Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 922/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędziowie Zofia Borowicz NSA Andrzej Kuba (spr.) Protokolant Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 24 stycznia 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1190/10 w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 stycznia 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1190/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę W. R. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia z [...] marca 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), w zw. z art. 29 ust 4 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku W. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] listopada 2009 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu [...] stycznia 2005 r. W. R. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, deklarując na lata [...] realizację pakietu: [...].

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał w dniu [...] marca 2006r. decyzję o przyznaniu producentowi rolnemu płatności rolnośrodowiskowej na rok [...] w wysokości [...] zł.

Po rozpatrzeniu wniosku kontynuacyjnego z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt kolejną decyzją z [...] stycznia 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał W. R. na rok [...] płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości, tj. [...] zł z powodu zmniejszenia średniorocznego stanu krów rasy polskiej czerwonej oraz złożenia wniosku po terminie.

W dniu [...] lutego 2007 r. w gospodarstwie producenta została przeprowadzona kontrola na miejscu, która stwierdziła błąd dotyczący braku realizacji dobrej praktyki rolniczej. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. organ I instancji wznowił postępowanie, a w jego wyniku decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. uchylił decyzję dotychczasową i przyznał producentowi płatność rolnośrodowiskową w kwocie [...] zł.

W dniu [...] maja 2007 r. zainteresowany złożył kolejny wniosek kontynuacyjny w sprawie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok [...].

W związku z wykrytymi w trakcie kolejnej kontroli z dnia [...] grudnia 2007 r. nieprawidłowościami (co do tego samego błędu), które stwierdzone zostały już uprzednio, Kierownik BP ARiMR w B. w dniu [...] kwietnia 2008 r. wydał decyzję o odmowie przyznania producentowi płatności rolnośrodowiskowej za rok [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji, kwestionując rozstrzygnięcie organu, producent wskazał, że podejmując decyzję organ nie uwzględnił, iż po złożeniu wniosku o płatność za [...] r. beneficjent przekazał gospodarstwo rolne i stado zwierząt swojemu synowi M. R., który podejmując się kontynuacji zobowiązania złożył stosowny w tym przedmiocie wniosek o płatność.

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w dniu [...] maja 2008 r. uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2008 r., przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji ustalił, iż faktycznie M. R. stał się właścicielem gospodarstwa rolnego ojca, w tym stada zwierząt. Nastąpiło to jednakże na podstawie umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego Rep A nr [...] z dnia [...] października [...] r.

Mając powyższe na uwadze i uznając, że syn producenta składając wniosek kontynuacyjny ze zobowiązaniem się kontynuowania programu rolnośrodowiskowego w pakiecie podjętym zobowiązaniem swego ojca W. R., uchybił [...] dniowemu terminowi, o którym mowa w §14 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. ( Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm. ) - Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. odmówił przyznania M. R. płatności rolnośrodowiskowej na rok [...].

Od powyższej decyzji M. R. złożył odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, który decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Stanowisko organu II instancji zostało podtrzymane wyrokiem WSA w B. z dnia 2 marca 2009 r. w sprawie sygn. akt I SA/ Bk 436/08 oddalającym skargę M. R. na powyższe rozstrzygnięcie.

W dalszej kolejności – zawiadomieniem Nr [...] z dnia [...] października 2009 r. skierowanym i doręczonym [...] października 2009 r. W. R. Prezes ARiMR wszczął postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych przez rolnika środków finansowych.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie Prezes ARiMR decyzją nr [...] z [...] listopada 2009 r. ustalił nienależnie pobrane przez W. R. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w wysokości [...] zł. zł przyznanej decyzjami:

- Nr [...] za [...] r.

- Nr [...] za [...] r.

Od powyższej decyzji zainteresowany złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, kwestionując zasadność prowadzenia wobec niego postępowania i wskazując, iż w sytuacji przekazania gospodarstwa rolnego synowi, nie może być on jako zbywca adresatem wdanej przez organ decyzji.

Po rozpoznaniu powyższego wniosku – zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., wydaną w oparciu o art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), Prezes ARiMR utrzymał w mocy uprzednio podjęte przez siebie rozstrzygnięcie.

Organ ustalił, że płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na lata [...], przyznane W. R. zostały zrealizowane i przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych.

