Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 604/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
658
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  nie miała charakteru rażącego
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1,  art. 217 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 par. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi K. F. na przewlekłe prowadzenie przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. o wydanie zaświadczenia 1) stwierdza, że Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 2) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) oddala skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2017 r. (data wpływu do organu: [...] czerwca 2017 r.) K. F. zwrócił się do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z wnioskiem o wydanie zaświadczenia za okres od dnia [...] listopada 2009 r. do dnia [...] maja 2012 r. będącego podstawą przyznania prawa do podwyższenia emerytury z tytułu spełnienia przesłanek wymienionych w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. poz. 734 ze zm.).

Wobec niemożności potwierdzenia pełnienia przez wnioskodawcę służby w warunkach uzasadniających nabycie uprawnień do podwyższenia emerytury w dostępnych dokumentach, w tym aktach osobowych, w dniu [...] czerwca 2017 r. (nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r.) organ wystąpił z wnioskiem do Naczelnika Wydziału Zabezpieczenia Działań o potwierdzenie zaistnienia okoliczności wskazanych w § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia.

Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. (nr [...]) organ poinformował wnioskodawcę, że w związku z ww. zapytaniem skierowanym do Naczelnika Wydziału Zabezpieczenia Działań, zgodnie z art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej: "k.p.a.", wniosek zostanie rozpatrzony niezwłocznie po uzyskaniu przez organ niezbędnych do rozpatrzenia sprawy dokumentów, tj. do dnia [...] lipca 2017 r. Wnioskodawca został również poinformowany o uprawnieniach wynikających z art. 37 k.p.a.

Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Naczelnik Wydziału Kadr i Szkolenia [...]OSG został poinformowany, że dokumentacja Wydziału Zabezpieczenia Działań, która zawierała informację w sprawie pełnienia służby przez por. rez. K. F. w latach 2009 - 2013, została przekazana do Archiwum Zakładowego Straży Granicznej.

W związku z powyższym Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej pismem z dnia [...] lipca 2017 r. (nr [...]) polecił Naczelnikowi Wydziału Zabezpieczenia Działań przeprowadzenie analizy dokumentacji Wydziału przekazanej do Archiwum Zakładowego SG za numerami spisów wskazanych w piśmie fax [...] z dnia [...] lipca 2017 r.

Następnie, pismem z dnia [...] lipca 2017 r. (nr [...]) skarżący został poinformowany o konieczności przeprowadzenia analizy dużej ilości spraw, co miało skutkować rozpatrzeniem sprawy do dnia [...] września 2017 r. Jednocześnie skarżący został pouczony o możliwości wniesienia ponaglenia zgodnie z art. 37 k.p.a.

W dniu [...] sierpnia 2017 r. Naczelnik Wydziału Zabezpieczenia Działań pismem nr [...] poinformował organ, że przeanalizowano dokumentację służbową Wydziału znajdującą się w Archiwum Zakładowym SG - spis akt o sygnaturach [...]. Stwierdzono, że z analizowanych dokumentów nie wynika, aby por. rez. K. F. we wnioskowanym okresie, w trakcie pełnienia służby w Wydziale Zabezpieczenia Działań wykonywał zadania w szczególnych warunkach uzasadniających nabycie uprawnień do podwyższenia emerytury na podstawie § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia. Wskazał również, że pozostałe spisy akt przekazanych do Archiwum, wymienione w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r., zostały już zniszczone ze względu na okres przechowywania.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r K. F. złożył do Komendanta Głównego Straży Granicznej ponaglenie w sprawie wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r.

Pismem z dnia [...]sierpnia 2017 r. ([...]), uwzględniając art. 10 k.p.a., organ poinformował wnioskodawcę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej odmówił K. F. wydania zaświadczenia stwierdzającego pełnienie służby od dnia [...] listopada 2009 r. do dnia [...] maja 2012 r. w szczególnych warunkach uzasadniających nabycie uprawnień do podwyższenia emerytury.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2017 r. Komendant Główny Straży Granicznej, powołując w podstawie prawnej art. 37 § 6 k.p.a., stwierdził, że Komendant [...] Oddziału SG nie dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania.

Pismem z dnia [...] października 2017 r. K. F. z złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta [...] Oddziału SG wnosząc o:

1) zobowiązanie ww. organu do wskazania i ukarania osób winnych niezałatwieniu sprawy w terminie;

2) wymierzenie organowi grzywny w pełnej wysokości,

3) w przypadku uwzględnienia skargi orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

4) zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 35 § 3, art. 8 i art. 12 k.p.a. poprzez niewydanie w sprawie rozstrzygnięcia w ustawowym terminie. Opisując przebieg postępowania oraz przerwy w podejmowaniu poszczególnych czynności procesowych skarżący wskazał, iż okres urlopowy nie może być wytłumaczeniem bezczynności organu, gdyż w zhierarchizowanej formacji jaką jest Straż Graniczna, funkcjonariusza przebywającego na urlopie wypoczynkowym zastępuje inny funkcjonariusz, bądź jego przełożony.

