Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1409/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: Art. 235
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: Art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 145  par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Maria Zawadzka Protokolant Asystent Sędziego Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 10 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 10 sierpnia 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 z późn. zm.) oraz § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1367), po rozpatrzeniu odwołania A. F. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego Nr [...] z dnia [...] 2015 r. znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekle zapalenie kaletki maziowej - wymienionej w poz. 19/2 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, utrzymał w mocy zaskarżona decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji podano, że Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu [...] 2015 r. wydał decyzję Nr [...] znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie kaletki maziowej - wymienionej w poz. 19/2 - wykazu chorób zawodowych. Przedmiotowa decyzja została zaskarżona przez A. F., a odwołanie wpłynęło z zachowaniem terminu przysługującego do jego wniesienia.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny ustalił, że A. F. podczas zatrudnienia w Kopalni Węgla Kamiennego "A" w B pracował kolejno na stanowiskach:

- młodszego mechanika na powierzchni (20.05.1976 r. - 13.01.1977 r.);

- młodszego górnika pod ziemią (14.01.1977 r. - 20.08.1977 r. oraz 22.05.1978 r. - 30.06.1979 r.);

- górnika pod ziemią (1.07.1979 r. - 20.04.1982 r., 18.08.1982 r. - 2.05.1983 r. oraz 10.02.1987 r. - 11.02.1996 r.).

W okresie od dnia 21.04.1982 r. do dnia 17.08.1982 r. A. F. odbywał służbę wojskową. W okresie od dnia 3.05.1983 r. do dnia 9.02.1987 r. A. F. przebywał na rencie z ogólnego stanu zdrowia (schorzenie układu ruchu). Według informacji zebranych w Kopalni Węgla Kamiennego "A" w B. A. F. podczas zatrudnienia w KWK "A" wykonywał prace związane z remontami i konserwacją urządzeń na powierzchni, prace w Oddziale Wydobywczym przy utrzymaniu wyrobisk i w Oddziale Likwidacyjnym. Według informacji zebranych podczas wizytacji w KWK "A" praca A. F. często była wykonywana w pozycji nachylonej lub klęczącej. A. F. pracował również w Kopalnianej Stacji Ratownictwa Górniczego. Według zeznań A. F. pracę w KWK "A" ww. podjął 20.05.1976 r. jako mechanik w Oddziale MP I, gdzie praca nie wymagała wymuszonej pozycji ciała. W tym Oddziale pracował do dnia 13.01.1977 r. Następnie pracował w Oddziale Wydobywczym GIII przy pracach pobierki spągu, gdzie wysokość wyrobiska wynosiła od 1,5 m do 1,7 m. Pracował również w Oddziałach GLII, GV, GVII. Podczas pracy w ww. Oddziałach wykonywał m.in. następujące czynności: przekładki przenośników ścianowych w rejonie ścian wydobywczych, prace związane z likwidacją ścian i rabunkiem chodnika. Wysokość wyrobiska w ww. Oddziałach wynosiła od 1,4 m do 1,8 m. Podczas pracy w Kopalnianej Stacji Ratownictwa Górniczego nie uczestniczył w akcji ratowniczej, jednakże wykonywał prace profilaktyczne, dorywczo wykonywał prace związane z likwidacją ściany. Ponadto w okresie od dnia 10.02.1987 r. do dnia 11.02.1996 r., podczas zatrudnienia w Oddziale GV wykonywał prace w górnej wnęce, a dorywczo wykonywał prace związane z wybieraniem urobku posadzkowego na zawale przy awarii. Wysokość wyrobiska wynosiła od 1,5 m do 2,5 m.

Wykonywana przez A. F. praca na stanowiskach Młodszego Górnika pod ziemią i Górnika pod ziemią wymagała wymuszonej pozycji ciała - praca w pozycji nachylonej lub klęczącej.

