Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 126/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 94 ust. 2 i 3, art. 95 ust. 1, art. 57 ust. 1, art. 218 ust. 1 pkt 4 i ust. 5
journal: Dz.U. 2017 poz 631
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Danuta Kania, Stanisław Marek Pietras, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2018 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję personalną Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych - oddala skargę -


UZASADNIENIE

UZAADNIENIE

Dyrektor Generalny Służby Więziennej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 94 ust. 2 i 3, art. 95 ust. 1 w zw. z art. 57 ust. 1 oraz art. 218 ust. 1 pkt 4 i ust. 5 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2017 r. poz. 631 z późn. zm.), w dniu [...] listopada 2017 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] nr [...] o zawieszeniu W. K. z dniem [...] października 2017 r. w czynnościach służbowych na okres [...] miesięcy, tj. od dnia [...] stycznia 2018 r. z jednoczesnym zawieszeniem od dnia [...] listopada 2017 r. wypłaty [...] należnego uposażenia.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że funkcjonariusz został zawieszonych w czynnościach służbowych w związku z wszczęciem przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego – postanowienie nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego w [...] z dnia [...] września 2017 r. - które na mocy postanowienia nr [...] Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] zostało przejęte przez ten organ do dalszego prowadzenia.

Funkcjonariuszowi zostały przedstawione 4 zarzuty związane z naruszeniem przepisów ustawy o Służbie Więziennej oraz przepisów regulaminu nr [...] Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] października 2100 r. w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej. Zarzuty te zostały postanowieniem Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] października 2017 r. zmienione w ten sposób, że funkcjonariuszowi przedstawiono tożsame zarzuty, do których dodano zarzut 5.

W ocenie organu odwoławczego, wobec zaistnienia przesłanki z art. 94 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, organ pierwszej instancji zasadnie wszczął postępowanie administracyjne, które zakończył wydaniem decyzji o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych.

W. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] listopada 2017 r. zarzucają, że została wydana z naruszeniem następujących przepisów:

1. art. 7 i art. 77 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych, na podstawie których dokonano zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych,

2. art. 8 § 1 K.p.a., poprzez wskazywanie, iż medialne komentarze stawiają w niekorzystnym świetle skarżącego i całą Służbę Więzienną, co również daje dodatkowy, inny wymiar i ocenę samego spotkania towarzyskiego,

3. art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji,

4. art. 80 K.p.a., poprze uznanie przez organ odwoławczy, iż spotkanie, które miało miejsce w dniu [...] września 2017 r. z udziałem skarżącego nie było spotkaniem przypadkowym,

5. art. 94 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, oporze uznanie, że przepis ten ma zastosowanie w sprawie, podczas gdy zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych jest fakultatywne, ale nie dowolne i w niniejszej sprawie zostało dostatecznie uzasadnione.

Pełnomocnik skarżącego podnosząc powyższe zarzuty wniósł o:

1. zmianę zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie zgodnie z wnioskiem skarżącego co do przywrócenia go do służby oraz przyznanie uposażenia w pełnej wysokości, począwszy od pierwszego dnia ograniczenia jego wysokości,

2. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia celem orzeczenia zgodnie z wnioskiem skarżącego co do przywrócenia go do służby oraz przyznanie uposażenia w pełnej wysokości, począwszy od pierwszego dnia ograniczenia jego wysokości,

Dyrektor Generalny Służby Więziennej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, dokonana w granicach rozstrzygania sądu administracyjnego, zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), wykazała, że akt ten jest zgodny z prawem, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu odwoławczym w przedmiocie zawieszenia funkcjonariusza Służby Więziennej w czynnościach służbowych na okres [...] miesięcy. Stosownie do art. 94 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2016 r., poz. 713 ze zm.), funkcjonariusza można zawiesić w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe albo w przypadku wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Zawieszenie może nastąpić na czas nie dłuższy niż 3 miesiące (ust. 3).

Zgodnie z art. 218 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej, sprawy dotyczące zawieszenia w czynnościach służbowych rozstrzyga się w formie decyzji. Stosownie do art. 218 ust. 4 ww. ustawy, do postępowań w sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy K.p.a.

Decyzja przełożonego o ewentualnym zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego ma charakter fakultatywny i uznaniowy, co oznacza, że wydanie tego rodzaju decyzji nakłada na organ obowiązek dokonania wnikliwej analizy stanu faktycznego, na gruncie konkretnej sprawy, a rozstrzygnięcie wymaga należytego umotywowania.

Sąd dokonując oceny legalności wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji, uznał, że spełniają one wyżej wskazane wymogi.

