Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1218/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 79.
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2009 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 par 1 pkt 1 kpa i art. 79 ust. 3 w związku z art. 68 ust. 6a ustawy z dnia 26 maja 1982 r.-Prawo o adwokaturze ( Dz. U. z 2002 r., nr 123, poz. 1058 ze zm. ) oraz w związku z art. 6 ustawy z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy Prawo o notariacie (Dz. U. nr 37, poz. 228) po rozpatrzeniu odwołania K. S. utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] października 2008 roku utrzymującą w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] października 2007 r. w przedmiocie skreślenia K. S. z listy aplikantów .

W uzasadnieniu decyzji Minister wyjaśnił, iż zgodnie z art. 3 ust 1 pkt 4 Ustawy prawo o adwokaturze, kształcenie aplikantów adwokackich należy do zadań samorządu zawodowego adwokatury, natomiast zgodnie z art. 58 pkt 12 lit b uchwalanie regulaminów dotyczących zasad odbywania aplikacji leży w gestii Naczelnej Rady Adwokackiej. Podstawą do skreślenia aplikanta z listy aplikantów adwokackich jest art. 79 ust. 1 zgodnie z którym okręgowa rada adwokacka skreśla aplikanta adwokackiego z listy aplikantów w przypadku wystąpienia przesłanek wymienionych w tym przepisie, a ponadto (art. 79 ust. 2) może skreślić aplikanta adwokackiego z listy aplikantów w okresie pierwszych dwóch lat aplikacji, jeżeli stwierdzi nieprzydatność aplikanta do wykonywania zawodu adwokata. Regulamin aplikacji adwokackiej został uchwalony przez Naczelną Radę Adwokacką w ramach ustawowego upoważnienia i jest obowiązującym dla aplikantów aktem prawnym o charakterze wewnętrznym. Tym samym aplikanci adwokaccy - jako członkowie adwokatury (art. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze) - podlegają wewnętrznym regulacjom, które powzięte zostały przez organy do tego uprawnione, są zatem zobowiązani do przestrzegania przepisów Regulaminu aplikacji adwokackiej.

Regulamin określa przesłanki nieprzydatności aplikanta do zawodu i jak stanowi par. 19 jedną z takich przesłanek jest negatywny wynik kolokwium rocznego.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości, zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności testy z kolokwiów z zaznaczoną na nich punktacją wraz z dołączonym regulaminem kolokwium (podawanym do wiadomości aplikantom przed przystąpieniem do kolokwium) potwierdzają, iż K. S. otrzymał dwukrotnie (w dniach [...] czerwca 2007 r. i [...] września 2007 r.) negatywne oceny z kolokwium rocznego oraz poprawkowego kolokwium rocznego. Istniała zatem podstawa prawna do stwierdzenia nieprzydatności K. S. do wykonywania zawodu adwokata, a to z kolei uzasadniało podjęcie decyzji o skreśleniu go z listy aplikantów adwokackich.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, K. S., zwany dalej skarżącym, wniósł stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz o wstrzymanie jej wykonania. Podniósł zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi wskazał m.in., iż uchwały podjęte zarówno przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] jak i Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej zostały podpisane w sposób wadliwy, a mianowicie tylko przez dwóch członków Rady podczas gdy winny zostać podpisane przez wszystkich członków biorących udział w jej podjęciu. Nadto Rada nie doręczyła mu oryginału decyzji, a jedynie jej odpis. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przytoczył szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skarżący przedstawił także argumentacje uzasadniającą wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał, iż skarżący, powołując się na orzecznictwo, pominął aktualny pogląd ukształtowany na bazie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2003 r., wydanego w sprawie III RN 135/03 (OSNP 2004/16/274).

W obszernym piśmie procesowym datowanym dnia [...] sierpnia 2009 r. i przedłożonym na rozprawie, skarżący rozszerzył zarzuty skargi wnosząc dodatkowo o umorzenie postępowania administracyjnego oraz przeprowadzenie postępowania dowodowego. Skarżący podniósł szereg zarzutów naruszenia prawa procesowego tj.