Organ wskazał, że A. F. badany był w Ośrodku Medycyny Pracy. Ośrodek ten w dniu [...] 2013 r. wydał orzeczenie lekarskie Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w poz. 19/2 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż zgodnie z wykazem chorób zawodowych do przewlekłych chorób układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy zalicza się przewlekłe zapalenie kaletki maziowej. Oceniano zatem całą dostępną dokumentację lekarską pacjenta (w tym radiologiczną układu kostnego). Ponadto A. F. został poddany badaniu neurologicznemu, ortopedycznemu i internistycznemu. W wyniku tych badań rozpoznano zmiany zwyrodnieniowe stawów biodrowych głównie lewego (stwierdzane już w 1982 roku), zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego oraz stawów łokciowych. Schorzenia te mają charakter zmian zwyrodnieniowych o podłożu idiopatycznym. Nie stwierdzano zapalenia kaletek maziowych. Ponadto schorzenia narządu ruchu spowodowane sposobem wykonywania pracy rozpoznaje się do roku czasu od zakończenia pracy w narażeniu. Pacjent ukończył pracę w narażeniu na stanowisku górnika w 1996 roku. W dostarczonej dokumentacji medycznej brak jest informacji o rozpoznaniu zapalenia kaletki maziowej stawów w okresie trwania pracy zawodowej w narażeniu. Brak zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

A. F. odwołał się od ww. orzeczenia lekarskiego i został skierowany na badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Instytut ten w dniu [...] 2015 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej cyt. na wstępie. W uzasadnieniu podano, że pacjent skierowany został do Instytutu na własny wniosek przez Ośrodek Medycyny Pracy po otrzymaniu orzeczenia lekarskiego wydanego przez tę jednostkę o braku podstaw do rozpoznania u niego przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia kaletki maziowej. Badany, rencista od 1996 r., w latach 1976-1996 pracował w Kompanii Węglowej S.A. Oddział Kopalnia Węgla Kamiennego "A" w B kolejno na stanowiskach: młodszy mechanik na powierzchni, młodszy górnik, a następnie górnik pod ziemią. Od 2009 r. pracuje w PPHU "P" sp. j. K. G. & E. G. – S. w B przy obsłudze prasy i gilotyny (praca w pozycji stojącej). W wywiadzie pacjent podaje postępujące od 1982 r. dolegliwości bólowe stawu biodrowego lewego z towarzyszącym drętwieniem całej kończyny dolnej lewej, ponadto bóle stawu kolanowego prawego, nasilające się podczas chodzenia, bóle stawów barkowych i łokciowych, a także kręgosłupa w odcinku szyjnym i lędźwiowym. Doraźnie zażywa niesteroidowe leki przeciwzapalne i przeciwbólowe. Podaje, że w 1991 r. w trakcie pracy doznał urazu głowy i okolicy karku, nie zgłosił jednak wypadku w pracy (od tego czasu występują bóle kręgosłupa szyjnego). Pacjent podaje również, że w 2011 r. w wyniku pobicia doznał złamania kończyny dolnej lewej oraz żeber (brak dokumentacji). W trakcie obecnej obserwacji klinicznej poddano analizie dostępną dokumentację medyczną pacjenta, przeanalizowano również dane odnośnie do warunków jego pracy zawodowej pod kątem obciążenia układu ruchu, przeprowadzono konsultację ortopedyczną i neurologiczną poparte analizą zdjęć RTG, wykonano także badania laboratoryjne. Z oceny narażenia zawodowego wynika, że badany w latach 1976-1996 pracując fizycznie wykonywał różnorodne czynności zawodowe, które wymagały wymuszonej pozycji ciała i mogły obciążać układ kostno-stawowy. Już w 1982 r. podczas badania przez wojskową komisję lekarską stwierdzono u pacjenta zniekształcające zmiany zwyrodnieniowe lewego stawu biodrowego. Pacjenta zakwalifikowano w latach 90-tych do całkowitej endoprotezoplastyki stawu biodrowego lewego (do chwili obecnej nie leczony operacyjnie). W dostępnej dokumentacji neurologicznej widnieją wpisy o dużych zmianach zwyrodnieniowych kręgosłupa szyjnego, powodujących bóle głowy, zaburzenia równowagi oraz drętwienia kończyn górnych. Leczony był w Poradni Rehabilitacyjnej. W wykonanym MR kręgosłupa szyjnego z grudnia 2009 r. stwierdzono zmiany uciskające na worek oponowy (centralne uwypuklenie tarczy C5-C6) i przestrzeń podpajęczą (wyrosła stawów międzykręgowych C4-C7). Ani w okresie narażenia zawodowego, ani do roku od jego ustania w dostępnej dokumentacji medycznej pacjenta nie znaleziono żadnych adnotacji o rozpoznaniu zapalenia kaletki maziowej. W aktualnie przeprowadzonym badaniu ortopedycznym nie stwierdza się objawów zapalenia kaletek maziowych stawów. W oparciu o wynik badania RTG rozpoznano chorobę Otto-Chrobaka stawu biodrowego lewego (stopniowe zagłębianie się dna panewki stawu do wewnątrz miednicy). Całokształt obserwacji klinicznej wskazuje na uogólnioną chorobę zwyrodnieniową dotyczącą kręgosłupa i stawów obwodowych, w tym biodrowych. Brak jest podstaw do rozpoznania u pacjenta przewlekłej choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia kaletki maziowej.

Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich oraz oceny narażenia zawodowego Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] 2015 r. znak: [...].

Wojewódzki Inspektor Sanitarny prowadzący postępowanie odwoławcze stwierdził, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. (t.j. z 2013 r. poz. 1367) decyzję o stwierdzeniu albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W toku postępowania dokonano oceny narażenia zawodowego i stwierdzono, że A. F. w okresie swojej pracy zawodowej wykonywał prace wymagające wymuszonej pozycji ciała - praca w pozycji nachylonej lub klęczącej.

Zgodnie z art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j.: Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Aby zatem doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie tej osoby powinno być wykazane w wykazie chorób zawodowych załączonym do rozporządzenia oraz powinno być spowodowane narażeniem zawodowym, przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Osoba zainteresowana, której dotyczy podejrzenie winna być skierowana na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej do właściwej jednostki orzeczniczej. Następstwem wykonanego tam badania jest orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do jej rozpoznania wydane na podstawie wyników badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Bez wskazanych wyżej opinii lekarskich bądź sprzecznie z tymi opiniami organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, co nie oznacza zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny orzeczenia lekarskiego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organ nie może bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej lakonicznej treści, nie zawierającej przekonującego i należytego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa.

Rozstrzygając o braku podstaw do stwierdzenia u A. F. choroby zawodowej wymienionej w poz. 19/2 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do aktualnie obowiązującego rozporządzenia, wzięto pod uwagę uzasadnienia orzeczeń lekarskich jednostek właściwych w tych sprawach, które w sposób szczegółowy i jednoznaczny wyjaśniły treść dokonanego rozpoznania.

Zgodnie z art. 10 k.p.a. w dniu 22 lipca 2015 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny zawiadomił strony możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. A. F. w dniu 31 lipca 2015 r. skorzystał z tej możliwości i nie wniósł uwag do postępowania w przedmiotowej sprawie.

Ponadto odnosząc się ogólnie do zarzutów przedstawionych w odwołaniu A. F. stwierdzono, iż nie wnosi ono do postępowania żadnych nowych informacji, które mogłyby wpłynąć na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Jest wyrazem niezadowolenia strony z badań lekarskich przeprowadzanych przez lekarzy orzeczników. Nadmieniono, że w gestii organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest tylko ocena orzeczeń lekarskich jako materiału dowodowego w sprawie, natomiast brak jest uprawnień do podważania ustalonych przez lekarzy rozpoznań klinicznych.

W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób wnikliwy i wyczerpujący, a orzeczenie lekarskie w sposób jasny, jednoznaczny i spójny uzasadnia treść dokonanego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji i orzekł jak w osnowie decyzji.

Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 10 sierpnia 2015 r. nr [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. F. zarzucając:

- naruszenie przez organ - Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego przepisów postępowania, tj. art. 7, 77, 80, 136, 140 k.p.a., wskutek nie uchylenia w całości decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2015 roku, Nr [...], znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego – A. F. choroby zawodowej przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie kaletki maziowej - wymienionej w poz. 19/2 - wykazu chorób zawodowych,

