Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1234/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 262 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi G. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary porządkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając na podstawie art. 216, 263 i 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2015r., poz. 613, dalej O.p.) postanowieniem z dnia [...] r. (Nr [...]) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] r. (Nr [...], [...] w sprawie nałożenia na G. G. (dalej jako strona) kary porządkowej w wysokości 2.800 zł.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że powodem nałożenia kary było niestawienie się strony bez uzasadnionej przyczyny mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego na wezwanie oraz nieokazanie dokumentacji rachunkowo-księgowej firmy. Prezentując stan faktyczny sprawy organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. w dniu [...] r. wszczął wobec strony kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości i rzetelności rozliczeń z budżetem z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. Przedmiotowa kontrola została wszczęta bez zawiadomienia, gdyż organ podatkowy posiadał informacje, z których wynikało, że strona jest zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o czym poinformował pismem z dnia [...] r. W dniu wszczęcia kontroli, które miało miejsce w Urzędzie Celnym w K. strona potwierdziła osobiście odbiór wezwania z dnia [...] r., w którym to wezwaniu wyznaczono siedmiodniowy termin do dostarczenia dokumentacji podatkowej. Strona nie dotrzymała terminu i nie okazała żadnej dokumentacji do kontroli. Kontrolujący kontaktowali się ze stroną telefonicznie w dniach: [...] r. i [...] r., uzgadniając kolejne terminy stawiennictwa i okazania dokumentacji niezbędnej w trakcie kontroli podatkowej. Strona informowała kontrolujących, że ze względu na liczne sprawy sądowe nie będzie mogła stawić się w Urzędzie Skarbowym w Ż. w dniach od [...] r. do [...] r.

Prezentując stan faktyczny sprawy organ odwoławczy wyjaśniał, że w dniu [...] r. strona złożyła pismo z prośbą o zmianę terminu stawiennictwa w Urzędzie Skarbowym podając, że w dniu [...] r. była wezwana jako świadek do Sądu Rejonowego w Ł., a w dniu [...] r. jest wezwana do Sądu Rejonowego w E.. Podkreślono, że do pisma strona nie dołączyła kopii wezwań do Sądu ani nie okazała żadnej innej dokumentacji. Akcentowano, że do strony skierowano kolejne wezwanie z dnia [...] r. wyznaczając 7 dniowy termin stawiennictwa, a ostatecznie dzień [...] r., pouczając o brzmieniu przepisów dotyczących kary porządkowej. Podkreślono, że strona nie stawiła się w wyznaczonym terminie i nie okazała dokumentacji rachunkowo-księgowej. Wskazano również, iż kolejne kontakty telefoniczne miały miejsce w dniach: [...] r. i [...] r.

Następnie organ prezentując stan faktyczny sprawy wskazał, że w dniu [...] r. strona zgłosiła się do Urzędu Skarbowego w Ż., składając oświadczenie, że nie jest w stanie okazać dokumentacji za rok 2013 i 2014 ze względu na jej utratę, zobowiązując się do dostarczenia wyciągów z rachunków bankowych w terminie trzech tygodni. W związku z powyższym stronie doręczono wezwanie z dnia [...] r. zobowiązujące do odtworzenia dokumentacji oraz do okazania wyciągów z rachunków bankowych wykorzystywanych do działalności gospodarczej, pouczając o możliwości nałożenia kary porządkowej. Organ podkreślił, że strona nie zastosowała się również do treści przedmiotowego wezwania oraz, że pismem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. wezwał stronę ponownie do okazania wyciągów bankowych z rachunków wykorzystywanych do działalności gospodarczej lub upoważnienia organu podatkowego do wystąpienia w tej sprawie do właściwego banku. Do wezwania dołączono stosowne upoważnienia, które nie zostały odesłane ani dostarczone kontrolującym.

Organ II instancji akcentował, że wezwania z dnia [...] r., [...] r., [...] r. zawierały pouczenie o możliwości nałożenia kary porządkowej.

