Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2131/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 107, art. 108, art. 113, art. 130 ust. 1,4, art. 133 ust.4, art. 111 ust. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1411
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Danuta Kania (sprawozdawca), Janusz Walawski, Protokolant specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2016 r. sprawy ze skargi A. L. na orzeczenie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. zasądza od Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego na rzecz A. L. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego orzeczeniem z dnia [...] września 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2014 r., poz. 1411 ze zm.), dalej: "ustawa o CBA" po dokonaniu analizy i oceny całokształtu okoliczności i materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko A. L., obwinionemu o to, że:

- w okresie od lipca 2014 r. do kwietnia 2015 r. nie dopełnił obowiązków określonych w przepisach zarządzenia nr 5/13 Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad korzystania z pojazdów służbowych Centralnego Biura Antykorupcyjnego (dalej: "zarządzenie z dnia 4 kwietnia 2013 r."), poprzez niewłaściwe wypełnianie kart eksploatacyjnych pojazdów przynależnych do Biura Logistyki CBA, tj. o czyn z art. 107 ust. 2 pkt 3 ustawy o CBA,

- w okresie od lipca 2014 r. do kwietnia 2015 r. przekroczył uprawnienia określone w przepisach zarządzenia z dnia 4 kwietnia 2013 r. poprzez nieuzasadnione rzeczywistymi potrzebami zakupy płynów eksploatacyjnych do pojazdów przynależnych do Biura Logistyki CBA, tj. o czyn z art. 107 ust. 2 pkt 3 ustawy o CBA,

postanowił uznać obwinionego winnym popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych i wymierzyć karę wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe - oraz karę dodatkową w postaci okresowego pozbawienia premii do dnia [...] grudnia 2015r.

W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Szef CBA wskazał, iż w toku postępowania dyscyplinarnego sygn. [...] ustalono, że w okresie od lipca 2014r. do kwietnia 2015 r. pełniący służbę w Biurze Logistyki A. L. w sposób nieprawidłowy wypełniał karty eksploatacyjne użytkowanych pojazdów służbowych co przejawiało się głównie w braku wymaganych wpisów, m. in. godzin rozpoczęcia i zakończenia oraz niezachowania chronologii wpisów tankowań, a także błędnych wpisów stanu licznika.

W następstwie przeprowadzonej analizy i oględzin dokumentacji stwierdzono, że obwiniony był użytkownikiem pojazdów służbowych: [...] nr rej. [...]

- osoba odpowiedzialna za pojazd J. K., [...] nr rej. [...] - osoba odpowiedzialna za pojazd M. M., [...] nr rej. [...] - osoba odpowiedzialna za pojazd J. K., [...] nr rej. [...] - osoba odpowiedzialna za pojazd M. D.

Organ zaznaczył, iż obwiniony A. L. nie był we wskazanym wyżej okresie wyznaczoną osobą odpowiedzialną za którykolwiek z ww. pojazdów służbowych. Był natomiast ich użytkownikiem i jako użytkownik dokonywał przedmiotowych tankowań pojazdów jak również zakupów akcesoriów i płynów eksploatacyjnych. Z analizy kart eksploatacyjnych pojazdów wynika, że obwiniony dokonując tankowań wymienionych pojazdów kupował również płyn do spryskiwaczy. Ustalono, iż w samym tylko 2014 r. A. L. zakupił do użytkowanych samochodów 172 litry płynu do spryskiwaczy, 7 litrów oleju silnikowego, 5 piór wycieraczek do szyb, 1 litr płynu do chłodnicy, 1 linkę holowniczą.

W wyniku przeprowadzonych czynności dowodowych, tj. przesłuchań świadków: M. M. i M. D. nie potwierdzono zaistnienia zdarzeń podnoszonych w wyjaśnieniach obwinionego zarówno w stosunku do zasadności zakupów płynów eksploatacyjnych jak i prośby świadków o ich dokonywanie. Z kolei przeprowadzone oględziny potwierdziły prawdopodobieństwo występowania usterek technicznych pojazdu służbowego [...], na które wskazywał obwiniony w swoich wyjaśnieniach. Okoliczności mogące mieć wpływ na zwiększenie zużycia płynu do spryskiwaczy zweryfikowano również poprzez przesłuchanie w charakterze świadka J. K., który potwierdził zaistnienie przedmiotowych usterek. Organ zaznaczył, iż usterki te dotyczyły tylko jednego pojazdu i nie mogą stanowić racjonalnego uzasadnienia dla nabywania płynu do spryskiwaczy w tak znacznych ilościach.

Obwiniony nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych i złożył wyjaśnienia, które nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Po zapoznaniu się z wpisami w kartach eksploatacyjnych pojazdów służbowych obwiniony wyjaśnił: "przyznaję, że są złe zapisy w karcie skoro nie są dobrze wpisane to jest to mój błąd, że zrobiłem je po czasie nie na bieżąco".

