Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 272/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Gospodarka komunalna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 par. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 6 c ust. 2. , art. 60, art. 6 g
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Jarosław Szulc Protokolant: starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2019 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. Sp. K. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018r. Prezydent M. B. określił dla przedsiębiorstwa B. sp. z o.o. Sp.k. prowadzącego działalność gospodarczą na nieruchomości niezamieszkanej położonej w B., opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące od [...] lipca 2013r. do [...] grudnia 2018r. Organ stwierdził, że Spółka nie dokonała od [...] lipca 2013r. do chwili obecnej zgłoszenia odpadów segregowanych do odbioru u przedsiębiorcy odpowiadającego za odbiór odpadów komunalnych. Wskazał, że obowiązek zgłoszenia odpadów segregowanych do odbioru wynika z § 11 ust. 1 uchwały Rady Miasta B. z dnia 29 kwietnia 2015r. nr XI/141/15 w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych.

W złożonym odwołaniu Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji zarzucając: naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów art. art. 6h, 6i, 6o

i 6q ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1454 ze zm.) - dalej: "u.c.p.g.", w związku z § 11 uchwały

Nr XI/141/15 Rady Miasta B. z dnia 29 kwietnia 2015r.; naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 oraz art. 187 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019r. poz. 900) - dalej jako: "O.p." W ocenie odwołującej nie miała ona obowiązku dokonywać segregacji odpadów

w ramach miejskiego systemu gospodarki odpadami. Według Spółki przepisy prawa miejscowego, w tym § 11 uchwały Rady Miasta B. z dnia 29 kwietnia 2015r. nr XI/141/15, nie kreowały obowiązku dokonywania zgłoszenia odpadów do odbioru

w ramach konkretnej ścieżki czy też systemu odbioru odpadów (komercyjnego czy też miejskiego).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2019r. uchyliło zaskarżoną decyzję w części ustalonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w okresie od [...] lipca 2013r. do [...] grudnia 2013r. i w tym zakresie umorzyło postępowanie pierwszej instancji, a w pozostałej części utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie, tj. ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, prawa miejscowego oraz Ordynacji podatkowej. Wskazał, że Strona w dniach [...] kwietnia 2013r., [...] grudnia 2013r., [...] lutego 2018r. oraz [...] sierpnia 2018r. złożyła deklaracje określające wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do nieruchomości niezamieszkałej, położonej w B. przy ul. [...]. Spółka w deklaracjach tych określiła opłatę miesięczną wynikającą z niższej stawki związanej z zadeklarowaniem prowadzenia segregacji odpadów na przedmiotowej nieruchomości oraz częstotliwość odbiorów odpadów. Spółka nie dokonała w ramach miejskiego systemu gospodarowania odpadami obowiązkowego zgłoszenia odpadów segregowanych do odbioru u przedsiębiorcy odpowiadającego za odbiór odpadów komunalnych, w wyniku czego nieruchomość nie została wyposażona w odpowiednie pojemniki z miejskiego systemu gospodarowania odpadami. Jedyne zgłoszenie odnotowano w dniu [...] lutego 2018r., które dotyczyło wyposażenia nieruchomości

w mniejszy pojemnik na odpady zmieszane, ale w zgłoszeniu tym Strona nie zgłosiła odpadów segregowanych do odbioru oraz nie określiła wielkości pojemników segregacyjnych.

Organ zauważył, że brak pojemników do prowadzenia segregacji jak i przekazywanie odpadów bez segregacji potwierdzają zapisy w elektronicznym systemie rejestracji odbiorów odpadów komunalnych, z którego organ pierwszej instancji korzysta. Firma R. B. odpowiadając na zapytanie organu pierwszej instancji poinformowała, że przedsiębiorstwo B. nie posiadało pojemników do selektywnej zbiórki oraz że nie przekazuje w ramach miejskiego systemu gospodarowania odpadami odpadów segregowanych. Kontrola przeprowadzona przez organ na przedmiotowej nieruchomości potwierdziła, że część nieruchomości użytkowana przez Stronę wyposażona jest jedynie w pojemnik na odpady zmieszane o pojemności 1100 litrów. W pojemniku tym stwierdzono gromadzenie odpadów w sposób zmieszany łącznie z odpadami podlegającymi segregacji typu papier, plastik. Ustalono też, że spółka B. gromadzi w odrębnym kontenerze odpady kartonowe i inne, które na zasadach komercyjnych przekazywane są do zagospodarowania poza miejskim systemem gospodarowania odpadami komunalnymi.

