Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1485/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.52,art.73 ust.1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 149
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2018 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w oznaczeniu produktu oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2017 r., znak: [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 poz. 23), art. 1 pkt 6, art. 4 ust. 1 pkt 3a), art. 12 ust. 1 i art. 27 ust. 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015r., poz. 1412), art. 52a, art. 73 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2017 r. poz. 149), art. 7 ust. 1 lit a), ust. 3, ust. 4 lit. a) i b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE.L 2011 Nr 304, str. 18), art. 2 ust. 2 pkt 5, art. 9 ust. 1, 2, art. 10 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20.12.2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych, zdrowotnych dot. żywności (Dz. U. L404/9 ), art. 54 ust. 1 i ust. 2 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.U. UE 1. 165 z 30.04.2008r.), art. 104 par. 1, art. 107, art. 130 par. 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), po rozpatrzeniu odwołania firmy [...]. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] znak: [...] z [...] marca 2017 r. nakazującej:

1. W odniesieniu do produktu pn. "[...]":

a) Zaprzestać wykorzystywania na etykietach i ulotkach informacyjnych oraz na stronach internetowych (wykorzystywanych przez stronę) informacji o treści: "1 opakowanie 250 ml Tranu z rekina [...] to równowartość 200 kapsułek żelatynowych oleju z wątroby rekina po 250mg, 1 łyżeczka 5 ml to równowartość 4 kapsułek po 250 mg oleju z wątroby rekina"

b) Zaprzestać wykorzystywania na etykietach i ulotkach informacyjnych oraz na stronach internetowych (wykorzystywanych przez stronę) informacji o treści: "...o konsystencji syropu"

c) Zaprzestać wykorzystywania na etykietach i ulotkach informacyjnych oraz na stronach internetowych (wykorzystywanych przez stronę) oświadczenia o treści: "W procesie produkcji nie użyto cukru"

2. W odniesieniu do produktu pn. "[...]":

a) Zaprzestać wykorzystywania na etykietach i ulotkach informacyjnych oraz na stronach internetowych (wykorzystywanych przez stronę) informacji o treści: "1 opakowanie 250 ml Tranu z rekina [...] to równowartość 200 kapsułek żelatynowych oleju z wątroby rekina po 250mg, 1 łyżeczka 5 ml to równowartość 4 kapsułek po 250 mg oleju z wątroby rekina"

b) Zaprzestać wykorzystywania na etykietach i ulotkach informacyjnych oraz na stronach internetowych (wykorzystywanych przez stronę) informacji o treści: ,,..o konsystencji syropu "

c) Zaprzestać wykorzystywania na etykietach i ulotkach informacyjnych oraz na stronach internetowych (wykorzystywanych przez stronę) oświadczenia o treści: " W procesie produkcji nie użyto cukru"

3. W odniesieniu do produktu pn. "[...]":

a) Zaprzestać wykorzystywania na etykietach i ulotkach informacyjnych oraz na stronach internetowych (wykorzystywanych przez stronę) informacji o treści: "1 opakowanie 250 ml [...] to równowartość 212 kapsułek żelatynowych z olejem z ryb morskich 250 mg, jak również, że 1 łyżeczka (5 ml) to równowartość 4 kapsułek po 250 mg.

b) Zaprzestać wykorzystywania na etykietach i ulotkach informacyjnych oraz na stronach internetowych (wykorzystywanych przez stronę) informacji o treści: "...o konsystencji syropu"

c) Zaprzestać wykorzystywania na etykietach i ulotkach informacyjnych oraz na stronach internetowych (wykorzystywanych przez stronę) oświadczenia o treści: "W procesie produkcji nie użyto cukru"

4. W odniesieniu do produktu pn. "Tran z rekina [...], suplement diety (90 kapsułek)" zaprzestać wykorzystywania na etykietach i ulotkach informacyjnych oraz na stronach internetowych (wykorzystywanych przez stronę) informacji dotyczącej skwalenu o treści: "Jest wykorzystywany jako składnik adjuwantów (substancji powodujących wzmocnienie poszczepiennej odpowiedzi odpornościowej na podany antygen) w szczepieniach przeciwko grypie ", z terminem wykonania do 31 sierpnia 2017 r. - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że 23 stycznia 2017 r. przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] przeprowadzili kontrolę sanitarną interwencyjną w obiekcie: [...] ul. [...],[...], prowadzonym przez [...] ul. [...],[...].

