Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 109/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zaliczka alimentacyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 9 ust. 4a, art. 18 ust. 5, art. 19 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 489
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2018 r. sprawy ze skargi W. K. i J. K. działających przez przedstawiciela ustawowego J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 listopada 2017 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 2 pkt 7, art. 23 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r. poz. 489) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpoznaniu odwołania J. K., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza A z dnia [...] 2017 r. nr: [...] orzekającej o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone na rzecz osób uprawnionych: W. K. i J. K. za okres: od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2016 r. w wysokości 4800,00 zł i o ustaleniu zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2016 r. w łącznej kwocie 4800,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi do dnia spłaty.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji orzekł o ustaleniu, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznane J. K. na osoby uprawnione W. i J. K. decyzją wydaną z upoważnienia Burmistrza A z dnia [...] 2015 r. nr [...] a wypłacone w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2016 r. są świadczeniami nienależnie pobranymi. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w ponownie przeprowadzanym postępowaniu w sprawie po uchyleniu przez organ odwoławczy poprzedniej decyzji wydanej w sprawie z dnia [...] 2016 r. organ ustalił zgodnie z zaleceniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego dochody strony po odjęciu kosztów uzyskania przychodu. Po ponownym przeliczeniu dochodu rodziny z uwzględnieniem uzyskanego dochodu wynika, że miesięczny dochód rodziny po przeliczeniu na osobę wynosi w okresie od marca 2016 r. 744,20 zł. W związku z tym świadczenia za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2016 r. są nienależnie pobrane. Organ pierwszej instancji powołał się także na treść art. 9 ust. 2, art. 18 ust. 5 oraz art. 2 pkt 7a ustawy o świadczeniach z funduszu alimentacyjnego. W związku z tym na podstawie art. 23 ust. 1 ust. 1a ww. ustawy J. K. zobowiązana jest do ich zwrotu wraz z odsetkami za opóźnienie.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła J. K. kwestionując sposób obliczenia dochodu rodziny osób uprawnionych do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W ocenie odwołującej się organ pierwszej instancji powinien ocenić, czy dochód uzyskany w pierwszym miesiącu następującym po uzyskaniu dochodu jest dochodem uzyskiwanym w takiej wysokości w każdym z miesięcy kwestionowanego okresu, a nadto dochód uzyskany winien być doliczony do dochodu z roku bazowego w skali roku kalendarzowego, nie zaś przez dodanie dochodu uzyskanego do dochodu miesięcznego. Tym samym wniesiono o uwzględnienie tych zarzutów i uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej w skrócie SKO) w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśniło, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji podjęta została po uzupełnieniu postępowania dowodowego w wyniku realizacji wskazań organu odwoławczego wyrażonych w decyzji z dnia [...] 2016 r. nr [...]. Organ pierwszej instancji podjął rozstrzygnięcie w sprawie w zakresie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, nie podejmując do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia tej kwestii decyzji w przedmiocie zastosowania jednej z ulg wskazanych w przepisie art. 23 ust 8 cytowanej ustawy. W ponownie przeprowadzanym postępowaniu w sprawie organ pierwszej instancji uzupełnił materiał dowodowy o zaświadczenia w zakresie uzyskanego dochodu przez członków rodziny osób uprawnionych do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

SKO wskazało na definicję legalną świadczenia nienależnie pobranego określoną w art. 2 pkt 7 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. SKO stwierdziło, że z załączonych do akt sprawy zaświadczeń o wysokości wynagrodzenia W. K. za marzec 2016 r. wynika, po odliczeniu od przychodu ww. osoby, kosztów uzyskania przychodu, do czego zobowiązuje art. 2 pkt. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w związku z art. 3 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wysokość dochodu w rodzinie osób uprawnionych wyniosła od marca 2016 r. 744,20 zł i przekroczyła ustawowe kryterium wynoszące 725 zł na osobę w rodzinie. Dochód uzyskany przez odwołującą się zatrudnioną od 8 lutego 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. w Zakładzie Przetwórstwa Mięsnego "H" wyniósł w pierwszym miesiącu następującym po uzyskaniu dochodu (marzec 2016 r.) kwotę 1775,31 zł. Dochód uzyskany przez W. K. zatrudnioną od 1 lutego 2016 r. do co najmniej końca okresu świadczeniowego w "F" B wyniósł w pierwszym miesiącu następującym po uzyskaniu dochodu (marzec 2016 r.) kwotę 493,00 zł.