Na tle tak ustalonego stanu faktycznego, zdaniem organu bezspornym jest, że Spółka nie prowadziła selektywnej zbiórki odpadów w ramach gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Strona nie neguje tego faktu, lecz uważa, że dokonując segregacji w ramach realizacji komercyjnej umowy wywiązywała się

z ustawowego obowiązku segregacji odpadów, a zatem nałożenie na nią dodatkowych wyższych opłat jest nieuzasadnione prawnie.

Organ wyjaśnił, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest ceną za wykonaną usługę. Uprawnienie do pobierania opłat nie wynika z umowy cywilnoprawnej zawartej między gminą i właścicielem nieruchomości, lecz

z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz unormowań zawartych w uchwałach rady gminy. Podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadów nie mają swobody w decydowaniu o potrzebie (obowiązku) jej ponoszenia.

Organ podkreślił, że uchwała Nr XXIX/534/12 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 30 maja 2012r. w przedmiotowej kwestii jest aktem prawa miejscowego, a zatem stanowi akt normatywny o charakterze abstrakcyjnym i generalnym o mocy powszechnie obowiązującej. Oznacza to, że obowiązek uczestniczenia w gminnym systemie gospodarowania odpadami komunalnymi spoczywa na wszystkich bez wyjątku podmiotach, a więc także na spółce B. . Zatem Skarżąca nie ma racji argumentując, że nie miała prawnego obowiązku uczestniczenia w selektywnej zbiórce odpadów w ramach miejskiego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, ponieważ, w jej ocenie, ustawowy obowiązek selektywnej zbiórki odpadów można także realizować w ramach komercyjnej umowy z przedsiębiorcą odpowiedzialnym za odbiór takich odpadów.

Wyjaśniając podstawy uchylenia decyzji w części organ podał, że

w przedmiotowej sprawie zobowiązanie podatkowe dotyczące należności za rok 2013 nie powstało, bowiem decyzja określająca wysokość opłaty za gospodarowanie została doręczona Stronie [...] stycznie 2019r., a więc po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Oznacza to, że

w zakresie ustalonej przez Prezydenta M. B. w zaskarżonej decyzji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w okresie od [...] lipca 2013r. do [...] grudnia 2013r. w wysokości [...] zł za każdy miesiąc, należało decyzję organu pierwszej instancji w tej części uchylić i w tym zakresie umorzyć postępowanie pierwszej instancji.

Organ pierwszej instancji prawidłowo natomiast określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od [...] stycznia 2014r. do [...] grudnia 2018r. przyjmując stawki wynikające z obowiązujących w danym okresie uchwał Rady Miasta Bydgoszczy w sprawie stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi

W złożonej do tut. Sądu skardze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, tj. w zakresie tiret drugiego oraz uchylenie w całości decyzji ją poprzedzającej, tj. decyzji Prezydenta M. B. z dnia [...] grudnia 2018r., jak również

o umorzenie postępowania administracyjnego zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego:

- prawa miejscowego, tj. § 11 oraz § 14 uchwały Rady Miasta Bydgoszczy

z dnia 29 kwietnia 2015 nr Xl/141/15;

- art. 6q ust. 1, art. 6h, art. 6m ust. 2, art. 6o oraz art. 6i ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. poprzez dokonanie niewłaściwej wykładni tych przepisów i przyjęcie, że kreują one

obowiązek dokonywania selektywnej zbiórki odpadów wyłącznie w ramach miejskiego

systemu gospodarowania odpadami i w konsekwencji przyjęcie także, iż prowadzenie

selektywnej zbiórki odpadów poza miejskim systemem gospodarowania odpadami nie

wypełnia celu w jakim wprowadzone zostały przepisy ustawy o utrzymaniu czystości

i porządku w gminach, którym jest ochrona środowiska, a co za tym idzie przyjęcie, że w niniejszej sprawie powstało uprawnienie organu do naliczenia podwyższonej opłaty z tytułu gospodarowania odpadami (opłaty szacunkowej), o której mowa w treści przepisu art. 6o u.c.p.g.;

