Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 422/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 44 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1405
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.
article: art. 185 ust. 1, 2 i 2a, art. 218 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 519
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "Z. P." w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. umorzyło postępowanie zażaleniowe wywołane zażaleniem Stowarzyszenia "Z.P." w K. złożonym od postanowienia Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 2018 r. znak [...], którym odmówiono dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego.

Powyższe orzeczenia wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2017 r. (data wpływu do organu [...] listopada 2017 r.) T. Spółka z o.o. w W. (dalej: Spółka) zwróciła się do Prezydenta Miasta S. o wydanie pozwolenia zintegrowanego dla instalacji IPPC, która będzie zlokalizowana na działkach nr [...] w S. Spółka wskazała, że instalacja została zakwalifikowana do instalacji do produkcji płyt drewnopochodnych: płyt o wiórach zorientowanych (OSB), płyt wiórowych lub pilśniowych o zdolności produkcyjnej ponad 600 m3 na dobę (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości). Do wniosku o wydanie pozwolenia załączono żądanie wyłączenia z powszechnej dostępności informacji zawartych we wniosku (powołano się na informacje o wartości handlowej objęte tajemnicą przedsiębiorstwa oraz korzystające z ochrony praw autorskich).

Informację o wszczęciu postępowania administracyjnego o wydanie pozwolenia zintegrowanego Prezydent podał do publicznej wiadomości w lokalnej prasie oraz na stronach BIP Urzędu Miejskiego w S., jak też została ona umieszczona w widocznym miejscu ogólnodostępnym w miejscu budowy Fabryki Płyt Wiórowych (k. 10, 12, 14 akt administracyjnych).

W piśmie z dnia 23 lutego 2018 r. (data wpływu do organu 2 marca 2018 r.) Stowarzyszenie "Z.P." w K. (dalej: Stowarzyszenie) zgłosiło chęć uczestniczenia w postępowaniu jako organizacja ekologiczna i społeczna na zasadach wynikających z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm.), dalej: ustawa środowiskowa oraz na zasadach Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.). Do wniosku organizacja dołączyła informację z Krajowego Rejestru Sądowego oraz Statut.

W piśmie z dnia [...] marca 2018 r. do wniosku ustosunkowała się Spółka wnosząc o wydanie postanowienia odmownego.

Postanowieniem z dnia 8 marca 2018 r. Prezydent Miasta S., orzekając na podstawie art. 185 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r., poz. 519 ze zm.), dalej: P.o.ś., w związku z art. 44 ust. 1 i ust. 4 ustawy środowiskowej odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. Organ pierwszej instancji wskazał, że w jego ocenie dla dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu konieczne jest zarówno spełnienie wymogów z art. 44 ustawy środowiskowej (prowadzenie przez organizację ekologiczną działalności statutowej w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania), jak i z art. 31 K.p.a. (istnienie interesu społecznego, który przemawia za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w konkretnym postępowaniu). Zdaniem organu pierwszej instancji, Stowarzyszenie nie wykazało interesu społecznego rozumianego nie tylko jako zaspokojenie partykularnych interesów samej organizacji społecznej, ale też jako zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem. Także organ wskazał, że Stowarzyszenie nie skorzystało z uprawnienia wynikającego z art. 218 pkt 1 P.o.ś., tj. uprawnienia do wzięcia udziału w postępowaniu na zasadach uregulowanych w ustawie środowiskowej.

Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. znak [...] Prezydent Miasta S. udzielił Spółce pozwolenia zintegrowanego na zasadach szczegółowo określonych w decyzji. Jak wynika z adnotacji na ostatniej stronie dokumentu decyzji, została ona doręczona pełnomocnikowi Spółki w dniu [...] marca 2018 r.

Następnie Spółka, poprzez swojego pełnomocnika, złożyła na podstawie art. 127a K.p.a. dwa oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania: pierwsze wpłynęło do organu w dniu 9 marca 2018 r. (k. 72 akt adm.), drugie w dniu 12 marca 2018 r. (k. 75 akt adm.).

Z informacji na k. 77 akt adm. wynika, że pozwolenie zostało umieszczone na stronie BIP Urzędu Miejskiego w S. w dniu [...] marca 2018 r.

