Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 439/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Informacja prasowa
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 4 ust. 1, 3 i 4, art. 11 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1984 nr 5 poz 24
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe.
article: art. 4 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 listopada 2014 r. sprawy ze skargi P. G. na bezczynność Zarządu Okręgowego w przedmiocie udzielenia informacji prasowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 19 września 2014 r. P. G., działając jako redaktor naczelny Dziennika "[...]" złożył do Sądu skargę na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...] (zwanego dalej także: "Zarządem Okręgowym" oraz "Zarządem"), polegającą na nieudzieleniu informacji prasowej żądanej we wniosku z dnia 1 sierpnia 2014 r. Skarżący podkreślił, że wspomnianym wnioskiem K. M. zwrócił się do Zarządu Okręgowego o udzielenie mu informacji, w trybie ustawy Prawo prasowe, o działalności tego organu Polskiego Związku Łowieckiego, jednakże do dnia wniesienia skargi nie uzyskał żądanej informacji. W związku z tym skarżący wniósł o zobowiązanie Zarządu do udzielenia wnioskowanej informacji prasowej.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Okręgowy wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że z powodu nieusunięcia przez stronę skarżącą braków wniosku z dnia 1 sierpnia 2014 r., brak było podstaw do udzielenia przez Zarząd odpowiedzi na pytania postawione w tym wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

W świetle art. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. nr 5, poz. 24 ze zm.) prasa, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności wypowiedzi i urzeczywistnia prawo obywateli do ich rzetelnego informowania, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 Prawa prasowego przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności.

W myśl ustępu 3 i 4 powyższego artykułu, w przypadku odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni; odmowa powinna zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy. Odmowę, o której mowa wyżej, lub niezachowanie wymogów określonych w tym przepisie, można zaskarżyć do sądu administracyjnego w terminie 30 dni; w postępowaniu przed sądem stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu decyzji administracyjnych.

Dziennikarz jest uprawniony do uzyskiwania informacji w zakresie, o którym mowa w art. 4 ustawy Prawo prasowe. Informacji tej, w imieniu jednostek organizacyjnych, są obowiązani udzielać kierownicy tych jednostek, ich zastępcy, rzecznicy prasowi lub inne upoważnione osoby, w granicach obowiązków powierzonych im w tym zakresie (art. 11 ust. 1 i 2).

W rozpoznawanej sprawie jest niekwestionowanym, że pismem z dnia 1 sierpnia 2014 r. K. M. zwrócił się do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...] o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Kto jest obecnie przewodniczącym Zarządu Okręgowego i od jakiego dnia zajmuje tę funkcję, licząc od pierwszej jego kadencji na tym stanowisku?

2. Ile dni przewodniczący Zarządu Okręgowego przebywał na urlopie wypoczynkowym, urlopie bezpłatnym lub okolicznościowym w roku 2013?

3. Ile dni przewodniczący Zarządu Okręgowego przebywał na zwolnieniu lekarskim (w tym urlop zdrowotny, sanatorium, etc.) w roku 2013?

4. Ile dni przewodniczący Zarządu Okręgowego przebywał na delegacjach służbowych w roku 2013?

5. Jakie sumarycznie koszty delegacji służbowych poniósł Polski Związek Łowiecki z tytułu delegacji służbowych przewodniczącego Zarządu Okręgowego w 2013 r.?

Należy zauważyć, że informacje żądane w opisanym wyżej piśmie z dnia 1 sierpnia 2014 r., na co zresztą wskazuje strona skarżąca, nie mają charakteru informacji publicznej. Podkreślenia przy tym wymaga, że dziennikarskie prawo do informacji dotyczy dwóch niezależnych od siebie sfer. Z jednej strony obejmuje ono uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), z drugiej zaś prawo do uzyskania takich informacji, które nie mają charakteru informacji publicznych, a do udzielenia których zobowiązane są podmioty wymienione w treści art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe. Wspomniane wyżej postacie informacji, jakkolwiek bywają w praktyce mylone, winny być odróżniane od siebie (por. J. Sobczak, Komentarz do art. 4 ustawy - Prawo prasowe, w: tenże, Prawo prasowe. Komentarz, Warszawa 2008, SIP LEX).

Stwierdzić więc można, że Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w [...] nie występuje w rozstrzyganej sprawie jako podmiot wykonujący zadania publiczne, na którym spoczywa obowiązek udostępniania informacji publicznej.

Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmiotami obowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1) organy władzy publicznej;

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Nie ulega wątpliwości, że Polski Związek Łowiecki oraz jego jednostki organizacyjne (w tym Zarząd Okręgowy PZŁ w [...]) nie stanowią podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1-4 powołanej ustawy.

