Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1805/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ; art. 190
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 121 § 1, art. 122, art. 124 i art. 187 § 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 221 ust. 1, 4
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie WSA Ewa Kowalczyk, WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Michał Fiut, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie długu celnego I. uchylona zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz E. W. kwotę 100 zł (sto złotych) z tytułu zwrotu kosztów postepowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] (obecnie noszącej nazwisko [...]), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie długu celnego.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 6 lutego 2008 r. [...] zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony ze Szwajcarii używany samochód osobowy marki [...], rok produkcji 2001. Do zgłoszenia celnego dołączono m.in. rachunek z dnia 31 stycznia 2008 r. wystawiony przez [...] GmbH, określający wartość importowanego pojazdu na kwotę 2000 CHF oraz ocenę techniczną z dnia 4 lutego 2008 r. nr [...].

Pismem z dnia 30 czerwca 2011 r., [...] Prokuratura Apelacyjna w [...] przekazała do Urzędu Celnego w [...] wyniki kontroli szwajcarskich władz celnych przeprowadzonej na wniosek Prokuratury w ramach międzynarodowej pomocy prawnej. Właściciel firmy [...] GmbH stwierdził, że nie sprzedał i nic nie wie o wskazanym wyżej pojeździe i podkreślił, że jego firma nazywa się [...] GmbH, a nie [...].

W wyniku kontroli zgłoszenia celnego organ celny na podstawie katalogu szwajcarskiego EurotaxGlass’s nr 2/2008 z 2008 r. ustalił, że cena pojazdu marki [...] z 2001 r. na rynku szwajcarskim wynosiła 11900 CHF. Organ pierwszej instancji przyjmując procentowy stopień uszkodzeń pojazdu wyliczył wartość pojazdu na kwotę 4879 CHF.

W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wszczął postępowanie celne w sprawie ustalenia wartości celnej oraz niezaksięgowanej kwoty długu celnego od sprowadzonego pojazdu, a po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] na podstawie art. 31 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L z dnia 19 października 1992 r., Nr 302, str. 1 z późn. zm., dalej jako WKC) ustalił wartość celną sprowadzonego pojazdu na kwotę 8.673 zł oraz określił niezaksięgowaną kwotę należności celnych wynikających z długu celnego w wysokości 410 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania [...], Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...] marca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że w świetle postanowień Wspólnotowego Kodeksu Celnego i Porozumienia o stosowaniu artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu GATT (porozumienia w sprawie wartości celnej) z 1994 r., wartość celna jest ustalana głównie na bazie wartości transakcyjnej, to jest ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za towary, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Organy celne mogą jednak badać wiarygodność dokumentów przedkładanych przez stronę pod względem formalnym i materialnym. Przepis art. 78 WKC umożliwia organom przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. Jeżeli ze zgłoszenia celnego lub późniejszej kontroli wynika, że postępowanie zostało przeprowadzone w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy mogą dokonać zmian w zgłoszeniu celnym.

W niniejszej sprawie takie wątpliwości nasunęły pisma szwajcarskich organów celnych dotyczące pojazdów, które zostały sprzedane przez inne ustalone podmioty. Szwajcarskie władze celny ustaliły, że firma [...] GmbH istniała w dniu wystawienia rachunków oraz w czasie prowadzenia postępowania weryfikacyjnego. Władze celne przesłuchały właściciela firmy, który stwierdził, iż nie sprzedał i nic nie wie o wskazanym wyżej pojeździe i podkreślił, że jego firma nazywa się [...] GmbH, a nie [...], w związku z czym szwajcarskie organy celne w przesłanej zbiorczej liście pojazdów wskazały w kolumnie cena sprzedaży wpis TF (totalne fałszerstwo).

Organ porównał zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym wartość pojazdu z ceną podobnego pojazdu na rynku eksportu, posługując się katalogiem EuroTaxGlass’s i ustalił, że cena pojazdu [...], wyprodukowanego w 2001 r. na rynku Szwajcarskim wynosiła 11900 CHF. Uwzględniając uszkodzenia pojazdu opisane w ocenie technicznej dołączonej do zgłoszenia celnego, organ wyliczył, że wartość pojazdu wynosi 4879 CHF, a więc jest 2,4 razy wyższa niż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym.

Organ wskazał, że dla prawidłowego określenia wartości celnej zastosowano tzw. "metodę ostatniej szansy", zgodnie z art. 31 ust. 1 WKC. Do ustalenia wartości celnej przyjęto dane uwidocznione w ocenie technicznej z dnia 4 lutego 2008 r., jednak nie uwzględniono w kalkulacji korekty z tytułu trudnej zbywalności samochodów w obrocie. Korekta z tytułu współczynnika zbywalności nie może bowiem mieć znaczenia do określenia wartości celnej towaru, ponieważ ten wskaźnik nie odnosi się do wartości towaru na dzień zgłoszenia celnego.