Jak wynika z wydanego Spółce przez Prezydenta Miasta S. zaświadczenia z dnia [...] marca 2018 r., organ ten ustalił, iż pozwolenie zintegrowane z dnia [...] marca 2018 r. stało się ostateczne i prawomocne w dniu [...] marca 2018 r. na skutek zrzeczenia się przez Spółkę prawa do wniesienia odwołania.

W dniu [...] marca 2018 r. Stowarzyszenie wniosło zażalenie na postanowienie Prezydenta z dnia [...] marca 2018 r. o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Zarzuciło rażące naruszenie art. 185 ust. 2 P.o.ś. w związku z art. 31 K.p.a. poprzez sformułowanie wobec Stowarzyszenia obowiązku wykazania się interesem społecznym oraz rażące naruszenie art. 185 ust. 2a i art. 218 P.o.ś. w związku z art. 44 ustawy środowiskowej poprzez niezastosowanie tych przepisów w sprawie i wadliwą odmowę dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zawieszenie postępowania o wydanie pozwolenia zintegrowanego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., bowiem brak zawieszenia spowoduje pozbawienie Stowarzyszenia możliwości działania w postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego. W uzasadnieniu zażalenia za bezpodstawną uznano ocenę, iż organizacja ekologiczna zgłaszająca udział w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa powinna wykazać działanie w interesie społecznym, który to wymóg wyprowadzono z art. 31 K.p.a. Zdaniem Stowarzyszenia, organ nie uwzględnił odmiennych od wynikających z K.p.a. zasad udziału społeczeństwa w postępowaniu wynikających z ustawy środowiskowej. W ocenie żalącego się, jeśli organ zaprezentował powyższe stanowisko, to powinien być konsekwentny i wezwać Stowarzyszenie do uzupełnienia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o wykazanie interesu społecznego (uzupełnienie braku formalnego), co nie nastąpiło. Także Stowarzyszenie wskazało na wątpliwość odnośnie właściwości organu w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego. W jego ocenie, postępowanie powinien prowadzić Marszałek Województwa a nie Prezydent Miasta.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. pełnomocnik Spółki ustosunkowała się do zażalenia nie podzielając sformułowanej w nim oceny prawnej odnośnie wadliwej odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu.

Zaskarżonym w sprawie niniejszej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. SKO w S. umorzyło postępowanie zażaleniowe na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 K.p.a. Zdaniem Kolegium, kluczową kwestią rzutującą na sposób zakończenia postępowania administracyjnego dotyczącego dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego jest fakt zrzeczenia się przez Spółkę prawa do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] marca 2018 r. Zrzeczenie to, złożone na podstawie art. 127a K.p.a., wywołuje w ocenie Kolegium podwójne skutki: decyzja organu pierwszej instancji staje się ostateczna oraz decyzja organu pierwszej instancji staje się prawomocna, przy czym skutki te występują zarówno wówczas, gdy w postępowaniu uczestniczy kilka stron (wówczas skutek zrzeczenia się ma miejsce, gdy oświadczenie złoży ostatnia ze stron postępowania) jak i wówczas, gdy w sprawie uczestniczy jedna strona postępowania i złoży ona takie oświadczenie. W przedmiotowej sprawie skutek ostateczności i prawomocności decyzji wystąpił, zdaniem Kolegium, w dniu [...] marca 2018 r., tj. w dniu złożenia oświadczenia przez wnioskodawcę (Spółkę) będącą jedyną stroną postępowania. Po tej dopiero dacie wpłynęło zażalenie na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Nie może zatem zażalenie odnieść zamierzonego skutku.

