Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 148/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), sędzia WSA Jarosław Trelka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi T. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (zwany dalej również: "organem egzekucyjnym") wszczął postępowanie egzekucyjne wobec T.D. (zwanej dalej: "Skarżącą") na podstawie własnego tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 18 kwietnia 2016 r. (zwanego dalej również: "tytułem wykonawczym"), obejmującego należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za 2009 r., w kwocie należności głównej 15.350 zł wraz z należnymi odsetkami. Następnie w wyniku podjętych czynności egzekucyjnych organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 18 kwietnia 2016 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Skarżącej prowadzonego przez [...] S.A. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 25 kwietnia 2016 r., zaś Skarżącej waz z ww. tytułem wykonawczym w dniu 27 kwietnia 2016 r. Na skutek dokonanego zajęcia [...] S.A. przekazał na rzecz organu egzekucyjnego kwotę 12.464,06 zł.

Pismem z dnia 9 maja 2016 r. Skarżąca złożyła skargę na powyższą czynność organu egzekucyjnego polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] na podstawie, której wierzyciel, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. określił jej wysokość zobowiązana z tytułu podatku dochodowego od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], została w całości zaskarżona a postępowanie toczy się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Skarżąca wskazała też, że w drodze nabycia spadku po swojej matce, a także w wyniku umów sprzedaży udziałów w spadkach, nabyła ona stosowne udziały w przedmiotowym lokalu oraz nieruchomości. Z tego tytułu złożyła zeznanie podatkowe, w związku z czym stwierdzono, że przychód z tytułu zbycia 1/8 udziału w lokalu mieszkalnym, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych. Skarżąca podkreśliła również, że przedmiotowy lokal wniosła do środków trwałych prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Następnie ten lokal został zbyty w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, zaś przychód z tego tytułu został opodatkowany, a należne zobowiązanie podatkowe zostało w całości uregulowane. Biorąc powyższe pod uwagę Skarżąca uznała, że zobowiązanie podatkowe będące podstawą wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego zostało w całości uregulowane, co oznacza że wystawiony tytuł wykonawczy i wszczęte w sprawie postępowanie egzekucyjne obejmuje należność już uiszczoną. Z tego też względu dokonanie czynności zajęcia rachunku bankowego Skarżącej na kwotę obejmującą już uiszczoną wartość podatku, zostało dokonane z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. oddalił powyższą skargę na czynność egzekucyjną.

Następnie Dyrektor Izby Skarbowej w W. (zwany dalej: "organem nadzoru"), na skutek zażalenia Skarżącej, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie oddalenia skargi na powyższą czynność egzekucyjną. W uzasadnieniu organ nadzoru, odnosząc się do wniosku Skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazał, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku Skarżącej w tym zakresie jest Naczelnik Urzędu Skarbowego W.

Natomiast Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując w uzasadnieniu, że na gruncie rozpatrywanej sprawy nie zaszły okoliczności skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Pismem z dnia 27 września 2016 r. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu zażalenia Skarżąca ponowiła argumenty przedstawione w skardze na czynność egzekucyjną z dnia 9 maja 2016 r. i stwierdziła, iż dokonanie czynności zajęcia rachunku bankowego na kwotę obejmującą już uiszczoną wartość podatku, a następnie odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego, zostało dokonane z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa.

Organ nadzoru po rozpatrzeniu powyższego zażalenia postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ nadzoru powołując się na treść przepisu art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) – zwanej dalej: "u.p.e.a." zauważył, że z akt sprawy wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. wszczął w stosunku do Skarżącej postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych w 2009 r., a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. określił Skarżącej zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] wraz z prawami związanymi z jego własnością w wysokości 15.368 zł. Następnie wskutek rozpatrzenia wniesionego przez Skarżącą odwołania od tej decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. uchylił w całości decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i określił Skarżącej zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] wraz z prawami związanymi z jego własnością w wysokości 15.350 zł.

