Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 342/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Siły zbrojne
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 151 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (spr.) Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 3 października 2018 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję A we W. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Wojewódzka Komisja Lekarska we W., działając między innymi na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257 z późn. zm.) w związku z art. 26 ust. 1, art. 28 ust. 2 i art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1430 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez skarżącego S. S. na rozstrzygnięcie Powiatowej Komisji Lekarskiej w B. nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej z dnia [...] lutego 2014 r. - utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Powiatowej Komisji Lekarskiej w B. nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] stwierdzającą kategorię "D" zdolności S. S. do czynnej służby wojskowej.

Z uzasadnienia oraz lektury akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją Powiatowej Komisji Lekarskiej w B. nr [...] z dnia [...] marca 2005 r., skarżący został zaliczony do kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej "D" i uznany za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju. W uzasadnieniu tego orzeczenia z dnia [...] marca 2005 r. Powiatowa Komisja Lekarska przywołała miedzy innymi § 35 pkt 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595) rozpoznając astmę oskrzelową ze sporadycznymi zaostrzeniami o niewielkim nasileniu. Decyzja ta stała się ostateczna.

W dniu 10 października 2011 r. skarżący wystąpił z żądaniem wznowienia postępowania zakończonego wymienioną, ostateczną decyzją Powiatowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] marca 2005 r., załączając do wniosku dokumentację medyczną datowaną na 4 października 2011 r., z której - zdaniem wnioskodawcy – wynikało, że ustała zdrowotna przyczyna przyznania mu kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej "D".

Sprawa ta, w ramach instytucji wznowienia postępowania, w efekcie zaistnienia różnych aspektów proceduralnych była rozpatrywana kilkakrotnie w pierwszej i drugiej instancji, w tym dwukrotnie wydane rozstrzygnięcia były kontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (prawomocnymi wyrokami z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 698/14 i z dnia 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 525/16), co bardzo obszernie opisano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Przytoczono, że w toku długotrwałego postępowania skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, twierdził między innymi, że jednoznaczna weryfikacja podstawy wznowienia postępowania, czyli tezy, iż brak objawów astmy oskrzelowej w roku 2009, pozwala wnioskować, że skarżący nie posiadał tego schorzenia również wcześniej była możliwa dopiero po przeprowadzeniu stosownych badań. Badania te zaś zostały przeprowadzone dnia 4 października 2011 r. i dopiero w tej dacie ujawniona została podstawa wznowienia postępowania. 7 lutego 2014 r. skarżący zwrócił się o przeprowadzenie niezbędnych dowodów na okoliczność, że w dacie wydania przez Powiatową Komisję Lekarską w dniu [...] marca 2005 r. nie chorował na astmę oskrzelową o podłożu alergicznym, w związku z tym przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa. Realizując zalecenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. w wydanym kolejno orzeczeniu (podjętym wskutek wyroku WSA we Wrocławiu sygn. akt IV SA/Wr 698/14) Powiatowa Komisja Lekarska w B. w dniu [...] kwietnia 2016 r. zwróciła się do lekarza specjalisty z zakresu chorób płuc o wydanie opinii na temat zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Jak podano – taka opinia lekarza specjalisty z zakresu chorób płuc J. C. z dnia 14 kwietnia 2016 r. zawierała ocenę dokumentacji medycznej, którą miała do dyspozycji Powiatowa Komisja Lekarska wydając w dniu dnia [...] marca 2005 r. orzeczenie nr [...]. Zdaniem opiniującego lekarza, obserwacja i badania lekarskie poparte testami skórnymi wysoce dodatnimi w stosunku do roztoczy kurzu oraz pyłków traw przy braku innych dowodów pozwalają z wysokim prawdopodobieństwem rozpoznać atopową astmę oskrzelową. Ze względu na fakt, że astma oskrzelowa jest chorobą napadową z objawami występującymi po ekspozycji na działanie alergenu jej objawy mogą występować np. wyłącznie w nocy (np. astma roztoczowa). W okresie międzynapadowym spirometria najczęściej jest prawidłowa. Stąd jednorazowa ocena stanu zdrowia i losowo wykonana spirometria nie stanowią argumentów podważających wcześniejsze rozpoznanie i decyzję Powiatowej Komisji Lekarskiej w B., na mocy której skarżący otrzymał kategorię zdolności do służby wojskowej "D". Podobnie testy immunochemiczne, czyli wykrywanie swoistych przeciwciał klasy IgE w surowicy, mówią o stanie z dnia ich wykonania i nie stanowią dowodu na to, że testy skórne wykonane w 2004 r. były ocenione nieobiektywnie.

Opierając się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym oraz wspomnianej wyżej opinii organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] kwietnia 2016 r. postanowienie o umorzeniu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania. Zostało ono utrzymane w mocy przez organ drugiej instancji postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., wszakże na skutek skargi pełnomocnika skarżącego postanowienie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej stało się przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 525/16 uchylił oba postanowienia. W motywach tego wyroku Sąd uznał, że w sprawie organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania po upływie terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. Nie rozważył organ jednak, jak podkreślił Sąd, że pomimo wystąpienia negatywnej przesłanki do wznowienia, organ zobowiązany był nadal do dokonania oceny zgłoszonej przez skarżącego przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zaś dopiero po jej zweryfikowaniu będzie mógł odmówić uchylenia dotychczasowej decyzji, gdyby nie była spełniona przesłanka wznowienia, albo stwierdzić wydanie decyzji dotychczasowej z naruszeniem prawa, z racji upływu pięciu lat, w przypadku istnienia przesłanki wznowienia.

