Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 210/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 b pkt 2 oraz ust. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 175 poz 1459
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie : WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant : st. sekr. sąd. Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 5 grudnia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej – "A" S.A. z siedzibą w K. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 4 marca 2014 r. nr [...] działając na podstawie art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, art. 104 § 1 K.p.a. odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1578 m2 obręb [...] ewidencyjna P. w prawo własności na rzecz A. S.A. z siedzibą w K . W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie przedłożonych dokumentów ustalono, że pierwotnie prawo użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa położonej w K. przy ul. [...] w byłej dzielnicy administracyjnej [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 12 6117 ha przysługiwało [...] Zakładom A. w K. na podstawie decyzji z dnia 14 marca 1995 r. wydanej przez Urząd Wojewódzki w K. W wyniku dokonanych modernizacji opisana nieruchomość zmieniła swoje oznaczenie i powierzchnię. Na mocy umowy przenoszącej prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz związaną z nim własność budynków i innych urządzeń z dnia 2 grudnia 2010 r. A. S.A. z siedzibą w K. przeniosła na rzecz A. S.A. i wspólnicy Spółka Komandytowa z siedzibą w K. prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] o pow. 1578 m2. Następnie w związku z postanowieniem z dnia 4 listopada 2013 r. Sądu Rejonowego dla K. –S. w K. XI Wydział Gospodarczy KRS nastąpiło przekształcenie spółki pod firmą A. S.A. i wspólnicy spółka komandytowa i powstała [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w K . Organ podkreślił, że przedmiotowa nieruchomość w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości tj. 13 października 2005 r. pozostawała w użytkowaniu wieczystym [...] Fabryki [...] S.A. W świetle powyższego wnioskodawca mógłby skutecznie żądać przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości pod warunkiem, że spółka posiadała takie uprawnienia. Organ ustalił, że na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych w dniu 11 grudnia 1997 r. [...] Zakłady [...] zostały przekształcone w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, otrzymując nazwę[...] Fabryka . Spółka uzyskała osobowość prawną w dniu 1 stycznia 1998 r. W 1999 r. Minister Skarbu Państwa dokonał prywatyzacji spółki poprzez zbycie pakietu akcji inwestorowi strategicznemu – [...] S.A. Od 12 listopada 2002 r. jedynym akcjonariuszem [...] S.A. jest [...] S.A. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do: 1/ nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste [...] Związkowi Działkowców; 2/ nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, a także spółkom handlowym, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 oraz z 2010 r. Nr 167, poz. 1129); 3/ nieruchomości, wobec których toczy się postępowanie administracyjne, mające na celu nabycie nieruchomości lub jej części pod inwestycję celu publicznego. W myśl art. 4 pkt 14 ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych ilekroć w ustawie jest mowa o podmiocie dominującym rozumie się przez to podmiot w sytuacji, gdy a/ posiada bezpośrednio lub pośrednio przez inne podmioty większość głosów w organach innego podmiotu, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub b/ jest uprawniony do powoływania lub odwoływania większości członków organów zarządzających lub nadzorczych innego podmiotu, lub c/ więcej niż połowa członków zarządu drugiego podmiotu jest jednocześnie członkami zarządu, prokurentami lub osobami pełniącymi funkcje kierownicze pierwszego podmiotu bądź innego podmiotu pozostającego z tym pierwszym w stosunku zależności. W związku z tym, że [...] S.A. będąc spółką handlową w odniesieniu do której Skarb Państwa był podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych mieści się w zakresie podmiotowym art. 1 ust. 1 b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Okoliczność ta wyklucza w całości roszczenie o przekształcenie.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła A. S.A. z siedzibą w K. domagając się jej uchylenia. Decyzji Prezydenta Miasta K. zarzuciła naruszenie art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. polegające na przyjęciu, że o tym czy spółka handlowa ma uprawnienie do przekształcenia przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości decydujące jest czy uprawnienie takie przysługiwało jej poprzednikowi prawnemu w dniu 13 października 2005 r., w sytuacji, w której prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż dla oceny czy spółka handlowa ma uprawnienie do przekształcenia przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości decydujący jest stan faktyczny istniejący w dacie składania wniosku o przekształcenie.

