Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 705/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1a i c, art. 170,
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 156 par. 1 pkt 1 - 7, art. 157, art. 6, art. 107 par. 3 i par. 4, art. 156 par. 2, art. 28, art. 16
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 34n ust. 3, art. 34k ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 123 poz 857
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie powierzenia wykonywania przeglądów technicznych statków uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2015 r.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2016 nr [...] Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] z dnia [...] czerwca 2011r., którą powierzono T. S. "[...]",[...],[...] wykonywanie przeglądów technicznych statków.

Jako podstawę prawną skarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz.U. z 2013r. poz. 267 z późn. zm. – dalej "k.p.a.").

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011r. po rozpatrzeniu wniosku T. S. "[...]" Dyrektor Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] powierzył T. S. "[...]" na podstawie art. 34j ustawy z dnia 21 grudnia 2000r. o żegludze śródlądowej (jt. Dz.U. z 2006r. Nr 123, poz. 857z późn. zm. – dalej ustawa), wykonywanie przeglądów technicznych statków. W rozstrzygnięciu decyzji wskazano m. in. że zakres powyższego powierzenia określa "Umowa zawarta w dniu [...] czerwca 2011r. pomiędzy Dyrektorem Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] a Panem T. S. "[...]" o powierzeniu wykonywania przeglądów technicznych statków".

Minister Infrastruktury i Rozwoju pismem z dnia [...] lipca 2015r. poinformował T. S. o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] z dnia [...] czerwca 2011r.

Po przeprowadzeniu postępowania Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] z dnia [...] czerwca 2011r. w sprawie powierzenia T. S. "[...]" wykonywania przeglądów technicznych statków. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ uznał, że upoważnienie (powierzenie) do wykonywania przeglądów technicznych statków wydane w dniu [...] czerwca 2011 r. przez Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...], ma charakter decyzji administracyjnej, gdyż kompetencje dyrektorów Urzędów Żeglugi Śródlądowej do wydawania decyzji w omawianej materii wywodzą się z art. 9 ust. 2 pkt 1 i art. 34j ust. 5 ustawy oraz § 21 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 listopada 2010 w sprawie wymagań technicznych i wyposażenia statków żeglugi śródlądowej oraz upoważnienia podmiotów do wykonywania przeglądów technicznych statków (Dz.U.216, poz. 1423 – dalej rozporządzenie). Tym samym w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz.U. z 2013r. poz. 267 z późn. zm. – dalej: k.p.a.) w zakresie stwierdzenia nieważności takiego aktu administracyjnego. Zdaniem organu postanowienia tej decyzji nie odpowiadają wymaganiom, o których mowa w art. 107 k.p.a. Przede wszystkim decyzja zamiast wymaganego uzasadnienia faktycznego i prawnego, inkorporuje do swej treści postanowienia Umowy zawartej w dniu [...] czerwca 2011 r. pomiędzy Dyrektorem Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] a T. S. "[...]" z siedzibą w [...],[...], o powierzeniu wykonywania przeglądów technicznych statków. Nadto umowa ta zawiera zapis wskazujący, że zawarta jest ona na podstawie postanowień art. 34 ustawy, który to przepis dotyczy zupełnie innej materii niż przedmiot decyzji, ponieważ odnosi się do prowadzenia rejestru wspólnotowych świadectw zdolności żeglugowej. A takie sformułowanie decyzji w ocenie organu stanowi rażące naruszenie jednej z podstawowych zasad prawa administracyjnego, jaką jest wyrażona w art. 6 k.p.a. zasada praworządności (legalizmu). Zdaniem organu treść decyzji Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] została sformułowana nienależycie, ponieważ z żadnej normy prawnej nie można wyinterpretować podstaw do nałożenia przez organ na podmiot żadnych warunków dodatkowych, co zdaniem organu powoduje, iż uprawnione jest stwierdzenie, że treść tej decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z prawem, a charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana przez organ praworządnego państwa. W decyzji organ I instancji podniósł również, że podmiot, na podstawie tak sformułowanej decyzji mógłby wykonywać przeglądy techniczne wszystkich statków a więc również statków pasażerskich, co pozostaje w sprzeczności z ustaleniami zawartymi w umowie, gdzie wskazano, że zakres upoważnienia nie dotyczy statków pasażerskich. Tymczasem ograniczenia określone w umowie mają związek z treścią załączonych do wniosku dokumentów, co skutkowało ograniczeniem przez organ zakresu upoważnienia, a na możliwość sprecyzowania takiego zakresu wskazuje § 21 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, który wymaga przedstawienia przez podmiot przepisów technicznych w zakresie, w jakim podmiot ubiega się o upoważnienie.