Zdaniem także SKO, w sprawach o wydanie pozwolenia zintegrowanego nie stosuje się przepisu art. 31 K.p.a. określającego zasady udziału organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym, co wynika wprost z treści art. 185 ust. 2 P.o.ś., zaś stosuje się przepis art. 44 ustawy środowiskowej, co wynika z art. 185 ust. 2a P.o.ś. Jak wskazało SKO, przepis art. 44 ustawy środowiskowej umożliwia organizacji ekologicznej występowanie w postępowaniu administracyjnym w charakterze podmiotu działającego na prawach strony, co nie jest równoznaczne z byciem stroną postępowania i z możliwością żądania jego wszczęcia. Warunkiem tego udziału jest wykazanie działalności statutowej w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody przez minimum dwanaście miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania. Nie jest tym warunkiem, zdaniem SKO, wykazanie się przez organizację interesem społecznym, dlatego w tym zakresie – jak wskazało Kolegium – organ pierwszej instancji pozostawał w błędzie warunkując swoją odmowę niewykazaniem przez organizację tego interesu. Zdaniem jednak Kolegium, zażalenie nie może być uwzględnione, bowiem nie można na prawach strony wziąć udziału w postępowaniu zakończonym, nieistniejącym, które zostało już rozstrzygnięte ostateczną i prawomocną decyzją administracyjną. W takiej też sytuacji, zdaniem Kolegium, nie można merytorycznie rozpoznać zażalenia na postanowienie o odmowie dopuszczenia organizacji ekologicznej do udziału w postępowaniu. Zachodzi bowiem bezprzedmiotowość postępowania, która nie istniała w momencie złożenia żądania do organu administracji publicznej, a ujawniła się dopiero na etapie postępowania przed organem odwoławczym.

Skargę na postanowienie SKO w S. z dnia [...] kwietnia 2018 r. złożyło do sądu administracyjnego Stowarzyszenie "Z." w K., które zarzuciło naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 i art. 144 K.p.a. poprzez umorzenie postępowania zażaleniowego mimo braku przesłanek do wydania takiego rozstrzygnięcia. Jak wywodziło Stowarzyszenie: z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że merytorycznie zażalenie jest uzasadnione, a argumentacja organu pierwszej instancji skutkująca odmową dopuszczenia do udziału w postępowania wadliwa; organ pierwszej instancji zaniechał ogłoszenia o wydaniu decyzji w BIP Urzędu Miejskiego w S., mimo że zamieścił w BIP wcześniej m.in. obwieszczenie o wszczęciu postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia zintegrowanego; Stowarzyszenie uzyskało wiedzę o wydanym pozwoleniu zintegrowanym dopiero w dniu [...] maja 2018 r., co pozbawiło je prawa do wniesienia odwołania w transparentnie przeprowadzonym postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego. Zdaniem skarżącego, o bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego mogą świadczyć zasadniczo dwie okoliczności: cofnięcie odwołania lub ustalenie, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania administracyjnego. Należy bowiem odróżnić umorzenie postępowania od umorzenia postępowania odwoławczego. Skarżący wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2014 r. w sprawie II GSK 1164/13 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 września 2016 r. w sprawie VI SA/Wa 9/16.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zgodnie z art. 144 K.p.a. przepisy dotyczące odwołań mają odpowiednie zastosowanie do zażaleń, zaś wskazane przez Stowarzyszenia orzeczenia sądów administracyjnych dotyczą innych sytuacji niż sytuacja mająca miejsce w przedmiotowej sprawie. Kolegium także wskazało, że nie wystąpiły podstawy prawne do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 K.p.a. (uchylenia postanowienia odmownego oraz umorzenia postępowania pierwszej instancji), bowiem nie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania pierwszoinstancyjnego.

Podczas rozprawy w dniu [...] października 2018 r. pełnomocnik uczestnika postępowania (Spółki) złożyła załącznik do protokołu zawierający pisemne stanowisko strony w sprawie. Wniosła o oddalenie skargi oraz wywodziła w sposób następujący: Stowarzyszenie złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału jako organizacja ekologiczna na końcowym etapie postępowania o wydanie pozwolenia zintegrowanego, mimo że organ zapewnił udział społeczeństwa w postępowaniu, a Stowarzyszenie miało również wiedzę o parametrach wnioskowanego pozwolenia, bowiem brało udział w postępowaniu o zmianę decyzji środowiskowej dotyczącej spornej inwestycji – mogło zatem wcześniej skorzystać z uprawnienia z art. 218 P.o.ś., zgłoszenie udziału na końcowym etapie tego postępowania świadczy o pozorności działań tej organizacji; wyłącznie fakt istnienia wpisu w KRS i zapisu w Statucie organizacji nie przesądza, że dany podmiot jest organizacją ekologiczną; niezasadne okazały się zarzuty Stowarzyszenia zgłaszane w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej; jedynym podmiotem zainteresowanym w przedmiotowym postępowaniu była E. Spółka z o.o. w K. i zaniepokojenie Spółki T. budzi okoliczność, że dokumentacja udostępniona E. znalazła się w posiadaniu Stowarzyszenia, co wskazuje na powiązanie tych podmiotów. Odnośnie zarzutów skargi dotyczących niedopuszczalności umorzenia postępowania zażaleniowego pełnomocnik uczestnika postępowania wyjaśniła, że orzeczenia wskazane przez skarżące Stowarzyszenie dotyczą innego stanu faktycznego i nie znajdują prostego przełożenia na stan faktyczny sprawy niniejszej. Odpowiednie zastosowanie do zażaleń przepisów o postępowaniu odwoławczym (art. 144 K.p.a.) oznacza również uwzględnienie odrębności postępowania zażaleniowego. Zażalenie wniesione po uprawomocnieniu się decyzji kończącej postępowanie powoduje, zdaniem pełnomocnika uczestnika postępowania, bezprzedmiotowość postępowania zażaleniowego.

