Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 419/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1, 2, 8
journal: Dz.U. 2016 poz 1512
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 73 ust. 5
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65  art. 80 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA - Katarzyna Borońska, Asesor WSA - Bogumiła Kalinowska, - Wojciech Śnieżyński (sprawozdawca), Protokolant specjalista - Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 września 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] 2017 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...]03.2013 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego (dalej: Kierownik BP) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w W. ustalił A. S. (dalej: strona lub skarżąca) kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych w łącznej wysokości [...] zł. Wskutek uchylenia tego rozstrzygnięcia, ponownie rozpoznając sprawę - decyzją z [...]01.2014 r., nr [...] - Kierownik BP po raz drugi ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w tożsamej wysokości. Decyzją z [...]03.2014 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego (dalej: Dyrektor OR) ARiMR we W. uchylił ww. decyzję i ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na [...] zł. Uzasadnił rozstrzygnięcie tym, że - na mocy kolejnych decyzji Kierownika BP z: [...]01.2007r., [...]03.2008 r., [...]03.2009 r., [...]12.2009 r. i [...]11.2010r. - strona otrzymała środki finansowe z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na lata: 2006, 2007, 2008, 2009 i 2010, które zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych. Podał, że - składając wniosek o przyznanie płatności na 2004r. - strona zobowiązała się do przestrzegania warunków uczestnictwa w programie przez okres [...] lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji, licząc od [...] marca 2004 r. Wywiódł, że złożenie przez stronę w 2007 r. wniosku do zwiększonej powierzchni gruntów, przy uwzględnieniu treści § 13 ust. 2 i § 5 ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej PROW (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm. - dalej: rozporządzenie z 2004 r.), skutkowało wydłużeniem terminu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego o [...] lat, zgodnie z art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.U.UE.L.1999.160.80.) - dalej: rozporządzenie nr 1257/1999. Stwierdził, że strona podjęła nowe zobowiązanie [...] począwszy od [...]03.2007 r. Uznał, że - wobec tego - zwrot płatności dotyczy kwot wypłaconych w ramach tego nowego zobowiązania od 2007 r. Nadto - mając na uwadze zebraną w sprawie dokumentację - organ odwoławczy przyjął, że na dzień [...]05.2011 r. strona nie posiadała prawa do dysponowania działką ewidencyjną nr [...], gdyż [...]04.2009 r. wróciła ona do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, a co za tym idzie, przekazanie i przejęcie zobowiązań rolnośrodowiskowych strony, które dotyczyło tej działki, przez spółkę [...], było nieskuteczne. Organ odwoławczy stwierdził, że - wobec nieskutecznego przeniesienia prawa do działki nr [...] na ww. spółkę (wraz z zobowiązaniem rolnośrodowiskowym) oraz w związku z utratą posiadania tej działki - w 2011 r. strona nie realizowała przyjętego w roku 2007 zobowiązania rolnośrodowiskowego na tej samej zadeklarowanej powierzchni gruntów rolnych. Tym samym, nie spełniała wymogów przejścia z PROW 2004-2006 na PROW 2007-2013 i nie dochowała warunków podjętego zobowiązania. Zdaniem organu, w sprawie nie miały zastosowania regulacje ograniczające przedawnienie obowiązku zwrotu nienależnej płatności do lat czterech.

