Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 711/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 28, art. 77, art. 80, art. 127
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 71 ust. 1 pkt 1, art. 74, art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: § 2 ust. 1 pkt 47, § 2 ust.2 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 213 poz 1397
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M.K. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...] Burmistrz, na podstawie art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art 80, art. 82 ust. 1 pkt 1, 2, ust. 3 i art. 85 ust. 1, 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013r. poz., 1235 ze zm. – określanej dalej jako u.u.i.ś.), § 2 ust. 2 pkt 1 w związku z § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213 poz. 1397 ze zm. - określanego dalej jako rozporządzenie RM z dnia 9 listopada 2010r.), w zw. z art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 23 ze zm. – określanej dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku A Sp. z o. o., ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą "Zmiana maksymalnej rzędnej składowania dla istniejącego składowiska odpadów w [...]".

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł, oprócz Europejskiego Centrum Monitorowania i Ochrony Środowiska, M.K., który zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 80 ust. 2 u.u.i.ś. poprzez wydanie decyzji dla przedsięwzięcia niezgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego na podstawie niekompletnego raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Wskazując na powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Pismem z dnia [...] lutego 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało Burmistrza do wyjaśnienia na jakiej podstawie i w oparciu o jakie dokumenty znajdujące się w aktach przedmiotowej sprawy organ przyjął, że M.K. przysługuje status strony w tym konkretnym postępowaniu. Organ został zobowiązany do wskazania jakie podjął czynności w celu ustalenia, że wyżej wymienionemu przysługuje status strony oraz w oparciu o jakie konkretne dowody, które znajdują się w aktach sprawy poprzez ich powołanie i okoliczności z nich wynikające, dokonał tych ustaleń.

Jednocześnie Kolegium wezwało M.K. do wskazania i wykazania swojego interesu prawnego, tj. prawa do bycia stroną w przedmiotowym postępowaniu.

W odpowiedzi na wezwanie Burmistrz w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. wyjaśnił, że uznał M.K. za stronę przedmiotowego postępowania na podstawie wniosku o uznanie go za stronę oraz miał na uwadze wskazówki Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., znak [...] wydanej na okoliczność orzekania w sprawie odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] października 2008 r., znak: [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie linii sortowni odpadów na terenie czynnego składowiska odpadów innych niż niebezpieczne w [...], na terenie działki ewidencyjnej [...], a także wcześniejsze postępowania dotyczące składowiska, w których M.K. również był stroną ze względu na wykazanie swojego interesu prawnego polegającego m. in. na ograniczeniu w uprawach na skutek eksploatowania składowiska odpadów, znajdującego się w bliskim sąsiedztwie z działkami należącymi do niego.

Pismem z dnia [...] marca 2016 r M.K. wyjaśnił, że jego interes prawny wynika z immisji, których źródłem jest składowisko odpadów i które oddziałują na jego nieruchomości (bez wskazania jakie i gdzie są położone). Natomiast do immisji zaliczył odory, których źródłem jest składowisko, jak i odpady rozwiewane na nieruchomości sąsiednie. W ocenie strony wydłużenie okresu oddziaływania immisji na sąsiednie nieruchomości, w tym także na jego nieruchomość oznacza, że właściciele tych nieruchomości mają interes prawny w niniejszym postępowaniu i należy ich uznać za jego stronę.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Europejskiego Centrum Monitorowania i Ochrony Środowiska, uchyliło decyzję Burmistrza z dnia [...] stycznia 2016 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na braki raportu w zakresie racjonalnego wariantu alternatywnego wymaganego przez art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., opisu krajobrazu, w którym dane przedsięwzięcie ma być zlokalizowane, analizy oddziaływania odorowego inwestycji na zdrowie i życie ludzkie, mimo braku określenia w obecnym stanie prawnym parametrów wielkości i steżęń substancji zapachowych, analizy możliwych konfliktów społecznych z tym związanych. W powyższej decyzji organ odwoławczy podkreślił również, iż nie sposób zgodzić się z twierdzeniem raportu, iż planowane przedsięwzięcie nie spotęguje obecnego oddziaływania instalacji na środowisko, a jedynie zostanie wydłużony czas jej eksploatacji do momentu osiągnięcia wyznaczonych rzędnych geodezyjnych, a także, iż planowane przedsięwzięcie nie wpłynie na ilość powstających i ujmowanych przez system drenarski odcieków. Ponadto organ zwrócił uwagę na sprzeczność raportu w którym stwierdzono, iż dotychczasowe badania prowadzone na terenie instalacji wykazują, iż występują przekroczenia poza granicami zakładu dopuszczalnych zanieczyszczeń do powietrza oraz hałasu do środowiska. Skoro więc badania były przeprowadzane na terenie instalacji, czyli na terenie inwestycji, to nie mogły dotyczyć obszaru poza granicami zakładu przy przyjętym założeniu, że oddziaływanie planowanej inwestycji nie wykracza poza teren inwestycji, chyba że jest inaczej, wówczas jednak winna podlegać weryfikacja mapa, stanowiąca załącznik do wniosku ( art. 74 ust. 3 a u.u.i.ś.) z przewidywanym obszarem, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. W kontekście powyższych uwag Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż raport w zakresie powyższych niejasnych i pominiętych kwestii powinien zostać uzupełniony, a tym samym organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 7, 77§ 1 i 107 § 3 k.p.a.

