Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1017/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 151 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 23 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie: Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia WSA Jolanta Rosińska(spr.) Protokolant: specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2013 roku sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1) oddala skargę; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu B. R., prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w S. przy ulicy [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr SKO. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu odwołania S. G., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] znak: [...] odmawiającą uchylenia decyzji własnej z dnia [...], znak: [...], w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2,0 MW wraz urządzeniami towarzyszącymi, na działce nr ewid. 65, w miejscowości S.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy decyzją z dnia [...], znak: [...] Wójt Gminy C. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2,0 MW wraz urządzeniami towarzyszącymi, na działce nr ewid. 65, w miejscowości S. Decyzja stała się ostateczna w dniu 27 lipca 2009 r.

W dniu 23 marca 2012 r. S. G. zwrócił się do organu I instancji z wnioskiem o wznowienie w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...], wskazując że organ I instancji wadliwie ustalił krąg stron postępowania, pomimo, że elektrownie wiatrowe wpływają na korzystanie z nieruchomości stanowiącej jego własność, położonej w miejscowości S. nr 23. Zdaniem wnioskodawcy odległość pomiędzy jego domem a turbiną wiatrową odbiega od standardów obowiązujących w innych krajach Europy oraz w regionach Polski. Hałas wytwarzany przez elektrownię wpływa na jego nieruchomość oraz komfort życia. Po uruchomieniu elektrowni wiatrowej pojawiły się wibracje, zakłócenia elektryczne i promieniowanie, czego dowodem jest pojawianie się na ekranie telewizora widocznego paska, jak również ciągle słyszalny natrętny dźwięk przypominający dźwięk wydawany przez nisko lecący samolot. Jako właściciel nieruchomości sąsiadujących z działkami, na których została ustawiona elektrownia wiatrowa, skarżący, uważa, że ma przymiot strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a., ponieważ jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania elektrowni. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przywołał wyroki NSA z dnia 25 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1714/97 oraz z dnia 11 sierpnia 2000 r. sygn. akt IV SA 1355/98.

Postanowieniem z dnia [...], znak: [...], Wójt Gminy C. wznowił postępowanie we wskazanej sprawie.

W piśmie z dnia 7 maja 2012 r. wnioskodawca wyjaśnił, że swój interes prawny wywodzi z ochrony własności przed uciążliwościami i zagrożeniami spowodowanymi lokalizacją turbiny wiatrowej, tj. z art. 140 i 144 k.c. Na poparcie swojego stanowiska przywołał wyroki NSA: z dnia 20 marca 2008 r., I OSK 2016/06; z dnia 13 maja 2011 r., II OZ 394/11; z dnia 25 października 1999 r., IV SA 1714/97.

W dniu 31 maja 2012 r. S. G. złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego posiadającego wiedzę pozwalającą ustalić poziom hałasu, infradźwięków, wibracji, promieniowania i innych czynników oddziaływania elektrowni wiatrowych zlokalizowanych na terenie gminy C. na jego nieruchomość oraz przeprowadzenie oględzin jego nieruchomości i nieruchomości, na których ustawione są turbiny wiatrowe w celu obserwacji oddziaływania elektrowni na jego nieruchomość.

Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy C. odmówił uchylenia decyzji własnej dnia [...] znak: [...] w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Zdaniem organu I instancji z załączonego do sprawy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz map akustycznych, jak i mapy pochodzącej z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W., z naniesionymi danymi dotyczącymi odległości pomiędzy elektrowniami wiatrowymi a nieruchomościami skarżącego wynika, że nieruchomość skarżącego położona w miejscowości S. 23 (nr ewid. działki 344/2) zlokalizowana jest w odległości 1793,26 m od elektrowni wiatrowej, oraz że normy hałasu określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. nr 120, poz. 826) nie zostały przekroczone w stosunku do działki 344/2. Potwierdza to chociażby pkt 2. 4, 3.1.4 i 11 raportu. Według Wójta również organy opiniujące i uzgadniające nie znalazły przeciwskazań do wydania decyzji. Organ I instancji nie uwzględnił wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z uwagi na to, że w sprawie nie wystąpiły wątpliwości wymagające wiadomości specjalnych. Dodatkowo Wójt nie zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy, iż w przedmiotowej sprawie interes prawny można wywodzić z art. 140 i 144 k.c. ponieważ, w ocenie organu, warunkiem zastosowania tego przepisu jest ustalenie, że mamy do czynienia z korzystaniem z nieruchomości ponad przeciętną miarę, a jest to inna przesłanka niż występująca w przedmiotowej sprawie.

W odwołaniu do tej decyzji S. G. zarzucił naruszenie:

1. art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 8 i art. 11 k.p.a., poprzez niewskazanie faktów i dowodów, które organ przyjął w uzasadnieniu decyzji w odniesieniu do oddziaływania hałasem a także w tym zakresie niewskazanie przepisów prawa, które były podstawą przyjęcia przez organ, że normy hałasu nie zostały przekroczone,

2. art. 77 § 4 k.p.a., poprzez niezakomunikowanie stronie o ustalonej normie hałasu, jeśli ta informacja stanowiła fakt znany organowi z urzędu,

3. art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji wyjaśnień dotyczących innych oddziaływań poza hałasem, wskazanych przez stronę,

4. art. 10 § 1 k.p.a., poprzez przedstawienie stronie jedynie niektórych dowodów zgromadzonych w sprawie,

