Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 344/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Olesińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2022 r. sprawy ze skargi J. G., P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 22 kwietnia 2022 r. nr SKO-4230/27/22 w przedmiocie podatku od nieruchomości na rok 2022 oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. Wójt Gminy S. ustalił dla J. G. i P. G. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 rok na kwotę [...]zł, od nieruchomości położonej w miejscowości Ś., stanowiącej działkę nr [...], zabudowaną budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem niemieszkalnym.

W złożonym odwołaniu skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając niezgodność ze stanem faktycznym wymiaru należności w zakresie podatku. Wskazali, że działka nr [...] położona w Ś. , zabudowana budynkiem mieszkalnym i gospodarczym przy ulicy [...] stanowi siedlisko gospodarstwa rolnego, które małżonkowie prowadzą wspólnie w B. Gmina S.. Wprawdzie w księgach wieczystych właścicielem gruntów rolnych w B. jest P. G., ale gospodarstwo prowadzone jest wspólnie, a zatem działka [...] w Ś. we współwłasności majątkowej małżeńskiej powinna być włączona do wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego. Urząd Gminy S. pomimo informacji nie wprowadził zmiany w ewidencji. S. gospodarstwa rolnego jest nieznacznie oddalone od nieruchomości rolnych położonych w B. i uprawiając grunty dojeżdżają na miejsce. W ocenie skarżących fakt zapisów w odrębnych księgach wieczystych od których dokonuje się wymiaru należności podatkowych nie jest przesłanką do odrębnego traktowania tych nieruchomości skoro stanowią one jedno gospodarstwo rolne i tym samym podlegają łącznemu zobowiązaniu pieniężnemu.

Inne decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ podał, że J. G. i P. G. są współwłaścicielami nieruchomości położonej w miejscowości Ś. stanowiącej działkę nr [...] zakwalifikowanej jako grunty pozostałe (oznaczone symbolem B) o powierzchni [...] ha. Nieruchomość zabudowana jest budynkiem mieszkalnym o powierzchni zabudowy [...] m2 oraz budynkiem niemieszkalnym o powierzchni zabudowy [...] m2. Ponadto P. G. jest właścicielem, gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni [...] ha fiz. (dz. nr [...]), gdzie podstawę opodatkowania stanowią grunty o powierzchni [...] ha, nieużytków o powierzchni [...] m2 (dz. nr [...]) oraz lasu o powierzchni [...] ha (dz. nr [...]).

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wskazał, że ze względu na brak tożsamości podatników nie jest możliwe wymierzenie łącznego zobowiązania dla nieruchomości objętych zaskarżonym nakazem płatniczym - decyzją nr [...] oraz nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położoną w miejscowości Ś. zabudowanej budynkiem oraz budynkami pozostałymi, a tym samym niezasadne są zarzuty dotyczące zaliczenia ww. działki do siedliska gospodarstwa rolnego prowadzonego w Broniewie. Organ podkreślił, że to nie ujęcie nieruchomości w różnych księgach wieczystych stanowiło podstawę do wydania dwóch decyzji, a fakt, iż nieruchomości te mają innych właścicieli, a w konsekwencji stronami postępowań są różne osoby fizyczne. Zatem nie jest możliwe rozstrzygnięcie tych spraw w jednej decyzji podatkowej. Zarówno bowiem ustawa o podatku i opłatach lokalnych jak i ustawa o podatku rolnym precyzyjnie ustalają zarówno przedmiot opodatkowania podatkiem jak również podmioty zobowiązane, a organ podatkowy jest związany ww. przepisami.

Reasumując organ odwoławczy uznał, że przyjęte do opodatkowania grunty, w okresach w nich wskazanych, zostały ustalone poprawnie i zgodnie z treścią ewidencji gruntów oraz przepisami prawa.

W złożonej do tut. Sądu skardze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazali, że Wójt [...] w S. ponownie nie uwzględnił faktu, że nieruchomość ta stanowi dla obojga siedlisko gospodarstwa rolnego, które wspólnie prowadzą we wsi B. gmina S.. Za kuriozalne skarżący uznali twierdzenia o braku tożsamości podatników dla wymierzenia łącznego zobowiązania w podatku rolnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] sierpnia 2022 r. skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (k. 39). Przed wydaniem wyroku umożliwiono stronie wypowiedzenie się w sprawie, z której to możliwości skarżący skorzystali składając pismo z dnia [...] sierpnia 2022 r. (k. 42).

Skarga nie jest zasadna.

Skarżący w skardze kwestionują to, że decyzją w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2022 r. do podstawy opodatkowania przyjęto jedynie działkę nr [...] zabudowaną budynkiem mieszkalnym i budynkiem niemieszkalnym, położoną w miejscowości Ś.. Nieruchomość ta stanowi majątek wspólny małżonków. Podatek od nieruchomości ustalono na kwotę [...]zł. Skarżący są zdania, że organ powinien dokonać wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego, opodatkowując tę nieruchomość razem z gospodarstwem rolnym. Twierdzą, że działka [...] wraz z domem stanowi działkę siedliskową, którą należy opodatkować łącznie z gospodarstwem rolnym położonym w Broniewie, gmina S.. Skarżący są świadomi tego, że w świetle zapisów w księdze wieczystej wyłącznym właścicielem gospodarstwa rolnego jest wyłącznie pan P. G., a nie oboje małżonkowie, mimo to jednak domagają się łącznego opodatkowania obu nieruchomości twierdząc, że gospodarstwo rolne prowadzą wspólnie.