W dniu kontroli pobrano do badań laboratoryjnych w zakresie znakowania cztery suplementy diety: "[...]" (nr partii [...]), "[...]" (nr partii [...]), "[...]" (nr partii [...]) oraz "Tran z rekina [...], suplement diety (90 kapsułek)" (nr partii [...]).

Ocena znakowania przedmiotowych produktów została przeprowadzona 3 lutego 2017 r. oraz 7 lutego 2017 r. w Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] na zlecenie Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...], po czym 6 lutego 2017 r. i 20 lutego 2017 r. przekazana zleceniodawcy.

W wyniku przeprowadzonego postępowania oraz zebranej dokumentacji zapadła opisana na wstępie decyzja organu pierwszej instancji.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wskazał, że rozpatrując odwołanie strony od ww. decyzji wziął pod uwagę dokumentację zebraną podczas prowadzonego postępowania, jak i wyjaśnienia strony.

Organ ocenił, że postępowanie przeprowadzone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. zostało zrealizowane w sposób właściwy pod względem prawnym z jednoczesnym zachowaniem i zastosowaniem odpowiednich przepisów prawa administracyjnego, tj. art. 7, 9, 10, 11 oraz 77 k.p.a. Decyzja została wydana z zachowaniem niezbędnych wymogów formalno - prawnych, m.in. zawiera rozbudowaną podstawę prawną wydania decyzji, jak również przy każdorazowo stwierdzonej nieprawidłowości znajduje się odniesienie do konkretnych przepisów, które zostały naruszone. Tym samym należy uznać za bezpodstawny zarzut strony dot. braku uzasadnienia faktycznego oraz braku podania podstawy prawnej.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził, że przychyla się do stanowiska organu I instancji - oznakowanie przedmiotowych produktów narusza m.in.:

1. z art. 9 ust. 1, 2 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz. U. UE L 12 z 18.01.2007r. ze zm.) poprzez zastosowanie oświadczeń porównawczych, które "1. Bez uszczerbku dla dyrektywy 84/450/EWG, można dokonywać jedynie porównań żywności należącej do tej samej kategorii, z uwzględnieniem zakresu różnych rodzajów żywności w tej kategorii. Podaje się różnicę w ilości danego składnika odżywczego lub wartości energetyczne, a porównanie dotyczy tej samej ilości żywności. 2. Porównawcze oświadczenia żywieniowe porównują skład danej żywności z szeregiem innych produktów żywnościowych tej samej kategorii, która nie ma składu pozwalającego na umieszczenie takiego oświadczenia, w tym żywności innych marek. ".

Informacje podawane przez stronę odwołują się do porównania produktów różnych kategorii, tranu i oleju z wątroby rekina, co na gruncie przywoływanych wyżej przepisów prawa jest niedopuszczalne.

2. art. 52a ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 149 ze zm.) oraz art. 7 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z 25 października 2011r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności - na opakowaniu trzech produktów podano informację: "W procesie produkcji nie użyto cukru". Zgodnie z Załącznikiem do rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz. U. UE L. 12 z 18.01.2007r. ze zm.), oświadczenie o podobnym znaczeniu, jakie wolno zastosować na opakowaniu środka spożywczego odnosi się do zawartości lub obecności cukru w produkcie, a nie do używania go podczas procesu produkcyjnego. Oświadczenie mówiące o braku cukru w produkcie, zgodnie z ww. załącznikiem powinno brzmieć: NIE ZAWIERA CUKRÓW "gdy produkt zawiera nie więcej niż 0,5g cukrów na 100g lub 100 ml". Innym oświadczeniem o podobnym znaczeniu jest: BEZ DODATKU CUKRÓW, może być stosowane, "gdy produkt nie zawiera żadnych dodanych cukrów prostych, dwucukrów ani żadnych innych środków spożywczych zastosowanych ze względu na ich właściwości słodzące". Jeżeli cukry naturalnie występują w środku spożywczym, na etykiecie powinna się znaleźć również następująca informacja: ZAWIERA NATURALNIE WYSTĘPUJĄCE CUKRY.