Ponownie prowadząc postępowanie, Powiatowa Komisja Lekarska w oparciu o wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w cytowanym wyroku z dnia 12 kwietnia 2017 r. wydała decyzję o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej skarżącego. W uzasadnieniu podała, że nie znalazła podstaw do uwzględnienia wniosków pełnomocnika skarżącego (z 14 lutego i 20 marca 2018 r.) o przeprowadzenie dowodów z bezpośredniego badania przez Powiatową Komisję Lekarską oraz z badań polegających na testach skórnych, prowokacyjnych oraz rozkurczowych, jak również z obserwacji klinicznej. Poparła swoje stanowisko w tej kwestii treścią art. 78 k.p.a., albowiem w jej przekonaniu, nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku dowodowego z uwagi na to, że są one nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy. rozstrzygnięcia sprawy. Nie zachodzi także jej zdaniem konieczność uzupełnienia zebranego materiału dowodowego. Jak zauważyła dalej - wydając orzeczenie z dnia [...] marca 2005 r. będące przedmiotem niniejszego postępowania rozpatrzyła sprawę w oparciu o dokumentację medyczną przedłożoną jej przez skarżącego. Dokumentacja była pełna i nie wymagała żadnego uzupełnienia, a zawarte w niej informacje jednoznacznie wskazywały na prawidłowość wydanego orzeczenia. Przeprowadzenie obecnie wnioskowanego dowodu w żaden sposób nie wykaże czy w dacie wydawania tego orzeczenia skarżący był zdolny do odbywania służby wojskowej. Po przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, Powiatowa Komisja Lekarska nie znalazła żadnych nowych okoliczności faktycznych ani dowodów istniejących w dniu wydania decyzji z dnia [...] marca 2005 r., które byłyby nieznane organowi i byłyby istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie są nimi wyniki badań z 2013 r., gdyż nie istniały one w dniu wydania decyzji. Wyniki te nie wykazują stanu zdrowia skarżącego w dniu wydania decyzji. Tym samym brak jest podstaw do uchylenia decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.

Rozpatrując wniesione odwołanie, w którym zarzucono naruszenie art. 75 § 1, art. 78 § 1, art. 79 "a" § 1, art. 80 i art. 149 § 2 k.p.a., zaskarżoną decyzją Wojewódzka Komisja Lekarska utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu, podobnie jak organ pierwszej instancji, Komisja zrelacjonowała obszernie przebieg postępowania, w tym zaprezentowała omówioną wyżej opinię lekarza specjalisty z zakresu chorób płuc - na temat zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nadto przypomniała, że Powiatowa Komisja Lekarska wydała orzeczenie w dniu [...] marca 2005 r. po wcześniejszym odroczeniu rozstrzygnięcia na okres 12 miesięcy (w oparciu o zaświadczenie lekarza specjalisty chorób płuc z dnia 4 lutego 2004 r.), na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. wydanego przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności, a więc na podstawie wiarygodnych dokumentów, potwierdzających faktyczny stan zdrowia skarżącego w latach 2004 i 2005. Wskazano, że w aktach sprawy znajduje się również informacja, że pełnomocnik skarżącego zapoznał się z dokumentacją sprawy w dniu 20 marca 2018 roku.

Uznając, że w związku z powyższym dostarczanie dokumentów wytworzonych po dniu [...] marca 2005 r. o stanie zdrowia skarżącego jest bezzasadne, zwrócono uwagę, że od 1 stycznia 2017 r. zgodnie z zapisem art. 29 ust. 3a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej polskiej (Dz.U. z 2017 r. poz. 1430 z późn. zm.) osoby posiadające kategorię "D" zdolności do czynnej służby wojskowej mogą składać wniosek do właściwego Wojskowego Komendanta Uzupełnień o skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej celem ponownego ustalenia (aktualnej) zdolności do czynnej służby wojskowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji wraz z decyzją pierwszej instancji oraz wnosząc o zasądzenie kosztów postępowania zarzucono naruszenie przepisów mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

- niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek faktycznych oraz prawnych utrzymania w mocy decyzji Powiatowej Komisji Lekarskiej, poprzez ograniczenie uzasadnienia do stwierdzenia, że po analizie akt sprawy oraz zarzutów przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia rozstrzygnięcia Powiatowej Komisji Lekarskiej oraz

- nieustosunkowanie się w uzasadnieniu swojej decyzji przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów strony zawartych w odwołaniu od decyzji Powiatowej Komisji Lekarskiej;

2. art. 149 § 2 k.p.a., poprzez niezasadne przyjęcie, że przeprowadzenie obecnie wnioskowanych dowodów w żaden sposób nie wykaże, czy w dacie wydawania orzeczenia skarżący był zdolny do odbywania służby wojskowej, a w konsekwencji odmowę uchylenia decyzji z dnia [...] marca 2005r. [...] w sprawie zdolności skarżącego do czynnej służby wojskowej w oparciu o przepisy obowiązujące w 2005 roku, podczas gdy orzekanie po wznowieniu postępowania powinno być oparte o przepisy prawa materialnego, obowiązujące w dniu 22 marca 2018r., zgodnie z którymi astma oskrzelowa sporadyczna /epizodyczna/ może skutkować zakwalifikowaniem do kategorii "A";

3. art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, tj. przeprowadzenia badań specjalistycznych osoby skarżącego, w celu ustalenia czy w 2005 roku miał on prawidłowo zdiagnozowaną chorobę, będącą podstawą do zaliczenia go do kategorii

"D";

4. art. 78 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie zgłoszonych wniosków dowodowych, mających istotne znaczenie dla sprawy, o przeprowadzenie bezpośredniego badania skarżącego, jak również o uzupełnienie materiału o przeprowadzenie niebudzących wątpliwości badań, polegających na testach skórnych, prowokacyjnych oraz rozkurczowych, jak również obserwacji klinicznej, pozwalających na jednoznaczną ocenę układu oddechowego skarżącego,

5. art. 79a § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie poinformowania strony, w postępowaniu wszczętym na jej żądanie, o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zgłoszonych żądań, a także wskazania przesłanek zależnych od strony, które na dzień wysłania informacji nie zostały spełnione lub wykazane,

6. art. 80 k.p.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych, skutkujący uznaniem na podstawie całokształtu materiału dowodowego, iż brak jest nowych okoliczności faktycznych bądź dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2005 r., które byłyby nieznane organowi i byłyby istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy wyszła na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna, istniejąca w dniu wydania decyzji, iż u skarżącego w dacie wydania decyzji występowało błędne rozpoznanie jednostki chorobowej.

