Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1155/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części i poprzedzającą ją decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 2058
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
article: art. 33 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1870
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Janusz Walawski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej utrzymuje w mocy pkt 2 decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w zakresie podania wysokości wynagrodzeń uzyskanych przez poszczególnych – wskazanych imiennie - sędziów Sądu Apelacyjnego w [...] w latach [...] oraz decyzję organu pierwszej instancji w powyższym zakresie, 2. oddala skargę w pozostałej części.


UZASADNIENIE

M. B. (zwany dalej skarżącym) skierował do Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] wniosek o udzielenie informacji publicznej poprzez udostępnienie:

1. wykazu wszystkich aktualnie zatrudnionych pracowników (sędziowie, referendarze, asystenci, urzędnicy, stażyści itd.) w Sądzie Apelacyjnym w [...] i podległych mu jednostkach z uwzględnieniem danych: nazwisko imię, stanowisko, pokój, telefon, zakres obowiązków oraz czy pracownik pełni funkcje publiczne,

2. kopii pism z ostatnich 6 lat, jakie sędziowie i pracownicy wysłali do przełożonych w związku z wyrażeniem zgody o podjęcie dodatkowego zajęcia,

3. kopii odpowiedzi przełożonych z ostatnich 6 lat o wyrażenie zgody lub odmowie na podjęcie dodatkowego zajęcia przez sędziego lub pracownika Sądu Apelacyjnego w [...],

4. wysokości uzyskanego wynagrodzenia przez poszczególnych sędziów i referendarzy sądowych i asystentów sędziów za lata 2013 – 2015,

5. kopii wszystkich regulaminów obowiązujących w budynku Sądu Apelacyjnego w [...].

Prezes Sądu Apelacyjnego w [...] , działając na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058) oraz art. 104 § 1 i art. 107 § 1 Kpa, w dniu [...] lutego 2016 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił ;

1. udostępnienia kopii pism z ostatnich 6 lat, jakie pracownicy Sądu Apelacyjnego w [...] wysłali do przełożonych w związku z wyrażeniem zgody na podjęcie dodatkowego zatrudnienia, oraz kopii odpowiedzi przełożonych z ostatnich 6 lat o wyrażeniu zgody lub odmowie na podjęcie dodatkowego zajęcia przez pracowników Sądu Apelacyjnego w [...] (za wyjątkiem pisma audytora wewnętrznego i zgody Prezesa tut. Sądu będącej odpowiedzią na powyższe wystąpienie w/w),

2. podania wysokości uzyskanych przez poszczególnych – wskazanych imiennie sędziów i asystentów sędziego Sądu Apelacyjnego w [...] wynagrodzeń w latach 2013 – 2015.

M. B złożył do Ministra Sprawiedliwości odwołanie od decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. w zakresie "wysokości uzyskanego wynagrodzenia przez poszczególnych sędziów i asystentów sędziów za lata 2013 – 2015.

Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, w dniu [...] kwietnia 2016 r. wydał decyzję nr [...] , którą utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r.

Organ w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że przepisy mające zastosowanie w sprawie nie zezwalają na udostępnienie danych płacowych asystentów sędziów. Nadto asystenci sędziego zatrudnieni w Sądzie Apelacyjnym w [...] złożyli pisemne oświadczenia i wyrazili sprzeciw wobec udostępnienia informacji o uzyskanym wynagrodzeniu za pracę.

W ocenie organu organ pierwszej instancji zasadnie dostrzegł zależność pomiędzy treścią złożonego wniosku i dyspozycją art. 87 § 6 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 133 z późn. zm.) – zwanej dalej u.s.p. Informacja o łącznej wysokości wynagrodzenia, uzyskanej przez każdego sędziego z osobna w latach 2013 – 2015 jest objęta oświadczeniem majątkowym. Informacja ta stanowi tajemnicę prawnie chronioną i podlega ochronie przewidzianej dla informacji niejawnych o klauzuli tajności "zastrzeżone". Oznacza to, że odmowa jej udostępnienia znajduje potwierdzenie w art. 5 ust. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2016 r. w zakresie: "wysokości uzyskanego wynagrodzenia przez poszczególnych sędziów, referendarzy sądowych, asystentów sędziów za lata 2013, 2014, 2015".

Skarżący w uzasadnieniu skargi podał, że nie żądał oświadczeń majątkowych sędziów, referendarzy sądowych i asystentów sędziów. Ponadto odwołał się do orzeczeń sądów administracyjnych, które w jego ocenie przemawiają za tym, że organ niezasadnie odmówił mu żądanej informacji, co oznacza że zaskarżoną decyzję należy uchylić i nakazać organowi udostępnienie żądanej informacji publicznej.

Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o jej oddalenie. Ponadto organ podał, że zakres skargi wykracza poza zakres zaskarżonej decyzji, gdyż dotyczy również referendarzy, którzy nie byli objęci tym rozstrzygnięciem. Skarżący był dwukrotnie informowany, że w Sądzie Apelacyjnym w [...] nie są zatrudnieni referendarze sądowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie podać należy, iż istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia, czy w określonym przypadku jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a., który stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej jest kontrola decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r . odmawiającej skarżącemu

1. udostępnienia kopii pism z ostatnich 6 lat, jakie pracownicy Sądu Apelacyjnego w [...] wysłali do przełożonych w związku z wyrażeniem zgody na podjęcie dodatkowego zatrudnienia, oraz kopii odpowiedzi przełożonych z ostatnich 6 lat o wyrażeniu zgody lub odmowie na podjęcie dodatkowego zajęcia przez pracowników Sądu Apelacyjnego w [...] (za wyjątkiem pisma audytora wewnętrznego i zgody Prezesa tut. Sądu będącej odpowiedzią na powyższe wystąpienie w/w),

2. podania wysokości uzyskanych przez poszczególnych – wskazanych imiennie sędziów i asystentów sędziego Sądu Apelacyjnego w [...] wynagrodzeń w latach 2013 – 2015.