W omawianym przypadku powyższa informacja nie ma zastosowania. Użycie więc oświadczenia: "W procesie produkcji nie użyto cukru" jest nieprawidłowe i może wprowadzać konsumenta w błąd, ponieważ nie wiadomo, czy omawiany produkt zawiera cukier, czy też nie.

3. art. 10 ust. 1 ww. rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady - na opakowaniu produktu "Tran z rekina grenlandzkiego suplement diety (90 kapsułek)" podano informację: " Fakty o skwalenie. Skwalen to węglowodór wielonienasycony, triterpen. Jest zaliczany do lipidów (nie jest jednak tłuszczem). Jest składnikiem płaszcza lipidowego ludzkiej skóry oraz tłuszczu wątroby rekina. Stanowi prekursor hormonów steroidowych i witaminy D. Jest wykorzystywany jako składnik adjuwantów (substancji powodujących wzmocnienie poszczepiennej odpowiedzi odpornościowej na podany antygen) w szczepionkach przeciwko grypie". Informacja "Jest wykorzystywany jako składnik adjuwantów (substancji powodujących wzmocnienie poszczepiennej odpowiedzi odpornościowej na podany antygen) w szczepieniach przeciwko grypie", która nie jest zasadna, ponieważ dla skwalenu nie ma oświadczeń w wykazie dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych podanych w Załączniku WYKAZ DOPUSZCZONYCH OŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH rozporządzenia komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012r. ustanawiającym wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci oraz brak ich na liście oświadczeń, których ocena nie została jeszcze zakończona (tzw. lista pending).

4. art. 7 ust. 1 lit. a) i art. 7 ust. 4 lit. a) i b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z 25 października 2011r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, - w odniesieniu do produktu "Tran z rekina [...] suplement diety (90 kapsułek)" - "Jest wykorzystywany jako składnik adjuwantów (substancji powodujących wzmocnienie poszczepiennej odpowiedzi odpornościowej na podany antygen) w szczepionkach przeciwko grypie" - cytowane informacje zawarte na opakowaniu, mogą wprowadzać w błąd zwłaszcza poprzez odwoływanie się do właściwości leczniczych sugerujących walkę z grypą.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, że ocena znakowania została przeprowadzona na podstawie konkretnych opakowań określonych partii produktów ([...]). Nakaz podany w decyzji należy traktować w ujęciu całościowym w odniesieniu do tych czterech produktów wprowadzanych do obrotu przez firmę [...] na rynek Rzeczpospolitej Polskiej.

W odniesieniu do zarzutów stawianych przez stronę organ drugiej instancji wskazał, że definicja "wykorzystywanie" (zgodnie ze słownikiem języka polskiego - PWN) oznacza tyle co "użycie czegoś". Tym samym należy rozumieć to jako używanie, zamieszczanie sformułowań na etykiecie.

Kwestia proporcjonalności znajduje swoje odniesienie w art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, tj.: "Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw." - wręcz przeciwnie do stanowiska strony odwołującej się. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] nakazuje w decyzji, przez niewskazanie konkretnej treści etykiet, podjęcie najłagodniejszego działania, które jednocześnie doprowadzi do celu ustanowionego przez przepisy europejskie oraz ustawę z 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Podkreślił, że tym samym pozostawia stronie wybór o tyle, o ile nie zagraża to osiągnięciu celów właściwych rozporządzeń unijnych i krajowych przepisów.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że organ nie jest zobowiązany do sposobu korygowania czy propozycji zmiany etykiet, tym samym znakowania. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej sprawują m.in. funkcję nadzorczą poprzez kontrolę przestrzegania przepisów przez podmioty funkcjonujące na rynku żywnościowym.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła [...]. z siedzibą w [...].