Na poparcie skargi podniesiono, że pismem z dnia 7 lutego 2014 r. strona wniosła o przeprowadzenie dowodów z bezpośredniego badania skarżącego przez Powiatową Komisję Lekarską, jak również z wyniku badania genetycznego z dnia 3 marca 2013 r. wraz z opisem lek. med. R. M., a także z badania spirometrycznego z dnia 26 lutego 2013 r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. Powiatowa Komisja Lekarska dopuściła wnioski dowodowe dotyczące wyniku badania genetycznego oraz badania spirometrycznego jako istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, zaś wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z bezpośredniego badania, jako nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy, oddaliła.

Opisując dalszy tok postępowania wskazano, że kolejnym wnioskiem dowodowym z dnia 14 lutego 2018 r., ponowionym w dniu 20 marca 2018 r. (po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym) strona wystąpiła o przeprowadzenie bezpośredniego badania skarżącego, jak również o uzupełnienie materiału o przeprowadzenie niebudzących wątpliwości badań, polegających na testach skórnych, prowokacyjnych oraz rozkurczowych, jak również obserwacji klinicznej, pozwalających na jednoznaczną ocenę układu oddechowego skarżącego. Jednakże organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] marca 2005 r. w sprawie zdolności skarżącego do czynnej służby wojskowej. Mimo wielostronicowego uzasadnienia, orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej nie spełnia wymogów prawidłowego, merytorycznego orzeczenia. W treści uzasadnienia decyzji, organ odwoławczy dokonał szczegółowej charakterystyki przebiegu postępowania, sama natomiast prawidłowość zaskarżonej decyzji pierwszej instancji oceniona została przez Wojewódzką Komisję Lekarską w sposób zbyt ogólnikowy. Przyjęcie, że cyt. "po analizie akt sprawy oraz zarzutów przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia rozstrzygnięcia" narusza podstawowe zasady konstrukcji uzasadnienia faktycznego i prawnego orzeczenia wydanego w instancji odwoławczej. Ugruntowane stanowisko judykatury wskazuje bowiem, że ogólnikowe stwierdzenia o braku podstaw do uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji, związanego z brakiem naruszenia prawa materialnego i procesowego, nie czynią zadość wymaganiu uzasadnienia decyzji wynikającemu z treści art. 107 k.p.a. Podobne stanowisko wyrażane jest również w odniesieniu do obowiązku organu odwoławczego w zakresie ustosunkowania się w uzasadnieniu swojej decyzji do wszystkich żądań, wniosków i zarzutów strony, zwłaszcza zawartych w odwołaniu. Ustosunkowania się organu odwoławczego do zarzutów strony zawartych w odwołaniu niewątpliwie w zaskarżonym orzeczeniu zabrakło. Nie można bowiem uznać za ustosunkowanie się wskazanego przez organ zdawkowego stanowiska, że orzeczenie z 2005 r. zostało wydane na podstawie wiarygodnych dokumentów potwierdzających faktyczny stan zdrowia skarżącego.

Ustosunkowania się do zarzutów strony nie spełnia również wskazanie przez organ bezspornej okoliczności zapoznania się z aktami sprawy przez upoważnionego aplikanta adwokackiego. Organ I instancji zawiadamiając stronę pismem z dnia 15 marca 2018 r. o zebraniu w sprawie materiału dowodowego oraz możliwości zapoznania się z tym materiałem, zaniechał wskazania stronie przesłanek, które nie zostały na dzień wysłania zawiadomienia spełnione lub wykazane, co mogło skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W konsekwencji powyższego strona nie dysponowała wiedzą, w jaki sposób organ oceniał całość zebranego materiału dowodowego i czy w ocenie organu nie jest możliwe uzyskanie przez nią decyzji o żądanej treści. Strona, jedynie z dalece idącej ostrożności, po jej zawiadomieniu oraz zapoznaniu się z materiałami w sprawie, ponowiła swój wniosek dowodowy w zakresie przeprowadzenia bezpośredniego badania, jak również uzupełnienia materiału o przeprowadzenie badań oraz obserwacji klinicznej skarżącego. Skoro zatem organ I instancji nie wskazał w zawiadomieniu przesłanek, które nie zostały na dzień wysłania zawiadomienia spełnione lub wykazane, to wydanie decyzji nieuwzględniającej żądania strony nastąpiło z naruszeniem zarówno treści art. 79a § 1 K.p.a. jak również wbrew zasadzie działania organów administracji publicznej w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wynikającej z art. 8 § 1 K.p.a.

Również zdawkowego stwierdzenia organu odwoławczego, że dostarczanie dokumentów wytworzonych po dniu [...] marca 2005r. o stanie zdrowia jest bezzasadne (wobec uprzedniego wydania w 2005 r. orzeczenia na podstawie wiarygodnych dokumentów), nie można uznać za ustosunkowanie się do zarzutów skarżącego. Tego rodzaju stanowisko, bez jego szczegółowego odniesienia do stanu faktycznego i prawnego, jest niewystarczające. W tej formie nie przekonuje ono bowiem o trafności i zasadności zaniechania przez organ dalszego gromadzenia materiału dowodowego w sprawie.

Zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie konieczności przeprowadzenia badań specjalistycznych osoby skarżącego, uniemożliwiło w ocenie strony skarżacej potwierdzenie okoliczności, że w dacie wydania decyzji wobec niego w 2005 r. występowało błędne rozpoznanie jednostki chorobowej. Uzyskana opinia biegłego nie była w swej treści kategoryczna, pozostawała w wewnętrznej sprzeczności, a przede wszystkim zalecała przeprowadzenie dalszych badań skarżącego w postaci dłuższej obserwacji klinicznej, wykonania testów skórnych oraz prób prowokacyjnych i rozkurczowych celem jego oceny układu oddechowego. Zaniechanie podniesionych w opinii zaleceń, skutkowało wydaniem orzeczenia w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, pozbawiony ustaleń wskazanych przez biegłego jako istotnych i koniecznych. Zaniechanie skierowania na zalecaną przez biegłego obserwację i badania, jawi się jako rażące naruszenie zasady obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, określonego w treści art. 77 k.p.a.

Autor skargi podkreślił następnie, iż celem niniejszego postępowania nie jest ustalenie na podstawie dokumentacji z 2005 roku, czy Powiatowa Komisja Lekarska podjęła w tamtym czasie słuszną decyzję w zakresie zaliczenia skarżącego do kategorii D, a ustalenie, iż w dniu wydania decyzji ostatecznej skarżący nie chorował na astmę oskrzelową, która to choroba została u niego błędnie zdiagnozowana. Postępowanie wznowieniowe nie ma na celu ponownego zbadania decyzji pod kątem jej legalności w dacie wydania, lecz powinno być ono prowadzone w kierunku zbadania przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Wojewódzka Komisja Lekarska powinna tym samym zbadać, czy przedłożone przez stronę dowody (ujawniające okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji), uzupełnione o dalsze dowody zebrane w toku wznowionego postępowania, świadczą o wadliwości uprzednio zapadłej decyzji. Innymi słowy, organ powinien ustalić, czy dysponując materiałem uzyskanym w trakcie postępowania w 2005 r. oraz zgromadzonym w wyniku wznowienia postępowania organ mógłby wydać decyzję tożsamej treści, która byłaby zgodna z prawem. Zarówno Powiatowa Komisja Lekarska, jak i Wojewódzka Komisja Lekarska opierając się na niekompletnym materiale dowodowym uchybiły istocie postępowania wznowieniowego.

Powołując się na orzecznictwo oraz poglądy doktryny argumentowano, że istotne w sprawie jest również, że wszczęcie postępowania na podstawie art. 149 § 2 k.p.a. skutkuje powrotem sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania administracyjnego i wobec tego nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Wobec tego organ administracji publicznej, wydając nową decyzję, stosuje te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania. Tym samym bezpośrednie badanie skarżącego przez Komisję Lekarską wydaje się konieczne i niezbędne.

W skardze następnie podniesiono, że schorzenie stwierdzone u skarżącego w trakcie kwalifikacji wojskowej dnia [...] marca 2005 r., tj. astma oskrzelowa ze sporadycznymi zaostrzeniami o niewielkim nasileniu, nie musi obecnie skutkować zaliczeniem do kategorii D. Załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach nie przewiduje już schorzenia w postaci "astmy oskrzelowej ze sporadycznymi zaostrzeniami o niewielkim nasileniu" (dawny paragraf 35 pkt 5). Obecnie paragraf 35 pkt 6 wskazuje na podobne schorzenie tj. "astma oskrzelowa sporadyczna (epizodyczna)", które może skutkować zakwalifikowaniem do kategorii A bądź D.

Zdaniem strony skarżącej procedowanie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej, która nie dostrzegła uchybień organu I instancji i jednocześnie pominęła istotne dla rozstrzygnięcia sprawy wnioski złożone przez stronę, nastąpiło zatem z obrazą podstawowych zasad postępowania administracyjnego.

Biorąc powyższe pod uwagę, w opinii autora skargi, uchylenie obu decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wraz z zaleceniami przeprowadzenia stosownych badań skarżącego, a także zapewnienia jego bezpośredniego udziału w badaniu przez Komisję Lekarską, jest jak najbardziej uzasadnione i uprawnione.

Na marginesie polemizowano, że sugerowana przez organ odwoławczy procedura zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej, po nowelizacji ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu od dnia 1 stycznia 2017r., nie umożliwia skarżącemu zmiany kategorii D na kategorię A. Zgodnie bowiem z treścią art. 29 ust. 5 w/w ustawy skarżący może zostać skierowany do wojskowej komisji lekarskiej na swój wniosek wyłącznie w przypadku występowania uzupełnieniowych potrzeb sił zbrojnych. W odniesieniu do skarżącego, który ma status osoby przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem rezerwy (art. 29 ust. 1 pkt. 4 ustawy), potrzeby takie w odniesieniu do osób posiadających kategorię D, wystąpić mogą dopiero w sytuacji ogłoszenia mobilizacji. Tym samym, nowelizacja przepisu art. 29 ust. 3a w/w ustawy, nie umożliwia w praktyce kierowania do wojskowej komisji lekarskiej osób, wobec której wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D.

Abstrahując od powyższego podkreślono finalnie, że celem niniejszego postępowania jest ustalenie, iż w dniu wydania ostatecznej decyzji w 2005 r. skarżący nie chorował na astmę oskrzelową, która to choroba została u niego błędnie zdiagnozowana. Ewentualne inne, dopuszczalne procedury zmierzające do zmiany jego kwalifikacji zdolności do służby wojskowej, niepotwierdzające jednocześnie uprzedniej, błędnej kwalifikacji, pozostają poza zainteresowaniem skarżącego.

