Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 542/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2013-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Transport
Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 i 2, art. 55
journal: Dz.U. 2007 nr 16 poz 94
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jednolity.
article: par. 38
journal: Dz.U. 2010 nr 109 poz 719
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych  obiektów budowlanych i terenów.
article: art. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 178 poz 1380
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej - tekst jednolity.
article: art. 26 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 12 poz 68
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A S.A. w [...] na decyzję Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Opolu z dnia 3 września 2012 r., nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 5 lipca 2012 r., nr [...] - po wcześniejszym wszczęciu z urzędu postępowania - Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Namysłowie (dalej zwany także Komendantem Powiatowym) nakazał A S.A. z siedzibą w [...] wykonanie w terminie do 30 września 2012 r. mineralizacji pasów przeciwpożarowych przy linii kolejowej [...], szlak [...], strona lewa - km [...] do [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 26 ust. 1 pkt 1 i art. 27 ustawy dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.), § 38 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719), art. 17 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.) oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1229 ze zm.; winno być: Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380 ze zm.). W ustaleniach stanu faktycznego sprawy organ podał, że w toku czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych 14 maja 2012 r. w lasach Nadleśnictwa [...] przy ww. linii kolejowej stwierdzono brak mineralizacji istniejących pasów przeciwpożarowych, co stanowi naruszenie § 38 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, w związku z art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ustawy o transporcie kolejowym. Wywodził, że z ostatnio przytoczonych przepisów wynika, iż podmiotem zobowiązanym do wykonywania pasów przeciwpożarowych wzdłuż szlaków kolejowych jest ich zarządca, który urządza i utrzymuje pasy przeciwpożarowe. Stąd, normy te dają podstawę do konstruowania obowiązku poddawania mineralizacji pasów przeciwpożarowych znajdujących się w sąsiedztwie linii kolejowej przez A S.A. Odnosząc się do przedłożonego przez stronę w toku postępowania pisma Ministerstwa Infrastruktury Komendant Powiatowy podkreślił, że jest to jedynie interpretacja innego organu, a nie przepis prawa, natomiast wysnute przez stronę wnioski co do braku obowiązku w zakresie urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych, wynikające z art. 17 i art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, uznał za błędne. Podniósł, że ustawa ta daje narzędzie zarządcy linii kolejowej w postaci delegacji do wykonania określonych działań celem realizacji swoich obowiązków na czyimś terenie, co nie może być zakwestionowane przez właściciela terenu z uwagi na umocowanie prawne, a w ślad za działaniami zarządcy linii kolejowej na czyimś terenie powinno pójść zadośćuczynienie w postaci odszkodowania sprecyzowanego w drodze umowy stron. Zdaniem organu, brzmienie art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, w kontekście art. 17 tej ustawy, nie pozostawia złudzeń co do zasadności rozstrzygnięcia, bowiem obowiązkiem strony było spełnienie warunków technicznych i organizacyjnych zapewniających bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego i ochronę przeciwpożarową oraz środowiska. Obszary leśne ściśle graniczą z terenami należącymi do A S.A. i stanowią własność Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe oraz lokalnie - podmiotów prywatnych. Ochrona przeciwpożarowa cudzych terenów leśnych realizowana przez zarządcę infrastruktury kolejowej jest jasno określona przez prawo. Organ akcentował także, że źródłem zagrożenia pożarowego dla lasu jest ogień (iskry), jaki powstaje między innymi na skutek procesu hamowania pociągu poruszającego się po linii kolejowej. Natomiast powołane przez stronę zapisy art. 54 ustawy o transporcie kolejowym nie stanowią podstawy prawnej do zaprzestania przez nią mineralizacji przedmiotowych pasów, ich zadaniem jest raczej zapewnienie możliwości wykonywania tych pasów w innych miejscach, niż wskazano to w art. 55 ustawy o transporcie kolejowym oraz w § 38 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 r. Wprawdzie rozporządzenie to uległo zmianie i obecnie brak w nim precyzyjnego wskazania podmiotów zobowiązanych do utrzymywania pasów przeciwpożarowych wzdłuż obszarów leśnych, jednak zmieniona została wyłącznie forma zapisu, a obowiązek w tym zakresie wynika z ustawy o transporcie kolejowym. Dalej organ wskazywał na określenie wystarczająco długiego terminu na wykonanie nałożonego obowiązku oraz nie zgodził się ze stanowiskiem strony, że przepisy prawa nie wiążą omawianego obowiązku ze źródłem zagrożenia pożarowego związanego z hamowaniem pociągu. Ponadto twierdzenie, że odpowiedzialność za stan techniczny pociągów ponoszą przewoźnicy nie ma znaczenia, gdyż snop iskier pochodzi także od sprawnych technicznie pociągów.

