Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 749/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5  ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. W. na bezczynność Inne z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inne w G. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...], 2. zasądza od Inne w G. na rzecz skarżącego A. W. kwotę [...](dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarżący – A. W. [...] marca 2021 roku (data wpływu [...] marca 2021 r.), złożył organowi – [...] Sp. z o.o., wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie następujących informacji:

1. Proszę o podanie wszystkich umów cywilnoprawnych z podziałem na każdy rok za okres 2017-2020 z określeniem:

- z kim została zawarta umowa cywilnoprawna;

- w jakim trybie umowa została zawarta (np. w drodze przetargu, itp.);

- przedmiotu umowy cywilnoprawnej;

- czasu trwania umowy;

- kwoty wypłaconego wynagrodzenia za poszczególne lata.

2. Proszę o podanie z podziałem na każdy rok za okres 2017-2020:

- kwot wynagrodzenia każdego członka Zarządu Spółki łącznie z wypłaconymi nagrodami i ewentualnymi umowami cywilnoprawnymi;

- kwot wynagrodzenia każdego Dyrektora Spółki łącznie z wypłaconymi nagrodami i ewentualnymi umowami cywilnoprawnymi.

3. Proszę o podanie z okresu 2017-2020:

- stanu zatrudnienia - ilość osób zatrudnionych na dzień 31 grudnia każdego roku; - kwoty wynagrodzeń za okres od 1 stycznia do 31 grudnia każdego roku.

Bezspornym jest, że w odpowiedzi na wniosek, organ [...] marca 2021 r. przesłał na wskazany przez skarżącego adres informację w zakresie pkt 2 i 3.

Co się tyczy rozpoznania wniosku w pkt 1, [...] Sp. z o.o., decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], na podstawie art. 5 ust. 2, art. 16 ust. 1 w związku z art. 17 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176), zwanej dalej: "u.d.i.p.", odnośnie rozpoznania pkt 1 wniosku, odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie wszystkich umów cywilnoprawnych z podziałem na każdy rok za okres 2017-2020 z określeniem:

- z kim została zawarta umowa cywilnoprawna;

- w jakim trybie umowa została zawarta (np. w drodze przetargu, itp.);

- przedmiotu umowy cywilnoprawnej;

- czasu trwania umowy;

- kwoty wypłaconego wynagrodzenia za poszczególne lata.

W uzasadnieniu podjętego przytoczono fakt i treść złożonego przez skarżącego wniosku.

Stwierdzono, że zgodnie z treścią art. 5 ust. 2 u.d.i.p.: "Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy". Wyjaśniono, że żądane w punkcie 1 wniosku informacje stanowią tajemnice przedsiębiorcy.

Przytoczono art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, wskazując, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, stanowiący know-how przedsiębiorcy) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji, przejawiająca się czynnościami (których ustawodawca nie określił ściśle), które przedsiębiorca przedsięwziął, by zapewnić poufność określonych danych.

Stwierdzono, że wnioskowane informacje zawierają szczegółowe, wynegocjowane dane, w tym warunki finansowe oraz inne istotne warunki umowy, zasady współpracy i z całą pewnością posiadają wartość gospodarczą dla [...] Sp. z o.o. Wskazano, że dane zawarte w umowach cywilnoprawnych są objęte tajemnicą handlową. Dane te zawierają know-how handlowe Spółki. W umowach zawartych na wynajem powierzchni biurowej oraz przemysłowej szczególnej ochronie podlegają stawki czynszu najmu negocjowane indywidualnie z każdym z najemców, a ich ujawnienie mogłoby naruszyć interesy zarówno [...] Sp. z o.o., jak i jej kontrahentów. Podkreślono, że warunki handlowe są wynikiem indywidualnych negocjacji pomiędzy stronami, a ich upublicznienie stanowi naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa.

