Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1782/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 §1 pkt 1 lit.a, art. 135, art. 188
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: § 6 ust. 1 pkt 3 i ust. 3, § 27ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 81 poz 740
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów.
article: art. 82 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: art. 31 ust.3, art. 66 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska (spr.) Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2101/12 w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Stołecznego Policji na rzecz A. T. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2013r. sygn. akt IISA/Wa 2101/12 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. T. na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] października 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy – oddalił skargę.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Komendant Stołeczny Policji decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie kpa) po rozpatrzeniu odwołania A. T. od decyzji Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w sprawie odmowy prawa do wypłaty w całości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2009 i 2010 r. i za urlop dodatkowy za rok 2010 przysługujący proporcjonalnie do okresu przepracowanego w roku 2009 i 2010 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji podał, że Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia 19 października 2009 r. sygn. akt [...], zastosował wobec A. T., podejrzanego o czyn z art. 231 § 2 kk. w zb. z art. 271 § 3 kk. w zb. z art. 239 § 1 kk. w zw. z art. 11 § 2 kk. środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych. W związku z powyższym Komendant Rejonowy Policji [...] zawiesił wyżej wymienionemu od najbliższego terminu płatności 50% należnego uposażenia. Następnie Komendant Rejonowy Policji [....] rozkazem personalnym z dnia 12 marca 2010r., nr [...] zwolnił A. T. z dniem 31 marca 2010 r. z zajmowanego stanowiska naczelnika Wydziału [...] i z dniem 1 kwietnia 2010 r. przeniósł do swojej dyspozycji na okres 12 miesięcy, poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe, bądź zwolnienie ze służby w Policji.

Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia 6 września 2010 r. sygn. akt [...] uchylił środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia A. T. w czynnościach służbowych w związku z wydaniem wyroku.

Komendant Rejonowy Policji [...] rozkazem personalnym z dnia 1 marca 2011r., nr [...] zwolnił A. T. ze służby w Policji z dniem 31 marca 2011 r. w związku z pisemnym zgłoszeniem wystąpienia ze służby.

Raportem z dnia [...] marca 2011 r. A. T. zwrócił się do Komendanta Rejonowego Policji [...] z prośbą o wystawienie zaświadczenia o przysługujących i niewykorzystanych do dnia zwolnienia ze służby urlopach wypoczynkowych i dodatkowych. Podał, że zgodnie z ewidencją urlopów posiada do wykorzystania 111 dni urlopu, a w przesłanym do Wydziału Finansów i Budżetu KSP zaświadczeniu o niewykorzystanych urlopach wskazano liczbę 87dni.Jednocześnie stwierdził, że zawieszenie go w czynnościach służbowych nie jest podstawą do odebrania mu prawa urlopu, a jedynie do jego nieudzielania w okresie zawieszenia.

Komendant Rejonowy Policji [...] pismem z dnia 12 kwietnia 2011r. poinformował wyżej wymienionego, że zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów , w związku z zawieszeniem w czynnościach służbowych w okresie od dnia 19 października 2009 r. do dnia 6 września 2010 r. niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy zostały policzone proporcjonalnie do przepracowanych dni.

A. T. pismem z dnia 27 kwietnia 2011r. zwrócił się do Komendanta Stołecznego Policji o zajęcie stanowiska w sprawie uprawnień do urlopu wypoczynkowego oraz okoliczności umożliwiających ograniczenie bądź pozbawienie praw wynikających z ustawy o Policji.

Komendant Stołeczny Policji w piśmie z dnia 30 maja 2011 r. wyjaśnił, że policjant nie może skutecznie dochodzić udzielenia urlopu wypoczynkowego za okres zawieszenia po ustaniu przesłanek uzasadniających zawieszenie w czynnościach służbowych. Skoro wyżej wymienionemu w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych nie przysługiwało prawo do urlopu wypoczynkowego i dodatkowego, to nie jest możliwe wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za ten okres. Po ustaniu przesłanek zawieszenia wymienionemu przysługiwał urlop wypoczynkowy i dodatkowy proporcjonalnie do okresu przepracowanego w roku 2009 i 2010.

A. T. w piśmie z 27 czerwca 2011 r. skierowanym do Komendanta Rejonowego Policji [...], na podstawie art. 28 kpa wniósł o przeprowadzenie postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia uprawnień do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz określenie jego wysokości w związku ze zwolnieniem ze służby. Organ w piśmie z dnia 4 lipca 2011r. wskazał, że w tej kwestii udzielił już wcześniej odpowiedzi.