Organ odwoławczy podkreślił, że zakwestionowanie zadeklarowanej wartości celnej na podstawie art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny ( Dz. U. UE L z dnia 11 października 1993 r. Nr 253, str. 1 z poźn. zm., dalej: RWKC) nie oznacza podważenia autentyczności dokumentu sprzedaży. Wiarygodność faktury obejmuje nie tylko jej autentyczność, ale także wiarygodność podanej na tym dokumencie ceny transakcyjnej. Dokument taki nie będzie wiarygodny, gdy podana w nim cena transakcyjna budzi oczywiste wątpliwości. Zgodnie z art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.), dokumenty szwajcarskich organów celnych zostały uznane za dokumenty urzędowe, natomiast stosownie do art. 86 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2012 r. Nr 727 z późn. zm.), organ celny przyjmuje jako dowód dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego.

[...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu pierwszej instancji i zarzucając naruszenie przepisów prawa:

- art. 221 ust. 3 WKC w związku z art. 55 ust. 2 Prawa celnego poprzez nieuwzględnienie terminu przedawnienia określonego we wskazanym przepisie i wydanie decyzji pomimo przedawnienia ustalenia należności;

- niepodanie w osnowie oraz uzasadnieniu decyzji podstawy prawnej umożliwiającej wydanie decyzji po terminie wskazanym w art. 221 ust. 3 WKC;

- art. 122, 187 § 1, 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, poprzez pominięcie wyczerpującego rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego, wadliwą ocenę pisma szwajcarskich władz celnych i brak wszechstronnej analizy oraz oceny innych dowodów we wzajemnej relacji między nimi, co wpłynęło na treść decyzji;

- art. 29 ust. 1 WKC oraz art. 181a RWKC, poprzez ich niewłaściwa wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie na skutek przyjęcia, że do zakwestionowania wartości celnej towaru wystarczy sama wątpliwość organu celnego uzasadniona różnicą pomiędzy wartością towaru podaną w zgłoszeniu celnym, a wartością podobnych, lecz o innym stanie technicznym, podczas gdy prawidłowe zastosowanie tych przepisów prowadzi do uznania, że wartością celną przewożonych towarów jest wartość transakcyjna faktycznie zapłacona, a zastosowanie przepisu szczególnego umożliwiającego odstąpienie od wartości transakcyjnej jest możliwe tylko w sytuacjach wyjątkowych, zwłaszcza gdy wartość podana w zgłoszeniu celnym nie odpowiada wartości towarów podobnych, o możliwie najbardziej zbliżonym do przedmiotu oceny stanie technicznym;

- art. 78 ust. 3 WKC poprzez pominięcie w rozstrzygnięciu dyspozycji art. 19 ust. 7 oraz art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznie 2004 r. o podatku akcyzowym w związku art. 154 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym;

- art. 122 § 1 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez uchylanie się przez organ celny od obowiązku zebrania wszelkich możliwych do uzyskania dowodów mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a następnie wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny i niekompletny materiał dowodowy dotyczący ustalenia stanu faktycznego dokonanej transakcji zakupu pojazdu;

- art. 180 w zw. z art. 188 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie wniosków strony o przesłuchanie [...] kupującego w imieniu przedsiębiorstwa skarżącej, które to uchybienie miało istotne znaczenie dla ustalenia od kogo i za jaką cenę został nabyty pojazd.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do przyjęcia dłuższego terminu przedawnienia niż trzyletni termin, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC. Dyrektor Izby Celnej w zaskarżonej decyzji nie twierdził, że skarżąca popełniła czyn karalny, nie próbował również takiego czynu klasyfikować.

W zakresie zarzutu naruszenia art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego skarżąca podniosła, że pismo szwajcarskich władz celnych jest nieprzydatne do celów dowodowych, ponieważ nie wyjaśnia okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem skarżącej z protokołu zeznań świadka - właściciela firmy [...] GmbH nie wynika, aby zadano mu pytanie, w odpowiedzi na które stwierdził, że nie sprzedał i nic nie wie o importowanym w niniejszej sprawie pojeździe.