Ograniczenie w dostępie do informacji publicznej nie obejmuje umów zawieranych w trybie udzielania zamówień publicznych, których treść jest jawna na mocy ustawy Prawo zamówień publicznych.

We wniosku o ponowne rozpoznane sprawy podniesiono, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, przesłanki przemawiające za nieudzieleniem informacji publicznej ze wskazanej wyżej przyczyny muszą być wyjaśnione oraz wyczerpująco i precyzyjnie omówione w uzasadnieniu decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (wyrok NSA z 18.08.2016r. I OSK 113/15). Zatem przy uznaniu, że wnioskowane dane dot. umów cywilnoprawnych objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa należy ponad wszelką wątpliwość wykazać, że w istocie tę tajemnicę zawierają. Sama wola przedsiębiorcy objęcia tajemnicą informacji związanych z prowadzeniem działalności jest bowiem niewystarczająca (wyrok NSA z 24.10.2019r. I OSK 910/18). Naczelny Sąd Administracyjny wyróżnił bowiem dwie przesłanki, które muszą być spełnione dla ochrony informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa. Po pierwsze, gdy zostanie wykazane, iż przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności informacji (tym samym, samo stwierdzenie o podjęciu tychże działań jest niewystarczające dla spełnienia tejże formalnej przesłanki). Po drugie, chodzi o informacje, których ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy, tj. o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym i takie, które posiadają wartość gospodarczą, jednak dane objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie umów cywilnoprawnych nie dotyczą kwestii wymienionych powyżej, a jedynie informacji podstawowych dotyczących samych umów. Nie można zatem mówić o ingerencji w tajemnicę handlową. Przedmiotu wniosku nie stanowią szczegółowe informacje związane z samą działalnością przedsiębiorcy, jego polityką i kondycją finansową, czy też zasadami współpracy z kontrahentami.

Zarzucono, że z treści zaskarżonej decyzji nie wynika dlaczego ujawnienie treści objętych zakresem punktu 1 wniosku w istocie doprowadziłoby do naruszenia tajemnicy przedsiębiorcy, nie wykazano również, że informacje te mają rzeczywistą wartość gospodarczą.

[...] Sp. z o.o., decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), zwanej dalej: "kpa", w zw. z art. 17 ust. 2 i art. 16 oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ powtórzył argumentację, zawartą w decyzji pierwszoinstancyjnej.

W skardze złożonej do Sądu, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Sp. z o.o. w G. z dnia [...] marca 2021 roku, skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

1) art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają zasady ograniczenia prawa do informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionej odmowie udzielenia informacji, niespełniającej warunków proporcjonalności i konieczności dokonanego ograniczenia, nieznajdującej podstaw w potrzebie ochrony wartości prawnie chronionych wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP,

2) art. 5 ust. 2 u.d.i.p., w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej i ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, poprzez błędne zastosowanie polegające na niepoprawnym przyjęciu, ze udostępnienie żądanych informacji, naruszyłoby prywatność osoby fizycznej i tajemnicę przedsiębiorcy,

3) art. 107 § 3 kpa, ponieważ w uzasadnieniu decyzji nie wykazano w sposób przekonujący, że konstytucyjna zasada dostępu do informacji publicznej oraz zasada transparentności i przejrzystości gospodarowania mieniem publicznym winna doznać ograniczenia z powodu ustawowo chronionej tajemnicy przedsiębiorcy i sfery prywatności.

W uzasadnieniu skargi zawarto argumentację zawartą w odwołaniu.

