Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1232/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1,  art. 1 ust. 1,  art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 11 ust. 4
journal: Dz.U. 2003 nr 153 poz 1503
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Andrzej Góraj, Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżącego W. Z. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2016 r. W. Z. zwrócił się do Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej również jako: "GIF") o udostępnienie w trybie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.", "pełnej treści decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...] , w szczególności z uwzględnieniem takich danych jak nazwa Spółki będącej adresatem ww. decyzji, nazwy produktów leczniczych i wyrobów medycznych oraz nazwy programów".

Wnioskodawca wniósł o przesłanie ww. decyzji pocztą elektroniczną na podany adres e-mail.

Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] , powołując w podstawie prawnej art. 16 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., Główny Inspektor Farmaceutyczny odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że będąca przedmiotem wniosku decyzja z dnia [...] lipca 2013 r. sygn. [...] , uchyla decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego i umarza postępowanie w pierwszej instancji w całości. Zakres merytoryczny decyzji dotyczył zakazu, o którym mowa w art. 49 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. Nr 122, poz. 696 ze zm.). Treść decyzji została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego po poddaniu jej anonimizacji. Zanonimizowano dane stanowiące - w ocenie organu - tajemnicę przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., tj.: dane dotyczące firmy Spółki będącej stroną postępowania prowadzonego przez organ, dane osobowe pełnomocników Spółki, wysokość zindywidualizowanej kary pieniężnej, nazwy produktów będących przedmiotem obrotu oraz szczegóły dotyczące organizacji prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę. Udostępniony dokument nie został pozbawiony żadnych innych cech oprócz ww. danych, zawiera bowiem stanowisko organu oraz opis przedmiotu postępowania.

Organ wskazał, że tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), dalej: "u.z.n.k." i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Zgodnie z art. 11 u.z.n.k., stanowiącej lex specialis wobec ustawy o dostępie do informacji publicznej, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Tajemnica przedsiębiorstwa stanowi niematerialny składnik tego przedsiębiorstwa służący do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zakresem tajemnicy nie mogą być objęte jedynie informacje powszechnie znane, udostępniane lub takie, o których każdy nimi zainteresowany może się dowiedzieć. Zatem wszelkie inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które nie są znane powszechnie, bezsprzecznie stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.

Organ zaznaczył, że zawarte we wnioskowanej decyzji dane objęte anonimizacją posiadają wartość gospodarczą, stanowią bowiem tajemnicę handlową, a przedsiębiorca zachował ich poufność, udostępniając ich treść Głównemu Inspektorowi Farmaceutycznemu w postępowaniu odwoławczym.

Organ zauważył, iż podmioty inne niż uczestnicy postępowania administracyjnego w indywidualnej sprawie, a takim podmiotem jest wnioskodawca, mogą mieć dostęp do akt na podstawie odrębnych przepisów i z zachowaniem wymagań w nich przewidzianych. W przedmiotowej sprawie ramy prawne działania GIF ściśle wyznacza ustawa o dostępie do informacji publicznej i ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, która udostępnienie wnioskowanych danych należących do przedsiębiorstwa uznaje za działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, zagrażające lub naruszające interes przedsiębiorcy. Działanie takie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji określony w art. 3 u.z.n.k. i podlega odpowiedzialności cywilnej i karnej.

Reasumując, organ wskazał, że udostępnienie wnioskodawcy żądanych informacji stanowiłoby rażące naruszenie prawa, a GIF jako organ władzy publicznej ma obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa - zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lipca 2017 r. W. Z. zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

- art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. poprzez błędne uznanie, że dane takie jak nazwa Spółki, dane osobowe pełnomocników Spółki, wysokość zindywidualizowanej kary pieniężnej, nazwy produktów będących przedmiotem obrotu prowadzonego przez Spółkę oraz szczegóły dotyczące organizacji prowadzenia działalności gospodarczej stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i w konsekwencji nieuzasadnioną odmowę udzielenia informacji publicznej we wnioskowanym zakresie,

- art. 16 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez nieoznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W motywach skargi skarżący wskazał, iż nie można zgodzić się z oceną organu, jakoby dane pełnomocników Spółki stanowiły tajemnicę przedsiębiorcy. Organ odmówił ich udostępnienia prawdopodobnie w związku z ochroną danych osobowych. Nieprawdą jest również jakoby wnioskowaną decyzję zanonimizowano w zakresie danych dotyczących szczegółów organizacji prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż takie dane w ogóle nie zostały w niej umieszczone. GIF nie wyjaśnił także na jakiej podstawie doszedł do przekonania, że tajemnicę przedsiębiorcy stanowi wysokość uchylonej - w wyniku wydanej przez organ decyzji - kary pieniężnej.