Organ pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na treści art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 z późn. zm.) – zwanej dalej u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Nie budzi wątpliwości, iż żądane przez skarżącego informacje odpowiadają szerokiemu pojęciu informacji publicznej. Wynagrodzenia pracowników sądów zarówno wykonujących funkcje publiczne jak i niewykonujących tych funkcji należą do kategorii spraw o znaczeniu publicznym, skoro wiążą się ze sposobem gospodarowania środkami stanowiącymi majątek publiczny.

Podzielić należy stanowisko organów w zakresie odmowy udostępnienia żądanych informacji dotyczących asystentów sędziego, co do kwalifikacji tych stanowisk pracowniczych objętych zaskarżoną decyzją. Skoro osoby zajmujące te stanowiska, zgodnie z treścią art. 155 § 1 u.s.p. wypełniają wyłącznie funkcje aparatu pomocniczego, to nie sposób traktować ich jak osób pełniących funkcje publiczne. Kwestię tą należycie wyjaśnia uzasadnienie decyzji Ministra Sprawiedliwości, przez co nie ma potrzeby jej powtarzania. Za trafne uznać także wypada zaliczenie informacji o wynagrodzeniu do sfery prywatności zatrudnionego pracownika oraz wskazanie, iż wiadomości o wysokości zarobków stanowią dobro osobiste pracownika w rozumieniu art. 23 i art. 24 K.c. Wobec tego, do informacji o wynagrodzeniach pracowników niewykonujących funkcji publicznych ma zastosowanie zasada ochrony prywatności osoby fizycznej przed ich ujawnieniem w trybie dostępu do informacji publicznej, wyrażona w treści art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Oznacza to w praktyce, że w przypadku braku zgody osoby niewykonującej funkcji publicznych na udostępnienie informacji o uzyskiwanym wynagrodzeniu, żądane przez wnioskodawcę dane nie mogą zostać przez organ udostępnione. Udostępnienie tych danych wbrew woli pracownika naruszałoby jego prawo do ochrony dóbr osobistych a więc chronionej sfery prywatności. (patrz. szerz. H. Szewczyk, Obowiązek ujawniania danych o wynagrodzeniu a działalność publiczna [w:] Ochrona dóbr osobistych w zatrudnieniu, Warszawa 2007 r., s. 396).

Z uwagi na brak zgody tych osób na wyjawienie danych w postaci wysokości wynagrodzenia organy obu instancji działałyby jednoznacznie wbrew art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez naruszenie prawa tych osób do prywatności, gdyby wyjawiły wysokość osiąganego wynagrodzenia. W tych okolicznościach skarżący nie miał prawa do uzyskania informacji o wynagrodzeniach osób, które wyraźnie się temu sprzeciwiły.

Natomiast wbrew twierdzeniu organu naruszył on prawa skarżącego do informacji publicznej w zakresie informacji o wynagrodzeniach sędziów Sądu Apelacyjnego w [...].

Osobą pełniącą funkcję publiczną jest każdy, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach jakichkolwiek osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, jeżeli funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym, lub majątkiem Skarbu Państwa. W związku z powyższym nie może budzić wątpliwości, że sędzia jest osobą publiczną.

Z kolei z orzecznictwa jednoznacznie wynika, że kwestie związane z wydatkowaniem środków publicznych przez organy władzy może być przedmiotem społecznego zainteresowania i zasadne jest uznanie takich informacji za publiczne. Podkreślić należy, że jawność wydatkowania środków publicznych dotyczy również środków publicznych przeznaczonych na wynagrodzenie osób pełniących funkcje publiczne. informacja dotycząca wynagrodzeń sędziów jako finansowanych ze środków publicznych i wypłacanych za wykonywanie funkcji publicznych stanowi informację publiczną, a zatem podlega ona udostępnieniu. Za takim kierunkiem wykładni przemawia również art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 z późn. zm.), który wskazuje na zasadę jawności gospodarowania środkami publicznymi.

W związku z powyższym nie sposób zgodzić się z argumentacją organu, że informacje o wynagrodzeniu sędziów podlegają ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W ocenie Sądu, organ całkowicie błędnie przyjął, że na przeszkodzie w udostępnieniu informacji o wynagrodzeniu sędziów stoi przewidziane w art. 87 § 6 u.s.p. zastrzeżenie o tajemnicy prawnie chronionej informacji zawartych w ich oświadczeniach majątkowych, a te obejmują wszelkie dane o stanie majątkowym sędziów (w tym więc wysokość osiągniętych przez nich w poszczególnych latach wynagrodzeń za pracę). W oświadczeniu majątkowym nie podaje się bowiem informacji o uzyskanej wysokości wynagrodzenia za pracę.

Organ rozpatrując ponownie sprawę zobowiązany jest uwzględnić stwierdzone przez Sąd uchybienie i załatwić sprawę zgodnie z wnioskiem skarżącego.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.