Podczas rozprawy w dniu [...] października 2018 r. pełnomocnik uczestnika postępowania załączyła również wydruk z poczty mailowej, z którego treści wynika, że w dniu [...] marca 2018 r. informacja o wydanym pozwoleniu zintegrowanym została umieszczona w BIP Urzędu Miejskiego w S. oraz w Publicznie Dostępnym Wykazie Dokumentów o Środowisku.

Na tej samej rozprawie Prezes SKO w S. również potwierdził, iż podanie do publicznej wiadomości spornej decyzji miało miejsce w dniu [...] marca 2018 r. w BIP Urzędu Miejskiego w S. oraz na tablicy ogłoszeń tego Urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku

zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu.

Spór w sprawie niniejszej dotyczy legalności postanowienia umarzającego postępowanie zażaleniowe wydanego na skutek zażalenia od postanowienia organu pierwszej instancji o odmowie dopuszczenia organizacji ekologicznej do udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego. Zasadniczym powodem umorzenia postępowania zażaleniowego jest ustalenie SKO, że decyzja kończąca postępowanie główne (o wydanie pozwolenia zintegrowanego) stała się ostateczna i prawomocna w trybie art. 127a K.p.a. po zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez jedyną stronę tego postępowania, tj. Spółkę T. (uczestnika postępowania sądowego).

Zdaniem sądu, zaskarżone postanowienie jest co do zasady zgodne z prawem, a wskazana w nim argumentacja nie budzi zastrzeżeń sądu, za wyjątkiem ustalenia daty uzyskania przez decyzję z dnia [...] marca 2018 r. przymiotu ostateczności i prawomocności (jako dzień [...] marca 2018 r.). Ta jednak kwestia, która zostanie wyjaśniona w dalszej części uzasadnienia, nie ma jakiegokolwiek wpływu na ostateczną pozytywną ocenę sądu co do legalności działania Kolegium.

Nie ulega wątpliwości, że skoro przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie niniejszej w jego głównym nurcie było wydanie pozwolenia zintegrowanego dla mającej być zbudowaną instalacji (Spółka wskazała we wniosku wszczynającym postępowanie, że "instalacja zlokalizowana będzie"), to krąg stron tego postępowania powinien być ustalany na podstawie art. 185 P.o.ś. Zgodnie z poszczególnymi ustępami tego przepisu:

- stronami postępowania o wydanie pozwolenia są prowadzący instalację oraz, jeżeli w związku z eksploatacją instalacji utworzono obszar ograniczonego użytkowania, władający powierzchnią ziemi na tym obszarze (ust. 1);

- w postępowaniu o wydanie pozwolenia nie stosuje się art. 31 K.p.a. (ust. 2);

- w postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego dla nowo zbudowanej instalacji, o wydanie pozwolenia zintegrowanego z odstępstwem, o którym mowa w art. 204 ust. 2 lub w postępowaniu dotyczącym jego zmiany polegającej na udzieleniu takiego odstępstwa oraz w postępowaniu o wydanie decyzji o wydaniu lub zmianie pozwolenia zintegrowanego dotyczącej istotnej zmiany instalacji stosuje się przepisy art. 44 ustawy środowiskowej (ust. 2a).

