Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 982/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 185 § 1, art. 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 42/07 w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na rzecz J. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 42/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. C. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nr [...] z dnia [...]. Decyzją tą utrzymany został w mocy rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nr [...] z dnia [...], przyznający J. C. uposażenie od dnia [...] do dnia [...] i odmawiający wypłacenia uposażenia od [...] do [...].

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wypowiedział J. C. stosunek służbowy rozkazem z dnia [...], utrzymanym w mocy rozkazem z dnia [...]. Wnioskiem z [...] J. C. poinformował Szefa Agencji, iż przebywa na zwolnieniu lekarskim od dnia [...] i wniósł o wypłatę uposażenia. Organ decyzją z dnia [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...], skargę J. C. na tę decyzję oddalił, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił jego skargą kasacyjną i wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 179/06 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu oraz zaskarżoną decyzję Szefa Agencji z dnia [...]. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uznanie przez TK niekonstytucyjności art. 230 ust. 7 ustawy o Agencji bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu oznacza, iż do skarżącego ma zastosowanie art. 60 ust. 4, przewidujący rozwiązanie stosunku służbowego nie po upływie 1-go miesiąca, ale 6-ciu miesięcy, co ma podstawowe znaczenie dla określenia roszczeń służących skarżącemu po dniu [...]. W dniu [...] J. C. ponowił wniosek o wypłatę [...]-cio miesięcznego uposażenia, co zostało rozstrzygnięte wskazanymi na wstępie decyzjami z dnia [...] i [...]. Organ wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż J. C. od dnia [...] do dnia [...] przebywał na zwolnieniu lekarskim i za ten okres zachował prawo do uposażenia, zaś od m-ca [...] do końca [...][...] r. nie pełnił służby, gdyż od [...] był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w banku, otrzymując wynagrodzenie.

Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd wyjaśnił, że sytuacje w jakich funkcjonariusz zachowuje prawo do uposażenia wskazuje art. 136 ustawy o ABW oraz AW i są to: choroba, urlop, zwolnienie od zajęć służbowych, pozostawanie do dyspozycji Szefa zaś skarżący na zwolnieniu przebywał od [...] do [...], a w [...],[...] i [...] nie pełnił służby z innych przyczyn niż wymienione w tym przepisie, będąc zatrudnionym na podstawie umowy o pracę. Organ, w ocenie Sądu, zasadnie ocenił roszczenie skarżącego, nie uchybiając wskazaniom Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 179/06.

Reprezentowany przez radcę prawnego, J. C. wniósł skargę kasacyjną od wskazanego na wstępie wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucając:

1) nieważność postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 154, poz. 1270 ze zm.),

2) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 136 w zw. z art. 230 ust. 1 pkt 2, ust. 4, ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, po. 676 ze zm.), polegającą na pominięciu w orzeczeniu oddalającym skargę skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2004 r., sygn. akt K 45/02, który w pkt 6 stwierdził, że art. 230 ust. 7 ustawy w zakresie w jakim wyłącza stosowanie przepisów art. 60 ust. 4 ustawy jest niezgodny z art. 32 i 60 Konstytucji oraz art. 25 lit. c/ Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167),

3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez pominięcie przy wydawaniu orzeczenia skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie sygn. akt K 45/02 i nieuchylenie decyzji mimo istnienia podstaw przemawiających za jej uchyleniem,

– art. 151 P.p.s.a. przez oddalenie skargi ze względu na ustalenie błędnego stanu faktycznego wobec stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z art. 230 ust. 7 ustawy z art. 32 i art. 60 Konstytucji RP w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisów art. 60 ust. 4 oraz art. 63 ustawy do funkcjonariusza, o którym mowa w art. 230 ust. 4 ustawy,

– art. 153 P.p.s.a. przez nieuwzględnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK 179/06 z dnia 27 kwietnia 2006 r.

