Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 388/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1330
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M.D. na bezczynność Komendanta Straży Miejskiej [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w sprawie wniosku z dnia [...] kwietnia 2019 r. 1. zobowiązuje Komendanta Straży Miejskiej [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Komendanta Straży Miejskiej [...] na rzecz skarżącego M.D. kwotę 100 zł (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M.D., w formie elektronicznej, w dniu [...] kwietnia 2019 r. złożył do Komendanta Straży Miejskiego w [...] wniosek udostępnienie informacji publicznej związanej ze zgłoszeniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. ok. godziny 00:30 o postoju pojazdu na kopercie dla osób niepełnosprawnych (bez karty parkingowej osoby niepełnosprawnej) przy ul. [...], poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. O, której godzinie przyjechał pierwszy patrol po zgłoszeniu ?,

2. Czy zgłoszenie zostało potwierdzone ?

3. Czy pojazd został usunięty na koszt właściciela ?

4. Czy wszczęto czynności wyjaśniające wobec właściciela pojazdu pod jego nieobecność (tzw. fotowezwanie) ?

5. Czy zastano właściciela pojazdu na miejscu i nałożono na niego mandat karny, czy został on pouczony, czy został skierowany wniosek do sądu o ukaranie za wykroczenie ?

Komendant Straży Miejskiego w [...] w piśmie z dnia 23 kwietnia 2019 r. poinformował wnioskodawcę, że patrol pojawił się na miejscu zdarzenia [...] kwietnia 2019 r. o godz. 9:07 i potwierdził zgłoszenie. Wnioskodawca został również poinformowany, że zgodnie z art. 5 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 25 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowy i w sprawie swobodnego przepływu takich danych (...) dane osobowe przetwarzane są w określonym celu. Mając na uwadze treść art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych, w którym określono negatywne przesłanki przekazywania informacji i udostępniania danych brak jest podstaw prawnych do udostępnienia żądanych informacji w zakresie, w którym nie zostały udostępnione.

Komendant Straży Miejskiego w [...] w piśmie z dnia 23 kwietnia 2019 r. (odpowiedź na pismo wnioskodawcy z dnia [...] kwietnia 2019 r.) poinformował, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej, gdyż wynika to wprost z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. poz. 1330 z późn. zm.) oraz z przepisów wskazanych w piśmie z dnia 23 kwietnia 2019 r. będącego odpowiedzią na wniosek z dnia [...] kwietnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej.

M.D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę bezczynność Komendanta Straży Miejskiej w [...] w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] kwietnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia jego wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania.

Komendanta Straży Miejskiej w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w pismach do skarżącego z dnia 23 kwietnia 2019 r. i z dnia 13 maja 2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie była bezczynność Komendanta Straży Miejskiej polegająca na nierozpoznaniu wniosku wniesionego w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę na bezczynność Sąd uznał, że jest ona zasadna.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że udostępnienie informacji objętych wnioskiem może nastąpić wówczas, gdy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie należy do katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej określonych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz, że jest on w posiadaniu informacji, które mają charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

W świetle tego nie budzi wątpliwości, że podmiot, do którego wpłynął przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej - Komendant Straży Miejskiej w [...] jest podmiotem, który na mocy art. 4 ust. 1 u.d.i.p, jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. Straż miejska jest bowiem jednostką organizacyjną gminy (miasta), powołaną do ochrony porządku publicznego na terenie gminy (miasta), której koszty funkcjonowania pokrywane są z budżetu gminy (art. 1 ust. 1 i art. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych; t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 928 ze zm., zwanej dalej ustawą o straży gminnej), oraz która działa na prawach jednostki budżetowej, co wynika z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j.: Dz.U. z 2019 r. poz. 869).

Strony niniejszego sporu nie kwestionowały także publicznego charakteru żądanej przez skarżącego informacji i Sąd również nie ma wątpliwości, iż informacje wskazane we wniosku, a dotyczące patroli i podejmowanych działań związanych ze zdarzeniami drogowymi Straży Miejskiej, są informacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p.

Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach oraz informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji.

Jak wynika zaś z art. 12 ust. 1 pkt 6 ustawy o strażach gminnych (miejskich), strażnik wykonując zadania dotyczące czuwania nad porządkiem i kontrolą ruchu drogowego, ma prawo do usuwania pojazdów i ich unieruchamiania przez blokowanie kół w przypadkach, zakresie i trybie określonych w przepisach o ruchu drogowym. Z kolei w myśl art. 130a ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm.), dyspozycję przemieszczenia lub usunięcia pojazdu z drogi wydaje m.in. strażnik miejski (gminny), w odniesieniu do pojazdów pozostawionych w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu, a także pojazdu nieoznakowanego kartą parkingową, w miejscu przeznaczonym dla pojazdu kierowanego przez osoby niepełnosprawne, przez osobę, która przewozi osobę niepełnosprawną lub pojazdu należącego placówki zajmującej się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób niepełnosprawnych mających znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. Ponadto strażnik miejski może wydać dyspozycję usunięcia pojazdu pozostawionego w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Zgodnie natomiast z art. 130a ust. 8 i 9 Prawa o ruchu drogowym, pojazd może być unieruchomiony przez zastosowanie urządzenia do blokowania kół w przypadku pozostawienia go w miejscu, gdzie jest to zabronione, lecz nieutrudniającego ruchu lub niezagrażającego bezpieczeństwu. Pojazd unieruchamia Policja lub straż gminna (miejska).

