] maja 1945 r. zachowuje wszystkie wskazane wyżej cechy.

Mając na uwadze iż orzeczenie Ministra Przemysłu Chemicznego z dnia [...] września 1958 r., znak: [...], w sprawie przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. W. Sp. z o. o. W., ul. [...] było konsekwencją ustanowienia zarządu przymusowego, dopiero rozstrzygnięcie ważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości do wydania zarządzenia z dnia [...] listopada 1950 r. w sprawie przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem W. - sp. z o.o. otworzy drogę do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia.

Sąd nie podzielił natomiast zarzutów skargi dotyczących braku właściwości Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości do wydania zarządzenia z dnia [...] listopada 1950 r. w sprawie przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem W. - sp. z o.o. oraz sprzecznego z prawem powierzenia zarządu przymusowego Z., Zgodnie z treścią art. 2 dekretu zarządzenie o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego, wydawane były przez ministra, którego właściwości podlegały sprawy, stanowiące przedmiot działalności danego przedsiębiorstwa, instytucji, fundacji lub mienia. Ustawa z dnia 7 marca 1950 r. o Centralnym Urzędzie Drobnej Wytwórczości stanowiła w art. 8, iż wymienione w art. 2 sprawy i kompetencje urzędu, które stanowiły w dniu wejścia w życie ustawy do właściwości Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, lub ministrów przechodzą do zakresu działania Urzędu. Zgodnie z tym, Centralny Urząd Drobnej Wytwórczości z dniem wejścia w życie ustawy przejął wymienione w art. 2 ustawy zadania i kompetencję ministerialne, stając się tym samym jedynym ich dysponentem w ramach władzy wykonawczej w państwie, a co za tym idzie wykonywał je w randze równiej ministrowi konstytucyjnemu. Nie ulega zatem wątpliwości, wbrew twierdzeniu skarżącej, iż miał on prawo w myśl art. 2 cytowanego dekretu wydać zarządzenie o przymusowym zarządzie państwowym, nad przedsiębiorstwem, którego zakres działania był właściwy z jego zadaniami

i kompetencjami.

Natomiast zgodnie z treścią art. 3 dekretu do każdego majątku, nad którym ustanowiony zostaje zarząd państwowy, władza, w art. 2 wskazana, mianowała zarządcę państwowego. Obowiązki te mogły być powierzone w miarę potrzeby, bądź osobom do ich pełnienia specjalnie powołanym, bądź urzędom państwowym lub organizacjom społecznym. W przedmiotowej sprawie przymusowy zarząd państwowy nad przedsiębiorstwem pn. W. Sp. z o. o. w W., ul. [...] powierzony został Z.

Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku, Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, których w niniejszej sprawie nie poczyniono.

Zdaniem Sądu dopiero uzupełnienie materiału dowodowego, a następnie jego ocena zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 k.p.a. pozwoli na ustalenie stanu faktycznego i podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 k.p.a. organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten wyraża równocześnie zasadę prawdy obiektywnej jak też zasadę swobodnej oceny dowodów. Organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenić wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych. W orzecznictwie wskazuje się iż "organ administracji państwowej, dysponując sprzecznymi ze sobą zeznaniami stron i świadków, nie może uchylić się od oceny wiarygodności tych dowodów, a tym samym i od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a.). Jeżeli spośród dwóch twierdzeń jedno jest prawdziwe, a drugie fałszywe, należy dokonać stosownego wyboru, wskazując kryteria, jakimi kierował się organ uznając daną okoliczność za udowodnioną" (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2004 , str.397

i cytowane tam orzecznictwo). Powyższa ocena musi znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia wydanej decyzji.

W tym stanie rzeczy - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) orzeczono jak w sentencji. Koszty postępowania zasądzono - na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a oraz § 18 ust.1 pkt 1 lit c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02.163.1348 ze zm.).