Organ odwoławczy prezentując stan faktyczny sprawy wskazał również, iż w dniu [...] r. do Urzędu Skarbowego w Ż. wpłynęło pismo nazwane "Usprawiedliwienie", w którym strona wyjaśniła, że nie odtworzyła dokumentacji, ponieważ kontrahenci, z którymi współpracowała nie prowadzą już "tych działalności", a jeśli prowadzą to nie posiada adresów ich nowych przedstawicielstw i numerów telefonów ze względu na przebranżowienie. Strona podała również, iż zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego odbywa karę [...] roku pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, tj. od dnia [...] r. do [...] r., co uniemożliwia stawianie się w Urzędzie Skarbowym w Ż.. Strona poinformowała także, iż organy celne prowadzą przeciwko stronie postępowania o przestępstwa przeciwko organizacji gier na automatach, co powoduje konieczność stawiania się na rozprawy. Strona wskazała również na konieczność odbioru poczty i stawienia się na badania psychiatryczne. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że na potwierdzenie powyższych okoliczności strona nie przedstawiła żadnych dowodów.

Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. nałożył na stronę karę porządkową za niestawianie się bez uzasadnionej przyczyny na prawidłowo doręczone wezwania oraz za nieprzedłożenie wymaganych dokumentów do kontroli. W postanowieniu zawarto pouczenie, o treści art. 262 § 6 O.p.

W zażaleniu na postanowienie z dnia [...] r. żalący zarzucał organowi podatkowemu, że: bezpodstawnie nałożył na niego karę porządkową, gdyż w okresie od [...] r. do [...] r. odbywa karę pozbawienia wolności pod dozorem elektronicznym i nie ma możliwości stawiania się na wezwania oraz rozpoczął procedurę likwidacji działalności gospodarczej ze względu na bankructwo. Strona podnosiła ponadto, że ma trudną sytuację osobistą i rodzinną i wniosła o uchylenie postanowienia.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy ww. postanowienie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] r. Organ odwoławczy wyjaśniał, że organ I instancji wszczął wobec strony postępowanie kontrolne, w toku którego wystosował cztery wezwania. Przedmiotem wezwań było stawienie się przez stronę do Urzędu Skarbowego w Ż. i dostarczenie dokumentacji rachunkowo-księgowej. Organ II instancji podkreślał, że celem postępowania kontrolnego jest zgodnie z przepisem art. 281 § 2 O.p. sprawdzenie, czy kontrolowani wywiązują się z obowiązków wynikających z prawa podatkowego. W sytuacji gdy strona, jej pełnomocnik, a także świadek lub biegły prawidłowo wezwany nie stawi się osobiście, bez uzasadnionej przyczyny lub bezzasadnie odmówi złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności, mimo że był do tego zobowiązany, organ podatkowy może zastosować przepisy dotyczące ukarania karą porządkową. Celem tej regulacji jest zdyscyplinowanie uczestników postępowania i wymuszenie posłuchu postanowieniom organów podatkowych. Równocześnie ma ona zapewnić sprawny przebieg postępowania i wydanie rozstrzygnięcia w przewidzianym ustawowo terminie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II FSK 1088/07 z 12.11.2008 r.).

W nawiązaniu do sytuacji faktycznej i prawnej organ odwoławczy stwierdził, że kluczową przesłanką nałożenia kary porządkowej jest bezzasadna odmowa dokonania konkretnej czynności procesowej przez stronę. Nie chodzi jednak o to czy w przekonaniu strony mogła ona temu obowiązkowi sprostać, lecz o istnienie faktycznych przeszkód w jego wykonaniu (wyrok WSA we Wrocławiu z 19 marca 2014 r.. III SA/Wr 17/14). Warunkiem zastosowania kary porządkowej jest prawidłowe wezwanie adresata oraz prawidłowe doręczenie wezwania. Podkreślono, że skierowane do strony wezwania wskazywały w jakiej sprawie i w jakim charakterze oraz w jakim celu ma się ona stawić. Akcentowano, że w wezwaniach została wskazana sygnatura akt sprawy i jej przedmiot oraz cel procesowy wezwania. Podkreślono, że wszystkie wezwania strona otrzymała przed wyznaczonym terminem i nie zakwestionowała sposobu doręczenia żadnego z nich. Terminy stawiennictwa ustalane przez kontrolujących, były wielokrotnie ze stroną uzgadniane telefonicznie, co miało na celu umożliwienie wywiązania się z nich zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania do organu podatkowego.