T. S. pismem z dnia [...] września 2015r. wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając:

- Niewykazanie istnienia decyzji dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] z dnia [...] czerwca 2011r. w obrocie prawnym w momencie podejmowania decyzji o stwierdzenie jej nieważności;

- jedynie wybiórczej modyfikacji elementów tej decyzji

- nieuwzględnienie przez organ przesłanek negatywnych z art. 156 § 2 k.p.a.

- naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, mimo pisemnego wniosku złożonego przez stronę;

- naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony;

- naruszenie zasady równego traktowania podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.

Organ odwoławczy tj. Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015r. Organ ten podzielił stanowisko zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej, że powierzenie (upoważnienie) do wykonywania przeglądów technicznych statków wydane w dniu [...] czerwca 2011r. przez Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej ma charakter decyzji administracyjnej a tym samym do jej wydania oraz do wszelkich działań organu w stosunku do tej decyzji stosuje się przepisy k.p.a. Organ wskazał również, że podtrzymuje swoją ocenę zawartą w decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015r., iż postanowienia decyzji z dnia [...] czerwca 2011r. nie odpowiadają wymogom, o których mowa w art. 107 k.p.a., bowiem w istocie decyzja ta zamiast wymaganego uzasadnienia faktycznego i prawnego inkorporuje do swej treści postanowienia Umowy zawartej w dniu [...] czerwca 2011r. o powierzeniu wykonywania przeglądów technicznych statków, która to zawiera szereg warunków i ograniczeń, które nie mają podstaw w przepisach prawa. A zatem zawiera ona uregulowania nie wynikające ani z art. 34j ustaw, ani z § 21 rozporządzenia, a także nieznane k.p.a. Tym samym takie sformułowanie decyzji w ocenie organu odwoławczego stanowi rażące naruszenie jednej z podstawowych zasad prawa administracyjnego zawartej w art. 6 k.p.a. tj. zasady praworządności (legalizmu), co zdaniem organu powoduje konieczność całkowitego wyeliminowania tego aktu z obrotu prawnego. Z powyższego względu, zdaniem organu odwoławczego, nie można również– jak sugeruje wnioskodawca – dokonać jedynie wybiórczej modyfikacji elementów tej decyzji.

W uzasadnieniu organ odniósł się również do stawianych we wniosku o ponowne rozpatrzenie zarzutów, uznając je za niezasadne.