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 235(1) kodeksu pracy, § 8 ust. 1, § 11 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych (t.j. z 2013 r., poz. 1367), wskutek niewłaściwego zastosowania.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący A. F., wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Państwowego Inspektora Sanitarnego z dnia 10 sierpnia 2015 roku, znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego dnia [...] 2015 roku, Nr [...], znak: [...], a także o zasądzenie od organu - Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego – A. F. kosztów postępowania sądowego, wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Wojewódzki Inspektor Sanitarny, w myśl art. 136 k.p.a. i art. 140 k.p.a. zobowiązany był rozpoznać sprawę od początku. Uprawniony był do prowadzenia postępowania dowodowego, dokonywania własnych ustaleń. Wojewódzki Inspektor Sanitarny, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, nie mógł zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2015 roku, Nr [...] , znak: [...]. Tymczasem w omawianej sprawie Wojewódzki Inspektor Sanitarny bezkrytycznie podzielił ustalenia oraz rozstrzygnięcie sprawy dokonane przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego .

Podniesiono, co podkreśla się w orzecznictwie, a co uszło uwadze Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, że orzeczenia lekarskie odmawiające rozpoznania choroby zawodowej podlegają ocenie dowodowej, w zakresie zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Stanowią środek dowodowy w rozumieniu art. 75 k.p.a. w związku z art. 84 k.p.a., który podlega ocenie organu orzekającego, stosownie do art. 80 k.p.a.. Organ ma obowiązek kontrolować, czy wydana opinia wyjaśnia istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i czy opinia ta jest rzeczowa i przekonywująco uzasadniona. Orzeczenie lekarskie mające być podstawą rozstrzygnięcia powinno być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonywujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie i sądu administracyjnego.

W ocenie skarżącego orzeczenia lekarskie wydane w rozpatrywanej sprawie wymogów odnoszonych do opinii nie spełniają, w szczególności nie wyjaśniają istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności wymagającej wiadomości specjalnych (kwestia rozpoznania choroby zawodowej), ponadto nie są one przekonywująco uzasadnione.

Powiatowy Inspektor Sanitarny, co w pełni bezkrytycznie zaakceptował Wojewódzki Inspektor Sanitarny, stwierdził, że "A. F. podczas pracy w Kopalni Węgla Kamiennego "A" w B był narażony na ruchy obciążające stawy kolanowe. Jednakże orzekające w tej sprawie jednostki służby zdrowia właściwe dla rozpoznania chorób zawodowych wydały orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u A. F. choroby zawodowej". Z powyższego wynika, że Wojewódzki Inspektor Sanitarny, a także przednio Powiatowy Inspektor Sanitarny, wbrew ciążącemu na nich ustawowemu obowiązku, z mocy art. 7 i 77 § 1 k.p.a., nie podjęły niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, co skutkowało naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 80 k.p.a.

Materiał dowodowy, który został zebrany przez organy rozpoznające sprawę skarżącego A. F. nie obejmował, między innymi pełnej dokumentacji medycznej znajdującej w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej "V" w B, z której to dokumentacji wynika wprost, o czym zapewnił skarżącego – A. F. lekarz prowadzący o specjalizacji chirurg ortopeda - traumatolog, że skarżący od długiego okresu czasu leczy się na przewlekłe zapalenie kaletki maziowej.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego w celu ustalenia czy u skarżącego – A. F. występuje inny rodzaj choroby zawodowej, a mianowicie przewlekła choroba układu ruchu wywołana sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowego barku z poz. 19/4 - wykazu chorób zawodowych, czego skarżący również domagał się w odwołaniu z dnia 15 czerwca 2015 roku.

Organy nie poddały także wnikliwej analizie wyniku badania skarżącego z dnia 1 lipca 1997 roku wykonanego przez Centrum Medyczne - Przychodnię Chorób Zawodowych w K, z którego wynika, że u A. F. stwierdzono koksartrozę protruzyjną II/III lewego stawu biodrowego. W szczególności organy nie ustaliły, czy niezależnie od w/w schorzenia, A. F. cierpiał już wówczas również (choroba współistniejąca) na przewlekłe zapalenie kaletki maziowej. Skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego powinna zatem zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie z treścią art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270) Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, nie będąc jednocześnie – z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W świetle art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych "narażeniem zawodowym".