Kwestią bezsporną jest, że Dyrektor Zakładu Karnego w [...] wszczął w dniu [...] września 2017 r. w stosunku do skarżącego, będącego funkcjonariuszem Służby Więziennej w stopniu [...], postępowanie dyscyplinarne w związku ze zdarzeniem mającym miejsce poza służbą, ale w trakcie prowadzonej kontroli w Zakładzie Karnym w [...]. Według organu, istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że skarżący dopuścił się niegodnego zachowania polegającego na uczestniczeniu w imprezie alkoholowej, a jego zachowanie mogło mieć wpływ na wynik prowadzonej kontroli.

W ocenie Sądu, w świetle wymagań przepisów K.p.a. organ nie dopuścił się naruszenia zasad zbierania i oceny materiału dowodowego. Materiał ten jest wystarczający i umożliwiał wydanie decyzji o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych w świetle przesłanek materialnoprawnych. Sąd nie podziela tym samym zarzutów skargi, o naruszeniu wydaną decyzją art. 7, art. 8 § 1 art. 77, art. 80 K.p.a i art. 107 § 3 K.p.a. Zarzuty skargi o naruszeniu wydaną decyzją przepisów postępowania, sprowadzają się nie tyle do wykazania wadliwości w czynnościach organu w toku postępowania wyjaśniającego, lecz co do wykazania wadliwej oceny tego materiału, poprzez powiązanie okoliczności z tego materiału wynikających z przepisem materialnoprawnym i wyprowadzeniu dla skarżącego niekorzystnego skutku w postaci jego zawieszenia w czynnościach służbowych. Skarżący na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie kwestionował swego pobytu na imprezie, na której spożywano

Skarżący został poinformowany przez organ odwoławczy przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania ze zgromadzonymi w sprawie dowodami oraz możliwością zgłaszania żądań, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. Dowodów na potwierdzenie swych twierdzeń skarżący nie przeciwstawił ustaleniom organu. W takiej sytuacji zarzut skargi o dowolnym działaniu organu, bez dostatecznego uzasadnienia i obiektywizmu okazał się niezasadny.

Sąd podkreśla, że wydanie decyzji na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, ma miejsce na wstępnym etapie postępowania dyscyplinarnego. Dla trafności wydania takiej decyzji ustawodawca nie wymaga od organu wykazania winy funkcjonariusza w zarzucanym mu czynie, a jedynie wskazania, konkretnych powodów, które z uwagi na interes Służby Więziennej oraz charakter i rodzaj zarzucanego funkcjonariuszowi czynu, niemożliwym czyni wykonywanie czynności służbowych przez funkcjonariusza. Według Sądu, trafne jest stanowisko organu, że na gruncie omawianego przepisu aktualne pozostaje stanowisko orzecznictwa sądowoadministracyjnego, wypracowane na gruncie pragmatyki służbowej w Policji. Wskazuje się więc, że dopuszczalność zawieszenia policjanta w wykonywaniu przez niego czynności służbowych uzależniona została przez ustawodawcę od samego faktu postawienia mu zarzutów, nie zaś od stwierdzenia winy funkcjonariusza co do popełnionych czynów. Zaskarżona decyzja nie przesądza w żadnym stopniu o winie funkcjonariusza ani nie narusza zasady domniemania niewinności osoby, której postawiono zarzut w postępowaniu dyscyplinarnym. Instytucja zawieszenia polega na tym, że pomimo ciążących na funkcjonariuszu zarzutów nie dochodzi do jego zwolnienia przed definitywnym rozstrzygnięciem przez właściwe organy w odrębnym postępowaniu karnym lub dyscyplinarnym, czy rzeczywiście jest on winny popełnienia przestępstwa lub naruszenia dyscypliny (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2032/14, opubl. w internetowej bazie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy argumentacja decyzji organu, wskazująca podstawy zawieszenia funkcjonariusza w służbie w związku z możliwością zachowania niepraworządnego, nielicującego z godnością funkcjonariusza i naruszającego interes Służby Więziennej w sposób niebudzący wątpliwości została wykazana i świadczy o słuszności takiego sposobu załatwienia sprawy. Organ prawidłowo bowiem uznał, że prawdopodobne popełnienie zarzucanego skarżącemu czynu, w przypadku funkcjonariusza mającego wysoką rangę, w korpusie oficerskim Służby Więziennej, z uwagi na funkcje i zadania, które pełni on w Służbie Więziennej, a także samo dobro tej Służby, dotyczy naruszenia właściwych norm w stopniu znacznym, uzasadniało zastosowanie instytucji zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych na okres [...] miesięcy.