Zgodnie z art. 18 ust 5 cyt. ustawy w przypadku gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Zasadnie organ pierwszej instancji orzekł o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego od miesiąca kwietnia 2016 r. do końca okresu świadczeniowego czyli do 30 września 201 6 r.

Rozpatrując zarzuty odwołania SKO uznało, że nie są one zasadne. Sporna nie jest wysokość uzyskanego w miesiącu marcu 2016 r. dochodu członków rodziny oraz brak zgłoszenia ich organowi wypłacającemu świadczenia lecz jedynie sposób doliczenia go do dochodu rodziny otrzymanego w roku poprzedzającym okres świadczeniowy. Zdaniem SKO przywołane przez odwołująca się orzecznictwo sadowo-administracyjne reprezentujące pogląd o konieczności doliczenia dochodu uzyskanego do dochodu za rok poprzedzający, a następnie podzieleniu całości przez 12 miesięcy i liczbę członków rodziny jest poglądem po pierwsze niejednolitym, a nadto poglądem reprezentowanym w latach poprzednich (do 2014 r.) Obecnie orzecznictwo sądowoadministracyjne co do zasady nie kwestionuje sposobu obliczenia dochodu rodziny w systemie zabezpieczenia społecznego (na gruncie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o świadczeniach rodzinnych czy ustawi o pomocy państwa w wychowaniu dzieci) prezentowanego w decyzji organu pierwszej instancji czyli polegającym na doliczeniu zgodnie z ustawą w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy do dochodu członka rodziny uzyskanego za rok poprzedzający kwoty osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie m.in. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 1272/15 (dostępny baza orzeczeń www.nsa.gov.pl).

W odniesieniu do stanowiska orzeczniczego prezentującego konieczność ustalania przez organ prowadzący postępowanie uzyskania dochodu w tej samej wysokości przez cały okres podlegający weryfikacji również nie jest ono jednolite, zaś przywołany w odwołaniu wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 lutego 2016 r. zapadł w odmiennym stanie faktycznym w sytuacji zmiany źródeł dochodu pochodzących od różnych zleceniodawców. Istotnie dochód uzyskany w pierwszym miesiącu w ogóle nie wpłynie na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, natomiast uzyskany na okres dłuższy będzie miał wpływ na to prawo tylko przez okres jego otrzymywania, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie, jednak do uznania świadczenia za nienależnie pobrane nie jest konieczne by dochód ten był uzyskiwany w identycznej wysokości w każdym z miesięcy spornego okresu.

Niezależnie od powyższego SKO wskazało na możliwość umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub w części, odroczenia terminu płatności albo rozłożenia na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny, a decyzja w tym przedmiocie może zapaść po ostatecznym rozstrzygnięciu w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Na powyższą decyzję złożyła skargę J. K. przedstawiciel ustawowy W. K. i J. K. podnosząc zarzuty:

- naruszenia art. 9 pkt. 2 oraz art. 18 pkt. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nieprawidłowe obliczenie dochodu rodzinnego przypadającego na osobę i uznanie przez organ, że odwołująca przez cały okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2016 r. pobierała nienależne świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a w konsekwencji uznanie, że odwołująca utraciła prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego i ustalenie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń na kwotę 4.800 złotych;

- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisu art. 9 ust. 4a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a w konsekwencji ustalenie wysokości dochodu rodzinnego w sposób niezgodny z prawidłową metodą obliczania dochodu rodziny, uwzględniającej dochód w skali roku kalendarzowego.

Stawiając powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji.

W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę, że zgodnie z orzeczeniami sądów administracyjnych w postępowaniu o zwrot nienależnego świadczenia alimentacyjnego przedmiotem postępowania jest weryfikacja, które spośród świadczeń alimentacyjnych zostały pobrane nienależycie. Organ powinien ustalić, czy dochód rodzinny uprawnionych przekraczał kwotę 725 zł na osobę w każdym z miesięcy kwestionowanego okresu. Ustalenia powinny zostać dokonane oddzielnie dla każdego miesiąca, z uwzględnieniem, w których miesiącach doszło do ewentualnego przekroczenia ww. kwoty. Ustalenie, że w miesiącu marcu 2016 r. doszło do przekroczenia kryterium dochodowego nie oznacza automatycznie, że w kolejnych miesiącach doszło także do jego przekroczenia. Ze stanu faktycznego niniejszej prawy wynika, że w poszczególnych miesiącach dochody rodziny uprawnionej kształtowały się w różny sposób (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 891/15; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 listopada 2017 r. sygn. akt. II SA/Sz 854/17). Co do wykładni przepisu art. 9 ust. 4a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt. I OSK 2094/13 oraz wyroku z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt. I OSK 1958/15.