A. T. w kolejnym piśmie z dnia 5 sierpnia 2011r. zwrócił się do Komendanta Stołecznego Policji o przeprowadzenie postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia uprawnień do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz określenie jego wysokości w związku ze zwolnieniem ze służby. Komendant Stołeczny Policji pismem z dnia 11 sierpnia 2011r. poinformował wyżej wymienionego o przekazaniu sprawy Komendantowi Rejonowemu Policji [...], zgodnie z właściwością.

Komendant Rejonowy Policji [...], w piśmie z dnia 24 sierpnia 2011r. wyjaśnił wyżej wymienionemu, że jego sprawa była już przedmiotem badania, o czym został poinformowany we wcześniejszej korespondencji.

A. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Rejonowego Policji [...] w przedmiocie naliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku z odejściem ze służby w Policji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 403/11 zobowiązał Komendanta Rejonowego Policji [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 30 marca 2011 r. w przedmiocie rozliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku z odejściem ze służby .

Komendant Rejonowy Policji [...] wykonując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] odmówił A. T. prawa do wypłaty w całości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2009 i 2010 i za urlop dodatkowy za rok 2010.

W wyniku wniesionego przez stronę odwołania sprawę rozpoznawał Komendant Stołeczny Policji, który decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

I Zastępca Komendanta Rejonowego Policji [...], działający z upoważnienia Komendanta Rejonowego Policji [...]( nadanego mocą decyzji nr [...] z dnia 14 sierpnia 2012r.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] odmówił A. T. prawa do wypłaty w całości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2009 -2010 i za urlop dodatkowy za rok 2010, przysługującego proporcjonalnie do okresu przepracowanego w roku 2009 i 2010.

Wskazał, iż podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią - art. 87, art. 114 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U z 2011 r., nr 287, poz. 1687 ze zm.),§ 6 i § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz. U. Nr 81, poz. 740 ze zm.) oraz art. 104 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji podał, że wobec zastosowania w stosunku do wyżej wymienionego środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia 19 października 2009 r. do dnia 6 września 2010r. nie może on skutecznie dochodzić udzielenia urlopu wypoczynkowego za ten okres. W roku 2009 pozostawał on w służbie przez 292 dni. W związku z tym nabył prawo do urlopu wypoczynkowego za dany rok proporcjonalnie do przepracowanych dni tj. 21 dni. Natomiast 2010 r. pełnił on służbę przez 116 dni, w związku z czym nabył prawo do 9 dni urlopu wypoczynkowego. W ten sam sposób dokonano wyliczenia urlopu dodatkowego za rok 2010. W konsekwencji organ stwierdził, że łączna ilość dni niewykorzystanego przez A. T. urlopu wypoczynkowego do dnia zwolnienia za lata 2008-2011 wyniosła 75 dni, a urlopu dodatkowego za lata 2009-2011 – 12 dni. Łącznie 87 dni. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż różnica w ilości dni urlopów przysługujących wyżej wymienionemu zawarta w dwóch zaświadczeniach znajdujących się w jego aktach osobowych wynika z faktu, że w Wydziale Wspomagającym dokonano obliczenia ilości dni należnego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego proporcjonalnie do przepracowanego okresu, z uwzględnieniem zawieszenia w czynnościach służbowych w okresie od dnia 19 października 2009 r. do dnia 6 września 2010 r. W zaświadczeniu podpisanym przez naczelnika Wydziału Wspomagającego Komendy Rejonowej Policji [...] przesłanym do Wydziału Finansów i Budżetu KSP, na podstawie którego został wyżej wymienionemu wypłacony ekwiwalent pieniężny –wskazana została łączna liczba 87 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego.

Od powyższej decyzji A. T. wniósł odwołanie do Komendanta Stołecznego Policji w, w którym zarzucił niewłaściwą interpretację § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów. Nie zgodził się ze stwierdzeniem organu pierwszej instancji, że nieudzielanie urlopu w okresie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych jest tożsame z utratą prawa do urlopu. Ponadto zarzucił, że organ w wydanym rozstrzygnięciu nie uwzględnił art. 82 ust 1 ustawy o Policji, który reguluje prawo policjanta do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego.

Komendant Stołeczny Policji, po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] października 2012r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podał, że przepisy powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów dopuszczają możliwość stosowania zasady proporcjonalności przy obliczeniu ilości dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego stosownie do przepracowanego w danym roku okresu. Zarówno § 3 jak i § 27 cytowanego rozporządzenia opierają swe regulacje na tej zasadzie.