Skarżąca spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

(a) naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. , które polegało na pominięciu dowodów przedstawianych przez skarżącą (np.: odnośnie sformułowania "zaprzestać wykorzystywania" czy oświadczenia żywieniowego porównawczego), co skutkowało brakiem dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych i wyjaśnienia odnośnie zakresu zastosowania decyzji (organ II instancji dopiero w swojej decyzji wyjaśnił jak należało traktować nakaz zawarty w decyzji organu I instancji (str. 5) jednak nadal w sposób niejasny i nie uwzględniający uwag i pytań strony w tym zakresie);

(b) naruszenie art. 9, art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nieprawidłowym zastosowaniu zaskarżonych przepisów i niespełnieniu obowiązku informowania oraz przekonywania co do zasadności wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, poprzez: brak przedstawienia szczegółowego wyjaśnienia faktycznego oraz prawnego, w tym wskazania w jaki sposób zostały naruszone poszczególne przepisy ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (art. 52a) oraz rozporządzeń 1169/2011 (art. 7 ust. 1 lit. a) i 1924/2006 (art. 9 ust. 2) – organy obu instancji powołały się wielokrotnie na konkretne przepisy dotyczące żywności bez wskazania, które z nich zostały bezpośrednio naruszone, a w szczególności nie wyjaśniły, dlaczego i na jakiej podstawie uznały sformułowania używane przez skarżącą za naruszające przepisy prawa;

(c) naruszenie art. 15 k.p.a. polegające na braku wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym i ograniczeniu się przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w dużym stopniu do postępowania kontrolnego, podczas gdy istotą tego pierwszego jest reformatoryjny charakter, co powinno skutkować ponownym rozpatrzeniem całego materiału dowodowego, z uwzględnieniem stanu faktycznego w tym przedstawionych przez stronę argumentów oraz wykładni przepisów prawnych, w szczególności dotyczących oświadczeń zdrowotnych (w tym porównawczych) wskazujących, że zastosowane przez skarżącą sformułowania nie stanowią naruszenia prawa - uzasadnienie prawne decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego sprowadza się do powtórzenia ustaleń organu I instancji (str. 4 i 5 oraz argumentacji na str. 5 i 6, gdzie krótko odniesiono się jedynie do zarzutów niewykonalności, nieproporcjonalności i niejasności decyzji (tym samym decyzja Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie zawiera jakiegokolwiek odniesienia do następujących zarzutów odwołania: 2, 5, 6, 7, 8, 9 tj. 66% zarzutów), uzasadnienie jest wyraźnie skrótowe i napisane w pośpiechu, co skutkowało wyjątkowo szybkim wydaniem decyzji w II instancji;

(d) naruszenie art. 138 k.p.a. polegające na tym, że pomimo dostrzeżonych wad decyzji wydanej w I instancji przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (brak precyzji i jasności wydanych nakazów - str. 5) w nie wydał decyzji reformatoryjnej.

Wskazano, że przedstawione naruszenia (pkt. 1 lit. a-d) doprowadziły w niniejszej sprawie do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i skutkowały bezzasadnym zastosowaniem przepisów materialnych.

Zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:

(a) naruszenie rozporządzenia 1924/2006 poprzez nieprawidłowe zastosowanie w/w przepisów i uznanie, że sformułowanie zastosowane przez skarżącą: jest oświadczeniem zdrowotnym, podczas gdy nie spełnia ono w całości definicji oświadczenia zdrowotnego, o której mowa w rozporządzeniu 1924/2006; jest oświadczeniem zdrowotnym porównawczym, pomimo, że nie spełnia kryteriów przepisów wskazanych w odwołaniu.