W świetle powyższych ustaleń faktycznych organ stwierdził, iż zasadnym jest wydanie orzeczenia o uznaniu A. L. winnym popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych.

Ponadto uznał, iż na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 3 ustawy o CBA, po uwzględnieniu dotychczasowego przebiegu służby obwinionego oraz stopnia szkodliwości popełnionych przez niego przewinień dyscyplinarnych dla służby, zasadnym jest wymierzenie kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe oraz kary dodatkowej w postaci okresowego pozbawienia premii do dnia [...] grudnia 2015r.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. L. zarzucił:

- naruszenie przepisów ustawy o CBA, a w szczególności art. 107, poprzez niewykazanie zamiaru domniemanych przewinień dyscyplinarnych, jak również nieokreślenie ich przedmiotu z uwagi na brak ustawowych desygnatów,

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na przyjęciu, że obwiniony w zarzucanym mu okresie niewłaściwie wypełnił nieokreśloną i nieustaloną liczbę kart, jak również dokonywał nieuzasadnionych rzeczywistymi potrzebami zakupów płynów eksploatacyjnych, gdy w rzeczywistości zakupy były podyktowane sposobem użytkowania pojazdu, a karty wypełniane zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W związku z powyższymi zarzutami obwiniony wniósł o umorzenie postępowania dyscyplinarnego.

W uzasadnieniu wskazał, iż w postępowaniu dyscyplinarnym należy wykazać stronę podmiotową i przedmiotową czynu, a nadto winę funkcjonariusza. Tymczasem w przypadku obu zarzuconych mu czynów nie zostały wyczerpane powyższe przesłanki. Wskazał, iż zachowywał się zgodnie z przepisami prawa i dla dobra służby. Zaznaczył również, że w toku postępowania nikt nie wykazał jakie karty wypełnił niezgodnie z przepisami i na czym nieprawidłowość ta miałaby polegać, a także jaka ilość płynów eksploatacyjnych jest zastrzeżona w przepisach obowiązujących, a które zlekceważył. Wskazał też, że karty eksploatacyjne wypełniał zgodnie z zarządzeniem z dnia 4 kwietnia 2013 r., zaś pojazdy - dzięki niemu - funkcjonowały prawidłowo, były sprawne i zdatne do użytku służbowego.

Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego orzeczeniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 133 ust. 4, ust. 5, art. 111 ust. 2 i art. 121 ust. 1 pkt 2 ustawy o CBA, umorzył postępowanie w części dotyczącej przedawnionych przewinień dyscyplinarnych, tj. od lipca 2014 r. do października 2014r., w pozostałej części zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności wskazał, iż mając na uwadze treść art. 111 ust. 2 i art. 121 ust. 1 pkt 2 ustawy o CBA zaistniały podstawy do umorzenia postępowania dyscyplinarnego sygn. [...] w części dotyczącej przewinień popełnionych w przedawnionym okresie, tj. od lipca 2014 r. do października 2014 r.

Następnie organ stwierdził, iż zarzuty wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy są nieuzasadnione.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, iż obwiniony miał zamiar popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych. Świadczą o tym złożone przez niego wyjaśnienia: "przyznaję, że są złe zapisy w karcie skoro nie są dobrze wpisane to jest to mój błąd, że zrobiłem je po czasie i nie na bieżąco", "(...) myłem deskę rozdzielczą płynem do spryskiwaczy", "były przypadki, że zakupiony płyn najzwyczajniej w świecie zapomniałem zabrać ze stacji (...), kilka razy wróciłem się po płyn, ale zaznaczam, że były dwa, trzy lub cztery przypadki, że już się nie wróciłem", "(...) ja kupowałem płyn do spryskiwaczy, wkładałem do bagażnika, a po kilku dniach patrzyłem i nie było płynu. Nie prowadziłem w tej sprawie dochodzenia. Nie pytałem co się z nim stało biorąc za pewnik, że został zużyty".

Przytoczone powyżej fragmenty wyjaśnień obwinionego dobitnie świadczą o fakcie, iż jest on winny popełnienia ww. przewinień dyscyplinarnych, albowiem przewidując możliwość popełnienia przewinień dyscyplinarnych godził się na to wypełniając tym samym dyspozycję art. 108 pkt 1 ustawy o CBA.

Organ zaznaczył, iż w opisie zrzucanych przewinień dyscyplinarnych przywołano zarządzenie z dnia 4 kwietnia 2013 r., którego art. 11 ust. 2 pkt 1 bezsprzecznie nakłada na osobę użytkującą pojazd służbowy obowiązek wypełniania karty eksploatacyjnej.

Zdaniem organu, za całkowicie niezrozumiały i pozbawiony racjonalnego uzasadnienia uznać należy zarzut o "nieokreślonej liczbie nieustalonych kart". Przedstawione obwinionemu zarzuty popełnienia przewinień dyscyplinarnych są zarzutami o czyny o tym samym charakterze i wskazywanie w ich treści dat wypełniania poszczególnych kart i ich rubryk jest w tym przypadku zbędne. Obwiniony w trakcie składania wyjaśnień, podczas których okazano mu karty

stanowiące materiał dowodowy, miał sposobność zapoznać się z nimi i odnieść do kwestii niewłaściwego ich wypełnienia.