W wyniku rozpatrzenia skargi na powyższą decyzję, WSA we W. wyrokiem z dnia [...]09.2014 r., sygn. akt [...] oddalił skargę. Wywiedziona od tego wyroku skarga kasacyjna okazała się zasadna i wyrokiem z [...]05.2016 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 13/15, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę tut. Sądowi do ponownego rozpoznania. WSA we W. wyrokiem z [...]10.2016r., sygn. akt [...] uchylił decyzję z [...]03.2014 r., nr[...]. WSA we W. powołał się na brak całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia, gdyż dokonana przez NSA w wyroku z [...]05.2016 r. ([...]) wykładnia prawa jest dla niego wiążąca. W konsekwencji, WSA we W. - przyjmując za własną argumentację NSA - uznał, że skarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania, w sposób rzutujący na ostateczny wynik sprawy. Za sądem kasacyjnym, WSA zauważył, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania wyznaczających obowiązki organu w zakresie ustalania stanu faktycznego i następnie dokonywania oceny prawnej, wyrażonych w art. 6, art. 8 i art. 9 k.p.a. W postępowaniu administracyjnym dotyczącym nienależnie przyznanych płatności organ rolny nie podjął bowiem próby zbadania i wykazania, że błąd co do wskazanego stronie w kolejnych decyzjach o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowych terminu rozpoczęcia [...]-letniego okresu zobowiązania mógł być obiektywnie wykryty przez skarżącą, co wyraźnie zaakcentował NSA. Z akt sprawy nie wynika, aby organy rolne przeprowadziły w tej mierze jakiekolwiek postępowanie wyjaśniające, poprzestając na stwierdzeniu, że wypłata płatności nie była wynikiem błędu organu rolnego a strona była świadoma ciążących na niej zobowiązań rolnośrodowiskowych, a jak wskazują dowody, strona nie dotrzymała wydłużonego [...]-letniego okresu zobowiązania na deklarowanych gruntach (str. [...] uzasadnienia skarżonej decyzji). Poza tym, w ocenie WSA, w sprawie - w kontekście obiektywnej możliwości wykrycia przez rolnika błędu organu - miało znaczenie nieprawidłowe określenie w decyzji Kierownika BP z [...]03.2008 r. (i kolejnych dotyczących przyznania płatności rolnośrodowiskowych), jako daty rozpoczęcia [...]-letniego okresu zobowiązania, dnia [...]03.2004 r. (okres realizacji tego zobowiązania trwał do 2008 r.). Powyższe przesądził NSA. WSA stwierdził, że uzasadnione jest twierdzenie skarżącej, że organy rolne nie zrealizowały obowiązku należytego zbadania przesłanek zastosowania art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004, co stanowi o naruszeniu przez orzekające w sprawie organy art. 6, art. 8 i art. 9 k.p.a., a co również zauważył NSA. Według WSA, ponownie rozpoznając sprawę, organ rolny obowiązany będzie zbadać kwestię zaistnienia ww. przesłanek, z uwzględnieniem stanowiska tego Sądu dotyczącego znaczenia nieprawidłowego określenia w decyzjach Kierownika BP, jako daty rozpoczęcia [...]-letniego okresu zobowiązania, dnia [...] marca 2004 r. Zdaniem WSA, istotną w sprawie była także ocena stanu świadomości skarżącej, tj. pozostawania przez nią w złej lub dobrej wierze, od czego uzależnione jest ewentualne zastosowanie skróconego okresu przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnej płatności (art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004). W opinii WSA, niewystarczające jest twierdzenie organu rolnego, że za brakiem u skarżącej dobrej wiary przemawia próba przekazania zobowiązania rolnośrodowiskowego i zawarcie umowy z [...]05.2011 r., w sytuacji, gdy utraciła ona tytuł prawny do działki nr [...] - w dniu [...]11.2008 r., a fizycznie posiadanie tej nieruchomości ustało z dniem [...]04.2009 r. Zdaniem Sądu, stwierdzona wcześniej okoliczność, mianowicie, że to organ rolny wielokrotnie błędnie informował stronę "gruntując" ją w przekonaniu, że data rozpoczęcia [...]-letniego okresu zobowiązania to [...] marca 2004 r. a okres realizacji tego zobowiązania trwa do 2008 r., stanowi, że strona działała w dobrej wierze. Stanowisko Sądu w powyższym zakresie organ rolny obowiązany będzie uwzględnić przy ponownym załatwieniu sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę decyzją z [...]03.2017 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. orzekł o uchyleniu w całości decyzji nr [...] z dnia [...]01.2014 r. o ustaleniu skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w wysokości [...] zł oraz ustaleniu tejże kwoty w wysokości [...] zł. Organ odwoławczy za bezsporne uznał w sprawie, że decyzją z [...]03.2008 r. przyznano skarżącej płatność do zwiększonej powierzchni, ale nie wskazano w tej decyzji, że z uwagi na zwiększenie powierzchni skarżąca rozpoczęła nowe zobowiązanie z dniem [...]03.2007 r. Zamiast tego Kierownik BP błędnie (co konsekwentnie powtarzał w kolejnych decyzjach, kończąc na decyzji z [...]11.2010 r.) stwierdzał, że termin rozpoczęcia [...]