Skarżący zauważył również, iż organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdza, że przedsiębiorca zachował poufność danych objętych anonimizacją "udostępniając ich treść Głównemu Inspektorowi Farmaceutycznemu w postępowaniu drugoinstancyjnym". Organ nie sprecyzował jednak na czym zachowanie owej poufności polegało i w jaki sposób wola utajenia przedmiotowych informacji została wyrażona przez przedsiębiorcę.

Skarżący podkreślił, iż zarówno nazwa Spółki, jak i nazwy produktów Spółki nie spełniają przesłanki formalnej do uznania ich za tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z twierdzeniem organu, Spółka wnioskowała o utajnienie wnioskowanych informacji. Jednocześnie jednak prowadziła w dalszym ciągu reklamę własną oraz swoich produktów posługując się przy tym ich nazwami. Nielogicznym byłby zatem wniosek, że w takiej sytuacji wolą przedsiębiorcy pozostawało utajenie wnioskowanych informacji, którymi sam posługiwał się dalej w obrocie. Tym samym, nie została spełniona przesłanka formalna do uznania przedmiotowych informacji za tajemnicę przedsiębiorcy.

Zdaniem skarżącego, organ dokonał błędnej wykładni art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. także poprzez przyjęcie, że tajemnica przedsiębiorstwa i tajemnica przedsiębiorcy to pojęcia "w zasadzie" zakresowo tożsame i w efekcie przyjęcie, że do uznania za tajemnicę przedsiębiorcy wymagane jest przeprowadzenie analizy takiej, jak przy ocenie tajemnicy przedsiębiorstwa. Abstrahując od poglądu, że przy ocenie tajemnicy przedsiębiorcy nie jest oceniania wartość gospodarcza ujawnianych informacji, nie można uznać, że dane takie jak nazwa przedsiębiorstwa, czy nazwa wyrobów medycznych mogą przedstawiać jakąkolwiek wartość gospodarczą. Organ nie wskazał w jaki sposób ujawnienie takich informacji mogłoby zagrażać lub naruszać interes przedsiębiorcy.

Zdaniem skarżącego, dodatkowym argumentem świadczącym o nieprawidłowym uznaniu przez organ nazwy Spółki za tajemnicę przedsiębiorcy jest treść art. 16 ust. 2 u.d.i.p., który nakłada na organ obowiązek wskazania podmiotu, którego dobra zostały ochronione w oparciu o art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Przyjęcie, że nazwa przedsiębiorcy może stanowić tajemnicę przedsiębiorcy, oznaczałoby, że u.d.i.p. nakłada na organy sprzeczne ze sobą obowiązki.

Skarżący zauważył również, że organ, uznając daną informację za tajemnicę przedsiębiorcy, nie może ograniczać się do uwzględnienia samego żądania przedsiębiorcy zachowania jej w poufności. Spoczywa na nim obowiązek samodzielnej analizy stanu faktycznego i dokonanie własnej oceny informacji. GIF nie wypełnił tego obowiązku prawidłowo i błędnie przyjął, że wszelkie informacje posiadające wartość gospodarczą, które nie są znane powszechnie, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, zaś ich ujawnienie stanowiłoby rażące naruszenie prawa.

W odpowiedzi na skargę GIF wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, iż objęcie danych zanonimizowanych ochroną nastąpiło w następstwie analizy organu, nie zaś w następstwie czynności strony postępowania - przedsiębiorcy. W przedmiotowej sprawie organ nie uwzględnił żądania Spółki, gdyż żądania takowego nie było. Organ dokonał, tak jak w przypadku każdego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, samodzielnej analizy stanu faktycznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (§ 3).

Stosownie do art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.) służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.