Zdaniem organu, nie można zgodzić się ze stanowiskiem obwinionego, że zakupy płynów eksploatacyjnych podyktowane były w rzeczywistości sposobem użytkowania pojazdów. Zarówno bowiem zeznania świadków, jak i powszechna wiedza oraz doświadczenie osób korzystających z samochodów osobowych, nie pozwalają uznać wyjaśnień obwinionego za wiarygodne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] października 2015 r., w części utrzymującej w mocy orzeczenie z dnia [...] września 2015 r., A. L., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił:

a) w zakresie czynu pierwszego:

- naruszenie art. 107 ust. 2 pkt 3 ustawy o CBA poprzez przyjęcie, że obwiniony nie dopełnił obowiązków służbowych określonych w przepisach zarządzenia z dnia 4 kwietnia 2013 r. poprzez niewłaściwie wypełnianie kart eksploatacyjnych pojazdów przynależnych do Biura Logistyki CBA, w sytuacji, gdy wypełnianie kart nie leżało w jego obowiązkach a może być traktowane jedynie jako czynność służbowa, co wskazuje na brak wypełnienia znamienia niedopełnienia obowiązków służbowych,

- naruszenie art. 120 ust. 5 pkt 4 i art. 129 ust. 2 pkt 4 ustawy o CBA poprzez ogólne wskazanie jako podstawy prawnej i opisu przewinienia dyscyplinarnego zarządzenia z dnia 4 kwietnia 2013 r. bez szczegółowego wskazania przepisu, który miałby naruszyć obwiniony oraz bez wyszczególnienia niewłaściwie wypełnionych kart eksploatacyjnych lub pozycji oraz numerów rejestracyjnych pojazdów przynależnych do Biura Logistyki CBA jakich miało to dotyczyć, co jednocześnie ograniczało możliwość obrony obwinionego,

- błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia a polegający na przyjęciu, że dokonano niewłaściwego wypełnienia kart eksploatacyjnych w sytuacji gdy norma § 11 ust. 2 pkt 1 zarządzenia z dnia 4 kwietnia 2013 r. wskazuje, że osoba korzystająca ma obowiązek jedynie wypełniania kart, zaś osoba odpowiedzialna jest zobowiązania do systematycznej kontroli wpisów i uzupełniania ewentualnych braków,

b) w zakresie czynu drugiego:

- naruszenie art. 107 ust. 2 pkt 3 ustawy o CBA poprzez przyjęcie, że obwiniony przekroczył uprawnienia określone w przepisach zarządzenia z dnia 4 kwietnia 2013r. poprzez nieuzasadnione rzeczywistymi potrzebami zakupy płynów eksploatacyjnych do pojazdów przynależnych do Biura Logistyki CBA w sytuacji, gdy brak jest przepisów, które określałyby rzeczywiste potrzeby, co wskazuje na brak znamienia przekroczenia uprawnień,

- naruszenie art. 120 ust. 5 pkt 4 i art. 129 ust. 2 pkt 4 ustawy o CBA poprzez ogólne wskazanie jako podstawy prawnej i opisu przewinienia dyscyplinarnego zarządzenia z dnia 4 kwietnia 2013 r. bez szczegółowego wskazania przepisu, który miałby naruszyć obwiniony oraz bez wyszczególnienia konkretnego mienia w postaci płynów eksploatacyjnych zakupionych przez obwinionego oraz ich ilości, a nadto jakich pojazdów przynależnych do Biura Logistyki CBA miało to dotyczyć, co jednocześnie ograniczało możliwość obrony obwinionego,

- błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia a polegający na dowolnym przyjęciu norm odpowiadających rzeczywistym potrzebom w sytuacji, gdy takowych nie wyznaczono, a nadto nie poddano analizie sposobu użytkowania pojazdów, tj. natężenia eksploatacji, ilości przejechanych kilometrów, warunków drogowych i klimatycznych, jak również sposobu dbania o użytkowany pojazd przez inne osoby niż obwiniony.