5. art. 80 k.p.a., poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów przejawiającą się w tym, że organ zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji generalne twierdzenia oderwane od okoliczności przedmiotowej sprawy,

6. art. 84 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosku strony o powołanie biegłego, mimo, że w sprawie nie zostały ustalone poziomy oddziaływania turbiny wiatrowej na nieruchomość strony oraz przyjęcie, że ustalenie tych czynników nie wymaga wiadomości specjalnych,

7. art. 78 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. w związku z art. 84 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie żądania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, mimo że opinia ta miałaby dowodzić okoliczności mających znaczenie dla sprawy,

8. art. 78 § 2 k.p.a. w związku z art. 123 k.p.a., poprzez niezastosowanie tego przepisu, podczas gdy nieuwzględnienie żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego oraz dowodu z oględzin wymagało wydania postanowienia,

9. art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 78 § 1 k.p.a. w związku z art. 85 k.p.a., poprzez pominięcie wniosku strony o przeprowadzenie oględzin.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 2, art. 68, art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 1 Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności Unii Europejskiej, art. 140, 144 oraz art. 23 k.c., art. 17 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r. nr 192, poz. 1883).

Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji; przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów z opinii biegłego posiadającego wiedzę pozwalającą na ustalenie poziomu hałasu, infradźwięków, wibracji, promieniowania i innych czynników oddziaływania na nieruchomość położoną w miejscowości S. 23, powodowanych przez turbinę i pozostałe elektrownie zlokalizowane na terenie gminy C. oraz z oględzin albo zlecenie przeprowadzenia tego dowodu organowi

I instancji, a następnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy; a także dołączenie akt sprawy postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nr 2/2008.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 151 § 1 oraz w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej podstawę do działania właściwego organu administracji publicznej stanowią obecnie przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), obowiązującej od dnia 15 listopada 2008 r. Decyzja środowiskowa stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania została wydana w dniu [...], tj. pod rządami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. nr 25, poz. 150 ze zm.), dlatego oceny, czy skarżącemu przysługiwał przymiot strony w tym postępowania należy dokonać w oparciu o przepisy prawa stanowiące podstawę do wydania decyzji środowiskowej. Kolegium zauważyło, że w poprzednio obowiązującym stanie prawnym, na kanwie art. 45a ustawy - Prawo ochrony środowiska przyjmowano, iż przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji środowiskowej posiadają podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w zasięgu oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia. Podgląd ten – w opinii organu II instancji - zachował aktualność w obecnym stanie prawnym, tj. na gruncie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.).

Dalej SKO wskazało, że pojęcie strony w prawie administracyjnym zdefiniowane zostało w art. 28 k.p.a. i wyjaśniło odwołując się do orzecznictwa sądowoadministacyjnego, że źródłem interesu prawnego podmiotu w postępowaniu administracyjnym jest przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu administracji w związku z zamiarem zaspokojenia własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu.

Według Kolegium źródłem prawa materialnego stanowiącego postawę do wydawania decyzji środowiskowej (w niniejszej sprawie) są przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. nr 25, poz. 150 ze zm.) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy, w oparciu o które dokonywana jest ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Zatem przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej należało oceniać, w stosunku do podmiotów postępowania, w kontekście ewentualnych ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości, wynikających z konkretnego przepisu prawa administracyjnego. Jak podkreślił organ odwoławczy interes prawny w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej ma podmiot, który wykaże, iż wydanie decyzji stworzy po jego stronie ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, wynikające z konkretnych przepisów administracyjnego prawa materialnego. Jeżeli zatem planowane przez inwestora przedsięwzięcie powodować będzie emisje substancji lub energii, to kryterium oceny, czy podmiotowi będącemu właścicielem nieruchomości sąsiedniej przysługuje przymiot strony, będzie zakres oddziaływania tych emisji oraz ich szkodliwość dla środowiska, zaś oceny zakresu i szkodliwości oddziaływania tych emisji na nieruchomości sąsiednie należy dokonywać na gruncie prawa administracyjnego, w oparciu o przepisy prawa materialnego kształtujące dopuszczalne normy emisji do środowiska. Innymi słowy badaniu podlega zachowanie normatywnie przyjętych standardów jakości środowiska. Określone przepisami prawa materialnego normy jakości środowiska (np. normy hałasu, normy stężenia substancji wprowadzanych do powietrza i ziemi) stanowią punkt odniesienia do oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na bliższe i dalsze sąsiedztwo, także w kontekście ustalenia kręgu stron postępowania.

