Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1447/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 302 ust. 1, art. 303 ust. 1, art. 315 ust. 1, art. 318 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 319 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2015 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...]; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego R. M. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia 27 lutego 2015 roku Nr DL-I-412-1165/14/1, na podstawie art. 302 ust. 1 pkt

1 i 4 , art. 315 ust 1, art. 318 ust 1 i 2 pkt 2, art, 319 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12

grudnia 2003r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013r. p,oz.. 1650 oraz z 2014r. poz. 463 z późn. zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela R. R. M. od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w L. z dnia [...] listopada 2014r. Nr [...] orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji i o zakazie jego ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz o zakazie wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji na wypadek, jeżeli nie opuści on terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa, utrzymał ww decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w L. w mocy.

Zaskarżona decyzja Szefa do Spraw Cudzoziemców zapadła w następującym stanie faktycznym.

W dniu 10 lipca 2014 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w L. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zobowiązania R. M. do powrotu. W wyniku kontroli legalności pobytu cudzoziemców na terytorium RP, przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w L., w dniu 10 lipca 2014 r. zatrzymano cudzoziemca w związku z faktem, iż przebywał na terytorium RP bez ważnej wizy i wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia. Tożsamość R. M. ustalono na podstawie paszportu seria i nr [...] wydanego przez W., ważnego od 7 sierpnia 2013 r. do 7 sierpnia 2023 r. Pismem z dnia 10 lipca 2014 r. zostało wszczęte postępowania w sprawie zobowiązania R. M. do powrotu, którym jednocześnie został poinformowany o uprawnieniach przysługujących stronie, wynikających z art. 10 § 1 oraz art. 73 § 1 Kpa. W dniu 20 sierpnia 2014 r. R. M., zapoznał się z aktami sprawy oraz złożył pisemne oświadczenie, iż nie zgłasza żadnych uwag wynikających z art. 10 § 1 oraz art. 73 § 1 kpa.

R. M. podniósł jednak, iż w Polsce mieszka jego narzeczona i dziecko. Z uwagi na powyższy fakt Komendant Placówki Straży Granicznej w L. zbadał czy w stosunku do R. M. nie zachodzą okoliczności mogące stanowić przesłanki do udzielenia skarżącemu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany. W toku postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, iż R. M. po raz pierwszy wystąpił z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji w dniu 11 grudnia 2003 r. i uzyskał je z terminem ważności do dnia 8 lutego 2005 r. na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. Następnie od dnia 4 lutego 2005 r. do dnia 15 czerwca 2012 r. cudzoziemiec przebywał w Polsce na podstawie 4 zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonych mu przez Wojewodę [...]. Ostatni raz R. M. wjechał do Polski w dniu 17 sierpnia 2013 r. na podstawie polskiej wizy Schengen wydanej w dniu [...] sierpnia 2013 r. w konsulacie w [...] z terminem ważności do dnia 10 listopada 2013 r. W dniu 30 września 2013 r. cudzoziemiec wystąpił do Wojewody [...] z kolejnym wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W sprawie tej została wydana decyzja negatywna w dniu [...] listopada 2013 r. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone w dniu 2 grudnia 2013 r. Cudzoziemiec nie wniósł odwołania od powyższej decyzji, jednocześnie jednak nie wyjechał z Polski. Z dokumentacji przedmiotowej sprawy wynika, że R. M. posiada małoletniego syna – E. M. urodzonego w dniu [...] listopada 2008 r., którego matką jest obywatelka polska – K. J. Początkowo cudzoziemiec pozostawał z nią w nieformalnym związku jednak związek ten uległ rozpadowi. Obecnie nie prowadzi już wspólnego gospodarstwa domowego z K. J., która wraz z ich dzieckiem mieszka u swoich rodziców w S.

W dniu 10 lipca 2014 r. funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w L. przeprowadzili kontrolę legalności zatrudnienia cudzoziemców w firmie "R." Sp. z o.o. w S. należącej do ojca skarżącego M. M. W trakcie kontroli stwierdzono, że R. M. zajmuje się sprzedażą bielizny damskiej za co otrzymuje około 600 zł. pracując bez zezwolenia i umowy o pracę. Skarżący R. M. zaprzeczył powyższemu i oświadczył że utrzymuje się z wynajmu mieszkań posiadanych w [...] a celem jego przyjazdu do Polski była pomoc rodzicom prowadzącym w Polsce firmę zajmującą się handlem odzieżą.

Funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w L. w toku prowadzonego postępowania administracyjnego przeprowadzili wywiady środowiskowe w miejscu zamieszkania R. M., odebrali zeznania od K. J., przesłuchali świadków, dołączona została również do materiału dowodowego opinia psychologiczna dotycząca małoletniego syna E. M. Na podstawie całokształtu zebranych dowodów organ I instancji ustalił, iż brak jest aktualnie bliskich relacji między skarżącym a jego byłą partnerką K. J., stosunki między nimi są oziębłe a cudzoziemiec nie zajmuje się dzieckiem i nie łoży na jego utrzymanie.

W dniu 14 listopada 2014 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w L. wydał decyzję Nr [...] orzekającą o zobowiązaniu R. M. do powrotu w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji i o zakazie jego ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz o zakazie wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji na wypadek, jeżeli nie opuści on terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa, na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1, 4 i 6 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, że cudzoziemiec przebywa w Polsce nielegalnie i podejmował pracę bez wymaganego zezwolenia jak i nie posiada środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu.

R. M. wniósł do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odwołanie od wyżej wymienionej decyzji. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że od 18 lat z małymi przerwami mieszka w Polsce, gdzie przyjechał wraz z rodzicami jako 10-letnie dziecko. Aktualnie w Polsce przebywa z uwagi na pomoc rodzicom w ich pracy zawodowej oraz posiada mieszkanie i środki na utrzymanie. Wykonanie natomiast zaskarżonej decyzji spowoduje utratę kontaktu z jego małoletnim synem.

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 roku Szef do Spraw Cudzoziemców wydał zaskarżoną do tut. Sądu decyzję, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania postanowienia art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach jak również postanowienia art. 348 pkt 2 i art. 351 tej samej ustawy.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2015 r. skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zarzucając naruszenie:

art. 77 § 1 i art. 7 Kpa przez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia

pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę, a tym samym przeprowadzenie prawidłowych ustaleń faktycznych. Materiał dowodowy został zgromadzony pobieżnie i powierzchownie, nie ustalono okoliczności, które mają istotne znacznie dla sprawy i wydania decyzji orzekającej o zobowiązaniu do powrotu R. M.;

art. 10 Kpa przez brak wyczerpującego i precyzyjnego wyjaśnienia jakie fakty Szef Urzędu ds. Cudzoziemców uznał za udowodnione w niniejszej sprawie. Decyzja oparta jest jedynie na analizie poszczególnych przepisów oraz domniemaniach i domysłach. Brak jest wskazania w sposób rzetelny i wiarygodny w oparciu o zebrany materiał dowodowy - niespełnienia znamion zawartych w art. 303 ust. 1 art. 348 pkt

2 i 3 oraz art. 351 ustawy o cudzoziemcach (tekst. jedn. Dz. U. 2013 poz. 1650 z późn. zm.). Zarówno organ I jak i II instancji nie przedstawiły żadnych wiarygodnych i nie budzących wątpliwości dowodów, które pozwalałaby ustalić, czy zobowiązanie do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jak i zakaz powrotu do kraju nie będzie powodował negatywnych skutków w aspekcie uwzględnienia interesu społecznego oraz słusznego interesu obywatela;

art. 80 Kpa przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Zebrany materiał dowodowy abstrahuje od wielu istotnych i niewyjaśnionych wątków sprawy i nie pozwala na wydanie przekonywującej decyzji. Szef Urzędu ds. Cudzoziemców podzielił całkowicie dowolne ustalenia faktyczne co do oceny zgromadzonych dowodów przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w L. w kwestii wpływu rozłąki na rozwój psychofizyczny dziecka R. M.

Skarżący wobec powyższego wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w L. z uwagi na to, iż wyegzekwowanie od skarżącego opuszczenia Polski przed rozpoznaniem jego sprawy przez Sąd nie tylko pozbawi go możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym ale także sprawia, że udzielona cudzoziemcowi ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna; o uchylenie decyzji Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z art. 200 ppsa.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców jak i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w L. nie naruszają prawa.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców prowadzi do wniosków, iż przedmiotowa skarga jako bezzasadna, nie zasługuje na uwzględnienie. Organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Na aprobatę zasługuje przedstawiona w zaskarżonej oraz w utrzymanej nią w mocy decyzji ocena prawna okoliczności faktycznych, co implikuje uznanie, że nie zaszły przesłanki uzasadniające stwierdzenie, że zasadna jest skarga na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2015 roku Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w L. z dnia [...] listopada 2014r. Nr [...], wydana w przedmiocie zobowiązania skarżącego do powrotu.