W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Ustosunkowując się do zarzutów skargi podkreślił, że wznowienie postępowania nie jest rodzajem dalszego, zwykłego i przysługującego w sprawie kolejnego odwołania od decyzji wydanej w 2005 r., zmierzającego do ustalenia stanu zdrowia skarżącego. Wydanie w ramach wznowienia decyzji o uchyleniu decyzji wydanej wcześniej i orzeczeniu co do istoty sprawy jest bowiem możliwe jedynie wówczas, gdy postępowanie wznowieniowe wykazałoby, że istotnie zaszła przesłanka do wznowienia postępowania, która rzutowała na treść wcześniej wydanego rozstrzygnięcia. Dopiero gdyby zaistniała przesłanka wznowienia, to postępowanie "otwiera się na nowo" i należałoby wydać nową decyzję w sprawie skarżącego. Zmiana wcześniej wydanej decyzji jest możliwa dopiero wówczas, gdy organ I instancji wydał decyzję nie wiedząc o istnieniu pewnych okoliczności łub dowodów, które jednak istniały w chwili wydania decyzji. Stąd zarówno w uzasadnieniu decyzji I instancji, jak i decyzji organu odwoławczego zawarto podkreślenie, że w rozpoznawanej sprawie Powiatowa Komisja Lekarska wydając orzeczenie z dnia [...] marca 2005 r. rozpatrzyła sprawę w oparciu o pełną dokumentację medyczną przedłożoną przez stronę (łącznie z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności nr [...]). Dokumentacja ta była kompletna i jednoznacznie wskazywała na prawidłowość wydanego orzeczenia. W związku z powyższym dostarczanie obecnie przez skarżącego dokumentów wytworzonych po dniu [...] marca 2005 r. o stanie zdrowia jest bezzasadne. W postępowaniu wznowieniowym mają znaczenie jedynie okoliczności i dowody które istniały, a które nie znane były organowi administracji, a takich skarżący nie przedstawił. Nie jest w nim natomiast dopuszczalna nowa ocena dowodów zebranych we wcześniejszym postępowaniu, do czego w sposób sprzeczny z treścią art. 145 § 1 pkt 5 zmierzają wnioski i zarzuty skarżącego. Podstawą wznowienia postępowania nie może być również inna (nawet błędna jak uważa skarżący) wykładnia przepisów prawnych, gdyż nie jest to ani okoliczność faktyczna ani nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Podobnie jak dokonanie błędnej (zdaniem skarżącego) oceny stanu faktycznego sprawy pod względem prawnym, tym bardziej nie uzasadniają wznowienia postępowania nowe okoliczności faktyczne, które zaistniały już po wydaniu decyzji.

W ocenie organu w niniejszej sprawie nie zachodzą zatem przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Chybione jest również według organu stwierdzenie, że strona nie była informowana o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie, bowiem w aktach sprawy znajduje się informacja że przedstawiciel Kancelarii Adwokackiej w dniu 20 marca 2018 r. zapoznał się z dokumentacją sprawy na podstawie zawiadomienia z dnia 15 marca 2018r. kierowanego do Kancelarii Adwokackiej (potwierdzenie odbioru zawiadomienia 15 marzec 2018 r.) o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie. Po skutecznym zawiadomieniu i zapoznaniu się z materiałami w sprawie, pełnomocnik ponowił wniosek dowodowy w zakresie przeprowadzenia bezpośredniego badania, jak również uzupełnienia materiału o przeprowadzenie badań i obserwacji klinicznej skarżącego. Jednakże komisje lekarskie nie są organami stwierdzającymi, czy osoba podlegająca kwalifikacji jest zdrowa, czy też chora. Zadaniem tych organów jest określenie, czy osoba jest zdolna do odbycia zasadniczej służby wojskowej czy też nie. Dlatego też przedstawione przez skarżącego dokumenty lekarskie w 2005 r. Powiatowej Komisji Lekarskiej jednoznacznie określiły, że nie może on odbyć zasadniczej służby wojskowej i na tej podstawie została orzeczona kategoria "D" zdolności do czynnej służby wojskowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz.1302; zwanej dalej "p.p.s.a."), w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się zatem wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 p.p.s.a. Rozstrzygając daną sprawę sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a., przy czym sąd administracyjny przy ocenie legalności aktu administracyjnego nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony i czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla niej względnie, czy narusza zasady współżycia społecznego.

W kontekście takich przesłanek kontroli sądowej legalności zaskarżonego aktu, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzję tę wydano bez naruszenia prawa. Na tle także przepisu art. 153 p.p.s.a. statuującego zasadę związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeśli uprzednio zapadł w sprawie, organy ustrzegły się tym razem uchybień procesowych dostrzeżonych w wyrokach WSA we Wrocławiu z 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 525/16 oraz z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. IV SA/Wr 698/14.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja podjęta w ramach wznowienia postępowania, odmawiająca, na mocy art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., uchylenia decyzji ostatecznej z [...] marca 2005 roku w przedmiocie przypisania skarżącego do kategorii D czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, co oznacza niezdolność skarżącego do tej służby – z powodu stwierdzenia astmy oskrzelowej ze sporadycznymi zaostrzeniami o niewielkim nasileniu.

Należy podnieść, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją, ale tylko w wypadku, gdy postępowanie przed organem administracyjnym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania bowiem jest nadzwyczajnym trybem postępowania i nie ma na celu zastąpienia trybu odwoławczego, gdyż jedną z podstawowych zasad postępowania jest zasada trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k.p.a.), która doznaje odstępstwa tylko w sytuacjach wyjątkowych, gdy decyzja jest obarczona kwalifikowanymi wadami prawnymi. Przedmiotem postępowania o wznowienie w rozpatrywanej sprawie nie jest zatem, jak zdaje się wywodzić strona skarżąca w skardze, ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej przejawach, lecz zbadanie jej poprzez pryzmat, czy zaistniały wyjątkowe okoliczności wyliczone w art. 145 § 1 k.p.a. – i to wyłącznie określone w pkt 5, albowiem taką podstawę wznowienia podał skarżący we wniosku.