Następnie Kolegium wskazało, że przedmiotem kwestionowanej decyzji jest ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2 MW, średnicy wirnika około 90 m oraz wysokości zawieszenia wirnika (wysokości wieży) do 110 m, która miała zostać zlokalizowana na działce nr ewid. 65. Źródłem uciążliwości w przypadku tego rodzaju przedsięwzięcia może być hałas emitowany przez pracę generatora i szum obracających się skrzydeł wiatraka. Teren, na którym przewidziana została realizacja elektrowni wiatrowej jest terenem rolnym niezabudowanym (działka nr ewid. 65 o gruntach rolnych klasy RIVb, RVIa, RV, PslV), użytkowanym jako uprawy rolne, łąki i pastwiska, położonym w dalszej odległości od zabudowy zagrodowej okolicznych wsi: G. od północnego wschodu w odległości około 700 m, W. od północnego zachodu w odległości około 900 m oraz od południa w odległości około 500 m od H. i 1500 od S. (por. s. 2 karty informacyjnej, s. 9 raportu oraz zdjęcie satelitarne lokalizacji inwestycji na s. 9 raportu). Wokół planowanego przedsięwzięcia we wskazanej odległości znajdują się wyłącznie grunty rolne, które nie podlegają ochronie akustycznej (por. s. 15-16 raportu) w rozumieniu art. 113 ust. 2 pk1 lit. a-f ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. nr 25, poz. 150 ze zm.). Zdaniem Kolegium dla wspomnianych terenów ustawodawca określił dopuszczalne poziomy hałasu dla pory dziennej i dla pory nocnej, których wielkości określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. nr 120, poz. 826). Przeprowadzone przez autorów raportu obliczenia natężenia dźwięku emitowanego przez elektrownię wiatrową o parametrach technicznych odpowiadających planowanemu przedsięwzięciu wykazały, że dźwięk o natężeniu 45 dB dla pory nocnej oraz 40 dB dla pory dziennej (najbardziej restrykcyjny przewidziany w tabeli 1 załącznika do cyt. wyżej rozporządzenia, tj. dla terenów strefy ochronnej "A" w uzdrowiskach, terenów szpitali w miastach i poza miastem, terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, terenów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży oraz terenów domów opieki społecznej), rozciąga się wyłącznie na tereny rolne (por. izolinie poziomu dźwięku przedstawione na rys. 9, s. 21 raportu oraz rys. 10, s. 22 raportu). Oddziaływanie akustyczne planowanej elektrowni, w ocenie autorów raportu, nie naruszy standardów jakości akustycznej środowiska. Skoro więc najbliższa zabudowa zagrodowa znajdująca się w miejscowości H. oddalonej od planowanej elektrowni wiatrowej o około 500 m, nie pozostaje w zasięgu ponadnormatywnego oddziaływania akustycznego elektrowni, to tym bardziej nieruchomość skarżącego, oddalona o 1793,26 m (por. mapa z zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W., z naniesionymi danymi dotyczącymi odległości pomiędzy elektrowniami wiatrowymi a nieruchomościami skarżącego), nie pozostaje w zasięgu takiego oddziaływania. Z ustaleń raportu wynika również, że w rejonie miejscowości S. projektowane jest powstanie zespołu czterech elektrowni wiatrowych, wobec czego autorzy raportu przeprowadzili badania w zakresie akustycznego oddziaływania całego zespołu elektrowni. W rezultacie tych badań ustalono, że żaden z obszarów zabudowy zagrodowej nie znajduje się w zasięgu oddziaływania ponadnormatywnego hałasu emitowanego przez zespół elektrowni (por. rys. 12, s. 26 raportu oraz rys. 13, s. 27 raportu).

W następnej kolejności organ II instancji podkreślił, że polskie przepisy w zakresie ochrony przed hałasem zawierają jedynie normy dotyczące dźwięków w zakresie pasma słyszalnego, wobec czego brak jest możliwości sformułowania w decyzji środowiskowej odpowiednich, mających swoje umocowanie w normach, warunków dotyczących oddziaływania elektrowni wiatrowych poprzez wytwarzane w czasie ich pracy infradźwięki. Nieistnienie odpowiednich norm wyznaczających standardy środowiskowe w tym zakresie oznacza, że uznaniowe określenie w decyzji środowiskowej dopuszczalnych, w ocenie organu administracji, poziomów hałasu infradźwiękowego byłoby działaniem pozbawionym podstawy prawnej. Brak jest również możliwości przeprowadzania obiektywnie weryfikowalnych, mających referencyjny punkt odniesienia, metod prognozowania propagacji hałasu infradźwiękowego. Jak wynika z wyjaśnień Laboratorium Badawczego Akustyki Politechniki [...], zawartych w piśmie z dnia 2 maja 2012 r., stanowiącym odpowiedź na zapytanie Kolegium dotyczące metod badawczych pozwalających na określenie przewidywanego oddziaływania hałasu infradźwiękowego turbin wiatrowych, w Polsce nie ma referencyjnej metodyki obliczeniowej pozwalającej na określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko hałasu infradźwiękowego danego przedsięwzięcia, nie ma także referencyjnej metodyki wykonywania pomiarów hałasu infradźwiękowego w środowisku do celów kontrolnych, nie ma ponadto (na co wskazano już wyżej) standardów jakości środowiska akustycznego w odniesieniu do hałasu infradźwiękowego. W takiej sytuacji nie jest możliwe dokonanie oceny oddziaływania elektrowni wiatrowej na otoczenie w tym aspekcie oraz uwzględnienie jej wyników w celu ustalenia istnienia interesu prawnego po stronie skarżącego.

