Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1385/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 136, art. 80, art. 7, 8, 11, 77 par 1 i 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 marca 2017 r. sprawy ze skargi H. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...],Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej "k.p.a."), art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1412) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), po rozpatrzeniu odwołania H. J., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – [...] (poz.[...] pkt [...] w wykazie chorób zawodowych). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na następujące okoliczności.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu [...]r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w związku z wpłynięciem zgłoszenia podejrzenia ww. choroby zawodowej u H. J. W toku postępowania administracyjnego strona została przebadana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy, który w dniu [...]r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: [...]

W oparciu o wykonane badania obrazowe oraz objawy kliniczne w poradni [...], lekarz rozpoznał u strony chorobę [...]. Wskazano, że przyczyną tej choroby są czynności zawodowe, w których powtarza się mocny chwyt połączony z [...]. Wśród szczególnie narażonych na omawianą patologię, poza [...]

Na podstawie opisu czynności zawodowych podanych przez stronę lekarz uznał,

iż trudno bezspornie stwierdzić, że badana wykonywała opisane powyżej ruchy [...]. Obsługa klawiatury i myszki komputera wiąże się z koniecznością wykonywania powtarzalnych [...]. Istnieją ograniczone dowody na związek przyczynowo-skutkowy między pracą przy komputerze, a wystąpieniem zapalenia ścięgien w okolicy [...] Wprawdzie pacjentka przez około [...] lata wykonywała różnorodne prace biurowe z wykorzystaniem komputera, jednakże analiza narażenia zawodowego nie wykazała z przeważającym prawdopodobieństwem, że rozpoznana u strony choroba ma etiologię zawodową.

W związku z odwołaniem H. J. od orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia, Instytut Medycyny Pracy w Łodzi wydał w dniu [...]r. orzeczenie lekarskie nr [...]o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej pod pozycją [...] pkt [...] w wykazie chorób zawodowych.

W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie wywiadu i przeprowadzonej u strony konsultacji ortopedycznej ustalono rozpoznanie przebytej choroby [...]. Przyczyną zapalenia są sumujące się urazy i przeciążenia ścięgien z powodu wykonywania czynności, w których powtarza się mocny chwyt połączony

z [...], tymczasem analiza czynności wykonywanych przez H. J. na stanowisku [...] wykazała, że w pracy nie wykonywała powtarzanych ruchów, które obciążają ww. mięśnie.

Pismami z dnia [...]r. ww. jednostki orzecznicze podtrzymały wydane w sprawie orzeczenia.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny po dokonaniu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, decyzją z dnia [...]r.

nr [...] nie stwierdził u H. J. choroby zawodowej, przewlekłej choroby układu [...] wywołanej sposobem pracy: [...]

Strona od powyższej decyzji wniosła odwołanie wskazując na naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. Podniosła, że decyzję oparto wyłącznie na orzeczeniach lekarskich, które były sporządzone niedbale i nie wyjaśniały istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagających wiadomości specjalnych, w tym nie zbadano dokładnie jej narażenia zawodowego. Nadto podkreśliła, że nie podano żadnych pozazawodowych czynników mających wpływ na etiologię niniejszego schorzenia jak i zbagatelizowano wnioski zawarte w przedłożonym przez stronę artykule krajowego konsultanta w dziedzinie medycyny pracy jak i innych publikacji opracowanych przez pracowników naukowych Instytutu. W przekonaniu strony, jej choroba ma podłoże zawodowe.

Rozpoznając sprawę w związku ze złożonym odwołaniem, decyzją z dnia

[...] r. nr [..] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał powyższą decyzję w mocy.