W odwołaniu od decyzji z 5 lipca 2012 r. Spółka A z siedzibą w [...] - reprezentowana przez A S.A. B w [...], który udzielił upoważnienia do działania profesjonalnemu pełnomocnikowi - wniosła o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. § 38 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, przez błędną wykładnię przejawiającą się przyjęciem, iż w/w przepisy dają podstawę do obciążenia odwołującej się Spółki obowiązkiem wykonania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych, a w szczególności ich mineralizacji; a także art. 9 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59 ze zm.) oraz w zw. z § 10 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (Dz. U. Nr 58, poz. 405 ze zm.), przez ich niezastosowanie, co wyraziło się w błędnym przyjęciu, że istnieją podstawy do nałożenia na skarżącą, a nie na właściciela (zarządcę) lasu spornego obowiązku;

2) obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 K.p.a., przez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, oraz brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący.

Uzasadniając stawiane zarzuty Spółka dowodziła, że doszło do uchylenia przepisów wykonawczych nakładających wprost obowiązki urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych w lasach przez właścicieli linii kolejowych (§ 34 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów - Dz. U. Nr 80, poz. 563), po czym nie uchwalono żadnego przepisu ustawy, czy rozporządzenia - pomimo wydania "nowego" rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 r. - który nakładałby takie obowiązki na podmioty dotychczas zobowiązane. Uchylono zatem przepis, z którego wynikał obowiązek urządzania i utrzymania pasów przeciwpożarowych, i to właśnie z tego powodu, że nałożenie na wskazane w przepisie podmioty ww. obowiązku, w szczególności na właścicieli linii kolejowych, nie miało swojego umocowania w żadnej z obowiązujących ustaw. Tymczasem organ, "jakby na siłę" doszukując się występowania spornego obowiązku w innych przepisach prawa, m.in. w treści § 38 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 r., błędnie je interpretował. Podany przepis rozporządzenia stanowi, że wykonywanie pasów przeciwpożarowych następuje na zasadach określonych w określonych tam rozporządzeniach, przy czym nie wskazuje w żaden sposób na podmioty właściwe do wykonywania pasów, ani na to, czy na tych podmiotach ciąży bezwzględny obowiązek urządzania czy utrzymywania pasów. Przywołana norma posługuje się zwrotem "podmioty właściwe" w znaczeniu - uprawnione, nie zaś zobowiązane, co było zabiegiem celowym, gdyż w przypadku ustawy o transporcie kolejowym nie ma w jej treści wskazanego podmiotu, na który nałożono obowiązek tworzenia pasów przeciwpożarowych. Sam organ zwrócił uwagę na niedostateczne sprecyzowanie zapisów ustawy o transporcie kolejowym dotyczących wykonywania pasów przeciwpożarowych i w sposób nieuprawniony dał wyraz domniemaniu obowiązku, który miałby ciążyć na stronie skarżącej. Organ obowiązek ten wysnuwa z zestawienia art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz 55 ustawy o transporcie kolejowym. Normy pierwszego przepisu są tak ogólne, iż w żaden sposób nie można z niego wnioskować o nałożeniu konkretnego obowiązku, natomiast z wykładni literalnej drugiego przepisu jednoznacznie wynika, że jest w nim mowa o "prawie do czegoś", uprawnieniu, a więc w myśl tej normy zarządca kolei ma prawo, a nie obowiązek urządzać i utrzymywać pasy przeciwpożarowe. Podobnie ma się kwestia z wymienionymi także w tym przepisie zasłonami odśnieżnymi i żywopłotami, które zarządca kolei może, ale nie musi ustawiać (zakładać) - co jest w sprawie bezsporne i oczywiste. Zasady tworzenia pasów przeciwpożarowych w sąsiedztwie linii kolejowych - w każdym miejscu jeżeli wyniknie taka potrzeba - określa rozporządzenie wydane na podstawie art. 54 ustawy o transporcie kolejowym, którego regulacje mają zapewnić bezpieczeństwo ruchu kolejowego i dotyczą ogólnie wszelkich pasów urządzanych w celu zapewnienia tego bezpieczeństwa. Zatem ww. akty dają zdaniem skarżącej podstawę do jedynego uzasadnionego wniosku: zarządca linii kolejowej jest uprawniony do wykonania pasów przeciwpożarowych w sytuacji, gdy ze strony konkretnego obiektu występuje zagrożenie pożarowe dla kolei. Wtedy, wykorzystując art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, mógłby skorzystać z możliwości, jaką daje ta norma prawna i utworzyć pas przeciwpożarowy (podobnie jak może, a nie musi ustawiać zasłony odśnieżne, zakładać żywopłoty) na terenie sąsiadujących z linią nieruchomości, które nie należą do niego, na zasadach określonych w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 54 tej ustawy.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Opolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Opolu decyzją z 3 września 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego. Organ odwoławczy stwierdził, odnosząc się do argumentacji odwołania, że § 34 rozporządzenia MSWiA z dnia 21 kwietnia 2006 r. stracił moc wraz z całym rozporządzeniem z przyczyn formalnych, nie zaś merytorycznych. Merytorycznie zapis nakazujący urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych jest identyczny jak zapis obecnie obowiązujący, a wynikający z § 38 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. Natomiast zmiana zapisu odnosząca się do podmiotów zobowiązanych do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych nie polegała na zwolnieniu PKP z takiego obowiązku. Obecne regulacje, przez odesłanie do odpowiedniej ustawy, wprawdzie pośrednio, jednak nawet precyzyjniej wskazują podmioty odpowiedzialne