Rozpatrując natomiast odwołanie M.K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28 k.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołując się na treść art. 127 k.p.a., wskazał, że tylko stronie postępowania administracyjnego przysługuje prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w tej sprawie. Stroną zaś danego postępowania administracyjnego może być wyłącznie osoba, o której prawach lub obowiązkach organ rozstrzyga w danej sprawie w drodze decyzji albo osoba, na której prawa lub obowiązki będzie miała wpływ decyzja organu rozstrzygająca o sferze praw lub obowiązków innej osoby.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za chybione i błędne stanowisko organu I instancji, że sam fakt uznania M.K. za stronę w innych toczących się postępowaniach dotyczących, co prawda również inwestycji na terenie istniejącego składowiska odpadów, ale innych niż przedmiotowa, o innym charakterze, zasięgu, automatycznie przesądza o uznaniu go za stronę w przedmiotowej sprawie. Wskazania organu odwoławczego w powołanej przez Burmistrza decyzji dotyczyły bowiem innej sprawy i organ nie mógł się na nie powołać w niniejszym postępowaniu, bez zbadania interesu prawnego odwołującego do bycia stroną w tym konkretnym postępowaniu, które prowadził i którego dotyczy rozpatrywana sprawa.

Organ odwoławczy podkreślił, że rozpatrując przedmiotową sprawę należy zbadać, czy odwołującemu przysługuje przymiot strony w tym konkretnym postępowaniu oraz czy strona wykazała swój interes prawny do bycia stroną w tym właśnie postępowaniu, którego nie można nadto utożsamiać z interesem faktycznym i subiektywnymi odczuciami odwołującego odnośnie rzekomego wpływu planowanej do realizacji inwestycji na jego prawa lub obowiązki. Działki, których właścicielem jest M.K., o nr [...] i nr [...] znajdują się w znacznej odległości od terenu inwestycji i są położone znacznie dalej niż działki pozostałych stron postępowania. Są to nadto działki rolne, niezabudowane. W ocenie organu odwoławczego realizacja planowanej inwestycji, nie będzie miała negatywnego wpływu na nieruchomości odwołującego, które nie znajdują się nadto w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Co prawda z akt sprawy wynika, że oddziaływanie planowanej do realizacji inwestycji zamyka się w granicach terenu, na którym ma być ona realizowana (istniejące i funkcjonujące składowisko odpadów), jednakże nawet gdyby przyjąć, że oddziaływanie odorowe poza te granice może wykraczać, nie można uznać, że oddziałuje negatywnie na rolniczo wykorzystywane działki odwołującego, które nie są działkami zabudowanymi budynkami mieszkalnymi i ma tym samym jakikolwiek wpływ na ograniczenie prawa do korzystania z nieruchomości przez M.K.. W szczególności, że sam odwołujący takiego wpływu w odniesieniu do konkretnej planowanej do realizacji inwestycji - nie wykazał, a samo składowisko odpadów, na którego terenie ma być realizowana inwestycja, od dawna już funkcjonuje.