Postępowanie, w którym została wydana zaskarżona decyzja, zostało wszczęte w związku ze zgłoszeniem przez samego skarżącego podejrzenia choroby zawodowej w piśmie z dnia 8 sierpnia 2013 r. oraz orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia 3 grudnia 2013 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Jak wynika z zawiadomienia z dnia 10 stycznia 2014 r. o wszczęciu postępowania, postępowanie to prowadzono w sprawie ustalenia u skarżącego podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekle zapalenie kaletki maziowej - wymienionej w poz. 19 pkt 2 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Zgłoszenie przez skarżącego podejrzenia choroby zawodowej w piśmie z dnia 8 sierpnia 2013 r. obejmowało również chorobę zawodową wymienioną w poz. 19 pkt 4 wykazu chorób zawodowych, a zatem dotyczyło w istocie materii dwóch spraw administracyjnych. Zaskarżona decyzja dotyczy tylko jednej z nich, co nie oznacza, że z tego powodu jest wadliwa. Sprawa dotycząca choroby zawodowej wymienionej w poz. 19 pkt 4 wykazu chorób zawodowych stanowi bowiem przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego i prawidłowość prowadzenia tego postępowania oraz wydawanych w nim rozstrzygnięć, bądź też kwestia bezczynności lub przewlekłości organu w tym postępowaniu może być przedmiotem odrębnej skargi do sądu administracyjnego. Przedmiotem kontroli przez Sąd w niniejszym postępowaniu była wyłącznie decyzja i poprzedzające jej wydanie postępowania administracyjne w sprawie ustalenia u skarżącego podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekle zapalenie kaletki maziowej - wymienionej w poz. 19 pkt 2 wykazu chorób zawodowych.

W sprawie ma zastosowanie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j.: Dz.U. z 2013 r., 1367). Rozporządzenie to zawiera wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. W przypadku choroby zawodowej pn. przewlekłe zapalenie kaletki maziowej, okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym określono w rozporządzeniu na 1 rok.

Z akt sprawy, tj. zwłaszcza uzasadnienia z orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] 2015 r. nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego zapalenia kaletki maziowej wynika, że orzeczenie to zapadło po stwierdzeniu, że: 1) skarżący - rencista od 1996 r., w latach 1976-1996 pracował w Kompanii Węglowej S.A. Oddział Kopalnia Węgla Kamiennego "A" w B kolejno na stanowiskach: młodszy mechanik na powierzchni, młodszy górnik, a następnie górnik pod ziemią. Od 2009 r. pracuje w PPHU "P" sp. j. K. G. & E. G. – S. w B przy obsłudze prasy i gilotyny (praca w pozycji stojącej); 2) w wywiadzie pacjent podaje postępujące od 1982 r. dolegliwości bólowe stawu biodrowego lewego z towarzyszącym drętwieniem całej kończyny dolnej lewej, ponadto bóle stawu kolanowego prawego, nasilające się podczas chodzenia, bóle stawów barkowych i łokciowych, a także kręgosłupa w odcinku szyjnym i lędźwiowym. Doraźnie zażywa niesteroidowe leki przeciwzapalne i przeciwbólowe. Podaje, że w 1991 r. w trakcie pracy doznał urazu głowy i okolicy karku, nie zgłosił jednak wypadku w pracy (od tego czasu występują bóle kręgosłupa szyjnego). Pacjent podaje również, że w 2011 r. w wyniku pobicia doznał złamania kończyny dolnej lewej oraz żeber (brak dokumentacji). Orzeczenie Instytutu oparto również na wynikach obserwacji klinicznej oraz na analizie dostępnej dokumentacji medyczną pacjenta, a także analizie danych dotyczących warunków pracy zawodowej skarżącego pod kątem obciążenia układu ruchu. Przeprowadzono konsultację ortopedyczną i neurologiczną poparte analizą zdjęć RTG, wykonano także badania laboratoryjne. W uzasadnieniu orzeczenia Instytutu stwierdzono, że z oceny narażenia zawodowego wynika, że badany w latach 1976-1996 pracując fizycznie wykonywał różnorodne czynności zawodowe, które wymagały wymuszonej pozycji ciała i mogły obciążać układ kostno-stawowy. Już w 1982 r. podczas badania przez wojskową komisję lekarską stwierdzono u pacjenta zniekształcające zmiany zwyrodnieniowe lewego stawu biodrowego. Pacjenta zakwalifikowano w latach 90-tych do całkowitej endoprotezoplastyki stawu biodrowego lewego (do chwili obecnej nie leczony operacyjnie). W dostępnej dokumentacji neurologicznej widnieją wpisy o dużych zmianach zwyrodnieniowych kręgosłupa szyjnego, powodujących bóle głowy, zaburzenia równowagi oraz drętwienia kończyn górnych. Leczony był w Poradni Rehabilitacyjnej. W wykonanym MR kręgosłupa szyjnego z grudnia 2009 r. stwierdzono zmiany uciskające na worek oponowy (centralne uwypuklenie tarczy C5-C6) i przestrzeń podpajęczą (wyrosła stawów międzykręgowych C4-C7). W ocenie Instytutu ani w okresie narażenia zawodowego, ani do roku od jego ustania w dostępnej dokumentacji medycznej pacjenta nie znaleziono żadnych adnotacji o rozpoznaniu zapalenia kaletki maziowej. Z kolei w aktualnie przeprowadzonym badaniu ortopedycznym nie stwierdzono objawów zapalenia kaletek maziowych stawów.