W świetle art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2013 r., poz. 1226 ze zm.), Polski Związek Łowiecki jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które prowadzą gospodarkę łowiecką poprzez hodowlę i pozyskiwanie zwierzyny oraz działają na rzecz jej ochrony poprzez regulację liczebności populacji zwierząt łownych. W myśl art. 32a ust. 4 Prawa łowieckiego, Statut Polskiego Związku Łowieckiego może przewidywać powoływanie innych niż wymienione w tej ustawie, organów krajowych i okręgowych, które realizują - na terenie swego działania zadania Związku. Zgodnie zaś z § 98 ust. 2 pkt 3 statutu Polskiego Związku Łowieckiego, zatwierdzonego uchwałą XXI Krajowego Zjazdu Delegatów PZŁ z dnia 2 lipca 2005 r. (tekst dostępny w WWW pod adresem: http://www.lowiecki.pl/prawo/statut/statut_new.pdf), zarządy okręgowe są okręgowymi organami zrzeszenia jakim jest PZŁ.

Zgodnie z art. 34 Prawa łowieckiego, do zadań Polskiego Związku Łowieckiego należy:

1) prowadzenie gospodarki łowieckiej;

2) troska o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych zwierząt dziko żyjących;

3) pielęgnowanie historycznych wartości kultury materialnej i duchowej łowiectwa;

4) ustalanie kierunków i zasad rozwoju łowiectwa, zasad selekcji populacyjnej i osobniczej zwierząt łownych;

5) czuwanie nad przestrzeganiem przez członków Polskiego Związku Łowieckiego prawa, zasad etyki, obyczajów i tradycji łowieckich;

6) prowadzenie dyscyplinarnego sądownictwa łowieckiego;

7) organizowanie szkolenia w zakresie prawidłowego łowiectwa i strzelectwa myśliwskiego;

8) prowadzenie i popieranie działalności wydawniczej i wystawienniczej o tematyce łowieckiej;

9) współpraca z pokrewnymi organizacjami zagranicznymi;

10) wspieranie i prowadzenie prac naukowych w zakresie gospodarowania zwierzyną;

11) prowadzenie i popieranie hodowli użytkowych psów myśliwskich i ptaków łowczych;

12) realizacja innych zadań zleconych przez ministra właściwego do spraw środowiska.

Odwołanie się do ustawowo określonych zadań Polskiego Związku Łowieckiego jest konieczne wobec wyrażanego w orzecznictwie sądowym stanowiska, co do tego, że informacja dotycząca funkcjonowania oraz kwestii organizacyjnych Związku oraz jego organów, takich jak Zarząd Okręgowy PZŁ w [...], co do zasady, jest informacja publiczną, co z kolei jest konsekwencją zaakceptowania poglądu, że zadania nałożone na związek w drodze ustawy ze względu na ich cel mają charakter publiczny. Jak wynika z art. 1 Prawa łowieckiego, łowiectwo jest elementem ochrony środowiska przyrodniczego i w rozumieniu ustawy oznacza ochronę zwierząt łownych (zwierzyny) i gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej. Inną kwestią jest pojęcie gospodarki łowieckiej, która jest działalnością w zakresie ochrony, hodowli i pozyskiwania zwierzyny (art. 4 ust. 1 ustawy), przy czym gospodarka łowiecka prowadzona jest w obwodach łowieckich przez dzierżawców lub zarządców.

Niewątpliwie więc analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że Polski Związek Łowiecki w istocie nie realizuje zadań z zakresu administracji publicznej, gdyż ustawowo określone zadania tego Związku - co do zasady - nie wiążą się z prawnymi formami działania administracji, a jego status jako innego administrującego podmiotu publicznego nie jest jednoznaczny. Trzeba bowiem podkreślić, że Polski Związek Łowiecki, jako zrzeszenie osób fizycznych i prawnych, posiada osobowość prawną, przy czym zarówno ten Związek, jak i jego organy działają na podstawie ustawy oraz statutu uchwalonego przez Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Związku Łowieckiego. Publicznoprawna podstawa utworzenia Polskiego Związku Łowieckiego nie przesądza o publicznoprawnym charakterze jego kompetencji, a więc informacja dotycząca funkcjonowania oraz kwestii organizacyjnych Związku może być uznana za informację publiczną tylko wówczas, gdy w okolicznościach konkretnej sprawy Związek wykonywał zadania publiczne, które – co do zasady – wykonują właściwe (w zakresie łowiectwa) organy administracji rządowej – minister właściwy do spraw środowiska oraz samorząd województwa (art. 6 i 7 Prawa łowieckiego).