W wyniku wniesionej przez H. J. skargi, wyrokiem z dnia 17 lutego

2016 r. sygn. akt II SA/Sz 806/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. Sąd wskazał na brak należytej argumentacji organu dowodzącej, że orzeczenia lekarskie w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości wykazały brak podstaw do stwierdzenia u skarżącej związku przyczynowego między stwierdzoną u niej chorobą, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, a warunkami bądź sposobem wykonywania pracy, zwłaszcza w kontekście podnoszonej przez skarżącą kwestii prawidłowości oceny narażenia zawodowego jak i przywołanych przez nią publikacji medycznych. Nadto Sąd podniósł, że organ odwoławczy nie dokonał własnych ustaleń oraz oceny orzeczeń jednostek orzeczniczych jak i całkowicie pominął argumentację skarżącej o granicach poszukiwania przyczyn wystąpienia choroby zawodowej. W końcowej części uzasadnienia wyroku wskazał, że organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę winien uwzględnić przedstawioną przez Sąd ocenę prawną na gruncie reguł prowadzenia postępowania w przedmiocie choroby zawodowej i uwzględnić w swej ocenie materiał dowodowy powołany przez stronę oraz jej zarzuty przedstawione w odwołaniu oraz objaśnić tok myślowy prowadzący do zastosowania przepisu prawnego.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny rozpoznając ponownie sprawę uzyskał dodatkowe stanowiska jednostek orzeczniczych oraz Konsultanta Krajowego w Dziedzinie Medycyny Pracy.

W piśmie z dnia [...] r. WOMP podtrzymując wydane przez siebie orzeczenie, wskazał, że informacje zawarte w powołanym przez stronę artykule dr n. med. E. W. –K. były brane pod uwagę, zaś rozpoznanie zespołu[...] , nie jest równoznaczne z rozpoznaniem zawodowej etiologii tego schorzenia. Ze zgromadzonej przez Poradnię Chorób Zawodowych dokumentacji nie wynika, aby sposób wykonywania pracy przez H. J. wiązał się z wykonywaniem ruchów [...].

Z kolei Instytut Medycyny Pracy w piśmie z dnia [...]r. podkreślił, że u pacjentki nie stwierdzono zależności przyczynowo-skutkowych pomiędzy sposobem wykonywania pracy, a rozpoznaną chorobą, zaś ponowna szczegółowa analiza sprawy wykazała, iż proces diagnostyczno-orzeczniczy

w Instytucie przeprowadzony został zgodnie z zasadami przyjętymi w orzecznictwie

o chorobach zawodowych, w tym analizie poddano całość zgromadzonego materiału dowodowego dotyczącego narażenia zawodowego H. J. (analizowano czynności wykonywane przez badaną podczas całego okresu jej zatrudnienia).

Konsultant Krajowy w Dziedzinie Medycyny Pracy w piśmie z dnia [...] r. wyjaśnił, że zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, przyczyną stanu zapalnego pochewki ścięgnistej pierwszego przedziału prostowników są czynności, którym towarzyszą powtarzalne ruchy, odwodzenie kciuka, łokciowe odchylenie nadgarstka i/lub pierścieniowe obejmowanie przedmiotów palcami I i II, czyli mocny chwyt, połączony z [...]. Analiza czynności wykonywanych przez pacjentkę na stanowisku [...] wykazała, że nie wykonywała ona powtarzalnych ruchów, które obciążają ww. mięśnie w związku z czym nie można stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba pod postacią przewlekłego [...] została spowodowana sposobem wykonywania pracy.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po ponownym rozpoznaniu sprawy w uzasadnieniu wymienionej na wstępie decyzji wskazał, że decydującą rolę w rozpoznaniu przewlekłego zapalenia [...] jako choroby zawodowej, ma ocena sposobu wykonywania pracy. W każdym przypadku podejrzenia zawodowego podłoża stwierdzanych zmian konieczna jest dokładna analiza przebiegu pracy, uwzględniająca rodzaj czynności wykonywanych przez pracownika, przyjmowaną pozycję ciała, częstość powtórzeń ruchów oraz okres narażenia. W ocenie jednostek orzeczniczych, istnienie u H. J. zespołu [...] nie jest przyczynowo związane z wykonywaną pracą. Zawodową etiologię przewlekłego zapalenia [...] można podejrzewać wówczas, gdy wykonywane na stanowisku pracy czynności wymagają mocnego [...] . Powoduje to sumujące się [...]. Analiza wykonywanych czynności wykazała, że w pracy nie wykonywała ona powtarzalnych ruchów [...] . Jak wynika z orzeczeń lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz Instytutu Medycyny Pracy rozpoznanie zespołu [...] jako choroby zawodowej wymaga stwierdzenia, że sposób wykonywania pracy był dominującym czynnikiem w jego powstaniu. W rozpatrywanym przypadku czynności jakie wykonywała H. J.