Z ustalonego w trakcie postępowania administracyjnego stanu faktycznego sprawy wynika, że w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania postanowienia art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, wykluczające wydanie lub wykonanie decyzji organu I instancji, jak również postanowienia art. 348 pkt 2 czy art. 351 tej samej ustawy uzasadniających udzielenie cudzoziemcowi R. M. zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy zgody na pobyt tolerowany. Skarżący nie wykazał aby pozostawał z K. J. i małoletnim synem w stałym związku o charakterze rodzinnym. W ocenie Sądu, wykonanie zaskarżonej decyzji nie będzie naruszało praw dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Uwzględnienia skargi nie uzasadnia również fakt zamieszkiwania w Polsce członków najbliższej rodziny skarżącego jak i jego 18-letni okres pobytu w Polsce. Nadto byt członków rodziny skarżącego nie pozostaje w żadnej zależności od skarżącego, który jest również osobą samodzielną. Należy również podnieść, na co wskazywał sam skarżący, iż w kraju swojego pochodzenia posiada on nieruchomości zapewniające mu stały dochód.

Zgodnie z art. 302 ust 1 ustawy o cudzoziemcach, decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi m.in. gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane, wykonuje lub wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy, lub został ukarany karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy.

W ocenie Sądu nielegalny pobyt R. M. na terenie Polski oraz podejmowanie pracy bez stosownego zezwolenia jest wyrazem lekceważenia przez niego powszechnie uznawanego w stosunkach międzynarodowych prawa, ustanowionego dla ochrony granic państwowych i zapewnienia kontroli pobytu oraz działalności cudzoziemców. Takiego postępowania skarżącego w żaden sposób nie usprawiedliwiają argumenty powołane w skardze. Podstawowym obowiązkiem cudzoziemca, który chce przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązek lojalności wobec polskich władz wyrażający się w szczególności w przestrzeganiu obowiązujących w nim przepisów. Ponadto organy administracji publicznej nie są zobowiązane do respektowania wyboru przez cudzoziemca miejsca pobytu tym bardziej, jeżeli narusza on obowiązujące w Polsce przepisy prawne.

Biorąc pod rozwagę przedstawiony wyżej stan faktyczny należy stwierdzić, iż w sprawie została wyczerpana dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy o cudzoziemcach albowiem R. M. nie posiada stosownego zezwolenia na pobyt w Polsce i wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia i umowy o pracę. Nadto należy wskazać, iż powołane przepisy mają charakter obligatoryjny i zobowiązują organ administracji publicznej do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w przypadku uznania, iż cudzoziemiec dopuścił się nielegalnego pobytu i nie posiada środków na utrzymanie. Już samo stwierdzenie faktów odpowiadających hipotezie powyższych przepisów uzasadnia zastosowania sankcji w postaci zobowiązania cudzoziemca do powrotu oraz orzeczenia zakazu ponownego wjazdu przez określony czas. Taka konstrukcja normy prawnej ma przede wszystkim na celu dyscyplinowanie cudzoziemców w przedmiocie przestrzegania przepisów ustanowionych dla zapewnienia kontroli wjazdu i pobytu cudzoziemców. Wobec powyższego wynikająca z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie w/w zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego. Powyższy pogląd jest ugruntowany zarówno w doktrynie (G. Łaszczyca, C. Martysz i A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Zakamycze 2005 s. 130 - 131) jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2002r., II SA 3126/00, lex nr 81779, czy wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006r., II OSK 297/06; niepubl.).

Natomiast zgodnie z art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji. Zgodnie z art. 318 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu. Z kolei art. 318 ust. 2 pkt 2 ww ustawy stanowi, że zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której określono termin dobrowolnego powrotu, na wypadek jeżeli cudzoziemiec w tym terminie:

a) nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub

b) przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa.

Zgodnie zaś z art. 319 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach zakaz, o którym mowa w art. 318 ust. 1, określa się w następujących okresach:

1) od 6 miesięcy do 3 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt

1-3, 6, 10, 12, 13, 15 lub 16;

2) od 1 roku do 3 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 4 lub 5.

Wobec powyższego i treści przywołanych przepisów należy uznać, iż zastosowana przez organy regulacja prawna jest prawidłowa i tym samym wydane decyzje nie naruszają prawa, a zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art.151 p.p.s.a.