W ocenie skarżącej, organy celne nie wykazały wystarczająco, że wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 181a RWKC, to jest uzasadnione wątpliwości czy zadeklarowana wartość odpowiada wartości transakcyjnej. Skarżąca podkreśliła, że z przedstawionych przez nią dowodów w postaci rachunku oraz opinii biegłego [...] wynika, iż cena całkowita za zakupiony samochód odpowiada wartości zadeklarowanej. Skarżąca wnioskowała również o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka [...] na okoliczność ceny zakupu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 379/13 oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...]. Sąd podzielił ocenę organów celnych o wystąpieniu w sprawie uzasadnionych wątpliwości co do tego, że zadeklarowana wartość celna stanowiła całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC. To zaś pozwalało na odstąpienie przez organy celne od ustalania wartości celnej przywożonego towaru z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej i powodowało konieczność ustalenia przez organy celne wartości celnej towaru w oparciu o inne metody określone w przepisach art. 30 i art. 31 WKC. W przypadku importu używanych pojazdów jedyną możliwą do zastosowania metodą pozostawała metoda ostatniej szansy przewidziana w art. 31 WKC. Metoda ta zakłada ustalanie wartości celnej towaru na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. i przepisów WKC. W przypadku importu używanych samochodów dostępne dane, o których mowa w art. 31 WKC, to według wytycznych Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej m.in. informacje zawarte w branżowych katalogach motoryzacyjnych, a także opinie biegłych rzeczoznawców. W taki sposób, w oparciu o dołączoną do zgłoszenia celnego ocenę techniczną z dnia 4 lutego 2008 r., organy celne prawidłowo określiły wartość importowanego pojazdu na kwotę 8.673 zł. Wartość ta dała podstawę do określenia przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...], decyzją z [...] listopada 2012 r., kwoty cła podlegającej retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 410 zł. Sąd stwierdził, że kontrolowane postępowanie administracyjne było prowadzone zgodnie z regułami proceduralnymi wynikającymi z przepisów Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 221 ust. 4 WKC, bowiem Dyrektor Izby Celnej w [...] prawidłowo określił termin na powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnych. Zgłoszenia celnego dokonano w dniu 6 lutego 2008 r., zaś decyzja organu pierwszej instancji wydana została w dniu [...] listopada 2012 r. Zastosowanie przez organy celne art. 221 ust. 4 WKC uzasadnione było poinformowaniem przez Prokuraturę Krajową o fakcie wszczęcia, postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2008 r., śledztwa w stosunku do zaimportowanych samochodów osobowych ze Szwajcarii w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 31 marca 2008 r.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej [...] (poprzednio noszącej nazwisko [...]), Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt I GSK 484/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że istota sporu objętego zarzutami skargi kasacyjnej sprowadza się do tego, iż w okolicznościach sprawy nie wykazano istnienia podstaw i przesłanek do retrospektywnego zaksięgowania należności z tytułu długu celnego na podstawie art. 221 ust. 4 WKC. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że jakkolwiek zasadą jest, iż powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnej nie może nastąpić po upływie terminu trzech lat licząc od dnia powstania długu celnego, skutkiem upływu którego jest przedawnienie prawa do ustalania należności celnej z tytułu długu celnego, co oznacza brak podstaw do zaksięgowania i poboru przez organ celny kwoty należności przywozowych, to jednak wyjątkowo, w przypadku określonym w art. 221 ust. 4 WKC, retrospektywne zaksięgowanie należności celnej może nastąpić po upływie terminu trzech, lecz przed upływem pięciu lat od dnia powstania długu celnego. Warunkiem stosowania tego wyjątku od zasady jest "powstanie długu celnego na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego". Fakt użycia przez prawodawcę unijnego na gruncie omawianego przepisu przywołanego zwrotu oznacza po pierwsze, że "czynem podlegającym wszczęciu postępowania karnego" jest przestępstwo, po drugie zaś, że między popełnionym czynem, a długiem celnym musi istnieć realny i konkretny związek przyczynowo – skutkowy. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że działając w warunkach określonych przepisem art. 221 ust. 4 WKC organ celny jest zobowiązany wykazać fakt popełnienia (zaistnienia) czynu stanowiącego – według prawa krajowego w chwili jego popełnienia – przestępstwo, co oznacza obowiązek wykazania zrealizowania wszystkich jego ustawowych znamion. Ponadto organ zobowiązany jest wykazać fakt istnienia związku przyczynowo – skutkowego między tym czynem, a powstaniem długu celnego i to niezależnie od tego, czy czyn ten mógłby być (potencjalnie) zarzucony, jako jego sprawcy, dłużnikowi wierzytelności celnej, działającemu w jego imieniu pełnomocnikowi lub osobie trzeciej. Skoro warunkiem ustalenia należności celnej po upływie terminu trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego jest obowiązek wykazania przez organ, że dług celny powstał wskutek czynu podlegającego (w chwili jego popełnienia) wszczęciu postępowania karnego, co oznacza również obowiązek wykazania zrealizowania określonym zachowaniem wszystkich znamion tego czynu zabronionego odnoszących się tak do jego strony podmiotowej, jak i przedmiotowej, to za niewystarczające należy uznać ograniczenie się przez