Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 743/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-12-12 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 12 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2007 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu E. N. – T. na postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia [...] listopada 2007 roku oddalającego wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej Nr: [...] z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2003 r. postanawia: oddalić wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

W dniu 1 sierpnia 2007 roku E. N. - T złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych obejmujące zwolnienia od konieczności uiszczenia wpisu sądowego w sprawie w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej Nr: [...] z dnia [...], w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2003 r.

We wniosku skarżąca domagała się zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu z uwagi na swoją trudna sytuację finansową. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz trojgiem małoletnich dzieci. Ich miesięczny dochód wynosi 2683,14 zł, i składa się na niego dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą w wysokości 1 683,14 zł oraz dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez jej męża w wysokości 1000 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi mieszkanie o powierzchni 62 m². Do syna skarżącej należy działka budowlana położona w N. S. o powierzchni 7 arów. Skarżąca nie posiada żadnych cennych ruchomości ani oszczędności. Skarżąca spłaca kredyt w wysokości 1500 zł miesięcznie, czynsz za mieszkanie wynosi 600 zł, a miesięczne koszty leczenia wynoszą 200 zł. Ponadto ponosi koszty leczenia jednego z dzieci ze względu na jego słabą odporność. W związku z powyższym nie jest w stanie ponieść wpisu sądowego od dwunastu skarg dotyczących podatku VAT za 2003 rok, bez uszczerbku dla utrzymania siebie oraz rodziny.

W dniu 16 listopada 2007 roku referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydał postanowienie, na mocy, którego oddalił wniosek o częściowe zwolnienie E. N. – T. od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż w ocenie orzekającego, sytuacja finansowa skarżącej nie daje podstaw do przyznania jej prawa pomocy obejmującego częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Orzekający uzasadnił, że skarżąca osiąga dochody w wysokości wyższej niż minimalne wynagrodzenie pracownicze, a dochód przypadający na jednego członka rodziny przewyższa minimum socjalne uzasadniające przyznanie świadczeń z zakresu pomocy społecznej wynoszącej 351 zł dla osób w rodzinie. Ponadto skarżąca jest w stanie spłacać kredyt zaciągnięty na zakup mieszkania w wysokości 1500 zł miesięcznie, co przewyższa zarówno wysokość wpisu w niniejszej sprawie, jak i wysokość sumy wpisów od wszystkich złożonych przez skarżącą skarg dotyczących określenia zobowiązania w podatku VAT za rok 2003. Spłata zobowiązań z tytułu kredytów bankowych nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Dodatkowo wzięto pod uwagę, że skarżąca korzysta z usług doradcy podatkowego pomimo braku obowiązku jego udziału.

Skarżąca, wniosła w ustawowym terminie sprzeciw od zaskarżonego postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o jego uchylenie oraz załatwienie sprawy zgodnie z wnioskiem o częściowe zwolnienie od kosztów.

W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca podniosła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w wysokości należnego wpisu sądowego, z powodu jej bardzo trudnej sytuacji materialnej i znacznych kosztów utrzymania, na które składają się min. koszty leczenia oraz spłata kredytu mieszkaniowego. Podkreśliła, konieczność wielokrotnego uiszczenia wpisu sądowego ze względu na znaczną ilość wniesionych do sądu skarg. Skarżąca dodała, że jej niepewną sytuację finansową pogłębia chaotycznie prowadzone w jej sprawach podatkowych postępowania egzekucyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr l53 poz. l270), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i swojej rodziny.

Należy zauważyć, również, co niejednokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach, iż zgodnie z treścią powołanego powyżej przepisu regulacja w nim zawarta, stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej zgodnie z art. 199 powołanej ustawy, na mocy której strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej.

W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe. Ponadto podnieść należy, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego typu danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też może być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucania ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli.

Rozpoznając, zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd powinien kierować się właśnie tą zasadą. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym przepisie. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, (o którym mowa powyżej), należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej, w taki sposób, ,, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych".

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie zaistniałe okoliczności nie wskazują, aby skarżąca nie była w stanie ponieść kosztów postępowania w wysokości należnego wpisu sądowego. Podkreślić należy, iż skarżąca ma stały dochód i zarówno ona jak i jej mąż prowadzą działalność gospodarczą. Co prawda skarżąca oprócz comiesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem ponosi także koszty spłaty kredytu w wysokości 1500 zł, jednakże pamiętać należy, że uzyskanie kredytu przy miesięcznej racie tego rzędu, wymaga posiadania znacznej zdolności kredytowej. Nie bez znaczenia jest również fakt, że skarżąca osiąga dochody w wysokości wyższej niż minimalne wynagrodzenie pracownicze, a dochód przypadający na jednego członka rodziny przewyższa minimum socjalne uzasadniające przyznanie świadczeń z zakresu pomocy społecznej. Status materialny skarżącej pozwala jej także na korzystanie z usług doradcy podatkowego mimo braku obligu jego udziału.

Zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2002 r.(Sygn. akt OZ 862/04, niepul.), które w pełni podziela orzekający Sąd, strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. Zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2006 r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2007 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 171, poz.1227) od dnia 1 stycznia 2007 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 936 zł.

Należy również zauważyć, że wszczynając spór przed Sądem skarżąca powinna mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Strona winna, zatem poczynić odpowiednie starania, w celu zabezpieczenia środków finansowych, niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów postępowania sądowego.

Dodatkowo podkreślić należy, iż zgodnie z art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji, przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zwrot kosztów postępowania, niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.