-art. 6-9, art. 10 § 1 i § 3., art. 14 § 1, art. 15, art. 19., art. 61 § 4 i art. 123 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1), 2), 5) i 7) k.p.a. poprzez brak wydania przez ORA postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie skreślenia z listy aplikantów adwokackich i niezawiadomienie skarżącego o wszczęciu tego postępowania,

-art. 6-9 k.p.a., art. 10 § 1 i § 3 k.p.a., art. 14 § 1 k.p.a., art. 15. k.p.a., art. 19 k.p.a., art. 73 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 79 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 86 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w zw. z art. 145 § 1 pkt 1), 4) i 5) k.p.a. poprzez brak zawiadomienia Skarżącego przez ORA o możliwości zapoznania się przed zamknięciem postępowania z całym zgromadzony w sprawie materiałem dowodowym; twierdzeniami i żądaniami oraz możliwości zajęcia ostatecznego stanowiska i zgłoszenia dowodów na jego poparcie,

- art. 6-9 k.p.a., art. 10 § 1 i § 3 k.p.a., art. 14 § 1 k.p.a., 67 § 1 k.p.a. w zw. z art. 68 § 1 i § 2 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a., art. 104 § 1 i § 2 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 art. 109 § 1 k.p.a., art. 127 § 2 k.p.a., art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z § 8 ust.5, § 10 ust.1 lit. f i § 12 ust.1 i ust.2 lit. a Regulaminu w sprawie zasad funkcjonowania okręgowych rad adwokackich uchwalonego w dniu 3 października 1982 r. przez Naczelną Radę Adwokacką na podstawie art. 58 pkt 12 lit. c) p.o.a. w zw. z art.156 § 1 pkt 1), 2) i 7) k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 4) k.p.a. poprzez doręczenie skarżącemu w dniu 18 grudnia 2007 r. projektu (kserokopii) uchwały ORA z dnia 26 października 2007 r.

-art. 6-9 k.p.a., art. 14 § 1 k.p.a., art. 15. k.p.a., art. 19 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 79 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 82 k.p.a., art. 83 § 1, 2 i 3 k.p.a., art. 86 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) i 5) k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2), k.p.a. poprzez podjęcie uchwały NRA w oparciu o kserokopię (projekt pisma) Dziekana ORA z dnia 31 lipca .2008 r. której załącznikiem jest kserokopia uchwały ORA z dnia 22 czerwca 2007 r. w sprawie powołania komisji egzaminacyjnej na kolokwium roczne, odnoszącej się w treści do uchwały ORA z dnia 11 maja 2007 r. ustalającej datę tego kolokwium (jednak nic ponad to) oraz zawierającej niepodpisany i nieopatrzony żadną datą wydruk komputerowy rzekomego zbiorczego regulaminu kolokwium cząstkowych i końcowych aplikantów adwokackich I roku w 2007 r., noszący znamiona sprokurowanego.

-art. 6-9 k.p.a., art. 15. k.p.a., art. 19 k.p.a., art. 24 § 1 pkt 5) i § 3 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 i § 2 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3) i 5) k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 1), 2), 5) i 7) k.p.a. poprzez wydanie uchwały NRA na posiedzeniu w dniu [...] października 2008 r. w składzie z udziałem adw. J. D. biorącego również udział w posiedzeniu ORA w tej sprawie w dniu [...] października 2007 r.

-art. 6-9 k.p.a., art. 15. k.p.a., art. 19 k.p.a., art. 24 § 3 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 45 ust 3 p.o.a. i § 9 ust.5 Regulaminu w sprawie zasad funkcjonowania okręgowych rad adwokackich uchwalonego w dniu 3 października 1982 r. przez Naczelną Radę Adwokacką na podstawie art. 58 pkt 12 lit. c) p.o.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3) i k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 1), 2), 5) i 7) k.p.a. poprzez odbycie posiedzenia przez ORA w dniu [...] października 2007 r. z naruszeniem zasady tajności głosowania w sprawach osobowych, z udziałem osoby nieupoważnionej do udziału w posiedzeniu ORA (adw. J. D.) będącym członkiem organu odwoławczego, biorącym również udział w podejmowaniu uchwały.