za wykonywanie pasów. I tak, stosownie do przepisów ustawy o transporcie kolejowym pasy przeciwpożarowe przy liniach kolejowych wykonują zarządcy linii kolejowych. Zgodnie z konstrukcją prawną ust. 2 § 38 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. jest rozwinięciem obowiązku określonego w ust. 1. Według sformułowanego obowiązku zawartego w ust. 1 lasy oddziela się od obiektów mogących stanowić zagrożenie pożarowe dla lasów pasami przeciwpożarowymi utrzymywanymi przez cały rok. Zapis ten nie daje dowolności i ma charakter bezwzględnego obowiązku dla podmiotów pośrednio wskazanych w ust. 2. Określono te podmioty jako "właściwe", których zadaniem jest wykonywanie pasów przeciwpożarowych wskazanych w ustawie o transporcie kolejowym. Dalej, za niezasadny uznano zarzut domniemania przez Komendanta Powiatowego spornego obowiązku, gdyż w obszernym uzasadnieniu podał on konkretne podstawy prawne uzasadniające jego nałożenie. W ocenie organu odwoławczego, to art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym wprost nakłada na zarządców linii kolejowych obowiązek bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego oraz spełnianie warunków technicznych i organizacyjnych na szlakach kolejowych w zakresie ochrony przeciwpożarowej. W ramach tych obowiązków mieści się zapewnienie przez A S.A. bezpieczeństwa przeciwpożarowego obiektom i terenom przyległym do infrastruktury kolejowej. Natomiast sposoby realizacji obowiązków wskazane są w art. 55 omawianej ustawy i sprowadzają się do przyznania zarządcom linii kolejowych prawa korzystania z sąsiednich gruntów celem prowadzenia niezbędnych prac związanych z bezpieczeństwem ruchu kolejowego i zapewnieniem ochrony przeciwpożarowej. Tak więc podstawa prawna zawarta w osnowie skarżonej decyzji jest złożona (art. 17 ust. 1 i 3, art. 55 ust 1 ustawy o transporcie kolejowym, § 38 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r.). Następnie organ podniósł, że art. 55 ustawy o transporcie kolejowym daje narzędzie zarządcy linii kolejowej w postaci delegacji do wykonania określonych działań celem realizacji swoich obowiązków na czyimś terenie, co nie może być zakwestionowane przez właściciela terenu z uwagi na umocowanie prawne. W ślad za działaniami zarządcy linii kolejowej na czyimś terenie powinno pójść zadośćuczynienie w postaci odszkodowania sprecyzowanego w drodze umowy stron. Za pozostające bez znaczenia organ uznał regulacje pozwalające na stawianie żywopłotów oraz zasłon odśnieżnych w drodze decyzji dyrektorów Zakładów Linii Kolejowych, ponieważ nie dotyczy to ochrony przeciwpożarowej, do której obowiązane są podmioty wymienione w ustawie o transporcie kolejowym. Prezentowane stanowisko znajduje także potwierdzenie np. w art. 56 ww. ustawy, gdyż to zarządca infrastruktury kolejowej wykonuje decyzję organu o usunięciu drzewa stanowiącego przeszkodę, a rosnącego na gruncie, który nie należy do zarządcy. Z powyższego wynika, że nie do przyjęcia jest stanowisko o prawnym obciążeniu lasów państwowych obowiązkiem wykonywania pasów przeciwpożarowych. Taki obowiązek dla tego podmiotu nie wynika również z art. 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, brak w nim bowiem mowy o wykonaniu zabezpieczenia terenu przed rozprzestrzenianiem się pożaru, zaś art. 3 tej ustawy odnosi się wyłącznie do osób fizycznych, prawnych, organizacji i instytucji, które korzystając z terenu odpowiadają za należyte ich zabezpieczenie przed zagrożeniem pożarowym. Organ stwierdził, że z całą pewnością obowiązek ten nie jest adresowany do właścicieli terenów, lecz do osób korzystających z terenu, czyli m.in. podmiotów określonych w ustawie o transporcie kolejowym. Z kolei art. 9 ustawy o lasach, który podaje strona skarżąca, w całej swej treści nie rzuca światła na obowiązek wykonywania pasów przeciwpożarowych przy liniach kolejowych. Obowiązek zapewnienia ochrony przeciwpożarowej lasu bezwzględnie wynika z przepisów wykonawczych, gdzie nie wskazano właścicieli i zarządców lasów jako podmioty odpowiedzialne za wykonanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych przy liniach kolejowych. Sformułowania przepisów mówiące o wykonywaniu zabiegów profilaktycznych i ochronnych zapobiegających powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożarów są zapisami ogólnymi, w żadnym miejscu niesprecyzowanymi. Natomiast w przepisach wykonawczych do ustawy o lasach, w § 10 rozporządzenia MŚ z dnia 22 marca 2006 r., określono cztery rodzaje pasów przeciwpożarowych oddzielających las od poszczególnych obiektów, wśród których nie wymieniono linii kolejowych, bocznic itp. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy mają przepisy wykonawcze do ustawy o transporcie kolejowym, które to przepisy określają sposób wykonania pasów przeciwpożarowych przy liniach kolejowych (§ 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych - Dz. U. Nr 153, poz. 955). Natomiast odnosząc się do § 10 ust. 4 rozporządzenia MŚ z dnia 22 marca 2006 r., organ podniósł, że nie należy utożsamiać standardowego zagrożenia z zagrożeniem szczególnym, dotyczącym miejsc, wobec których przepisy nie regulują wymogów wykonania pasów w konkretny sposób (np. przy torfowiskach lub trzcinowiskach). Jeśli wśród wymienionych rodzajów pasów przeciwpożarowych w § 10 ust. 1 rozporządzenia MŚ z dnia 22 marca 2006 r. brak jest określenia pasów przy liniach kolejowych, a w rozporządzeniu Ml z dnia z dnia 7 sierpnia 2008 r. określony został rodzaj pasów przeciwpożarowych przy liniach kolejowych, to w ocenie organu nie można zasadnie twierdzić, że obowiązek wykonywania spornych pasów bezsprzecznie ciąży na właścicielach lasów.

