Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1337/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] r. Nr [...]


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. J. M. zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. o przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego. Wskazując, że spełnił warunki do uzyskania tego świadczenia, gdyż do [...] 1999 r. przepracował 30 lat, w tym 15 lat w warunkach szkodliwych, a od [...] 2000 r., po wyczerpaniu okresu pobierania renty, był uprawniony do zasiłku dla bezrobotnych.

Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w S., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, decyzją z dnia [...] r. odmówił przyznania J. M. prawa do zasiłku przedemerytalnego. W podstawie prawnej tej decyzji przywołane zostały art. 150a ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001 ze zm.) w związku z art. 6 pkt 6 lit. b i art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2003 r., Nr 58, poz. 56 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu organ administracyjny stwierdził, że na podstawie art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłku albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w ustawie z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia. Zatem dla uznania prawa do zasiłku przedemerytalnego niezbędne jest stwierdzenie, że wnioskujący spełnił warunki dla uzyskania statusu bezrobotnego oraz dodatkowe warunki niezbędne dla nabycia zasiłku przedemerytalnego określone w art. 37j. Wobec jednak faktu, iż decyzją z dnia [...] r. Prezydenta Miasta Ś. orzeczono o odmowie uznania wnioskującego za osobę bezrobotną ze względu na pobieranie zasiłku stałego wyrównawczego na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, J. M. nie spełniał do 12 stycznia 2002 r. warunków do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnego, a zatem nie spełniał warunków do nabycia zasiłku przedemerytalnego.

W wyniku złożonego odwołania sprawę rozpatrywał Wojewoda [...], który decyzją z [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając, że rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Po analizie akt sprawy Wojewoda stwierdził, że z posiadanych akt wynika, że J. M. w dniu [...] r. spełniał warunki, o których mowa w art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. w związku z obecnie obowiązującą ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jednakże dla uzyskania zasiłku przedemerytalnego, niezbędne jest także ustalenie, iż wnioskujący posiada status osoby bezrobotnej. Dlatego też ponowne postępowanie powinno wyjaśnić, czy J. M. przez cały okres od 1 stycznia 2002 do 30 kwietnia 2004 r. pobierał zasiłek stały wyrównawczy. Dopiero wyjaśnienie tego faktu pozwoli na jednoznaczne ustalenia, czy wnioskujący mógł posiadać statusu osoby bezrobotnej i w związku z tym pobierać zasiłek przedemerytalny.

Wyjaśniwszy na mocy przedłożonych zaświadczeń z Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś., iż J. M. w okresie od [...] 2001 r. do [...] 2004 r. pobierał zasiłek stały wyrównawczy a od [...] r. do nadal pobiera zasiłek stały, decyzją dnia [...] r. Prezydent Miasta Ś. ponownie orzekł o odmowie przyznania J. M. prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu powtórzył argumenty wyrażone w pierwszej swojej decyzji. Podkreślając, iż zasiłek przedemerytalny może być przyznany przy spełnieniu wymagań art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz warunku posiadania statusu osoby bezrobotnej. Natomiast wnioskujący nie spełniał wymogów zawartych w art. 2 ust ust. 1 pkt 2 tej ustawy, czyli nie może uzyskać statutu bezrobotnego.

W wyniku rozpatrzenia kolejnego odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji oraz orzekł o przyznaniu J. M. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] 2002 r. w wysokości 120% zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że analiza dostępnych akt wykazała, że wnioskujący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...] r. i uzyskał prawo do zasiłku dla bezrobotnych oraz został uznany za osobę bezrobotną. Status ten utracił z dniem [...] 2001 r. z uwagi na nabycie prawa do zasiłku z opieki społecznej, pobieranego w okresie od [...] 2001 r. do [...] 2002 r. i od [...] 2002 r. do [...] 2006 r. Jednocześnie dodał, że J. M. udokumentował okres zatrudnienia wynoszący [...] lat [...] miesiące i [...] dni, w tym ponad [...] lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Analizując przepisy prawne Wojewoda stwierdził, że prawo do zasiłku przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym z dnia 31 grudnia 2002 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia. Z kolei art. 150a ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, że prawo do tego zasiłku przysługuje za okres od dnia spełnienia warunków do jego nabycia (określonych w ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r,) nie wcześniej jednak niż do dnia 12 stycznia 2002 r. Organ ustalił, że w przedmiotowej sprawie J. M. rejestrując się w dniu [...] 2000r. w Powiatowym Urzędzie Pracy, legitymując się wskazanym powyżej okresem zatrudnienia, spełnił warunki niezbędne do uzyskania zasiłku przedemerytalnego (czyli określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. w związku z art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Dlatego też decyzję odmawiającą przyznania świadczenia należało uchylić i przyznać to świadczenie z datą [...] 2002 r., uznawszy, że nie pobierając zasiłku stałego z pomocy społecznej w okresie od [...] 2002 r. do [...] 2002 r. J. M. posiadał status osoby bezrobotnej, a w związku z tym mógł pobierać zasiłek przedemerytalny w tym okresie. Organ odwoławczy zalecił jednocześnie organowi pierwszej instancji zbadanie prawnej sytuacji wnioskującego w zakresie posiadania prawa do tego zasiłku po dniu [...] 2002 r. (prawdopodobnie myśląc o dacie [...] 2002 r.)