- art. 6o u.c.p.g - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie uwzględnienie w przeprowadzonych wyliczeniach wszystkich dostępnych danych, tj. dotyczących wpłat dokonanych przez Skarżącą w okresie od stycznia 2014r. do grudnia 2018r. z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi w łącznej kwocie [...]zł, skutkiem czego nawet gdyby przyjąć, że stanowisko organu drugiej instancji było prawidłowe co do zasady - czemu Skarżąca zaprzecza - należy wskazać, iż opłata szacunkowa ustalona przez organ pierwszej instancji winna zostać umniejszona o ww. kwotę wpłat i w rezultacie zamknąć się kwotą [...]zł;

2) naruszenie przepisów postępowania:

- art. 122 O.p. oraz art. 187 § 1 O.p., w szczególności poprzez brak odniesienia się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze do podniesionych przez Skarżącą zarzutów proceduralnych dotyczących m.in. uchybień w toku czynności kontrolnych, jakich dopuścił się organ pierwszej instancji;

- art. 121 § 1 O.p. poprzez działanie w sposób naruszający zasadę zaufania podatników do organów podatkowych, a to poprzez nieuwzględnienie w ocenie postępowania Skarżącej celu w jakim wprowadzone zostały przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dotyczące selektywnej zbiórki odpadów, jakim jest ochrona środowiska, podczas gdy Skarżąca niewątpliwie cel ten realizowała dokonując selektywnej zbiórki odpadów i przekazując te odpady spółce wpisanej do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, dostępnego pod adresem: http://www.czystabydgoszcz.pl/odpady-komunalne/rejestr-dzialalnosci-regulowanej/ tj. R. - B..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

I. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego, którą uchylono decyzję organu pierwszej instancji w zakresie opłaty za gospodarowanie odpadami za miesiące od lipca do grudnia 2013r. i utrzymano w mocy za miesiące od stycznia 2014r. do grudnia 2018r.

Istota sporu koncentruje się w niniejszej sprawie wokół przesłanek stwierdzenia, że Spółka pomimo zadeklarowania selektywnej zbiórki odpadów, nie czyniła tego w ramach miejskiego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i w związku z tym określono Stronie opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wyższej wysokości. Przy czym Spółka podnosi, że dokonywała selekcji odpadów, o czym świadczą dowody w postaci choćby umowy i faktur, a przepisy prawa nie wymagają, aby segregacja była dokonywana wyłącznie w ramach systemu gospodarowania odpadami komunalnymi.

II. Na wstępie należy podać, że ustawa z dnia 1 lipca 2011r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 897 ze zm.) wprowadziła istotne zmiany w dotychczasowym systemie gospodarowania odpadami komunalnymi, polegające przede wszystkim na obligatoryjnym przejęciu - co do zasady przez gminy - obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie zagospodarowania odpadów komunalnych. Ponadto ustawa zakłada ustanowienie jednolitych zasad finansowania, odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych na terenie całego kraju. Działania te miały na celu realizację zadań nałożonych przez Unię Europejską (por. uzasadnienie projektu ustawy: nr druku 3670, sejm VI kadencji). Ustawa ta w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012r. wywoływała wątpliwości w zakresie zgodności niektórych jej uregulowań z normami Konstytucji. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2013r. sygn. K 17/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in. w punkcie 3 i 4 sentencji, że: art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach są zgodne z art. 2 Konstytucji; art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 3 powołanej ustawy są zgodne z art. 2 Konstytucji (OTK-A 2013/8/125).

III. W pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutu skargi, że w niniejszej sprawie brak podstaw do założenia, iż spełnienie wymogu selekcjonowania odpadów należy odnosić wyłącznie do miejskiego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. W konsekwencji Spółka uważa, że skoro we własnym zakresie zawarła umowę i poza miejskim systemem gospodarowania odpadami komunalnymi dokonywała selekcji, to tym samym spełniła wymóg zastosowania niższej stawki.