w trakcie pracy i sposób ich wykonywania z punktu widzenia aktualnej wiedzy medycznej opartej na znajomości anatomii, fizjologii a także ergonomii nie spełniają takich przesłanek i w ocenie lekarskiej nie dają podstaw do uznania takiego prawdopodobieństwa. Również Konsultant Krajowy w Dziedzinie Medycyny Pracy nie znalazł podstaw, do przyjęcia, że choroba pod postacią [...] , występująca u H. J. została spowodowana sposobem wykonywania pracy.

Dalej ZPWIS powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślił, że organ podejmując decyzję w sprawie choroby zawodowej związany jest orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez jednostki orzecznicze medycyny pracy, które jak każdy dowód w postępowaniu podlegają ocenie pod kątem zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Dokonując oceny wydanych w niniejszej sprawie orzeczeń lekarskich organ stwierdził, iż w sposób wyczerpujący, spójny i niebudzący wątpliwości obie jednostki orzecznicze wykazały brak podstaw do rozpoznania u H. J. choroby zawodowej w postaci [...] z uwagi na brak zależności przyczynowo-skutkowej pomiędzy rozpoznaną chorobą a sposobem wykonywania pracy. Według organu, w oparciu o zgromadzoną w sprawie dokumentację nie ma podstaw do kwestionowania wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich. Rzeczone orzeczenia zostały wydane przez lekarzy posiadających odpowiednie kwalifikacje, odnoszą się do narażenia występującego na stanowisku pracy strony, a także związku wystąpienia objawów chorobowych z narażeniem występującym w środowisku pracy strony, który jest podstawą do rozpoznania choroby zawodowej. W sposób jasny i spójny wykazano brak przesłanek do rozpoznania choroby zawodowej. Natomiast przywołane przez stronę w odwołaniu publikacje znane były jednostkom orzeczniczym i brane były pod uwagę podczas formułowania treści orzeczeń lekarskich. W przedmiotowej sprawie pomimo rozpoznania choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, nie znaleziono podstaw do uznania jej za chorobę zawodową, nie znaleziono związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy pracą, a schorzeniem. Szczegółowa analiza narażenia zawodowego nie przedstawiła bowiem charakterystycznego obciążenia kończyn górnych, które można łączyć z etiologią przewlekłego zapalenia [...] , tym samym nie został spełniony drugi warunek niezbędny do rozpoznania choroby zawodowej. Stąd stanowisko strony, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy, a powstaniem choroby wynika wyłącznie z subiektywnego przekonania o istnieniu takiego związku, lecz nie jest oparte na wiedzy medycznej,

a żaden przepis nie nakłada na orzecznicze jednostki medyczne lub organy orzekające w sprawie chorób zawodowych wykazania, co konkretnie było przyczyną danego schorzenia.

H. J. zaskarżyła powyższą decyzję Państwowego Inspektora Sanitarnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając naruszenie art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez ograniczenie postępowania dowodowego w sprawie do uzyskania dodatkowego stanowiska WOMP i IMP jak i zasięgnięcia opinii Krajowego Konsultanta w Dziedzinie Medycyny Pracy.