Z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm., dalej u.p.o.l.) wynika, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. wynika zaś to, że nieruchomość stanowiąca współwłasność (tak jak w niniejszej sprawie) stanowi odrębny przedmiot opodatkowania – co należy rozumieć w ten sposób, że jest to przedmiot opodatkowania odrębny od innych ewentualnie nieruchomości, które podatnicy posiadają indywidualnie. Z powołanego przepisu wynika też zasada solidarnej odpowiedzialności każdego ze współwłaścicieli z tytułu zobowiązania w podatku od nieruchomości w odniesieniu do przedmiotu opodatkowania. Powołany przepis skutkuje tym, że zachodzi konieczność wydania przez organ podatkowy decyzji wymiarowej w stosunku do każdego współwłaściciela (podatnika) i wskazania w tych decyzjach obowiązku podatkowego odnoszącego się do całego przedmiotu opodatkowania, objętego współwłasnością, tj. w tym wypadku od zabudowanej nieruchomości małżonków położonej w miejscowości Ś..

Nie ma prawnej możliwości łącznego wymierzenia podatku od nieruchomości stanowiącej współwłasność obojga małżonków, razem z nieruchomością (gospodarstwem rolnym) stanowiącym wyłączną własność jednego z małżonków.

Dlatego nie mają racji Skarżący zarzucając wadliwość decyzji, którą objęta została tylko ich nieruchomość wspólna, a pominięto w niej gospodarstwo rolne Pana P. G.. Okoliczność, że małżonkowie – jak twierdzą - wspólnie prowadzą gospodarstwo rolne stanowiące wyłączną własność pana P. G., nie może skutkować tym, że gospodarstwo to dla celów podatkowych zostanie "przyłączone" do nieruchomości zabudowanej domem i budynkiem niemieszkalnym, czy też raczej odwrotnie: że zabudowana nieruchomość stanowiąca współwłasność zostanie dla celów podatkowych "przyłączona", tj. opodatkowana jako działka siedliskowa łącznie z gospodarstwem rolnym stanowiącym odrębną własność jednego ze współmałżonków.

Ze względu na to, że kto inny jest właścicielem zabudowanej nieruchomości gruntowej w Ś. , a kto inny jest właścicielem gospodarstwa rolnego – zachodzi brak tożsamości podatników, dlatego nie jest możliwe wymierzenie łącznego zobowiązania dla nieruchomości stanowiących gospodarstwo rolne oraz dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położoną w miejscowości Ś., zabudowaną budynkiem oraz budynkami pozostałymi.

Niezasadne są zarzuty dotyczące uznania ww. działki za siedlisko gospodarstwa rolnego prowadzonego w Broniewie, gdyż to nie fakt ujęcia nieruchomości w różnych księgach wieczystych stanowił podstawę do wydania dwóch decyzji, a fakt, iż nieruchomości te mają różnych właścicieli, a w konsekwencji podatnikami i stronami postępowań są różne osoby fizyczne. W konsekwencji nie jest możliwe rozstrzygnięcie obu spraw w jednej decyzji podatkowej.

Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym, osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). W niniejszej sprawie warunki określone w zacytowanym przepisie nie są spełnione. Pani J. G., będąca współwłaścicielem zabudowanej nieruchomości gruntowej, nie jest "jednocześnie" współwłaścicielem gospodarstwa rolnego – ono należy wyłącznie do jej męża. Pani J. G. nie jest zatem w ogóle podatnikiem w zakresie gospodarstwa rolnego będącego wyłączna własnością męża, a skoro tak – Pani J. G. nie może stać się adresatem decyzji wymierzającej łączne zobowiązanie pieniężne od takich składników majątku, co do których nie jest ona podatnikiem (właścicielem/współwłaścicielem).

Z tego powodu zaskarżone do Sądu rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest takie samo stanowisko, jakie zajął tut. Sąd w rozpoznawanej sprawie. Przykładowo, podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w prawomocnym wyroku z 21 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 169/11: "Nieruchomości będące współwłasnością lub znajdujące się we współposiadaniu nie mogą być opodatkowywane "razem" z innymi nieruchomościami stanowiącymi "samodzielną" własność podatników. Oznacza powyższe, że nieruchomość stanowiąca współwłasność powinna być opodatkowana w odrębnej decyzji ustalającej zobowiązanie, od decyzji dotyczących nieruchomości stanowiących wyłączną własność podatnika."

Na marginesie należy wskazać, że Skarżący zaskarżyli do tut. Sądu decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] ustalającą dla Pani J. G. i Pana P. G. wymiar podatku od nieruchomości za 2022 rok na kwotę [...]zł. Skargą do sądu nie objęto natomiast decyzji wymierzającej podatek rolny panu P. G. od wymienionego wyżej gospodarstwa rolnego położonego w Broniewie, gmina S. (decyzja z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie ustalenia dla Pana P. G. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. na kwotę [...]zł).

Jak ponadto wynika z akt sprawy, co do opodatkowania gruntów stanowiących gospodarstwo rolne będące wyłączną własnością Pana P. G., wydane było postanowienie z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania Pani J. G. w ww. zakresie, tj. w sprawie ustalenia dla Pana P. G. wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r.

Z podanych wyżej powodów, skarga jako niezasadna została oddalona na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.