– art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie rozstrzygnięcia przyjęcia za prawidłowe postępowanie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia mimo wyroku naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK 179/06 z dnia 27 kwietnia 2006 r.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że nieważność postępowania ma miejsce z tego względu, iż przewodniczącym składu orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie rozstrzygniętej wyrokiem z dnia 8 września 2004 r. sygn. akt II SA 3872/02, uchylonym przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 179/06 był ten sam sędzia, który przewodniczył składowi sędziowskiemu w sprawie z niniejszej skargi kasacyjnej, a wobec tego, po wyroku NSA, istniała podstawa do wyłączenia tego sędziego. Nadto wskazano, że gdyby został zwolniony z zachowaniem art. 60 ust. 4 ustawy – czyli 6-miesięcznego terminu, to pozostawałby w dyspozycji Szefa ABW i wypełniałby ramy art. 136, zwolnienie niekonstytucyjne powoduje, iż pozostawał tylko 1 miesiąc i nie mógł zgłaszać gotowości do służby, zaś jego starania o powrót do służby nie dały żadnego rezultatu nawet po wydaniu wyroku przez Trybunał Konstytucyjnego.

Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej skardze kasacyjnej zarzut nieważności postępowania został postawiony, co i tak Naczelny Sąd musiałby wziąć pod uwagę z urzędu. Jednak w sprawie nie zachodzi nieważność postępowania, w tym wskazane w art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. zarzucona w skardze kasacyjnej.

Przepis ten wskazuje, iż nieważność postępowania zachodzi, jeśli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami, albo jeśli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Żaden z tych przypadków nie zachodzi w sprawie. Skład sądu był zgodny z art. 16 § 1 P.p.s.a. (3 sędziów), nie zachodziła żadna podstawa do wyłączenia sędziego z tego składu przewidziane w art. 18 § 1 P.p.s.a. Skarżącemu zdaje się chodzi o pkt 6 § 1 art. 18 P.p.s.a. – wyłączony z mocy ustawy jest sędzia, który brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, a taka sytuacja nie miała miejsca.

Skoro w sprawie nie zachodzi nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny mógł rozważyć tylko zarzuty skargi kasacyjnej. Mając na uwadze związanie nimi, tj. niemożność ich uzupełniania czy poprawiania należało dość do wniosku, że te dotyczące zwłaszcza naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, pomijając niedobory ich uzasadnienia, ale mając na uwadze ich sformułowanie, należało dość do wniosku, że można je uwzględnić. Dotyczy to zarzutu naruszenia art. 151 P.p.s.a. rozumianego jako brak podstaw do oddalenia skargi, także w kontekście naruszania art. 153 P.p.s.a. przez brak uwzględniania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 179/06 i jego skutków, zwłaszcza proceduralnych.

Wyrokiem tym uchylony został nie tylko wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2004 r. sygn. akt II SA 3872/02, rozstrzygający skargę na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...], ale i ta decyzja. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] wydaną w przedmiocie odmowy wypłacenia J. C. świadczeń związanych z wypowiedzeniem stosunku służbowego. Takie rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego oznaczało, że organ powinien był rozpoznać wniosek J. C. o ponowne rozpoznanie sprawy, zakończonej decyzją z dnia [...], tj. w przedmiocie świadczeń związanych z wypowiedzeniem stosunku służbowego, mając na uwadze wytyczne tego Sądu zawarte w wyroku, a dotyczące zastosowania art. 60 ust. 4 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu. Natomiast organ rozpoznał sprawę wydając decyzje w dwu instancjach, jakby w sprawie nie istniała w obrocie prawnym decyzja z dnia [...], sugerując się wnioskiem J. C. z dnia [...], traktując go jako wszczynający nowe postępowanie, podczas gdy należało uznać ten wniosek jako wniesiony w sprawie rozstrzygniętej decyzją z dnia [...], od której został złożony wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

Mimo takiej wady postępowania organu, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, czym naruszył art. 151 P.p.s.a., nie biorąc pod uwagę skutków wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 P.p.s.a.