-art. 6-9 k.p.a., art. 10 § 1 i § 3 k.p.a., art. 14 § 1 k.p.a., art. 15. k.p.a., art. 19 k.p.a., art. 61 § 4 k.p.a. i art. 123 k.p.a., art. 73 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 79 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 86 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 109 § 1 k.p.a, art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a w zw. z art. 156 § 1 pkt 1), 2), i 7)) k.p.a. poprzez nie wykrycie z urzędu przez NRA okoliczności opisanych wyżej zarzutów skargi,

-art. 6-9 k.p.a., art. 10 § 1 i § 3 k.p.a., art. 14 § 1 k.p.a., 67 § 1 k.p.a. w zw. z art. 68 § 1 i § 2 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a., art. 104 § 1 i § 2 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 art. 109 § 1 k.p.a. w zw. § 13 ust.3; § 17 ust.1 pkt 4 i § 19 ust.1 oraz ust. 2 pkt 1 Regulaminu działania organów adwokatury i organów izb adwokackich uchwalonego przez Krajowy Zjazd Adwokatury w dniu 23 listopada 1986 r. na podstawie art. 56 pkt 6 lit. a) p.o.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1), 2), 5) i 7) k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 4) k.p.a. poprzez doręczenie skarżącemu kserokopii (projektu) uchwały NRA z 7 października 2008 r.

- art. 6-9 k.p.a., art. 10 § 1 i § 3 k.p.a., art. 14 § 1 k.p.a., art. 15. k.p.a., art. 19 k.p.a., art. 73 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 79 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 86 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w zw. z art. 145 § 1 pkt 1), 4) i 5) k.p.a. poprzez brak zawiadomienia Skarżącego przez Ministra przed zamknięciem postępowania o ostatecznej możliwości zapoznania się ze z całym zgromadzony w sprawie materiałem dowodowym, twierdzeniami i żądaniami oraz możliwości zajęcia w tym przedmiocie ostatecznego stanowiska i zgłoszenia wniosków dowodowych i zarzutów,

-art. 6-9 k.p.a., art. 10 § 1 i § 3 k.p.a., art. 14 § 1 k.p.a., art. 15. k.p.a., art. 19 k.p.a., art. 61 § 4 k.p.a. i art. 123 k.p.a., art. 73 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 79 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 86 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 109 § 1 k.p.a, art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a w zw. z art. 156 § 1 pkt 1), 2), i 7) k.p.a. poprzez nie wykrycie przez Ministra z urzędu okoliczności opisanych wyżej zarzutów

-art. 6-9 k.p.a., art. 10 § 1 i § 3 k.p.a., art. 14 § 1 k.p.a., art. 15. k.p.a., art. 19 k.p.a., art. 61 § 4 k.p.a. i art. 123 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 §1 pkt 2) i § 2 k.p.a. oraz art. 79 ust.2 p.o.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1), 2) i 7) k.p.a. przez brak umorzenia postępowania w sprawie z uwagi na prekluzje materialną, zgodna z treścią art. 79 ust.2 p.o.a., mimo że w okresie dwóch lat od rozpoczęcia odbywania przez skarżącego aplikacji adwokackiej ORA ani NRA, nie doręczyła skarżącemu opatrzonej własnoręcznym podpisem uchwały (ani uwierzytelnionego własnoręcznie wyciągu z protokołu posiedzenia z treścią uchwały i listą obecności) w sprawie skreślenia z listy aplikantów adwokackich Izby Adwokackiej w [...].