Wojewoda decyzją z dnia 5 grudnia 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 4 marca 2014 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wskazuje kryteria podmiotowe oraz przedmiotowe, których łączne spełnienie warunkuje możliwość skorzystania z prawa do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność dotyczy jedynie tych użytkowników wieczystych, których prawo istniało w dniu wejścia w życie ustawy tj. 13 października 2005 r. oraz ich następców prawnych. Z treści art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wynika, że podmiotami uprawnionymi do występowania z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości są, co do zasady, osoby fizyczne oraz osoby prawne, którym w dniu 13 października 2005 r. przysługiwało prawo użytkowania wieczystego danej nieruchomości, przy czym chodzi tutaj o grunty stanowiące własność Skarbu Państwa położone w granicach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Państwa położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki a także grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym i osobom prawnym oraz w sytuacjach przewidzianych w przepisach szczególnych przedmiotem użytkowania wieczystego mogą być także inne grunty Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że na dzień 13 października 2005 r. użytkownikiem wieczystym działki nr [...] była spółka [...] S.A. [...] S.A. należy uznać za spółkę, o której mowa w art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W dniu wejścia w życie ustawy czyli w dniu 13 października 2005 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym spółki [...] S.A., w której to spółce Skarb Państwa był podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych. Przepis art. 1 ust. 1b statuuje negatywną przesłankę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w związku z czym stwierdzenie przez organ prowadzący postępowanie administracyjne spełnienia w danej sprawie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w pkt 1-3 tego przepisu wyklucza takie przekształcenie. Również zbycie prawa użytkowania wieczystego po dniu 13 października 2005 r. przez podmiot wymieniony w art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy, któremu w tej dacie prawo to przysługiwało nie wyłącza ustawowego zakazu przekształcenia, w związku z tym należało uznać, iż w przedmiotowej sprawie wnioskodawcy nie przysługuje prawo do żądania przekształcenia przez organ administracji prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. S.A. z siedzibą w K. domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. w związku z art. 1 ust. 3 ustawy oraz art. 1 ust. 1 b pkt 2 ustawy poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że następca prawny osoby prawnej będącej w dniu 13 października 2005 r. użytkownikiem wieczystym nieruchomości i należącej do kategorii podmiotów, o których mowa w art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy, który to następca prawny sam nie należy do kategorii podmiotów wskazanych w art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy nie jest uprawniony do wystąpienia z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tych nieruchomości. W uzasadnieniu autor skargi podniósł, że kwestią sporną na gruncie niniejszej sprawy jest wykładnia art. 1 ust. 1 ustawy w związku z art. 1 ust. 3 oraz art. 1 ust. 1 b pkt 2 ustawy. Z treści tych przepisów jednoznacznie wynika, że na prawo przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie ma niweczącego wpływu okoliczność, że ze względu na wyłączenie z art. 1 ust. 1 b pkt 2 ustawy, poprzednik prawny wnioskującego nie mógłby skutecznie ubiegać się o dokonanie takiego przekształcenia na swoją rzecz. Kwestionowane stanowisko organu jest błędne już z tego powodu, że w sposób nieprawidłowy postrzega kwestię następstwa prawnego, o którym stanowi art. 1 ust. 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Całkowicie bezpodstawnie odnosi ono bowiem zagadnienie następstwa prawnego do prawa przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, podczas gdy następstwo prawne ma zachodzić jedynie w odniesieniu do prawa użytkowania wieczystego przysługującego danemu podmiotowi. Stanowisko strony skarżącej odpowiada poglądowi dominującemu w bieżącym orzecznictwie. Trafnie bowiem zwraca się uwagę na fakt, iż przewidziane w art. 1 ust. 1 b pkt 1 i 2 ustawy wyłączenie ma charakter podmiotowy a nie przedmiotowy. W tym przypadku nie ma znaczenia rodzaj nieruchomości, ale podmiot w którego użytkowanie wieczyste została ona oddana. Okoliczność, że art. 1 ust. 3 ustawy, który nie wymienia następców prawnych osób wymienionych w ust. 1 b pkt 2 jako podmiotów uprawnionych do wystąpienia z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w żadnym razie nie pozbawia następców prawnych uprawnienia do żądania przekształcenia, które nie stanowi żadnej "pochodnej" uprawnień ich poprzedników prawnych, ale ich własne prawo przysługujące wprost z art. 1 ust. 1 i 3 ustawy. Tym samym dla dopuszczalność xi przekształcenia prawa użytkowania wieczystego znaczenie ma wyłącznie stan faktyczny istniejący w dacie składania wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie skarga wniesiona przez A. S.A. z siedzibą w K. okazała się zasadna. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w brzmieniu nadanym jej ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110). Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Do momentu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. przed dniem 9 października 2011 r., art. 1 ust. 1 ustawy miał następujące brzmienie: "osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności". Wówczas krąg podmiotów uprawnionych do ubiegania się o przekształcenie prawa użytkowania w prawo własności ograniczał się do osób fizycznych.