W ocenie strony, rozpoznane u niej schorzenie powinno zostać uznane za chorobę zawodową, na potwierdzenie czego powołała publikacje naukowe. Wskazała, że choroba [...] wymieniona w poz. [...] pkt [...] wykazu chorób zawodowych nie jest jedyną jednostką chorobową należącą do tej grupy schorzeń. Do tej grupy należy też zakleszczające zapalnie ścięgna-palec trzaskający, a takie też schorzenie stwierdzili u niej lekarze podczas jej pobytu w [...] r. na turnusie rehabilitacyjnym. Nadto podniosła, że w jej przypadku całkowicie pominięto w postępowaniu karty oceny narażenia zawodowego sporządzone przez pracowników PPIS, w których wskazano na monotypię ruchową, wymuszoną pozycję ciała (praca siedząca), przeciążenie [...] , które to stanowią istotne czynniki narażenia zawodowego w okresie jej [...]-letniej pracy. Karty narażenia zawodowego wiążą zarówno lekarza orzecznika jak i organ inspekcji sanitarnej, zaś wyjaśnienia Konsultanta Krajowego nie są w jej ocenie jednoznaczne. Zwróciła również uwagę na bezpodstawne powołanie się w uzasadnieniu decyzji na wyroki o sygn. akt II SA/Sz 662/11 oraz VII SA/Wa 2203/10, jako niezwiązane z przedmiotowym postępowaniem. Jednocześnie podtrzymała swoje wcześniejsze zarzuty względem orzeczeń lekarskich o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.

Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według powyższego kryterium uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż akt ten odpowiada prawu.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie uczyniono decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej – przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe [...] wymienionej pod poz. [...] pkt [...] w wykazie chorób zawodowych.

Jak wynika z akt sprawy wydanie zaskarżonej decyzji poprzedzał wyrok WSA

w Szczecinie z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 806/15, mocą którego uchylono wcześniejszą decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r., w związku z tym jedną z podstawowych kwestii stało się ustalenie, czy organ uwzględnił ww. wyrok odnośnie dokonanej wykładni przepisów prawa i wskazań co do dalszego postępowania. Stosownie bowiem do treści art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Przypomnienia wymaga, że w uzasadnieniu powołanego wyroku Sąd wskazał na naruszenie przepisów postępowania, w tym:

- niewyjaśnienie toku myślowego prowadzącego do zastosowania przepisów mając na uwadze odniesienie się przez organ do argumentacji przedstawionej przez skarżącą w odwołaniu m.in. w zakresie granic poszukiwania przyczyn wystąpienia choroby zawodowej, co do których organy orzecznicze lekarskie zajęły stanowisko, iż zadaniem postępowania orzeczniczego nie jest wskazanie konkretnego czynnika pozazawodowego, który spowodował chorobę narządu ruchu, lecz stwierdzenie zależności przyczynowo - skutkowej pomiędzy rozpoznaną chorobą a sposobem wykonywania pracy,

- nieodniesienie się do twierdzeń i powołanych przez skarżącą publikacji medycznych.

Natomiast w wytycznych dla organu Sąd podniósł konieczność uwzględnienia przedstawionej oceny prawnej na gruncie reguł prowadzenia postępowania, w tym uwzględnienia w swej ocenie materiału dowodowego powołanego przez stronę oraz jej zarzutów przedstawionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz objaśnienia toku myślowego prowadzącego do zastosowania przepisu prawnego mając na względzie, że zakres uzupełniającego postępowania dowodowego wyznacza zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz art. 136 k.p.a.

Zdaniem Sądu, przy powtórnym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy w pełni uwzględnił i wykonał wytyczne sądu administracyjnego zawarte w wyroku z dnia

[...] r. W szczególności organ przedsięwziął stosowne czynności, które były możliwe do podjęcia w ramach przepisów regulujących zasady orzekania przez organy inspekcji sanitarnej o istnieniu lub braku podstaw do uznania danej choroby za chorobę zawodową, w tym przeprowadził postępowanie dowodowe uzupełniające celem wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i zbadania zasadności zgłaszanych przez skarżącą zastrzeżeń. W konsekwencji uwzględniono wymagane

w toku postępowania administracyjnego reguły zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak i w prawidłowy sposób zastosowano obowiązujące przepisy prawa materialnego.

Zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

(Dz. U. z 2016 r., poz.1666), za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 2352 Kodeksu pracy).

Z powyższych unormowań wynika, że o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje wystąpienie dwóch przesłanek. Pierwsza to zamieszczenie danego schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367, zwanego dalej "rozporządzeniem"). A druga to ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Innymi słowy rzecz ujmując, aby można było stwierdzić chorobę zawodową nie wystarczy zdiagnozowanie u pracownika (lub byłego pracownika), że występuje u niego co najmniej jedna z chorób wymienionych w załączniku do rozporządzenia. Również sama okoliczność wykonywania pracy w narażeniu zawodowym, nie jest równoznaczna z powstaniem choroby zawodowej. Konieczne jest bowiem powiązanie przyczynowo-skutkowe objawów danej choroby z warunkami pracy wykonywanej przez chorego.

Według Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że druga z powołanych przesłanek nie została spełniona, gdyż brak jest dostatecznych podstaw do uznania, że rozpoznana u skarżącej choroba [...], która mieści się w wykazie chorób zawodowych, powstała w związku z narażeniem zawodowym.

Wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej poprzedza przeprowadzenie stosownego postępowania, którego zasady zostały ściśle określone przez prawodawcę w rozporządzeniu, tj. poczynając od złożenia zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, poprzez sporządzenie karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, a następnie przeprowadzeniem analizy zebranej dokumentacji w tym wyników przeprowadzonych badań przez wyznaczonych do tego celu jednostki orzecznicze I i II stopnia i wydanie orzeczeń lekarskich przez uprawnionych lekarzy medycyny pracy.

Rolą organu administracji - Inspektora Sanitarnego, jest przeprowadzenie postępowania z poszanowaniem tego trybu i z uwzględnieniem wniosków wynikających z orzeczeń lekarskich wystawionych przez lekarzy medycyny pracy.

W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze (tj. wskazane

w § 5 rozporządzenia), zaś orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej i prowadzi do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. Orzeczenia lekarskie mają charakter opinii biegłego, przy tym organ może oceniać je, w ramach art. 80 k.p.a. przez pryzmat ich kompletności, precyzyjności co do przedstawionych wniosków, jednakże nie jest uprawniony do zakwestionowania stanowiska lekarza orzecznika co do istnienia medycznych przesłanek do uznania danej choroby za chorobę zawodową, bowiem to wykracza poza kompetencje organu. W konsekwencji organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli wydane zostało ono z zachowaniem norm zamieszczonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i nie budzi zastrzeżeń co do rozpoznania choroby lub braku podstaw do jej stwierdzenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2001 r. sygn. akt I SA 1801/00, lex nr 77663). Przyjęcie przeciwnego stanowiska powodowałoby, że rola lekarskich jednostek orzeczniczych byłaby zbędna. Organ administracji w ramach postępowania, nie może zatem pominąć stanowiska lekarzy orzeczników i powołać dodatkowo biegłego z zakresu medycyny, czy też skierować stronę na konsultacje do innych jednostek orzeczniczych po raz 3 lub 4, aż do momentu uzyskania orzeczenia satysfakcjonującej go lub zainteresowaną stronę. Procedury w tym zakresie są jasno sprecyzowane. Stronie niezadowolonej z orzeczenia jednostki orzeczniczej I stopnia, przysługuje prawo do wnioskowania o przeprowadzenie ponownego badania w jednostce orzeczniczej II stopnia (§ 7 rozporządzenia). Tryb ten został w niniejszej sprawie wyczerpany i zarówno lekarze Instytutu Medycyny Pracy im. prof.

J. N. jak i Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, wydali orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłej choroby [...](poz. [...] pkt [...] w wykazie chorób zawodowych).