Organ nadzoru zauważył też, że wobec ustalenia, iż Skarżąca nie wywiązała się z nałożonego ostateczną decyzją obowiązku, a obowiązek ten zgodnie z art. 3 § 1 u.p.e.a. podlegał egzekucji administracyjnej, wierzyciel, którym w niniejszej sprawie jest Naczelnik Urzędu Skarbowego W. podjął czynności zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego. W tym, celu wydał w stosunku do Skarżącej przedmiotowy tytuł wykonawczy obejmujący zobowiązanie z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za 2009 r., w kwocie należności głównej 15.350 zł, wraz z należnymi odsetkami, wynikające z ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Ponadto organ nadzoru odnotował, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. jest decyzją ostateczną, zaś zgodnie z art. 239e ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm.) – zwanej dalej: "O.p.", decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie na podstawie art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a.", w związku z wniesieniem skargi na tą decyzję do sądu administracyjnego. Natomiast w niniejszej sprawie Skarżąca wniosła skargę na przedmiotową decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednakże nie nastąpiło wstrzymanie jej wykonania.

Organ nadzoru wskazał również końcowo, że argument Skarżącej, dotyczący tego, że zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia przedmiotowej nieruchomości zostało przez nią w całości uregulowane i w konsekwencji przedmiotowe zobowiązanie pozostaje bezpodstawne, został przez Skarżącą powołany już wcześniej w uzasadnieniu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. nr [...], co oznacza, że był przedmiotem postępowania odwoławczego prowadzonego przez Dyrektora Izby Skarbowej w W., który wydał w tej sprawie decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r., natomiast obecnie jest przedmiotem postępowania prowadzonego przez tut. Sąd w związku z wniesieniem skargi na ww. decyzję i nie może podlegać ocenie w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ wykracza poza jego zakres. Organ nadzoru wyjaśnił też, że postępowanie egzekucyjne nie może być płaszczyzną służącą ponownej weryfikacji rozstrzygnięć wydawanych w postępowaniu podatkowym. Natomiast ewentualna wadliwość rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu podatkowym może i powinna być weryfikowana w ramach procedury określonej w Ordynacji podatkowej. Z kolei ostateczne decyzje mogą być weryfikowane, poprzez skargę wniesioną do sądu administracyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę organ nadzoru zgodził się ze stanowiskiem organu egzekucyjnego, iż na gruncie rozpatrywanej sprawy nie zaszły okoliczności skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Skarżąca zaskarżyła następnie powyższe postanowienie organu nadzoru wnosząc skargę w piśmie z dnia 16 grudnia 2016 r., w której wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym postanowieniem organu egzekucyjnego, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła w swojej skardze zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisu art. 59 § 1 u.p.e.a., poprzez jego nieuzasadnione nie zastosowanie, wobec nieistnienia obowiązku Skarżącej, z uwagi na jego spełnienie. W uzasadnieniu skargi Skarżąca ponowiła zasadniczo argumenty podniesione w jej wcześniejszym zażaleniu z dnia 27 września 2016 r. oraz skardze z dnia 9 maja 2016 r., stwierdzając że dokonanie czynności zajęcia jej rachunku bankowego na kwotę obejmującą już uiszczoną wartość podatku, a następnie odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego, zostało dokonane z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa.

Organ nadzoru w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz uznając zarzuty skargi za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.

Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznanej sprawie było postanowienie organu nadzoru nad postepowaniem egzekucyjnym w administracji utrzymujące w mocy, na skutek zażalenia wniesionego przez Skarżącą, postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 18 kwietnia 2016 r.

Zauważyć w tym miejscu należy, że Skarżąca w niniejszej sprawie pismem z dnia 9 maja 2016 r. złożyła skargę na czynność organu egzekucyjnego polegającą na dokonaniu zawiadomieniem z dnia 18 kwietnia 2016 r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Skarżącej. W przedmiotowym piśmie Skarżąca wniosła również o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wskazując w uzasadnieniu tego wniosku, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] na podstawie, której Naczelnik Urzędu Skarbowego W. określił jej wysokość zobowiązana podatkowego z tytułu podatku dochodowego od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], została w całości zaskarżona przez nią w drodze wniesienia skargi do tut. Sądu. Skarżąca wskazała też, że w drodze nabycia spadku po swojej matce, a także w wyniku umów sprzedaży udziałów spadkowych, nabyła ona stosowne udziały w przedmiotowym lokalu oraz nieruchomości. Z tego tytułu złożyła zeznanie podatkowe, w związku z czym stwierdzono, że przychód z tytułu zbycia 1/8 udziału w lokalu mieszkalnym, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych. Skarżąca podkreśliła również, że przedmiotowy lokal wniosła do środków trwałych prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Następnie ten lokal został zbyty w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, zaś przychód z tego tytułu został opodatkowany, a należne zobowiązanie podatkowe zostało w całości uregulowane. Biorąc powyższe pod uwagę Skarżąca uznała, że zobowiązanie podatkowe będące podstawą wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego zostało w całości uregulowane, co oznacza że wystawiony tytuł wykonawczy i wszczęte w sprawie postępowanie egzekucyjne obejmuje należność już uiszczoną. Z tego też względu dokonanie czynności zajęcia rachunku bankowego Skarżącej na kwotę obejmującą już uiszczoną wartość podatku, zostało dokonane z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa.

Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo, jeżeli obowiązek nie istniał.

Zauważyć również należy, że z akt rozpatrywanej sprawy wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. wszczął w stosunku do Skarżącej postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych w 2009 r., a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. określił Skarżącej zobowiązanie w kwocie 15.368 zł z tytułu podatku dochodowego od dochodu uzyskanego z odpłatnego ww. zbycia nieruchomości położonej w B. Następnie wskutek rozpatrzenia wniesionego przez Skarżącą odwołania od tej decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. uchylił w całości decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i określił Skarżącej zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia przedmiotowej nieruchomości w wysokości 15.350 zł. Z akt niniejszej sprawy wynika również, że Skarżąca nie wywiązała się z obowiązku nałożonego na nią ww. ostateczną decyzją organu podatkowego odwoławczego, a obowiązek ten zgodnie z art. 3 § 1 u.p.e.a. podlegał egzekucji administracyjnej, wobec czego wierzyciel podatkowy podjął czynności zmierzające do zastosowania wobec Skarżącej środka egzekucyjnego. W tym, celu wydał w stosunku do Skarżącej przedmiotowy tytuł wykonawczy obejmujący zobowiązanie z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za 2009 r., w kwocie należności głównej 15.350 zł, wraz z należnymi odsetkami, wynikające z tejże decyzji ostatecznej organu odwoławczego, która podlega wykonaniu stosownie do treści art. 239e O.p.

Zgodzić się w tym miejscu należy ze stanowiskiem organu nadzoru, że wskazana decyzja ostateczna organu podatkowego odwoławczego podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie na podstawie art. 61 p.p.s.a., w związku z wniesieniem skargi na tą decyzję do sądu administracyjnego. Sądowi z urzędu wiadomo, że Skarżąca wniosła skargę na wspomnianą powyżej decyzję ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w W. nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Postępowanie w tej sprawie toczyło się przed tut. Sądem pod sygn. akt III SA/Wa 2545/15 i skarga wniesiona przez Skarżącą została oddalona wyrokiem z dnia 14 grudnia 2016 r., który jest prawomocny od dnia 2 marca 2017 r. We wskazanej sprawie tut. Sąd nie wstrzymywał wykonania ww. decyzji ostatecznej organu podatkowego odwoławczego na podstawie art. 61 p.p.s.a.

Sąd zgadza się również ze stanowiskiem organu nadzoru, iż zarzut Skarżącej dotyczący tego, że jej zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia przedmiotowej nieruchomości zostało przez nią w całości uregulowane i w konsekwencji przedmiotowe zobowiązanie pozostaje bezpodstawne, został rozpatrzony przez organ podatkowy odwoławczy w toku rozpatrywania odwołania Skarżącej od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., jak również w toku postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego skargą wniesioną przez Skarżącą na ostateczną decyzję organu podatkowego odwoławczego. Za zasadne Sąd uznaje również stanowisko organu nadzoru, iż wskazany zarzut Skarżącej nie może podlegać ocenie w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ wykracza poza jego zakres, zaś postępowanie egzekucyjne nie może służyć ponownej weryfikacji rozstrzygnięć wydawanych w postępowaniu podatkowym.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał za zasadne stanowisko organu nadzoru, że w rozpatrywanej sprawie nie zaszły okoliczności skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Z tego też względu Sąd uznał za niezasadny zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia tego przepisu. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa pozwalających na uwzględnienie skargi.

Reasumując, Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.