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ś., powołując w podstawie prawnej art. 150a ust.9 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz.1001 ze zm.) w związku z art. 37n ust.1 w związku z art. 2ust. 1 pkt 2 lit.j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. z 2001 r. Dz.U. Nr 6, poz. 56 ze zm.) orzekł o utracie przez J. M. prawa do zasiłku przedemerytalnego z dniem [...] 2002 r. W uzasadnieniu wskazał, że J. M. uzyskał prawo do świadczenia w postaci zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] 2002 r. na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. Jednakże wobec utraty warunków do pobierania tego świadczenia wskutek uzyskania na podstawie przepisów o pomocy społecznej zasiłku stałego, należało uznać, że J. M. utracił z dniem [...] 2002 r, prawo do zasiłku przedemerytalnego. Dlatego też na podstawie obowiązujących przepisów orzeczono o utracie uprawnienia do tego świadczenia.

Niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia J. M. wniósł odwołanie. Podkreślił w nim, iż spełnił wszystkie warunki niezbędne dla uzyskania zasiłku przedemerytalnego i nie może zrozumieć, dlaczego świadczenie to nie zostało mu przyznane.

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że art. 150a pkt 9 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, że do 31 lipca 2004 r. zasiłki przedemerytalne wypłacane są na zasadach i w trybie obowiązującym w tym czasie przez właściwy powiatowy urząd pracy. Wobec nie spełniania wymogów niezbędnych dla uzyskania zasiłku przedemerytalnego, a mianowicie w związku z uzyskaniem przez J. M. prawa do zasiłku stałego wyrównawczego i zasiłku stałego na pomocy przepisów ustawy o pomocy społecznej i pobieraniem tego świadczenia od [...] 2002 r. nieprzerwanie do [...] 2006 r., należy uznać decyzję organu pierwszej instancji o utracie prawo do zasiłku przedemerytalnego za w pełni uzasadnioną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź orzeka niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi są uzasadnione.

Przedmiotem sprawy jest uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2001 r. (według ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu). O przyznanie tego świadczenia zwrócił się skarżący J. M. wnioskiem z dnia [...] r. W wyniku jego rozpatrzenia, ustaliwszy sytuację faktyczną i prawną J. M. decyzją z dnia [...] r., po uchyleniu decyzji Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ś., Wojewoda [...] przyznał skarżącemu prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] 2002 r. w wysokości 120% zasiłku dla bezrobotnych.

Wojewoda rozstrzygając w tej sprawie ustalił jednoznacznie sytuację skarżącego, a w swej decyzji określił, że decyzja ta jest decyzją ostateczną i przysługuje od niej skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Obowiązuje więc w tym przypadku wyrażona w art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada trwałości decyzji administracyjnych ostatecznych, co oznacza, że jest to ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej.

Nie oznacza to jednak, że decyzji takiej nie można zmienić, jednakże są to rozwiązania wyjątkowe. Wymienione one są w zdaniu drugim art. 16 § 1 Kodeksu. Decyzja ostateczną może być wzruszona:

1. przez uchylenie (zmianę) decyzji w trybie postępowania w sprawie uchylenia (zmiany) decyzji prawidłowej bądź dotkniętej wadą niekwalifikowaną (art. 154, art. 155, art. 161);

2. przez uchylenie decyzji w trybie postępowania w sprawie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 w związku z art. Art. 151 § 1 pkt 2 ). Uchylając decyzję organ wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2);

3. przez stwierdzenie nieważności decyzji w trybie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 ).

4. przez uchylenie (zmianę) decyzji na podstawie przepisów szczególnych.

W rozpatrywanej sprawie żaden z tych wyjątków nie ma miejsca. Organ drugiej instancji zmieniając w postępowaniu odwoławczym decyzję organu pierwszej instancji, nie wskazując na powyższe przyczyny, rozstrzygnął o uprawnieniu skarżącego. Zbadawszy sytuację skarżącego, ustalił, że w dniu [...] r. spełnił warunki, wymienione w art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, niezbędne do uzyskania wnioskowanego świadczenia – czyli zasiłku przedemerytalnego. Jednakże dla uzyskania tego świadczenia niezbędne jest nie tylko zrealizowanie warunków wymienionych w zacytowanym art. 37j, ale także uzyskanie statusu osoby bezrobotnej. Badając pod tym względem sytuację strony, organ odwoławczy ustalił, ze w ciągu dwóch miesięcy roku 2002 r. skarżący nie pobierał świadczenia z pomocy społecznej – zasiłku stałego wyrównawczego. Wobec zapisu art. 2 ust 1 pkt 2 lit. j powołanej powyżej ustawy, pobieranie świadczeń na podstawie ustawy o pomocy społecznej – zasiłku stałego, stałego wyrównawczego, gwarantowanego zasiłku okresowego lub renty socjalnej, uniemożliwia uznanie statusu bezrobotnego. Zatem w sytuacji J. M., kiedy w okresie od [...] do [...] 2002 r. nie pobierał zasiłku stałego wyrównawczego przysługującego mu na mocy przepisów ustawy o pomocy społecznej, spełniał warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Pozostając więc w tym czasie bezrobotnym oraz spełniając warunki (wymienione w art. 37j) uzyskał w tym okresie prawo do zasiłku przedemerytalnego. Mając tak ustaloną sytuację, organ odwoławczy swoją decyzją z dnia [...] r. przyznał skarżącemu prawo do zasiłku przedemerytalnego bezterminowo. Natomiast organ pierwszej instancji- Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Ś., w tym samym stanie faktycznym, orzekł o utracie przez skarżącego prawa do przedmiotowego zasiłku od dnia [...] 2002 r.

Mając powyższe na uwadze wypada stwierdzić, że została tym samym naruszona wskazana powyżej zasada trwałości decyzji administracyjnej. Nadto należy zauważyć, że takie działanie organów administracyjnych sprzeczne jest z zasadą wyrażoną w art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, nakazującą pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Zgodnie z tym artykułem organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa, co zmusza organy do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.

Kierując się powyższymi względami Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że z przytoczonych względów należało uchylić zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).