Z powyższego wynika, że do kompetencji Straży Miejskiej w zakresie czuwania nad porządkiem i kontrolą ruchu drogowego należy możliwość przeprowadzania patroli, podczas których funkcjonariusze Straży mają prawo w określonych sytuacjach wydawania dyspozycji usunięcia nieprawidłowo zaparkowanych pojazdów oraz do unieruchamiania takich pojazdów poprzez zakładanie blokad na koła. Informacja dotycząca przeprowadzania takich patroli, procedur związanych z zakładaniem blokad oraz statystyk z tym związanych, stanowi więc informację, o której mowa w art. 6 ust. 1 u.d.i.p.

W związku z tym fakt, że organ, do którego wpłynął wniosek skarżącego jest w świetle u.d.i.p. podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej oraz fakt, że żądane przez skarżącego we wniosku z dnia [...] grudnia 2018 r. informacje stanowią informację publiczną, obligował Komendanta Straży Miejskiej do załatwienia wniosku skarżącego w sposób określony w u.d.i.p.

Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodny z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie zaś z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy wskazać też trzeba, że również złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej pocztą elektroniczną do podmiotu zobowiązanego, wywołuje po jego stronie obowiązek podjęcia działania, o którym mowa w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. i w terminie tam określonym.

Co do zasady przez bezczynność należy rozumieć sytuację, w której dany podmiot, mimo ciążącego na nim obowiązku, w terminie ustalonym przez obowiązujące przepisy nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, lecz nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął właściwej czynności. Wniesienie skargi na tak rozumianą bezczynność jest uzasadnione nie tylko w razie niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także i w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie ocenił, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Natomiast na gruncie przepisów u.d.i.p. bezczynność polega na tym, że organ lub inny podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, nie podejmuje takiej czynności, ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej bądź decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Jedynie w przypadku, gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, załatwienie sprawy może nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji.

W niniejszej sprawie postępowanie o udostępnienie informacji publicznej zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia [...] kwietnia 2019 r., złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej na skrzynkę organu. Komendant Straży Miejskiej powinien więc zakończyć to postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. udzielić żądanej informacji w pełnym zakresie albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji w całości lub co do części wniosku, albo decyzję o umorzeniu postępowania, bądź zawiadomić wnioskującego, że informacji tej nie posiada, ewentualnie wezwać do wykazania w określonym zakresie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej o charakterze przetworzonym, a w razie nie wykazania tego wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Czynności te winny zostać przy tym podjęte w terminach wskazanych w art. 13 i art. 14 u.d.i.p.

Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, odpowiedź na wniosek skarżącego nie została mu udzielona. Oceny tej nie może zmieć udzielenie skarżącemu odpowiedzi w zakresie pkt 1 wniosku, gdyż prawdopodobnie udzielono odpowiedzi związanej z innym zdarzeniem, na co wskazał skarżący w skardze. Oznacza to, że bezczynność, której niewątpliwie dopuścił się organ, nie ustała po wniesieniu skargi.

Z tej przyczyny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 w pkt 1 sentencji wyroku zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku.

Sąd oceniając okoliczności niniejszej sprawy stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a). Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest więc wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie w tym zakresie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Zdaniem Sądu, skarżonemu organowi nie można stawiać aż tak daleko idących zarzutów w tym zakresie. Ponadto, w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie okres bezczynności organu nie był podyktowany celowym działaniem, uporczywym zaniechaniem ani lekceważeniem prawa przez organ, lecz wynikał z błędnej oceny przepisów. Uchybienie w tym zakresie posiada racjonalne uzasadnienie, rzutujące na ocenę naruszenia prawa przez organ. Wskazać bowiem trzeba, że wniosek został nadany przez stronę zwykłą pocztą elektroniczną, strona nie interweniowała w sprawie zwłoki w udzieleniu informacji, a sam mail zawierający wniosek nie został przez nadawcę w żaden sposób zatytułowany, co mogło przyczynić się do przeoczenia tej korespondencji przez organ przy dużej liczbie korespondencji mailowej.

W konsekwencji Sąd uznał, iż nie zachodzą podstawy do przyjęcia, że brak rozpoznania wniosku w terminie ustawowym stanowił w niniejszej sprawie rażące naruszenie prawa, o czym orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., w pkt 2 sentencji wyroku. Sąd uznał również, że w tej sytuacji brak jest uzasadnienia dla orzeczenia grzywny.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 3 wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

W niniejszej spawie Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.