W dalszej części wywodów, poświęconej zarzutom dotyczącym naruszeń przepisów procesowych, organ odwoławczy nie podzielił argumentacji o braku zapoznania się przez organ pierwszej instancji z całością dowodów w sprawie oraz stwierdził, że w zaskarżonej decyzji nie odniesiono się wyłącznie do argumentacji strony opartej o przepisy rozporządzenia Ml z dnia 7 sierpnia 2008 r., jednak uchybienie to zostało konwalidowane w niniejszej decyzji. Nadto strona nie wykazała, by pominięte kwestie miały wpływ na wynik sprawy, a Komendant Powiatowy przedstawił wywody prawne pozwalające na poprawne zaadresowanie obowiązku mineralizacji pasów przeciwpożarowych. Podniósł także organ odwoławczy, że strona dokonuje niewłaściwej interpretacji art. 55 ustawy o transporcie drogowym, który zabezpiecza przed ewentualnym blokowaniem przez właścicieli terenów realizacji zadań powierzonych zarządcom linii kolejowych. Traktowanie przy tym wykonywania przedmiotowych pasów przeciwpożarowych jako ochrony ruchu kolejowego przed pożarem lasu nie jest zasadne, zważywszy na rodzaj zagrożenia i charakterystykę pożaru przestrzennego.