T. S. nie zgodził się z w/w decyzją Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] stycznia 2016r. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na rażące naruszenie art. 6-8 k.p.a. oraz art. 170 p.p.s.a., względnie gdyby Sąd nie podzielił stanowiska strony skarżącej o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niedopuszczeniu przez Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] z dnia [...] czerwca 2011r. dowodów wnioskowanych przez skarżącego i tym samym naruszenie art. 7 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż skarżący nie polemizuje ze stanowiskiem organu, że wprowadzenie do decyzji z dnia [...] czerwca 2011r. zapisu o umowie z tego dnia, stanowi naruszenie art. 6 k.p.a. zasady praworządności. Sam skarżący bowiem kilkakrotnie zabiegał o usunięcie tego zapisu z decyzji. Skarżący uważa jednak, że organ nie zastosował w pełni tylko wybiórczo ujętą w art. 6 k.p.a. zasadę praworządności, gdyż zasada ta obejmuje również zasadę ochrony praw nabytych zgodnie z przepisami. Skarżący podkreślił przy tym, że organ ani w zaskarżonej decyzji ani w poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] sierpnia 2015r. nie wykazał aby skarżący nie spełniał wszystkich warunków wymaganych przez prawo dla uzyskania upoważnienia do wykonywania przeglądów technicznych statków. Organ nie kwestionuje zatem spełnienia przez skarżącego wszystkich wymogów do uzyskania upoważnienia ale nie uwzględnia zupełnie tego faktu w ocenie okoliczności prawnych uzasadniających pozbawienie go upoważnienia. Skarżący podniósł także, że w sprawie istotne jest rozstrzygnięcie, czy uchybienie organu odnoszące się wyłącznie do wyodrębnionej części decyzji mogą stanowić podstawę do stwierdzenia jej nieważności w całości. Wskazał także, że fakt, iż decyzja z dnia [...] czerwca 2011r. nie odpowiada wymaganiom art. 107 k.p.a., bowiem nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego nie jest rażącym naruszeniem prawa, skoro art. 107 § 4 k.p.a. dopuszcza odstąpienie od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony, co miało miejsce w sprawie. Skarżący wskazał również, odwołując się do stanowiska doktryny oraz orzecznictwa, że nawet gdyby przyjąć, że w omawianej sytuacji uzasadnienie decyzji było obligatoryjne to pominięcie uzasadnienia nie jest przyczyną mogąca być podstawą stwierdzenia nieważności. Podkreślił także, że pozbawiając skarżącego legalnie nabytego prawa do wykonywania przeglądów technicznych statków, organ naruszył art. 6 k.p.a. w sposób rażący. W ten sam sposób, zdaniem skarżącego, organ naruszył również art. 170 p.p.s.a. podważając tym stabilność stosowania prawa i godząc wprost w autorytet władzy sądowniczej, wytykającej organowi konkretne błędy i uchybienia. Powyższe wskazuje również, że organ nie prowadził postępowania w sposób budzący zaufanie skarżącego do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) i nie kierował się przy rozstrzyganiu sprawy wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej.

Organ nie przeprowadził również wnikliwego postępowania wyjaśniającego w zakresie zarzutu stawianego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy a dotyczącego nieprzestrzegania zasady równości podmiotów wobec prawa i nie dopuścił wnioskowanych przez skarżącego dowodów z postępowań dotyczących wydania przez Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] upoważnień dla innych podmiotów, które podobnie jak skarżący uzyskały upoważnienie i zawarły identyczną umowę jak skarżący, a w stosunku do których organ nie wszczął postępowania o stwierdzenie nieważności tak jak uczynił to wobec decyzji wydanej na rzecz skarżącego. Zdaniem skarżącego organ nie uwzględnił rozpoznając niniejszą sprawę przesłanki negatywnej stwierdzenia nieważności zawartej w art. 156 § 2 k.p.a. mimo, że decyzja z dnia [...] czerwca 2011r. wywołała nieodwracalne skutki prawne. Skarżący wskazał przy tym, że wszystkie uwagi poczynione przez organ w zaskarżonej decyzji są słuszne w przypadku gdy odnoszą się do ważnego dokumentu bezpieczeństwa statku, jakim jest świadectwo zdolności żeglugowej. Natomiast gdy dokument taki utracił ważność z powodu przekroczenia określonego w nim terminu ważności, to znika on z obrotu prawnego, a ustawa o żegludze śródlądowej nie przewiduje, aby mógł być przedmiotem jakichkolwiek działań organu zmierzających do odwrócenia wywołanych przez niego w przyszłości skutków prawnych. A taka sytuacja ma miejsce w wypadku upoważnienia, które zostało udzielone skarżącemu, gdyż wystawione przez niego w 2011r. orzeczenia z przeglądu technicznego statków, na podstawie, których następnie organ właściwy wydał dla tych statków dokumenty bezpieczeństwa wygasły, gdyż były one ważne w okresie 3 lat a więc do 2014r. Skarżący podniósł również, iż jego zdaniem organ naruszył art. 28 k.p.a. bowiem stronami w sprawie winni być również armatorzy oraz członkowie załóg statków, których dotyczą świadectwa zdolności żeglugowej wydane na podstawie zaświadczenia wystawionego przez skarżącego ze względu na możliwość cofnięcia tych świadectw.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt.Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi, jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jt.Dz.U. z 2016r. poz. 718 z późn. zm. dalej: p.p.s.a.).