Z tym stanowiskiem nie można się zgodzić. Oceny tego zagadnienia należy dokonać na gruncie art. 6c u.c.p.g. I tak począwszy od 1 stycznia 2012r. art. 6c miał następujące brzmienie: ust. 1. Gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy; ust. 2. Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.

Następnie od 1 lutego 2015r. art. 6c otrzymał treść:

"1. Gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.

2. Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.

3. Uchwała, o której mowa w ust. 2, może dotyczyć wszystkich właścicieli nieruchomości lub właścicieli określonych nieruchomości, w szczególności nieruchomości na których jest prowadzony określony rodzaj działalności.

4. Jeżeli jest to podyktowane koniecznością ochrony informacji niejawnych, uchwała, o której mowa w ust. 2, nie dotyczy jednostek organizacyjnych posiadających nieruchomości stanowiące teren zamknięty w rozumieniu ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ustalonych przez Ministra Obrony Narodowej. Przepis art. 6 ust. 1b zdanie drugie stosuje się."

W wyniku kolejnej zmiany obowiązującej od 1 stycznia 2017r. art. 6c nadano następujące brzmienie:

1. Gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.

2. Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.

2a. W przypadku gdy rada gminy w drodze uchwały, o której mowa w ust. 2, postanowi o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest obowiązany zorganizować przetarg w trybie ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2015r. poz. 2164 oraz z 2016r. poz. 831, 996 i 1020) na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli tych nieruchomości albo na odbieranie i zagospodarowanie takich odpadów.

3. Uchwała, o której mowa w ust. 2, może dotyczyć wszystkich właścicieli nieruchomości lub właścicieli określonych nieruchomości, w szczególności nieruchomości na których jest prowadzony określony rodzaj działalności.

4. Jeżeli jest to podyktowane koniecznością ochrony informacji niejawnych, uchwała, o której mowa w ust. 2, nie dotyczy jednostek organizacyjnych posiadających nieruchomości stanowiące teren zamknięty w rozumieniu ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ustalonych przez Ministra Obrony Narodowej. Przepis art. 6 ust. 1b zdanie drugie stosuje się.

Mając na uwadze powyższe, nie budzi wątpliwości, że z przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, iż na podstawie art. 6c ust. 2 u.c.p.g. rada gminy może w drodze uchwały postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. Ustawodawca pozostawił to do kompetencji rady. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lipca 2014r. sygn. akt II OSK 282/14 "Przepis art. 6c wprowadza rozróżnienie dwóch typów właścicieli nieruchomości: na których zamieszkują mieszkańcy i na których nie zamieszkują mieszkańcy a powstają odpady komunalne. W przypadku nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy to gmina jest obowiązana ex lege do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli tych nieruchomości. Natomiast w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, ale powstają odpady komunalne, to rada gminy postanawia fakultatywnie, w uchwale stanowiącej akt prawa miejscowego, o odbieraniu takich odpadów od właścicieli tych nieruchomości. Ponieważ zasadniczo to uchwała podjęta na podstawie art. 6c ust. 2 ustawy decyduje o zakresie gminnego systemu gospodarki odpadami, to powinna być ona pierwszą z podejmowanych (o ile gmina postanowi o rozszerzeniu zakresu systemu na nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy). Dopiero, jeżeli rada podejmie taką uchwałę, to cały obszar gminy zostanie objęty nowym systemem odbioru odpadów (por. W. Radecki, Komentarz do art. 6c ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, (w:) Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Komentarz, Lex 2012r.; Z. Bukowski, Akty prawa miejscowego wdrażające nowy system gospodarowania odpadami komunalnymi, (w:) Zadania i obowiązki gmin w postępowaniu z odpadami komunalnymi. Materiały z konferencji na Uniwersytecie Wrocławskim 16-17 października 2012r., pod red. M. Górskiego i K. Nowackiego, Wrocław 2013r., s. 55)."

Podnieść zatem należy, że jeżeli rada gminy podejmie uchwałę na podstawie art. 6c ust. 2 u.c.p.g., to nie jest dopuszczalne wykazywanie dokonywania selekcji odpadów komunalnych poza systemem organizowanym przez gminę. Przywołane wcześniej różne brzmienie art. 6c u.c.p.g. na przestrzeni ww. lat, dotyczy m.in. kwestii, czy uchwała będzie dotyczyć wszystkich właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, czy właścicieli określonych tylko nieruchomości.