Organ II instancji podkreślał, że jeżeli wezwanie zawierało wszystkie konieczne informacje i zostało prawidłowo doręczone, a mimo to podatnik nie stawił się w urzędzie organ podatkowy ma prawo nałożyć na niego karę porządkową i to już za pierwszym razem. Nie ma konieczności ponownego wzywania do stawienia się w urzędzie. Podatnik może próbować się usprawiedliwić, ale przyczyna niestawiennictwa musi być uzasadniona. Zdaniem NSA przyczyną usprawiedliwiającą niestawiennictwo może być każda okoliczność w sposób dostateczny uzasadniająca (dowodząca lub uprawdopodabniająca), że wezwany do stawiennictwa nie mógł się stawić z przyczyn natury obiektywnej (wyrok z 29 października 2009 r., sygn. akt II FSK 811/08). Podobnie wynika z wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 5 maja 2011 r. (sygn. akt I SA/Go 193/11). Podkreślono, że Sąd w ww. wyroku stwierdził, iż art. 262 § 6 Ordynacji podatkowej ogranicza możliwość wzruszenia postanowienia o nałożeniu kary "tylko do przypadku, gdy skarżący chciał stawić się na wezwanie lecz nie stawił się z przyczyn obiektywnych, które usprawiedliwiają niestawiennictwo strony, np. niestawiennictwo na skutek choroby, nagłego wypadku itp.".

Organ odwoławczy zgodził się ze zdaniem organu I instancji, że odbywanie przez stronę kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego z możliwością przerwy w godz. 6.00-17.00 (na co sama strona wskazała), daje możliwość załatwienia spraw przed organami państwowymi. Natomiast powoływanie się przez stronę na konieczność stawiennictwa w innych organach czy sądach, nie może być uznane za wiarygodny i usprawiedliwiający powód niestawiennictwa w Urzędzie Skarbowym w Ż. i nieprzedłożenia wymaganej dokumentacji, ze względu na to, że brak jest w złożonych przez stronę pismach dowodów potwierdzających wskazywane przez Nią okoliczności.

Organ odwoławczy wyjaśniał również, iż zgodnie z art. 282 O.p. kontrolę podatkową podejmuje się z urzędu i nie ma znaczenia, czy podatnik dokonał zawieszenia bądź likwidacji działalności gospodarczej. W myśl art. 287 § 3 O.p. kontrolowany ma obowiązek w wyznaczonym terminie udzielić wszelkich wyjaśnień dotyczących przedmiotowej kontroli, dostarczyć kontrolującym żądane dokumenty, czego strona nie uczyniła. Nie ustanowiła też pełnomocnika lub osoby reprezentującej podczas kontroli, co ułatwiłoby jej prowadzenie.

W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. strona (dalej jako skarżący) domagając się jego uchylenia zarzucała: naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 O.p. poprzez bezzasadne jego zastosowanie, a to wobec dostatecznego usprawiedliwienia swojej nieobecności oraz niemożliwości stawiennictwa na wezwania organu I instancji w powołanych w postanowieniu dniach z przyczyn od strony niezależnych i przez nią nie zawinionych.

W uzasadnieniu skarżący podkreślał, że nie zgadza się z postanowieniami obu instancji, albowiem organy nieprawidłowo wskazują, iż nie usprawiedliwiał on swojej nieobecności w sposób dostateczny. Skarżący podkreślał, że nie był zobowiązywany do przedłożenia jakichkolwiek wezwań czy innych dokumentów potwierdzających obowiązek swojego stawiennictwa na wezwania innych organów i sądów w dniach od: [...] do [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r. Skarżący wyjaśniał, że na dzień [...] r. miał wezwanie do SR w Ż., na dzień [...] r. do SR w Ł., na dzień [...] r. do SR w E., na dzień [...] r. do UC w K., na dzień [...] r. do SR w O., w dniu [...] r. odbierał maszynę z magazynu depozytowego IC w Ł., na dzień [...] i [...] r. był wezwany do UC w K., na dzień [...] r. był ponownie wezwany do UC K., na dzień [...] r. miał wezwanie do UC w K., na dzień [...] r. miał wezwanie do UC w K. i w dniu [...] r. był znowu wezwany do SR w E., na co przedłożył do skargi stosowne wezwania. Zdaniem skarżącego z powyższego wynika, że informacje jakie podawał prowadzącym postępowanie kontrolne o przyczynach jego niezawinionej niemożliwości stawiennictwa na ich wezwania były prawdziwe.