W skardze na decyzję organu drugiej instancji A S.A. w [...], reprezentowana przez pełnomocnika, powtórzyła zgłoszony w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej zarzut naruszenia § 38 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r., art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, art. 9 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy o lasach oraz w zw. z § 10 rozporządzenia MŚ z dnia 22 marca 2006 r., a także postawiła zarzut naruszenia art. 54 ustawy o transporcie kolejowym w zw. z § 9 rozporządzenia MI z dnia 7 sierpnia 2008 r., przez uznanie, że to na skarżącym ciążą obowiązki utrzymania pasów przeciwpożarowych, tj. zapewnienia ich stanu użyteczności, wobec tego, że w ww. § 9 jest mowa o tworzeniu pasów przeciwpożarowych w sąsiedztwie linii kolejowych; oraz zgłosiła zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP i art. 6 K.p.a. Mając powyższe na uwadze skarżąca Spółka wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi ponowiono argumentację o faktycznym braku normy prawnej, z której wypływałby obowiązek Spółki utrzymywania pasów przeciwpożarowych na terenach leśnych znajdujących się w sąsiedztwie linii kolejowych. Z ustawy o ochronie przeciwpożarowej wynika, że ustawodawca nakłada obowiązki przede wszystkim na właścicieli lasów, czyli - w zdecydowanej większości - właściwe terenowo Nadleśnictwo Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych. Podobnie, na właścicieli lasów został nałożony obowiązek zapewnienia ochrony przeciwpożarowej mocą ustawy o lasach (art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 9). Jeśli zaś chodzi o ustawę o transporcie kolejowym Spółka - po pierwsze - podtrzymała stanowisko o ogólnym charakterze art. 17 oraz braku podstaw do przyjęcia, że pas przeciwpożarowy należy do zbioru desygnatów pojęcia "warunki technicznie" lub "warunki organizacyjne". Po drugie dowodziła, że w wydanym na podstawie omawianego przepisu rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2005 r. w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. Nr 172, poz. 1444 ze zm.) poruszana jest tematyka związana z wystąpieniem pożaru, jednak nie ma w nim mowy o pasach przeciwpożarowych. Po trzecie wskazywała, że rozdział ustawy o transporcie kolejowym zatytułowany "Bezpieczeństwo transportu kolejowego" poświęcony jest zapewnieniu sprawnego i bezpiecznego transportu kolejowego przed zagrożeniami płynącymi z zewnątrz i nie pojawia się w nim (także w przepisach wykonawczych) temat pasów przeciwpożarowych. Poza tym art. 55 ustawy o transporcie kolejowym mówi o prawie, a nie obowiązku urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych. Przepis ten koresponduje z art. 54 tej ustawy, który stanowi delegację do wydania rozporządzenia wskazującego na sposób urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych, biorąc pod uwagę zapewnienie bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Niewątpliwie zatem ratio legis art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, który dotyczy także pasów przeciwpożarowych, jest ochrona ruchu kolejowego przed zagrożeniami pożarowymi płynącymi z zewnątrz, nie zaś odwrotnie. W ocenie Spółki, błędnie organ również przyjął, że skoro w rozporządzeniu MI z dnia 7 sierpnia 2008 r. reguluje się zasady tworzenia pasów przeciwpożarowych, to niezasadnym jest uznanie, iż obowiązek tworzenia pasów ciąży na właścicielach lasów, a tym samym obciąża zarządcę linii kolejowych. We wskazanym rozporządzeniu ogólnie mówi się o pasach przeciwpożarowych tworzonych w sąsiedztwie linii kolejowych, nie ma tutaj mowy o pasach przeciwpożarowych w lasach, nie ustanawia się także obowiązku tworzenia takich pasów. Natomiast wyraźnie wskazany jest cel, jakiemu służyć mają sporne pasy. Mianowicie art. 54 ustawy o transporcie wyraźnie wskazuje, iż służyć mają one ochronie ruchu kolejowego przed zagrożeniami pożarowymi płynącymi z zewnątrz, a nie ochronie jakichś obiektów przez zagrożeniami płynącymi z kolei. Z delegacją z art. 54 ww. ustawy i wydanym na jej podstawie rozporządzeniem wiąże się ściśle treść następnego artykułu ustawy o transporcie kolejowym - art. 55, który z uwagi na interes właściciela kolei daje mu możliwość - nie nakładając obowiązku - urządzać i utrzymywać pasy przeciwpożarowe na sąsiadujących gruntach, by chronić ruch kolejowy. Ustawa wprost wskazuje, iż wymagana jest tu umowa między stronami.

Następnie skarżąca Spółka argumentowała, że postępowanie organu wywodzące z § 38 ust. 2 rozporządzenia MSWiA w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz 55 ustawy o transporcie kolejowym obowiązek urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych przez PKP, w sytuacji gdy istnieją wątpliwości co do istnienia podstaw prawnych w zakresie możliwości nałożenia na ten podmiot ciężarów, stanowi naruszenie podstawowej zasady konstruowania porządku prawnego oraz konstytucyjnej gwarancji wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP (zasada praworządności), powtórzonej również w zasadach Kodeksu postępowania administracyjnego - art. 6 K.p.a. Poza tym domniemywanie obowiązku jest działaniem bezpodstawnym. Końcowo Spółka powtórzyła wcześniejszą argumentację odnośnie naruszenia art. 9 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy o lasach oraz w zw. z § 10 rozporządzenia MŚ z dnia 22 marca 2006 r., dodatkowo podnosząc, że organ odwoławczy pominął fakt, iż wskazane rozporządzenie nie organiczna rodzajów pasów przeciwpożarowych urządzanych i utrzymywanych przez zarządców lasów. Katalog ten jest bowiem otwarty. Powyższe potwierdza dyspozycja z ust. 4 § 10 tego rozporządzenia. Przemawia to za ciążącym na właścicielach lasów obowiązku wykonania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Dodał, że nie bez powodów ustawodawca wymienił zarządców infrastruktury kolejowych jako podmiot zobowiązany do wykonywania pasów przeciwpożarowych.

Na rozprawie sądowej pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał skargę i wywody w niej zawarte. Pełnomocnik organu podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, podkreślając, że pasy przeciwpożarowe służą ochronie lasów, a nie kolei.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z powyższej zasady wynika konsekwencja co do tego, iż sąd ten rozważa prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania tej decyzji, badając prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. W świetle powyższego, kontrola sprawowana przez sąd obejmuje zgodność decyzji z prawem materialnym oraz przepisami procedury administracyjnej. Sąd nie może natomiast oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 P.p.s.a.).

Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że brak jest podstaw do jej uchylenia.

Na wstępie wskazać należy, że przedmiot zaskarżenia stanowiła decyzja Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Opolu, utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Namysłowie nakazującą A S.A. z siedzibą w [...] dokonanie mineralizacji pasów przeciwpożarowych znajdujących się w powiecie namysłowskim przy linii kolejowej [...] na odcinku [...]-[...], strona lewa - km [...] do [...]. Stwierdzony w trakcie kontroli nieprawidłowy stan ww. pasa przeciwpożarowego nie był kwestionowany przez stronę skarżącą, nie zgodzono się natomiast ze stanowiskiem, wedle którego to na A S.A., jako zarządcy linii kolejowych, spoczywa obowiązek utrzymywania pasów przeciwpożarowych wzdłuż tych linii.

