Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 200/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6292 Przymusowy zarząd państwowy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 76 § 1 i art. 76, § 3, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Danuta Dopierała, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2009 r. nr [...];


UZASADNIENIE

Minister Gospodarki decyzję z dnia [...] paździrnika 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 107 § 1 Kpa umorzył postępowanie w sprawie z wniosku E. N. i innych z dnia 12 maja 1990 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] maja 1951 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem Szwalnia wł. E. N. w N. oraz orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] paździrnika 1959 r., w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa Szwalnia E. N. w N..

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż w toku postępowania żaden z wnioskodawców nie przesłał do akt sprawy dokumentów potwierdzających prawo własności do znacjonalizowanego przedsiębiorstwa. Z tego względu kolejnymi pismami wzywano wnioskodawców do udokumentowania ich interesu prawnego, m.in. poprzez nadesłanie do akt sprawy dokumentów potwierdzających tytuł E. N.- wskazanego w orzeczeniach nacjonalizacyjnych jako przedsiębiorca- do mienia ruchomego, wykazanego w protokole zdawczo-odbiorczym z dnia [...] lipca 1951 r. oraz protokole z dnia [...] maja1951 r. z przejęcia przedsiębiorstwa Szwalnia, wł. E. N. w N., według stanu na dzień ustanowienia nad przedmiotowym przedsiębiorstwem przymusowego zarządu państwowego oraz jego nacjonalizacji, a także postanowień właściwych sądów powszechnych o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym właścicielu przedsiębiorstwa/ewentualnie również po jego wszystkich nieżyjących spadkobiercach.

W toku postępowania administracyjnego przyłączyła się do niego A. H. wskazując, iż jest spadkobierczynią zmarłej sukcesorki E. N.- Z. N.. Do akt sprawy przedłożyła ona postanowienie o nabyciu spadku po E. N. oraz jego następcach prawnych- J. N. oraz Z. N.. Wobec tego, iż przedłożone przez A. H. dokumenty potwierdzały jedynie fakt dysponowania mieniem ruchomym przez jednostkę państwową, nie potwierdzały natomiast tytułu prawnego jej poprzednika prawnego- E. N. do tego mienia, organ wezwał wnioskodawczynię do nadesłania dokumentów jednoznaczni świadczących o prawie własności E.

Sygn. akt IV SA/Wa 200/10

N. do znacjonalizowanego mienia ruchomego, w szczególności: rachunków za zakup maszyn wymienionych w protokole zdawczo-odbiorczym z dnia [...] lipca 1951 r. oraz protokole z dnia [...] maja1951 r. z przejęcia przedsiębiorstwa Szwalnia, wł. E. N. w N., ewentualnie dokumentów z inwentaryzacji majątku lub też umowy oddania przedmiotowego przedsiębiorstwa w użytkowanie jednostce państwowej.

W odpowiedzi na wyżej wymienione wezwanie wnioskodawczyni wskazała, iż nie zgadza się z twierdzeniem organu, iż przesłane przez nią dokumenty są niewystarczające. Podała również, iż nie posiada innych dokumentów, natomiast z przesłanych dokumentów wyraźnie wynika prawo własności jej poprzednika prawnego do znacjonalizowanego mienia. Ponadto według wnioskodawczyni samo użycie w pismach słowa ,,właściciel" dowodzi o własności przedsiębiorstwa E. N..

