Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SAB/Po 16/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 658
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2, pkt 8, pkt 9, art. 149 par. 1, art. 154 par. 4, art. 52 par. 1, art. 200, art. 119 pkt 4, art. 120
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 97 ust. 1 i 1a, ust. 6, art. 6
journal: Dz.U. 2020 poz 1990
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 36 ust. 1 pkt 2, art. 37 ust. 10
journal: Dz.U. 2020 poz 293
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
article: art. 37 par. 1, art. 61 par. 1, art. 61a par. 1, art. 12 par. 1, art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędziowie WSA Izabela Kucznerowicz WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. T. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie podziału nieruchomości I. stwierdza bezczynność Prezydenta Miasta [...]; II. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Prezydenta Miasta [...] do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SAB/Po 16/21

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi M. T. jest bezczynność Prezydenta Miasta w zakresie załatwienia przez ten organ sprawy zainicjowanej wnioskiem o wykupienie stanowiącej jego własność nieruchomości położonej w K. nr ew. [...] obręb W..

Wniesienie skargi poprzedziły następujące okoliczności udokumentowane w aktach sprawy.

( uwaga: kolejność kart w aktach nie jest chronologiczna i dokumenty nie są kompletne ).

Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. M. T. zwrócił się do Prezydenta [...] o udzielenie informacji czy w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zamierza realizować inwestycję w postaci budowy drogi publicznej, która ma przebiegać przez jego nieruchomość? Wskazał, że według aktualnego planu ok. [...] % jego nieruchomości będzie przeznaczone pod drogę publiczną, a budynek mieszkalny znajdujący się na tej nieruchomości będzie przylegał bezpośrednio do tej drogi, a nawet częściowo droga ta będzie wkraczać w ten budynek. Pismem z dnia [...] grudnia 2020r zastępca kierownika Wydziału Urbanistyki i Architektury potwierdził, że zgodnie z uchwałą z dnia 29 października 2014r w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka o nr ew. [...] znajduje się na terenie przeznaczonym dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i pod drogi publiczne – dojazdowe. Poinformował skarżącego, że w celu uzyskania szczegółowych informacji związanych z realizacją w zakresie budowy drogi według miejscowego planu winien się zwrócić do Zarządu Dróg Miejskich. Pouczył też skarżącego w jaki sposób może złożyć wniosek o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pismem, które wpłynęło do Zarządu Dróg Miejskich w dniu [...] grudnia 2020r, skarżący zwrócił się o udzielenie informacji odnośnie lokalizacji drogi publicznej w stosunku do istniejącego budynku, będącego jego własnością. W odpowiedzi na to pismo Zarząd Dróg Miejskich wskazał skarżącemu odpowiednie przepisy ustawy o drogach publicznych.

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2021r r. M. T. zwrócił się ponownie do Zarządu Dróg Miejskich w [...], tym razem z wnioskiem o wykupienie stanowiącej jego własność nieruchomości nr ew. [...] obręb W.. W piśmie podniósł, że budynek wymaga remontu a z Wydziału Architektury otrzymał informację, że nie uzyska zezwolenia na jego remont i rozbudowę.

Pismem z dnia [...] lutego 2021r. Zastępca Dyrektora ZDM [...] przekazał powyższe pismo do Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego podnosząc, że nie może podjąć żadnych działań zmierzających do rozwiązania zawartego w piśmie problemu.

Pismem z dnia [...] marca 2021r. Kierownik Wydziału Gospodarki Nieruchomościami poinformował M. T., że tylko część jego działki w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest pod drogę publiczną - dojazdową. Miasto zleciło podział tej działki celem wydzielenia drogi. Ponadto wskazano, że nabycie gruntów pod drogi publiczne na rzecz Miasta [...] prowadzone jest wyłącznie pod inwestycje przyjęte do realizacji w ramach Wieloletniego Planu Inwestycyjnego Miasta [...]. W aktualnie obowiązującym planie nie przewidziano inwestycji w tym zakresie. Poinformowano też, że M. nie jest zainteresowane wykupem pozostałej części nieruchomości, która w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.

Jednocześnie pismem z dnia [...] marca 2021r. Kierownik Wydziału Gospodarki Nieruchomościami zwrócił się do Wydziału Geodezji i Katastru z prośbą o wykonanie podziału geodezyjnego działki nr. ew. [...] i wydzielenie z niej pasa przeznaczonego pod drogę publiczną zgodnie z aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego, w celu wykupu wydzielonej działki na cel publiczny.

