Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 189/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 133
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art. 545 ust. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka, po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Żagańskiego z 12 października 2018 r. nr ROŚiB.6331.1.2014 o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Żagańskim a Dyrektorem Zarządu Zlewni w Lwówku Śląskim – Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie przez wskazanie organu właściwego w sprawie naruszenia interesów osób trzecich w związku z eksploatacją małej elektrowni wodnej postanawia: wskazać Dyrektora Zarządu Zlewni w Lwówku Śląskim – Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Pismem z 12 października 2018 r. Starosta Żagański wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez wskazanie Dyrektora Zarząd Zlewni w Lwówku Śląskim jako organu właściwego do załatwienia sprawy naruszenia interesów osób trzecich w związku z eksploatacją Małej Elektrowni Wodnej na rzece [...] przy jazie w km 8+550 w [...], Gmina [...].

W uzasadnieniu wniosku Starosta Żagański wyjaśnił, że decyzją z [...] lipca 2017 r. umorzył postępowanie w sprawie naruszenia interesów osób trzecich w związku z eksploatacją przedmiotowej małej elektrowni wodnej. Po rozpoznaniu odwołań stron postępowania Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu decyzją z [...] grudnia 2017 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty Żagańskiego z [...] lipca 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzja ta była przedmiotem sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który prawomocnym wyrokiem z 14 lutego 2018 r. w sprawie II SA/Wr 14/18 oddalił sprzeciw. Natomiast sprawa naruszenia interesów osób trzecich została przekazana Dyrektorowi Zarządu Zlewni w Lwówku Śląskim w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 ze zm. – dalej jako "Prawo wodne").

Następnie 3 października 2018 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Lwówku Śląskim przekazał według właściwości Staroście Żagańskiemu przedmiotową sprawę powołując się na art. 64a ust. 5 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm. – dalej jako "Prawo wodne z 2001 r."). Starosta Żagański wyjaśnił, że dotychczasowe postępowanie toczyło się na podstawie art. 133 Prawa wodnego z 2001 r. Starosta Żagański powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie.

W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Zarządu Zlewni wniósł o wskazanie Starosty Żagańskiego jako organu właściwego w sprawie wskazując na art. 545 ust 4 Prawa wodnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).

Z dniem 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, która uchyliła obowiązującą dotychczas ustawę Prawo wodne z 2001 r. (art. 573 ustawy Prawo wodne z 2017 r.). Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a., datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte jeszcze podczas poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2001 r., a więc to jej przepisy prawa materialnego znajdą zastosowanie w tej sprawie, zgodnie z regułą intertemporalną z art. 545 ust. 4 ustawy Prawo wodne z 20 lipca 2017 r. Stosownie bowiem do art. 545 ust. 4 ustawy Prawo wodne z 2017 r., "do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3d, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego był w tych sprawach Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej albo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej".

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy te należy interpretować w ten sposób, że pod pojęciem "przepisów dotychczasowych" należy rozumieć przepisy prawa materialnego, a właściwość rzeczową (instancyjną) powinno określać się według przepisu prawa obowiązującego w dacie wydania decyzji (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lipca 2015 r., II OW 54/15 i II OW 55/15 oraz z 20 lipca 2018 r. II OW 14/18). W sytuacji zmiany przepisów dotyczących właściwości organów administracji publicznej właściwym do rozpatrzenia sprawy powinien być organ, który jest uprawniony do załatwiania danego rodzaju spraw według obowiązujących aktualnie przepisów o zakresie jego działania (chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej). Przyjęcie koncepcji sukcesji uprawnień z dotychczasowych - aktualnie istniejących organów, lecz już rzeczowo lub miejscowo niewłaściwych – na nowy organ gwarantuje "podążanie“ kompetencji w ślad za nową strukturą organów i ich aktualnymi zadaniami. Akceptacja tego stanowiska ma zalety praktyczne, wyznacza bowiem organ właściwy również w sytuacji likwidacji organu dotychczas właściwego w sprawie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2015 r., II OW 101/15). Z tego też powodu w stanie faktycznym i prawnym tej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska wyrażonego w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2018 r. II OW 24/18.

Stosownie do art. 133 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa wodnego z 2001 r., w przypadku naruszenia interesów osób trzecich lub zmiany sposobu użytkowania wód w regionie wodnym organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, w drodze decyzji, może nałożyć na zakład posiadający pozwolenie obowiązek wykonania ekspertyzy lub opracowania lub aktualizowania instrukcji gospodarowania wodą. Kluczowe znaczenie dla ustalenia organu właściwego do wydania decyzji na podstawie art. 133 ust. 1 Prawa wodnego z 2001 r., ma wskazanie organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego dla realizacji przedmiotowej małej elektrowni wodnej na gruncie obowiązujących obecnie przepisów Prawa wodnego z 2017 r. Mała elektrownia wodna jest urządzeniem wodnym, którego wykonanie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego (art. 389 pkt 6 Prawa wodnego z 2017 r.). Organy właściwe do wydania pozwolenia wodnoprawnego zostały wskazane w art. 397 ustawy Prawo wodne z 2017 r. Przede wszystkim organem właściwym w sprawie pozwoleń wodnoprawnych wydawanych na wniosek podmiotu innego niż Wody Polskie, jest właściwy miejscowo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej (art. 397 ust. 3 pkt 1 lit. a), c) i d)). Ustawodawca szczegółowo przedstawił przypadki, w których organ ten jest kompetentny do wydania pozwolenia wodnoprawnego, ale żaden z tych przypadków nie dotyczy realizacji przedmiotowej małej elektrowni wodnej. We wszystkich innych przypadkach organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego jest dyrektor zarządu zlewni Wód Polskich, co wynika z art. 397 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 240 ust. 4 pkt 1 lit. b) Prawa wodnego z 2017 r. Oznacza to, że na gruncie obecnie obowiązujących przepisów organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego dla małej elektrowni wodnej objętej wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 133 ust. 1 Prawa wodnego z 2001 r. jest właściwy miejscowo dyrektor zarządu zlewni Wód Polskich, a więc w tym przypadku Dyrektor Zarządu Zlewni w Lwówku Śląskim. Należy przy tym zaznaczyć, że art. 133 Prawa wodnego z 2001 r. posługuje się pojęciem "organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego" tylko na potrzeby ustalenia właściwości organu mającego rozstrzygnąć sprawę w trybie tego przepisu i nie uzależnia możliwości zastosowania tego przepisu od tego, czy pozwolenie wodnoprawne dla danego urządzenia wodnego zostało wydane.

Z tych względów i na podstawie na podstawie art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.