Ustawa zmieniająca poszerzyła ten krąg o osoby prawne. Z uzasadnienia sejmowego projektu ustawy zmieniającej z 2011 r. wynika, że założonym celem tej zmiany było zdynamizowanie procesów przekształceń prawa użytkowania wieczystego, udrożnienie procedury przekształceniowej, aby przyspieszyć i zwiększyć liczbę postępowań, w wyniku których użytkownicy wieczyści uzyskują prawo własności w stosunku do użytkowanych wieloletnio nieruchomości publicznych.

W ust. 1b art. 1 ustawy wprowadzono jednak wyjątek od generalnego uprawnienia osób fizycznych i prawnych stanowiąc o wyłączeniu [...] Związku Działkowców, państwowych i samorządowych osób prawnych oraz spółek prawa handlowego, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 oraz z 2010 r. Nr 167, poz. 1129). Z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej wynika, że u podstaw tej regulacji legło przekonanie, że prawo użytkowania wieczystego jest na tyle silnym prawem do nieruchomości, że umożliwia podmiotom publicznym realizację celów gospodarczych, do których zostały powołane. Ponadto, wskazano, że państwowe i samorządowe osoby prawne zostały już raz "uwłaszczone" z mocy prawa m.in. na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), tj. uzyskały prawo użytkowania wieczystego w stosunku do nieruchomości, które znajdowały się w zarządzie tych osób. Według ustawodawcy za wyłączeniem tej grupy podmiotów z zakresu obowiązywania ustawy przemawia również fakt, że powyższe "uwłaszczenie" nie zostało jeszcze zakończone i nadal toczą się postępowania administracyjne, potwierdzające nabycie prawa użytkowania wieczystego przez te podmioty. Założony cel prawodawczy przyświecający wyłączeniu dotyczył tylko podmiotów wyraźnie wskazanych w ust. 1b i nie rozciągał się na podmioty, o których mowa w innych jednostkach redakcyjnych ustawy. Głównym bowiem celem nowelizacji było wyeliminowanie instytucji użytkowania wieczystego na rzecz prawa własności poprzez uwłaszczenie szerokiego katalogu podmiotów prywatnych, a osiągnąć to zamierzano poprzez poszerzenie przedmiotowego i podmiotowego zakresu obowiązywania ustawy.