Ponadto skarżący zarzucił:

- błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia a polegający na naruszeniu przepisu art. 124 ustawy o CBA poprzez zaniechanie inicjatywy dowodowej i brak dokonania ustaleń w postaci przebytych kilometrów przez samochody marki [...] nr rej. [...],[...] nr rej. [...],[...] nr rej. [...],[...] nr rej. [...] w okresie od listopada 2014r. do kwietnia 2015 r. oraz warunków atmosferycznych jak i drogowych w tym okresie, jak również dowolną interpretację przepisów § 11 ust. 2 pkt 1 i 3 oraz § 12 ust. 3 oraz § 3 ust. 7 i § 5 zarządzenia z dnia 4 kwietnia 2013 r., co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych i uznania skarżącego winnym popełnienia zarzucanych mu czynów,

- naruszenie art. 111 ust. 1 i art. 110 ust. 2 ustawy o CBA oraz § 12 ust. 3 zarządzenia z dnia 4 kwietnia 2013 r. poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania dyscyplinarnego pomimo upływu terminu przewidzianego do wszczęcia,

- naruszenie art. 126 ust. 2 ustawy o CBA i rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść obwinionego jak również ograniczenie prawa do obrony poprzez odmowę udostępnienia pełnomocnikowi skarżącego kopii akt sprawy,

- naruszenie art. 119 ustawy o CBA poprzez wymierzenie kary niezgodnie z dyrektywami przepisu.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie w zaskarżonej części orzeczenia Szefa CBA oraz poprzedzającego je orzeczenia z dnia [...] września 2015 r.

W odpowiedzi na skargę Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonym orzeczeniu.

Nadto organ wskazał, iż nie można podzielić argumentacji skarżącego, że wypełnianie kart eksploatacyjnych pojazdów nie leżało w jego obowiązkach. Taka powinność dotyczy bowiem każdego użytkownika pojazdu stanowiącego własność CBA. Zarządzenie z dnia 4 kwietnia 2013 r. zostało wydane w celu racjonalnego wykorzystania pojazdów pozostających na wyposażeniu CBA oraz kontroli użycia wskazanego mienia publicznego do celów służbowych. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości okoliczność, iż wpisy do kart eksploatacyjnych powinny być dokonywane w sposób prawidłowy, tj. z zachowaniem rzeczywistej godziny rozpoczęcia i zakończenia przejazdu, a także z zachowaniem chronologii tankowania oraz prawdziwych wskazań stanu licznika, tak by możliwe było późniejsze odtworzenie informacji związanych z użyciem danego pojazdu w określonym czasie. Zatem niedokonywanie odpowiednich wpisów w dokumentacji służbowej należy uznać za naruszenie dyscypliny służbowej, za którą odpowiedzialność ponosi funkcjonariusz dokonujący wpisu informacji odnoszącej się do faktu użycia określonego pojazdu.

Dalej organ zaznaczył, iż racjonalne gospodarowanie mieniem służbowym (wydatkowanie środków publicznych) oznacza dokonywanie zakupu płynów eksploatacyjnych w taki sposób, aby wypełniać rzeczywiste zapotrzebowanie w tym zakresie, tj. w wyniku zużycia będącego następstwem normalnego i prawidłowego używania samochodu służbowego. Zakupy dokonywane przez skarżącego stanowią ilość nieuzasadnioną, tj. niepodyktowaną rzeczywistą potrzebą.

Organ zauważył, że przesłankami odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza CBA jest nie tylko naruszenie dyscypliny służbowej, ale także nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej o których mowa w Kodeksie etyki funkcjonariusza Centralnego Biura Antykorupcyjnego, stanowiącym załącznik do decyzji nr 48/07 Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia 21 listopada 2007r. (Dz. Urz. CBA Nr 2, poz. 65). Jak wynika z § 3 Kodeksu, funkcjonariusz powierzone czynności służbowe powinien wykonywać według najlepszej woli i wiedzy, z należytą wnikliwością i rzetelnością, wykazując się profesjonalizmem, inicjatywą i odpowiedzialnością. Zaś z § 16 tego aktu wprost wynika, iż obowiązkiem funkcjonariuszy CBA jest dbanie o powierzone mienie publiczne i racjonalne nim gospodarowanie. Brak szczegółowych przepisów prawnych, określających rzeczywiste potrzeby w zakresie zakupów płynów eksploatacyjnych do pojazdów służbowych CBA (o ile kwestia ta w ogóle może zostać precyzyjnie uregulowana w akcie prawnym), nie przesądza więc o nietrafności przedstawionych skarżącemu zarzutów.

Bezzasadny jest także zarzut ogólnego wskazania przez organ jako podstawy prawnej i opisu przewinienia dyscyplinarnego zarządzenia z dnia 4 kwietnia 2013 r. Z treści art. 120 ust. 5 pkt 4 ustawy o CBA wynika, że postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego zawiera opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z jego kwalifikacją prawną. Podobnie stanowi przepis art. 129 ust. 2 pkt 4 ustawy o CBA, zgodnie z którym, orzeczenie o ukaraniu karą dyscyplinarną powinno zawierać opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z kwalifikacją prawną. Zarówno w postanowieniu nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, jak i w wydanych w sprawie orzeczeniach dyscyplinarnych, przełożony dyscyplinarny spełnił przedmiotowy warunek, albowiem wskazał, iż kwalifikację prawną zarzucanego skarżącemu czynu stanowi przepis art. 107 ust. 2 pkt 3 ustawy o CBA.