Przesłanki wznowienia służą tylko usunięciu ewentualnych wad przeprowadzonego przez ten organ postępowania administracyjnego (jakie ściśle wymieniają art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. k.p.a.), w wyniku którego została wydana ostateczna decyzja. Nie zachodzi zatem jakakolwiek możliwość wznowienia postępowania z innych powodów, przy czym postępowanie tu prowadzone składa się z etapów, z których każdy warunkuje kolejny. A mianowicie, otwarcie postępowania w sprawie wznowienia następuje w formie postanowienia będącego wyłącznie aktem procesowym wskazującym wyłącznie formalnie na przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania i w tym zakresie, jeżeli o wznowienie postępowanie wystąpiła strona, sprawdza się, czy we wniosku wskazano na którąś z podstaw wznowieniowych określonych enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a., czy zachowano ustawowy termin do złożenia wniosku, co oznacza badanie dopuszczalności tego postępowania. Postanowienie to dopiero zatem stanowi podstawę do prowadzenia postępowania wznowieniowego o charakterze rozpoznawczym – najpierw wszakże co do przyczyn wznowienia, czyli organ musi koniecznie w pierwszym rzędzie ustalić, czy faktycznie (a nie tylko z tej racji, że strona postępowania się na to powołuje we wniosku) istnieją podstawy wznowienia postępowania, a dopiero po pozytywnym ustaleniu, że przesłanki owe zachodzą – organ przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej. Wynika to wprost z brzmienia art. 149 § 2 k.p.a., zgodnie z którym postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Wyrażając ową myśl inaczej - najpierw trzeba ustalić, czy w poprzednim postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną wystąpiły rzeczywiste kwalifikowane wady postępowania, następnie je usunąć w razie ich wystąpienia. Jeżeli chodzi o wadę z art. 145 § 1 pkt 5 – przykładowo poprzez dopuszczenie w poczet materiału dowodowego "nowych" dowodów w rozumieniu tego przepisu, tzn. istniejących w dniu wydania ostatecznej decyzji, ale nieznanych wówczas organowi, a w rezultacie – dokonać oceny tak uzupełnionego materiału dowodowego na nowo w sprawie, która wcześniej była rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Zgodnie bowiem z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej (...) po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Jeśli jednak po wznowienia postępowaniu (postanowieniem) okaże się, że powoływane we wniosku przez stronę podstawy (przyczyny) wznowienia faktycznie nie zaistniały, to nie dochodzi do ponownego rozpoznania sprawy na nowo co do jej istoty. Jak już bowiem powiedziano – trzeba najpierw stwierdzić istnienie wady kwalifikowanej o charakterze procesowym, spośród tych, o jakich mowa w art. 145 § 1 k.p.a. i w takim przypadku zastosowanie znajduje przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., według którego po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 organ wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b.

Pozostając zatem na gruncie normy art. 151 § 1 k.p.a. - punkt 1 tego przepisu (w odróżnieniu od uregulowania zawartego w punkcie 2 komentowanego przepisu) wyklucza rozpoznawanie sprawy co do jej istoty na nowo, co wynika z celu i uwarunkowań stosowania instytucji wznowienia postępowania, jak wyżej omówiono.

Organ pierwszej instancji podjął decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem nie dopatrzył się właśnie istnienia kwalifikowanej wady procesowej, na jaką wskazywał skarżący we wniosku, to jest zamieszczonej w pkt 5 § 1 art. 145 k.p.a. Stanowisko to zostało podtrzymane w rozstrzygnięciu odwoławczym. W ocenie Sądu ustalenia poczynione przez organy obu instancji w tej materii są prawidłowe i nie mogło dojść do wzruszenia decyzji ostatecznej, gdyż w wyniku wznowienia postępowania skarżący nie wykazał, że zaistniała przesłanka takiego wznowienia opisana w pkt 5 § 1 art. 145 k.p.a.

Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Komentowane unormowanie procesowe uzależnia zatem uchylenie decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania od następujących warunków: okoliczności faktyczne lub dowody, na które powołuje się skarżący, muszą być nowe (1), muszą one wyjść na jaw (2), nie mogły być znane organowi w dniu wydania decyzji (3), mimo że w tym dniu istniały (4), muszą to być okoliczności lub dowody, które są dla sprawy istotne (5).

Tylko łączne spełnienie wszystkich tych przesłanek nakłada na organ obowiązek uchylenia decyzji ostatecznej i orzeczenia co do istoty sprawy.

Nowe okoliczności faktyczne i dowody, to takie, które zostały nowo odkryte w sprawie i nie były znane organowi w chwili orzekania, przy czym "nowość jest tu utożsamiana z następczym odkryciem lub zgłoszeniem przez stronę, nie zaś z następczym zaistnieniem" (vide pkt 14 komentarza do art. 145 § 1 k.p.a. w: Knysiak-Molczyk Hanna (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, WK 2015 , LEX). Nie powinno budzić wątpliwości, że przez "nową okoliczność istotną" dla sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Wolą ustawodawcy jest, aby były to nowe dowody lub nowe okoliczności faktyczne istniejące, ale nie znane organowi w dacie podejmowania ostatecznej decyzji, a nie dowody lub okoliczności powstałe po wydaniu decyzji. Jeżeli natomiast okoliczności te i dowody powstały po dacie wydania ostatecznej decyzji, nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia, lecz będą stanowić podstawę wszczęcia postępowania w nowej sprawie (por. G. Łaszczyca [w:] Komentarz, 2010, t. 2, s. 282 , wyrok WSA w Opolu z 18.09.2012 r., II SA/Op 297/12, LEX nr 1222390; wyrok NSA z dnia 16 listopada 2010 r., II GSK 985/09, LEX nr 746381). Wznowienie postępowania na podstawie okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji.