Skarżący nie podważył skutecznie dowodów zgromadzonych przez organ, na potwierdzenie prawdopodobieństwa dopuszczenia się przez skarżącego niegodnego zachowania poza służbą. W świetle wykładni art. 41 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej oraz regulaminu Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. nie sporna jest powinność funkcjonariusza w służbie, jak i poza służbą zachowania w sposób praworządny, odpowiadający godności funkcjonariusza publicznego, unikania zachowań i sytuacji, które mogą godzić w dobre imię Służby lub godność innych osób. Obowiązkiem funkcjonariusza jest też dbanie o wizerunek Służby Więziennej i podejmowanie działań służących budowaniu zaufania do tej służby.

Skarżący pełni służbę w formacji, której stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, jednym z głównym zadań, jest prowadzenie oddziaływań penitencjarnych i resocjalizacyjnych wobec osób skazanych na karę pozbawienia wolności, przede wszystkim przez organizowanie pracy sprzyjającej zdobywaniu kwalifikacji zawodowych, nauczania, zajęć kulturalno-oświatowych, zajęć z zakresu kultury fizycznej i sportu oraz specjalistycznych oddziaływań terapeutycznych.

Osiągnięciu ww. zamierzonych zadań penitencjarnych i wychowawczych musi bezwzględnie towarzyszyć nieposzlakowana opinia funkcjonariusza więziennictwa, który swoim zachowaniem winien dawać gwarancję przełożonym, prawidłowego wykonywania poleconych mu obowiązków, ale także podtrzymywać wiarę w sprawność samej instytucji dla pozostałych funkcjonariuszy i społeczeństwa, poprzez praworządną i etyczną postawę, korespondującą z celami Służby Więziennej. W tym też celu funkcjonariusze składają przysięgę, której treść stanowi punkt odniesienia przy ocenie realizacji zadań służbowych przez funkcjonariusza w toku postępowania dyscyplinarnego.

W ocenie Sądu, jeżeli zarzut dotyczy funkcjonariusza, zajmującego stanowisko kierownicze, to szkoda dla interesu publicznego jest szczególnie wysoka.

Pozostawienie skarżącego w czynnej służbie, może mieć negatywny wpływ na nastawienie podwładnych w wykonywaniu obowiązków służbowych i dewaluować obraz przełożonego jako autorytetu. W tożsamym kontekście należy upatrywać potencjalny odbiór przez skazanych informacji o konkretnym funkcjonariuszu w związku z zarzucanym mu czynem, co może negatywnie wpłynąć na utrzymanie dyscypliny przez osadzonych. Zachowanie funkcjonariusza niewątpliwe godzi w odbiór publiczny Służby Więziennej, której funkcjonariusz jest przedstawicielem w określonym środowisku zamieszkania i oczywiście w pracy.

Zdaniem Sądu, szczególnie służba w formacjach służących ochronie bezpieczeństwa i utrzymania porządku publicznego uwarunkowana jest wypełnianiem zadań, utożsamianych z moralnym zachowaniem jej funkcjonariuszy, czyli zbiorem wartości etycznie akceptowalnych a zarazem piętnującym w imieniu zbiorowości społecznej zachowań negatywnych, do których zalicza się zarzucany skarżącemu czyn wyłudzenia. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w interesie społecznym, tożsamym z interesem służby, jest to, aby postawione zadania były realizowane wyłącznie przez osoby pozostające poza jakimikolwiek podejrzeniami o działalność sprzeczną z prawem (patrz: wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2105 r., sygn. akt I OSK 2149/13, opubl. w Lex 1678265).

Według Sądu, zarzucane skarżącemu zachowanie w oczywisty sposób jest naganne ze społecznego punktu widzenia i prawnie określonymi zasadami zachowania funkcjonariusza aparatu państwowego, którym jest również skarżący.

Zdaniem Sądu, organ wykazał, że występuje w tejże sprawie przyczyna, która uzasadniała, odsunięcie skarżącego na okres [...] miesięcy od czynności służbowych w zakładzie karnym, gdzie na co dzień ma on do czynienia z osadzonymi i wydaje polecenia podlegającym mu funkcjonariuszom. Uzasadnienie decyzji obu instancji przedstawia wymagane w takiej sytuacji elementy stanu faktycznego i prawnego, a także trafne wskazanie przyczyn zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. Należy przy tym pamiętać, że powołana instytucja ma charakter czasowy i ochronny dla skarżącego, ale także dla dobra Służby Więziennej. Skarżący mocą decyzji organu nie został bowiem zwolniony ze służby, ale od niej odsunięty, co powoduje także skutki finansowe dla skarżącego, jednakże taka jest właśnie między innymi funkcja tej instytucji.

W świetle przedstawionych wyżej rozważań, Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia norm prawa procesowego i materialnego okazały się bezzasadne. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie znalazł przyczyn uzasadniających uwzględnienie skargi.

Z tych względów, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.