Końcowo organ wskazał, iż do akt prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania dyscyplinarnego dołączono karty eksploatacyjne pojazdów, z którymi związane było zarzucane skarżącemu przewinienie dyscyplinarne. Organ wskazał również numery rejestracyjne pojazdów służbowych przynależnych do Biura Logistyki CBA, których to przewinienie dotyczyło, a ponadto dokładną ilość zakupionych niezasadnie płynów eksploatacyjnych (karta nr 264 i 267 akt postępowania dyscyplinarnego).

Obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącego doprecyzował treść skargi w ten sposób, że wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego oraz poprzedzającego je orzeczenia z dnia [...] września 2015 r. w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Ponadto pełnomocnik skarżącego cofnął wnioski dowodowe zawarte w treści skargi odnośnie wezwania CBA do nadesłania: odpisów kart ewidencyjnych przedmiotowych pojazdów służbowych Biura Logistyki CBA za okres od listopada 2014 r. do kwietnia 2015 r. oraz szczegółowego zastawienia odległości przejechanych przez ww. pojazdy wraz z danymi miejscowości początkowych i docelowych podróży, dat wyjazdów i warunków atmosferycznych jakie w tym czasie panowały na trasie przejazdu oraz kwot wydatkowanych na utrzymanie pojazdu w stanie używalności i czystości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności, z zastrzeżeniem art. 57a.

Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] października 2015 r. zostało wydane z naruszeniem prawa.

W rozpoznawanej sprawie skarżącemu A. L. zarzucono popełnienie dwóch przewinień dyscyplinarnych w okresie od lipca 2014 r. do kwietnia 2015 r., polegających na:

(1) niedopełnieniu obowiązków określonych w przepisach zarządzenia nr 5/13 Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad korzystania z pojazdów służbowych Centralnego Biura Antykorupcyjnego, poprzez niewłaściwe wypełnianie kart eksploatacyjnych pojazdów przynależnych do Biura Logistyki CBA, tj. o czyn z art. 107 ust. 2 pkt 3 ustawy o CBA,

(2) przekroczeniu uprawnień określonych w przepisach zarządzenia z dnia 4 kwietnia 2013 r. poprzez nieuzasadnione rzeczywistymi potrzebami zakupy płynów eksploatacyjnych do pojazdów przynależnych do Biura Logistyki CBA, tj. o czyn z art. 107 ust. 2 pkt 3 ustawy o CBA.

Szef CBA, uznając skarżącego winnym popełnienia ww. przewinień dyscyplinarnych wymierzył mu karę wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe oraz karę dodatkową okresowego pozbawienia premii do dnia [...] grudnia 2015 r.

Zagadnienia związane z odpowiedzialnością dyscyplinarną funkcjonariuszy CBA zostały uregulowane w Rozdziale 7 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.

Zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o CBA funkcjonariusz podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenia dyscypliny służbowej oraz w innych przypadkach określonych w ustawie. W ust. 2 powołanego art. 107 wskazano katalog przypadków, będących przykładami naruszenia dyscypliny służbowej przez funkcjonariusza CBA. Naruszeniem dyscypliny służbowej jest m.in. niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa (ust. 3 pkt 3).

W myśl art. 108 ww. ustawy przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy funkcjonariusz: (1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; (2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.

W myśl art. 113 ust. 1 ustawy, funkcjonariuszowi mogą być wymierzane kary dyscyplinarne: (1) nagany, (2) ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, (3) wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, (4) wydalenia ze służby. Funkcjonariuszowi może być również wymierzona kara dodatkowa w postaci okresowego pozbawienia premii (ust. 2).

Na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie o: (1) uniewinnieniu albo (2) odstąpieniu od ukarania, albo (3) ukaraniu, albo (4) umorzeniu postępowania (art. 129 ust. 1 ustawy).

Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia orzeczenia. Jeżeli orzeczenie lub postanowienie w pierwszej instancji wydał Szef CBA, odwołanie lub zażalenie nie przysługuje. Obwiniony może jednak w terminie, o którym mowa w ust. 1, zwrócić się do Szefa CBA z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od orzeczeń (ust. 4).

W myśl art. 133 ust. 4 ustawy Szef CBA może zaskarżone orzeczenie: (1) utrzymać w mocy albo (2) uchylić w całości albo w części i w tym zakresie uniewinnić obwinionego, odstąpić od ukarania, względnie wymierzyć inną karę, bądź uchylając to orzeczenie - umorzyć postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji, albo (3) uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia czynności dowodowych w całości lub w znacznej części.

W niniejszej sprawie Szef CBA, wydając w dniu [...] października 2015 r. orzeczenie na skutek wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, umorzył postępowanie w części dotyczącej przedawnionych przewinień dyscyplinarnych, tj. od lipca 2014 r. do października 2014 r., w pozostałej zaś części zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcie podjęte przez organ w drugiej instancji, w zakresie dotyczącym umorzenia postępowania w określonej wyżej części, nie zawiera się w katalogu rozstrzygnięć enumeratywnie wymienionych w art. 133 ust. 4 ustawy o CBA.