-letniego okresu zobowiązania jest dzień [...]03.2004r. W ocenie organu II instancji, fakt wielokrotnego informowania strony i umocnienia jej w przekonaniu, że data [...]-letniego zobowiązania to [...]03.2004 r., a okres realizacji tego zobowiązania trwa do 2008 r., stanowi, że skarżąca działał w dobrej wierze. Powołując się na powyższe organ II instancji uznał, że wynikający z przepisu art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 ograniczony okres przedawnienia do 4 lat, ma jedynie zastosowanie do roku 2007, ponieważ wypłata płatności rolnośrodowiskowych za rok 2007, miała miejsce w dniu [...]05.2008 r., natomiast pierwsze powiadomienie rolnika o nieuzasadnionym charakterze danej płatności miało miejsce w piśmie z [...]11.2012 r., a więc po upływie czterech lat od daty płatności. Z kolei przyjmując, że skarżąca działa w dobrej wierze składając wniosek na rok 2008, (ponieważ pozostawała w przekonaniu jak wskazał WSA, że realizuje zobowiązanie do 2008 r.) oraz fakt, że wypłata płatności rolnośrodowiskowych za rok 2008, miała miejsce w dniu [...]05.2009 r., zaś pierwsze powiadomienie o nieuzasadnionym charakterze danej płatności miało miejsce w dniu [...]11.2012 r., to zgodnie z art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 zwrot płatności uznanej za nienależną nie uległ przedawnieniu (przy ograniczeniu okresu przedawnienia do czterech lat). Przyjmując, że skarżąca działała w dobrej wierze składając wnioski o przyznanie płatności za rok 2007 i 2008, to według organu II instancji, w żaden sposób nie można powyższego odnieść do wniosku złożonego w roku 2009. Strona bowiem pomimo błędnego pouczenia w decyzji przyznającej płatność za roku 2008, który zgodnie z zawartym pouczeniem byłby ostatnim rokiem zobowiązania, w dalszym ciągu składała wnioski o przyznanie płatności na lata 2009-2010, wskazując zarówno działki ewidencyjne, jak i realizowane na nich tożsame warianty zgodnie z "nowym zobowiązaniem" podjętym w roku 2007. Skarżąca wobec błędnego przeświadczenia o realizacji [...]-letniego zobowiązania od [...]03.2004 r. (na podstawie błędnych pouczeń organu), miała zatem świadomość, że wnioski złożone w roku 2009 i 2010 są już poza okresem [...]-letniego zobowiązania, który zakończyć się powinien - licząc od roku 2004 - z końcem roku 2008. Tym samym, w przekonaniu organu II instancji, fakt że Kierownik BP wielokrotnie błędnie informował skarżącą o dacie rozpoczęcia [...]-letniego zobowiązania "gruntując" ją w przekonaniu, że okres jego realizacji trwa do 2008 r., dowodzi, że skarżąca składając wniosku na lata 2009 i 2010, pomimo błędnych pouczeń organu, miała świadomość o ciążącym na niej obowiązku realizacji wydłużonego zobowiązania, podjętego na podstawie § 5 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2004 r., na co sama zresztą wskazuje w odwołaniu z [...]01.2014 r. W ocenie organu II instancji, pomyłka polegająca na błędnym oznaczeniu przez organ początku okresu zobowiązania w decyzjach za roku 2009 i 2010 mogła zatem zostać przez skarżącą wykryta. Odnosząc się do obowiązku zwrotu nienależnie przyznanych płatności za lata 2009-2010, organ odwoławczy powołując się na treść art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004 oraz art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009, który stanowi, że obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. W przekonaniu organu II instancji, poza jakimkolwiek sporem pozostaje, że skarżąca zmieniła powierzchnię użytków rolnych na których realizowany był program rolnośrodowiskowy przed upływem [...] lat od roku 2007, co może powodować obowiązek zwrotu płatności. W ocenie organu odwoławczego, w sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004 mającego zastosowanie dla płatności za rok 2009 oraz art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009 mającego zastosowanie dla płatności za rok 2010, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącą nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych.