Uzasadniając swoje stanowisko skarżący przytoczył poglądy doktryny oraz orzecznictwa mające wskazywać na trafność podniesionych zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga w tej sprawie podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Na wstępie wydaje się być zasadnym wyjaśnienie skarżącemu, iż kompetencje sądu administracyjnego sprowadzają się do oceny zgodności z prawem procesowym i materialnym rozstrzygnięć wydanych przez organy administracji. Tak więc wniosek zawarty w skardze o umorzenie postępowania administracyjnego nie znajduje żadnego uzasadnienia. Sąd administracyjny, co do zasady, nie przeprowadza także postępowania dowodowego, albowiem kontrolę legalności decyzji administracyjnej opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżone rozstrzygnięcie (art. 133 §. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej p.p.s.a.). Wyjątek od tej zasady zawiera art. 106 §. 3 p.p.s.a. jednakże nie służy on do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2004 r. FSK1186/04 nie publ.). Natomiast nie budzi żadnych wątpliwości, iż w postępowaniu sądowo administracyjnym nie może być prowadzone postępowanie dowodowe z zeznań świadków (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2000 r. I SA 428/99 LEX 55767).

Bezspornym jest, iż stanowisko organów korporacji, zaakceptowane przez Ministra Sprawiedliwości, powoduje dla skarżącego daleko idące konsekwencje. Jednakże sąd administracyjny bada jedynie legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji w dacie jego wydania i tym samym względy celowościowe czy też słusznościowe pozostają bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego aktu.

Zgodnie z art. 79 ustawy prawo o adwokaturze Okręgowa Rada Adwokacka skreśla aplikanta adwokackiego z listy w wypadku wystąpienia przesłanek wymienionych w tym przepisie, a ponadto może skreślić aplikanta adwokackiego z listy aplikantów adwokackich w okresie pierwszych dwóch lat aplikacji, jeżeli stwierdzi jego nieprzydatność do wykonywania zawodu adwokata.

Zgodnie zaś z § 19 ust. 1 Regulaminu aplikacji adwokackiej negatywny wynik kolokwium rocznego stanowi podstawę do stwierdzenia przez Okręgową Radę Adwokacką nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu adwokata.

Podnieść należy, że przedmiotem postępowania była ocena, czy zachodzą wystarczające przesłanki do stwierdzenia nieprzydatności skarżącego do wykonywania zawodu adwokata, co może być podstawą do skreślenia z listy aplikantów adwokackich.

W tak określonym zakresie postępowania należy stwierdzić, iż zarówno organy adwokatury jak też Minister Sprawiedliwości, właściwie uznały za wystarczającą podstawę do skreślenia skarżącego z listy aplikantów adwokackich okoliczność dwukrotnego uzyskania z kolokwium rocznego oceny negatywnej. Należy podkreślić, że wykonywanie zawodu adwokata polega na świadczeniu profesjonalnych usług prawnych wymagających posiadania bogatej i ugruntowanej wiedzy z zakresu różnych dziedzin prawa. Negatywne oceny z kolokwiów weryfikujących poziom tej wiedzy stanowią w ocenie Sądu przesłankę uzasadniającą stwierdzenie nieprzydatności skarżącego do wykonywania zawodu adwokata.

Według Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.).

Ponadto Minister Sprawiedliwości, a także wcześniej organy adwokatury, nie dopuścili się - w ocenie Sądu - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparli się na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym, dokonując wszechstronnej oceny na podstawie jego całokształtu, oraz dokonując oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Należy uznać jednocześnie, iż swoje stanowisko uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ podał przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja w sposób wystarczający odnosi się do istotnych w sprawie okoliczności faktycznoprawnych.

Nie jest trafnym zarzut skarżącego, iż był pozbawiony możliwości obrony swoich praw zarówno w postępowaniu przed organami korporacji jak i Ministrem Sprawiedliwości. Zważyć należy chociażby na fakt, iż uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia [...] października 2007 roku została utrzymana w mocy uchwałą Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lutego 2008 roku, która to z kolei została uchylona decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2008 r. i przekazana do ponownego rozpoznania.

Z akt sprawy wynika także, iż pismem z dnia [...] września 2008 r. Naczelna Rada Adwokacka zawiadomiła skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i zajęcia stanowiska w sprawie. Skarżący w odpowiedzi oświadczył, iż nie będzie zapoznawał się z aktami sprawy i podtrzymuje wnioski złożone w odwołaniu. Natomiast pismem z dnia 24 kwietnia 2008 r. Minister Sprawiedliwości poinformował skarżącego o uprawnieniach wynikających z art. 10 §. 1 k.p.a.