Z przytoczonej zaś przez odwołującego argumentacji wynika, że posiada on jedynie interes faktyczny w rozpatrzeniu tej sprawy, polegający na subiektywnej ocenie potencjalnych zagrożeń i niedogodności związanych z lokalizacją planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego (w istocie odnoszących się nadto nie do przedmiotowej inwestycji, lecz już istniejącego i funkcjonującego składowiska odpadów). Ponieważ interes faktyczny (np. subiektywne odczucie odwołującego) nie jest tożsamy z interesem prawnym, zdaniem Kolegium M.K. nie może prawnie skutecznie domagać się rozpoznania jego odwołania od przedmiotowej decyzji Burmistrza.

Organ odwoławczy podkreślił, że z załączonej przez wnioskodawcę mapy, o której mowa w art. 74 ust. 1 pkt 3 i 3a u.u.i.ś., jak również z treści znajdującej się w aktach sprawy Karty informacyjnej o planowanym przedsięwzięciu wynika, że obszar oddziaływania planowanej do realizacji inwestycji jaką jest podwyższenie rzędnej składowiska - pokrywa się z terenem realizacji planowanej inwestycji. Przedmiotowa w sprawie inwestycja ma być realizowana w obszarze istniejącego i funkcjonującego Zakładu Zagospodarowania Odpadów zlokalizowanego w miejscowości [...] na działce nr [...]. Od południowych i zachodnich granic, teren Zakładu otoczony jest rozległymi obszarami leśnymi. Na północny-zachód od zakładu zlokalizowana jest oczyszczalnia ścieków. W pozostałej części omawiany teren sąsiaduje z polami uprawnymi. Ogólnikowe zaś stwierdzenia odwołującego dotyczące rzekomego naruszenia prawa własności przysługującego mu do nieokreślonych i nie wskazanych przez niego samego nieruchomości rolnych bez jakiegokolwiek odniesienia tego interesu do sfery prawnej, w ocenie organu odwoławczego nie czynią zadość wymogom wynikającym z przepisów prawa. Interes prawny winien być wywiedziony z norm prawa materialnego, a dla ustalenia, czy danej osobie, w danym postępowaniu przysługuje legitymacja procesowoadministracyjna, czy też nie, koniecznym jest wskazanie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego może ta konkretna osoba (tu odwołujący) skutecznie żądać czynności organu z uwagi na swoje uprawnienie lub obowiązek) wypływające z tej normy prawnej. Ponadto cechami interesu prawnego jest to, że musi być on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie będzie znajdowało potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Powyższe okoliczności nie zostały w przedmiotowej sprawie wykazane przez odwołującego.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożył M.K., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, iż postępowanie nie dotyczy interesu prawnego skarżącego i skarżący nie jest stroną postępowania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu odwoławczego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

M.K. podniósł, że jest stroną przedmiotowego postępowania, albowiem jest właścicielem nieruchomości położonej w bezpośrednim sąsiedztwie zakładu i na tej nieruchomości mieszka. Skarżący i jego rodzina na co dzień odczuwają negatywne skutki działalności zakładu: plaga szczurów, odór gnijących śmieci, odpady rozwiewane przez wiatr po okolicy. Dodatkowo zgodnie z decyzją Burmistrza hałda odpadów miałaby wzrosnąć o 4 metry z obecnych 7, czyli o ponad połowę. Oznaczałoby to jeszcze większy wzrost objętości składowanych odpadów, a tym samym intensyfikację oddziaływania zakładu na otoczenie. Wyższa hałda odpadów stałaby się też elementem trwale szpecącym krajobraz. Z tego względu wydanie decyzji ma bardzo istotny wpływ na życie skarżącego, na jego prawo do życia w czystym środowisku, prawo do ochrony zdrowia, prawo do poszanowania życia prywatnego oraz prawo do użytkowania swojej nieruchomości w sposób niezakłócony i wolny od immisji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło skarżącemu prawa do bycia stroną postępowania wbrew stanowisku organu I instancji rozpoznającemu sprawę merytorycznie, co jest nader zaskakujące. Kolegium zadziałało przy tym w sposób zdecydowanie zbyt pochopny. Skoro organ I instancji uznał skarżącego za stronę, to miał on prawo uważać, że jest stroną i że nie musi tego w żaden dalszy sposób udowadniać. Jeżeli Kolegium jako organ odwoławczy powzięło wątpliwości w tym zakresie, to powinno wyjaśnić je z własnej inicjatywy we własnym zakresie i w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie dowodowe z urzędu. Kolegium jednakże zaniechało takiego działania i ograniczyło się do stwierdzenia, że skarżący nie wykazał swojego interesu prawnego. Zdaniem skarżącego stanowisko Kolegium jest błędne. Na potwierdzenie powyższego strona powołała się na orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych.