W skardze na opisaną decyzję skarżąca zarzuciła Dyrektorowi ARiMR we W. wydanie decyzji z [...]03.2017 r. na podstawie niewłaściwej oceny materiału dowodowego w sprawie i naruszenie orzeczenia zawartego w wyroku WSA z [...]10.2016 r.; wydanie decyzji z naruszeniem art. 35 k.p.a. oraz art. 21 pkt 4 ust. 1 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał swoje rozstrzygnięcie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma okoliczność, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. prawomocnym wyrokiem z [...]10.2016 r., sygn. akt [...] wypowiedział się co do znaczenia nieprawidłowego określenia przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., jako daty rozpoczęcia [...]-letniego okresu zobowiązania, dnia [...]03.2004r., a także oceny stanu świadomości skarżącej, tj. pozostawania przez nią w dobrej wierze. W opinii WSA w powołanym wyroku, niewystarczające było twierdzenie organu rolnego, że za brakiem u skarżącej dobrej wiary przemawia próba przekazania zobowiązania rolnośrodowiskowego i zawarcie umowy z [...]05.2011r., w sytuacji, gdy utraciła ona tytuł prawny do działki nr [...] w dniu [...]11.2008 r. a fizycznie posiadanie tej nieruchomości ustało z dniem [...]04.2009 r.

Zgodnie zatem z art. 153 ustawy z dnia Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (jedn.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepis prawa uległ zmianie. Natomiast stosownie do art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który jej wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwa, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153 p.p.s.a. sformułowane są w uzasadnieniu orzeczenia. W tym wiec zakresie uzasadnienie orzeczenia wskazuje moc wiążącą.

Biorąc pod uwagę wskazane dyrektywy kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, a także przytoczoną treść uzasadnienia wyroku w sprawie sygn. akt [...], Skład orzekający uznał, że zaskarżona decyzja, pomimo pewnych wadliwości w ocenie stanu faktycznego, które nie miały jednak wpływu na wynik sprawy i treść rozstrzygnięcia, odpowiada prawu. W opinii Sądu, organ rolny prawidłowo zastosował w sprawie przepis art. 73 ust. 5 in fine rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 i ograniczył obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych do czterech lat. Zgodnie z zastosowanym przepisem, w przypadku dokonania nienależnej płatności, obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterem danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres ten jest ograniczony do czterech lat. Taka sytuacja, w świetle dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, miała niewątpliwie miejsce w rozpatrywanym przypadku. Organ II instancji prawidłowo ograniczył okres zwrotu do czterech lat, przyjmując za datę pierwszego powiadomienia skarżącej o nieuzasadnionym charakterze płatności - dzień [...]11.2012 r. W zaskarżonej decyzji przyjęto, że skarżąca była w dobrej wierze tylko w roku 2007 i 2008. Organ rolny wykluczył natomiast pozostawianie skarżącej w dobrej wiarze w roku 2009. Skarżąca w skardze nie odniosła się do tych ustaleń. W przekonaniu Sądu natomiast, argumentacja, którą posłużył się w tym przypadku organ nie jest w pełni przekonująca jeśli chodzi o brak dobrej wiary w roku 2009. Dla obrony poglądu o tym, że okres dobrej wiary skarżącej należy ograniczyć do roku 2008, a co za tym idzie w roku 2009 nie była już w dobrej wierze, nie jest bowiem wystarczające wskazywanie jedynie na okoliczność, że rok 2008 był ostatnim rokiem błędnie wskazanego przez organ zobowiązania rolnośrodowiskowego, tj. okresu 2004-2008. W ocenie organu, skarżąca wobec błędnego przeświadczenia o realizacji [...]-letniego zobowiązania od [...]03.2014 r., miała świadomość, że wnioski złożone w roku 2009 i 2010 są już poza okresem [...]-letniego zobowiązania. Pewien niedosyt wnikający z takiej argumentacji nie pociąga istotnych konsekwencji dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia. Przyjdzie bowiem zauważyć, że rok 2009 objęty jest czteroletnim okresem, do którego zawężony został, z uwagi na dobrą wiarę, obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności. Inaczej mówiąc krótszy okres przedawnienia daje skarżącej możliwość uniknięcia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności licząc od roku 2007 oraz za wcześniejsze okresy. Okoliczność pozostawiania skarżącej w dobrej wierze w roku 2008, a nawet w roku 2009, nie ma więc znaczenia - z punktu widzenia zastosowania przepisu art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004. Bez względu na to, czy również w tym okresie byłaby ona w dobrej czy też w złej wierze, to i tak powinna się liczyć z konsekwencjami wynikającymi z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, który to obowiązek został ograniczony do czterech lat.