Podsumowując skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie doszło do błędnej interpretacji przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Organ z informacji, że skarżąca w miesiącu marcu 2016 r. osiągnęła większy dochód niż w poprzednich miesiąca, wydał decyzję o nienależytym pobraniu przez nią świadczeń za okres od kwietnia 2016 r. do końca okresu świadczeniowego tj. do 30 września 2016 r. Zdaniem skarżącej taka interpretacja a następnie zastosowanie przepisów przez organ jest bezpodstawne i godzi w interes strony skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwana dalej w skrócie "P.p.s.a.".

Zgodnie z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Skarga jest zasadna.

W rozpoznawanej sprawie odmowa przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego nastąpiła z uwagi na przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego. Dla właściwej interpretacji art. 9 ust. 4a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r. poz. 489), zwanej dalej w skrócie "ustawą", konieczne jest odniesienie jego treści do innych przepisów ustawy z nim powiązanych. Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy ilekroć w tej ustawie jest mowa o dochodzie należy pod tym pojęciem rozumieć dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Stosownie do art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518, z późn. zm.) - dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny. Natomiast według art. 2 pkt 5a ustawy dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a.

W tej sprawie istotne jest zwrócenie uwagi na unormowanie w art. 9 ust. 4a ustawy sytuacji uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku poprzedzającym okres świadczeniowy. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (art. 9 ust. 4a ustawy). Zestawienie treści art. 9 ust. 4a ustawy z pojęciami "dochód rodziny" i "dochód członka rodziny" prowadzi do wniosku, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku poprzedzającym okres świadczeniowy, przeciętny miesięczny dochód osiągnięty przez niego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy należy powiększyć o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty. Ustalając wysokość dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie, trzeba ustalić dochód każdego z członków rodziny, następnie dochody te zsumować i podzielić przez liczbę osób w rodzinie. Takie stanowisko zajmowane jest również w orzecznictwie sądowym (por. np. wyrok NSA z 25 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 1924/14, opub. w Centralne BAZIE Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy w przypadku między innymi wystąpienia zmian w zakresie uzyskania lub utraty dochodu albo innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu są obowiązani do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia. Jak wynika z art. 18 ust. 5 ustawy w przypadku, gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, świadczenia nie przysługują od miesiąca po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został uzyskany.

Mając na uwadze powyższe przepisy (art. 19 ust. 1 i art. 18 ust. 5 ustawy) nie ulega wątpliwości, że kryterium dochodowe ujęte w skali miesiąca musi być spełnione w trakcie całego okresu świadczeniowego po to, aby dochód rodziny uzyskiwany w każdym miesiącu tego okresu mieścił się w granicach określonych ustawowo, a więc by nie przekraczał kwoty 725 zł dochodu na osobę w rodzinie.

Trafnie skarżący zarzucają w tej sprawie organom administracji przedwczesne przyjęcie, że od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2016 r. pobierali nienależne świadczenia z funduszu alimentacyjnego z tego powodu, że dochód na członka rodziny J. K. od miesiąca marca 2016 r. do miesiąca września 2016 r. (włącznie) wynosił 744,20 zł, co przekraczało ustawową kwotę 725 zł jako maksymalny dochód uprawniający do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jak wynika z akt sprawy, organy obu instancji po ustaleniu, że w miesiącu marcu 2016 r. (i tylko w miesiącu marcu) dochody na jednego członka tej rodziny wynosiły po 744,20 zł uznały, że takie same dochody uzyskiwano w tej rodzinie przez pozostały okres świadczeniowy, tj. do końca września 2016 r. Jak jednak wynika z akt sprawy, nie ma żadnych dokumentów potwierdzających wysokość dochodów za miesiąc kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień 2016 r. Stąd przyjęcie przez organy, że dochody uzyskiwane przez skarżących w okresie kwiecień-wrzesień 2016 r. przekraczały kryterium dochodowe nie zostało niczym udowodnione i dlatego jest ono przedwczesne.