Pismem z dnia [...] marca 2021r. Kierownik Wydziału Geodezji i Katastru zwrócił się do Kierownika Wydziału Gospodarki Nieruchomościami o rozważenie , w związku ze szczupłością środków finansowych, wniosku o podział pod kątem zasadności i niezbędności wydzielenia tylko części projektowanej w planie drogi publicznej. Jednocześnie poinformował Kierownika Biura Prezydenta, że w związku ze szczupłością środków finansowych w budżecie, nie zostaną w tym roku wdrożone procedury związane z podziałem nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków - obręb W. - numerem działki [...], mające na celu wydzielenie działki gruntu przeznaczonej w świetle uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] października 2014r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] - osiedle W. Etap [...] pod drogę publiczną klasy drogi dojazdowej [...] Wobec tego, że podział tej nieruchomości nie służy kompleksowemu wydzieleniu projektowanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dróg publicznych ani realizacji innego celu publicznego.

W związku z niepodejmowaniem od 2014 roku przez Prezydenta Miasta i jego organy działań zmierzających do podziału nieruchomości, M. T. kolejnym pismem, z dnia [...] maja 2021r., zwrócił się do Prezydenta o wykupienie części, bądź całości tej nieruchomości pod drogę publiczną, zgodnie z przeznaczeniem tej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania bądź jej zamianę na inną nieruchomość w terminie do końca 2021r.

W odpowiedzi Prezydent pismem z dnia [...] maja 2021r. poinformował M. T., że z uwagi na ograniczone środki finansowe na podziały nieruchomości Wydział Geodezji i Katastru nie wdrożył procedury związanej z podziałem. Pouczył skarżącego, że zgodnie z przepisami art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w każdym czasie może wystąpić o podział swojej nieruchomości, jeśli w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego działka przeznaczona jest pod drogę publiczną.

Wobec nieskuteczności polubownego załatwienia sprawy M. T. pismem z dnia [...] czerwca 2021r. powołując się na przepis art. 36 ust 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zwrócił się do Prezydenta z wnioskiem o wykup nieruchomości, wnosząc o rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji administracyjnej.

Odpowiadając, pismem z dnia [...] czerwca 2021r., Zastępca Prezydenta Miasta poinformował M. T., że podtrzymuje swoje stanowisko oraz nadmienił, że przepis art. 36 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie ma zastosowania w powyższej sprawie. W jego ocenie zmiana planu zagospodarowania przestrzennego nie miała wpływu na możliwości zagospodarowania spornej nieruchomości, gdyż uregulowania wynikające ze zmiany są bardzo podobne jak w poprzednim planie zagospodarowania.

Pismem z dnia [...] lipca 2021r. M. T. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] "skargę na bezczynność organu - Prezydenta Miasta podnosząc, że od kilku lat nie może wykonywać prawa własności względem nieruchomości stanowiącej jego własność położonej w obrębie W. działka numer [...]. Oczekiwał załatwienia sprawy w formie prawem przewidzianej tj. formie decyzji lub ugody, tymczasem otrzymuje pisma, które nie podlegają żadnemu zaskarżeniu ani kontroli. Do skargi dołączył kopie tych pism. W związku z takim stanem rzeczy wniósł o zobowiązanie Prezydenta Miasta do wydania decyzji administracyjnej zgodnie z przepisami kpa i przepisami prawa materialnego, regulującymi sprawy podziału nieruchomości, ograniczeń w wykonywaniu prawa własności i wykonywania zapisów planu zagospodarowania przestrzennego dla Miasta [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] potraktowało tę skargę jako ponaglenie na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie podziału nieruchomości i wykonywania zapisów planu zagospodarowania przestrzennego dla Miasta [...] i postanowieniem z dnia [...] sierpnia 20201r stwierdziło, że brak jest podstaw do uwzględnienia ponaglenia.

W uzasadnieniu wskazano m.inn, że skarżący, nie wystąpił z właściwym wnioskiem wraz z załącznikami, o których mowa w art. 97 ustawy o gospodarce nieruchomościami o podział nieruchomości. Organ nie wszczął także z urzędu postępowania w celu jej podziału . Przepis art. 97 ust. 3 ustawy wskazuje na możliwość wszczęcia przez organ z urzędu postępowania w celu podziału nieruchomości gdy jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. W ocenie Kolegium z treści powyższego przepisu wynika, że organ musi ocenić niezbędność takiego podziału do realizacji celów publicznych i w zależności od ustaleń ma możliwość (nie obowiązek) wszczęcia takiego postępowania. Mając powyższe na uwadze SKO stwierdziło, że obecnie nie toczy się przed Prezydentem Miasta żadne postępowanie wszczęte czy to z urzędu, czy też na wniosek strony.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2021r M. T. wniósł skargę do Sądu, wnosząc o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] i wydanie orzeczenia stwierdzającego, że Gmina Miejska [...] dopuściła się bezczynności w rozumieniu art. 36 § 1 kpa, nie wszczynając z urzędu postępowania w trybie art. 97 ustawy z dnia 12.11.2020 o gospodarce nieruchomościami, w celu wydzielenia z nieruchomości stanowiącej własność skarżącego oznaczonej numerem ewidencyjnym działki [...] obręb W. części nieruchomości przeznaczonej w planie zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] pod drogę publiczną kategorii [...]