Jednocześnie skarżący zauważył, że w przedmiotowej sprawie teren oddziaływania na środowisko nie został prawidłowo ustalony, na co zwróciło uwagę samo Kolegium w innej decyzji dotyczącej tego samego przedsięwzięcia o nr [...]. Kolegium ustaliło, że badania prowadzone na terenie instalacji nie mogły dotyczyć obszaru zewnętrznego przy przyjętym założeniu, że oddziaływanie planowanej inwestycji nie wykracza poza jej teren. W związku z tym wyrażona została wątpliwość, czy teren, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie został wyznaczony prawidłowo. Jeżeli tak, to nie można wykluczyć skarżącego jako strony postępowania przed ostatecznym wyjaśnieniem tej kwestii, albowiem od jej wyjaśnienia zależeć będzie krąg stron postępowania. Skarżący podkreślił, że postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest postępowaniem szczególnym. Dotyczy ono ustalenia warunków realizacji przedsięwzięć istotnie oddziałujących na środowisko naturalne. W związku z tym szczególną wagę należy przywiązywać do prawidłowego ustalenia kręgu stron tego postępowania, a pojęcie interesu prawnego należy na jego gruncie rozumieć szeroko. Planowane przedsięwzięcie oddziałuje nie tylko na teren bezpośrednio z nim graniczący, ale także na cały obszar wokół instalacji. Jest to oddziaływanie wieloaspektowe, obejmujące immisje różnego rodzaju. Przedsięwzięcie takie prowadzi do istotnego przekształcenia środowiska naturalnego. W związku z tym każdy, kto zamieszkuje lub posiada nieruchomość w obszarze środowiska objętym tym oddziaływaniem ma interes prawny w postępowaniu i jest jego stroną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przywołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty (w tym decyzje, postanowienia) nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.).

Podkreślenia jednocześnie wymaga, że wojewódzki sad administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.) i co do zasady, wyrokuje na postawie akt sprawy, opierając się o stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że podstawą orzekania jest cały materiał dowodowy sprawy, zgromadzony przez organy administracji publicznej w postępowaniu w obu instancjach, zakończonym zaskarżonym aktem.

Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu skutkującym koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie pozostaje jedynie ocena legalności umorzenia - wszczętego przez skarżącego M.K. - postępowania odwoławczego, zakończonego zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2016 r., Nr [...]. Oznacza to, iż poza zainteresowaniem Sądu pozostaje prawidłowość decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie środowiskowych uregulowań realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Zmiana maksymalnej rzędnej składowania dla istniejącego składowiska odpadów w [...]". Analizując argumenty zaskarżonej decyzji nie sposób zgodzić się z zaprezentowanym przez organ odwoławczy stanowiskiem. Wprawdzie prawidłowo wywodzi organ, iż stosownie do art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji odwołanie służy wyłącznie stronie tego postępowania. Złożenie więc odwołania obliguje organ do zbadania, czy jego autor jest stroną danego postępowania. W przypadku negatywnej odpowiedzi na to pytanie, właściwą formą orzeczenia organu II instancji jest decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., bez rozpoznania sprawy co do jej istoty. Co do zasady, prawidłowo wywodzi organ w tym zakresie, iż w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia krąg stron takiego postępowania ustala się na zasadach ogólnych.

Przedmiotem sporu jest w istocie legitymacja procesowa strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja ta jest podejmowana w postępowaniu administracyjnym związanym z oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a jej podstawy materialne, procesowe i kompetencyjne regulują przepisy art. 71-87 u.u.i.ś. To zatem z tej ustawy wynikać powinien przede wszystkim interes prawny pozwalający na przyjęcie, iż określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie świadczące o jego interesie prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. Przepis art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b u.u.i.ś. stanowi o obowiązku określenia przez właściwy organ w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, warunków wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Ograniczenia te są możliwe do sformułowania, gdyż do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć: w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko - raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku gdy wnioskodawca wystąpił o ustalenie zakresu raportu w trybie art. 69 - kartę informacyjną przedsięwzięcia (art. 74 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś.), w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko - kartę informacyjną przedsięwzięcia ( art. 74 ust.1 pkt 1 u.u.i.ś. ) oraz poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie ( art. 74 ust.1 pkt 3 u.u.i.ś. ).

Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 pkt 1 u.u.i.ś.) oraz dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś. ). W niniejszej sprawie mieliśmy do czynienia z tym pierwszym rodzajem przedsięwzięcia, a to w związku z treścią § 2 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia RM z dnia 9 listopada 2010 r.

Okolicznością istotną z punktu widzenia prawa materialnego jest więc oddziaływanie inwestycji na środowisko. Dla ustalenia stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, innych, niż wnioskodawca (podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 73 ust. 1 u.u.i.ś.), konieczne jest zatem prawidłowe ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Z przywołanych przepisów art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b u.u.i.ś. wynika, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy (por. K. Gruszecki, U.u.i.ś. Komentarz, LEX 2013, teza 4 i 5 do art. 73 ). Normy i ich ewentualne przekroczenia mają znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie dla posiadania przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stroną analizowanego postępowania jest więc właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia. Poza zakresem rozważań w niniejszej sprawie pozostawić należy inne tytuły do władania nieruchomością, gdyż skarżący powołuje się na tytuł własności działek. Tym samym podstawowym kryterium decydującym o uznaniu za stronę właściciela nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji jest stwierdzenie, że na ową nieruchomość rozciąga się oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia. Zazwyczaj oddziaływanie dotyczy nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji, aczkolwiek nie musi to pozostawać regułą. Istotne znaczenie ma bowiem charakter, rozmiar planowanego przedsięwzięcia, a nadto inne czynniki, które wpływać mogą na zakres przestrzenny oddziaływania, w szczególności oddziaływania szkodliwego bądź uciążliwego. W tym sensie o interesie prawnym tego podmiotu świadczy także prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 i art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny – Dz. U. z 2016 r., poz. 380 – określanej dalej jako k.c.( por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 108/12).

Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W świetle wypracowanego stanowiska sądów administracyjnych i doktryny nie ma wątpliwości, iż interes prawny musi mieć swoje źródło w konkretnym przepisie prawa materialnego. Oznacza to, iż musi istnieć związek pomiędzy normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, przejawiający się w tym, że norma ta może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu. Jeśli dana norma prawna nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę prawną danego podmiotu, to nie można mówić o tym, że ma ona interes prawny ( por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1083/10, Lex nr 744927; wyrok WSA w Kielcach z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 234/11, Lex nr 795664). Istotne jest, iż ustalając interes prawny wynikający z konkretnego przepisu prawa materialnego, ustawodawca nie ograniczył dziedzin prawa, z których przepisy takie wywodzą się. Oznacza to, iż taki interes prawny można wyprowadzić nie tylko z przepisów prawa administracyjnego, ale i z prawa cywilnego, czy gospodarczego. Źródło takiego interesu nie jest jednolite i tożsame w każdej sprawie, gdyż przedmiot konkretnego postępowania administracyjnego może być różnorodny. Nie można zatem stworzyć zamkniętego katalogu przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które w konkretnej sprawie administracyjnej będą stanowiły źródło takiego interesu prawnego ( por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 3 lipca 2013 r. , sygn. akt II SA/Bd 339/13). Oceniając występowanie interesu prawnego należy ustalić, czy planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na teren nieruchomości sąsiednich, niezależnie od tego, czy oddziaływanie to mieści się w standardach jakości środowiska lub standardach emisyjnych ( por. wyroki NSA z dnia 18 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1459/12, z dnia 15 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 109/12 i II OSK 109/12