W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wskazał, iż organ wydał postanowienie w zakresie żądanego przez skarżącego zaświadczenia, dlatego też nie można uznać, że pozostaje w stanie bezczynności.

Zdaniem organu, nie można również mówić o przewlekłym prowadzeniu postępowania ze względu na szczególny charakter sprawy. Złożony przez skarżącego wniosek skutkował koniecznością podjęcia szeregu czasochłonnych czynności, polegających na ustaleniu i odnalezieniu dokumentacji mogącej zawierać informacje stanowiące podstawę do wydania żądanego zaświadczenia, a następnie dokonaniu jej szczegółowej analizy. W toku postępowania zaistniała również konieczność dokonania weryfikacji dokumentacji znajdującej się do dyspozycji Wydziału Zabezpieczenia Działań [...]OSG. Wyniki ustaleń dokonanych w tym Wydziale stanowiły zaś podstawę do analizy wyodrębnionych dokumentów znajdujących się w Archiwum Zakładowym Oddziału.

Zatem postępowanie, choć długotrwałe, miało na celu weryfikację wszelkich dostępnych organowi źródeł informacji, w których potencjalnie mogły znajdować się dane stanowiące podstawę do wydania żądanego zaświadczenia. Takie postępowanie wskazuje na rzeczowe i profesjonalne podejście organu do złożonego wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, tj. w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi wniósł ponaglenie w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a.

W niniejszej sprawie została spełniona ww. przesłanka formalnoprawna wniesienia skargi. Skarżący wyczerpał bowiem tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a., bowiem pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. wniósł ponaglenie do Komendanta Głównego Straży Granicznej.

Przedmiotem skargi do Sądu K. F. uczynił "bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej" w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd w składzie orzekającym, że zarzucenie w jednym piśmie bezczynności oraz przewlekłości postępowania nie powinno być traktowane jako skumulowanie dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność działania organu w tej samej sprawie administracyjnej. W takim przypadku objęcie jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną, w której sąd ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć spór o legalność braku wydania aktu lub niezałatwienia sprawy w terminie. Pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być tylko jedna decyzja lub inny akt, którego legalność badana jest przez sąd administracyjny. Przedmiotem postępowania w sprawie ze skargi na "bezczynność" oraz "przewlekłe prowadzenie postępowania" jest zasadniczo ustalenie, czy zachodzi potrzeba zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia określonej czynności. W obu przypadkach sąd administracyjny dysponuje tymi samymi środkami prawnymi, a ich zastosowanie jest obowiązkowe w razie stwierdzenia jakiejkolwiek postaci niesprawnego funkcjonowania organu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i wniosków oraz powołanej podstawy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012r., sygn. akt II OSK 709/12; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 2225/14; publ. CBOSA).

W sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, to sąd administracyjny, na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania, ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; z dnia 4 września 2015 r., sygn. akt II OZ 753/15; publ. j.w.).

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając powyższe okoliczności Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wniesienia skargi.

Z kolei pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasowych bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne, polegające na wykonywaniu czynności w dużych odstępach czasu, dekoncentrowaniu czynności zamiast ich koncentrowaniu w czasie, mnożeniu czynności ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki NSA: z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12, z dnia 21 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2808/14; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; publ. j.w.).

Mając na uwadze powyższe przyjąć należy, że ocenie Sądu w niniejszej sprawie podlega zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w sprawie o wydanie zaświadczenia stwierdzającego pełnienie przez skarżącego służby od dnia [...] listopada 2009 r. do dnia [...] maja 2012 r. w szczególnych warunkach uzasadniających nabycie uprawnień do podwyższenia emerytury. Nie można bowiem mówić o bezczynności organu w dacie wniesienia skargi do Sądu, tj. w dniu [...] października 2017 r., w sytuacji, gdy organ w dniu [...] września 2017 r. wydał postanowienie nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści. Skoro organ załatwił sprawę poprzez wydanie ww. postanowienia, nie mógł pozostawać w stanie bezczynności w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia.

Zdaniem Sądu uprawnione jest stanowisko, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie. Wszak od daty złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia, tj. od dnia [...] czerwca 2017 r., do dnia wydania ww. postanowienia organu w sprawie odmowy wydania zaświadczenia, tj. do dnia [...] września 2017 r. upłynęły niemal cztery miesiące, co w świetle art. 217 § 3 k.p.a. stanowi istotne przekroczenie ustawowego terminu. Zgodnie bowiem z treścią ww. przepisu, zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni.