W ocenie składu orzekającego, pogląd o braku podstaw do obciążenia skarżącej Spółki spornym obowiązkiem nie zasługuje na uwzględnienie. Powyższe wynika z analizy przedstawionych w dalszej części uzasadnienia przepisów.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.), komendant powiatowy Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do:

1) nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie;

2) wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru.

Działając na podstawie tej regulacji, organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w związku z zagrożeniem pożarowym jakie stwarza dla obszaru leśnego ruch kolejowy. Jednym z celów ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. 2009 r. Nr 178, poz. 1380 ze zm.), określonym w jej art. 1 pkt 1, jest zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, zaś przepis art. 3 tej ustawy wskazuje podmioty odpowiedzialne za naruszenie przepisów przeciwpożarowych, do których należy także skarżąca. A S.A. będąca - zgodnie z art. 15 ust. 4 i ust. 4a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) - zarządem kolei w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym, zarządza bowiem (z pewnymi wyłączeniami) infrastrukturą kolejową, w tym liniami kolejowymi, których użytkowanie stanowi potencjalne źródło zagrożenia pożarowego. Przez linię kolejową należy rozumieć drogę kolejową mającą początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami, a przyległy pas gruntu to grunty wzdłuż linii kolejowych, usytuowane po obu ich stronach, przeznaczone do zapewnienia bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego (art. 4 pkt 2 i 3 cyt. wyżej ustawy o transporcie kolejowym), czyli także pas przeciwpożarowy. Wskazana regulacja art. 3 ustawy o ochronie przeciwpożarowej nakłada na osoby fizyczne i prawne, organizacje lub instytucje korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu obowiązek zabezpieczenia ich przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem (ust. 1), stanowiąc przy tym, że podmioty te, a także właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu ponoszą odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych, w trybie i na zasadach określonych w innych przepisach (ust. 2). Jednocześnie w art. 13 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 tej ustawy, prawodawca zawarł delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobów i warunków ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, z uwzględnieniem sposobu, w jaki właściciele, zarządcy lub użytkownicy obiektów budowlanych lub terenów powinni spełniać swoje obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Wykonując tę delegację, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał - obowiązujące w dniu orzekania przez organy decyzyjne - rozporządzenie z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719). Stosownie do jego § 38 ust. 1, lasy położone przy obiektach mogących stanowić zagrożenie pożarowe dla lasu oddziela się od tych obiektów pasami przeciwpożarowymi, utrzymywanymi w stanie zapewniającym ich użyteczność przez cały rok. W ust. 2 § 38 ww. rozporządzenia postanowiono, że rodzaje oraz sposoby wykonywania pasów przeciwpożarowych przez podmioty określone jako właściwe do ich wykonania i utrzymywania w: ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach, ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym oraz ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej określają:

1) rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (Dz. U. Nr 58, poz. 405 i Nr 82, poz. 573);

2) rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. Nr 153, poz. 955).

Komentując zacytowaną regulację, trafnie odnotowały obie strony postępowania sądowego, że wskazane rozporządzenie - odmiennie od poprzednio obowiązującego rozporządzenia MSWiA z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563) - nie określa w sposób jednoznaczny sposobu wykonywania pasów przeciwpożarowych oraz nie wskazuje podmiotów właściwych i zobowiązanych do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych, do których wcześniej zaliczono m.in. właścicieli linii kolejowych (§ 34 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z 2006 r.). Zdaniem Sądu, z faktu tego nie można jednak wywodzić, jak czyni to skarżąca, że brak wyraźnego określenia podmiotów zobowiązanych w podanym zakresie, nie daje podstaw do nałożenia na A S.A. obowiązków związanych z utrzymywaniem pasów przeciwpożarowych w odpowiednim stanie. Obowiązki te bowiem wynikają (i mogą wynikać!) tylko z przepisów ustaw. Właśnie do trzech ustaw, tj. ustawy o lasach, o transporcie kolejowym oraz o ochronie przeciwpożarowej, odsyła omawiane rozporządzenie MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. w cyt. wyżej § 38 ust. 2, a więc w tych ustawach należy poszukiwać norm określających podmioty zobowiązane do wykonania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych.