Skarżący podkreślał również, iż nałożenie na niego kary porządkowej w tym postępowaniu jest dodatkowo niezasadne, albowiem toczące się wobec niego postępowanie zostało już zakończone nieostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] roku, od której wniósł zastrzeżenia pokontrolne i oczekuje na ich rozstrzygnięcie, albowiem organ ten wyznaczył sobie aż trzy miesiące na ustosunkowanie się do nich.

W ocenie skarżącego niezasadne było ukaranie go karą porządkową za niedoręczenie wyciągów z rachunków bankowych, albowiem informował on kontrolujących, że w roku 2014 nie miał żadnego czynnego rachunku bankowego, a zatem faktycznie nie miał czego przedłożyć, a tym samym jego oświadczenie było zgodne z prawdą. Podkreślał, że potwierdza to skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej w K. przez Urząd Skarbowy w Ż. pismo z dnia [...] r. oraz pismo "B" z dnia [...] r. wraz z wyciągiem operacji bankowych zawarte w aktach ww. postępowania.

Końcowo skarżący wywodził, że nie zgadza się również, iż poprzez fakt jego osobistego niestawiennictwa w ww. dniach utrudniał postępowanie, skoro zgodnie z brzmieniem art. 199 ustawy O.p. organ może przesłuchać stronę za jej zgodą. Zatem dowód z przesłuchania strony jest dowodem posiłkowym i z faktu jego wielokrotnego usprawiedliwionego niestawiennictwa nie sposób wyciągać dla niego negatywnych konsekwencji. Skarżący podkreślał nadto, że w przypadku wzywania strony do złożenia zeznań we własnej sprawie w wezwaniu należy również poinformować o prawie odmowy wyrażenia zgody na przesłuchanie i o związanej z tym możliwości niestawienia się na wezwanie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Ocena zaskarżonego postanowienia według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), nie dała dostatecznych podstaw do wyeliminowania kwestionowanego rozstrzygnięcia ze zbioru legalnych aktów administracji publicznej, albowiem organy rozpatrujące sprawę nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, jak też nie uchybiły regułom proceduralnym w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Stan faktyczny sprawy w znacznej mierze jest bezsporny. W ocenie Sądu, wobec jego zaprezentowania przy okazji omawiania stanowiska strony i organów brak jest konieczności jego powielania. Sąd uznaje za własne ustalenia, jakie w tym zakresie poczyniły organy podatkowe.

Istota sporu sprowadza się do oceny nałożenia na skarżącego kary porządkowej z uwagi na niestawienie się bez uzasadnionej przyczyny mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego oraz nieokazanie dokumentacji rachunkowo-księgowej firmy.

Mając to na uwadze przyjdzie wskazać, że zgodnie z art. 155 § 1 O.p., organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy.

Stosownie do art. 262 § 1 O.p., strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego:

1) nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że byli do tego zobowiązani, lub

2) bezzasadnie odmówili złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności, lub

3) bez zezwolenia tego organu opuścili miejsce przeprowadzenia czynności przed jej zakończeniem,

mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.800 zł.

Interpretując powyższe unormowanie trzeba mieć przede wszystkim na uwadze, że przewidziane dyspozycją art. 262 O.p. rozwiązanie ma na celu zdyscyplinowanie uczestników postępowania podatkowego w dbałości o to, aby postępowanie to przebiegało sprawnie i kończyło się w przewidzianym prawem terminie konkretnym rozstrzygnięciem. Ma więc ono na celu usprawnienie postępowania jako pewnego procesu, w znaczeniu technicznym. Nałożenie przez organ podatkowy na osobę wymienioną w art. 262 O.p. obowiązku dopełnienia określonych czynności musi mieć swoje precyzyjne umocowanie w przepisie prawa.