W tym miejscu podkreślenia wymaga kilka kwestii. Po pierwsze, wyłączenie z art. 1 ust. 1b ustawy dotyczy uprawnienia do przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności nieruchomości. Podmioty objęte wyłączeniem nie mogą ubiegać się o takie przekształcenie po wejściu w życie nowelizacji, tj. po dniu 9 października 2011 r. Po drugie, regulacja art. 1 ust. 1b ustawy ma charakter wyjątku od zasad wskazanych w art. 1 ust. 1, 1a i 2 ustawy określających krąg podmiotów uprawnionych do przekształcenia. W myśl zasady interpretacyjnej "exceptiones non sunt extendendae" wyjątków nie należy interpretować rozszerzająco. Wyjątek, jako odstępstwo od reguły, ma moc obowiązującą tylko w takim zakresie, jak to wynika z jego treści i nie może być w drodze zabiegów interpretacyjnych przenoszony na sytuacje podobne lub zbliżone.

W przedmiotowej sprawie nie chodzi o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przysługującego podmiotowi objętemu wyłączeniem z art. 1 ust. 1b, m.in. spółce w odniesieniu do której Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego byłyby podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej, ale o uprawnienie w tym zakresie przysługujące następcy prawnemu takiego podmiotu, jakim jest skarżąca A. S.A. z siedzibą w K. . Spór prawny w przedmiotowej sprawy sprowadza się istocie do rozstrzygnięcia kwestii możliwości ubiegania się o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przez osobę prawną będącą następcą prawnym takiej spółki. Z analizy akt sprawy wynika, że pierwotnie prawo użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa położonej w K. oznaczonej jako działka nr [...] przysługiwało [...] Zakładom [...] w K. W dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. to jest w dniu 13 października 2005 r. sporna nieruchomość pozostawała w użytkowaniu wieczystym [...] S.A. W 1999 r. Minister Skarbu Państwa dokonał prywatyzacji spółki poprzez zbycie pakietu akcji inwestorowi strategicznemu [...] S.A. Z pisma dyrektora do spraw nadzoru właścicielskiego [...] wynika, że w dniu 13 października 2005 r. jedynym akcjonariuszem [...] był [...] S.A. z siedzibą w W. W tej dacie Skarb Państwa był akcjonariuszem [...] S.A. reprezentującym ponad 55% kapitału zakładowego [...] S.A. Wnioskująca o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności A. S.A. będąca następcą prawnym A. S.A., nie jest spółką w odniesieniu do której Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego byłyby podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej.

W tym stanie faktycznym organy odmówiły skarżącej spółce prawa do przekształcenia uzyskanego po państwowej osobie prawnej prawa użytkowania wieczystego twierdząc, że skoro w myśl art. 1 ust. 1b ustawy spółki handlowe w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. są pozbawione uprawienia do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego to tym bardziej uprawnienia tego nie mają ich następcy prawni.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie poglądu tego nie podziela, zauważając jednak, że na tle podobnych okoliczności faktycznych pojawiły się rozbieżności w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 stycznia 2013 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1713/12, oddalił skargę spółki akcyjnej będącej następcą prawnym państwowej osoby prawnej od decyzji odmawiającej przekształcenia użytkowania wieczystego, powołując się na przepis art. 1 ust. 3 ustawy, który stanowiąc o uprawnieniach następców prawnych ściśle precyzuje, o następców jakich podmiotów chodzi. Z tego faktu WSA w Warszawie wywiódł, że skoro art. 1 ust. 3 ustawy nie odwołuje się do podmiotów określonych w ust. 1b to znaczy, że następcy prawni tych podmiotów nie mają uprawnienia do przekształcenia.

W podobnym stanie faktycznym natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 31 stycznia 2013 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 993/12, uchylił decyzje organów administracji obu instancji odmawiających przekształcenia prawa użytkowania wieczystego. Sąd ten uznał bowiem, że po nowelizacji z 2011 r. żądanie przekształcenia przysługuje następcom prawnym podmiotów, którym w dniu 13 października 2005 r. przysługiwało prawo użytkowania wieczystego, a na uprawnienie to nie ma niweczącego wpływu okoliczność, że ze względu na wyłączenie z art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy poprzednik prawny nigdy nie mógłby skutecznie ubiegać się o dokonanie takiego przekształcenia na swoją rzecz.

Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oraz wyroku WSA w Krakowie o sygn. akt II SA/Kr 803/13.

Zgodnie z dyspozycją art. 1 ust. 3 ustawy, w brzmieniu nadanym nowelizacją z 2011 r., z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.

Hipoteza powołanego przepisu określa uprawnienie następców prawnych do żądania przekształcenia, odwołując się do sytuacji poprzedników prawnych określonych w art. 1 ust. 1, 1a i 2 ustawy. Odwołanie to miało na celu wskazanie podmiotów, którym w dacie 13 października 2005 r. przysługiwało prawo użytkowania wieczystego, a nie podmiotów uprawnionych do przekształcenia. Następstwo prawne w rozumieniu art. 1 ust. 3 ustawy odnosi się bowiem do następstwa w zakresie prawa użytkowania wieczystego, a nie dotyczy uprawnienia do przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności nieruchomości. Uprawnienie następcy prawnego do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego ma charakter samodzielny, niezależny od uprawnienia jego poprzednika prawnego do przekształcenia.

Z tego względu istotna dla oceny wniosku jest sytuacja faktyczna i prawna wnioskodawcy z daty złożenia wniosku. W toku postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącej spółki ocenie podlegała jej sytuacja prawna, to czy jest podmiotem wskazanym w art. 1 ust. 1 ustawy, i czy jej poprzednik prawny był użytkownikiem wieczystym w dniu 13 października 2005 r. Spełnienie tych dwóch warunków przesądza o przysługującym Spółce uprawnieniu do przekształcenia. Dlatego też niedopuszczalne było odwoływanie się przy ocenie wniosku skarżącej do przepisu art. 1 ust. 1b, który do jej sytuacji nie odnosi się w żadnym zakresie. Nie dotyczy również sytuacji jej poprzednika prawnego, który nie ubiega się o przekształcenie.

Wykładnia językowa art. 1 ust. 3 ustawy, w którym pominięto nawiązanie do ust. 1b, prowadzi do rezultatów niedających się pogodzić z celem racjonalnego ustawodawcy założonym przy wprowadzaniu w życie zmian do systemu prawa w 2011 r. Należało to mieć na uwadze rozpoznając przedmiotową sprawę.

Nauka prawa i orzecznictwo stoi na stanowisku, że przyjęcie zasady pierwszeństwa wykładni językowej nie oznacza braku obowiązku przeprowadzenia wykładni kompleksowej. Innymi słowy należy dać przewagę wynikowi wykładni językowej, ale pod warunkiem, że uprzednio przeprowadziliśmy kompleksową wykładnię tekstu, to znaczy rozważyliśmy również aspekty systemowe i celowościowo - funkcjonalne (M. Zirk - Sadowski (w:) L. Leszczyński, B. Wojciechowski, M. Zirk-Sadowski, System Prawa Administracyjnego pod red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, Tom 4. Wykładnia w prawie administracyjnym, Warszawa 2012, s. 205-206; uchwała NSA z dnia 10 grudnia 2009 r., I OPS 8/09, ONSAiWSA 2010, Nr 2, poz. 21). Z tego wynika, że po pierwsze należy kontynuować wykładnię nawet po uzyskania jednoznaczności językowej. Po drugie, w razie konfliktu należy dać pierwszeństwo rezultatowi otrzymanemu wedle dyrektyw celowościowych i funkcjonalnych, jeśli rezultat językowy burzy podstawowe założenia o racjonalności prawodawcy, zwłaszcza o jego spójnym systemie wartości.