Z treści art. 185 P.o.ś. wynika zatem, że ustawodawca ograniczył krąg stron postępowania o wydanie pozwolenia zintegrowanego (ust. 1), zaś możliwość udziału czynnika społecznego przewidział wyłącznie na zasadach uregulowanych w art. 44 ustawy środowiskowej, z wyłączeniem przepisu art. 31 K.p.a. Wynika to expressis verbis z treści przepisu art. 185 P.o.ś. i treść ta nie budzi wątpliwości.

Stosownie natomiast do regulacji art. 44 ustawy środowiskowej:

- organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Przepisu art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 1);

- organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony (ust. 2);

- organizacji ekologicznej służy skarga do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa (ust. 3);

- na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej służy zażalenie (ust. 4).

A zatem organizacja ekologiczna może: zgłosić chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa uczestnicząc w nim na prawach strony (pod warunkami wynikającymi z art. 44 ust. 1 ustawy środowiskowej), złożyć odwołanie od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, wnieść skargę od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa.

Trafnie więc Kolegium wyjaśniło w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, powołując się na przytoczone wyżej regulacje art. 185 P.o.ś. i art. 44 ustawy środowiskowej, że wobec wykluczenia w postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego dopuszczenia do udziału czynnika społecznego na zasadach art. 31 K.p.a., a umożliwienia jego udziału wyłącznie na zasadach art. 44 ustawy środowiskowej, formułowanie wobec organizacji zgłaszającej swój udział w postępowania wymagania wykazania interesu społecznego nie wynika z przepisu prawa. W tym zatem zakresie stanowisko organu pierwszej instancji było wadliwe. Przedmiotowa konkluzja nie może mieć jednak, zdaniem sądu, wpływu na wynik niniejszego postępowania. Po pierwsze bowiem, kwestia dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym ma charakter wpadkowy (procesowy) odnośnie głównego nurtu tego postępowania. Po drugie zaś, prawo do udziału organizacji ekologicznych w postępowaniach wymagających udziału społeczeństwa zostało uregulowane kaskadowo, tj. jeśli organizacja nie zgłosi chęci uczestniczenia w postępowaniu przed organem pierwszej instancji (a ma ku temu uprawnienie od momentu podania do publicznej wiadomości o wszczęciu postępowania), może skorzystać z uprawnienia do wniesienia odwołania, co jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. Może również wnieść skargę do sądu administracyjnego. Powyższe oznacza, że z uwagi na wpadkowy charakter kwestii dopuszczenia do udziału w postępowaniu, zakończenie postępowania decyzją w jego głównym nurcie w pierwszej instancji – przy istnieniu prawa do wniesienia odwołania – uniemożliwia merytoryczne orzekanie w kwestii dopuszczenia do udziału przed organem pierwszej instancji. Uprawnienia organizacji ekologicznej zostały tak skonstruowane w art. 44 ust. 1 i ust. 2 - 3 ustawy środowiskowej, że zakończenie postępowania pierwszoinstancyjnego decyzją, także przy nierozpoznanym lub rozpoznanym odmownie wniosku organizacji ekologicznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, przenosi uprawnienie do ewentualnego merytorycznego rozpatrzenia kwestii udziału tej organizacji w postępowaniu na organ odwoławczy, zaś wygasza uprawnienie w tym zakresie przysługujące organowi pierwszej instancji do dnia wydania przez ten organ decyzji. Wynika to, zdaniem sądu, z treści art. 44 ust. 2 ustawy środowiskowej, przyznającej organizacji ekologicznej prawo do wniesienia odwołania, równoznaczne z zamiarem zgłoszenia chęci uczestniczenia w tym postępowaniu na prawach strony.

Dodać także należy, że postanowienia w kwestiach wpadkowych dotyczących dopuszczenia do udziału w postępowaniu mogą być wydawane wyłącznie w prowadzonym postępowaniu w jego toku, czyli w przedziale czasowym od daty wszczęcia postępowania do daty jego zakończenia wydaniem decyzji. W konsekwencji, również i merytoryczne rozpoznanie zażalenia na takie postanowienie może nastąpić wyłącznie, gdy istnieje w dacie rozpoznawania zażalenia bieg postępowania w jego głównym nurcie. W przeciwnym wypadku postanowienie wpadkowe wydane po zakończeniu postępowania w jego głównym nurcie może być oceniane z punktu widzenia rażącego naruszenia prawa, tj. art. 123 § 1 K.p.a. (vide np. wyrok z dnia 15 lutego 2018 r., II OSK 998/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA).

Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej wskazać należy, że niewątpliwie postępowanie o pozwolenie zintegrowane zakończyło się wydaniem decyzji w dniu [...] marca 2018 r. i jej doręczeniem tego samego dnia, co skutkowało wejściem decyzji do obrotu prawnego. Gdyby zatem SKO rozpoznało merytorycznie zażalenie złożone w dniu [...] marca 2018 r. na postanowienie z dnia [...] marca 2018 r. o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu – uczyniłoby to w warunkach naruszenia przepisu art. 123 § 1 K.p.a. Trafnie zatem postępowanie zażaleniowe umorzono jako bezprzedmiotowe i niemogące być prowadzonym odnośnie wpadkowych kwestii merytorycznych.

Nie budzi wątpliwości sądu podstawa umorzenia postępowania zażaleniowego wskazana jako art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 K.p.a. Zgodnie z art. 144 K.p.a., w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 K.p.a. "Zażalenia" stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, na co zwróciło uwagę skarżące Stowarzyszenie, przyjęto że postępowanie odwoławcze (zażaleniowe) podlega umorzeniu co do zasady w dwóch przypadkach: cofnięcia środka zaskarżenia oraz ustalenia, że wnoszący środek zaskarżenia nie jest stroną postępowania (vide np. wyrok z dnia 24 września 2014 r., I OSK 1317/13 oraz z dnia 23 października 2015 r., VII SA/Wa 922/15, CBOSA). Zauważyć jednak należy, jak trafnie wskazał pełnomocnik uczestnika postępowania, że przepis art. 144 K.p.a. stanowi o odpowiednim stosowaniu do zażaleń przepisów o odwołaniach. Stosowanie odpowiednie oznacza stosowanie wprost, z modyfikacjami lub niestosowanie, w zależności od okoliczności sprawy i tego, co jest przedmiotem przepisu odpowiednio stosowanego. Stosowanie przepisów o odwołaniach do zażaleń musi uwzględniać fakt, że zażalenia przysługują również na postanowienia wpadkowe, wydawane przed zakończeniem postępowania w jego głównym nurcie, podczas gdy odwołania przysługują od decyzji kończących postępowanie. W sprawie niniejszej, jak wyżej wyjaśniono, postanowienie w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu, jako wpadkowe, mogło zostać wydane jedynie w toku prowadzonego postępowania pierwszoinstancyjnego. A zatem trafnie jako bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 K.p.a.) należało potraktować zażalenie złożone od postanowienia wpadkowego, gdy rozpoznanie tego zażalenia oraz data jego wpływu miały miejsce po zakończeniu postępowania w jego głównym nurcie. Tak też się stało w sprawie niniejszej, co skutkuje pozytywną oceną legalności zaskarżonego postanowienia.

Odnośnie wskazanych przez Stowarzyszenie orzeczeń sądów administracyjnych stwierdzić należy, że wyrok w sprawie II GSK 1164/13 dotyczył umorzenia postępowania odwoławczego a nie zażaleniowego. Sąd w sprawie niniejszej wyjaśnił zaś powody, dla których przesłanki umorzenia postępowania odwoławczego nie mogą być wprost odnoszone do postępowania zażaleniowego, co wynika również z użytego w przepisie art. 144 K.p.a. zwrotu "odpowiednio". W sprawie zaś o sygnaturze akt VI SA/Wa 9/16 sąd administracyjny uchylając zaskarżone postanowienie Ministra o umorzeniu postępowania odwoławczego wytknął organowi błędne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., podczas gdy – zdaniem WSA w Warszawie - organ powinien był uchylić postanowienie pierwszoinstancyjne i umorzyć postępowanie w jego głównym nurcie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Zauważyć jednak należy, że stan faktyczny w sprawie VI SA/Wa 9/16 jest inny niż w sprawie niniejszej, w której w momencie wydawania postanowienia pierwszoinstancyjnego z dnia [...] marca 2018 r. nie występowała bezprzedmiotowość rozstrzygania kwestii dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Stąd też sąd w sprawie niniejszej ocenił, że zaskarżone umorzenie postępowania zażaleniowego nie narusza prawa.