Informacja publiczna, w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., to każda informacja o sprawach publicznych. Ustawa nie definiuje pojęcia "sprawa publiczna", jednakże podczas prac legislacyjnych pojęcie to było rozwijane jako "każde działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu" (v. uzasadnienie do projektu ustawy [w:] K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138). W orzecznictwie sądów administracyjnych, na gruncie powołanych regulacji, przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji, Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14, publ. CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej został spełniony, co w istocie nie było w sprawie kwestionowane. Główny Inspektor Farmaceutyczny - stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.d.i.p. - jest organem administracji publicznej obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, znajdującej się w jego posiadaniu, zaś przedmiot wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2017 r., tj. treść decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lipca 2013 r. znak [...] , z uwzględnieniem takich danych jak nazwa Spółki będącej adresatem ww. decyzji, nazwy produktów leczniczych i wyrobów medycznych oraz nazwy programów, posiada walor informacji publicznej, co wynika wprost z art. 6 ust. 1 pkt 4a tiret pierwsze u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć.

W rozpoznawanej sprawie Główny Inspektor Farmaceutyczny uznał, że istnieją przesłanki do odmowy udostępnienia pełnej treści wnioskowanej decyzji administracyjnej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., tj. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Powyższe stanowisko, w ocenie Sądu, jest co najmniej przedwczesne.

Przepis art. 5 u.d.i.p. wprowadza wyjątki od generalnej zasady dostępu do informacji o sprawach publicznych stanowiąc w ust. 1, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Zaznaczyć należy, że ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną ma charakter wyjątku od zasady jawności informacji publicznej. Oznacza to, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ograniczyć się do ogólnego oświadczenia o istnieniu takiej tajemnicy. Wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia ochroną tajemnicy w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. W tych przypadkach organ musi szczegółowo określić z czego wywodzi daną przesłankę odmowy udostępnienia informacji publicznej i w czym znajduje ona uzasadnienie. Ewentualne przesłanki nieudzielenia informacji publicznej muszą być omówione i wyjaśnione w sposób wyczerpujący i precyzyjny. Dopiero taka argumentacja organu, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwi temu sądowi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia wnioskowanej informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 192/13; publ. CBOSA).

Analizując użyte w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy, należy odwołać się do definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa zawartej w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), zgodnie z którym przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Na tajemnicę przedsiębiorstwa składają się więc takie informacje należące do tegoż podmiotu, których przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie albo nabycie od osoby nieuprawnionej zagraża lub narusza interes przedsiębiorcy. Warunkiem respektowania tej tajemnicy jest uprzednie złożenie w odniesieniu do konkretnych informacji zastrzeżenia, że nie mogą być one ogólnie udostępnione. Z powyższego wynika, że elementem współkształtującym stan poufności jest podjęcie przez zainteresowany podmiot działań zabezpieczających informację. Przepis art. 11 ust. 4 u.z.n.k. wymaga od przedsiębiorcy podjęcia "niezbędnych działań w celu zachowania poufności". Podjęcie takich działań jest z jednej strony konieczne do zapewnienia stanu poufności, z drugiej zaś manifestuje wolę przedsiębiorcy objęcia ochroną danej informacji. Przepis ten wskazuje więc na subiektywną przesłankę ochrony poufnej informacji w postaci woli przedsiębiorcy.

Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie podkreśla się, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań (por. wyroki NSA: z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 511/13; z dnia 13 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 3201/14; publ. CBOSA).

W ramach sądowoadministracyjnej kontroli odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy konieczne jest badanie przesłanek materialnych i formalnych tej tajemnicy. Obie te przesłanki muszą być bowiem spełnione aby dana informacja podlegała ochronie w świetle ww. przepisów (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2112/13, publ. LEX nr 1456979).

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uznania, że przesłanka formalna tajemnicy przedsiębiorcy została spełniona. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, iż zawarte we wnioskowanej decyzji "dane objęte anonimizacją posiadają wartość gospodarczą, bowiem stanowią tajemnicę handlową, a przedsiębiorca zachował ich poufność, udostępniając ich treść Głównemu Inspektorowi Farmaceutycznemu w postępowaniu drugoinstancyjnym". Natomiast w odpowiedzi na skargę, ustosunkowując się do zarzutu skargi, iż organ ograniczył się do uwzględnienia żądania Spółki, nie dokonując samodzielnej analizy zanonimizowanych danych, organ stwierdził, iż "objęcie danych zanonimizowanych ochroną nastąpiło w następstwie analizy organu, nie zaś w następstwie czynności strony postępowania - przedsiębiorcy". Ponadto wskazał, że "w przedmiotowej sprawie organ nie uwzględnił żądania Spółki, gdyż żądania takowego nie było. Organ dokonał, tak jak w przypadku każdego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, samodzielnej analizy stanu faktycznego". Z kolei obecny na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. pełnomocnik organu w odpowiedzi na pytanie Sądu, czy Spółka żądała zachowania w poufności danych objętych wnioskiem informacyjnym stwierdził, iż "należy przyjąć stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę, jako bliższe prawdy".