W tej sytuacji nie może odnieść skutku powoływanie się na zawarcie umowy we własnym zakresie z podmiotem wpisanym do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych. Podobny pogląd został wyrażony m.in. w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 12 maja 2017r. sygn. akt I SA/Wr 1306/16, w którym stwierdzono, że "objęcie na mocy art. 6c ust. 2 u.u.c.p.g. wszystkich nieruchomości na terenie gminy systemem opłatowym wyłącza całkowicie możliwość pozbywania się odpadów komunalnych w inny sposób, niż przez ten jaki zorganizowała gmina. (...) Podkreślić należy, że opłata za gospodarowanie odpadami nie jest wynagrodzeniem za świadczoną przez Gminę usługę. Podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty nie mają swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłaty, ewentualnego jej obniżenia lub odstąpienia od niej oraz terminu zapłaty. Elementy te określa bowiem ustawa oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w ustawie (art. 6k i art. 61 u.u.c.p.g.)."

Sąd w tut. składzie stanowisko to podziela.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy podać, że Rada Miasta B. podjęła uchwałę Nr XXIX/534/12 z dnia 30 maja 2012r. w sprawie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady (Dz.Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2012r. poz. 1347). Tym samym Rada Miasta B. przesądziła, że miejskim systemem gospodarowania odpadami komunalnymi objęto również nieruchomości niezamieszkałe, z dniem 1 lipca 2013r. W uzasadnieniu tej uchwały podkreślono, że po wnikliwej analizie alternatywnych rozwiązań oraz przeprowadzonych konsultacjach z przedstawicielami: przedsiębiorców odbierających odpady, hoteli, restauracji, hipermarketów, szpitali, rodzinnych ogródków działkowych, cmentarzy oraz targowisk, Rada Miasta B. w związku z art. 6c ust. 2 u.c.p.g., postanowiła o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, z uwagi na następujące okoliczności: objęcie przez Miasto nadzoru nad całym strumieniem odpadów komunalnych wytwarzanych na terenie miasta; potrzebę kontrolowania sposobu gospodarowania odpadami, w celu osiągnięcia określonych w ustawie poziomów: ponownego wykorzystania, recyklingu, odzysku innymi metodami, jak również ograniczenia składowania określonych frakcji odpadów; zasadność uszczelnienia systemu gospodarowania odpadami komunalnymi w mieście, jak również ujednolicenia zasad jego funkcjonowania.

W tej sytuacji należy stwierdzić, że to uchwała Rady Miasta B., czyli prawo miejscowe – przesądziła o braku możliwości dokonywania selekcji odpadów komunalnych poza zorganizowanym przez Miasto systemem gospodarowania odpadami (nazywanym gminnym systemem gospodarowania odpadami) z nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają te odpady. Takie rozwiązanie prawne ma oparcie w art. 6c u.c.p.g. Wobec tego okoliczność, że podmiot we własnym zakresie zagospodarowuje odpady i nie korzysta z usług Gminy nie ma w sprawie znaczenia. Ustalenie zatem, że Spółka gromadzi w odrębnym kontenerze odpady kartonowe i inne, które na zasadach komercyjnych przekazywane są do zagospodarowania poza miejskim systemem gospodarowania odpadami komunalnymi, nie stanowi podstawy do zastosowania niższej stawki.

Sąd zauważa, że istniała możliwość nieuiszczania opłat ze względu na zawartą umowę z podmiotem posiadającym stosowne zezwolenie jednak do końca czerwca 2013r. W okresie do końca 2011r. art. 6 ust. 1 u.c.p.g. miał bowiem następujące brzmienie: "Właściciele nieruchomości przy wykonywaniu obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 3b obowiązani są do udokumentowania, w formie umowy korzystania z usług wykonywanych przez zakład będący gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości lub w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, przez okazanie takiej umowy i dowodów płacenia za takie usługi." Przy czym stosownie do art. 6 ust. 1a tej ustawy "Rada gminy może określić, w drodze uchwały, w zależności od lokalnych warunków, inne sposoby udokumentowania wykonania obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3b." Zgodnie jednak z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 1 lipca 2011r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. Nr 152, poz. 897) "Właściciel nieruchomości, który w dniu wejścia w życie ustawy ma zawartą z gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcą umowę na odbieranie odpadów komunalnych jest zwolniony z uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6h ustawy zmienianej w art. 1, w okresie obowiązywania tej umowy, nie dłużej jednak niż przez 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy."