Kolegium zauważyło, że źródłem pola elektromagnetycznego w elektrowni wiatrowej jest generator i transformator, które usytuowane są we wnętrzu gondoli zawieszonej na szczycie wieży. W przypadku wieży o wysokości około 110 m (jak w przedmiotowej sprawie) gondola zawieszona będzie na takiej właśnie wysokości. Fale elektromagnetyczne generowane przez urządzenie gondoli zawieszone na takiej wysokości są w praktyce pomijalne jako czynnik szkodliwie oddziałujący na środowisko, ponieważ wypadkowe pola elektromagnetycznego przyjmują wartości dopuszczalne określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. nr 192, poz. 1883), (por. wytyczne Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w zakresie prognozowania oddziaływań na środowisko farm wiatrowych, autorstwa Macieja Stryjeckiego i Krzysztofa Mielniczuka, Warszawa 2011, s. 26-27). Projektowana elektrownia wiatrowa nie będzie również emitowała fal elektromagnetycznych przekraczających dopuszczalne wartości, co wynika z ustaleń raportu, ponieważ w otoczeniu elektrowni nie będą występowały pola elektryczne o natężeniu wyższym niż 10 kV/m i pola magnetyczne o wartościach wyższych niż 60 A/m (s. 33-34).

Wskazane wyżej okoliczności faktyczne prowadzą – zdaniem Kolegium - do wniosku, że działka o nr ewid. 344/2, stanowiąca własność skarżącego, położona w miejscowości S., nie znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej elektrowni. W takiej sytuacji faktycznej zakłóceniom i uciążliwościom, które skarżący obserwuje na swojej nieruchomości, trudno przypisać jakikolwiek związek z pracą elektrowni wiatrowej. Wskazane wyżej okoliczności faktyczne i prawne prowadzą do wniosku, że odwołującemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji środowiskowej. Jego nieruchomość nie pozostaje w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Skoro najbliższa zabudowa zagrodowa, oddalona około 500 m, znajduje się poza zasięgiem oddziaływania elektrowni wiatrowej usytuowanej w obrębie geodezyjnym [...], to tym bardziej nieruchomość skarżącego położona w odległości 1793,26 m, nie może znajdować się w zasięgu oddziaływania elektrowni wiatrowej.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium za niezasadne uznało zarzuty o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a. podkreślając, że w motywach zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał, iż w zakresie oddziaływania hałasu oparł się na danych wynikających z raportu oraz mapy akustycznej, które zweryfikował w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. nr 120, poz. 826). Powołał się również na ustalenia, których dokonał w toku wznowionego postępowania w oparciu o przedłożoną mapę pochodzącą z zasobu Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa [...], przedstawiającą usytuowanie elektrowni wiatrowych zlokalizowanych na terenie gminy C. w stosunku do działki nr 344/2, obręb [...] oraz zawierającą wyliczone odległości pomiędzy elektrowniami wiatrowymi a wskazaną działką.

Według organu odwoławczego błędny jest również zarzut naruszenia art. 77 § 4 k.p.a., ponieważ jak wyjaśniło Kolegium normy hałasu określają przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. nr 120, poz. 826), tj. aktu prawa powszechnie obowiązującego, adresowanego do wszystkich. Są więc lub mogą być znane wszystkim adresatom normy prawnej, a nie wyłącznie organowi administracji z racji wykonywanych funkcji. Wobec tego przepis art. 77 § 4 k.p.a. nie miał w tej sytuacji zastosowania, ponieważ informacje, których zakomunikowania domagał się skarżący nie dotyczą faktów znanych organowi z urzędu.

Za uzasadniony natomiast Kolegium uznało zarzut pominięcia w motywach decyzji wyjaśnień dotyczących innych oddziaływań poza hałasem, wskazanych przez stronę. Powyższe uchybienie zostało konwalidowane przez Kolegium, które rozpatrując sprawę ustosunkowało się do wszystkich wskazanych przez skarżącego oddziaływań w uzasadnieniu niniejszej decyzji.

W opinii Kolegium nie znajduje uzasadnienia w świetle zgromadzonych dowodów również zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., bowiem pismem z dnia 15 maja 2012 r. organ I instancji zawiadomił strony postępowania, w tym S. G., o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. Pismo doręczono odwołującemu w dniu 17 maja 2012 r. Odwołujący skorzystał z tej możliwości i w dniu 24 maja 2012 r. zapoznał się z aktami sprawy, co zostało stwierdzone w sporządzonej na tę okoliczność notatce służbowej.

Także zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. jest - według organu II instancji - całkowicie niezrozumiały, ponieważ organ I instancji uzasadniając swoje stanowisko wskazał na okoliczności faktyczne wynikające ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (powołanie się na ustalenia wynikające z raportu, mapy akustycznej oraz mapy z zasobów Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa [...]) i na ich postawie dokonał oceny prawnej prowadzącej do poprawnego wniosku, iż skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji.

