Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 502/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie Sędzia NSA Sylwia Zapalska Asesor sądowy WSA Roman Wiatrowski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2007r. sprawy ze skargi I.sp. z o. o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do października 2005r. i od czerwca do lipca 2006r. oddala skargę /-/ R.Wiatrowski /-/J.Małecki /-/ S.Zapalska


UZASADNIENIE

I SA/Po 502/07

UZASADNIENIE

W dniu 30 sierpnia 2006r. do Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P., wpłynął wniosek I. sp. z o.o. z siedzibą w G. z prośbą o umorzenie zaległości podatkowej od towarów i usług za miesiące VIII-IX-X/2005 r. oraz V-VI-VII/2006 r. w wysokości [...] zł.

Uzasadniając podanie strona wskazała, iż do zaległości doszło nagle i z czynnika obiektywnego tj. kradzieży pojemników i palet w Zakładzie "D." T. na kwotę [...] zl. Spółka podniosła, iż decyzja ZUS . oraz ZUS . a następnie decyzje Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego ograniczyły w znacznym stopniu swobodę prowadzenia działalności gospodarczej i ugodowej. Zdaniem wnioskodawczyni prowadzone postępowanie egzekucyjne wywierało wpływ na prowadzone działalności spółki i pozostawało sprzeczne z prawem wspólnotowym.

Wnioskująca Spółka podkreśliła, iż powstała sytuacja wpływa na wskaźniki i szybką płynność finansową, bowiem zajęcie kont uniemożliwiało terminową realizację układów ratalnych udzielonych przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Dyrektora Izby Skarbowej. Zaznaczyła, że regulowała bezpośrednie obciążenia poza instytucjami wymienionymi wyżej.

Spółka argumentowała, iż "Prawo wspólnotowe zaleca i popiera politykę zapobiegania opuszczeniu danego podmiotu i zaleca stosowanie oraz realizację przy pomocy zróżnicowanych środków (...) nawet w odrębnych programach pomocowych. Spółka poprzez wniosek o taką odrębność i wyjątkowość występuje.". Podniosła, że poprzez Decyzję Dyrektora ZUS z dnia [...]. oraz Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]. jednostka uzyskała zgodę na prowadzenie działalności w sytuacji braku płynności finansowej, co nie byłoby możliwe, gdyby zastosowano zasadę wierzyciela do upadłości.

Strona wskazała, iż za ważny interes podatnika można uznać stabilność zatrudnienia, obniżanie kosztów własnych, nowe zamówienia, zapobieganie masowej emigracji pracowników z danego terenu.

Podnosząc kwestię interesu publicznego, Spółka wymieniła ochronę miejsc pracy, wprowadzanie nowych technologii, przekształcenia zawodowe pracowników, ochronę środowiska przez stosowanie nowych technologii, ochronę porządku społecznego poprzez zatrudnienie. Na potwierdzenie powyższego Spółka podniosła, iż posiada stabilne zatrudnienie, planuje wzrost zatrudnienia, prowadzi szkolenia w zakresie obsługi różnego rodzaju urządzeń, które są rozwiązaniami innowacyjnymi w branży sprzątania, w tym dla pracowników niewykwalifikowanych. Nadto zaznaczyła, że prowadzi politykę zatrudnieniową bez ograniczeń ze względu na wiek i płeć pracownika. Wskazała, iż istnienie w jej sytuacji interesu publicznego potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w P. w decyzji z dnia [...]

Zdaniem Strony "Zaistnienie przy egzekucji nakazowej trwałej niewypłacalności (...) będzie skutkować upadłością spółki. (...) spółka wykazała okoliczności, które pozwalają przekonać Urząd Skarbowy o tym, że umorzenie zaległości jest jedynym wyjściem wynikającym z prawa wspólnotowego".

Dla poparcia Swojej argumentacji Strona złożyła kserokopie następujących dokumentów:

- Postanowienie z dnia [...] nr [...] o umorzeniu przez Komisariat Policji T. P.dochodzenia w sprawie zaistniałej w okresie od ..11.2004r. do .11.2005r. w T.ul. [...] w magazynie opakowań Zakładu D..kradzieży opakowań typu skrzynie drobiarskie w ilości 19.191 szt. i 1.500 szt. oraz palet E. w ilości 900 szt. i 300 szt o łącznej wartości [...] zł na szkodę I. Sp. z o.o. wobec braku danych dostatecznie uzasadniających dokonanie przestępstwa. Ww. postanowienie zostało w dniu [...] zatwierdzone przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej T.

- Zażalenie Strony z dnia 20.06.2006r. na powyższe postanowienie.

- Postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej z dnia [...] nr I [..] o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i zleceniu Prokuratorowi Rejonowemu T.w T uzupełnienie postępowania przygotowawczego.