Organ wskazał, że W. R. w kolejnym roku podjętego zobowiązania aktem notarialnym z dnia [...] października 2007 r. przekazał gospodarstwo swojemu synowi, który wniosek o przyznanie płatności wraz z oświadczeniem o kontynuowaniu podjętego przez ojca zobowiązania złożył po upływie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa. Zatem, jak wskazał organ, nie nastąpiło skuteczne przejęcie zobowiązania w zakresie pakietu "G01 – ochrona lokalnych ras zwierząt gospodarskich, wariant G01a01- bydło", do którego w latach 2005–2006 zostały przyznane płatności jego ojcu W. R. W tej sytuacji, skoro strona (W. R.) zaprzestała realizacji pakietu rolnośrodowiskowego, przyznana uprzednio płatność podlega z mocy §17 ust 1 pkt 1 lit. a/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, z późn. zm.) zwrotowi.

Organ podkreślił, że beneficjent nie dotrzymał zobowiązania, przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. Prezes ARiMR wyjaśnił przy tym, że producent mógł rozporządzać gospodarstwem w dowolny sposób, jednakże ze względu na podjęte zobowiązanie wynikające z przyznanych płatności, w przypadku braku skutecznego przejęcia zobowiązań przez innego producenta musi liczyć się z konsekwencjami w postaci zwrotu nienależnie pobranych płatności.

W tych okolicznościach, jak przyjął Prezes Agencji, W. R. zobowiązany jest do zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt wraz z odsetkami naliczonymi od dnia doręczenia decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Jako podstawę prawną takiego działania organ wskazał art. 29 ust.1 i 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, ARiMR ze zm.) i art. 71 ust 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( EFOGR).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę wskazał, że bezspornym w sprawie niniejszej jest, iż W. R. składając wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok [...] zobowiązał się do realizacji podjętych zobowiązań. Powyższe zobowiązanie zostało określone w decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2006 roku i wynikało z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174, poz. 1809 ze zm.) oraz w planie działalności rolnośrodowiskowej sporządzonym według rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 sierpnia 2004 r. w sprawie wzoru wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt oraz zawartości planu tego działania (Dz. U. z 2004 r. Nr 181, poz. 1878 z późn. zm.).

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 powyższego rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej, co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się między innymi do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 125711999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999 r., ze zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 roku, ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004).

Sąd wskazał, że art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE zobowiązuje producenta rolnego do stosowania praktyk agrośrodowiskowych przez okres co najmniej 5 lat.

W. R. zobowiązał się do realizacji programu rolnośrodowiskowego w zakresie pakietu "G01 – Ochrona lokalnych ras zwierząt gospodarskich, wariant G01a 01- bydło polskie czerwone", za które otrzymał płatność na mocy decyzji z [...] marca [...] r. i decyzji z [...] kwietnia [...] r.

Sąd zaakcentował, że poza sporem pozostaje również fakt, iż następnie W. R. wraz z żoną przenieśli umową darowizny zawartą [...] października 2007 r. w formie aktu notarialnego na swego syna [...] własność gospodarstwa rolnego. Z tym dniem przeniesione zostało również stado bydła będące przedmiotem zobowiązania. Nabywca gospodarstwa i stada zwierząt, ras objętych programem ochrony zasobów genetycznych M. R., składając wniosek o przyznanie płatności dopiero w dniu [...] marca 2008 r., naruszył §14 ust 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zgodnie z którym, jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części lub stada zwierząt ras lokalnych na rzecz innego producenta w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części lub stada zwierząt ras lokalnych, jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego. Zasadność stanowiska organów Agencji o odmowie przyznania M. R. płatności rolnośrodowiskowej za [...] r. wobec uchybienia terminu do złożenia wniosku kontynuacyjnego potwierdzona została wyrokiem WSA w B. z dnia 2 marca 2009 r. w sprawie sygn. akt I SA/Bk 436/08.

W tej sytuacji, skoro nabywca gospodarstwa i stada M. R. nie przejął skutecznie zobowiązania podjętego przez poprzednika, a W. R. nie kontynuuje podjętego w 2005 r. zobowiązania wobec zbycia gospodarstwa i stada - zasadnym było uznanie, iż wobec nie realizowania przez skarżącego pakietu objętego wnioskiem na mocy §17 ust 1 pkt 1 lit. a/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174, poz. 1809 ze zm.) płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, prezes ARiMR zasadnie zatem przyjmując, iż wnioskodawca nie dotrzymał podjętego do 2010 r. zobowiązania, kierując się treścią § 17 ust 2 rozporządzenia z 20 lipca 2004 r. przewidującego, iż płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi w trybie i na zasadach określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - w oparciu o art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, z późn. zm.), ustalił wypłacone nienależnie W. R. środki finansowe na lata 2005–2006 z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, a pochodzące ze środków z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w powyższym przepisie.

Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w skardze co do zarzutu naruszenia art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej wobec osoby, która nie jest stroną postępowania, Sąd wskazał, iż jest on całkowicie bezzasadny. Jako uzasadnienie tego zarzutu skarżący podał błędne, w jego ocenie uznanie przez organ, iż jest stroną postępowania, gdy tymczasem wobec przekazania gospodarstwa rolnego legitymacja strony w tym postępowaniu mu nie przysługuje.

Sąd wskazał, że postępowanie niniejsze wszczęte zostało i prawidłowo zakończyło się wydaniem decyzji w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, przyznanych, zrealizowanych i przekazanych stronie – W. R. decyzjami administracyjnymi za [...] r. Skoro postępowanie administracyjne zmierzało do ustalenia czy przyznane stronie płatności uznać należy za należnie, czy też niedobrane, strona i adresat decyzji prawidłowo został określony. Dla ustalenia nienależnie pobranych płatności jedynie okoliczność, iż obecnie skarżący nie jest właścicielem gospodarstwa pozostaje bez znaczenia. Sąd zaakcentował, że jak prawidłowo organ odwoławczy wyjaśnił skarżący mógł dysponować i rozporządzać gospodarstwem rolnym w dowolny sposób, jednakże ze względu na podjęte pięcioletnie zobowiązanie wynikające z przyznanych płatności, w przypadku braku skutecznego przejęcia zobowiązania przez innego producenta winien liczyć się z konsekwencjami w postaci nienależnie pobranych płatności.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji nie są zasadne. Sąd uznał, że organy administracji obu instancji, wbrew zarzutom skargi, w zgodzie z zasadą praworządności, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, a wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu.

W. R. złożył skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie:

- art. 151 p.p.s.a. – poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. skargi W. R., w sytuacji gdy decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r. Znak [...] została wydana bez podstawy prawnej;

- art. 134 w zw. z art. 1 i art. 3 § 1 p.p.s.a. – poprzez ograniczenie się przez Sąd przy rozstrzyganiu sprawy jedynie do zarzutu podniesionego w skardze i nierozpoznanie podnoszonych przez skarżącego w toku sprawy – aczkolwiek nieprzytoczonych w skardze – zarzutów naruszenia przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego, a w szczególności tego, iż sankcje określone w § 17 ww. rozporządzenia Rady Ministrów nie mogą być stosowane wobec osoby (w tym przypadku W. R.), która przekazała gospodarstwo rolne na rzecz innego producenta rolnego – gdyż w związku z przekazaniem tegoż gospodarstwa to na nowego właściciela przeszły wszelkie prawa i obowiązki związane z nabyciem własności. - art. 141 § 4 p.p.s.a. – poprzez niedostateczne wskazanie w uzasadnieniu wyroku przyczyn, którymi kierował się Sąd, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wnoszący skargę zawarł argumenty na poparcie powyższych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z treścią przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze jedynie pod uwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Należy na wstępie rozważań odnoszących się do zarzutów skargi kasacyjnej zauważyć, że oba zarzuty zostały podniesione w tej skardze w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym przepisami, które rzekomo zostały naruszone przez Sąd I instancji są art. 151 p.p.s.a. i art. 134 w zw. z art. 1 i 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a.

Ponadto wg skarżącego został naruszony przez Sąd I instancji przepis art. 17 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez zastosowanie sankcji z tego przepisu wobec skarżącego, a nie jego następcy, który przejął gospodarstwo rolne.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że naruszenie przepisów postępowania z reguły prowadzi do przyjęcia błędnych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, a w tym przypadku ustalony w sprawie stan faktyczny jest bezsporny, nie został on skutecznie zakwestionowany przez skarżącego i nie było przeszkód w zastosowaniu odpowiednich przepisów prawa materialnego, a konkretnie art. 17 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym oraz do stwierdzenia braku przesłanek do zastosowania przepisów § 14 ust. 1 i 3 tegoż rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Nie ma bowiem najmniejszych wątpliwości, że skarżący przeniósł posiadanie gospodarstwa rolnego przed zakończeniem realizacji pakietu rolnośrodowiskowego, do którego się zobowiązał w decyzji przyznającej mu płatności rolnośrodowiskowe i ich w dalszym ciągu nie realizował, czym wypełnił przesłankę z § 17 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Skoro natomiast ustalone zostało ponad wszelką wątpliwość, że nie nastąpiło skuteczne przyjęcie zobowiązań rolnośrodowiskowych przez nowego producenta rolnego, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego zgodnie z przepisem § 14 ust. 1 i 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, to brak było podstaw do zastosowania ww. przepisu i odstąpienia od stosowania sankcji z § 17 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia.