Co istotne, z akt sprawy wynika, że organy administracji, wobec zgłaszanych przez skarżącą uwag, zwracały się do jednostek orzeczniczych obu stopni

o ustosunkowanie się do nich, o czym świadczą chociażby pisma organów z dnia

22 września 2014 r. czy z dnia 28 stycznia 2015 r. Również organ odwoławczy uczynił to po raz kolejny po wyroku uchylającym jego decyzję z dnia [...] r. Zwrócił się także o zajęcie stanowiska przez Krajowego Konsultanta w Dziedzinie Medycyny Pracy. Wszystkie trzy podmioty, lekarze orzecznicy z jednostek I i II stopnia oraz Krajowy Konsultant, tożsamo i jednoznacznie uznali, że w przypadku skarżącej brak jest podstaw do stwierdzenia istnienia zgłoszonej choroby zawodowej. Pomimo przekazania obu jednostkom orzeczniczym uwag skarżącej, odwołujących się do uzyskanych przez nią publikacji, lekarze orzekający nie znaleźli podstaw do zmiany zaprezentowanego wcześniej stanowiska uznając, że według aktualnie posiadanej wiedzy, opartej na znajomości anatomii, fizjologii a także ergonomii, czynności jakie wykonywała skarżąca w trakcie pracy i sposób ich wykonywania, brak jest podstaw do uznania, że spowodowały one bezspornie lub wysokim prawdopodobieństwem wystąpienie u skarżącej zgłoszonej choroby.

Organ inspekcji sanitarnej posiadając tak jednoznaczne, nie budzące wątpliwości stanowiska, nie miał możliwości prawnych do ich merytorycznego podważenia, bowiem nie dysponuje wiadomościami specjalnymi jakie niewątpliwie przypisać można uprawnionym lekarzom orzecznikom medycyny pracy. Nie może zmienić tego stanu rzeczy również fakt istnienia publikacji, które mogą dopuszczać istnienie związku przyczynowego wystąpienia określonych chorób z warunkami pracy biurowej, przy maszynie do pisania lub komputerze. Organ administracji orzeka bowiem o istnieniu choroby zawodowej nie na podstawie dostępnych publikacji, nawet naukowych, które nie muszą być przy tym zgodne co do prezentowanych w nich poglądów, ale na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym przede wszystkim orzeczeń lekarskich lekarzy medycyny pracy.

Przy tym, wbrew odmiennym twierdzeniom strony, przy wydawaniu rozstrzygnięć przez lekarzy orzeczników jak i organy orzekające w sprawie, wzięto pod uwagę karty narażenia zawodowego sporządzone przez pracowników Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego. Ocena narażenia służy określeniu warunków pracy mogących spowodować chorobę zawodową i wiąże zarówno lekarza orzecznika jak i właściwy organ inspekcji sanitarnej. W przedmiotowej sprawie w kartach narażenia zawodowego wskazano, iż skarżąca wykonywała pracę biurową w warunkach monotypii ruchowej (powtarzanie tych samym czynności). Natomiast lekarze orzecznicy uwzględniając okoliczność, iż obsługa klawiatury i myszki komputera związana jest z powtarzalnością ruchów palców i w stawach nadgarstkowych, przyjęli w oparciu o aktualną wiedzę medyczną, że nie ma zależności pomiędzy wykonywaną przez skarżącą pracą a zdiagnozowaną u niej chorobą [...]. Jak już wyżej wskazano, sama okoliczność wykonywania pracy w narażeniu zawodowym, nie jest jeszcze równoznaczna z powstaniem choroby zawodowej, gdyż ustawodawca wymaga rozpoznania takiej choroby przez jednostkę orzeczniczą, która potwierdzi istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy warunkami pracy a stanem zdrowia badanego. W świetle powyższego podkreślenia wymaga, że skoro we wszystkich orzeczeniach lekarskich przyjęto, iż choroba skarżącej nie została spowodowana sposobem wykonywania pracy, to organ, pomimo stwierdzonej w karcie narażenia zawodowego monotypii ruchowej, nie mógł orzec o istnieniu choroby zawodowej.