Źródłem takiego obowiązku może być art. 155 § 1 O.p. zgodnie z którym organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Pojęcie "dokonanie określonej czynności" tworzy otwarty (choć nie nieograniczony) katalog czynności głównie czynności dotyczących dziedzin życia objętych prywatnością i autonomią informacyjną.

W nawiązaniu do stanu faktycznego sprawy wskazać przyjdzie, że organ podatkowy wszczął postępowanie kontrolne ([...] r. – o czym stronę dowiedziała się [...] r.) w zakresie prawidłowości i rzetelności rozliczeń z budżetem z tytułu podatku dochodowego od fizycznych za rok 2013. Przedmiotowa kontrola została wszczęta w Urzędzie Celnym w K., po nieudanej próbie jej wszczęcia w siedzibie firmy. W dniu wszczęcia kontroli strona odebrała wezwanie do okazania dokumentacji niezbędnej do przeprowadzenia kontroli, której to jednak dokumentacji nie dostarczyła i nie okazała, a po ponad miesiącu poinformowała o tym, że została ona skradziona. Sąd wskazuje, że wezwanie z dnia [...] r. wydane na podstawie art. 155 i art. 287 O.p. zawierało aż 16 pożądanych przez organ pozycji - zachowań strony, a organ wzywał stronę lub osobę wyznaczoną reprezentacji do przedłożenia wymaganej dokumentacji. Jednocześnie w piśmie tym pouczono stronę o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania, o jakich mowa w art. 262 O.p.

Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że warunkiem nałożenia kary porządkowej jest prawidłowe wezwanie adresata oraz doręczenie wezwania. Podkreślenia wymaga przy tym to, że zarówno w wezwaniu z dnia [...] r., jak i kolejnych wskazywano o jaką sprawę chodzi i jaki jest cel wezwania. Co więcej strona otrzymywała wezwania przed wyznaczonym terminem, które były do tego konsultowane telefonicznie z uwagi na inne wezwania strony do toczących się z jej udziałem postępowań. Ponadto organ stworzył możliwość okazania dokumentów przez inną upoważnioną przez stronę osobę (pismo z dnia [...] r.). Skoro zatem wezwanie zawierało wszystkie konieczne informacje i zostało prawidłowo doręczone, a strona nie zadośćuczyniła wezwaniu oraz wobec braku dostatecznego uzasadnienia braku wykonania żądań zawartych w wezwaniu organ podatkowy miał w ocenie Sądu prawo nałożenia na skarżącego kary porządkowej i to już za pierwszym razem. Zaakcentować należy, iż terminy następnych wezwań były konsultowane telefonicznie ze skarżącym oraz i to, że dopiero na etapie skargi strona przedłożyła plik wezwań do sądów i organów administracji, przy czym z przedłożonych wezwań nie wynika, że brak było możliwości wykonania żądań zawartych w wezwaniach organów.

Co do zarzutu skargi opartego na postanowieniach art. 199 O.p. przyjdzie wskazać, że cały czas strona zapewniała prowadzących postępowanie urzędników o woli współpracy, z czego jednak się nie wywiązywała, ale co istotne w tym przypadku nie deklarowała, że chce skorzystać z prawa odmowy złożenia "zeznań" czy nie stawienia się na "przesłuchaniu". Stosownie do przywołanego w piśmie – wezwaniu z dnia [...] r. - art. 287 § 3 O.p. kontrolowany ma obowiązek w wyznaczonym terminie udzielić wszelkich wyjaśnień dotyczących przedmiotowej kontroli, dostarczyć kontrolującym żądane dokumenty, czego strona nie uczyniła. Strona nie ustanowiła też pełnomocnika lub osoby reprezentującej podczas kontroli, choć miała świadomość mnogości postępowań toczących się z jej udziałem.