Powyższa ustawa zmieniająca weszła w życie 1 stycznia 2012r., a zatem uwzględniając ww. okres 18 miesięcy z przywołanego art. 11 ust. 1 tej ustawy, należy stwierdzić, że od 1 lipca 2013r. umowy nie zwalniały z uiszczenia opłaty.

W konsekwencji powyższego, jeżeli rada gminy zdecydowała o odbieraniu odpadów z nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady, to nie ma możliwości pozbywania się odpadów komunalnych w inny sposób, niż ten jaki zorganizowała gmina, a z czym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.

IV. Podkreślić należy, że zarówno z odwołania jak i ze skargi jednoznacznie wynika, iż na zadeklarowanej nieruchomości niezamieszkałej w istocie wytwarzane były odpady komunalne, czego Skarżąca nie kwestionuje. Zgodnie z art. 6o ust. 1 u.c.p.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do uiszczania których na rzecz gminy lub ich związków obowiązani są właściciele nieruchomości, są daninami publicznymi o niepodatkowym charakterze. Zgodnie z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta (...).

Sąd zauważa, że analiza regulacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dotyczącej gospodarki odpadami prowadzi do wniosków, iż złożona deklaracja ma odzwierciedlać sposób właściwego gromadzenia odpadów. To deklaracja wskazuje na sposób gromadzenia odpadów przez konkretny podmiot, a skoro tak, to ten właśnie podmiot odpowiada za gromadzenie tych odpadów zgodnie ze złożoną deklaracją. Przepis art. 6o u.c.p.g. wiąże bowiem deklarację z faktycznym gromadzeniem odpadów, a w przypadku braku zgodności zadeklarowanego gromadzenia z rzeczywistym stanem rzeczy, organ został wyposażony w możliwość władczego rozstrzygnięcia o opłacie w drodze decyzji. Wymaga przy tym podkreślenia, że sposób gromadzenia odpadów bezpośrednio przekłada się na wysokość stawki opłaty.

W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowego wyliczenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla wskazanej w decyzji nieruchomości za poszczególne miesiące od stycznia 2014r. do grudnia 2018r., czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji, a co zaakceptował organ II instancji w zaskarżonej decyzji (uchylając decyzję organu pierwszej instancji co do miesięcy od lipca do grudnia 2013r. i umarzając postępowanie w tej części oraz utrzymując w mocy decyzję w pozostałej części). W tym zakresie organ ustalił, że brak pojemników do prowadzenia segregacji jak i przekazywanie odpadów bez segregacji potwierdzają zapisy w elektronicznym systemie rejestracji odbiorów odpadów komunalnych. Ponadto Firma R. -B. , odpowiedzialna za odbiór odpadów i wyposażenie nieruchomości w pojemniki, udzieliła organowi odpowiedzi, iż przedsiębiorstwo B. nie posiadało pojemników do selektywnej zbiórki oraz że nie przekazuje w ramach miejskiego systemu gospodarowania odpadami odpadów segregowanych. Fakt ten został potwierdzony poprzez wykaz z FRID, wedle którego odpady przekazywano do miejskiego systemu jedynie z pojemnika na odpady zmieszane. Zatem Spółka B. nie dokonała w ramach miejskiego systemu gospodarowania odpadami obowiązkowego zgłoszenia odpadów segregowanych do odbioru u przedsiębiorcy odpowiadającego za odbiór odpadów komunalnych, w wyniku czego nieruchomość nie została wyposażona w odpowiednie pojemniki z miejskiego systemu gospodarowania odpadami. Jak podniósł organ, jedyne zgłoszenie odnotowano w dniu [...] lutego 2018r., które dotyczyło wyposażenia nieruchomości w mniejszy pojemnik na odpady zmieszane, ale w zgłoszeniu tym podatnik nie zgłosił odpadów segregowanych do odbioru oraz nie określił wielkości pojemników segregacyjnych.