Podzielić należy również stanowisko organu, że brak jest podstaw prawnych do oczekiwania od jednostek orzeczniczych I i II stopnia wykazywania przyczyn powstania zgłoszonej choroby w przypadku stwierdzenia braku podstaw do uznania jej za chorobę zawodową w przypadku nieistnienia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami i sposobem wykonywania pracy. Takiej roli i takich obowiązków prawodawca na organy orzecznicze nie nałożył. Uprawnione jednostki orzecznicze nie rozstrzygają bowiem problemów związanych ze stanem zdrowia osoby badanej i nie wypowiadają się na inne tematy, niż będące celem postępowania, w szczególności do zadań lekarskich jednostek orzeczniczych nie należy prowadzenie dalszych badań mających na celu ustalenie pozazawodowych przyczyn schorzenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 654/12, wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 493/15, dostępne w Internecie).

W świetle powyższego przyjąć należy, że uwzględnienie wniesionej skargi

i przedstawionej w niej argumentacji w istocie prowadzić musiałaby do podważenia wiedzy medycznej lekarzy medycyny pracy, którzy w niniejszej sprawie stanęli na zgodnym stanowisku, że przyczyną [...] przedziału prostowników są sumujące się urazy i przeciążenia ścięgien z powodu wykonywania czynności, w których powtarza się mocny chwyt połączony z [...].

Przy takim wyjaśnieniu przez lekarzy możliwych przyczyn powstania schorzenia, które mogłoby wynikać ze sposobu wykonywania pracy, za przekonujące należało uznać stwierdzenie, że takich obciążeń i ruchów nie wymagała praca przy maszynie do pisania lub komputerze wraz z obsługą myszki komputerowej, w ramach których to czynności nie następuje mocny [...]

Zdaniem Sądu, zgodzić należy się organem odwoławczym, że powyższa argumentacja w przekonujący sposób uzasadnia brak istnienia zależności

przyczyno-skutkowej pomiędzy schorzeniem skarżącej, a sposobem wykonywania pracy, co powodowało związanie organów rozpoznaniem zawartym w tych orzeczeniach lekarskich. Stąd słusznie organ odwoławczy w realiach niniejszej sprawy uznał orzeczenia lekarskie wydane przez upoważnione do tego placówki służby zdrowia za dowód w sprawie, czyniąc wynikające z nich okoliczności podstawą swoich ustaleń faktycznych. Z kolei przywołanie w uzasadnieniu decyzji wyroków sądów administracyjnych miało na celu wyłącznie wzmocnienie argumentacji organu i nie może stanowić o naruszeniu przepisów postępowania.

Odnosząc się do powołanej w skardze okoliczności zdiagnozowania [...] r. przez lekarzy schorzenia w postaci zakleszczającego [..] zaznaczyć należy, że nie było ono przedmiotem zaskarżonej decyzji jak i rozpoznania przeprowadzonego przez lekarzy orzeczników medycyny pracy. Skarżąca na żadnym etapie toczącego się postępowania administracyjnego nie przedłożyła dokumentów potwierdzających pogorszenie się stanu zdrowia w zakresie schorzeń układu ruchu, zaś co do zasady Sąd ocenia legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o materiał dowody zgromadzony w dacie jej wydania. Wobec powyższego ujawnienie nowego schorzenia pozostaje bez wpływu na ocenę legalności decyzji objętej skargą.

Podsumowując, organ w ramach posiadanych kompetencji i zebranego materiału dowodowego, w szczególności najistotniejszych w tym zakresie orzeczeń lekarskich nie miał podstaw do stwierdzenia u skarżącej istnienia choroby zawodowej, co wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. Przy tym rozpoznając ponownie sprawę organ nie naruszył przepisów postępowania art. 7, 8,11, 77 § 1 i 80 k.p.a., stąd żaden z zarzutów podniesionych przez skarżącą nie zasługuje nie uwzględnienie. Również Sąd działając z urzędu poza granicami skargi nie dostrzegł naruszeń prawa uzasadniających wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji organ sanitarnego.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.