Jako bezzasadne Kolegium oceniło ponadto zarzuty odnoszące się do nieuwzględnienia wniosków dowodowych strony dotyczących dopuszczenia dowodu z opinii biegłego oraz dowodu z oględzin działki skarżącego, wyjaśniając, że odmowa uwzględnienia żądania przeprowadzenia określonego dowodu nie musi być dokonana w formie postanowienia, ponieważ żaden przepis k.p.a. nie wymaga takiej formy działania organu administracji. Organ I instancji odmawiając uwzględnienia wniosków dowodowych prawidłowo umotywował swoje stanowisko w tym zakresie wskazując, że ocena położenia planowanego przedsięwzięcia w stosunku do nieruchomości skarżącego nie pozostawia wątpliwości, iż planowane przedsięwzięcie nie oddziałuje na nieruchomość skarżącego. Według organu II instancji okoliczności faktyczne, których wyjaśnienia żąda skarżący poprzez przeprowadzenie wnioskowanych przez niego dowodów, zostały już ponad wszelką wątpliwość wyjaśnione. Ponadto wnioski dowodowe skarżącego zostały zgłoszone w innym stanie faktycznym niż ten, który miał miejsce wówczas, gdy toczyło się postępowanie o wydanie decyzji środowiskowej. Obecnie elektrownia wiatrowa, będąca przedmiotem niniejszego postępowania, jest już eksploatowana, co wynika z materiału dowodowego sprawy i co potwierdza skarżący w odwołaniu. Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego oraz z oględzin nieruchomości skarżącego przebiegałoby w zupełnie innych okolicznościach faktycznych, niż istniejące w dacie wydania kwestionowanej decyzji, kiedy przedsięwzięcie nie było jeszcze zrealizowane. W postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej bada się wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko, a więc chodzi tu o przedsięwzięcie, które jeszcze nie zostało zrealizowane i którego wpływ na środowisko można ustalać wyłącznie w oparciu o dane techniczne urządzeń wchodzących w skład przedsięwzięcia. Wyniki tych ustaleń są jedynie prognozą w zakresie poszczególnych oddziaływań przedsięwzięcia, nie zaś rezultatem badania rzeczywistego wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Nie bez przyczyny ustawodawca przewidział możliwość nałożenia na inwestora w decyzji środowiskowej obowiązku wykonania analizy porealizacyjnej przedsięwzięcia, po to aby dokonać porównania rzeczywistego wpływu na środowisko zrealizowanego przedsięwzięcia z uwarunkowaniami na jakich dopuszczona została jego realizacja (art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko). Skarżący ponowił swój wniosek dowodowy w postępowaniu odwoławczym, jednakże Kolegium nie uwzględniło wniosku z przyczyn wyżej wskazanych uznając, że okoliczności, których wyjaśnienia domaga się skarżący, zostały już dostatecznie wyjaśnione, zaś przeprowadzenie wnioskowanych dowodów w zmienionym, stanie faktycznym sprawy nie doprowadzi do jej wyjaśnienia lecz do przedłużenia załatwienia sprawy. Zdaniem Kolegium również wniosek o dołączenie do akt sprawy akt postępowania w sprawie pozwolenia na budowę należało uznać za bezzasadny, ponieważ skarżący nie wskazał jaka okoliczność miała zostać wykazana w oparciu o te dokumenty, a nadto ustalenia poczynione w tym postępowaniu nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

Za nietrafne organ II instancji uznał również zarzuty naruszenia art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 2, art. 68, art. 77 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP, art. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 17 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, stanowiących prawną gwarancję podstawowych praw człowieka, jak również ochrony własności, ponieważ odwołujący nie wykazał, aby jego prawa w tym prawo własności doznało ograniczeń na skutek realizacji przedsięwzięcia, zaś argumenty przytoczone we wniosku nie przemawiają za jego naruszeniem.

Błędne według Kolegium było także stanowisko odwołującego, iż źródłem jego interesu prawnego są przepisy art. 23 k.c., art. 140 k.c. i art. 144 k.c. Wskazane przepisy prawa cywilnego nie mogą stanowić podstawy działania organu administracji w przedmiotowej sprawie, ponieważ odnoszą się do stosunków cywilnoprawnych. W postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej nie można dokonywać oceny przekroczenia przeciętnej miary zakłóceń na podstawie art. 144 k.c. Oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko - jak już wyżej wskazano - poddawane jest ocenie w oparciu o normy prawa administracyjnego określające szczegółowe warunki jakie powinno spełniać planowane przedsięwzięcie, aby jego realizacja była dopuszczalna z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska. Skoro więc wpływ planowanego przedsięwzięcia, w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji środowiskowej, oceniany jest przez pryzmat określonych w przepisach prawa administracyjnego dopuszczalnych norm emisji substancji i energii, to w oparciu o te same normy prawne winien być oceniany interes prawny podmiotów postępowania, w którym dokonywana jest ta ocena. Ograniczenia w zakresie emisji substancji i energii do środowiska wynikające z przepisów szczególnych ustanawiających normy emisji znajdują bowiem symetryczne odbicie w zakresie ochrony prawnej osób trzecich przed skutkami tych emisji. Zastosowanie przepisów art. 140 i art. 144 k.c. do oceny istnienia po stronie skarżącego interesu prawnego prowadziłoby będzie do naruszenia owej symetrii, ponieważ zakres ochrony własności przewidziany w ww. przepisach prawa cywilnego jest znacznie szerszy, niż ochrona wynikająca z odpowiednich przepisów prawa administracyjnego. Działania inwestora dotyczące planowanego przedsięwzięcia oraz ewentualne ograniczenia w tym zakresie nie mogą być oceniane przez pryzmat wymagań określonych w art. 140 i art. 144 k.c., lecz wyłącznie w oparciu o odpowiednie przepisy z zakresu ochrony środowiska. Te same przepisy z zakresu ochrony środowiska stanowią podstawę do oceny interesu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiednich. Powołany przez odwołującego art. 23 k.c. dotyczy ochrony dóbr osobistych człowieka wymienionych w tym przepisie. Odwołujący natomiast nie wykazał, aby którekolwiek z tych dóbr zostało naruszone na skutek usytuowania elektrowni wiatrowej w obrębie geodezyjnym [...].