Zgodnie z art. 82 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 ze zm.), policjantowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych (...). Przepisy wskazanego wyżej rozporządzenia określają możliwości udzielenia urlopu, a nie prawa do urlopu. Stosownie do § 3 ust. 1 i ust. 2 cytowanego rozporządzenia, do okresu służby policjanta, od którego zależy prawo do pierwszego urlopu wypoczynkowego, wlicza się okresy poprzedniego zatrudnienia, a także inne okresy, jeżeli odrębne przepisy tak stanowią. Policjantowi, który przed przyjęciem do służby w Policji wykorzystał urlop wypoczynkowy za dany rok w części lub w wymiarze niższym niż przysługujący w Policji albo otrzymał ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przysługujący w wymiarze niższym niż przysługujący w Policji, przysługuje w roku przyjęcia do służby urlop uzupełniający.

Z § 27 ust.2 i ust.3 omawianego rozporządzenia wynika, że w razie korzystania przez policjanta z urlopu bezpłatnego dłuższego niż jeden miesiąc, urlopy wypoczynkowy i dodatkowy ulegają skróceniu o 1/12 za każdy miesiąc urlopu bezpłatnego, nie więcej jednak niż za 12 miesięcy. Jeżeli urlopy za ten rok zostały już wykorzystane, skróceniu podlegają urlopy za następny rok kalendarzowy. Urlopy wypoczynkowy i dodatkowy nie przysługują za rok kalendarzowy objęty w całości urlopem bezpłatnym.

Komendant Stołeczny Policji wskazał, że skoro A. T. był zawieszony w czynnościach służbowych od dnia 19 października 2009 do dnia 6 września 2010 r., to w tym okresie nie przysługiwało mu prawo do urlopu wypoczynkowego i dodatkowego. Nie jest zatem możliwe wypłacenie mu ekwiwalentu pieniężnego za ten okres. W świetle cytowanych przepisów wyżej wymienionemu przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy proporcjonalnie do okresów pełnienia przez niego służby w roku 2009 i 2010.

Ponadto organ odwoławczy podał, że w aktach osobowych A. T., znajduje się zaświadczenie z dnia 11 marca 2011 r. podpisane przez naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Rejonowej [...], w którym stwierdzono, że wyżej wymieniony posiada do wykorzystania: 19 dni urlopu wypoczynkowego za 2008 r., 26 dni za rok 2009, 26 dni za rok 2010, 26 dni za rok 2011, oraz urlopu dodatkowego z tytułu stażu pracy lub wieku : 5 dni za rok 2009, 5 dni za rok 2010, 5 dni za rok 2011.

Z kolei w zaświadczeniu z dnia 15 marca 2011 r. podpisanym przez naczelnika Wydziału Wspomagającego Komendy Rejonowej Policji [...], stwierdzono, że wymienionemu przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze 19 dni za rok 2008, 21 za rok 2009, 9 dni za rok 2010, 26 dni za rok 2011 oraz urlop dodatkowy 5 dni za rok 2009 , 2 dni za rok 2010, 5 dni za rok 2011. W zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w tym zaświadczeniu dokonano prawidłowego, proporcjonalnego wyliczenia należnego stronie niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i urlopu dodatkowego za lata 2009- 2010 – stąd różnica w zapisach widniejących w obydwu zaświadczeniach. Na podstawie zaświadczenia z dnia 15 marca 2011r. wypłacono wyżej wymienionemu ekwiwalent pieniężny za 87 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i urlopu dodatkowego.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej przez A. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego i wniósł o jej uchylenie.

Komendant Stołeczny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu wyroku podał, że w rozpoznawanej sprawie została zaskarżona czynność Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] marca 2011 r. odmawiająca A. T. wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy za lata 2009 i 2010 i za urlop dodatkowy za rok 2010, przysługujące proporcjonalnie do okresu przepracowanego w roku 2009 i 2010, która w świetle art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny.

Zgodnie z art. 82 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), policjantowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych. Prawo do urlopu w pełnym wymiarze policjant nabywa z upływem roku służby (...). Art. 114 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy stanowi, że policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe (...).

Z § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz. U. Nr 81, poz. 740 ze. zm.) wynika, że policjantowi nie udziela się urlopu wypoczynkowego w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych.

Stosownie do § 6 ust. 3 w/w rozporządzenia, część urlopu wypoczynkowego niewykorzystaną z powodu czasowej niezdolności do służby wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną należy udzielić policjantowi w terminie późniejszym. Wyliczenie przyczyn wskazanych w przepisie, uzasadniających przesunięcie urlopu na późniejszy termin, nie obejmuje kwestii nieudzielenia urlopu wypoczynkowego z powodu zawieszenia w czynnościach służbowych. Policjant nie może zatem skutecznie dochodzić udzielenia urlopu wypoczynkowego za okres zawieszenia po ustaniu przesłanek uzasadniających zawieszenie w czynnościach służbowych, a zatem nie jest możliwe wypłacenie mu za ten okres ekwiwalentu pieniężnego.

