Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1120/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt 4 II SA/Wr 1120/2001 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak Sędziowie: NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Asesor WSA Lidia Serwiniowska Protokolant: apl. prok. Aleksandra Pokorska po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta Powiatu W., na podstawie art. 6 pkt 6 lit. b), art. 6c ust. 2 pkt 1 i art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56) oraz art. 104 kpa, odmówił przyznania skarżącemu Z. C. zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % kwoty zasiłku określonego w art. 24 ust. 1 cytowanej ustawy.

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że wnioskiem z dnia [...]r. skarżący zwrócił się do Starosty Powiatu W. o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 %, dołączając do wniosku zaświadczenie byłego pracodawcy, to jest "A" SA, które informuje, iż w dniu [...]r. zakład pracy rozwiązał umowę o pracę ze [...] pracownikami w ramach zwolnień grupowych dokonanych w okresie od [...] r. do [...]r.

Na podstawie karty rejestracyjnej i załączników do niej Starosta ustalił, że Z. C. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu [...]r. Prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120 %, o którym mowa w art. 37j ust. 2 ustawy, przyznano zainteresowanemu od dnia [...] r., ponieważ w tym czasie były pracodawca nie rozwiązał umów o pracę z co najmniej [...] pracownikami. Organ zwrócił uwagę obowiązujący w czasie wydawania decyzji stan prawny dotyczący powyższego wniosku i powołał art. 37j ustawy, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Wskazał, iż obowiązujące brzmienie tego przepisu zostało ukształtowane przez ustawę z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela, ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz.U. Nr 122, poz. 1323), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2001 r. Ustawą nowelizującą ustawodawca dokonał zmian w treści art. 37j w taki sposób, że nie ma już zasiłku 160 % związanego z grupowymi zwolnieniami, to jest z co najmniej 100 pracownikami w okresie trzymiesięcznym.

Starosta Powiatu W. podkreślił, iż wykładnia ust. 5 art. 37j ustawy (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2000 r.) wskazywała, że zasiłek 160 % jest przyznawany w dniu następnym po dniu, kiedy został rozwiązany stosunek pracy z setnym pracownikiem w danym zakładzie pracy w wyznaczonym przez tego pracodawcę okresie trzymiesięcznym. Przytoczona interpretacja straciła znaczenie z chwilą dokonania przez prawodawcę radykalnej zmiany we wskazanym przepisie.

Organ I instancji podniósł, iż w chwili orzekania obowiązują nowe przepisy nie przewidujące zwiększonego zasiłku dla zwolnionych grupowo, m.in. także tym zwolnionym i zarejestrowanym jeszcze w 2000 r., bowiem nie ma bezpośredniej podstawy prawnej, czyli stosuje się tylko przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2001 r.

W odwołaniu od tej decyzji Z. C. podał, że z pracy został zwolniony w [...] r. w wyniku zwolnień grupowych. Proces zwolnień obejmował około [...] osób i rozłożony w czasie - od [...]r. do [...]r. Po rozwiązaniu stosunku pracy zarejestrował się w urzędzie pracy, gdzie uzyskał prawo do zasiłku przedemerytalnego. Informowano go, że w wypadku zwolnień obejmujących 100 osób otrzyma zasiłek w wysokości 160 %. Powyższą decyzję uważa za krzywdzącą i naruszającą prawa słusznie nabyte. Wywodził, iż do jego sytuacji ma zastosowanie art. 37j ust. 5 ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2001 r. oraz że decydującym w sprawie jest dzień rozwiązania stosunku pracy, a wykładnia, że podwyższony zasiłek przysługuje w dniu następnym po dniu, kiedy został rozwiązany stosunek pracy z setnym pracownikiem nie znajduje oparcia w ustawie.

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Wojewoda D., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 37 ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji podał, iż w toku postępowania odwoławczego na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy ustalono, że Z. C. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu [...] r., nabywając prawo do zasiłku przedemerytalnego z dniem [...]r. w wysokości 120 % kwoty zasiłku określonego w art. 24 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy. Na podstawie kwestionariusza analitycznego zwolnień grupowych pracodawca do dnia rejestracji zainteresowanego w powiatowym urzędzie pracy, to jest [...]r., nie rozwiązał stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż [...] miesiące z co najmniej [...] pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Stosunek pracy został rozwiązany do [...]r. z [...] pracownikami. Zainteresowany legitymuje się ogólnym stażem pracy wynoszącym [...] lata, [...] miesiąc i [...] dni, w tym [...] lat i [...] dni pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.