Reasumując Kolegium stwierdziło, że S. G. nie posiada interesu prawnego związanego z wydaniem zaskarżonej decyzji, ponieważ nie jest właścicielem nieruchomości położonych w przewidywanym zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Skarżący nie wykazał, w sposób przekonujący, aby planowane przedsięwzięcie mogło mieć wpływ na sferę jego praw lub obowiązków regulowanych przepisami prawa. Przesłanki istnienia interesu prawnego nie może stanowić subiektywne przekonanie skarżącego o negatywnym wpływie planowanego przedsięwzięcia na środowisko, a w szczególności na warunki jego życia. Gdyby zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że planowane przedsięwzięcie oddziałuje na jego nieruchomość, to należałoby przyznać prymat subiektywnemu pojęciu interesu prawnego, co w istocie niweczyłoby wypracowaną przez doktrynę i orzecznictwo koncepcję interesu prawnego jako kategorii obiektywnej, rozumianej jako rzeczywista potrzeba ochrony interesu prawnego, dającego się obiektywnie stwierdzić i ocenić i godziłoby w istniejący porządek prawny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi S. G. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium i przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu oraz zwrot kosztów postępowania. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów:

- prawa materialnego:

1. art. 45a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska poprzez jego zastosowanie, podczas gdy przepis ten nie znajduje zastosowania;

2. art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, art. 1 Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego, art. 17 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej stanowiących o ochronie prawa własności, poprzez ich niezastosowanie przy ocenie, czy przysługiwał mu status strony w postępowaniu w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,

3. art. 68 ust. 1 Konstytucji RP, art. 23 Kodeksu cywilnego stanowiących o ochronie zdrowia i własności, poprzez ich niezastosowanie przy ocenie, czy skarżącemu przysługiwał status strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,

4. art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP stanowiącego o obowiązku ochrony środowiska, poprzez jego niezastosowanie przy ocenie, czy skarżącemu przysługiwał status strony w postępowaniu w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,

5. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez niezastosowanie jej przepisów przy ocenie, czy skarżącemu przysługiwał status strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;

- przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 149 § 2 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania mającego na celu rozstrzygnięcie istoty sprawy w postępowaniu po wznowieniu postępowania a jedynie ograniczenie się do oceny zasadności wydania pierwotnej decyzji środowiskowej, podczas gdy ponownie powinno zostać przeprowadzone postępowanie co do rozstrzygnięcia istoty sprawy i dopiero w jego efekcie wydana decyzja,

2. art. 28 k.p.a., poprzez przyjęcie, że skarżący nie posiadał przymiotu strony,

3. art. 84 k.p.a. w zw. z art. 149 § 2 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosku strony o powołanie biegłego, mimo że w sprawie nie zostały ustalone aktualne poziomy oddziaływania turbiny wiatrowej na nieruchomość skarżącego, a tym samym niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych, mających wpływ na ustalenie kręgu stron postępowania o wydanie decyzji środowiskowej,

4. art. 78 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie żądania strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, mimo że opinia ta miałaby dowodzić okoliczności mających znaczenie dla sprawy,

5. art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 85 k.p.a. poprzez pominięcie wniosku strony o przeprowadzanie dowodu z oględzin, a tym samym niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych, mających wpływ na ustalenie kręgu stron postępowania o wydanie decyzji środowiskowej,

6. art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów przejawiającą się w tym, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało oparte na dowodach zgromadzonych w postępowaniu o wydanie pierwotnej decyzji środowiskowej, a które straciły aktualność przede wszystkim w zakresie natężenia oddziaływania negatywnych czynników na nieruchomość skarżącego.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, a więc jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b); albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przeciwnym wypadku, stosownie do treści art. 151 p.p.s.a., skargę należy oddalić.

W ocenie Sądu, przy wydaniu kwestionowanej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów, które w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skutkować winno jej uchyleniem.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy C. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie energii wiatrowej o mocy 2,0 MW wraz z urządzeniami towarzyszącymi na działce o nr ewid. 65 w obrębie [...].

Na wstępie należy wskazać, że każda decyzja ostateczna, zgodnie z zasadą ogólną, trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.), podlega szczególnej ochronie w celu zapewnienia stabilności stosunków prawnych, co w konsekwencji stanowi ochronę praw nabytych adresatów tej decyzji. Z tego też względu wzruszenie decyzji ostatecznej może mieć miejsce jedynie w przypadkach ściśle określonych w przepisach prawnych - bez możliwości korzystania z wykładni rozszerzającej przy interpretacji tych przepisów.

Zgodnie z regulacją art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyla się decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi się istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania oparto o przesłankę ujętą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a zatem w takiej sytuacji przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji podejmuje czynności zmierzające do oceny dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego: bada czy decyzja jest ostateczna, czy wnioskodawca powołał przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz czy zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie postępowania (art. 148 k.p.a.). W razie ustalenia, iż powyższe trzy przesłanki zezwalają na wszczęcie postępowania wznowieniowego organ wznawia postępowanie postanowieniem, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.): dopiero na tym etapie organ może badać czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, a w razie pozytywnego ustalenia w dalszej kolejności bada, czy treść decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania odpowiadać będzie w swej treści decyzji ostatecznej.