Urlop wypoczynkowy przysługuje policjantowi proporcjonalnie za przepracowany okres. Zgodnie z § 27 ust. 2 powołanego rozporządzania w razie korzystania przez policjanta z urlopu bezpłatnego dłuższego niż jeden miesiąc, urlopy wypoczynkowy i dodatkowy ulegają skróceniu o 1/12 za każdy miesiąc urlopu.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, skoro skarżący nie pełnił służby w okresie zawieszenia, to za ten okres nie przysługuje mu urlop wypoczynkowy. Organ dokonał zatem właściwej interpretacji powyżej przytoczonych przepisów i podjął właściwe rozstrzygnięcie. Prawidłowo przyjął, że skarżący nie nabył prawa do urlopów wypoczynkowych w okresie zawieszenia, ponieważ w tym czasie nie pełnił służby. Nie ma również prawa do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za ich niewykorzystanie w związku ze zwolnieniem ze służby. Skarżący nie mógł wykorzystać urlopów wypoczynkowych, gdyż nie mogły one zostać mu udzielone w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł A. T. reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucił naruszenie prawa materialnego:

I. § 6 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów ( Dz. U. Nr 81, poz. 740 ze zm. ) przez błędną jego wykładnię , polegającą na uznaniu, iż nie można wypłacić policjantowi ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za okres jego zawieszenia w czynnościach służbowych po ustaniu przesłanek uzasadniających zawieszenie, podczas gdy prawidłowa wykładnia tegoż przepisu prowadzi do wniosku, iż sam fakt nieudzielenia urlopu nie oznacza pozbawienia prawa do urlopu i w konsekwencji nie oznacza utraty uprawnienia do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.

II. § 27 ust. 2 ww. rozporządzenia przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że urlopy wypoczynkowy i dodatkowy przysługują proporcjonalnie do przepracowanego okresu, mimo iż powołany przepis znajduje zastosowanie w przypadku korzystania przez policjanta z urlopu bezpłatnego, a z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że skarżący nie przebywał na urlopie bezpłatnym tylko był zawieszony w czynnościach służbowych.

Wskazując na powyższe zarzuty na podstawie art. 176 p.p.s.a. w zw. z art.188 p.p.s.a. wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Komendantowi Stołecznemu Policji do ponownego rozpoznania,

2. zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie z urzędu zauważyć należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nieprawidłowo określił przedmiot zaskarżenia jako czynność Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] marca 2011r. odmawiającą A. T. wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy za lata 2009 i 2010 i za urlop dodatkowy za rok 2010, przysługujące proporcjonalnie do okresu przepracowanego w roku 2009 i 1010. Faktycznie bowiem przedmiotem kontroli pod względem legalności , przy uwzględnieniu stanowiska wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 lutego 2012r. , sygn. akt IISAB/Wa 403/11, uczynił decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] października 2012r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] odmawiającą prawa do wypłaty w całości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2009 i 2010 i za urlop dodatkowy za rok 2010, przysługującego proporcjonalnie do okresu przepracowanego w roku 2009 i 2010. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dostrzeżone uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Przechodząc do oceny zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów - § 6 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 przez jego błędną wykładnię i § 27 ust. 2 przez jego niewłaściwe zastosowanie stwierdzić należy , iż odniosły one zamierzony skutek.

Prawo pracownika ( funkcjonariusza) do rocznego płatnego urlopu wypoczynkowego jest gwarantowane w art. 66 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w sposób bezwarunkowy. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany ( płatny) urlop stanowi konieczny substytut otrzymywany w miejsce niewykorzystanego urlopu. Wszelkie ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw muszą uwzględniać wymogi określone w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Przepis ten stanowi, że ograniczenia takie mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie prawnym dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia, moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.

Zgodnie z art. 82 ust. 1- 3 ustawy o Policji policjantowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych. Policjant uzyskuje prawo do pierwszego urlopu z upływem 6 miesięcy służby w wymiarze połowy urlopu przysługującego po roku służby. Prawo do urlopu w pełnym wymiarze policjant nabywa z upływem roku służby. Do tego urlopu wlicza się urlop, o którym mowa w ust. 2. Ponadto policjantowi , który pełni służbę w warunkach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia albo osiągnął określony wiek lub staż służby, albo gdy jest to uzasadnione szczególnymi właściwościami służby stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002r. w sprawie wprowadzenia płatnych urlopów dodatkowych dla policjantów ( Dz. U. Nr 81 poz. 741) przysługuje coroczny płatny urlop dodatkowy w wymiarze do 13 dni roboczych. Z art. 85 ustawy o Policji wynika również, iż policjantowi można udzielić płatnego urlopu zdrowotnego lub okolicznościowego, a także urlopu bezpłatnego z ważnych przyczyn.