Organ odwoławczy wskazał, iż ostatnim pracodawcą Z. C. była Fabryka Maszyn Rolniczych "A" SA we W., gdzie skarżący był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy od [...]r. do [...]r. Rozwiązanie stosunku pracy nastąpił z przyczyn dotyczących zakładu pracy w ramach zwolnień grupowych. W okresie od [...] r. do [...] r. zwolniono ponad 100 pracowników.

Wojewoda podniósł, że zgodnie z art. 37j ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosi 120 % kwoty zasiłku, z zastrzeżeniem ust. 3-5 ustawy. W związku z tym, że Z. C. nie spełnia wymogów do przyznania zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % kwoty zasiłku, bowiem w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz w okresie jego pobierania nie zamieszkuje w powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, w ocenie organu należało przyznać zasiłek przedemerytalny w wysokości 120 % kwoty zasiłku.

Organ II instancji wskazał, że przepis prawny, na który powołuje się skarżący, przestał obowiązywać z dniem 1 stycznia 2001 r. W wyniku nowelizacji ustawy zniknął zasiłek 160 % kwoty zasiłku związany z grupowymi zwolnieniami. Brak podstawy prawnej uniemożliwia więc spełnienie żądania strony.

Na powyższą decyzję Z. C. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, powtarzając swoją wcześniejszą argumentację. Zarzucił, że kwestionowana regulacja narusza konstytucyjną zasadę nakazującą stosowanie odpowiedniego vacatio legis, ponieważ ustawa zmieniająca wysokość zasiłków przedemerytalnych ogłoszona została w Dzienniku Ustaw z dnia 22 grudnia 2000 r., a weszła w życie 1 stycznia 2001 r. W konsekwencji pracownikom i pracodawcom nie zapewniono czasu na przystosowanie się do zmienionych regulacji i bezpieczne podjęcie odpowiednich decyzji co do dalszego postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.

Decyzją Starosty Powiatu W. z dnia [...] r. przyznano Z. C. prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120 % od dnia [...]r. Z akt sprawy wynika, że prawidłowość tej decyzji nie była przez skarżącego kwestionowana w trybie postępowania instancyjnego i skargi sądowej, co oznacza, iż Sąd nie ma podstaw do ingerencji orzeczniczej w jej treść.

Wnioskiem z dnia [...]r. skarżący zwrócił się do Starosty Powiatu W. o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 %, przedkładając zaświadczenie byłego pracodawcy "A" SA we W., iż w dniu [...] r. zakład pracy rozwiązał umowę o pracę ze 102 pracownikami w ramach zwolnień grupowych dokonanych w okresie od [...]r. do [...] r.

Według obowiązującego do dnia 31 grudnia 2000 r. brzmienia przepisu art. 37j ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56), prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % przysługiwało osobie zamieszkałej w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz w okresie jego pobierania w powiatach (gminach) uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy (...), a w także osobie nie zamieszkałej na terenie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy (ust. 5).

Ustawą z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela, ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz.U. Nr 122, poz. 1323), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2001 r., zrezygnowano z unormowania umożliwiającego przyznawanie zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % osobom nie zamieszkałym na terenie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, w wypadku rozwiązania z nimi zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami, pozostawiając możliwość przyznania takiego zasiłku tylko osobom zamieszkałym na terenie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli rozwiązano z nimi zatrudnienie z przyczyn dotyczących zakładu pracy (art. 37j ust. 3 ustawy).

W czasie podejmowania decyzji przez obie instancje administracyjne ([...] r. i [...] r.) obowiązywał przepis art. 37j ust. 3 powołanej wyżej ustawy w brzmieniu, który uzależniał możliwość przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % od łącznego spełnienia dwóch przesłanek: 1) zamieszkiwania danej osoby w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub w okresie jego pobierania na terenie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym; 2) rozwiązanie z nią zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

Zgodnie z niekwestionowanym poglądem literatury i orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego organy administracyjne oceniają sprawę i stosują przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydawania decyzji i tak też uczyniły organy w przedmiotowej sprawie.

Identyczne stanowisko w takim samym stanie faktycznym i prawnym zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lipca 2002 r. sygn. akt II SA/Wr 1111/2001.

Mając na względzie powyższe uznać należy, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa.

W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.