W sprawie organ zbadał termin do złożenia podania o wznowienie postępowania, ustalił iż decyzja była ostateczną, a skarżący wskazał podstawę prawną, wynikającą z art. 145 § 1 k.p.a. Prawidłowo ocenił, iż dopuszczalne było wznowienie postępowania, a po wydaniu postanowienia w tym przedmiocie zbadał interes prawny S. G. do występowania w sprawie, w charakterze strony.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią przepisu art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zajmował się wykładnią przepisu art. 28 k.p.a. i analizował zagadnienie "przymiotu strony" w postępowaniu administracyjnym. Linia tego orzecznictwa jest w zasadzie jednolita, ugruntowana i prowadzi do wniosku, że stroną postępowania administracyjnego może być wyłącznie podmiot, który wykaże swój interes prawny w rozstrzygnięciu konkretnej sprawy. W wyroku z dnia 27 września 1999 roku w sprawie o sygn. akt IV SA 1285/98 (opublikowany: LEX nr 47898) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że: "(...) mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania (art. 28 k.p.a.). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (...)".

Należy zatem stwierdzić, że interes prawny ma charakter materialnoprawny. Oparty jest na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu prawnego (vide wyrok NSA z dnia 27 września 2001 roku, w sprawie o sygn. akt I SA 2326/00, opublikowany: LEX nr 54528).

Pojęcie interesu prawnego może być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Musi zatem rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (vide: wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1998 roku, w sprawie o sygn. akt IV SA 1106/97, opublikowany: LEX nr 43360; wyrok NSA z dnia 13 marca 2002 roku, w sprawie o sygn. akt IV SA 2085/98, opublikowany: LEX nr 55752).

Istotnym, w niniejszej sprawie, ze względu na oddziaływanie środowiskowe, jest badanie zgodności planowanej inwestycji z wymogami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. nr 120, poz. 826). Rozporządzenie to określa zróżnicowane dopuszczalne poziomy hałasu, określone wskaźnikami hałasu, dla różnych rodzajów terenów, poziomy hałasu z uwzględnieniem rodzaju obiektu lub działalności będącej źródłem hałasu oraz okresy, do których odnoszą się poziomy hałasu, jako czas odniesienia. Dla terenów zabudowy zagrodowej, bowiem na tego rodzaju terenie jest planowana inwestycja i takie przeznaczenie ma działka skarżącego, dopuszczalny poziom hałasu, w przedziale czasu odniesienia równym jednej najmniej korzystnej godzinie nocy wynosi 45 dB, a w przedziale czasu odniesienia równym ośmiu najmniej korzystnym godzinom dnia, kolejno po sobie następującym, 55 dB. Zgodnie natomiast z treścią art. 144 ustawy Prawo ochrony środowiska, eksploatacja instalacji (do której, w myśl art. 3 pkt 6 ustawy Prawo ochrony środowiska zaliczyć należy elektrownię wiatrową) powodująca m.in. emisję hałasu nie powinna, z zastrzeżeniem ust. 3 (odnoszącego się do obszarów ograniczonego użytkowania), powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza trenem, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny.

W rozpoznawanej sprawie Kolegium wywiodło, iż określone w raporcie oddziaływania spornej elektrowni na środowisko wielkości dopuszczalnego poziomu hałasu są całkowicie zgodne z wymogami tego rozporządzenia. W istocie taki wniosek wypływa z załączonego do akt sprawy raportu. Z załącznika graficznego wynika, że działki skarżącego zlokalizowane są poza granicami obszaru oddziaływania przedsięwzięcia, objętego poziomem hałasu ponad dopuszczalne normy (wskazane wyżej normy 45dB i 55dB). Najbliższa zabudowa zagrodowa, znajdująca się w miejscowości H. jest oddalona od planowanej elektrowni o 500 m i pozostaje poza zasięgiem ponadnormatywnego oddziaływania akustycznego elektrowni. Natomiast działka skarżącego nr ewid. 344/2, oddalona o 1793,26 m nie pozostaje w zasięgu oddziaływania, ani tego przedsięwzięcia, ani też projektowanego zespołu czterech elektrowni, co do którego przeprowadzono badania i wyniki zawarto w raporcie.

Jak słusznie zauważył organ, co zostało również potwierdzone w opinii Laboratorium Badawczego Akustyki Politechniki [...], brak jest obecnie referencyjnej metodyki obliczeniowej pozwalającej na określenie oddziaływania w środowisku hałasu infradźwiękowego. Tym samym brak jest standardów jakości środowiska akustycznego w odniesieniu do takiego hałasu, tzn. nie ma określonych dopuszczalnych poziomów hałasu infradźwiękowego w środowisku. Polskie przepisy w zakresie ochrony przed hałasem zawierają jedynie normy dotyczące dźwięków w zakresie pasma słyszalnego, do czego odniósł się już Sąd we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia. Skoro zatem ocena interesu prawnego w postępowaniu środowiskowym winna następować w odniesieniu do konkretnych standardów ochrony środowiska wynikających z przepisów prawa materialnego, to brak takich przepisów wyklucza możliwość powoływania się na istnienie interesu prawnego w tym zakresie.