Zdaniem tut. Sądu już ww. przywołane okoliczności uprawniały organ do wydania decyzji na podstawie art. 6o u.c.p.g. Analizując art. 6o tej ustawy zwrócić bowiem należy uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż w art. 6o ustawodawca ustanowił specjalny tryb weryfikacji deklarowanych danych, a przesłanka uzasadnionych wątpliwości dotyczy także sytuacji, w której organ ma wątpliwości czy odpady zbierane są w sposób selektywny. Przesłanka "uzasadnionych wątpliwości" co do danych zawartych w deklaracji wyznacza zakres materiału dowodowego gromadzonego w tym postępowaniu, a ustawodawca zawarł znacznie niższy poziom pewności co do zaistnienia określonego stanu faktycznego (np. nieselektywna zbiórka odpadów), uzasadniający wszczęcie postępowania w tym trybie (zob.: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 kwietnia 2019r. sygn. akt I SA/Po 103/19; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 grudnia 2018r., I SA/Gl 835/18; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018r., II FSK 120/16; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 września 2016r., I SA/Gd 725/16).

Stąd oceny dokonanej przez SKO nie mogłoby zmienić nawet pominięcie protokołu z kontroli przeprowadzonej przez organ na przedmiotowej nieruchomości w dniu 21 listopada 2018r., która potwierdziła (m.in. fotografie w aktach sprawy), że część nieruchomości użytkowana przez stronę wyposażona jest jedynie w pojemnik na odpady zmieszane o pojemności 1100 litrów, a w pojemniku tym stwierdzono gromadzenie odpadów w sposób zmieszany łącznie z odpadami podlegającymi segregacji typu papier, plastik. W związku z powyższymi ustaleniami brak jest podstaw do uwzględnienia skargi także w kontekście zarzutu naruszenia przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i braku zawiadomienia o planowanej kontroli, a tym samym przygotowania się do niej.

W konsekwencji zdaniem Sądu, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organy nie tylko miały prawo powziąć uzasadnione wątpliwości, co do danych zawartych w złożonych deklaracjach odnośnie do segregowania odpadów komunalnych, ale jednoznacznie wykazały rozbieżność między zadeklarowanym przez Spółkę segregowanym sposobem zbierania odpadów komunalnych na nieruchomości a stanem faktycznym, z którego wynikało nieselektywne zbieranie odpadów. W ocenie Sądu stwierdzenie niesegregowania odpadów oznacza de facto, że odpady były segregowane w sposób nieselektywny i zastosowanie ma podwyższona stawka.

W związku z powyższym trafnie organ stwierdził, że niższa stawka opłaty za segregację dotyczy faktycznej segregacji odpadów komunalnych, ale w ramach miejskiego systemu i przekazywania odpadów do tego systemu, czego Spółka nie uczyniła. Nieselektywna segregacja odpadów przez mieszkańców podwyższa koszt, określonego w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, gospodarowania odpadami, co zgodnie z przepisami skutkuje koniecznością podwyższenia opłaty. Organ odwoławczy powołując się na mające w sprawie zastosowanie uchwały Rady M. B. podał na s. 9 sposób wyliczenia opłat wskazując: wysokość stawek obowiązujących na przestrzeni okresów od stycznia 2014r. do grudnia 2018r., pojemność pojemnika, deklarowaną częstotliwość odbiorów, a wyliczenie to nie budzi wątpliwości.

Odnośnie do zarzutów naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej podnieść należy, że organy podatkowe mają obowiązek czynienia jedynie takich ustaleń faktycznych, które mają znaczenie dla sprawy, co wynika zarówno z treści art. 122 O.p. i powiązanego z nim art. 187 § 1 O.p., jak też art. 188 tej ustawy. Regulacje te wskazują na obowiązek zebrania w sprawie takiego materiału dowodowego, który jest niezbędny dla oceny spełnienia, bądź nie, przesłanek określonego przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia. Zatem postępowanie dowodowe musi być ukierunkowane na ustalenie okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia treści rozstrzygnięcia, co oznacza brak obowiązku organu czynienia ustaleń niemających dla sprawy znaczenia. Oceniając jako zupełny materiał dowodowy w niniejszej sprawie, nie zachodziła potrzeba dalszego prowadzenia postępowania dowodowego. W świetle art. 187 § 1 i art. 188 O.p. nie ma podstaw do poszukiwania elementów stanu faktycznego, jeżeli nie zmierzają one do ustalenia (lub zaprzeczenia) warunków określonych w hipotezie określonej normy materialnego prawa podatkowego, która ma mieć w sprawie zastosowanie (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznie 2013r., II FSK 854/11).

