Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1781/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie : sędzia WSA Jolanta Rudnicka asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku T. G., odmówił przyznania świadczenia w formie specjalnego zasiłku celowego w miesiącu [...] 2006 r. na [...] wnioskodawczyni w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że dochód rodziny T. G. wynosi [...] zł, a tym samym przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.), uprawniające do pomocy bezzwrotnej. W przypadku rodziny wnioskodawczyni jest to kwota 632 zł. T. G. nieprzerwanie korzysta z pomocy w formie [...] przyznanych na okres [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., zmienioną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Wartość [...] w [...] 2006 r. wyniosła [...] zł.

Ponadto, jak podkreślił organ pierwszej instancji, wnioskodawczyni posiada własny dochód, który może przeznaczyć również na [...] tym bardziej, że nie ponosi żadnych obowiązkowych opłat takich jak [...] itp. gdyż powyższe świadczenia dotychczas regulował Ośrodek Pomocy Społecznej. Tylko w [...] wnioskodawczyni otrzymała pomoc finansową na łączna kwotę [...] zł oraz [...] o wartości [...] zł. Również w [...] 2006 r. T. G. został przyznany zasiłek na [...] co daje łączną kwotę [...] zł.

Organ l instancji wskazał również, że ze względu na ograniczone środki finansowe, jakimi dysponuje Ośrodek Pomocy Społecznej oraz rosnąca liczbę podopiecznych nie jest możliwe pokrywanie przez OPS w całości wszelkich zgłaszanych przez wnioskodawczynię potrzeb finansowych. W l[...] 2006 r. organ ten udzielił pomocy finansowej z zadań własnych gminy [...] rodzinom, a średnia wysokość udzielonej pomocy finansowej wyniosła [...] zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołanie T. G. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], odmawiającej przyznania świadczenia w formie specjalnego zasiłku celowego w miesiącu [...] 2006 r. na [...] w wysokości [...] zł, decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że odwołanie nie może zostać uwzględnione, ponieważ organ pierwszej instancji nie naruszył prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, a tylko w takim wypadku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. mogłoby orzec odmiennie. Artykuł 41 ustawy o pomocy społecznej będący podstawą kwestionowanej decyzji stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany:

- specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi,

- zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.

Ze sformułowania powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że decyzja o przyznaniu pomocy społecznej w formie zasiłku celowego mieści się w sferze uznania administracyjnego. Organ administracji biorąc pod uwagę sytuację materialną (kryterium finansowe) i osobistą wnioskodawcy jak również aktualne możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej, decyduje o przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku celowego. Swoboda działania organu nie zwalnia go oczywiście z obowiązku jak najstaranniejszego działania i przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami kodeksu postępowania administracyjnego.

Zdaniem organu drugiej instancji organ orzekający w pierwszej instancji nie przekroczył granic uznania. Skarżąca musi zdawać sobie sprawę z faktu, że przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji i nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia, zaś dla ośrodka obowiązku jego przyznania. Ośrodki zachowują w tej mierze znaczny zakres swobody zarówno w ocenie warunków bytowych osoby zainteresowanej, jak i w ocenie okoliczności sprawy, a także korzystają ze znacznego zakresu swobody w wyborze właściwego rozstrzygnięcia. Dzięki temu stwarza się możliwość dokonywania właściwych wyborów, ale tym samym nie każdy potrzebujący w każdym czasie może uzyskać spełnienie pełnych oczekiwań, ze względu na ograniczone środki, jakimi dysponują ośrodki pomocy społecznej.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2006 r. złożyła T. G., podnosząc w niej, że ma [...]. Przyznane jej [...] zapewniają jedynie [...]. Wydatki na utrzymanie rodziny, a w szczególności [...] zmusiły skarżącą do [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądowo-administracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. prawidłowo wykazało, że specjalny zasiłek celowy, którego materialno-prawną podstawę stanowi przepis art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.), jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym powoduje, że nawet fakt spełniania kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.

Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy odpowiedzialne za udzielanie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości.

W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego wskazał, iż przy rozstrzyganiu sprawy wzięto pod uwagę zakres przyznanej już pomocy oraz potrzeby wnioskodawczyni jak i możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. W uzasadnieniu zaskarżone decyzji podkreślono, że wnioskodawczyni posiada własny dochód, który może przeznaczyć również na [...] tym bardziej, że [...]. Fakt powyższy znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.

W [...] 2006 r. wnioskodawczyni otrzymała pomoc finansową na łączna kwotę [...] zł oraz [...] o wartości [...] zł. W [...] 2006 r. T. G. został przyznany zasiłek na opłatę [...] co daje łączną kwotę [...] zł, a także pomoc na [...] o wartości [...] zł.

Organ l instancji wskazał również, że ze względu na ograniczone środki finansowe, jakimi dysponuje Ośrodek Pomocy Społecznej oraz rosnąca liczbę podopiecznych nie jest możliwe pokrywanie przez OPS w całości wszelkich zgłaszanych przez wnioskodawczynię potrzeb finansowych. W [...] 2006 r. udzielił on bowiem pomocy finansowej z zadań własnych gminy [...] rodzinom, a średnia wysokość udzielonej pomocy finansowej wyniosła [...] zł. A zatem skarżąca uzyskała w [...] 2006 r. pomoc w wysokości [...] większej od średniej wysokości udzielonej pomocy finansowej innym osobom.

Nie bez znaczenia był również fakt, że skarżąca otrzymała pomoc na [...] w miesiącu [...] 2006 r. w formie [...] o wartości [...] zł, a zatem nie pozostawała bez jakiejkolwiek pomocy w tym zakresie. Ponadto skarżąca systematycznie korzysta z pomocy w formie zasiłków celowych od [...] r. Nie podejmuje przy tym aktywnych działań związanych ze zmianą swojej sytuacji i rozwiązaniem problemów we własnym zakresie.

W świetle powyższych okoliczności nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności wobec podjętego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy, a o odmowie przyznania świadczenia decydowały nie tylko sytuacja życiowa wnioskodawcy, lecz przede wszystkim rodzaj potrzeb, które w pierwszej kolejności zabezpieczał Ośrodek Pomocy Społecznej, jak również możliwości finansowe tego Ośrodka.

Żądania podnoszone przez skarżącą wynikają z jej przekonania, że świadczenia z pomocy społecznej mają jej zapewnić zaspokojenie zasadniczych potrzeb życiowych i być podstawowym źródłem utrzymania. Z takim poglądem nie można się zgodzić, gdyż przeczy temu istota i charakter świadczeń udzielanych w ramach pomocy społecznej. Przepis art. 41 pkt 1 wskazuje, że ta forma pomocy społecznej, co zresztą wynika z samej nazwy "zasiłek celowy", nie jest przewidziana na pokrywanie pełnych całomiesięcznych kosztów utrzymania osoby objętej pomocą, lecz ma charakter szczególnej pomocy doraźnej ukierunkowanej na konkretny cel bytowy.

Z podniesionych wyżej względów Sąd uznał, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa i nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a zatem skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.).