Powołując treść art. 28 Kpa oraz orzecznictwo sądów administracyjnych organ pierwszej instancji wskazał, kto może być uznany za stronę niniejszego postępowania oraz wyjaśnił, iż o istnieniu interesu prawnego w omawianym przypadku można będzie mówić tylko wówczas, gdy wskazane zostanie, że wnioskodawcom przysługiwało określone uprawnienie w stosunku do przedmiotowego mienia. Ponadto podkreślono, iż obowiązek wykazania przymiotu strony w postępowaniu, spoczywa na osobie zgłaszającej żądanie w danej sprawie. W ocenie organu, w niniejszej sprawie wnioskodawcy nie wykazali swojego interesu prawnego do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w zakresie legitymacji prawnej, potwierdzającej prawo własności do mienia ruchomego, przejętego wraz ze znacjonalizowanym przedsiębiorstwem. Wskazano również, że dla skutecznego wykazania interesu pranego wnioskodawców niewystarczające jest samo wykazanie następstwa pranego po ich poprzedniku prawnym, wymienionym w orzeczeniach nacjonalizacyjnych jako właściciel znacjonalizowanego przedsiębiorstwa, konieczne jest natomiast wykazanie prawa własności do tego mienia. Sam fakt wskazania w orzeczeniach nacjonalizacyjnych E. N. jako właściciela przedsiębiorstwa, w ocenie organu nie stanowi bezpośredniego dowodu, potwierdzającego jego prawo własności do znacjonalizowanego przedsiębiorstwa.

Minister Gospodarki podkreślił, iż brak interesu prawnego podmiotu wnoszącego żądanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, stanowi o

Sygn. akt IV SA/Wa 200/10

bezprzedmiotowości postępowania i winno prowadzić do umorzenia tego postępowania. Natomiast oczywisty brak wykazania interesu prawnego osoby występującej z wnioskiem nieważnościowym powoduje, w ocenie organu co do zasady niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w tym przedmiocie.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127§3 Kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] paździrnika 2009 r.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego został zebrany i wnikliwie rozpatrzony całokształt materiału dowodowego, na podstawie którego wydano rozstrzygnięcie.

Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister podniósł, iż są one tożsame z argumentami przedstawionymi w pismach kierowanych do organu pierwszej instancji. Strona nie przedstawiła natomiast żadnych nowych dowodów potwierdzających prawo własności E. N. do znacjonalizowanego mienia.

Uznając za słuszne stanowisko przedstawione przez organ pierwszej instancji w kwestii posiadania interesu prawnego w niniejszej sprawie, organ odwoławczy podkreślił, iż przesłane przez A. H. dokumenty potwierdzały jedynie fakt dysponowania przedmiotowym mieniem przez jednostkę państwową. Zdaniem Ministra, wbrew twierdzeniom skarżącej, organ nie zwracał się o nadesłanie dokumentów świadczących o przejęciu majątku ( dokumentów nacjonalizacyjnych), a jedynie dokumentów świadczących o prawie własności E. N. do znacjonalizowanego mienia ruchomego, czyli dokumentów dowodzących o założeniu przedsiębiorstwa i jego trwania. Tymi dokumentami w ocenie organu miały być: rachunki za zakup maszyn wymienionych w protokole zdawczo-odbiorczym z dnia [...] lipca 1951 r. oraz protokole z dnia [...] maja1951 r. z przejęcia przedsiębiorstwa Szwalnia, wł. E. N. lub dokumenty z inwentaryzacji majątku. Organ podkreślił, iż dodatkowo, gdyby strona posiadała umowę oddania przedmiotowego przedsiębiorstwa w użytkowanie jednostce państwowej, również ten dokument winien być przedłożony do akt sprawy jako dowód potwierdzający tytuł prawny E. N. do przedmiotowego majątku.

Sygn. akt IV SA/Wa 200/10

W ocenie organu, wbrew twierdzeniom odwołującej się nadesłane przez nią oraz jej poprzedników prawnych dokumenty nie są wystarczające do uznania jej za stronę niniejszego postępowania.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. H. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

- naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

1) art. 28 Kpa poprzez nieuprawnione ustalenie, iż nie posiada ona interesu

prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, w sytuacji, gdy

kwestionowane w trybie nieważnościowym orzeczenia w sposób bezpośredni

dotykały interesów majątkowych jej oraz jej poprzedników,

art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez nieuprawnione przyjęcie, że kwestionowane w trybie nieważnościowym akty nie naruszyły prawa w sposób rażący, w sytuacji, gdy w rzeczywistości godziły one w konstytucyjną zasadę poszanowania własności,

art. 52 ust. 1 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym ( Dz. U. z 1928 r., Nr 36, poz. 341, ze zm.) poprzez ustalenie wbrew treści dokumentów publicznych- kwestionowanego w trybie nieważnościowym zarządzenia i orzeczenia, iż jej poprzednik prawny nie był właścicielem nacjonalizowanego mienia, pomimo braku jakiegokolwiek dowodu przeciwnego w tym zakresie,

art. 76§ 1 Kpa, poprzez ustalenie wbrew treści dokumentów publicznych-kwestionowanego w trybie nieważnościowym zarządzenia i orzeczenia, iż jej poprzednik prawny nie był właścicielem nacjonalizowanego mienia, pomimo braku jakiegokolwiek dowodu przeciwnego w tym zakresie,

art. 7 i 77 Kpa, polegające na błędnym ustaleniu, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza prawa własności jej poprzednika prawnego do znacjonalizowanego mienia, pomimo, iż znajdujące się w sprawie dokumenty jednoznacznie potwierdzają to prawo,

6) art. 7 i 77 Kpa, polegające na przerzuceniu na stronę obowiązku

przejawiania inicjatywy dowodowej, w szczególności, gdy zgodnie ze wskazaniami

strony żądane przez organ dokumenty mogą znajdować się w Ministerstwie,

7) art. 8 Kpa, polegające na naruszeniu zasady pogłębienia zaufania obywateli

do organów państwa

Sygn. akt IV SA/Wa 200/10

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 99 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 marca 1921 r. ( Dz. U. Nr 44, poz. 267 ze zm.) poprzez odmowę uznania, że zarządzenie Prezesa Urzędu Centralnego Drobnej Wytwórczości z dnia [...] maja1951 r. w sposób rażący naruszało chronione konstytucyjnie prawo własności,

2) art. 88 ustawy konstytucyjnej z dnia 23 kwietnia 1935 r. ( Dz. U. Nr 30, poz. 23) poprzez odmowę uznania, że zarządzenie Prezesa Urzędu Centralnego Drobnej Wytwórczości z dnia [...] maja1951 r. w sposób rażący naruszało chronione konstytucyjnie prawo własności,

3) art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lipca 1952 r. poprzez odmowę uznania, że orzeczenie Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] paździrnika 1959 r. w sposób rażący naruszało chronione konstytucyjnie prawo własności,

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż organ pierwszej instancji, a następnie organ odwoławczy w sposób dowolny i nieuprawniony przyjęły, że nie posiada ona legitymacji procesowej strony w niniejszym postępowaniu. Skarżąca wskazała, iż E. N., czego nie kwestionowały orzekające organy, posiadał status strony w postępowaniu zakończonym wydaniem zarządzenia Prezesa Urzędu Centralnego Drobnej Wytwórczości z dnia [...] maja1951 r. jak i orzeczeniem Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] paździrnika 1959 r. Okoliczność ta, w ocenie skarżącej świadczy o tym, iż interes prawny posiadają również jego następcy prawni kwestionujący w postępowaniu nieważnościowym legalność powyższych aktów.

Zdaniem skarżącej, nieuprawnionym jest również twierdzenie organu, iż E. N. nie przysługiwało prawo własności nacjonalizowanego mienia. W toku postępowania nieważnościowego Minister Gospodarki nie zakwestionował faktu, iż orzeczenia nacjonalizacyjne zostały zaadresowane do osoby, której przysługiwał wówczas status strony. Gdyby natomiast uznać, iż w przekonaniu Ministra Gospodarki kwestionowane akty nie zostały skierowane do właściciela przedsiębiorstwa, w ocenie skarżącej dawałoby to podstawę do stwierdzenia ich nieważności, w oparciu o treść art. 156 § 1 pkt 4 Kpa.