W kontekście podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. strona powinna przy inicjowaniu na swój wniosek postępowania wznowieniowego te nowe dowody przedstawić lub wykazać istnienie nowych okoliczności faktycznych, a nie domagać się by organ sam rozpoczął dopiero proces ich gromadzenia celem wykazania istnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W realiach rozpoznawanej sprawy nie chodzi zatem o to by organ na wykazanie spełnienia przesłanek wznowieniowych dopuszczał nowy dowód w postaci np. skierowania skarżącego na przyszłą obserwację kliniczną. Istnienie nowych okoliczności faktycznych lub dowodów oraz wiedzę o nich ocenia się według stanu na dzień wydania dotychczasowej decyzji ostatecznej, ponadto przez nową okoliczność lub dowód pojmuje się takie, które mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, czyli, że w sprawie zapadłaby inna decyzja niż została wydana. Tymczasem skarżący nie zaoferował dowodów, które by istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej. Przeciwnie, zostały one sporządzone po wielu latach latach (2011 r., 2013 r.). A niezależnie od tego, skarżący domaga się dopiero przeprowadzenia zupełnie innych jeszcze dodatkowych dowodów na okoliczność, że w 2005 roku Komisja Lekarska dokonała błędnego rozpoznania opisanego schorzenia, gdyż, jak teraz utrzymuje, nie chorował na astmę oskrzelową.

W takich jednak przypadkach zupełnie odpada przesłanka "nowych dowodów" w ujęciu komentowanej podstawy wznowieniowej. Nie jest bowiem ona w oczywisty sposób spełniona. Można jedynie rozpatrywać wniosek skarżącego w kontekście istnienia "nowych okoliczności faktycznych" co też organy i uczyniły. Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu, ponadto omawiany przepis pkt 5 § 1 art. 145 k.p.a. operuje alternatywą "lub", co oznacza, że w postępowaniu wznowionym może zaistnieć tylko nowa okoliczność faktyczna uprzednio istniejąca, a nieznana organowi. Wystarczające jest zatem ujawnienie się albo nowej okoliczności faktycznej albo nowego dowodu, które spełniają - każde z nich z osobna - pozostałe przesłanki wznowienia. W doktrynie i judykaturze wyraża się słuszny pogląd, że jeżeli więc nawet dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, lecz został sporządzony w terminie późniejszym, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność faktyczna mogła istnieć w dniu wydania decyzji i może uzasadniać wznowienie postępowania.

W rozpoznawanej sprawie tak pojmowana nowa okoliczność faktyczna nie ujawniła się. Dowody przedłożone przez stronę skarżącą (zaświadczenia lekarskie i wyniki badań z 2011 r. i 2013 r.) mające wykazać istnienie takiej okoliczności na podstawie później powstałych dowodów pochodzą z odstępu wielu lat (6-8) od daty pierwotnej diagnozy, a zatem zostały sporządzone na okoliczność stanu zdrowia skarżącego w dacie ich wykonania, a nie na dzień wydania dotychczasowej decyzji ostatecznej i nie stanowią, jak trafnie przyjęły organy, dowodu na okoliczność faktyczną popełnienia błędnego rozpoznania schorzenia skarżącego w dacie podjęcia decyzji ostatecznej w 2005 roku. Organ niemniej wykonał czynności wyjaśniające i wszystkie materiały, łącznie z przedłożonymi przez skarżącego, zostały pod kątem ewentualnie błędnego rozpoznania w 2005 r. jednostki chorobowej, ocenione przez lekarza o specjalności z zakresu chorób płuc, który wydał opinię zawierającą ocenę dokumentacji medycznej, będącej przedmiotem ustaleń organu pierwszej instancji w dniu dnia [...] marca 2005 r. Opinia ta, wbrew twierdzeniom skargi, nie potwierdziła przekonania strony skarżącej, że wynika z niej fakt, iż skarżący nie cierpiał w 2005 roku na astmę oskrzelową. Przeciwnie, w opinii tej wprost stwierdzono na podstawie dokumentacji medycznej, w tym opinii lekarza specjalisty chorób płuc z dnia 25 lutego 2004 r. oraz testów skórnych "Prick" na alergeny wziewne, że orzekająca w 2005 roku komisja lekarska podjęła właściwą decyzję w przedmiocie rozpoznania atopowej astmy oskrzelowej.

Notabene, godzi się podkreślić, że na tle wykładni art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. chodzi o stan, gdy organ uprzednio orzekający nie znał wówczas istniejącego, danego faktu (konkretnej okoliczności faktycznej), a nie o przypadek, gdy na podstawie posiadanego materiału dowodowego dokonał takiej a nie innej oceny stanu faktycznego. Błędna ocena stanu faktycznego nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania, gdyż nie mieści w zakresie przedmiotowym art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Również zmiany stanu faktycznego powstałe po wydaniu dotychczasowej decyzji ostatecznej nie stanowią przesłanki wznowienia postępowania w oparciu o podstawę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Tymczasem z lektury akt administracyjnych wynika, jak trafnie zaakcentowano w zaskarżonej decyzji, że organ pierwszej instancji orzekając o niezdolności skarżącego do służby wojskowej dysponował kompletnym materiałem dowodowym w dacie wydania dotychczasowej decyzji ostatecznej w 2005 roku (wywiad lekarski, dokumentacja lekarska, własne badanie lekarskie, dodatkowe badania specjalistyczne) i opierał się również na dokumencie urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. jakim jest orzeczenie z dnia [...] lutego 2005 r. Komisji ds. Orzekania o Niepełnosprawności (które skarżący przedłożył Powiatowej Komisji Lekarskiej), orzekające na wniosek skarżącego o zaliczeniu go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem, że niepełnosprawność istnieje od dzieciństwa, jako symbol przyczyny niepełnosprawności podające 07-S ("choroby układu oddechowego i krążenia") równocześnie stwierdzające, że przeciwwskazana jest ciężka praca fizyczna, w zapyleniu i narażeniu na uczulające alergeny. Zarzuty skargi zatem, że były luki w materiale dowodowym są nieuprawnione.