Dodano, że przedmiotu wniosku nie stanowią szczegółowe informacje związane z samą działalnością przedsiębiorcy, jego polityką i kondycją finansową, czy też zasadami współpracy z kontrahentami. Z uwagi na charakter działalności Spółki [...] i dysponowanie przez Spółkę mieniem gminnym, nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa informacja dot. ceny, terminu wykonania zamówienia (usługi), okresu gwarancji, czy wynagrodzenia z tytułu realizacji umów cywilnoprawnych, bowiem służą one wykonywaniu zadań publicznych, bądź są z nimi związane i odnoszą się do dysponowania majątkiem publicznym. Wskazanie w decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, że żądane informacje są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa winno zostać wykazane, że faktycznie tę tajemnicę zawierają, bowiem istnienie tajemnicy musi być rzeczywiste i niewątpliwe, a z zaskarżanej decyzji nie wynika, z czego Spółka [...] wywodzi daną przesłankę odmowy. Z treści decyzji Spółki [...] nie wynika również do jakich postanowień umów cywilnoprawnych kontrahenci Spółki zastrzegli zachowanie tajemnicy i dlaczego ujawnienie treści objętych zakresem punktu 1 wniosku w istocie doprowadziłoby do naruszenia tajemnicy przedsiębiorcy, nie wykazano również, że informacje te mają rzeczywistą wartość gospodarczą.

Podkreślono, że wnioskując o informację z kim zostały zawarte umowy cywilnoprawne, skarżący nie wymagał ujawnienia danych osobowych podlegających ochronie, bowiem gdy stroną umowy nie jest przedsiębiorca wystarczyłoby wskazać, że umowa została zawarta z osobą fizyczną (bez wskazywania imienia, nazwiska, adresu zamieszkania) i podać w jakim trybie została zawarta, czas jej trwania, przedmiot oraz należne z tego tytułu wynagrodzenie. Takie dane nie podlegają ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej.

Podniesiono, że jeśli Spółka, której udziałowcem jest gmina - miasto G., realizuje zadania gminne, to jest podmiotem o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., a informacje związane z jej działalnością podlegają udostępnieniu. Informacja o zawartych umowach cywilnoprawnych mieści się w ustawowym pojęciu informacji publicznej. Charakter działalności Spółki oraz dysponowanie mieniem gminnym przesądza, że umowy o pracę lub cywilnoprawne służą wykonywaniu zadań publicznych lub są z nimi związane i odnoszą się do dysponowania majątkiem publicznym. Zatem umowy cywilnoprawne zawarte z podmiotem wskazanym w art. 4 ust. 1 ustawy są informacją publiczną, natomiast Spółka [...] w sposób nieprawidłowy ograniczyła prawo do informacji publicznej błędnie uznając, że jeśli w umowie cywilnoprawnej zastrzeżono zachowanie określonych informacji w poufności, to takie zastrzeżenie umowne automatycznie oznacza konieczność odmowy udostępnienia informacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania, ewentualnie oddalenie skargi w całości i zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podniesiono, że skarżący po wniesieniu skargi w dniu [...] maja 2021 r., złożył w dniu [...] maja 2021 r. kolejne dwa wnioski z [...] maja 2021 r. o dostęp do informacji publicznej w zakresie:

- kwot poniesionych na obsługę prawną w latach 2017-2020

- kwot wynagrodzeń wypłaconych z tytułu umów zleceń zawartych z osobami fizycznymi oraz podmiotami gospodarczymi w latach 2017-2020. Spółka zamierza udzielić informację w zakresie żądanym w pismach z dnia [...] maja 2021r. w ustawowym terminie.

Stwierdzono, że w związku z faktem, że informacja żądana przez skarżącego jest tożsama w zakresie przedmiotowym oraz podmiotowym z żądaniem wyrażonym w dniu [...] marca 2021r., postępowanie w niniejszej sprawie powinno zostać umorzone, względnie skarga powinna zostać oddalona jako bezzasadna, co zostanie wykazane w dalszej części pisma. Wskazano, że skoro organ postanowił udzielić informacji publicznej w zakresie wskazanym we wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2021r., który zdaniem [...] Sp. z o.o. jest tożsamy z żądaniem zawartym w pkt 1 wniosku z dnia [...] marca 2021r.