Z akt sprawy wynika również, iż aplikanci przystępujący do egzaminu a więc i skarżący, zostali zapoznani z zasadami kolokwium rocznego oraz poprawkowego i nikt, a zatem także skarżący, nie zgłosił żadnych zastrzeżeń (k- 31-31).

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z dnia 12 grudnia 2003 r., wydanego w sprawie III RN 135/03 (OSNP 2004/16/274), w uzasadnieniu którego Sąd ten stwierdził, iż "....decyzja administracyjna organu kolegialnego jest "opatrywana podpisami" osób uczestniczących w jej przyjęciu albo przez sporządzenie odrębnego dokumentu, który jest podpisywany przez wszystkie osoby uczestniczące w jego przyjęciu, albo też przez ujęcie treści rozstrzygnięcia przyjętego w wyniku glosowania w protokole posiedzenia, do którego załączona jest podpisana przez uczestników posiedzenia lista obecności członków organu kolegialnego. Organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu do doręczenia stronie postępowania jednego uwierzytelnionego odpisu decyzji, a nie jej oryginału (art. 109 § 1 k.p.a.). Art. 107 § 1 k.p.a. nie przesądza o sposobie, w jaki podpis należy urzeczywistnić. Przepis ten nie wyklucza także i takiej możliwości, że kwestia "trybu (sposobu) urzeczywistniania podpisu decyzji" może być - stosownie do okoliczności - wprost lub pośrednio determinowana przepisami wykonawczymi lub kształtowana w drodze określonej praktyki, zwłaszcza w sytuacji, gdy organizacja wykonywania zadań i kompetencji kolegialnego organu administracji publicznej, który nie ma charakteru wyspecjalizowanego (fachowego) organu orzekającego, lecz jest organem wykonującym inne zadania administracyjne, obok których i zwykle w związku z którymi organowi temu powierzone zostały także określone funkcje orzecznicze (dotyczy to w szczególności organów kolegialnych korporacji publicznoprawnych, np. organów" adwokatury) regulowana jest tzw. regulaminem. Jeżeli podejmowane na posiedzeniu takiego organu kolegialnego rozstrzygnięcie mające znamiona prawne decyzji administracyjnej, uzyskuje postać zmaterializowaną w formie stosownego zapisu w protokole posiedzenia tego organu (obok innych rozstrzygnięć podejmowanych przez ten organ w czasie tego samego posiedzenia), a integralną częścią tego protokołu jest lista obecności członków tego organu (pozwalająca na jednoznaczne ustalenie imion i nazwisk oraz stanowisk służbowych osób uczestniczących w tym posiedzeniu i w pracach tego organu), to w sensie formalnym oznacza to, iż osoby podpisane na liście obecności uczestniczyły także w podjęciu tego konkretnego rozstrzygnięcia mającego znamiona decyzji administracyjnej...."

Odnosząc powyższe rozważania Sądu Najwyższego do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż zarówno do uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] października 2007 r. o skreśleniu skarżącego z listy aplikantów jak i do utrzymującej ją w mocy uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] października 2008 r. zostały dołączone listy osób obecnych przy ich podjęciu co czyni zadość wymogowi ich podpisania.

W ocenie Sądu nie słuszny jest zarzut skarżącego dotyczący podjęcia uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] października 2008 r. z udziałem adw. J. D. podlegającego wyłączeniu. Jak wynika bowiem z listy obecności oraz protokołu posiedzenia ORA w [...] w dniu [...] października 2007 r. wymieniony adwokat w posiedzeniu tym uczestniczył jedynie w charakterze zaproszonego gościa i nie brał udziału w podjęciu uchwały dotyczącej skarżącego.

Podniesione zarzuty nie zmieniają faktu, iż skarżący dwukrotnie uzyskał z kolokwium rocznego ocenę negatywną i ta właśnie okoliczność uzasadniała stwierdzenie nieprzydatności do zawodu.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.