Wbrew zarzutom skarżącego, Sąd I instancji rozpoznał sprawę zgodnie z wymogami art. 134 § 1 p.p.s.a., czyli w granicach danej sprawy, rozważając zarówno wszystkie zarzuty skargi, jak również poddając ocenie zastosowanie odpowiednich przepisów prawa materialnego mających w tej sprawie zastosowanie, w tym § 17 ust. 1 pkt 1 i § 14 ust. 1 i 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, a uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie wymagania z art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż Sąd ten poddał analizie zarówno bezsporny stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie przez organ administracji publicznej, jak również dokonał wykładni i prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, a w szczególności przepis § 17 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Sąd I instancji stwierdzając brak naruszeń przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego w zaskarżonej decyzji, która okazała się zgodna z prawem, nie mógł uwzględnić skargi, dlatego orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Nie można podzielić rozumowania skarżącego zawartego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że skoro przekazał na rzecz syna gospodarstwo rolne, to w związku z tym przekazaniem wszelkie prawa i obowiązki związane z nabyciem własności przeszły na nowego właściciela, w tym obowiązek ewentualnego zwrotu płatności rolnośrodowiskowych.

Odpowiedzialność skarżącego z tytułu zobowiązań rolnośrodowiskowych wynikająca z wydanej względem niego decyzji administracyjnej na podstawie § 2 ust. 1 ma charakter publicznoprawny, a nie cywilnoprawny i nie przechodzi na następcę w wyniku tylko zawarcia umowy cywilnoprawnej dotyczącej przekazania gospodarstwa rolnego nowemu właścicielowi (producentowi). Do takiego przejęcia odpowiedzialności wymagane jest bowiem złożenie skutecznego wniosku w trybie § 14 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Należy się w pełni zgodzić z argumentem Sądu I instancji, że skarżący mógł dysponować gospodarstwem rolnym w dowolny sposób, mimo obciążających go zobowiązań rolnośrodowiskowych płynących z decyzji przyznającej mu płatność z tego tytułu, lecz w przypadku braku skutecznego przejęcia zobowiązania przez nowego producenta winien liczyć się z konsekwencjami w postaci obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności, wynikającego z § 47 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Podkreślenia wymaga, że nawet uchybienie terminu w złożeniu wniosku o kontynuację zobowiązań rolnośrodowiskowych przez nowego producenta, który przejął gospodarstwo rolne w okresie ich trwania, stanowi przeszkodę w skutecznym przejęciu z jednej strony uprawnień do płatności rolnośrodowiskowych wynikających z decyzji wydanej producentowi rolnemu, który przekazał to gospodarstwo, a z drugiej strony odpowiedzialności za nierealizowanie tegoż pakietu rolnośrodowiskowego wynikającą z § 17 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Dlatego też skierowanie decyzji administracyjnej w przedmiocie zwrotu płatności rolnośrodowiskowej wydanej na podstawie § 17 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego względem nowego producenta, na rzecz którego skarżący przeniósł posiadanie gospodarstwa rolnego, nie było prawnie dopuszczalne, gdyż to skarżący jako producent rolny, któremu przyznano płatności rolnośrodowiskowe nie realizował pakietu objętego wnioskiem przez niego złożonym, na skutek którego to wniosku przyznano mu przedmiotowe płatności.

Natomiast wniosek nowego producenta, przejmującego gospodarstwo rolne, o przejęcie również zobowiązań rolnośrodowiskowych obciążających jego poprzednika prawnego złożony uchybieniem terminu z § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego nie mógł wywołać skutków prawnych wynikających z tegoż przepisu § 14 ust. 1 i 4 i dlatego też w pełni miało zastosowanie sankcji § 17 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego i to względem skarżącego, a nie nowego producenta (następcy prawnego skarżącego).

Stroną postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie § 17 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego jest zawsze producent rolny, któremu przyznano na podstawie wniosku płatności rolnośrodowiskowe i który nie realizuje pakietu objętego wnioskiem jeżeli nowy producent nie przejął skutecznie obowiązku kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1, złożonego przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego.

W świetle powyższych rozważań wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nietrafne i dlatego brak było możliwości jej uwzględnienia.

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.