Wreszcie wskazano na: nieproporcjonalność w związku z brakiem umożliwienia stronie dostosowania się do wymogów organu oraz zastosowaniem zbyt restrykcyjnego nakazu i - organ powinien wskazać stronie jak zmodyfikować sporne treści i nie pozostawiać jej w niepewności co do swojej interpretacji przepisów prawa (naruszenie art. 8 k.p.a. ); brak wskazania i udowodnienia konkretnych naruszeń prawa i oparcie się na przeświadczeniu, czy też wyobrażeniu osoby sporządzającej decyzję (w szczególności w zakresie tego, jakie sformułowania stanowią oświadczenia żywieniowe porównawcze, o których mowa w rozporządzeniu 1924/2006 - art. 9 ust. 2); zastosowanie analogii do tworzenia nieprzewidzianych prawem regulacji oraz zastosowanie subiektywnej oceny luk w ustawie; uciekanie w sferę abstrakcji zamiast konkretnych naruszeń prawa.

Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., w związku z nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego, które skutkowało błędnym zastosowaniem przepisów materialnych, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Stanowisko skarżącej spółki znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.

W toku postępowania sądowego, na rozprawie 28 marca 2018 r., działający w imieniu skarżącej spółki oświadczyli, że spółka pozostając przy swoim zdaniu zastosowała się do nakazów dotyczących "użycia cukru" oraz do nakazu dotyczącego usunięcia treści nawiązujących do "szczepionek przeciw grypie". Natomiast w odniesienie do kwestii ilości produktu w opakowaniu i ilości kapsułek (250 ml do 250 kapsułek) nie zastosowała się do nakazu, ponieważ stosuje zestawienie dwóch różnych postaci tego samego produktu, a nie jak przyjął organ porównanie. Podobnie spółka nie zastosowała się do nakazu dotyczącego określenia "konsystencja syropu", które jest nawiązaniem do formy preparatu, użycie określenia "syrop" świadczyłoby o 80 % zawartości cukru, a preparat cukru nie zawiera. Podkreślono, że oczywiście organ nie może być kreatorem zakwestionowanych opisów, ale strona powinna na podstawie podjętych rozstrzygnięć móc ustalić jakie są w tym zakresie oczekiwania organu.

Ponadto, przedłożono Sądowi decyzje Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] września 2017 r. oraz Głównego Inspektora Sanitarnego z [...] sierpnia 2017 r. W tej ostatniej, zdaniem działających w imieniu skarżącej spółki, naczelny organ sanitarny zakwestionował część naruszeń objętych rozstrzygnięciem przedmiotowym w niniejszym postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa.

Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne.

Skupiając się na tych elementach kontrolowanego rozstrzygnięcia, które wywołały spór skarżącej spółki z Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym, w zakresie podtrzymanym na rozprawie, wskazać należy, że argumentacja przedstawiona sądowi w skardze i w toku rozprawy sądowej nie mogła wpłynąć na inny ogląd sprawy niż przyjęty w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

I tak Sąd w pełni podziela stanowisko organów, zgodnie z którym w opisie produktów ww. operowano niedopuszczalnym porównaniem gdy wskazywano – "250 ml tranu z rekina [...] to równowartość 250 kapsułek żelowych oleju z wątroby rekina po 250 mg,1 łyżeczka 5ml to równowartość 4 kapsułek po 250mg oleju z wątroby rekina".

Taka informacje została prawidłowo zakwalifikowana jako oświadczenie porównawcze. Powtórzmy - zgodnie z art. 9 ust. 1, 2 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz. U. UE L 12 z 18.01.2007r. ze zm.): "1. Bez uszczerbku dla dyrektywy 84/450/EWG, można dokonywać jedynie porównań żywności należącej do tej samej kategorii, z uwzględnieniem zakresu różnych rodzajów żywności w tej kategorii. Podaje się różnicę w ilości danego składnika odżywczego lub wartości energetycznej, a porównanie dotyczy tej samej ilości żywności. 2. Porównawcze oświadczenia żywieniowe porównują skład danej żywności z szeregiem innych produktów żywnościowych tej samej kategorii, która nie ma składu pozwalającego na umieszczenie takiego oświadczenia, w tym żywności innych marek." Tymczasem ww. informacja bezsprzecznie, w oczywisty sposób odwołuje się do porównania produktów różnych kategorii, tranu oraz oleju z wątroby rekina.