Sąd zwraca natomiast uwagę, że błędne jest ustalenie Kolegium odnośnie daty uzyskania przez decyzję z dnia [...] marca 2018 r. przymiotu ostateczności i prawomocności, co jednak nie rzutuje na wynik sprawy. Istotnie, przedmiotowa decyzja została doręczona Spółce w dniu [...] marca 2018 r. Termin do wniesienia odwołania, a więc i termin do złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania należało zatem liczyć nie od dnia [...] marca 2018 r. ale od dnia [...] marca 2018 r. Zgodnie bowiem z art. 57 § 1 K.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W konsekwencji nieskuteczne jest oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania (art. 127a K.p.a.) złożone przed dniem rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania (vide A. Wróbel, teza 8 do art. 127a K.p.a., komentarz, System Informacji Prawnej Lex Omega, stan prawny na dzień 1 marca 2018 r.). A zatem skoro doręczenie decyzji miało miejsce [...] marca 2018 r., to czternastodniowy termin do wniesienia odwołania mógł rozpocząć bieg dopiero od dnia [...] marca 2018 r. i najwcześniej [...] marca 2018 r. możliwe było skuteczne złożenie oświadczenia w trybie art. 127a K.p.a. Jak wynika z akt sprawy, Spółka ponowiła takie oświadczenie w dniu [...] marca 2018 r. (k. 75 akt adm.), zatem to w tym dniu, tj. [...] marca 2018 r. decyzja z dnia [...] marca 2018 r. stała się ostateczna i prawomocna, jak należy wyprowadzić z art. 127a § 2 K.p.a. Błędne ustalenie Kolegium w tym zakresie nie ma wpływu na wynik sprawy, co wyżej wyjaśniono. W dacie złożenia zażalenia na postanowienie o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja kończąca postępowanie w jego głównym nurcie, a jedynie sąd skorygował datę uzyskania przez nią przymiotu ostateczności i prawomocności.

Sąd zwraca uwagę, że spór w sprawie niniejszej o to, czy decyzja kończąca postępowanie została czy nie została podana do publicznej wiadomości w trybie art. 38 ustawy środowiskowej ma charakter wtórny i pozostający bez wpływu na zaskarżone postanowienie. Podanie do publicznej wiadomości nie oznacza wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego, bowiem to nastąpiło w sprawie niniejszej z dniem doręczenia decyzji stronie postępowania, a taką stroną skarżące Stowarzyszenie na etapie pierwszoinstancyjnym nie było. Natomiast wprowadzenie decyzji do obrotu prawnego, a w zasadzie data tego zdarzenia, rzutowała na możliwość merytorycznego rozpoznania zażalenia. Te zaś kwestie zostały wyżej wyjaśnione. Jedynie na marginesie sąd wskazuje, że na k. 77 akt adm. znajduje się informacja, że pozwolenie zintegrowane w formacie PDF zostało udostępnione na stronie BIP Urzędu Miejskiego w S. w dniu [...] marca 2018 r. Stosowne linki do miejsca tego udostępnienia wskazano w złożonym na rozprawie piśmie – wydruku z poczty mailowej z dnia [...] marca 2018 r. (k. 50). Okoliczność podania do publicznej wiadomości decyzji potwierdził na rozprawie pełnomocnik Spółki oraz Prezes SKO.

Reasumując, sąd ocenia zaskarżone postanowienie jako zgodne z prawem i jako prawidłowo realizujące wskazaną w nim podstawę prawną, tj. art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 K.p.a., co skutkowało oddaleniem skargi.

Odnośnie zgłoszonej w zażaleniu wątpliwości Stowarzyszenia dotyczącej niewłaściwości organu pierwszej instancji sąd wskazuje, że do kwestii tej ustosunkował się pełnomocnik Spółki w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. stanowiącym odpowiedź na zażalenie. Wskazał, że dla instalacji została wydana w dniu [...] kwietnia 2017 r. decyzja środowiskowa kwalifikująca przedsięwzięcie do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Dla takich zaś instalacji organem właściwym do wydania pozwolenia zintegrowanego jest starosta (w tym wypadku Prezydent Miasta S.) zgodnie z art. 378 ust. 1 P.o.ś.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.