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej narusza prawo, choć nie tylko ze względów podniesionych w skardze.

Na wstępie mając na względzie zarzut najdalej idący a dotyczący rażącego naruszenia prawa tj. art. 6-8 k.p.a. oraz art. 170 p.p.s.a. Sąd wskazuje, iż w tym zakresie nie dopatrzył się takiego naruszenia przez organ prawa, które mogłoby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji organu rozpoznającego niniejszą sprawę. W szczególności brak jest podstaw do przyjęcia, że doszło do takiego naruszenia w odniesieniu do wskazywanych przez skarżącego przepisów tj. zasad postępowania administracyjnego oraz przepisu art. 170 p.p.s.a. Niewątpliwie w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa jednakże zdaniem Sądu nie można uznać ich za rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tym samym brak jest podstaw by w sprawie znalazł zastosowanie przepis art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. dający podstawę sądowi do stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego.

Przechodząc do dalszego rozpoznania sprawy należy podkreślić, że słusznie w niniejszej sprawie organy uznały, kierując się w tym zakresie niewątpliwie poglądem NSA wyrażonym w wyroku z dnia z dnia 20 czerwca 2013r. sygn. 595/13 oraz z dnia 19 września 2013r. sygn. 1275/13 (publ. CBOSA- http://orzeczenia.nsa.gov.pl), iż upoważnienie do wykonywania przeglądów technicznych statków wydane przez dyrektora urzędu żeglugi śródlądowej, które potwierdza kwalifikacje oraz przygotowanie podmiotu do wykonywania tych przeglądów, nadaje mu uprawnienie do działania – ma charakter decyzji administracyjnej. Mają zatem do tych aktów zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Skoro tak, to co do zasady istnieje możliwość stwierdzenia nieważności takiej decyzji, gdy ziszczona została którakolwiek z przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.

W tym miejscu Sąd zauważa, że kontroli Sądu poddana jest decyzja wydana w jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, a mianowicie trybie przewidzianym w art. 156 § 1 k.p.a. Poza sporem jest okoliczność, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Zauważenia również wymaga, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przy tym należy pamiętać, iż ewentualne zaistnienie wad ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydawania decyzji, kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym.

Zadaniem organu, prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. wystąpienia przesłanek, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie takie ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby jego przedmiotem było ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego (por. wyrok SN z dnia 7 marca 1996 r., III ARN 70/95, OSNCP 1996/18/258).

Obowiązkiem organu orzekającego w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest przeprowadzenie analizy przepisów, stanowiących podstawę wydania zakwestionowanej decyzji pod kątem ich naruszenia. Takie postępowanie traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się na podstawie art. 157 k.p.a. W świetle tego przepisu zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji jedynie pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, określonej w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.