Z powyższego wynika, że organ odmawiając dostępu do informacji publicznej wprawdzie powołał się na tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., jednakże nie wykazał, że w odniesieniu do zanonimizowanych danych Spółka dokonała uprzedniego zastrzeżenia, że nie mogą być one udostępnione. Warunkiem koniecznym do uznania istnienia tajemnicy przedsiębiorcy jest wskazanie konkretnych, związanych z jego działanością informacji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w poufności. Braku podjęcia takich działań przez przedsiębiorcę nie może zastąpić samodzielna analiza określonych danych przez organ, co miało miejsce w niniejszej spawie. Taka analiza powinna zostać dokonana przez organ dopiero w wyniku wypowiedzenia się przez zainteresowanego przedsiębiorcę, czy wyraża on wolę zachowania danych informacji w poufności.

W świetle powyższego uzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez przedwczesne uznanie przez organ, że zanonimizowane dane, tj. firma Spółki będącej stroną postępowania prowadzonego przez GIF, dane osobowe pełnomocników Spółki, wysokość zindywidualizowanej kary pieniężnej, nazwy produktów będących przedmiotem obrotu oraz szczegóły dotyczące organizacji prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę, stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, w sytuacji gdy z akt sprawy nie wynika, aby Spółka dokonała zastrzeżenia co do zachowania ww. danych w poufności.

Odnośnie natomiast zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 16 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez nieoznaczenie w zaskarżonej decyzji podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji wskazać należy, że w przypadku spełnienia formalnej i materialnej przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy odnośnie nazwy (firmy) Spółki, w stosunku do której wydano decyzję administracyjną, dla wypełnienia przez organ ww. obowiązku wystarczające byłoby wskazanie, że chodzi o dobra podmiotu będącego stroną postępowania, którego dotyczy decyzja objęta wnioskiem informacyjnym. Nie ma zatem racji skarżący, że sam fakt nałożenia przez ustawodawcę na organ obowiązku, o którym mowa w art. 16 ust. 2 u.d.i.p., wyklucza możliwość uznania nazwy (firmy) Spółki za tajemnicę przedsiębiorcy.

Odnośnie natomiast stanowiska pełnomocnika organu, że w niniejszej sprawie zakres danych objętych odmową udostępnienia ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy należy oceniać przy uwzględnieniu "kontekstu sytuacyjnego", tj. prowadzonego przez GIF wobec Spółki postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie zakazu z art. 49 ust. 3 pkt 1 ustawy o refundacji leków (...) i ochrony dóbr jakimi są wizerunek Spółki i zaufanie do jej produktów stwierdzić należy, że argumenty te nie mogły być wzięte pod uwagę na obecnym etapie, w sytuacji gdy ograniczenie dostępu do wnioskowanej informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy zostało dokonane przedwcześnie, z naruszeniem art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Rozpatrując ponownie wniosek skarżącego o udostępnienie pełnej treści decyzji GIF z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...] organ zwróci się do Spółki, czy wyraża ona wolę zachowania w poufności danych nie udostępnionych w Biuletynie Informacji Publicznej, a następnie dokona samodzielnej oceny, czy udostępnienie tych danych podlega, czy też nie podlega, ograniczeniu ze względu na dobra chronione wymienione w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Weźmie przy tym pod uwagę argumentację przedstawioną w skardze, że pomimo wydania wnioskowanej decyzji Spółka prowadziła w dalszym ciągu reklamę własną oraz swoich produktów posługując się przy tym ich nazwami w obrocie gospodarczym, co poddaje w wątpliwość faktyczne zachowanie tych danych w poufności.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania - obejmujących wpis od skargi (200 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej odpowiadające stawce minimalnej (480 zł) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) - Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800) - jak w punkcie 2 sentencji wyroku.