Podkreślono, że niezależnie od powyższego, żądana przez skarżącego informacja we wniosku z dnia [...] marca 2021r. podlegała ograniczeniu ze względu na art. 5 ust. 2 u.d.i.p., albowiem stanowi tajemnice przedsiębiorcy oraz może naruszać prywatność osób fizycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Na wstępne wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym - w świetle art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej: "p.p.s.a.") - kontrola ta odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

Rozpoznając skargę na podstawie przepisów u.d.i.p., sąd w pierwszej kolejności musi rozważyć, czy zaistniały przesłanki podmiotowe i przedmiotowe pozwalające na stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Udostępnienie informacji objętej wnioskiem może bowiem nastąpić jedynie wówczas, gdy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej określonych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., oraz gdy stwierdzone zostanie, że żądana informacja stanowi informację o charakterze publicznym w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p.

Wymienione wyżej przepisy wskazują na bardzo szeroki katalog podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, który nie jest katalogiem zamkniętym. Przepis ten jest konsekwencją przyjętego w ustawie rozwiązania - ustawowego nakazu udostępnienia wszystkich tych informacji publicznych, które pozostają w posiadaniu zobligowanego podmiotu, a których ujawnienia nie zabraniają odrębne przepisy prawa. Zaznaczyć należy także, że katalog informacji publicznej podlegającej udostępnieniu zawarty w art. 6 ustawy nie jest katalogiem zamkniętym.

Wobec treści art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy nie budzi wątpliwości, że [...] Sp. z o.o., jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z tym przepisem, obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został m.in. na osoby prawne, w których jednostki samorządu terytorialnego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. [...] Sp. z o.o., jest spółką prawa handlowego w której ponad połowę akcji posiada Gmina Miasto G. , która dysponując majątkiem publicznym należy do podmiotów zobowiązanych na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej. Z kolei objęte wnioskiem skarżącego informacje w zakresie zawierania umów cywilnoprawnych organu z podmiotami zewnętrznymi, posiadają generalnie walor informacji publicznej, o ile rzecz jasna nie dotyczą wydatkowania środków publicznych , ani wykonywania zadań publicznych. Obecnie nie budzi wątpliwości, że przepisami u.d.i.p., objęte są również umowy cywilnoprawne, zawierane przez organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym. Z tego względu informacją publiczną jest treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego (tak NSA w wyroku z dnia 11 września 2012 r., I OSK 916/12 opubl. w CBOSA). dotyczą bowiem publicznej sfery działania i finansowania ze środków publicznych. W myśl art. 5 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy odmowa udzielenia żądanych w pkt 1 wniosku informacji publicznych była uzasadniona z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy.

Punkt wyjścia do rozważań stanowić musi przypomnienie, że terminem "tajemnica przedsiębiorstwa" ustawodawca posługuje się w przepisach dotyczących zwalczania nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1010) przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.