Zgodnie z § 6 ust. 1 cyt. rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, wydawane jest na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Z kolei zgodnie z treścią § 6 ust. 5 pkt 2 i 3 cyt. rozporządzenia, jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie choroby zawodowej - w zakresie dokonania uzupełniającej oceny narażenia zawodowego oraz o udostępnienie dokumentacji medycznej wraz z wynikami przeprowadzonych badań profilaktycznych oraz do lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie choroby zawodowej - o udostępnienie dokumentacji medycznej w zakresie niezbędnym do rozpoznania choroby zawodowej.

Analiza uzasadnienia orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] 2015 r. nr [...] nie pozwala ustalić, jaki był zakres badanej dokumentacji medycznej. W uzasadnieniu tym mówi się jedynie o "dostępnej dokumentacji medycznej pacjenta". Niedostrzeżenie tej kwestii przez organ i niewyjaśnienie zakresu dokumentacji medycznej ocenianej w orzeczeniu lekarskim mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza w kontekście zarzutów skargi i powoływania się przez skarżącego na dokumentację NZOZ "V" Sp. zo.o. w B (której kserokopie załączono do skargi), z której ma – zdaniem skarżącego – wynikać, że skarżący od długiego czasu leczy się na przewlekłe zapalenie kaletki maziowej. Dołączone przez skarżącego kserokopie dokumentacji medycznej obejmują dokumenty NZOZ "V" Sp. zo.o. w B od 1995 roku, których to dokumentów nie ma wśród znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji NZOZ "V" Sp. z o.o. w B. W realiach niniejszej sprawy niedostrzeżenie przez organ konieczności wyjaśnienia powyższej kwestii wskazuje na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Skoro w orzeczeniu Instytutu zawarto stwierdzenie, że "w okresie narażenia zawodowego, ani do roku od jego ustania w dostępnej dokumentacji medycznej pacjenta nie znaleziono żadnych adnotacji o rozpoznaniu zapalenia kaletki maziowej", a z akt nie wynika, czy przeanalizowano dokumentację medyczną NZOZ "V" Sp. z o.o. w B od 1995 r., to należy stwierdzić, że naruszenie wskazanych wyżej przepisów prawa miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ bezpośrednio zdeterminowało treść zaskarżonej decyzji, która na tym etapie postępowania była przedwczesna. Należy podkreślić, że zgodnie z § 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia "Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika". Organ powinien zatem zawsze weryfikować czy wszystkie dokumenty mogące mieć znaczenie dla stanowiska zawartego w orzeczeniu lekarskim zostały przy wydawaniu tego orzeczenia uwzględnione.

Z powyższych przyczyn zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. Rolą organu odwoławczego będzie wyjaśnienie zakresu dokumentacji medycznej ocenianej w orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] 2015 r. nr [...]. Dopiero po dokonaniu ustaleń w tym zakresie zaistniej podstawa do podjęcia merytorycznej decyzji w niniejszej sprawie.

Strona skarżąca w niniejszej sprawie była zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w związku z treścią wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, nie dawało podstaw do zasądzenia tych kosztów.