Jak wynika z pisma skarżącego z dnia [...] marca 2016r. wywodzi on swój interes prawny z własności nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Analiza mapy załączonej do wniosku wskazuje, iż wprawdzie nieruchomości skarżącego nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji, lecz są one od niego oddalone o ok. 400 m, jednakże nie oznacza to, iż nie znajdują się obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. Zasadnie bowiem skarżący zarzuca, iż organ odwoławczy nie przeprowadził wszechstronnej analizy okoliczności przedmiotowej sprawy, popadając w sprzeczność ze stanowiskiem wyrażonym w ostatecznej decyzji z tej samej daty, nr [...] uchylającej decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2016 r. i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Zwrócić bowiem należy uwagę, iż we wspomnianej decyzji organ odwoławczy trafnie zarzucił, iż raport dotyczący oddziaływania na środowisko spornego przedsięwzięcia jest niepełny i niejasny w zakresie szczegółowo opisanym na stronie 3 niniejszego uzasadnienia, a w konsekwencji nasuwa szereg wątpliwości dotyczących granic tego oddziaływania, które nie zostały rozwiane przez organ I instancji zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7 i 77§ 1 k.p.a. Uznając zatem, iż raport nie spełnia w pełni wymogów przewidzianych przepisami prawa, zawiera sprzeczności i nie oddaje rzeczywistego zakresu oddziaływania, organ odwoławczy przedwcześnie stwierdził zatem w niniejszej sprawie, że oddziaływanie spornego przedsięwzięcia zamyka się w granicach nieruchomości na której przewidziana jest sporna inwestycja, a tym samym, iż skarżący nie posiada legitymacji do bycia stroną w niniejszej sprawie. Ponadto nie może mieć decydującego znaczenia dla odmowy przyznania skarżącemu statusu strony w kontrolowanym postępowaniu rolnicze przeznaczenie jego nieruchomości.

Jeśli nawet w odniesieniu do konkretnej inwestycji oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia oceniane w oparciu o normy prawa administracyjnego zamyka się na terenie planowanej inwestycji, co jak wskazano powyżej jest twierdzeniem przedwczesnym, to nie musi to oznaczać, iż planowana inwestycja nie będzie na gruncie norm prawa cywilnego źródłem immisji sąsiedzkich, których występowanie uzasadnia posiadanie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Podmiot ma interes prawny wynikający z norm prawa cywilnego, w szczególności z art. 140 k.c. i 144 k.c. do uczestniczenia jako strona w postępowaniu administracyjnym, w wyniku którego zapaść może decyzja tak kształtująca stosunki na nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na sposób wykonywania przez niego prawa własności ( por. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2011 r. sygn. akt II OZ 394/11, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 644/10). Na organie administracji spoczywał zatem obowiązek zbadania uprawnienia skarżącego do kwestionowania decyzji organu I instancji, również w kontekście tych norm prawnych. W niniejszej sprawie organ całkowicie zaniechał rozważania oddziaływania spornego przedsięwzięcia na nieruchomości skarżącego w kontekście immisji bezpośrednich polegających choćby na rozprzestrzenianiu się na okoliczne nieruchomości odpadów z wysypiska, co wynika z przedłożonego przez skarżącego pisma Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2015r. [...] oraz znajdującej się w aktach dokumentacji fotograficznej. Przy czym oczywiste jest, iż po zwiększeniu pojemności składowiska powyższy problem może się jedynie zintensyfikować.

Tym samym organ administracji naruszył regulacje prawne odnoszące się do gromadzenia i oceny materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), przy jednoczesnym zawężającym zastosowaniem przepisów prawa materialnego wyznaczających interes prawny skarżącego w kontrolowanej sprawie w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Wobec powyższego za zasadniczą przyczynę uchylenia zaskarżonej decyzji o umorzeniu zainicjowanego przez skarżącego postępowania odwoławczego, w trybie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., należy uznać przedwczesną ocenę organu odwoławczego o braku po stronie skarżącego interesu prawnego legitymującego do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony. Dokonana przez organ w tym zakresie ocena okoliczności niniejszej sprawy nie jest wszechstronna, pełna, nie uwzględnia okoliczności faktycznych indywidualizujących dana sprawę. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak punkcie I wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni zapatrywania wyrażone w niniejszym uzasadnieniu, dokona oceny ustalonych okoliczności na gruncie art. 28 k.p.a., pod kątem posiadania przez skarżącego ogólnie pojętego interesu prawnego w niniejszym postępowaniu, bez zawężania swej oceny wyłącznie do norm prawa administracyjnego. Przy czym organ powinien uwzględnić aktualną sytuację procesową, a mianowicie, iż zaskarżona decyzja organu I instancji została uchylona decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r.

O należnych skarżącemu kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., które sprowadzają się do wpisu od skargi w kwocie 200 zł, ustalonego zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm. ).