Do zadań publicznych realizowanych przez Polski Związek Łowiecki można zapewne zaliczyć działalność w zakresie nabycia i utraty członkostwa w Związku, skoro reglamentowane przez Państwo pozyskiwanie zwierząt łownych może odbywać się w drodze polowanie wykonywanego – w zasadzie – jedynie przez członków Polskiego Związku Łowieckiego. Zagadnie to zostało jednak uregulowane odrębnie w drodze ustawy (np. art. 33 ust. 6 Prawa łowieckiego) i nie można z tego wyprowadzać wniosku, będącego w istocie daleko idącym uogólnieniem, że Związek (a w konsekwencji również jego organy) jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Oznacza to, że tok postępowania przyjęty przez żądającego informacji określonej w piśmie z dnia 1 sierpnia 2014 r. był prawidłowy. Jako podstawę prawną tego żądania wnoszący pismo podał bowiem przepisy art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy Prawo prasowe oraz wskazał, że działa z upoważnienia redaktora naczelnego Dziennika "[...]" z siedzibą w G. jako dziennikarz tego Dziennika.

Z akt sprawy wynika, że do wskazanego pisma nie dołączono oryginału bądź poświadczonego za zgodność z oryginałem dokumentu potwierdzającego to, że K. M. istotnie jest dziennikarzem Dziennika "[...]" z siedzibą w G.

W tej sytuacji, obowiązkiem Zarządu Okręgowego było wyjaśnienie, czy osoba, która wniosła pismo, była rzeczywiście podmiotem uprawnionym do występowania w imieniu prasy. Zasadnie zatem pismem z dnia 12 sierpnia 2014 r. Zarząd zwrócił się do Dziennika "[...]" z siedzibą w G. o "udokumentowanie, czy pytający K. M. jest dziennikarzem "[...]" Dziennik [...] oraz o przedłożenie upoważnienia, na które się zainteresowany powołuje". Jednocześnie Zarząd zastrzegł, że tego pisma nie należy traktować jako odmowy udzielenia informacji prasowej.

Wspomniane pismo Zarządu Okręgowego zostało prawidłowo doręczone Dziennikowi "[...]" z siedzibą w G. w dniu 18 sierpnia 2014 r. (zwrotne poświadczenie odbioru).

Nie budzi również wątpliwości, że pomimo skierowania powyższego wezwania, Dziennik "[...]" nie przedstawił Zarządowi Okręgowemu żądanych dokumentów, ani jakichkolwiek informacji.

Wobec niepotwierdzenia przez Dziennik "[...]", że osoba wnosząca pismo z dnia 1 sierpnia 2014 r. była dziennikarzem tego Dziennika, Zarząd Okręgowy PZŁ w [...] nie miał podstaw do przyjęcia, że wspomniane wyżej pismo pochodziło od podmiotu uprawnionego – w świetle przepisów prawa – do uzyskania informacji prasowej.

Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie nie można skutecznie zarzucić bezczynności Zarządowi Okręgowemu.

Należy przy tym zauważyć, że informacja, o której mowa w pkt 1 pisma z dnia 1 sierpnia 2014 r. jest powszechnie dostępna na stronach internetowych Zarządu Okręgowego PZŁ w [...]. Z informacji znajdujących się na tych stronach wynika bowiem jednoznacznie, że Przewodniczącym Zarządu jest obecnie M. F., a funkcję tę sprawuje od 2008 r. (por. http://[...]). Również z tego powodu nie można mówić o bezczynności Zarządu Okręgowego w niniejszej sprawie.

Jeżeli zaś chodzi o dane, jakich udzielenia domagał się pytający K. M. w pkt 2, 3, 4 i 5 tego pisma, nie ulega wątpliwości, że wykraczają one poza pojęcie "informacji o swojej działalności", o czym mowa w powołanym art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe. Informacje żądane w tej części wniosku dotyczą bowiem szczegółowych danych co do stosunku pracy świadczonego przez M. F. w 2013 r., to jest długości wykorzystanego przez niego w tym okresie urlopu wypoczynkowego, urlopu bezpłatnego, okolicznościowego, okresów przebywania na zwolnieniu lekarskim (w tym urlop zdrowotny, sanatorium itp.), okresów delegacji służbowych oraz kosztów tych delegacji. Są to bowiem dane związane ze stosunkiem pracy łączącym M. F. ze Związkiem, a więc dotyczącym sfery prywatnej, w której pracodawca i pracownik związani są stosunkiem prawnym, opartym o zasady autonomii i równości stron stosunku pracy. Jest więc oczywiste, że dane związane ze stosunkiem pracy co do zasady nie mieszczą się w pojęciu informacji o działalności podmiotów określonych w art. 4 ust. 1 Prawa prasowego, zwłaszcza że M. F. nie jest funkcjonariuszem publicznym.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.