Uprawnienie policjanta zwolnionego ze służby do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe określa art. 114 ust. 1 pkt 3 omawianej ustawy.

W świetle art. 124 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. Po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby.

Zauważyć należy, iż przepisy ustawy o Policji nie zawierają regulacji z której wynikałoby, że wystąpienie w okresie trwania stosunku służbowego policjanta okresu niepełnienia służby (zawieszenie w czynnościach służbowych) powoduje, że w jego trakcie nie nabywa on prawa do urlopu wypoczynkowego i dodatkowego, co wywiera wpływ na wymiar urlopu, a w przypadku zwolnienia ze służby na wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe. Do powyższego stwierdzenia nie uprawnia także regulacja zawarta w § 6 ust.1, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002r. w sprawie urlopów policjantów. Zgodnie z § 6 ust.1 w/w rozporządzenia policjantowi nie udziela się urlopu wypoczynkowego w okresie czasowej niezdolności do służby wskutek choroby, zwolnienia od zajęć służbowych, zawieszenia w czynnościach służbowych. Jeżeli policjant nie może rozpocząć urlopu wypoczynkowego w ustalonym terminie z powodu czasowej niezdolności do służby wskutek choroby, urlopu zdrowotnego, zwolnienia od zajęć służbowych z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny, odosobnienia w związku z chorobą zakaźną lub urlopu macierzyńskiego , urlop ten należy przesunąć na inny termin ( § 6 ust.2). Część urlopu wypoczynkowego niewykorzystaną z powodu czasowej niezdolności do służby wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną należy udzielić policjantowi w późniejszym terminie ( § 6 ust.3).

Wskazać należy, iż przy wykładni § 6 ust. 1 i ust. 3 powołanego rozporządzenia istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia , czy użyty w ust. 1 zwrot policjantowi " nie udziela się urlopu wypoczynkowego w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych" oraz fakt, że zawarte w ust. 3 wyliczenie przyczyn uzasadniających przesunięcie urlopu na późniejszy termin nie obejmuje kwestii nieudzielenia urlopu w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, oznacza pozbawienie policjanta prawa do urlopu wypoczynkowego za okres zawieszenia.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowanie " policjantowi nie udziela się urlopu wypoczynkowego w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych" stanowi jedynie niewyrażenie zgody na skorzystanie przez niego z uprawnienia w określonym czasie, a nie redukcję wymiaru urlopu wypoczynkowego za ten okres. Przepis ten nie przewiduje, aby wymiar urlopu wypoczynkowego i dodatkowego policjanta po okresie zawieszenia w czynnościach służbowych ulegał proporcjonalnemu obniżeniu o ten okres.

Brak w powołanym przepisie rozporządzenia regulacji dotyczącej możliwości przesunięcia policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych urlopu wypoczynkowego na późniejszy termin również nie stanowi podstawy do przyjęcia zasady redukcji wymiaru urlopu wypoczynkowego za okres zawieszenia w czynnościach służbowych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jako zasadny uznać należy zarzut naruszenia § 27 ust. 2 omawianego rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Powołany przepis określa sposób wyliczenia wymiaru urlopu wypoczynkowego i dodatkowego policjanta korzystającego z urlopu bezpłatnego dłuższego niż jeden miesiąc. W niniejszej sprawie skarżący był zawieszony w czynnościach służbowych, a nie korzystał z urlopu bezpłatnego. W związku z powyższym organy Policji nie były uprawnione do zastosowania wskazanego przepisu poprzez proporcjonalne obliczenie ilości niewykorzystanego przez skarżącego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego i ustalenie jego wymiaru przy uwzględnieniu odliczenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak naruszeń przepisów postępowania, przy naruszeniu jedynie prawa materialnego, pozwalał na zastosowanie w sprawie art. 188 p.p.s.a. - uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi. Omówione wyżej naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego , które dotyczy nie tylko zaskarżonego wyroku, ale i obu decyzji organów Policji , uzasadnia nie tylko uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Stołecznego Policji , ale i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Rejonowego Policji [...] - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy Policji uwzględnią wyrażoną w sprawie ocenę prawną omówionych przepisów.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1, art. 209 p.p.s.a. i art. 205 § 2 w zw. z § 18 ust. 1 pkt pkt 2 lit a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie i ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( t.j.: Dz. U z 2013r. poz. 461).