Organ analizował również oddziaływanie elektrowni wiatrowej w zakresie emitowania pola elektromagnetycznego. Badał zgodność planowanej inwestycji z wymogami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. nr 192, poz. 1883). Źródłem pola elektromagnetycznego w elektrowni wiatrowej jest generator i transformator, które usytuowane są w gondoli zawieszonej na wysokości ok. 110 m. Projektowana elektrownia wiatrowa, jak słusznie zauważył organ i co znajduje swe potwierdzenie w ustaleniach raportu, nie będzie emitowała fal elektromagnetycznych przekraczających dopuszczalne wartości wskazane w § 2 rozporządzenia. W otoczeniu elektrowni nie będą bowiem występowały pola elektryczne o natężeniu wyższym niż 10 kV/m i pola magnetyczne o wartościach wyższych niż 60 A/m. Nie było więc podstaw do uznania, by następowało oddziaływanie elektromagnetyczne w stosunku do nieruchomości skarżącego.

Powyższe wnioski mają przemożny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem skoro nieruchomość skarżącego nie jest zagrożona ponadnormatywnym oddziaływaniem, to niepodobna uznać, że w stosunku do skarżącego zaistniała potrzeba ochrony prawnej. Nie można zatem przyjąć, iż S. G. przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej wraz z urządzeniami towarzyszącymi na działce o nr ewid. 65, obręb [...], gm. C., a zakończonym ostateczną decyzją Wójta Gminy C. z dnia [...]. Zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. nie może więc być uznany za trafny.

W świetle przedstawionych analiz i badań organu, za słuszny też należy uznać wniosek o braku podstaw do prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w trybie art. 84 i 85 k.p.a., zwłaszcza że okoliczności wskazane przez skarżącego zostały już dostatecznie wyjaśnione innymi dowodami. A żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 k.p.a.).

Organ zasadnie odniósł badanie ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości wnioskodawcy do prawa podmiotowego publicznego regulującego wymogi jakie powinna spełniać planowana inwestycja, aby jej realizacja była dopuszczalna z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska. Opierając się na przepisach ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (DZ. U nr 199, poz. 1227, ze zm.) oraz ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm.), a także przywoływanych wyżej rozporządzeń wykonawczych, nie stwierdził ponadnormatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na nieruchomość skarżącego.

Podkreślić należy, że organ zasadnie też wskazywał, iż nie opierał swojego rozstrzygnięcia w sprawie o normę art. 45a Prawa ochrony środowiska, a odwoływał się jedynie do ukształtowanego w poprzednio obowiązującym stanie prawnym orzecznictwa i stanowiska doktryny, odnoszącego się do przymiotu strony w sprawach o wydanie decyzji środowiskowej. Przy czym, zwrócić należy uwagę, że przytaczane przez organ poglądy w istocie odnosiły się do unormowania art. 46a Prawa ochrony środowiska, nie jak organ mylnie wskazał "art. 45a", gdyż taka jednostka redakcyjna w tym akcie pranym nigdy nie występowała. Z tych też względów, zarzut naruszenia art. 45a Prawa ochrony środowiska, nie mógł być uznany za zasadny.

Udział skarżącego w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją środowiskową nie był więc uzasadniony, ani wyżej wskazanymi przepisami prawa administracyjnego, ani też nie wynikał z potrzeby ochrony jego praw majątkowych, gwarantowanych art. 140 k.c. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby postępowanie to dotyczyło bezpośrednio korzystania i rozporządzania przedmiotem własności podmiotu wnioskującego, a więc również zakłóceń w tym korzystaniu ponad przeciętną miarę, o którym mówi przepis art. 144 k.c. Skarżący nie wskazał też, by jego dobra osobiste, chronione z mocy art. 23 k.c. były zagrożone ingerencją ze strony organów władzy publicznej w tej sprawie.

Zarzuty skarżącego oparte na naruszeniu przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 2, art. 68, art. 77 ust. 1 i 2 oraz przepisu art. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, czy art. 17 ust. 1 Karty Praw Podstawowych są chybione, bowiem zarówno Konstytucja jak i powoływane akty prawa Unii Europejskiej nie mogą być powoływane, jako samoistne źródło praw jednostki. Postanowienia ogólnych zasad ustrojowych znajdują konkretyzację w ustawach zwykłych. Formą bezpośredniego stosowania ogólnych zasad ustrojowych zawartych w Konstytucji jest współstosowanie interpretacyjne tego rodzaju norm, gdy organ stosujący prawo ustala jego znaczenie biorąc pod uwagę zarówno normę ustawową jak i odpowiednią normę Konstytucji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2010 r., I OSK 1738/09, Lex 745158). Skarżący nie wskazał też konkretnie, w czym upatruje naruszenie tych norm, w szczególności w jaki sposób wywodzi na ich podstawie swój indywidualny interes prawny.

Wbrew twierdzeniom skargi, organ w ramach postępowania prowadzonego co do przyczyn wznowienia, w myśl art. 149 § 2 k.p.a., dokonał wyczerpującej i wnikliwej oceny materiału dowodowego, rzetelnie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącego, co znalazło odzwierciedlenie w treści zaskarżonej decyzji. A co niezasadnym czyni zarzuty naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 8 i art. 9 k.p.a.

Podsumowując, przeprowadzona przez organ analiza materiału dowodowego w sposób przekonywujący wykazała, że sporna inwestycja nie będzie oddziaływać na nieruchomość skarżącego, a tym samym za prawidłowe uznać należało stanowisko, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu środowiskowym. Nie był on zatem legitymowany do skutecznego domagania się wzruszenia ostatecznej decyzji z dnia [...] we wznowionym postępowaniu. Brak przymiotu strony oznaczał zaś, że decyzja ta nie była obarczona wadą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), Sąd orzekł o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.

LS