Odnosząc się do zastosowania w sprawie regulacji wynikającej z przepisu art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, to należy wyjaśnić, że przepis ten ogranicza obowiązek dokonania zwrotu nienależnej płatności, w przypadku jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeżeli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem płatności obowiązek zwrotu nienależnej płatności stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności. Wskazana regulacja wymaga spełnienia łącznie dwóch warunków - zgodnie z regułami konstruowania aktów normatywnych spójnik "oraz" oznacza koniunkcję, jak podaje Słownik Języka Polskiego (PWN Warszawa 1988 pod red. M. Szymczaka), tj. pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz błędu, który nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. W ocenie Sądu, nie można przyjąć, wobec utraty tytułu prawnego do działki nr [...], co miało misce już w roku 2008 i w konsekwencji przyjęcia tejże działki przez agencje w dniu [...]04.2009 r., że skarżąca pozostawała - wnioskując o płatność za 2010 r. - w błędzie, którego nie mogła wykryć. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżąca z tą datą nie była już podmiotem uprawnionym do uzyskania spornej w sprawie płatności, gdyż nie spełniała podstawowego warunku jej przyznania, jakim było posiadanie zadeklarowanych do płatności gruntów rolnych. Jeżeli więc skarżąca była w błędzie dotyczącym okresu podjęcia przez nią nowego zobowiązania pięcioletniego, to nie można już uznać, że nie posiadała ona wiedzy na temat wielkości posiadanych w danym okresie powierzchni gruntów, które uprawniały do ubiegania się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych a zwłaszcza konsekwencji wynikających ze zmniejszenia obszaru, na którym powinna realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Skarżąca, składając w roku 2007 wniosek o zwiększonej powierzchni gruntów w ramach programu rolnośrodowiskowego, tak jak w przypadku wszystkich składanych przez nią wniosków, złożyła oświadczenie, że znane są jej zasady przyznawania płatności i pomocy finansowej objętych wnioskiem, że jest świadoma konsekwencji i sankcji dotyczących niewykonywania zobowiązań wynikających z realizacji [...]-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego oraz o obowiązku informowania Agencji o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na przyznanie płatności (sekcja IX wniosku "Oświadczenia i zobowiązania"). Tak więc skarżąca wiedziała, że w przypadku niezrealizowania zobowiązania rolnośrodowiskowego i poprawy dobrostanu zwierząt, otrzymane uprzednio płatności w ramach programu wieloletniego podlegają zwrotowi.

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że w sprawie zastosowanie ma § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), stanowiącego, że płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których powinien być realizowany program rolnośrodowiskowy, przy czym wstrzymaniu i zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych objętych zmniejszeniem.