I tak, jeśli chodzi o ustawę z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59 ze zm.) wskazać trzeba na jej art. 13 ust. 1, którym nałożono na właścicieli lasów obowiązek trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej (pkt 3). Ten ogólny przepis nie daje podstaw do przyjęcia, że to właściciel lasu jest odpowiedzialny za urządzanie pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych. Podobnie, takiego wniosku nie można wyprowadzić z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach, wedle którego w celu zapewnienia powszechnej ochrony lasów właściciele lasów są obowiązani do kształtowania równowagi w ekosystemach leśnych, podnoszenia naturalnej odporności drzewostanów, a w szczególności do wykonywania zabiegów profilaktycznych i ochronnych zapobiegających powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożarów. Z kolei, wydane - w wyniku realizacji upoważnienia ustawowego zawartego w ust. 3 art. 9 ustawy o lasach - rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (Dz. U. Nr 58, poz. 405 ze zm.) wprowadziło wprawdzie cztery podstawowe rodzaje pasów przeciwpożarowych (§ 10 ust. 1), jednak żaden z nich nie jest pasem oddzielającym las od linii czy bocznic kolejowych. Nie można odmówić racji stronie skarżącej, że na podstawie ust. 4 § 10 wskazanego rozporządzenia istnieje możliwość urządzania jeszcze innych rodzajów pasów przeciwpożarowych, jednak z przepisu tego wyraźnie wynika, że chodzi tu o przypadki "szczególnego zagrożenia pożarowego", a więc o sytuacje nadzwyczajne (a nie typowe, standardowe), do jakich nie można zaliczyć takich, które wiążą się z codziennym zagrożeniem jakie stwarza ruch kolejowy, i które wynikają z "zasad gospodarki leśnej". Ponadto omawiane przepisy rozporządzenia mówią jedynie o podmiotach "ustalających" sposób wykonania pasów. Trafnie podnosił organ odwoławczy, że spornym rodzajem pasów zajmuje się cyt. wcześniej rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych. Zostało ono wydane na podstawie art. 54 ustawy o transporcie kolejowym i choć reguluje jedynie techniczne kwestie dotyczące urządzania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych, to - jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z uwagi na kompetencyjne powiązanie z ustawą o transporcie kolejowym "pośrednio wskazuje, a przynajmniej zawęża, krąg podmiotów, na których spoczywa obowiązek wykonania takich pasów" (wyrok z 12 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 955/12, dostępny na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powiedzianego dotąd stwierdzić przyjdzie, że przepisy ustawy o lasach, które zobowiązują właścicieli lasów do wykonywania określonych działań w kierunku zapobiegania powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożarów, czytane samodzielnie lub w powiązaniu z przepisami przywołanego przez skarżącą Spółkę rozporządzenia MŚ z dnia 22 marca 2006 r., nie regulują kwestii podmiotu zobowiązanego do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych wzdłuż szlaków kolejowych.

Podobny, końcowy wniosek wysnuć trzeba z analizy podanych już wcześniej przepisów ustawy o ochronie przeciwpożarowej, która w ogóle nie zajmuje się sprawami dotyczącymi ochrony lasu przed zagrożeniem pożarowym ze strony ruchu kolejowego oraz utrzymywaniem przez określone podmioty pasów przeciwpożarowych oddzielających las od linii kolejowej. Ponadto, sygnalizowano także wyżej, że przepis wykonawczy do tej ustawy, czyli rozporządzenie z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów również nie rozstrzyga i nie może rozstrzygać samodzielnie spornej kwestii podmiotu zobowiązanego do wykonania i utrzymywania przedmiotowych pasów.

Zdaniem składu orzekającego, które znajduje wsparcie w bogatym orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych, określeniem podmiotu obowiązanego do wykonania pasów przeciwpożarowych oddzielających las od linii kolejowych zajmuje się natomiast trzecia z ustaw, do których odsyła § 38 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r., tj. ustawa o transporcie kolejowym. Sąd podzielił stanowisko organów decyzyjnych, że przesądzająca w tej mierze jest treść art. 17 ust. 1 w zw. z art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, a w dalszej kolejności za takim stanowiskiem przemawia też brzmienie ust. 2 § 38 ww. rozporządzenia. Stosownie do art. 17 ust. 1 omawianej obecnie ustawy, zarządcy i przewoźnicy kolejowi oraz użytkownicy bocznic kolejowych są zobowiązani spełniać warunki techniczne i organizacyjne zapewniające m.in. bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego (pkt 1) oraz ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska (pkt 3). Niewątpliwie, przepis ten nakłada na m.in. zarządców linii kolejowych obowiązek bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego oraz spełnienia warunków technicznych i organizacyjnych na szlakach kolejowych i bocznicach, które to warunki dotyczą ochrony przeciwpożarowej. Komentowany przepis - formułując w podany sposób przedmiotowe obowiązki - ma charakter ogólny o tyle, że nie wymienia konkretnie obowiązku urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych, jednak w powiązaniu z innym przepisem tej samej ustawy, czyli art. 55, pozwala ustalić, że taki właśnie obowiązek istnieje i spoczywa na ww. podmiotach. Wedle bowiem art. 55 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, zarządca (infrastruktury kolejowej - dop. Sądu) ma prawo na sąsiadujących z linią kolejową gruntach, za odszkodowaniem:

1) ustawiać zasłony odśnieżne;

2) zakładać żywopłoty;

3) urządzać i utrzymywać pasy przeciwpożarowe.