Zgodzić należy się z organem, że w przypadku materii objętej wnioskiem skarżącego niezbędne było zbadanie wszelkiej dostępnej dokumentacji, która mogłaby potwierdzać pełnienie przez skarżącego służby w szczególnych warunkach uzasadniających nabycie uprawnień do podwyższenia emerytury. Z tego względu zasadne było wystąpienie do Wydziału Zabezpieczenia Działań (a przez tę komórkę do Archiwum Zakładowego) w celu analizy stosownych dokumentów. Nie mniej jednak organ podejmował poszczególne czynności w dużych odstępach czasu, w sposób opieszały i nieefektywny, z naruszeniem zasady szybkości postępowania.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] czerwca 2017 r. Wydział Kadr i Szkolenia [...]OSG wystąpił z wnioskiem do Naczelnika Wydziału Zabezpieczenia Działań o potwierdzenie pełnienia przez skarżącego służby w szczególnych warunkach uzasadniających nabycie uprawnień do podwyższenia emerytury, jednak nie zakreślił żadnego terminu do udzielenia odpowiedzi. Wydział Zabezpieczenia Działań [...]OSG udzielił odpowiedzi na ww. pismo dopiero w dniu [...] lipca 2017 r. informując jedynie, że stosowna dokumentacja dotycząca pełnienia służby przez skarżącego została przekazana do Archiwum Zakładowego. Następnie, pomimo iż merytoryczna informacja z Wydziału Zabezpieczenia Działań dotycząca charakteru służby skarżącego wpłynęła do Wydziału Kadr i Szkolenia w dniu [...] sierpnia 2017 r. (a więc już po 9 dniach od polecenia przeanalizowania dokumentacji archiwalnej pismem z dnia [...] lipca 2017r.), organ dopiero w dniu [...] sierpnia 2017 r. wystosował do skarżącego informację o zakończeniu postępowania oraz o uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a., a postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści wydał dopiero w dniu [...] września 2017 r. Zauważyć przy tym należy, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia, uregulowane w sposób odrębny w Dziale VII Kodeksu postępowania administracyjnego, ma charakter uproszczony. Nie mają tu zatem zastosowania przepisy art. 10 k.p.a., określające prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu oraz obowiązki organu w zakresie umożliwienia wypowiedzenia się stronie co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Stąd ww. czynność procesowa, w istocie zbędna, znacznie wydłużyła termin załatwienia sprawy.

Organ wprawdzie dwukrotnie informował skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz o przyczynach takiego stanu rzeczy (pisma: z dnia [...] lipca 2017 r. oraz z dnia [...] lipca 2017 r.), jednak o ile w pierwszym z ww. pism wskazał, iż wniosek zostanie załatwiony do dnia [...] lipca 2017 r., to w drugim z nich termin ten przedłużył aż do dnia [...] września 2017 r. nie podając w istocie w sposób przekonujący jaka jest przyczyna załatwienia sprawy w tak odległym czasie.

Raz jeszcze należy podkreślić, że art. 217 § 3 k.p.a. przewiduje 7-dniowy termin załatwienia wniosku o wydanie zaświadczenia i o ile w niniejszej sprawie niezbędne było przeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego stosownie do art. 218 § 2 k.p.a., o tyle było ono prowadzone w sposób opieszały, nieefektywny, a w konsekwencji przewlekły.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że Nadwiślański Komendant Straży Granicznej dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie Sąd nie uznał, aby przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA).

W okolicznościach niniejszej sprawy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie ma postaci kwalifikowanej. Od daty wpływu wniosku o wydanie zaświadczenia do daty wydania postanowienia w sprawie odmowy wydania zaświadczenia upłynęło wprawdzie blisko cztery miesiące, jednak było to - w pewnym stopniu - usprawiedliwione potrzebą przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a. Przekroczenie terminu z art. 217 § 3 k.p.a., które niewątpliwie miało miejsce, nie nosi cechy ciężkiego (rażącego) naruszenia prawa.

Z tych przyczyn Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, określony w ww. przepisie środek dyscyplinujący powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, bowiem - jak już wyżej wskazano - organ w dniu [...] września 2017 r. wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści. Zatem skarga w tym zakresie podlegała oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a.

Sąd nie uwzględnił również wniosku skarżącego o zobowiązanie organu do wskazania i ukarania osób winnych niezałatwieniu sprawy w terminie i tym zakresie skargę oddalił, bowiem kwestia ta wykracza poza kompetencje sądu administracyjnego określone ustawą p.p.s.a.

Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. - jak w punkcie 3 sentencji.