Podkreślenia wymaga i to, że wyjaśnienia strony co do nie okazania dokumentacji rachunkowo-księgowej wpłynęły do organu pierwszej instancji w dniu [...] r., a więc w dniu złożenia zażalenia na postanowienie o nałożeniu kary porządkowej z dnia [...] r. Co więcej także i one nie zawierały dowodów potwierdzających przyczyny nieobecności i braku wykonania przez stronę żądań organu zawartych w kolejnych wezwaniach począwszy od [...] r., poprzez wezwanie z dnia [...] r. (wezwanie do osobistego stawiennictwa), wezwanie z dnia [...] r. (do okazania wyciągów bankowych i dokumentacji za rok 2015) oraz wezwanie z dnia [...] r. (sprawa wyciągów bankowych).

Co prawda inicjatywa w zbieraniu dowodów i wyjaśnianiu stanu faktycznego należy do organu podatkowego (art. 122 O.p.), to jednak nie można nie zauważyć, że realizacji tego celu służy także instytucja wezwania strony lub innej osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań, opinii lub dokumentów niezbędnych do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego (art. 155 § 1 w zw. z art. 189 O.p.). Notoryjnym jest bowiem fakt, że zarówno strona, jak i jej kontrahent dysponują wieloma informacjami o przedmiocie transakcji czy usługi, które to wiadomości mogą istotnie przyczynić się do ustalenia stanu faktycznego. Organ podatkowy jest niewątpliwie zobligowany ustawowo do zebrania dowodów i ustalenia stanu faktycznego, co jednak nie oznacza, że strona postępowania nie ma obowiązku przekazania – na żądanie organu – dowodu, informacji lub wyjaśnienia okoliczności istotnych w sprawie. W zakresie obowiązku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, organ powinien wskazać okoliczności faktyczne zarówno korzystne, jak i niekorzystne dla strony.

Przez instytucję wezwania strony lub innej osoby do działania określonego w art. 155 § 1 O.p., organ podatkowy realizuje nałożony nań obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Jeżeli wezwany podmiot nie stosuje się do wezwania, organ podatkowy ma prawo podjąć dopuszczalne prawem kroki zmierzające do uzyskania od wezwanego wyjaśnień, czy przedstawienia dowodu. Trzeba przy tym pamiętać, że ocena, czy złożenie przez stronę oznaczonego dowodu jest niezbędne, pozostaje w gestii organu, przed którym toczy się postępowanie, nie zaś w sferze uznania podmiotu wezwanego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2010 r., II FSK 1270/09 II; FSK 921/10; II FSK 1691/10).

Dopuszczalnym środkiem dyscyplinującym podmiot wezwany do przedstawienia wskazanych dowodów, podjęcia oznaczonych działań, jest kara porządkowa przewidziana w art. 262 § 1 pkt 2 O.p. Według tego unormowania, kluczową przesłankę nałożenia kary porządkowej stanowi "bezzasadność odmowy" dokonania konkretnej czynności procesowej przez stronę. Przez takie zaniechanie należy rozumieć odmowę niemającą podstaw w obiektywnych okolicznościach sprawy. Nie chodzi tu zatem o to, czy w przekonaniu strony mogła ona temu obowiązkowi sprostać, lecz o istnienie faktycznych przeszkód w jego wykonaniu.

Odnosząc przywołane unormowania i poczynione na ich podstawie uwagi do stanu faktycznego sprawy, nie sposób pominąć wynikających z akt sprawy okoliczności, które wskazują na wielokrotne, kierowane do strony skarżącej, wezwania do złożenia wyjaśnień i przedstawienia dokumentów mających istotne znaczenie dla rozpatrywanej przez organ podatkowy sprawy. Ponieważ okoliczności powyższe wypełniły hipotezę unormowania zawartego w art. 262 § 1 pkt 2 O.p., przeto zdaniem Sądu organy miały dostateczne podstawy do nałożenia kary porządkowej na podmiot, który nie wykazał obiektywnych przyczyn uniemożliwiających wykonanie wezwań.

W takiej sytuacji nie może się ostać zarzut strony skarżącej o naruszeniu art. 262 § 1 pkt 2 O.p., albowiem Sąd nie dopatrzył się w okolicznościach faktycznych i prawnych jego bezzasadnego zastosowania.

Mając na uwadze powyższe Sąd działając w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. skargę jako bezzasadną oddalił.