Według dyrektyw wykładni systemowej znaczenie interpretowanej normy należy ustalić w ten sposób, by było ono najbardziej harmonijne w stosunku do innych norm systemu prawa, do którego interpretowana norma należy. Natomiast dyrektywy wykładni celowościowo - funkcjonalnej przewidują, że jeżeli w procesie wykładni uwzględnia się cele prawa, to posługując się celem normy należy go ustalić w ten sposób, by był on zgodny, co najmniej z celem instytucji, do jakiej interpretowana norma należy.

Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 5 listopada 2001 r., T 33/01 (OTK-B 2002, Nr 1, poz. 47), wyraził pogląd, iż w sytuacji, w której wykładnia ustawy nie daje jednoznacznego rezultatu należy wybrać taką wykładnię, która w najpełniejszy sposób umożliwia realizację norm i wartości konstytucyjnych. Zastosowana w przedmiotowej sprawie wykładnia językowa art. 1 ust. 3 ustawy doprowadziła do rezultatu sprzecznego z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa, polegającego na wykluczeniu z kręgu podmiotów uprawnionych do skorzystania z uwłaszczenia w trybie ustawy osób prawnych będących następcami prawnymi spółek w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego byłyby podmiotem dominującym. W myśl art. 32 Konstytucji RP wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne (ust. 1). Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny (ust. 2). W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego panuje ugruntowany pogląd, że z zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej grupy. W takim razie sytuacja osób prawnych będących następcami podmiotów, którym uprawnienie do przekształcenia nigdy nie przysługiwało, ale byli użytkownikami wieczystymi w dniu 13 października 2005 r., nie powinna różnić się od sytuacji osób prawnych będących użytkownikami wieczystymi nieruchomości w dniu 13 października 2005 r. Oba podmioty należą do kategorii podmiotów z mocy art. 1 ust. 1 ustawy uprawnionych do przekształcenia, z tymże w odniesieniu do następcy prawnego przesłankę w postaci użytkowania wieczystego w dacie 13 października 2005 r. wywodzi się z dopuszczalnego następstwa na zasadzie określonej w art. 1 ust. 3 ustawy.

W takiej sytuacji należało posłużyć się metodami wykładni celowościowej i odwołać do tekstu pozanormatywnego w postaci uzasadnienia do projektu ustawy zmieniającej z 2011 r., z którego wynika cel wprowadzanych zmian. Cel ten sprowadzał się do jak najpełniejszego uwłaszczenia osób fizycznych i prawnych, w tym spółek prawa handlowego, wieloletnio użytkujących nieruchomości publiczne, albowiem po przemianach ustrojowych lat 90 - tych instytucja użytkowania wieczystego, zwłaszcza wobec podmiotów prywatnych, uległa dewaluacji. W odniesieniu natomiast do podmiotów publicznych, m.in. państwowych i samorządowych osób prawnych, użytkowanie wieczyste uznano za korzystne i postanowiono o jego utrzymaniu, albowiem ta forma władania nieruchomością pozwala na osiągnięcie znacznych dochodów z nieruchomości bez konieczności wyzbywania się jej własności i realizację własnych celów gospodarczych.

Z powyższego wynika, że przyjęta przez orzekające w sprawie organy wykładnia językowa art. 1 ust. 3 w związku z ust. 1b ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości była nieprawidłowa, jako że rozszerzyła zastosowanie wyjątkowej regulacji art. 1 ust. 1b na sytuacje następstwa prawnego oraz doprowadziła do wyników sprzecznych z wynikami wykładni celowościowo - funkcjonalnej i systemowej.

Wobec tego, uznając za zasadne argumenty skarżącej spółki, Sąd doszedł do wniosku, że ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości obejmuje zakresem podmiotowym osoby prawne będące następcami prawnymi podmiotów, którym nie przyznano uprawnienia do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w oparciu o art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy.

Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy naruszyły przepis art. 1 ust. 3 w związku z art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy, co miało wpływ na jej wynik i w konsekwencji musiało doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.