Jak twierdzi skarżąca, znajdujące się w aktach sprawy dokumenty urzędowe potwierdzają w sposób dostateczny, iż prawo własności do przedmiotowego przedsiębiorstwa przysługiwało E. N. Okolicznością potwierdzającą

Sygn. akt IV SA/Wa 200/10

ten fakt jest w ocenie skarżącej to, iż kwestionowane akty nacjonalizacyjne, wymieniające E. N. jako właściciela przedmiotowego przedsiębiorstwa, posiadają walor dokumentów urzędowych i jako takie korzystają z domniemania prawdziwości. Jak podkreśliła skarżąca, dokumenty publiczne, wystawione w przepisanej formie, w myśl przepisów obowiązujących w dacie ich wystawienia, stanowią dowód zupełny na to, co w nich zostało stwierdzone. Również obecnie obowiązujący przepis art. 76 Kpa ustanawia domniemanie zgodności z prawdą dokumentu urzędowego. W świetle powołanych regulacji, w ocenie skarżącej prawo własności E. N. zostało dostatecznie w postępowaniu nieważnościowym wykazane i potwierdzone. Z tego powodu zatem, orzekający organ winien był stwierdzić, iż E. N. był właścicielem znacjonalizowanego przedsiębiorstwa.

W ocenie skarżącej Minister Gospodarki dopuścił się naruszenia zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 kpa, poprzez przerzucenie na stronę obowiązku przejawienia inicjatywy dowodowej, a w ślad za tym ustalenia prawdy materialnej. Zdaniem skarżącej to na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek inicjatywy dowodowej, a więc ustalenia jakie dowody mogą okazać się niezbędne do ustalenia danej okoliczności faktycznej i ich znalezienia. Zdaniem skarżącej Minister nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego na okoliczność posiadania przez E. N. tytułu pranego do znacjonalizowanego przedsiębiorstwa pomimo posiadania zasobów archiwalnych, w których mogłyby znajdować się niezbędne dokumenty. Tym samym, zdaniem skarżącej naruszona została zasada pogłębiania zaufania obywateli do państwa, wyrażona w art. 8 Kpa, bowiem rzeczą niemożliwą jest posiadanie od okresu przedwojennego a tym samym przedstawienie żądanych przez organ dokumentów, takich jak faktury zakupu maszyn. W sytuacji znacznego upływu czasu trudno bowiem przypuszczać, aby strony po pierwsze, miały realne szanse zachowania takich rachunków, po drugie zaś, by przejawiały dbałość o ich posiadanie. Jak podkreśliła skarżąca, E. N. nie miał obowiązku przechowywania przez tak długu czas faktur zakupu maszyn. W ocenie strony, już sama wieloletnia, niekwestionowana przez nikogo obecność maszyn w zakładzie produkcyjnym i ich użytkowanie, stwarza domniemanie, iż stanowi własność danej osoby.

Ponadto skarżąca podkreśliła, iż stawianie stronie przez organ prowadzący postępowanie żądań niemożliwych do spełnienia i uzależnianie od tego faktu korzystnego rozstrzygnięcia, musi być poczytywane nie tylko jako ewidentne

Sygn. akt IV SA/Wa 200/10

naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, ale stanowi również rażące naruszenie prawa.

W ocenie skarżącej kwestionowane w trybie nieważnościowym akty rażąco naruszyły prawo, bowiem ponad wszelką wątpliwość godziły w konstytucyjną zasadę uszanowania własności prywatnej. Skarżąca dodała, iż ani E. N. ani jego spadkobiercy nigdy nie otrzymali odszkodowania za przejęcie na własność Państwa w 1959 r. przedsiębiorstwa Szwalnia E. N. w N..

W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, która odbyła się w dniu 7 czerwca 2010 r. skarżąca A. H. złożyła kserokopię (po okazaniu oryginału) protokołu badania rachunkowości przedsiębiorstwa W. E. N. w N. z dnia [...] marca 1949 r. oraz spis maszyn, narzędzi, budynku oraz urządzeń wydzierżawionych C. .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Ministra Gospodarki z dnia [...] paździrnika 2009 r. zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Zadaniem Sądu w niniejszym postępowaniu była ocena, czy organ orzekający w sprawie zasadnie uznał, iż skarżącej A. H. nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] maja1951 r. w

Sygn. akt IV SA/Wa 200/10

sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem Szwalnia wł. E. N. w N. oraz orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] paździrnika 1959 r., w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa Szwalnia E. N. w N..

Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a.). Z treści powołanego przepisu wynika, że czynności inicjujące wszczęcie postępowania administracyjnego, o ile nie zostanie ono wszczęte z urzędu, mogą być podjęte wyłącznie przez podmioty uprawnione. Organ administracji publicznej nie może, co do zasady, wszcząć postępowania administracyjnego w celu stwierdzenia nieważności określonego aktu na wniosek dowolnego podmiotu, bowiem uczyniłby to w sposób oczywiście niezgodny z prawem. Również decyzja administracyjna wydana w wyniku tak wszczętego postępowania byłaby aktem wydanym z rażącym naruszeniem prawa, zatem wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić jedynie z woli podmiotu, mającego legitymację procesową strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Legitymację tę do żądania wszczęcia postępowania na wniosek ma podmiot, który twierdzi, że decyzja wadliwa dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku. Stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważność jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (wyr. NSA z dnia 30 października 2003 r., sygn. akt I SA 3087/01, Lex 149467).

Na podstawie art. 157 § 3 kpa organ orzeka co do niedopuszczalności z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja wydana na podstawie art. 157 § 3 kpa jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej podanie, legitymacji strony, wykazania tego, że nie istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998, str. 829).

Wszczęcie i prowadzenie postępowania zależy zatem od uprzedniej kontroli przez organ, czy zachodzą formalnoprawne przesłanki warunkujące jego dopuszczalność.

Sygn. akt IV SA/Wa 200/10

Należy do nich w pierwszej kolejności ustalenie, czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu. Art. 28 k.p.a. stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Aby mieć przymiot strony, należy wykazać interes prawny w danym postępowaniu lub w żądaniu dokonania czynności przez organ.

Ponieważ w przedmiotowej sprawie organ postanowieniem z dnia [...] lipca 1990 r. wszczął postępowanie nadzorcze na podstawie art. 123 i art. 157 § 2 kpa, należy uznać, iż na tym etapie postępowania nie kwestionował legitymacji E. N. jako strony postępowania.

Z akt administracyjnych wynika, że Prezes Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości zarządzeniem z dnia [...] maja1951 r., wydanym na podstawie art. 1 ust. 3 i art. 2 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. U. R.P. Nr 21, poz. 67) ustanowił z dniem [...] maja1951 r. przymusowy zarząd państwowy nad przedsiębiorstwem Szwalnia wł. E. N. w N.. Przymusowy zarząd państwowy został powierzony [...] Zakładom Przemysłu Sportowego w L.

W dniu [...] lipca 1951 r. został sporządzony protokół przejęcia Szwalni E. N. w N. przez Zjednoczenie Przemysłu Sportowego [...] Zakłady Przemysłu Sportowego w L. . Do protokołu tego zostały załączone dwa załączniki zawierające spis poszczególnych składników majątkowych przejętego przedsiębiorstwa według stanu faktycznego spisanego z natury. Podmiotem zdającym przedsiębiorstwo Szwalni wraz z jego wyposażeniem był E. N..

W dniu [...] lipca 1951 r. został sporządzony protokół zdawczo-odbiorczy w sprawie dokonanych czynności zdawczo-odbiorczych przy wprowadzaniu przymusowego zarządu państwowego do przedsiębiorstwa Szwalni. Z protokołu tego wynika, że właściciel E. N. zlikwidował swoje przedsiębiorstwo szwalnicze z dniem [...] października 1948 r. o czym świadczy załączone do protokołu postanowienie b. Sądu Okręgowego w S. Wydział Rej. Handl. z dnia [...] stycznia 1949 r. Nr akt [...]. Od 22 października 1950 r. przedsiębiorstwo jest w posiadaniu i użytkowaniu [...] Zakładów Przemysłu Sportowego Przedsiębiorstwo Państwowe w L. na podstawie umowy użyczenia(bezpłatnie). Czynności zdawczo-odbiorcze stwierdzone protokołem z dnia [...] lipca 1951 r. polegały m.in. na odebraniu od właściciela przedsiębiorstwa E. N.