Bezzasadne są zatem zarzuty skargi o naruszeniu przepisów prawa procesowego w tym art. 121 § 1 i art. 122 O.p. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie w sposób wyczerpujący i rzetelny został zebrały materiał dowodowy oraz w sposób obiektywny wyjaśniono wszelkie okoliczności mające znaczenie dla określenia spornej opłaty. Zgodnie z art. 191 O.p. stanowiącym zasadę swobodnej oceny dowodów, organ uprawniony jest do dokonania oceny, na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Korzystając z tego uprawnienia organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, który przyjęły za podstawę rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu ustalenia faktyczne zostały dokonane w granicach swobodnej oceny dowodów, jaka należy do kompetencji organów z mocy art. 191 O.p. Inna ocena tego samego materiału dowodowego dokonana przez Stronę nie noże stanowić sama w sobie podstawy do stwierdzenia, iż ocena dokonana przez organ jest niewłaściwa, czy też dowolna.

V. Wyjaśnić też należy, że decyzja określająca wysokość opłaty w oparciu o art. 6o u.c.p.g. ma charakter deklaratoryjny odpowiadający uregulowaniom zawartym w art. 21 § 3 O.p., zgodnie z którym w razie niezłożenia deklaracji, bądź też stwierdzenia, że wysokość zobowiązania jest inna niż wynikająca z deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Przepisy Ordynacji podatkowej mają zastosowanie w związku z art. 6g u.c.p.g. W konsekwencji brak było podstaw do określenia w sentencji decyzji wyłącznie różnicy między opłatą należną a wpłaconą. Przepis art. 21 § 3 O.p. nie stanowi bowiem o określeniu zaległości podatkowej. Jeżeli zatem Spółka wpłaciła opłatę w części, to obowiązek zapłaty ciąży w zakresie różnicy między kwotą opłaty określoną w sentencji decyzji a kwotą już uiszczoną. W takiej sytuacji stwierdzenie zawarte na s. 7 decyzji organu pierwszej instancji, że "Określone w niniejszej decyzji wysokości opłat należy wnieść na indywidualny numer konta bankowego (...)" - należałby ocenić jako błędne, jeżeli wpłaty miały faktycznie miejsce. Ewentualne wadliwa w tym zakresie informacja nie ma wpływu na wynik sprawy, tj. określenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zagadnienie wysokości ewentualnych wpłat i ich zaliczenia na poczet opłat określonych decyzją, czy egzekwowania tych należności może być podnoszone choćby np. w postępowaniu egzekucyjnym i tym samym stanowić przedmiot odrębnej - od niniejszej - sprawy.

Z uwagi na powyższe za bezzasadne w ocenie Sądu należało uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym wskazanego w skardze przepisu art. 6o u.c.p.g.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy dokonał prawidłowych ustaleń w sprawie, a w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, stosownie do wymogów z art. 210 O.p. Natomiast Skarżąca nie podważyła skutecznie tych ustaleń, a zaprezentowała własną ocenę sprawy wskazując wnioski, które jej zdaniem należy z nich wyprowadzić. Podniesione w skardze zarzuty dotyczące bezprawności działań organów są niezasadne, gdyż postępowanie przed organami obu instancji zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i prawidłowy, a mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa zostały należycie zinterpretowane i zastosowane.

W związku z tym Sąd nie dostrzegł naruszenia przepisów prawa materialnego (w tym prawa miejscowego) oraz postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 121 § 1, art. 127 O.p., art. 122, art. 187 § 1, art. 180 O.p. oraz art. 210 § 4 O.p., a które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

VI. Z uwagi na powyższe tut. Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.

H. Adamczewska-Wasilewicz M. Łent J. Szulc