Podejmując powyższe rozstrzygnięcie, jak wynika z uzasadnienia orzeczenia, organ kierował się treścią art. 111 ust. 2 ww. ustawy. Przepis ten stanowi, iż nie można wymierzyć funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej po upływie 1 roku od dnia

popełnienia czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne lub naruszenie dyscypliny służbowej. Z kolei po upływie terminu, o którym w art. 111 ust. 2, postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza (art. 121 ust. 1 pkt 2). Powyższy przepis obliguje organ do umorzenia postępowania dyscyplinarnego w przypadku przedawnienia karalności czynu. Ma on jednak zastosowanie do postępowania prowadzonego w pierwszej instancji, co wynika z art. 129 ust. 1 pkt 4 ustawy. Natomiast w sytuacji, gdy organ orzekając w pierwszej instancji, pomimo zaistnienia przesłanki przedawnienia karalności z art. 111 ust. 2 ustawy, nie umorzył postępowania dyscyplinarnego, lecz - jak w sprawie niniejszej - wydał orzeczenie o ukaraniu (art. 129 ust. 1 pkt 3 ustawy), organ odwoławczy winien wydać rozstrzygnięcie określone w art. 133 ust. 4 pkt 2 ustawy, tj. uchylić zaskarżone orzeczenie w całości albo w części i umorzyć postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji (w całości albo w części). Organ odwoławczy jest bowiem zobligowany do eliminacji z obrotu prawnego wadliwego rozstrzygnięcia pierwszej instancji - wydanego z naruszeniem art. 111 ust. 2 w związku z art. 121 ust. 1 pkt 2 ustawy. Jednocześnie organ jest zobligowany do podjęcia rozstrzygnięcia, które mieści się w katalogu przewidzianym w art. 133 ust. 4 ustawy. Orzeczenie Szefa CBA z dnia [...] października 2015 r. "o umorzeniu postępowania w części dotyczącej przedawnionych przewinień dyscyplinarnych (...)" narusza dyspozycję ww. przepisu. W konsekwencji powoduje, że wadliwe orzeczenie o ukaraniu wydane w pierwszej instancji nadal funkcjonuje w obrocie prawnym.

Zauważyć przy tym należy, że podjęcie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania odwoławczego przewiduje art. 133 ust. 4 Ma to miejsce w przypadku cofnięcia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Taka sytuacja nie zaistniała jednak w rozpatrywanej sprawie.

W tym miejscu wskazać również należy, że zgodnie z art. 111 ust. 1 ustawy o CBA, nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego po upływie 90 dni od dnia otrzymania przez przełożonego, o którym mowa w art. 110 ust. 2, wiadomości o popełnieniu przewinienia lub naruszeniu dyscypliny służbowej. Przełożonym dyscyplinarnym w myśl ww. przepisu jest kierownik jednostki organizacyjnej CBA. W rozpoznawanej sprawie Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego powziął widomość o popełnieniu przez skarżącego ww. przewinień dyscyplinarnych w dniu [...] maja 2015r. Tego dnia został bowiem poinformowany przez Dyrektora Biura Kontroli CBA

o stwierdzonym prawdopodobieństwie ich popełnienia (pismo nr [...]). Zatem najwcześniej w tym samym dniu ([...] maja 2015 r.) kierownik jednostki organizacyjnej - Dyrektor Biura Logistyki CBA mógł powziąć wiadomość o tej okoliczności. Termin przewidziany w art. 111 ust. 1 ustawy o CBA biegł zatem od dnia [...] maja 2015 r. Skoro zaś postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte w dniu [...] lipca 2015 r., to uznać należy, że powyższy termin został dochowany.

Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 129 ust. 2 pkt 6 ustawy o CBA orzeczenie dyscyplinarne powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.

Uzasadnienie jest integralną częścią orzeczenia dyscyplinarnego. Funkcją uzasadnienia jest wyjaśnienie podjętego rozstrzygnięcia. Jego motywy powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu faktycznym i prawnym orzeczenia. Bez zachowania przez organ tego elementu, obwiniony nie ma możliwości obrony swych praw oraz prowadzenia polemiki z organem - również w skardze do sądu. Ponadto uzasadnienie orzeczenia stanowi jeden z warunków skutecznej kontroli orzeczenia dyscyplinarnego przez sąd administracyjny. Brak należytego uzasadnienia uniemożliwia sprawdzenie toku rozumowania organu wydającego orzeczenie oraz motywów rozstrzygnięcia. Taka właśnie sytuacja, w ocenie Sądu, zaistniała w rozpatrywanej sprawie.