Trzeba zauważyć nadto, że w skardze podniesiono okoliczność zmiany stanu prawnego. W dacie bowiem orzekania przez organ w sprawie w zwykłym postępowaniu (w 2005 r.) organ rozpatrywał sprawę kwalifikacji do służby wojskowej między innymi na mocy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595). W załączniku nr 2 do tego aktu stwierdzona wówczas jednostka chorobowa u skarżącego – ujęta była w § 35.5 w Rozdziale IX "Układ oddechowy" jako "astma oskrzelowa ze sporadycznymi zaostrzeniami o niewielkim nasileniu" i skutkowała przypisaniem do kategorii D oraz orzeczeniem niezdolności do służby czynnej. Aktualnie obowiązujący akt prawny – rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. (Dz. U. Dz.U. z 2018 r. poz.258) w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach w załączniku nr 2 w Rozdziale IX "Układ oddechowy" w § 35 różnicuje przypadki astmy, a w tym wykazana jest (w pkt 6) "astma oskrzelowa sporadyczna (epizodyczna)" z możliwością zaliczenia jej do kategorii A albo D, a tym samym z możliwością, zależnie od przypisanej kategorii – uznania zdolności do czynnej służby wojskowej.

Na tym tle konieczne jest jednakże podkreślenie, że zmiana stanu prawnego nie mieści się w kategorii podstawy wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., dotyczy bowiem sfery prawa, a nie faktów, do czego odnosi się powołany przepis. Zmiana stanu prawnego nie jest ani nowym dowodem, ani nową okolicznością faktyczną, a tym samym nie stanowi podstawy wznowienia postępowania.

W całokształcie sprawy nie można zatem stwierdzić, że wówczas prowadzone postępowanie było obarczone wadą kwalifikowaną. W konsekwencji sprawa nie nadawała się do kolejnego etapu – to jest przeprowadzenia rozpoznania jej na nowo co do istoty i przeprowadzania nowych badań, w tym klinicznych, co do stanu zdrowia skarżącego celem kwalifikacji do służby wojskowej. Zasadnie więc organy oparły rozstrzygnięcie na podstawi art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

W świetle powyższych wywodów Sąd nie dopatrzył się naruszenia norm art. 149 § 2, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienia obu decyzji w dostatecznym stopniu spełniają wymogi art. 107 § 3 k.p.a., przede wszystkim jasno artykułując, że organy nie dopatrzyły się spełnienia przesłanek wznowieniowych z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., o czym mowa dobitnie w decyzji organu II instancji. Argumentacja zawarta w nich wskazuje z jakich przyczyn to nastąpiło. Uchybienia zresztą procesowe musiałyby mieć istotny charakter w tym znaczeniu, że mogłyby mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Takowych zaś naruszeń Sąd nie stwierdził.

W zakresie zarzutu uchybienia normie art. 79a § 1 k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony, trzeba zaakcentować, że intencją ustawodawcy przy wprowadzeniu takiego rozwiązania prawnego (vide uzasadnienie projektu ustawy z 7.04.2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, VIII kadencja, druk sejmowy nr 1183, s. 28) było "zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów – nie korzysta z takiej możliwości. W tych przypadkach strona będzie zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego. W tym kontekście niewystarczające jest informowanie strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań" .

Jakkolwiek przyznać trzeba, że organy nie wskazały przesłanek "zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane", wszakże nie mogło mieć takie uchybienie art. 79a § 1 k.p.a. wpływu na wynik rozpatrywanej sprawy z uwagi na jej materię, jak omówiono wyżej. Nie sformułowano zresztą w skardze, w jakiej postaci konkretnie mogłoby się takie naruszenie przejawić jeśli chodzi o sferę "dodatkowych dowodów". Zważyć przy tym należy, że żądania strony skarżącej niezmiennie oscylowały podczas trwającego postępowania wokół tych samych wniosków dowodowych, które ponowiono także po zapoznaniu się z materiałami i dowodami w sprawie, a dopuszczenie przeprowadzenia tych dowodów (wykonania nowych badań, testów, obserwacji w warunkach klinicznych), jak wyżej zostało omówione - było niezasadne zarówno w świetle wykładni art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jak i okoliczności sprawy.

Reasumując, kontrolowana decyzja nie narusza prawa w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik, a tylko wówczas Sąd byłby zobowiązany do jej uchylenia. W rezultacie bowiem ustalenie przez organ braku wystąpienia przesłanki wznowieniowej wskazanej we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Powiatowej Komisji Lekarskiej znajduje oparcie w zgromadzonym materiale, a tym samym powinno skutkować odmową uchylenia tej decyzji.

Sąd nie odniósł się merytorycznie do argumentacji skargi w aspekcie wpływu obecnego stanu zdrowia skarżącego na kwestię przydatności w aktualnym stanie prawnym do czynnej służby wojskowej, gdyż zagadnienie to - nie stanowiąc elementu przedmiotowego rozpatrywanej sprawy - nie jest objęte kontrolowanym przez Sąd rozstrzygnięciem.

W tym stanie rzeczy Sąd, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.