Dla uruchomienia ochrony wskazanej w cytowanym przepisie konieczne jest zatem, aby dana informacja była poufna, a więc nieujawniona. W tym celu powinna być odpowiednio zabezpieczona. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że ze względu zarówno na znaczenie społeczne takich informacji, jak i mając na uwadze interes chronionego w powyższy sposób przedsiębiorcy, zastrzeżenie tajemnicy stanowi wyjątek od zasady jawności informacji publicznej i z tego względu podmiot zobowiązany do jej udostępnienia nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o jej istnieniu (wyroki - WSA w Poznaniu z 10 października 2013 r., IV SA/Po 467/13, WSA w Warszawie z 10 lipca 2013 r., II SA/Wa 296/13 oraz NSA z 12 lutego 2015 r., I OSK 759/14). Powołany przepis art. 5 ust. 2 zd. 1 u.d.i.p., określa bowiem wyjątek od zasady, jawności informacji publicznych (art. 61 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 oraz art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie może zatem być interpretowany w sposób naruszający tą zasadę. W konsekwencji, wykładnia dopuszczająca możliwość objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa informacji publicznej na podstawie wyłącznie samej arbitralnej decyzji przedsiębiorcy musi być uznana za wadliwą. Przyjęcie takiego stricte formalistycznego stanowiska czyniłoby bowiem fikcyjnym konstytucyjnie chronione prawo obywatela do uzyskania informacji publicznej, ponieważ dla pozbawienia go dostępu do szerokiego kręgu informacji wystarczające byłoby formalne i niepodlegające jakiejkolwiek kontroli zadeklarowanie przez przedsiębiorcę zastrzeżenie, że określone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Złożone zatem przez niego zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, zgodnie z obowiązującym prawem ustali, że zastrzeżone informacje mają rzeczywiście charakter tajemnicy przedsiębiorcy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że nie wystarczy samo przekonanie podmiotu dysponującego informacją o działalności przedsiębiorcy, że posiadane przez niego dane mają charakter poufny (wyrok NSA z 10 stycznia 2014 r., I OSK 2112/13) a na tajemnicę przedsiębiorcy składają się łącznie dwa elementy: formalny - rozumiany jako wyrażenie woli utajnienia danych informacji, przejawiającej się w formie podjętych czynności, przedsięwziętych przez przedsiębiorcę w celu zapewnienia poufności określonych danych - oraz kolejny element równie istotny - aspekt materialny.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że w ramach analizy organ rozpoznający wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien ocenić, czy istnieją przesłanki zarówno formalne, jak i materialne dla uznania, że dana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy i czy możliwe jest zastosowanie art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji dla odmowy jej udostępnienia. Nie jest w tym wypadku decydująca wyłącznie subiektywna wola przedsiębiorcy co do nadania danej informacji klauzuli poufności oraz uznanie jej za mającą walor tajemnicy i sprzeciwianie się przez niego udostępnianiu informacji. W takim przypadku organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony danych i tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę i w czym znajduje ona uzasadnienie (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016, s. 119 i powołane tam orzecznictwo).

Z treści sentencji zaskarżonej decyzji wynika, z uwagi na jakie dane odmówiono informacji (szczegółowe, wynegocjowane dane, w tym warunki finansowe oraz inne istotne warunki umowy, zasady współpracy, zawierają know-how handlowe Spółki, stawki czynszu najmu negocjowane indywidualnie z każdym z najemców), nie dokonano jednak szczegółowych rozważań, co do poszczególnych elementów konkretnych umów.

Badanie, czy zachodzą przesłanki do uznania, że występuje tajemnica przedsiębiorcy musi opierać się na dokumentach źródłowych. Brak takich dokumentów oznacza pozorność rozstrzygania przez organ, czy w sprawie mamy do czynienia z tajemnicą przedsiębiorcy.

W przedmiotowej sprawie w aktach administracyjnych brak jest przedmiotowych umów. Z akt administracyjnych nie wynika więc czy i w jakim zakresie organ analizował poszczególne umowy. Rozstrzygając w takiej sytuacji organ dopuścił się zatem naruszenia ciążącego na nim z mocy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego koniecznego do załatwienia sprawy – co mogło mieć wpływ na wynik postępowania.

Należy ponadto zauważyć, że z akt sprawy nie wynika, czy strony umów zastrzegły poufność umowy, a jeżeli tak, to w jakim zakresie. Nie stwierdzić, czy i jakie konkretne informacje techniczne, technologiczne czy organizacyjne objęło poufnością, a tym samym nie jest możliwa weryfikacja, czy spełniają one przesłanki uznania ich za tajemnicę przedsiębiorcy. W tej sytuacji rozważania organu odnośnie zaistnienia w sprawie tajemnicy przedsiębiorcy należy uznać za ogólnikowe i abstrakcyjne, oderwane od ustalonego i zobrazowanego w aktach stanu faktycznego sprawy, a tym samym dokonane w z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a.