Reasumując należy wskazać, że podstawą prawną działania organów w przedmiotowej sprawie były w szczególności przepisy: art. 10 ust. 1 i 2, art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (jedn. t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1512 ze zm.) oraz art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrożenia zasad współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004) i art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z 02.12.2009). W ocenie Sądu, organ odwoławczy, wydając decyzję reformatoryjną z dnia [...]03.2017 r., prawidłowo wskazał w jej uzasadnieniu zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Należy także ocenić, że w postępowaniu objętym zakresem zaskarżonej decyzji, nie doszło do uchybień w zakresie gromadzenia i ustalenia stanu faktycznego oraz oceny dowodów, w szczególności nie zostały naruszone zasady określone w art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ odwoławczy w sposób wyczerpujący ustalił i rozpatrzył wszelkie okoliczności mające wpływ na ustalenie skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Uwzględniając przy tym wskazania zawarte w wyroku WSA we W. z [...]10.2016 r., sygn. akt [...]. Znamienne jest również to, że poza lakonicznym wskazaniem na wydanie decyzji na podstawie niewłaściwej oceny materiału dowodowego, skarżąca w skardze nie wskazała konkretnych okoliczności na potwierdzenie tego zarzutu. Skarżąca nie wykazała, że zarzucana przez nią niewłaściwa ocena materiału dowodowego w sprawie mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Również z powodu lakonicznie sformułowanego zarzut naruszenia art. 35 k.p.a. oraz art. 21 ust. 4 pkt 1 (w skardze wskazuje się na art. 21 pkt 4 ust. 1) ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2017 r., poz. 1856 t.j.), wskazać można jedynie, że na podstawie akt sprawy Sąd nie stwierdził, aby organ II instancji uchybił terminowi załatwienia sprawy w zakresie uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że prawomocny wyrok tut. Sądu z dnia [...]10.2016 r. wraz z aktami sprawy został przekazany organowi odwoławczemu w dniu [...]01.2017 r. (dowód potwierdzenia odbioru - k. [...] akt sądowych [...]), zaś zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...]03.2017 r. i doręczona skarżącej w dniu [...]04.2017 r. W ocenie Sądu, organ II instancji, biorąc pod uwagę złożoność zagadnienia, załatwił sprawę bez zbędnej zwłoki. Przyjdzie również zauważyć, że zgodnie z art. 35 § 4 k.p.a. przepisy szczególne mogą określać inne terminy załatwienia sprawy niż określone w § 3 i 3a tegoż przepisu, gdzie wskazuje się na termin miesięczny załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Takim przepisem jest właśnie powołany przez skarżącą przepis art. 21 ust. 4 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, który przewiduje, że odwołanie od decyzji w sprawie przyznania pomocy organ rolny rozpatrzy w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odwołania. Niezależnie od dotychczas powiedzianego nie można nie zauważyć, że wydanie decyzji przez organ odwoławczy z uchybieniem terminu załatwienia sprawy, gdyby ten termin liczyć nie od przekazania akt z sądu po wydaniu wyroku z [...]10.2016 r. ale już od daty złożenia odwołania z dnia [...]01.2014 r. od decyzji Kierownika Bira Powiatowego Agencji w W. z [...]01.2014 r., nr [...], nie oznacza, że taka ostateczna decyzja jest obarczona wadą skutkującą wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Przekroczenie bowiem terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. czy też w przepisie szczególnym, nie skutkuje samo przez się koniecznością uwzględnienia skargi, w sytuacji, gdy przedmiotem rozpoznawanej sprawy nie jest bezczynność organu, która mogła stanowić przedmiot odrębnego postępowania sądowego po wyczerpaniu przez skarżącą środka prawnego przewidzianego w art. 37 k.p.a. Nie podważa również ostatecznej treści wydanego rozstrzygnięcia. Terminy załatwiania spraw mają bowiem charakter procesowy. Ich upływ ani nie pozbawia organu możliwości orzekania w sprawie, ani też nie powoduje wadliwości wydanej w takim postępowaniu decyzji. Decyzja wydana po upływie terminu jest ważna, wchodzi do obrotu prawnego po uzyskaniu cechy ostateczności. W związku z powyższym, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy norm procesowych czy też norm prawa materialnego, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. W kwestii należnego wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu Sąd wypowie się w odrębnym postanowieniu.