Skarżącemu zarzucono po pierwsze, że w okresie od lipca 2014 r. do kwietnia 2015 r. nie dopełnił obowiązków funkcjonariusza CBA, określonych w przepisach zarządzenia z dnia 4 kwietnia 2013 r., poprzez niewłaściwe wypełnianie kart eksploatacyjnych pojazdów przynależnych do Biura Logistyki CBA. Przewinienie to zakwalifikowano jako naruszenie dyscypliny służbowej, o którym mowa w art. 107 ust. 2 pkt 3 ustawy o CBA.

W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia organ wskazał, iż powyższy zarzut dotyczy czynu o tym samym charakterze, w związku z tym powoływanie konkretnych kart eksploatacyjnych, które niewłaściwie wypełnił skarżący, a także wskazywanie dat wadliwego wypełnienia tych kart oraz ich poszczególnych rubryk - jest zbędne.

Ze stanowiskiem organu nie sposób się zgodzić. Skoro bowiem skarżącemu zarzucono, iż na przestrzeni wskazanego, relatywnie długiego okresu, w sposób niewłaściwy wypełniał karty eksploatacyjne pojazdów przynależnych do Biura Logistyki CBA, to wskazanie jakie konkretnie karty (dotyczące jakich samochodów) i

w jakim konkretnie zakresie niewłaściwie wypełnił skarżący, stanowi niezbędny element ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie. Poczynienie tych ustaleń jest z kolei konieczne do przeprowadzenia weryfikacji, czy rzeczywiście skarżący w ciągu całego wskazanego okresu popełniał zarzucane mu czyny i w jakim zakresie. Samo włączenie kart eksploatacyjnych przedmiotowych pojazdów służbowych za ww. okres do materiału dowodowego postępowania dyscyplinarnego, bez wykazania, o jakie konkretnie karty chodzi i na czym polega w każdym przypadku ich niewłaściwe wypełnienie przez skarżącego świadczy o tym, że organ nie poczynił niezbędnych ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie.

Ma to tym większe znaczenie w sytuacji, gdy wyjaśnienia skarżącego odnośnie wypełniania kart eksploatacyjnych, które zostały złożone do protokołu przesłuchania z dnia [...] września 2015 r., dotyczą zasadniczo tylko dwóch kart eksploatacyjnych samochodu marki [...] nr rej. [...] - z miesiąca lipca 2014 r. oraz listopada 2014 r. i odnoszą się do braku chronologii wpisów z tankowania ww. pojazdu, nieprawidłowych wpisów stanu licznika oraz godzin rozpoczęcia i zakończenia jazd służbowych. Na te właśnie wyjaśnienia skarżącego powołuje się organ w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Organ nie wyjaśnił natomiast w żaden sposób, jakich jeszcze innych kart eksploatacyjnych pojazdów służbowych, wypełnianych przez skarżącego we wskazanym przez organ okresie, dotyczy zarzucany skarżącemu czyn. Nie powołał się na inne karty, poprzestając na , ogólnikowych, nieprecyzyjnych sformułowaniach.

Wskazać należy, że również w odpowiedzi na skargę organ, odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących wadliwego wypełniania kart eksploatacyjnych przez skarżącego podał, iż "do akt postępowania dyscyplinarnego dołączono karty eksploatacyjne pojazdów, z którymi związane było zarzucane skarżącemu przewinienie dyscyplinarne. Organ wyraźnie wskazał numery rejestracyjne pojazdów służbowych przynależnych do Biura Logistyki CBA, których to przewinienie dotyczyło". Jednocześnie organ wskazał karty nr 264 i 267 akt postępowania dyscyplinarnego. Na kartach tych mowa jest jednak wyłącznie o dokumentach dotyczących ww. samochodu marki [...] z lipca i listopada 2014 r., nie zaś o innych dokumentach, odnoszących się do pozostałych miesięcy, tj. w okresie do kwietnia 2015 r.

Zauważyć należy również, że organ sformułował wobec skarżącego zarzut "niewłaściwego" wypełniania kart eksploatacyjnych w świetle przepisu § 11 ust. 2 pkt 1 zarządzenia z dnia 4 kwietnia 2013 r. Przepis ten stanowi, iż osoba korzystająca (funkcjonariusz kierujący pojazdem służbowym zgodnie z § 2 pkt 5 zarządzenia), jest obowiązany wypełniać kartę eksploatacyjną. Przy czym przepisy ww. zarządzenia nie precyzują na czym miałby polegać "właściwy" sposób wypełniania karty, na który powołuje się organ.

Powyższe braki w zakresie ustaleń faktycznych dotyczą również drugiego z zarzucanych obwinionemu przewinień dyscyplinarnych, tj. że w okresie od lipca 2014r. do kwietnia 2015 r. przekroczył uprawnienia funkcjonariusza CBA określone w przepisach zarządzenia z dnia 4 kwietnia 2013 r. poprzez nieuzasadnione rzeczywistymi potrzebami zakupy płynów eksploatacyjnych do pojazdów przynależnych do Biura Logistyki CBA, tj. o czyn z art. 107 ust. 2 pkt 3 ustawy o CBA.