Sygn. akt IV SA/Wa 200/10

wszystkich maszyn, narzędzi, przyrządów, ruchomości warsztatowych i biurowych a następnie wręczeniu ich pełnomocnikowi przymusowego zarządcy państwowego. Jednocześnie komisja powołana do przeprowadzenia czynności zdawczo-odbiorczych zatwierdziła wycenę maszyn i urządzeń produkcyjnych wyszczególnionych w załączonych wykazach i stanowiących własność E. N. na ogólną sumę 33.134,34 zł.

Z kolei orzeczeniem Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] paździrnika 1959 r., wydanym na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 23 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37) stwierdzono przejście na własność Państwa przedsiębiorstwa Szwalnia E. N. w N.. Jednocześnie w orzeczeniu tym stwierdzono, że nie przechodzi na własność Państwa nieruchomość w N. przy ul. [...], na której zlokalizowane jest przedmiotowe przedsiębiorstwo.

Z powyższego wynika, że zarówno zarządzenie Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] maja1951 r., jak i orzeczenie Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] paździrnika 1959 r. skierowane zostały do E. N., jako właściciela przedsiębiorstwa Szwalnia wł. E. N. w N.. Należy więc uznać, że E. N. był stroną postępowań, w wyniku których wydano w/w akty administracyjne. Ponieważ E. N. był stroną tych postępowań, które toczyły się w trybie zwykłym, to ma również przymiot strony w postępowaniu nadzorczym dotyczącym tych orzeczeń nacjonalizacyjnych.

Z materiału archiwalnego znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, że w dacie wydawania podlegających obecnie ocenie orzeczeń nacjonalizacyjnych, organy nie kwestionowały prawa własności E. N. do przedmiotowego przedsiębiorstwa i składników majątkowych stanowiących jego wyposażenie. Jeżeli Minister Gospodarki obecnie chce podważyć to stanowisko, musi powołać się na konkretne dowody, które zakwestionują ocenę organów zawartą w tych orzeczeniach. Postępowanie dowodowe w tym zakresie zgodnie z art. 76 § 3 kpa może być przeprowadzone. Ale jednocześnie słusznie wskazuje skarżąca, że stosownie do art. 76 § 1 kpa dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Sygn. akt IV SA/Wa 200/10

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, niezasadnie organ żądał od E. N., a następnie od skarżącej jako jego następcy prawnego, dowodów potwierdzających prawo własności do mienia znacjonalizowanego przedsiębiorstwa, wyszczególnionego w załącznikach do protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] lipca 1951 r., skoro ze znajdujących się w aktach dokumentów urzędowych prawo to wynika.

Na rozprawie w dniu 7 czerwca 2010 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie skarżąca okazała oryginał protokołu badania rachunkowości przedsiębiorstwa W. E. N. w N. z dnia [...] marca 1949 r., w którym m.in. zapisano, że od dnia 1 grudnia 1948 r. produkcja w zlikwidowanej z dniem 31 października 1948 r. firmie E. N. w N. została przejęta przez Z., C. W W. Jednakże umowy dzierżawy z C.. w W. nie spisano.

Organ rozpoznając sprawę, ponownie dokona oceny posiadania przymiotu strony przez skarżącą w tym postępowaniu biorąc pod uwagę powyższe wskazania oraz nowy materiał dowodowy ujawniony przez skarżącą przed sądem. Organ weźmie pod uwagę również fakt, iż następcą prawnym E. N. nie jest tylko skarżąca. Organ uwzględni również, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważność jest również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności ocenianych orzeczeń nacjonalizacyjnych.

Ponieważ organ administracji wydał zaskarżone decyzje bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy zasadne jest uchylenie zaskarżonych decyzji.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.