Zgodnie z ust. 2 tej regulacji, ustalenie odszkodowania za ustawianie zasłon odśnieżnych, zakładanie żywopłotów, urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych następuje w drodze umowy stron, zaś stosownie do ust. 3, jeżeli posadzenie drzew lub krzewów, powodujące potrzebę urządzenia pasów przeciwpożarowych, nastąpiło po wybudowaniu linii kolejowej, koszty związane z urządzeniem i utrzymaniem tych pasów obciążają właścicieli gruntów. W ocenie Sądu, przytoczony przepis określa sposób realizacji obowiązków, o jakich mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, a ust. 3 art. 55 tej ustawy - przez wprowadzenie wyjątkowej sytuacji odpowiedzialności właścicieli gruntów polegającej jedynie na ponoszeniu kosztów urządzenia i utrzymywania pasów - potwierdza zasadę, że podmiotem zobowiązanym do urządzania i utrzymywania spornych pasów jest zarządca linii kolejowej. Natomiast prawo zarządcy, o jakim mowa w ust. 1 omawianego przepisu, wbrew odmiennej interpretacji skarżącej Spółki, tworzy warunki wykonania ustawowych obowiązków, wynikających - jak już wskazano - z art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, a co polegać będzie na umożliwieniu zajęcia "cudzego" gruntu w celu wykonania i następnie utrzymywania w odpowiednim stanie pasa wzdłuż linii kolejowej. Trafnie argumentował organ odwoławczy, że przepis ten nie może być oceniany wyłącznie w kategoriach uprawnienia do ustawiania zasłon odśnieżnych, zakładania żywopłotów, urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych, lecz przede wszystkim traktować go należy jako zabezpieczenie przed ewentualnym blokowaniem przez właścicieli terenów realizacji zadań powierzonych zarządcom linii kolejowych przez ustawę o transporcie kolejowym. Zbliżoną argumentację do przedstawionej powyżej zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, który także stanął na stanowisku, że "zarządca linii kolejowej jest podmiotem zobowiązanym do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych w sąsiedztwie zarządzanych przez niego linii kolejowych", i dalej celnie wskazywał, iż "korelatem tej powinności jest ciążący na właścicielu gruntu (użytkowniku wieczystym lub zarządcy) obowiązek jego udostępnienia oraz wstrzymania się od działań uniemożliwiających bądź też utrudniających wykonanie zabezpieczeń przeciwpożarowych" (wyrok z 20 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 488/12, i powołane w nim - wprost i przez stosowne odesłanie - orzeczenia innych sądów administracyjnych, dostępne na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy takim rozumieniu wykładanego przepisu nie do zaakceptowania jest pogląd skarżącej o czynieniu przez organ obowiązku z prawa, które przysługuje zarządcy infrastruktury kolejowej. Prawo to, polegające na korzystaniu z "cudzych" gruntów w celu realizacji prac niezbędnych dla ruchu pociągów, nie jest natomiast sprzeczne z twierdzeniem, że urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych pozostaje obowiązkiem zarządcy infrastruktury.

W końcu, kierując się wykładnią celowościową ocenianych przepisów zwrócić należy również uwagę na podnoszoną przez organy okoliczność źródła zagrożenia pożarowego dla obszarów leśnych, jaki stanowi ruch kolejowy, w tym przede wszystkim proces hamowania pociągu. Skład orzekający w niniejszej sprawie zgadza się z poglądem zaprezentowanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 15 grudnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Rz 1010/11, dostępny na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), iż w tej sytuacji "logicznym jest, że to na podmiocie odpowiedzialnym za ten ruch i infrastrukturę z nim związaną spoczywa obowiązek podjęcia czynności mających na celu zapewnienie właściwej ochrony przeciwpożarowej".

W podsumowaniu powyższych rozważań stwierdzić przyjdzie, że przyjęcie stanowiska o prawidłowym uznaniu przez orzekające organy, iż to A S.A. w [...], a nie właściciel lasu, jest podmiotem zobowiązanym do mineralizacji przedmiotowego pasa przeciwpożarowego wzdłuż szlaku kolejowego, czyni zbędnym dalsze badanie zarzutów skargi zmierzających do wykazania naruszenia innych przepisów prawa materialnego, z których miał wynikać wniosek przeciwny, oparty dodatkowo na błędnym przekonaniu, że wyłącznym celem pasów przeciwpożarowych oddzielających lasy od linii kolejowych jest ochrona ruchu kolejowego przed zagrożeniami płynącymi z zewnątrz. Ponadto, nie potwierdziły się zarzuty odnośnie naruszenia art. 6 K.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, gdyż nałożony na skarżącą obowiązek - jak wykazano - nie opiera się na domniemaniu, lecz ma swoje umocowanie w przepisach ustawy, co w sposób dostateczny wyjaśniły również orzekające w sprawie organy administracji. Sąd - działając z urzędu - nie stwierdził także, by kwestionowane decyzje zostały podjęte w warunkach naruszenia przepisów procedury administracyjnej, które miałyby wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.