Powszechnie dostępna wiedza każe dostrzec istotną różnicę między tranem a olejem z wątroby rekina. W ścisłym znaczeniu określenie "tran" zarezerwowane jest wyłącznie dla oleju pozyskanego z wątroby ryb dorszowatych. Olej z wątroby rekina (Oleum Piscium) jest odrębną substancją, zawartość dobroczynnych kwasów tłuszczowych omega-3 jest tu zdecydowanie niższa niż w tranie, a jego biologiczna wartość wiąże się przede wszystkim z obecnością dwóch naturalnych immunomodulatorów - alkilogliceroli i skwalenu - substancji wpływających korzystnie na wiele parametrów (limfocyty, granulocyty i monocyty), które odpowiadają za uruchomienie mechanizmów obronnych ludzkiego organizmu. Zatem o odmienności tych tłuszczów decyduje to, że największym skarbem tranu są kwasy tłuszczowe omega-3, zaś w oleju z wątroby rekina alkiloglicerole i skwalen.

Ponadto, jak słusznie zauważył organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, przywoływanie przez stronę różnych jednostek miary, tj. mililitrów i miligramów może wprowadzać konsumentów w błąd. Według informacji na opakowaniu: 1 łyżeczka 5 ml = 4 kapsułki po 250 mg. Tymczasem kapsułka składa się z otoczki żelatynowej, która posiada pewną masę i zawartość, w tym przypadku – olej, nie wiadomo czy 250 mg odnosi się do masy całej kapsułki, czy tylko do zawartości oleju.

Sąd podziela także stanowisko organu co do niedopuszczalności określenia o "konsystencji syropu". Produkty kwestionowane w kontrolowanym przez Sąd rozstrzygnięciu zawierają benzoesan sodu oraz sorbinian potasu. Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności (Dz. U. UE L 354 z 31.12.2008r. Str. 16 ze zm.), do syropów nie można dodawać substancji konserwujących, a w przypadku, gdy są dozwolone do stosowania, przelicza się je na kilogram lub litr danego produktu, a nie na masę wagi ciała.

Przedstawione powyżej wskazania każą przywołać art. 52a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 149 ze zm.) - środki spożywcze mogą być znakowane oświadczeniami żywieniowymi i zdrowotnymi pod warunkiem spełniania wymagań określonych w rozporządzeniu nr 1924/2006.

Bezsprzecznie oznakowania zakwestionowanych produktów wprowadzają lub mogą wprowadzać w błąd, zatem niezgodne są również z art. 7 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004(Dz. Urz. L 304 z dnia 22.11.2011). Zgodnie z tymi aktami informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 4 lit. a) i b) ww. rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, powyższe ma również zastosowanie do reklamy oraz do prezentacji środków spożywczych, w szczególności kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu ustawienia oraz otoczenia, w jakim są pokazywane.

W świetle powyższych wskazań , Sąd nie podziela zarzutów skargi.

Nie są uzasadnione te zarzuty, które z powołaniem się na art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. wskazują na brak właściwego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Sąd podziela stanowisko organów jak chodzi o zaistniałe oświadczenie zdrowotne ( w odniesieniu do zawartości cukru) jak i oświadczenie porównawcze. Wbrew zarzutom skargi nie doszło w tym zakresie do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

Ocenione przez Sąd jako prawidłowe, stanowisko organu zostało wyjaśnione zarówno na płaszczyźnie ustaleń faktycznych jak i ustaleń w zakresie wykładni przepisów prawa.

Nie doszło także do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 15 k.p.a. Skarżący zarzucili brak cyt. wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym. Zarzut w oczywisty sposób jest bezpodstawny. Decyzja zaskarżona oparta na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymała w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, które nie miało formalnego charakteru a charakter merytoryczny. Organ nie miał podstaw do uzupełnienie materiału dowodowego sprawy w trybie art. 136 k.p.a. Badanie sprawy, w tym ocena rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w świetle dokumentacji akt sprawy czyni zadość obowiązkowi jej ponownego rozpoznania. Jako konieczne uznać należy powtórzenie konkluzji organu I instancji, bowiem te w kontekście analizy okoliczności sprawy były jedynymi możliwymi.

Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł, jak w sentencji, w trybie art. 151 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 t.j.).