W uzasadnieniu skargi podniósł, że SKO w [...] dokonało niewłaściwej oceny stanu prawnego i faktycznego sprawy. W szczególności nie oceniło działań Miasta [...], przez pryzmat konieczności wszczęcia postępowania administracyjnego w formie prawem przewidzianej (art. 61 kpa) zebrania dowodów w trakcie prowadzącego postępowania i wydania stosownej decyzji. SKO [...] w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zauważa, że przed Prezydentem Miasta nie toczy się żadne postępowanie czy to na wniosek, czy też z urzędu w sprawie dotyczącej podziału nieruchomości mającej na celu wydzielenie z nieruchomości skarżącego części nieruchomości pod drogę publiczną na postawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, lecz nie oceniło dlaczego nie toczy się takie postępowanie i czy powinno się toczyć. W ocenie skarżącego niekonsekwencja argumentacji Kolegium orzekającego przejawia się w tym, że Kolegium w podsumowaniu uzasadnienia postanowienia zauważa, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznaje się, że nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny w chwili wejścia w życie planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej. Plan obowiązuje, przebieg drogi jest ustalony, tylko brak działań Urzędu w zakresie realizacji celu publicznego. Jeżeli Prezydent Miasta oczekuje aby skarżący poniósł koszty wydzielania drogi publicznej to zachodzi obawa, że droga jeszcze długo nie powstanie a konsekwencje takich zachowań ponosił będzie właściciel. Skarżący nie znajduje żadnego uzasadnienia aby partycypować w kosztach realizacji takiego zadania publicznego.

W odpowiedzi na skargę SKO [...] wniosło o odrzucenie ewentualnie o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., powołana dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ustawy. Kontrola obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei art. 149 § 1a p.p.s.a. stanowi, że jednocześnie (z powyższym) sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd w przypadku bezczynności lub przewlekłości organu może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny skargi podkreślić należy, że M. T. wyczerpał, stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a., przysługujące mu środki zaskarżenia na etapie administracyjnym. Skarżący przed wniesieniem skargi złożył ponaglenie do SKO [...] nazwane przez niego skargą, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie – ale mimo istnienia obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu.

Według SKO nie toczy się żadne postępowanie administracyjne dotyczące działki ewidencyjnej [...] obręb W.. Skarżący bowiem nie wystąpił z właściwym wnioskiem wraz z załącznikami, o których mowa w art. 97 ustawy o gospodarce nieruchomościami o podział nieruchomości. Organ nie wszczął także z urzędu postępowania w celu jej podziału . W ocenie SKO przepis art. 97 ust. 3 tej ustawy wskazuje na możliwość wszczęcia przez organ z urzędu postępowania w celu podziału nieruchomości gdy jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. W ocenie Kolegium z treści powyższego przepisu wynika, że organ musi ocenić niezbędność takiego podziału do realizacji celów publicznych i w zależności od ustaleń ma możliwość (nie obowiązek) wszczęcia takiego postępowania.

Wbrew temu, w ocenie Sądu bez wątpliwości można stwierdzić, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego M. T.. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie – ale mimo istnienia obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Prezydent Miasta przez swoje organy prowadził bowiem postępowanie – ale mimo istnienia obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji ani postanowienia.

Jak wskazano w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego M. T. zwrócił się do Prezydenta o podjęcie działań w celu wykupienia czy też wydzielenia z jego nieruchomości, położonej w obrębie W. działka numer [...], części nieruchomości aby zrealizować inwestycję w postaci budowy drogi publicznej, która według tego planu ma przebiegać przez jego nieruchomość. W pismach skarżący podnosił, że z uwagi na brak działań organu nie może wykonywać prawa własności względem nieruchomości stanowiącej jego własność. Nie może dokonać remontu, ani przebudowy budynku, bo nie uzyska na to pozwolenia. Odpowiadając na pisma skarżącego organ faktycznie prowadził postępowanie mimo, że formalne nie dokonał jego wszczęcia. W tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast w myśl art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Podkreślenia wymaga, że ocena zasadności żądania jednostki winna być dokonana wyłącznie w formach procesowych, a więc żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego wymaga albo nadania sprawie biegu, albo wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przypadku ustalenia, że podmiot występujący z żądaniem nie ma legitymacji w tym zakresie, czy też istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Wa 761/19, dostępne w CBOSA).