Podkreślenia wymaga, że interpretacja przepisów, dotyczących możliwości podważenia decyzji ostatecznych, musi być ścisła i nie może rozszerzać zakresu unormowania. Usuwanie orzeczeń ostatecznych narusza bowiem ład systemu prawnego, stanowi odstępstwo od zasady stabilności decyzji ostatecznych oraz zasady dwuinstancyjności postępowania. Zatem tylko wyraźnie określone w ustawie przyczyny, obejmujące najdalej idące wadliwości orzeczenia lub poprzedzającego go postępowania, mogą prowadzić do jego wzruszenia.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo administracyjnym rażące naruszenie prawa, a zatem przesłanka o której mowa w pkt 2 art. 156 § 1 k.p.a., zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu zatem o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy podnieść, że w niniejszej sprawie postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji powierzającej T. S. "[...]" wykonywanie przeglądów technicznych statków (decyzja z dnia [...] czerwca 2011r.), zostało wszczęte przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju z urzędu. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] utrzymaną zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] stycznia 2016r., organ uznał, że decyzja o powierzeniu wykonywania przeglądów technicznych statków z dnia [...] czerwca 2011r. została wydane z rażącym naruszeniem prawa tj. przy zaistnieniu przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż:

- postanowienia tej decyzji nie odpowiadają wymogom, o których mowa w art. 107 k.p.a., bowiem decyzja zamiast wymaganego uzasadnienia faktycznego i prawnego, odwołuje się do postanowień umowy zawartej w dniu [...] czerwca 2011r. pomiędzy Dyrektorem Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] a T. S. "[...]" a nadto w umowie zapisano, że zawarta jest ona na podstawie art.34 ustawy , który to przepis dotyczy zupełnie innej materii niż przedmiot decyzji;

- wskazane powyżej sformułowanie decyzji stanowi rażące naruszenie jednej z podstawowych zasad prawa administracyjnego, jaka jest wyrażona w art. 6 k.p.a. (zasada praworządności). Organ, który wydał bowiem decyzję z dnia [...] czerwca 2011r. o powierzeniu wykonywania przeglądów technicznych statków, naruszył normy prawa materialnego co spowodowało, że treść decyzji tego organu została sformułowana nienależycie, gdyż z żadnych norm nie można wyinterpretować podstaw do nałożenia przez organ na podmiot żadnych warunków dodatkowych;

Jak z powyższego wynika, zdaniem organu w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania tj. art. 107 w szczególności jego § 3 oraz art. 6 k.p.a.

Sąd zauważa zatem, że rację ma strona skarżąca wskazując, iż nie można uznać, że w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. przepis ten bowiem stanowił, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Skarżona decyzja niewątpliwie nie zawiera uzasadnienia, jednak nie można uznać w świetle zapisu § 4 art. 107 k.p.a., że stanowi to rażące naruszenie wskazanego przepisu, szczególnie gdy się weźmie pod uwagę brzmienie § 4 tego samego artykułu, który stanowi, że można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania. Decyzja, której dotyczy postępowanie o stwierdzenie nieważności tj. z [...] czerwca 2011r. nie rozstrzygała spornych interesów oraz nie była wydana na skutek odwołania a zatem możliwe było odstąpienie od jej uzasadnienia. Tym samym nie można uznać aby wskazany przepis został naruszony w sposób rażący, skoro dopuszczalne jest odstąpienie przez organ od uzasadniania decyzji.

Zdaniem organu doszło również do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, gdyż nie można wyinterpretować podstaw do nałożenia przez organ na podmiot żadnych warunków dodatkowych.

Z tym poglądem należałoby się zgodzić, jednak jedynie przy założeniu, że umowa zawarta między stronami, stanowi integralną cześć tej decyzji. W tym zakresie należy jednak zwrócić uwagę na stanowisko NSA zawarte we wskazanym wyżej wyroku z dnia 19 września 2013r. sygn. II GSK 1275/13, gdzie Sąd wskazał: "Nie jest jednak rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena znajdującej się w aktach umowy cywilnoprawnej z dnia [...] czerwca 2011r. zawartej między Dyrektorem Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] a T. S. "[...]", któremu organ administracji odrębnym aktem z tej samej daty "powierzył wykonywanie przeglądów technicznych statków". O ile dokument "powierzenia przeglądów technicznych statków" należy, jak to wyżej wskazano, uznać za decyzję administracyjną, to zawarta między stronami umowa z dnia [...] czerwca 2011r. taką decyzją nie jest, zatem wszelkie działania prawne związane z jej treścią i wykonaniem nie podlegają kontroli sądów administracyjnych".