W przedmiotowej sprawie należy zwrócić uwagę, że w postępowaniu dotyczącym udostępnienia informacji publicznej, w przeciwieństwie np. do przepisów dotyczących postępowania przez Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i konsumentów (por. art. 31b, art. 60 ust. 4, art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów) nie przewiedziano wprost środków procesowych pozwalających na zapewnienie tajemnicy przedsiębiorcy w toku postępowania – tak aby poprzez udostępnienie akt sprawy stronom postępowania tajemnica ta nie stała się jawna dla stron i tym samym straciła walor tajemnicy. Tym niemniej należy uznać, że organ rozstrzygający o możliwości udostępnienia informacji publicznej, mając obowiązek włączenia do akt sprawy dokumentów źródłowych zawierających tajemnicę przedsiębiorcy, jednocześnie w oparciu o art. 74 § 1 k.p.a. może odmówić stronom dostępu do tej części akt sprawy ze względu na ważny interes państwowy. Udostępnienie danych objętych tajemnicą przedsiębiorstwa mogłoby bowiem doprowadzić do naruszenia zasad uczciwej konkurencji, co stanowi zagrożenie dla ważnego interesu publicznego tj. zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa ustanowionej przez przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (por. wyrok WSA w Warszawie z 5 listopada 2019 r. sygn. IV SA/Wa 1471/19).

Należy także podkreślić, że wskazanie konkretnej podstawy i zakresu "utajnienia" danej informacji przez przedsiębiorcę jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy. Kontrola sądowa w tym zakresie nie może być iluzoryczna, a w związku z tym musi być ona w zasadzie prowadzona na podstawie dokumentów źródłowych. W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja organu, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwia temu sądowi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia danej informacji publicznej (por. wyroki NSA z 10 marca 2020 r. sygn. I OSK 3922/18 oraz z 1 sierpnia 2019 r. sygn. I OSK 2335/17).

Przy czym, "ewentualne przedstawienie sądowi administracyjnemu dokumentów, których udostępnienia odmawia się wnioskodawcy, nie oznacza, że strona będzie mogła się z nimi zapoznać w ramach prawa do przeglądania akt sprawy w sądzie. W przypadku, w którym istota sporu sprowadza się do odmowy udostępnienia konkretnych dokumentów (w ramach żądania udostępnienia informacji publicznej), dokumenty te nie podlegają udostępnieniu zainteresowanemu w trakcie postępowania sądowego" (zob. np. wyrok WSA w Warszawie z 22 lutego 2017 r., II SA/Wa 1645/16 przytaczany w wyroku NSA z 10 marca 2020 r. sygn. I OSK 3922/18).

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; zwanej w skrócie "p.p.s.a.") należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Brak jest podstaw do umorzenia postępowania, skoro nowe wnioski z wnioski z [...] maja 2021 r. o informacje publiczne wbrew twierdzeniu odpowiedzi na skargę nie są tożsame z rozpoznanym przez organ wnioskiem nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. i brak jest danych co do udzielenia żądanych informacji publicznych.

W ponownym postępowaniu organ winien rozstrzygnąć sprawę po włączeniu do akt sprawy umów będących przedmiotem wniosku nr [...] z dnia [...] marca 2021 r., zawierających informacje, których udostępnienia domaga się skarżący. W wydanym rozstrzygnięciu winien odnieść się do konkretnych informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych informacji posiadających wartość gospodarczą, odnośnie których dokonuje oceny, czy spełniają one ustawowe przesłanki uznania ich za tajemnicę przedsiębiorcy. Rzecz jasna dotyczy to informacji, które mają walor informacji publicznych. Jeżeli więc organ stwierdzi, że informacje zawarte w przedmiotowych umowach nie dotyczą majątku publicznego i wykonywania zadań publicznych, nie jest zobowiązany do ich udzielenia jako informacji publicznych.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi biorąc pod uwagę wysokość wniesionego przez skarżącego wpisu.