W tym miejscu należy wskazać, że początkowo skarżący powoływał się w pismach skierowanych do Prezydenta na przepis art. 36 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293, z późn. zm.; w skrócie "u.p.z.p."). Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może żądać od gminy wykupienia nieruchomości lub jej części. Stosownie do art. 37 ust. 10 tej ustawy spory w sprawach, o których mowa w art. 36 ust. 1-3 i ust. 5 rozstrzygają sądy powszechne.

Z późniejszych pism wynika jednak, że skarżący domaga się podziału nieruchomości w celu wykonania zapisów planu zagospodarowania przestrzennego.

Art. 97 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 z późn. zm.) dalej. u.g.n stanowi, iż podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. W art. 97 ust. 3 u.g.n określone zostały natomiast sytuacje, w których podziału nieruchomości można dokonać z urzędu. W szczególności podział z urzędu może nastąpić, gdy jest on niezbędny do realizacji celów publicznych (pkt 1). Cele publiczne w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami określa art. 6 ustawy. Celami publicznymi jest m.in. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa i utrzymywanie tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, części lotniczych lotnisk oraz służących do kierowania, kontroli, nadzoru i zabezpieczania ruchu lotniczego, w tym rejonów podejść, a także łączności publicznej i sygnalizacji (art. 6 pkt 1).

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, spełniona została przesłanka wskazana w art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. warunkująca możliwość dokonania podziału nieruchomości z urzędu. Nieruchomość bowiem staje się niezbędna na cel publiczny w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej. ( m.inn wyrok WSA w Olsztynie z dnia 21.12.2021r. II SA/Ol 884/21 i powołany w nim wyrok NSA z dnia 19 marca 2008 r dostępne w CBOSA).

Organ nie podjął zaś jakichkolwiek działań formalnych w związku ze złożonym przez skarżącego wnioskiem o wykupienie stanowiącej jego własność nieruchomości położonej w K. nr ew. [...] obręb W.. Mianowicie nie wszczął postępowania w przedmiotowej sprawie, ani też skutecznie nie odmówił jego wszczęcia. Tym samym, organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu tego wniosku. Bezczynność zachodzi bowiem także wówczas, gdy organ mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana (zob. T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 3 publ.Lex Wolters Kluwer, 2016). Należy podkreślić, że organ ma obowiązek prowadzić postępowanie w sposób sprawny, racjonalny i efektywny. Stosownie do art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia oraz, że powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Przepisy o terminach załatwiania spraw stanowią rozwinięcie wskazanej zasady i mają na celu przeciwdziałanie odwlekaniu w czasie wydania rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzenie postępowania w sposób długotrwały może bowiem narazić stronę na różnego rodzaju negatywne konsekwencje natury faktycznej i prawnej, a także podważa zaufanie jednostki do państwa i prawa oraz autorytet władzy. W niniejszej sprawie Prezydent niewątpliwie prowadził sprawę nieefektywnie, narażając skarżącego na negatywne konsekwencje, w postaci niemożności dysponowania swoją własnością. Wobec niepewności co do stanu prawnego i faktycznego nieruchomości skarżący nie może przeprowadzić remontu czy przebudować budynku mieszkalnego, mimo, że takiej konieczności.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku. Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Ponadto, oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W ocenie Sądu okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności organu nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. Należy mieć bowiem na względzie, że organ odpowiadał skarżącemu na pisma ale pozostawał w błędnym przekonaniu, że udzielona pismami informacja jest wystarczająca i nie ma podstaw do procesowego rozpoznania wniosku skarżącego ani wszczęcia postępowania z urzędu. Próbowano nawet zlecić wykonanie podziału geodezyjnego działki nr. ew. [...] i wydzielenie z niej pasa przeznaczonego pod drogę publiczną zgodnie z aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego, w celu wykupu wydzielonej działki na cel publiczny ale ze względu na brak środków finansowych odstąpiono od tego podziału. Okoliczności te w ocenie Sądu świadczą o tym, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa,

Na podst. art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W tym czasie organ powinien wszcząć postępowanie z urzędu w sprawie dokonania podziału nieruchomości na podst. art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. albo wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania zgodnie z art. 61 a § 1 k.p.a., na które będzie służyło skarżącemu zażalenie.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie o art. 200 p.p.s.a.

Wyrok wydano w postępowaniu uproszczonym poza rozprawą na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a.