W zarzucie tym mowa jest o zakupach "płynów eksploatacyjnych" w ww. okresie, podczas gdy w uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał na dokonanie przez skarżącego - obok zakupu 172 litrów płynu do spryskiwaczy, 7 litrów oleju silnikowego i 1 litra płynu do chłodnicy, także zakup 1 linki holowniczej oraz 5 piór wycieraczek do szyb. Przy czym dwa ostatnie z wymienionych akcesoriów z całą pewnością nie mieszczą się w pojęciu "płynów eksploatacyjnych". Organ zaznaczył również, że ww. zakupów skarżący dokonał w "samym tylko 2014 r.". Natomiast w żaden sposób organ nie odniósł się do okresu styczeń - kwiecień 2015 r. w kontekście zarzucanego skarżącemu czynu.

Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że zarzucane skarżącemu przewinienie dotyczy zasadniczo zakupu płynu do spryskiwaczy. Organ jednak nie wyjaśnił w sposób należyty, a jakich powodów uznał, że zakupy tego płynu były "nieuzasadnione rzeczywistymi potrzebami". Przede wszystkim organ nie zajął stanowiska w kwestii, w jakim wymiarze zakup płynu do spryskiwaczy uznaje za uzasadniony i w oparciu o jakie przesłanki taki wymiar przyjął. Z uzasadnienia orzeczenia nie wynika, że pojęcie "nieuzasadnionych zakupów" płynu organ odniósł np. do średniej ilości płynu nabytego i spożytkowanego w przedmiotowym okresie przez innych funkcjonariuszy korzystających z pojazdów służbowych. Nie wskazał ilości płynu, która w jego ocenie mieści się w pojęciu uzasadnionych zakupów, a

konsekwencji stanowi racjonalne nim gospodarowanie. Nie wykazał, z jakich powodów odmówił wiarygodności twierdzeniom skarżącego, iż zakupy płynów eksploatacyjnych były podyktowane sposobem użytkowania pojazdów. Ogólnikowe stwierdzenie, że przeczą temu zarówno zeznania świadków (których treści organ szczegółowo nie przywołał), jak i powszechna wiedza i doświadczenie osób korzystających z pojazdów mechanicznych, nie czynią zadość wskazanym powyżej wymogom, jakie winno spełniać uzasadnienie orzeczenia.

Co również istotne, organ nie powołał żadnego przepisu zarządzenia z dnia 4 kwietnia 2013 r., który odnosiłby się do kwestii normowania rzeczywistych potrzeb w zakresie zakupu płynów eksploatacyjnych. Powołanie się dopiero w odpowiedzi na skargę na zasady etyki zawodowej zawarte w Kodeksie etyki funkcjonariusza Centralnego Biura Antykorupcyjnego, stanowiącym załącznik do decyzji nr 48/07 Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia 21 listopada 2007 r. (Dz. Urz. CBA Nr 2, poz. 65), dotyczące dbania o powierzone mienie publiczne i racjonalne nim gospodarowanie - jest działaniem spóźnionym. Przepisy ww. Kodeksu, dla dokonania kwalifikacji prawnej zarzucanego czynu, nie zostały bowiem wskazane ani w postanowieniu Szefa CBA o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego z dnia [...] lipca 2015 r., ani w wydanych w sprawie orzeczeniach - stosownie do wymogu z art. 120 ust. 5 pkt 4 i art. 129 ust. 2 pkt 4 ustawy o CBA.

Zauważyć przy tym należy, że odpowiedź na skargę jest pismem procesowym w rozumieniu art. 45 p.p.s.a., w którym organ powinien odnieść się do zarzutów i wniosków skargi. W treści odpowiedzi na skargę nie mogą natomiast zostać zamieszczone elementy uzupełniające zaskarżone orzeczenie, poprzez zamieszczenie ocen i rozważań, które powinny były się znaleźć w treści uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego aktu.

Konkludując Sąd stwierdza, że wskazane powyżej naruszenia przepisów regulujących odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariuszy CBA skutkowały uchyleniem zaskarżonego orzeczenia.

Orzekając w sprawie ponownie organ uwzględni dokonaną powyżej ocenę prawną i zastosuje się do poczynionych wyżej uwag. Zważy przy tym, iż orzekając z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ dokonuje oceny zaskarżonego orzeczenia w jego całokształcie, ustosunkowując się do zarzutów podniesionych przez skarżącego. Organ uwzględni również przepis art. 131 ust. 1 ustawy o CBA,

zgodnie z którym w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Jeżeli jest to potrzebne do prawidłowego wydania orzeczenia, Szef CBA może uzupełnić materiał dowodowy, zlecając rzecznikowi dyscyplinarnemu prowadzącemu postępowanie dyscyplinarne wykonanie czynności dowodowych, określając ich zakres.

Uwzględniając przedawnienie karalności czynu, organ weźmie również pod uwagę treść art. 119 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, a także zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.- orzekł jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. - jak w punkcie 2 sentencji.