W aktach sprawy zalega informacja (karta nr 72 akt administracyjnych sprawy) z której wynika, że w miesiącu marcu 2016 r. J. K. uzyskała dochód w wysokości 2453,15 złotych brutto, co stanowiło kwotę 1775,31 złotych (po odliczeniu składek na ubezpieczenia oraz zaliczki podatku). W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie stwierdzające, że W. K. w miesiącu marcu 2016 r. uzyskała dochód netto w wysokości 493 złotych (karta nr 71 akt administracyjnych sprawy). Jak przy tym wynika z akt sprawy, W. K. wykonywała pracę na podstawie umowy zlecenia i wysokość dochodu każdorazowo zależała od liczby przeprowadzonych godzin zajęć (karty nr 45-44 akt administracyjnych sprawy). Mając powyższe na uwadze na podstawie tylko tak zgromadzonych dokumentów przedwcześnie organy stwierdziły, że dochody członków rodziny J. K. od marca 2016 r. każdorazowo przekraczały w każdym miesiącu kwotę 725 zł. Brakuje w aktach zaświadczeń o rzeczywistej wysokości dochodu tak skarżącej J. K., jak i W. K. z miesięcy kwiecień – wrzesień 2016 r. Ponadto kwota 744,20 złotych przekracza tylko o niecałe 20 złotych kwotę 725 złotych co oznacza, że nawet niewielkie zmiany w wysokości uzyskiwanych dochodów w rodzinie skarżących po marcu 2016 r. mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie w tej sprawie.

Ma to istotne znaczenie w sprawie, ponieważ uzyskanie dodatkowego dochodu przez członka rodziny tylko w jedynym miesiącu nie wpływa na prawo do świadczenia alimentacyjnego. Z treści art. 9 ust. 4a ustawy wynika, że nie chodzi o dochód uzyskiwany tylko przez jeden miesiąc, doliczeniu podlega bowiem dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty. Zawarte w ww. artykule zastrzeżenie zgodnie z którym dochód uzyskany po roku poprzedzającym okres świadczeniowy dolicza się do dochodu członka rodziny, pod warunkiem że jest on uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń, nakłada obowiązek doliczenia do dochodu jedynie takiego dochodu, który jest długotrwale uzyskiwany. Natomiast w przypadku utraty takiego dochodu, nawet gdyby do utraty doszło po np. dwóch miesiącach jego uzyskania, należałoby dochód rodziny pomniejszyć o utracony dochód.

Takie stanowisko zajmuje również orzecznictwo sądowe podkreślając, że jednomiesięczny dochód w ogóle nie wpływa na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, natomiast uzyskany na okres dłuższy będzie miał wpływ na to prawo tylko przez okres jego otrzymywania (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 1924/14; wyrok NSA z dnia 13 października 2016 r. sygn. I OSK 683/15). Przy czym dochód, którego wysokość ma znaczenie w tej sprawie to taki dochód, którego wysokość przekracza kwotę 725 złotych w danym miesiącu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 2373/12 będące skutkiem uzyskania nowego źródła dochodu przekroczenie kryterium (725 zł) w jednym miesiącu rzutuje na prawo do świadczeń zważywszy, że dochody uzyskane w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy stanowią podstawę do ustalenia miesięcznej kwoty dochodu rodziny na cały okres świadczeniowy, przez co nowy uzyskany w trakcie tego okresu dochód wpływa jedynie na wysokość miesięcznego dochodu rodziny, nie zaś na sumę dochodów, ustaloną i wyliczoną w skali roku dla danego okresu świadczeniowego. Natomiast średnia dwunastomiesięczna z roku bazowego (roku kalendarzowego poprzedzającego okres świadczeniowy) jest jedynie punktem wyjścia dla ustalenia dochodu rodziny (miesięcznego) z uwzględnieniem doliczanego do niej dochodu uzyskanego i odliczanego od niej dochodu utraconego, co ustawa ujmuje jako zdarzenie jednostkowe związane z uzyskaniem przez rodzinę nowego źródła dochodu (art. 2 pkt 18 ustawy) lub utratą dotychczasowego źródła dochodu (part. 2 pkt 17 ustawy).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że niewyjaśnienie przez organy obu instancji wysokości dochodów uzyskiwanych przez J. K. i W. K. w miesiącach kwiecień – wrzesień 2016 r. nie pozwala jednoznacznie przyjąć, że zaistniały okoliczności powodujące ustanie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a tym samym nakazujące uznania pobranych świadczeń za okres 1 kwietnia 2016 – 30 września 2016 r. jako nienależnych.

Brak wyjaśnienia przez organy powyższych kwestii stanowił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzją oraz decyzję organu pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji uwzględni sformułowaną wyżej ocenę prawną oraz wskazania co do konieczności uzupełnienia materiału dowodowego oraz rozważań uzasadniających podjęcie na jego podstawie decyzji.