Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 2334/02
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 31, art. 56
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: Przepisy art. 31 i art. 56 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ nie stanowią podstawy prawnej do wymierzenia organowi grzywny w sytuacji, gdy organ ten, po wydaniu wyroku przez sąd administracyjny nie zastosuje się /w sposób zawiniony lub nie zawiniony/ do wskazań i oceny zawartej w wyroku.

TEZY

Przepisy art. 31 i art. 56 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ nie stanowią podstawy prawnej do wymierzenia organowi grzywny w sytuacji, gdy organ ten, po wydaniu wyroku przez sąd administracyjny nie zastosuje się /w sposób zawiniony lub nie zawiniony/ do wskazań i oceny zawartej w wyroku.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Krzysztofa K. o ukaranie Prezydenta Miasta P. i Wojewody L. w związku z niewykonaniem orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

W skardze z dnia 22 marca 2002 r. Krzysztof K. domagał się ukarania Prezydenta Miasta P. i Wojewody L. powołując się na przepisy art. 56 i art. 31 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Według twierdzeń zawartych w skardze Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 11 marca 1999 r. w sprawie II SA/Lu 491/98 stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. i decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 16 grudnia 1997 r. w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wezwanie do wstrzymania robót budowlanych nie odniosło skutku a co więcej, jak twierdzi skarżący. Prezydent Miasta P. "uznał, że wyrokowi powyższemu nie musi się podporządkować". Także wezwanie skierowane do Wojewody L. nie przyniosło oczekiwanych rezultatów. W tej sytuacji zdaniem skarżącego uzasadnione jest wniesienie skargi i ukaranie Prezydenta Miasta P. oraz Wojewody L.

W odpowiedzi na skargę zarówno Wojewoda L. jak i Prezydent Miasta P. wnieśli o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie mogła być uwzględniona z braku podstaw prawnych. Skarżący, jak to wyjaśnił do protokołu rozprawy z dnia 4 listopada 2002 r., "upatruje niewykonanie wyroku NSA OZ w Lublinie w tym, że organ nie zastosował się do wytycznych Sądu, co więcej organ się sprzeciwił wyrokowi, świadczy o tym to m.in., że kolejna decyzja Prezydenta i organu II instancji zostały uchylone przez NSA". W ocenie skarżącego taki stan rzeczy uzasadnia zastosowanie unormowań z art. 31 i art. 56 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. po Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/.

Stanowiska skarżącego nie można podzielić. Istota zagadnienia sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy przepisy art. 31 i art. 56 powołanej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. stanowią podstawę prawną do wymierzenia organowi grzywny w sytuacji, gdy organ ten, po wydaniu wyroku przez sąd administracyjny, albo nie zastosuje się do wskazań i oceny zawartej w wyroku sądu administracyjnego albo wykona w wadliwie.

Należy wyjaśnić, że aczkolwiek powołane przepisy mogą rodzić wątpliwości interpretacyjne /por. m.in. J. Świątkiewicz Naczelny Sąd Administracyjny Komentarz do ustawy Wyd. Prawo i Praktyka Gospodarcza 1999 r. str. 138/, to jednak unormowania te nie dotyczą sytuacji gdy organ administracji publicznej nie zastosuje się, /w sposób zawiniony lub nie zawiniony/, do wskazań i oceny zawartej w wyroku.

Najogólniej rzecz ujmując przepis art. 31 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. ma zastosowanie w tych przypadkach gdy organ administracji publicznej, po wydaniu wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu, pozostaje w bezczynności lub w zwłoce w rozstrzygnięciu sprawy, i wbrew nałożonemu wyrokiem obowiązkowi nie wydaje orzeczenia lub nie podejmuje nakazanej czynności. Z kolei unormowanie z art. 56 omawianej ustawy dotyczy uchylania się organu od zastosowania się do orzeczeń sądowych wydawanych w toku postępowania, ma na celu zdyscyplinowanie organu i wymaga wniosku uczestnika postępowania. Przepis art. 56 ustawy nie wyłącza przy tym równoległego wniesienia skargi na bezczynność organu /por. cyt. J. Świątkiewicz Komentarz do ustawy str. 170/.

Inaczej rzecz ujmując omawiane przepisy maja na celu "wymuszenie" podjęcia rozstrzygnięcia lub czynności i w określonych sytuacjach sąd, poza wymierzeniem grzywny może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku /art. 31 ust. 2 ustawy/. Żaden z tych przepisów nie normuje jednak sytuacji gdy organ podejmując w terminie rozstrzygnięcie lub czynności dokonana np. wadliwej czy błędnej wykładni prawa albo wręcz naruszy prawo nawet w stopniu rażącym. W tego rodzaju przypadkach można mówić o odpowiedzialności dyscyplinarnej pracowników zaś sąd w tego rodzaju sytuacji może ingerować wyłącznie w trybie procesowym /rozpoznając środki prawne od tych wadliwych orzeczeń względnie czynności/. Dlatego też uzasadniony zatem jest wniosek, że przepisy art. 31 i art. 56 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym nie stanowią podstawy prawnej do wymierzenia organowi grzywny w sytuacji gdy organ ten, po wydaniu wyroku przez sąd administracyjny nie zastosuje się, /w sposób zawiniony lub nie zawiniony/ do wskazań i oceny zawartej w wyroku.

W tym stanie rzeczy z braku uzasadnionych podstaw prawnych do uwzględnienia skargi należało, na podstawie art. 27 ust. 1 cyt. już ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, orzec jak w sentencji.