organ celny w rozpoznawanej sprawie do lakonicznego stwierdzenia o "wszczęciu śledztwa w stosunku do zaimportowanych" samochodów. Nie zostało ono poparte żadnymi konkretnymi dowodami, których analiza i ocena mogłaby uzasadniać twierdzenie o popełnieniu czynu polegającego na umyślnym wprowadzeniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej i narażeniu należności celnej na uszczuplenie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zaskarżonym wyroku zabrakło wystarczającej analizy w przedstawionym powyżej zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Uwzględniając wykładnię prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt I GSK 484/14, uchylającym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 marca 2013 r. i przekazującym sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] została wydana z naruszeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu, organ nie uczynił zadość wymaganiom wynikającym z treści art. 121 § 1, art. 122, art. 124 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej i bez rozważenia normy art. 221 ust. 4 WKC przyjął, że w rozpoznawanej sprawie dopuszczalnym jest powiadomienie dłużnika o retrospektywnym zaksięgowaniu należności z tytułu długu celnego. Rzeczą organu było ocenić, czy w sytuacji, kiedy dług celny powstał w dniu 6 lutego 2008 r. (w dacie zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu importowanego ze Szwajcarii samochodu osobowego marki [...]) Naczelnik Urzędu Celnego w [...] uprawniony był do wydania decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. określającej niezaksiegowaną kwotę należności wynikających z długu celnego powstałego w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Stosownie do art. 221 ust. 1 WKC, niezwłocznie po dokonaniu zaksięgowania dłużnika należy powiadomić o kwocie należności celnej. Przepis ten w ust. 3 określa, że powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. W drodze wyjątku – w myśl art. 221 ust. 4 WKC - jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat. Z przywołanych przepisów wynika, że zasadą jest, iż powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnej nie może nastąpić po upływie terminu trzech lat licząc od dnia powstania długu celnego. Skutkiem upływu wymienionego terminu jest przedawnienie prawa do ustalania należności celnej z tytułu długu celnego, co oznacza brak podstaw do zaksięgowania i poboru przez organ celny kwoty należności przywozowych. Wyjątkowo, w przypadku określonym w art. 221 ust. 4 WKC, retrospektywne zaksięgowanie należności celnej może nastąpić po upływie terminu trzech lat. Warunkiem zastosowania tego wyjątku jest powstanie długu celnego na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego. Czynem, o jakim mowa we wskazanym przepisie, jest przestępstwo. Ponadto między popełnionym czynem, a długiem celnym musi istnieć realny i konkretny związek przyczynowo – skutkowy, co oznacza, że konsekwencją popełnionego konkretnego czynu stanowiącego przestępstwo jest powstanie długu celnego. Nie ulega wątpliwości, że ciężar udowodnienia istnienia przesłanek i warunków do zastosowania art. 221 ust. 4 WKC spoczywa na organie celnym. Zatem organ celny jest zobowiązany, po pierwsze, wykazać fakt popełnienia (zaistnienia) czynu stanowiącego - według prawa krajowego w chwili jego popełnienia - przestępstwo, a po drugie udowodnić, że istnieje związek przyczynowo – skutkowy między tym czynem, a powstaniem długu celnego. Nie ma znaczenia, komu czyn ten mógłby być (potencjalnie) zarzucony, czy dłużnikowi wierzytelności celnej, działającemu w jego imieniu pełnomocnikowi, czy też osobie trzeciej. Z akt sprawy wynika, że w ocenie Dyrektora Izby Celnej w [...] sam fakt rozpoczęcia postępowania karnego i uzyskania przez organ pierwszej instancji informacji Prokuratury Krajowej o wszczęciu, postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r., śledztwa w przedmiocie importowanych ze Szwajcarii samochodów, uprawniał Naczelnika Urzędu Celnego w [...] do uznania, iż termin na powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnych wynosi 5 lat. Wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko Dyrektora Izby Celnej, że organ pierwszej instancji w tym zakresie działał zgodnie z przepisami prawa i dołożył wszelkich starań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie zawierało szerszego uzasadnienia, co stanowi istotne uchybienie w świetle przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 124 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej i wynikających z nich reguł odnoszących się do sposobu postępowania organów administracji celnej, w tym zasady, że w toku postępowania należy dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy na podstawie zebranego i wyczerpująco rozpatrzonego materiału dowodowego. Okoliczność, że wszczęto postępowanie karne nie dowodzi samo przez się, że popełniono czyn, który wywołuje skutek prawny w postaci powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego. Przypisanie skarżącej odpowiedzialności za dług celny – w trybie art. 221 ust. 4 WKC - wymagało nie tylko udowodnienia, że miało miejsce przestępstwo, ale również wykazania – z powołaniem się na konkretne dowody – że pomiędzy czynem, a długiem celnym istnieje związek przyczynowo – skutkowy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest rozważań na ten temat.

Z omówionych przyczyn zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Rozpatrując sprawę ponownie Dyrektor Izby Celnej w [...] winien kierować się przedstawionymi wyżej wskazaniami.

Z tych wszystkich względów i na podstawie powołanych przepisów oraz art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.