- Protokół z posiedzenia Komisji Inwentaryzacyjnej w dniu [...] w sprawie rozpatrzenia zawieszonych różnic remanentowych w Magazynie Opakowań w T. wg stanu na dzień ..09.2005r. - inwentaryzacja 354.

-Protokół z posiedzenia Komisji Inwentaryzacyjnej w dniu [...] w sprawie rozpatrzenia zawieszonych różnic remanentowych w Magazynie Opakowań w T. wg stanu na dzień 04.09.2005r.

- Protokół z posiedzenia Komisji Inwentaryzacyjnej w dniu [...]w sprawie rozpatrzenia różnic remanentowych w Magazynie Opakowań w T. wg stanu na dzień ....11.2005r. - inwentaryzacja 400 i meldunki z dnia ..12.2005r.

- Protokół z posiedzenia Komisji Inwentaryzacyjnej w dniu [...] w sprawie rozpatrzenia różnic remanentowych w Magazynie Opakowań [...] wg stanu na dzień 05.02.2006r. - inwentaryzacja 10, 15.

-Ugoda pozasądowa zawarta [...] w T. pomiędzy D. S.A. w S.- w T.a I. Sp. z o.o. w G.

-Ugoda pozasądowa zawarta [...] w T.pomiędzy D. S.A. w S.- Zakłady . w T., a I. Sp. z o.o. w G.

-Aneks Nr 1 do ww. Ugody pozasądowej zawartej w T. w dniu [...]. Zgodnie z ww. aneksem Strona zobowiązana była uregulować na rzecz D.S.A. w terminie do dnia [...] kwotę [...]zł na całkowite zaspokojenie roszczeń z tytułu powstałych niedoborów, w formie pieniężnej lub poprzez zwrot nowych lub używanych (nieuszkodzonych i nadających się do użytku) opakowań w naturze w ilości 5.022 sztuk pojemników drobiarskich.

-Informacja "Niedobór wg cen zakupu określonych w Umowie Pozasądowej z dniu [...]." sporządzona w dniu [...]

- Zawiadomienia Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P.o zajęciach praw majątkowych stanowiących wierzytelności z rachunku bankowego u dłużnika zajętych wierzytelności: z dnia [...] nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] nr -[...] nr [..] nr [...] na łączną kwotę [...] zł; z dnia [...].: nr [...] (wraz z tytułem wykonawczym z dnia[...]na kwotę [...] z dnia [...].: nr [...] nr [...] (wraz z tytułami wykonawczymi z dnia [...].) na łączną kwotę [...] z dnia [...].: nr [...] (wraz z tytułami wykonawczymi z dnia [...].) na łączną kwotę [....] zł.

- Zawiadomienie Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P.o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności z dnia [...] nr [...] i Zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia z dnia [...] nr [...] (na kwotę [...] zł).

Tytuł wykonawczy z dnia [...]. Nr [...] wystawiony przez Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. na kwotę [...] należności głównej z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2006r.

Tytuł wykonawczy z dnia [...] nr [...] wystawiony przez Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P.na kwotę [...] zł należności głównej z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2006r.

Postanowienie Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia [...] nr [...] o wyrażeniu zgody na zawieszenie do dnia 05.08.2006r. postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki I. Sp. z o.o. z zastrzeżeniem następujących warunków: regulowania składek bieżących w ustawowych terminach i pełnej wysokości oraz spłaty zadłużenia z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w następujących terminach:

1. do 30.05.2006r. co najmniej [...] zł (na pokrycie części składek i odsetek):

2. do 30.06.2006r. co najmniej [...] zł (na pokrycie części składek i odsetek):

3. do 31 .07.2006r. co najmniej [...] zł (na pokrycie części składek i odsetek).

Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w P.z dnia 23.06.2006r. nr [...] o uchyleniu w części decyzji Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P.z dnia [...]. nr [....] oraz o rozłożeniu na 5 rat zapłaty zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące sierpień i wrzesień 2005r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwlokę w wysokości [...] i podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2005r. w kwocie [....] zł.

Zaświadczenie Dyrektora Izby Skarbowej w P.z dnia ...06.2006r. o udzielonej pomocy de minimis w kwocie [....] zł stanowiącej równowartość [...]euro.

Spółka złożyła również rachunek zysków i strat za okres od dnia 01.01.2006r. do dnia 30.06.2006r. oraz bilans na dzień ..06.2006r.

W toku postępowania administracyjnego, pismem z dnia ...09.2006r. nr [...] Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P.wezwał Spółkę m.in. do wskazania interesu publicznego uzasadniającego umorzenie zaległości podatkowych, poprzez przedłożenie kalkulacji ekonomiczno-finansowej dokumentującej przyczynienie się ewentualnie udzielonego umorzenia zaległości podatkowych do naprawy sytuacji gospodarczej jednostki, w szczególności wzrostu zatrudnienia oraz wprowadzanych przedsięwzięć z zakresu ochrony środowiska, nowych technologii i szkoleń dla pracowników, które wskazane zostały we wniosku. Spółka wymaganej kalkulacji nie przedłożyła. W piśmie złożonym w dniu 21.09.2006r. Strona powtórzyła natomiast zawartą we wniosku argumentację w zakresie interesu publicznego. Poinformowała m.in., iż Spółka jako ważny interes publiczny wskazuje fakt, że mimo tak zaistniałej sytuacji finansowej nadal prowadzi działalność nie organizując zatrudnienia, planując jego wzrost przez przyjęcie nowych pracowników. Strona argumentowała również, iż chce dokonać zakupu nowej maszyny do mycia pojemników (koszt zakupu ok. [...] zł), co pozwoliłoby na zastosowanie środków chemicznych o zmniejszonym wpływie na środowisko. Wskazała, że "modernizowanie Centralnego Systemu Mycia pozwoli na znaczne obniżenie zużycia wody i zmniejszenie ilości ścieków wpływających do kanalizacji miejskich. Przeprowadzenie ww. zmian wymusiłoby na Spółce konieczność przeprowadzenia dla części pracowników szkoleń z zakresu stosowania środków chemicznych i ich znaczenia oraz wpływu na środowisko, a także bezpieczeństwa osobistego i ich styczności z żywnością. Wnioskująca Spółka podkreśliła, iż powyższe planowane zmiany częściowo będą mieć wpływ na restrukturyzację spółki, co pozwoli w przyszłości uniknąć sytuacji finansowej w jakiej Spółka jest obecnie. Przy działaniach jakie planuje wdrożyć, udzielona pomoc w umorzeniu z pewnością naprawi sytuację gospodarczą Spółki. Ponadto strona wskazała, iż Swym potencjałem gospodarczym wyrażonym w obrotach finansowych [...] zł oraz zatrudnieniem 152 pracowników spełnia warunki do uznania za średniego przedsiębiorcę. Zaznaczyła, że po dniu złożenia podania w tutejszym organie podatkowym, zwróciła się w dniu 08.09.2006r. o pomoc publiczną do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I. G..

Strona przedłożyła również:

rachunek zysków i strat oraz bilans za okres od dnia 01.01.2006r. do dnia 31.08.2006r.

kserokopię decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] nr [...] o rozłożeniu na 24 raty (od 28.09.2005r. do 28.08.2007r. po .[...]zł) płatności należnych wpłat w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] za st\cień 2001 r., marzec 2004r. i okres od czerwca 2004r. do stycznia 2005r. na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, z zakresu pomocy de minimis o wartości [...]zł.

formularz informacji o pomocy de minimis otrzymanej przez beneficjenta pomocy.

Jednocześnie Wnioskująca sprecyzowała zakres żądania zawartego we wniosku złożonym w dniu ...08.2006r., informując, iż dotyczy on umorzenia wraz z odsetkami za zwlokę zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące:

- sierpień 2005r. w kwocie głównej [...] wraz z odsetkami za zwlokę.

- wrzesień 2005r. w kwocie głównej [...] wraz z odsetkami za zwłokę.

- październik 2005r. w kwocie głównej [...]. wraz z odsetkami za zwłokę.

- maj 2006r. w kwocie głównej [...] zł, wraz z odsetkami za zwlokę,

- czerwiec 2006r. w kwocie głównej [...] zł. wraz z odsetkami za zwlokę.

- lipiec 2006r. w kwocie głównej [...] zł, wraz z odsetkami za zwlokę.

Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. decyzją z dnia października 2006 r. nr [...] odmówił udzielenia pomocy de minimis w formie umorzenia ww. zaległości w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy I instancji podniósł, iż analiza sprawozdań finansowych (bilansu oraz rachunku zysków i strat) Spółki, sporządzonych za lata obrotowe 2004-2005 oraz za okres 01.01.2006r. - 31.08.2006r. wykazała, iż sytuacja Spółki jest bardzo napięta i obarczona wysokim ryzykiem finansowym.

Na podstawie analizy podstawowych wskaźników ekonomicznych i składanych deklaracji Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego uznał, iż Spółka jest zagrożona niewypłacalnością, a jej sytuację można określić jako niestabilną.

Powyższe zdaniem organu podatkowego potwierdza wskaźnik upadłości (będący funkcją wartości czterech wskaźników finansowych: rentowności majątku, płynności szybkiej, trwałości struktury finansowania oraz rentowność sprzedaży), pozwalający na ocenę przedsiębiorstwa pod kątem prognozy możliwości kontynuacji działalności. W sytuacji wnioskującej Spółki wskaźnik upadłości długotrwale przyjmował wartości ujemne i pogorszył się z (-) 1.0765 w 2003r., (-) 4,733 w 2004r. do (-) 8.197 1 w 2005r. i (-) 7.3112 w okresie złożenia przedmiotowego wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań.

Organ podatkowy I instancji wskazał, iż do merytorycznego rozpatrzenia wniosku w sprawie udzielenia pomocy publicznej de minimis w formie umorzenia, niezbędne jest wystąpienie następujących przesłanek: złożenia odpowiedniego wniosku przez podmiot uprawniony, wystąpienia zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej oraz zaistnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Dopiero po spełnieniu ww. przesłanek, organ podatkowy bada czy udzielenie pomocy publicznej w formie umorzenia jest dopuszczalne w myśl przepisów prawa wspólnotowego.

Organ podatkowy nie dopatrzył się w sytuacji Spółki przesłanek umożliwiających udzielenie jej ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych. Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego, zauważył skomplikowaną sytuację w jakiej znajduje się Spółka, jednakże, zdaniem organu podatkowego, kondycja finansowa Spółki i sposób postępowania nie dają gwarancji, iż w przypadku wydania decyzji pozytywnej, Spółka odzyska płynność finansową - co było jednym z głównych argumentów Strony- i będzie w przyszłości terminowo wywiązywać się z bieżących zobowiązań. Jak podkreślił Naczelnik Urzędu Skarbowego, Spółka znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji ekonomicznej, której charakter wykazuje tendencje długookresowe o czym świadczy m.in. pogłębiający się ujemny kapitał własny i osiągane straty na sprzedaży.

Organ podatkowy wziął pod uwagę również fakt, iż Dyrektor Izby Skarbowej w P. uchylając w części Decyzję Naczelnika Pierwszego W.. Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] uznał iż w sytuacji Spółki zachodzi interes publiczny - przejawiający się w zatrudnianiu 157 osób i planowanym zwiększeniu zatrudnienia o 50 pracowników - przemawiający za udzieleniem ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w łącznej kwocie głównej [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł poprzez rozłożenie ich zapłaty na 5 rat. Wówczas organ drugiej instancji uznał za zasadne skrócenie wnioskowanego okresu spłaty do 5 miesięcy (Spółka wniosła o 24 miesiące). Organ podatkowy rozpatrujący wniosek o umorzenie, zauważył jednak, że Dyrektor Izby Skarbowej nie rozpatrywał natomiast kwestii ewentualnego umorzenia ww. zaległości i nie prowadził analizy w kierunku skwantyfikowania skutków takiego działania dla społeczeństwa i gospodarki. Uzasadnienie decyzji dotyczącej zupełnie innego żądania i stanu faktycznego nie może, zdaniem organu I instancji, znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, zwłaszcza, iż kwota zaległości, których dotyczy wniosek o umorzenie (tj. [...] zł łącznej kwoty głównej) ponad dwukrotnie przewyższa kwotę, która była przedmiotem żądania w sprawie rozpatrywanej przez organ odwoławczy. Spółka bowiem nie tylko nie wywiązała się z układu ratalnego udzielonego ww. decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w P., ale także nie reguluje bieżących zobowiązań podatkowych.

Organ podatkowy I instancji, uznał że permanentnego niewywiązywania się ze zobowiązań podatkowych nie można tłumaczyć zajęciami egzekucyjnymi, które jak wynika z dokumentacji przedstawionej przez stronę dotyczyły zaległości bieżących nieregulowanych przez podmiot, ani powstałymi w okresie od 27.11.2004r. do 27.11.2005r. niedoborami pojemników, za które zgodnie z ostatnią przedstawioną przez spółkę wersją ugody pozasądowej, miała ona zapłacić [...] zł (do 30.06.2006r.) lub wrócić ww. pojemniki (nowe lub używane) w ilości [...]sztuk.

Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał, iż każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą podejmuje decyzje na własną odpowiedzialność i w związku z tym podmioty ją prowadzące powinny każdorazowo przy podejmowaniu decyzji w ramach obrotu gospodarczego dokonać odpowiedniej kalkulacji ekonomiczno-finansowej i analizować, czy plan ten jest realizowany. Ryzyko związane z prowadzoną na własny rachunek działalnością gospodarczą, ponosi podmiot, który winien poszukiwać możliwości rozwiązania swojej sytuacji finansowej i płatniczej bez udziału budżetu państwa. Jego niepowodzenia w działalności gospodarczej nie mogą skutkować obowiązkiem umorzenia zaległych zobowiązań wraz z odsetkami za zwłokę.

Od decyzji z dnia 11 października 2006r. Spółka złożyła odwołanie, w którym ponownie wniosła o umorzenie posiadanych zaległości. Strona zarzuciła organowi podatkowemu pierwszej instancji, iż bezpodstawnie uznał, że decyzja umorzeniowa nie przyczyniłaby się do odzyskania płynności finansowej oraz że nie uwzględnił faktu nierzetelności kontrahentów, co ma wpływ na nieterminowe regulowanie należności. Ponadto skarżąca podniosła, iż prowadzi program naprawczy, nie wysprzedaje majątku oraz ma określone stabilne zatrudnienie. Spółka wskazała również, iż kładzie duży nacisk na umaszynowienie, inwestuje w nowoczesne systemy służące do utrzymania higieny, obniża koszty prowadzonej działalności m.in. poprzez renegocjację umów, globalizację dostaw wprowadzanie nowej technologii. Odwołanie zostało uzupełnione pismem z dnia 13 grudnia 2006 r., w którym strona wskazała na ważny interes podatnika, który winien być postrzegany jako ograniczenie kosztów z opieki społecznej. Strona zaznaczyła, iż negatywna decyzja w zakresie umorzenia może skutkować utratą pracy przez wielu pracowników. W powyższej sytuacji koszty zasiłków dla bezrobotnych czy pomocy społecznej mogą okazać się wyższe niż wsparcie udzielone w postaci umorzenia podatku.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia [...]. decyzję Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono treść przepisów art. 67a§ 1 pkt3 Ordynacji podkreślając ich nadzwyczajny i wyjątkowy charakter.

Wskazano, iż nieterminowość kontrahentów nie wyczerpuje znamion ważnego interesu podatnika. Problem ten dotyczy wszystkich podmiotów gospodarczych działających w ramach gospodarki wolnorynkowej. Zaznaczono, iż wszelkie decyzje podejmowane w ramach obrotu gospodarczego, w tym dobór partnera gospodarczego mają charakter suwerenny, a ich negatywne skutki wpisane są w ryzyko prowadzonej działalności i nie powinny być przerzucane na Skarb Państwa. Każdy podmiot podejmując decyzję w ramach prowadzonej działalności winien uwzględniać obowiązek terminowego regulowania podatków i zgromadzić środki finansowe na ten cel.

W swej decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu podatkowego pierwszej instancji, iż przeprowadzona analiza ekonomiczno - finansowa przedsiębiorstwa na podstawie okresowych sprawozdań finansowych za okres 2004, 2005 i I-VIII/2006 r. (przedstawiona w obu zaskarżonych decyzjach) wskazuje na bardzo trudną, niestabilną sytuację Strony, obarczoną wysokim ryzykiem finansowym i grożącą jej niewypłacalnością. Dlatego też nie zgodził się z twierdzeniem strony, iż decyzja umorzeniowa daje gwarancję odzyskania płynności finansowej.

W zaskarżonej decyzji wskazano również, iż brak możliwości uregulowania przedmiotowego zadłużenia w formie jednorazowej nie stanowi przypadku o charakterze nadzwyczajnych okoliczności losowych. Zaznaczono, że prowadzona polityka finansowa oraz sposób zarządzania firmą należą do samodzielnych i suwerennych decyzji podmiotu gospodarczego. Nietrafne decyzje w powyższym zakresie nie wyczerpują znamion ważnego interesu podatnika jak również interesu publicznego i nie mogą skutkować pozytywnym orzeczeniem w sprawie. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że Dyrektor Izby Skarbowej w P. uznając, iż powyższe problemy finansowe Spółki stanowią przesłankę do udzielenia rat, decyzją z dnia [...] r. nr [...] udzielił 5 rat w spłacie zaległości w podatku od towarów i usług za m-ce VII- X/2005 w kwocie [...] zł. Decyzja ratalna stanowiła dla strony istotną pomoc w przezwyciężaniu trudności finansowych, jak również w przywracaniu płynności finansowej oraz długookresowej zdolności konkurowania na rynku. Jednakże jak ustalono układ ratalny nie został przez Spółkę uregulowany, a ponadto Spółka popadła w nowe zaległości w podatku od towarów i usług za m-ce V-VII/2006 r. w kwocie [...] zł, będące również przedmiotem postępowania w sprawie umorzenia. Uwzględniając postawę Strony uznano, iż skarżąca umorzenie traktuje jako jedyny sposób na rozwiązanie swoich problemów finansowych, co w praktyce oznaczałoby, że działalność prowadzona jest na koszt Skarbu Państwa.

Odnosząc się do argumentów Spółki dotyczących prowadzenia programu naprawczego i przezwyciężania problemów finansowych poprzez dążenie do obniżenia ponoszonych kosztów, wprowadzanie nowych technologii, zabieganie o nowe kontrakty oraz zamiaru zwiększenia zatrudnienia do 500 osób wskazano, że nie mogą one przemawiać za pozytywnym orzeczeniem w sprawie. Spółka, bowiem żadnego programu naprawczego nie przedstawiła, jak również nie dostarczyła, pomimo wezwania organu podatkowego pierwszej instancji z dnia [...] r. nr [...], kalkulacji ekonomiczno - finansowej dokumentującej przyczynienie się ewentualnie udzielonego umorzenia zaległości do naprawy sytuacji gospodarczej, w tym w szczególności wzrostu zatrudnienia, wprowadzanych przedsięwzięć z zakresu ochrony środowiska nowych technologii i szkoleń dla pracowników. W kwestii uczestnictwa Strony w przetargu grupy S.S.A. zaznaczono, iż samo przystąpienie do przetargu nie oznacza jego wygrania i otrzymania zlecenia. Odnosząc się natomiast do twierdzenia strony, iż oferty dla całej grupy S.. o. "obliczone są na natychmiastowy zysk" wskazano, że w przypadku wygrania przetargu powinno to umożliwić stronie uregulowanie zaległych zobowiązań, choćby poprzez sukcesywną ich spłatę.

Wyjaśniono również, że argument utraty pracy przez kilkadziesiąt osób w przypadku odmowy umorzenia w przedmiotowej sprawie nie wyczerpuje znamion ważnego interesu podatnika i interesu publicznego i nie może stanowić podstawy do wydania decyzji umorzeniowej. Podkreślono, że jeżeli spadek zatrudnienia jest skutkiem decyzji podejmowanych przez podmiot w ramach prowadzonej działalności gospodarczej to nie można go przekładać na ważny interes publiczny. Ponadto z faktu ewentualnej utraty miejsc pracy nie można wywodzić wprost, że wszystkie zwolnione osób będą korzystały z zasiłku dla bezrobotnych czy opieki społecznej. Nie można zatem w sposób jednoznaczny stwierdzić, że koszty umorzenia będą niższe aniżeli koszty utraty miejsc pracy.

Powyższa decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w P.została w dniu 30 stycznia 2007 r. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuca rażące naruszenie materialnego prawa administracyjnego i prawa wspólnotowego poprzez zbyt dużą swobodę organów podatkowych w ocenie okoliczności faktycznych występujących w sprawie oraz poprzez pominięcie regulacji wynikających z prawa wspólnotowego o pomocy publicznej. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji, wydanie postanowienia jak we wniosku i o zwrot kosztów postępowania.

Strona w uzasadnieniu skargi wskazuje, iż Dyrektor Izby Skarbowej w P. nie uwzględnił i nie wyjaśnił treści przepisów art. 88 TWE. Organy podatkowe podjęły decyzje odmowne wykorzystując brak prawny kryterium oceny. Strona skarżąca argumentuje, że we wniosku o umorzenie zaległości na podstawie przepisu prawa wspólnotowego, by wyeliminować w decyzji o umorzeniu charakter uznaniowy na rzecz przepisów prawa wspólnotowego, które w znacznym stopniu konkretyzują pomoc publiczną w treści "ważny interes społeczny i publiczny". Pominięcie tych przepisów z prawnego punktu widzenia jest niedopuszczalne.

Skarżąca podnosi, iż wykazała ważny interes podatnika, który uniemożliwiał i uniemożliwia uregulowanie zaległości podatkowych. Kradzież w spółce była wydarzeniem nadzwyczajnym, o charakterze losowym, gdyż powstałe trudności finansowe nie były działaniem samego podatnika. W zaskarżonej decyzji brak jest odniesienia do faktu kradzieży oraz został zbagatelizowany argument utraty miejsc pracy. Pominięty został również fakt egzekucji komorniczej (częste zajmowanie kont), co ograniczało swobodę zarządzania firmą. Skarżąca wskazuje również, iż w decyzji nie wyjaśniono w oparciu o jakie metody przeprowadzona została analiza ekonomiczno - finansowa. W ocenie Strony zaistniały okoliczności losowe do zastosowania umorzenia zaległości podatkowej.

Na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2007r. strona skarżąca przedłożyła pismo "Wzmocnienie wniosku". W powyższym piśmie podniesiono, że Spółka podejmowała próby restrukturyzacji swoich zobowiązań polegające na uzyskaniu zgody wierzycieli na ratalną spłatę zadłużenia, ale ze względu na skutek zbiegu terminu płatności rat nie były one uregulowane w terminie. Brak terminowego regulowania rat skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego, co z spowodowało pozbawienie spółki środków obrotowych. Zdaniem strony skarżącej wszczęcie postępowań egzekucyjnych stanowiło ograniczenie suwerenności Spółki i skutkowało wnioskiem Spółki o upadłość. Wniosek o upadłość został oddalony postanowieniem Sadu Rejonowego w P.z dnia [...].

Powyższe zdaniem strony skarżącej świadczy, że Spółka spełniła pozytywną przesłankę umorzenia zaległości podatkowej, którą było zapobieżenie likwidacji podmiotu. Zaległości podatkowe powstały wskutek kradzieży, na którą podatnik nie miał wpływu. Organ podatkowy natomiast wykorzystał uznanie administracyjne i odmawiając umorzenia zaległości podatkowej nie wziął pod uwagę sytuacji finansowej i ważnego interesu podatnika wynikającego z prawa wspólnotowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu nie pozostaje okoliczność, że podatnik wystąpił o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań w postaci umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę w ramach pomocy de minimis.

Zgodnie z art. 67a§1pkt3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005r., Nr8, poz.60 z późn.zm.; dalej powoływana jako Ordynacja podatkowa), organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Zgodnie natomiast z art. 67b § 1pkt2 Ordynacji podatkowej Organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. Szczegółowe zasady udzielania tego rodzaju pomocy do końca 2006r., a więc również w przedmiotowej sprawie, uregulowane były w rozporządzeniu Komisji Europejskiej nr 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy w ramach zasady de minimis (Dz. Urz.U. L 01.10.30). Zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 69/2001 pomoc de minimis była możliwa wówczas, gdy wysokość już otrzymanej przez podatnika pomocy w ostatnich trzech latach nie przekroczy (łącznie z wnioskowaną) kwoty 100 tys euro. Po stwierdzeniu, że dana ulga mieści się w kategorii pomocy de minimis dalsze postępowanie organu podatkowego w sprawie jej przyznania jest oparte o przepisy Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy przyznaje ulgi w ramach pomocy de minimis w oparciu o określone w Ordynacji podatkowej przesłanki, tj. "ważny interes podatnika" i "interes publiczny".

Bezpodstawny pozostaje zarzut strony skarżącej, że organ podatkowy w decyzji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej miał obowiązek zinterpretować treść art. 88 TWE. Jak trafnie w odpowiedzi na skargę zauważył to Dyrektor Izby Skarbowej, art. 88 Traktatu WE dotyczy współpracy Komisji Europejskiej z Państwami Członkowskimi w zakresie badania systemów pomocy, pod kątem zgodności ze wspólnym rynkiem w rozumieniu art. 87 i kontroli czy pomoc ta jest nadużywana. W przedmiotowej sprawie powyższy artykuł nie miał zastosowania i w związku z tym organy podatkowe nie były zobligowane do jego powołania i wyjaśniania jego treści w zaskarżonych decyzjach. W szczególności przepis art. 88 TWE, wbrew stanowisku strony skarżącej, wyrażonemu na rozprawie, nie nakłada na organy podatkowe obowiązku podjęcia wszelkich działań zmierzających do likwidacji jednostki.

Dokonując kontroli powyższej decyzji na gruncie prawidłowego zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej na względzie należy mieć okoliczność, że decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej jest decyzją uznaniową. Sąd nie ma uprawnień do merytorycznej kontroli takich decyzji. Kontrola sądu obejmuje zatem wyłącznie badanie prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organy podatkowe oraz badanie formalnej prawidłowości decyzji.

Przesłanką do umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę jest ważny interes podatnika lub interes publiczny. Jeżeli organ podatkowy przeanalizował, czy powyższe przesłanki nie wystąpiły i odpowiednio uzasadnił swoją decyzję, to do niego należy wybór rozstrzygnięcia.

O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o umorzeniu, bądź nie, zaległości podatkowej. Ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej.

Podejmując decyzję na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy obowiązany jest do dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych, aby stwierdzić, czy w danym przypadku ważny interes podatnika mógłby uzasadniać pozytywne rozpatrzenie wniosku.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ dokonał takich ustaleń i przeanalizował sytuację finansową Spółki.

Nie można zgodzić się z zarzutem zbyt dużej swobody organów podatkowych przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Wydane w sprawie orzeczenia zostały podjęte po rzetelnym i wnikliwym zbadaniu całokształtu okoliczności pod kątem występowania ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Fakt, że ocena organów podatkowych jest odmienna od oceny strony skarżącej nie oznacza dowolności rozstrzygnięcia. Analiza finansowa firmy została przeprowadzona na podstawie wyników finansowych firmy tj. bilansów i rachunków zysku i strat sporządzonych przez skarżącą i polegała na zbadaniu wskaźników finansowych, które służą do oceny sytuacji mąjątkowo - kapitałowej i wyniku finansowego przedsiębiorstwa.

Nie można również postawić organom podatkowym zarzutu, że niewłaściwie - jako niewystarczającą przesłankę umorzenia - oceniły okoliczność kradzieży w firmie "D.. Organy podatkowe prawidłowo dokonały oceny całokształtu sytuacji podatnika, a nie ograniczyły się jedynie do zdarzeń nagłych i incydentalnych, nie pomijając jednak oceny tych ostatnich. W szczególności zauważyć należy, że w decyzji organu I instancji ustosunkowując się do powstałych niedoborów pojemników, Naczelnik Pierwszego W.. Urzędu Skarbowego zauważył, że konsekwencje takich niedoborów nie mogą być przerzucane na Skarb państwa a z informacji przedłożonej przez stronę niedobór opakowań miał zostać zaksięgowany w koszty Spółki.

Nie bez znaczenia pozostaje podniesiona w decyzji organu I instancji okoliczność, że niedobór pojemników spowodowany kradzieżą stanowił już przesłankę do udzielenia układu ratalnego decyzją z dnia 23 czerwca 2006 r. Spółka jednak nie tylko wywiązała się z układu ratalnego, ale nie regulowała również późniejszych zobowiązań podatkowych. Istotny jest również fakt, na który zwrócił uwagę organ podatkowy I instancji, że Spółka w ramach ugody pozasądowej uregulowała już kwotę [...] zł i pozostała kwota [...] zł. lub zwrot pojemników w ilości [...] sztuki, podczas gdy wysokość zaległości, o której umorzenie wnosi Spółka wynosi [...] zł, a odsetki [...] zł.

Trafnie argumentuje w odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, że w sytuacji, w której strona była w stanie wywiązać się z wierzytelności cywilnoprawnych brak jest podstaw do rezygnacji Skarbu Państwa z należnych mu świadczeń publicznoprawnych. Utrata płynności finansowej na skutek powyższego zdarzenia jest następstwem określonych decyzji gospodarczych i związane z nimi ryzyko ekonomiczne całkowicie obciąża podmiot gospodarczy. Istotna jest również podnoszona przez organy podatkowe okoliczność, że nie zostało w sposób jednoznaczny stwierdzone, że niedobory pojemników są skutkiem kradzieży dokonanej przez pracowników Spółki. Z materiału dowodowego wynika również, iż postanowieniem Prokuratora Prokuratury Okręgowej w T. z dnia [...] r. zlecono Prokuratorowi Rejonowemu T. uzupełnienie postępowania przygotowawczego celem wyjaśnienia, czy niedobory opakowań powstały z winy pracowników firmy "D.".

Za bezpodstawny należy uznać również zarzut nieuwzględnienia prowadzonych postępowań egzekucyjnych przez ZUS oraz organ podatkowy jako okoliczność uzasadniająca pozytywne orzeczenie w sprawie.

Należy w tym względzie podzielić pogląd organów podatkowych, że postępowanie egzekucyjne jest przymusowym trybem ściągnięcia świadczeń stosowanym w przypadku niewywiązywania się przez podatników z obowiązku terminowego regulowania zobowiązań. Powyższa okoliczność nie stanowi zdarzenia o charakterze nadzwyczajnym, losowym powstałym niezależnie od działań podmiotu gospodarczego.

Nie można się także zgodzić z zarzutem strony skarżącej, że organy podatkowe zbagatelizowały argument utraty miejsc pracy przez pracowników Spółki. W zaskarżonej decyzji w sposób szczegółowy wyjaśniono dlaczego powyższej okoliczności nie uznano za przesłankę do pozytywnego orzeczenia w sprawie. W szczególności organ odwoławczy podniósł, iż argument utraty miejsc pracy przez kilkadziesiąt osób w przypadku odmowy umorzenia zaległości podatkowej nie wyczerpuje znamion ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Organ odwoławczy uznał, że jeżeli spadek zatrudnienia jest skutkiem decyzji podejmowanej przez podmiot w ramach prowadzonej działalności gospodarczej to nie można "go przekładać na ważny interes publiczny". Zdaniem organu odwoławczego nie można również w sposób jednoznaczny uznać, że koszty umorzenia będą niższe niż koszty utraty miejsc pracy.

Zarzuty nieuwzględnienia przez organy ważnego interesu podatnika w szczególności w kontekście wyżej powołanych okoliczności w postaci znanego zdarzenia-kradzieży, zagrożenia utraty miejsc pracy przez podatnika, są o tyle nieuzasadnione, że strona skarżąca nie dostarczyła, pomimo wezwania organu podatkowego pierwszej instancji z dnia [...]r. nr [...] kalkulacji ekonomiczno - finansowej dokumentującej przyczynienie się ewentualnie udzielonego umorzenia zaległości do naprawy sytuacji gospodarczej, w tym w szczególności wzrostu zatrudnienia, wprowadzanych przedsięwzięć z zakresu ochrony środowiska nowych technologii i szkoleń dla pracowników. Swoich zaniechaniem Strona uniemożliwiła zbadanie jaki

Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury, zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych. Sąd stwierdził, że w toku tego postępowania podjęto niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrano dowody w celu ustalenia występowania ustawowych przesłanek tej decyzji. Wydana na ich podstawie decyzja odmawiająca umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami nie wykracza poza granice uznania administracyjnego. W procesie dochodzenia do tej decyzji organy podatkowe zbadały całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes społeczny uzasadniający umorzenie odsetek za zwłokę. Wreszcie Sąd przyjął, że w ramach swego uznania organy podatkowe nie naruszyły art. 191 Ordynacji podatkowej, regulującego zasadę swobodnej oceny dowodów w postępowaniu podatkowym.

Z tych powodów na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/R. Wiatrowski /-/ J. Małecki /-/S. Zapalska