Z poglądu przedstawionego powyżej wynika zatem, że umowa cywilnoprawna, która została zawarta między Dyrektorem Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] a T. S. "[...]" nie może być uznana za element czy też integralną cześć decyzji, z czym Sąd w niniejszym składzie w pełni się zgadza. Powyższe oznacza, że w sposób rażący organ nie mógł naruszyć przepisów (przy czym prócz art. 6 k.p.a. organ nie wskazał żadnej normy prawnej która jego zdaniem została naruszona) wskutek nałożenia dodatkowych obowiązków na stronę, bowiem takie obowiązki nakładała umowa cywilnoprawna a nie skarżona decyzja.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze Sąd uznał je za niezasadne. Należy bowiem zauważyć, że :

- dla rozpoznawanej sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności konkretnego aktu prawnego bez znaczenia jest czy w tym samym czasie były wydawane innym podmiotom podobne akty prawne. Jeśli ten konkretny akt dotknięty jest przesłanką nieważności i nie istnieje przesłanka z art. 156 § 2 k.p.a. uniemożliwiająca wzruszenie takiej decyzji, to organ jest zobligowany do wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięcia zawierającego kwalifikowaną wadę prawną. Tym samym bez znaczenia dla prawidłowości rozpoznania niniejszej sprawy jest okoliczność, iż organ nie dopuścił i nie przeanalizował aktów prawnych wydawanych w tym czasie na rzecz innych podmiotów. Akty te mogą być bowiem podstawą innego postępowania nadzwyczajnego.

- nie można zgodzić się ze skarżącym, że w sprawie wystąpiła przesłanka negatywna uniemożliwiająca ewentualne stwierdzenie nieważności. Należy bowiem zgodzić się z organem, że decyzja z dnia [...] czerwca 2011r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Należy bowiem mieć na względzie art. 34n ust.3 ustawy, który określa, że dokument bezpieczeństwa statku cofa, w drodze decyzji administracyjnej, dyrektor urzędu żeglugi śródlądowej właściwy dla miejsca, w którym znajduje się statek w czasie stwierdzenia utraty zdolności żeglugowej. Jedną z przesłanek takiego cofnięcia jest utrata lub zawieszenie ważności dokumentu wymienionego w art. 34k ust.1 pkt 1, tj. dokumentu z przeglądu technicznego. Powyższe wskazuje, że w przypadku wydania przez Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] świadectw zdolności żeglugowej na podstawie dokumentów wydanych przez wnioskodawcę organ administracji publicznej ma umocowanie ustawowe do odwrócenia skutków prawnych tego rodzaju decyzji administracyjnej.

- organ słusznie uznał, iż stroną przedmiotowego postępowania będzie jedynie skarżący. Zgodnie bowiem z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Decyzja wydana w niniejszej sprawie dotyczy jedynie praw i obowiązków skarżącego i nie obejmuje swym zakresem innych podmiotów. Tym samym nie jest możliwe uznanie za strony, jak tego oczekuje skarżący, podmiotów na których rzecz wydane zostały świadectwa zdolności żeglugowej wydane na podstawie zaświadczenia wystawionego przez skarżącego ze względu na hipotetyczną możliwość cofnięcia tych świadectw.

Ponownie rozpoznając sprawę, organy winny mając na względzie poczynione wyżej przez Sad uwagi, ponownie dokładnie przeanalizować sprawę przy uwzględnieniu, że przedmiotem postępowania jest jedynie decyzja z dnia [...] czerwca 2011r. powierzająca wykonywanie przeglądów technicznych statków a zatem regulacje zawarte w umowie pozostają poza sferą tego postępowania. Nadto mając na względzie, iż postępowanie zostało wszczęte z urzędu w przedmiocie stwierdzania nieważności, Sąd zauważa, że przedmiotem badania organ winien uczynić ewentualne zaistnienie wszystkich przesłanek, o których mowa w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. czemu winien dać wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji