Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 287/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 3 pkt 2, art. 135 lit. n ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. sprawy ze skargi P. D. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany oddala skargę.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 135n. ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez pełnomocnika obwinionego: sierż. szt. P. D. – referenta Wydziału do Walki z Przestępczością Narkotykową Komendy Miejskiej Policji we W. od orzeczenia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] w sprawie uznania wyżej wymienionego winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany za to, że: ,,w dniu 11 marca 2009 roku we W. jako funkcjonariusz Wydziału do Walki z Przestępczością Narkotykową Komendy Miejskiej Policji we W., wykonując czynności służbowe wspólnie z mł. asp. M. B., wbrew obowiązkowi wynikającemu z rozdziału ,,Tryb postępowania z narkotykami w jednostce" Decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] w sprawie funkcjonowania Wojewódzkiego Magazynu Depozytów Narkotykowych Komendy Wojewódzkiej Policji we W. i określenia procedur postępowania policjantów w przypadkach zabezpieczenia dowodów rzeczowych w prowadzonych postępowaniach w sprawach narkotykowych oraz zasad związanych z ich przechowywaniem, przekazywaniem do badań i likwidacji, naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że po zatrzymaniu M. B. jako osoby podejrzanej o posiadanie substancji narkotykowych nie dopilnował, aby M. B. podpisał sporządzoną na tą okoliczność stosowną dokumentację w postaci protokołu użycia testera narkotykowego i protokołu użycia wagi, a także złożenia podpisu na kopercie, w którą zapakowano zabezpieczoną substancję tj. o czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) w zw. z rozdziałem ,,Tryb postępowania z narkotykami w jednostce" Decyzji nr ...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] w sprawie (...)", utrzymano w mocy zaskarżone orzeczenie. W motywach uzasadnienia stwierdzono, że orzeczeniem nr [...] z dnia [...] Komendant Miejski Policji we W. uznał sierż. szt. P. D. winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego opisanego w sentencji niniejszego orzeczenia i wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany.

Pełnomocnik obwinionego adw. M. C. od tego orzeczenia, z zachowaniem terminu, odwołała się do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W.. W odwołaniu zarzuciła organowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na tym, że obwiniony w dniu 28 stycznia 2009 r. był zapoznany z treścią rozdziału ,,Tryb postępowania z narkotykami w jednostce" Decyzji nr ...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] w sprawie (...)", gdy Prokuratura Okręgowa we W. za sygn. akt. [...] prowadzi postępowanie przygotowawcze w sprawie poświadczenia nieprawdy dotyczącego antydatowania podpisów na karcie zaznajomienia przedmiotowej decyzji w tym obwinionego sierż. sz. P. D. Ponadto zarzuciła organowi I instancji naruszenie szeregu przepisów z rozdziału X ustawy o Policji, w tym braku skutecznego poinformowania obrońcy o terminie zapoznania z aktami postępowania dyscyplinarnego. Z tych względów wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i uniewinnienie obwinionego, bądź uchylenie w całości przedmiotowego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego.

Rozpatrując odwołanie Komendant Wojewódzki Policji we W. uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1351 ust. 1 ustawy o Policji w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Zadaniem organu odwoławczego jest zbadanie, czy postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, a w szczególności, czy nie naruszono ustawowych praw obwinionego, oraz czy jego rozstrzygnięcie co do winy i wymierzonej kary znajduje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym.

We wspomnianym wyżej postępowaniu dyscyplinarnym ustalono następujący stan faktyczny. W dniu 11 marca 2009 r. funkcjonariusze Sekcji do Walki z Przestępczością Narkotykową Komendy Miejskiej Policji we W. w osobach sierż. szt. P. D. i mł. asp. M. B. w toku wykonywanych czynności służbowych w ramach sprawy operacyjnej ,,Most" dokonali zatrzymania szeregu osób podejrzewanych o posiadanie środków odurzających oraz wprowadzanie ich do obrotu. Jedną z zatrzymanych osób był M. B. Został zatrzymany ok. godz. 22.30 na parkingu Stacji Paliw Orlen przy zbiegu ulic D. a K. W. we W. Funkcjonariusze w czasie przeszukania zatrzymanego mężczyzny ujawnili woreczek strunowy z zawartością proszku koloru białego. Wraz z zatrzymanym mężczyzną w tym samym miejscu zostali również zatrzymani dwaj jego koledzy w osobach G. W. i K. W. Z notatki służbowej sporządzonej przez mł. asp. M. B. w dniu 30.06.2009 r. wynika, że wraz z obwinionym drogą służbową wezwał do pomocy funkcjonariuszy Sekcji Interwencyjno – Wywiadowczej KMP we W. Na miejsce zdarzenia z polecenie oficera dyżurnego KPM we W. udali się mł. asp. K. K. oraz mł. asp. M. R. W tym czasie obwiniony wraz z mł. asp. M. B. dokonali przeszukania samochodu G. W. marki VW Golf nr rej. DW C2097, którym kierował zatrzymany M. B. Po zakończeniu tej czynności zatrzymani mężczyźni zostali dowiezieni do siedziby Sekcji d/w z Przestępczością Narkotykową KMP we W przy ul. K. W. nr [...].

Na miejscu po sprawdzeniu zatrzymanych mężczyzn umieszczono w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych znajdującym się w pokoju nr 1. Z uwagi na uzasadnione podejrzenie, iż zabezpieczona substancja mogła być środkiem odurzającym do pomocy obwiniony wraz z mł. aps. M. B. wezwali technika z Sekcji Techniki Kryminalistyki KMP we W., która mieści się w tym samym budynku jednostki Policji. Z polecenia koordynatora zmiany na miejsce udał się mł. asp. A. Ł. Z protokołu przesłuchania w charakterze świadka tego funkcjonariusza wynika, że funkcjonariusze Sekcji d/w z PN KMP we W. poprosili go o pomoc w zważeniu zabezpieczonej substancji oraz przebadanie jej na zawartość narkotyku. Po przybyciu na miejsce od znajdujących się tam funkcjonariuszy dowiedział się, ze zabezpieczona substancja została już zważona i przetestowana testerem narkotykowym. Na powyższą okoliczność nie zostały sporządzone stosowane protokoły z ważenia, a także użycia testera narkotykowego. Z uwagi na fakt, iż funkcjonariusze nie byli pewni co do wyniku użycia testera narkotykowego, poprosili mł. asp. A. Ł. o ponowne przebadanie zabezpieczonej substancji testerem narkotykowym.

Przed przystąpieniem do tej czynności w obecności znajdujących się tam funkcjonariuszy, w tym sierż. szt. P. D. i mł. asp. M. B., mł. aps. A. Ł. dwukrotnie zważył zabezpieczoną substancję (przed i po użyciu testera), a następnie dwukrotnie testerami narkotykowymi otrzymanymi od funkcjonariuszy Sekcji d/w PN KMP we W. dokonał jej badania. Wynik drugiego badania testera zabarwił się prawidłowo wskazując na to, że zabezpieczona substancja może być narkotykiem lub może zawierać narkotyk w postaci amfetaminy.

Z uwagi na agresywne zachowanie przy wykonywanych czynnościach nie uczestniczył bezpośrednio M. B. W tym czasie znajdował się w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych. Z relacji funkcjonariuszy wynika, że miał możliwość obserwowania przeprowadzanych czynności przez policjantów.

Z dalszych zeznań funkcjonariusza Sekcji Techniki Kryminalistycznej KMP we W. wynika, że mł. asp. M. B. jak również pozostali policjanci mieli go poprosić o sporządzenie stosownych protokołów z ważenia oraz użycia testera narkotykowego. Mł. asp. A. Ł. sporządził je osobiście.

Ze znajdującej się dokumentacji w aktach sprawy, tj. ,,protokołu użycia testera narkotykowego" i ,,protokołu użycia wagi" pod pozycją 1) jako osoba wykonująca czynność widnieje mł. asp. A. Ł. Natomiast pod pozycją 2) jako osoba obecna przy wykonywaniu wskazanych czynności wykazany został mł. asp. M. B. Brak jest wskazania pozostałych osób obecnych. Na protokołach tych znajdują się również stosowne podpisy wykazanych wyżej funkcjonariuszy.

Z zeznań mł. asp. A. Ł., technika kryminalistyki wynika, że protokoły te przekazał policjantom będącym na miejscu, z prośbą o ich podpisanie, w tym przez osobę, u której zostały zabezpieczone. Nie uczestniczył on przy pakowaniu zabezpieczonej substancji do tzw. ,,bezpiecznej koperty", gdyż resztę czynności mieli dokończyć sami.

Po wykonaniu na miejscu niezbędnych czynności materiały wraz z zabezpieczoną substancją zostały przekazane oficerowi dyżurnemu Komisariatu Policji W. – O. Zatrzymany M. B. został osadzony w policyjnej Izbie Zatrzymań KMP we W.

W przedmiotowej sprawie w KP W. – O. za sygn. akt. [...] wszczęto postępowanie przygotowawcze w toku, którego zasięgnięto opinii w Laboratorium Kryminalistycznym KWP we W. celem ustalenia, czy zabezpieczona substancja m.in. zawiera substancje o właściwościach narkotycznych. Z sporządzonej opinii nr [...] wynika, że zabezpieczona substancja u M. B. była skrobią.

Przesłuchany w charakterze obwinionego sierż. szt. P. D. w dniu 16 września 2009 r. nie przyznał się do zarzucanego czynu. Skorzystał z przysługujących mu uprawnień i odmówił składania wyjaśnień. Odpowiadał wyłącznie na pytania swojego pełnomocnika. Wyjaśnił, że z Decyzją nr .[...] Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] w sprawie (...) został zapoznany w dniu 26 czerwca 2009 r. podczas odprawy służbowej w swoim wydziale.

Natomiast w sporządzonych przez siebie notatkach służbowych z dnia 30 czerwca i 16 lipca 2009 r. przedstawił przytoczony, ustalony wyżej w sprawie stan faktyczny. Nie pamiętał, czy M. B. złożył podpis na protokole użycia testera narkotykowego, ważenia wagi i na kopercie, w którą zapakowano zabezpieczoną substancję. Nie ustosunkował się również w zakresie wstępnego ważenia jak również badania zabezpieczonej substancji przez funkcjonariuszy Sekcji d/w z PN KMP we W. na miejscu w siedzibie wydziału.

Ustosunkowując się do zarzutów pełnomocnika obwinionego należy stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż nie znajdują odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zarzut pełnomocnika obwinionego o tym, że obwiniony sierż. szt. P. D. nie został zaznajomiony z przedmiotową decyzją tj. Decyzją nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] w sprawie (...) jest chybiony. Z przesłanej z Komendy Powiatowej Policji w S. (k. nr 71) ,,Karty zapoznania z treścią aktu prawnego" jednoznacznie wynika, że w dniu 20 stycznia 2007 r. sierż. szt. P. D. będąc funkcjonariuszem Ogniwa Patrolowo – Interwencyjnego Komendy Powiatowej Policji w S. został z nią zapoznany. Zapoznanie z treścią wymienionej decyzji powoduje obowiązek policjanta przestrzegania jej postanowień, bez względu na miejsce pełnionej służby.

Z tych względów argumentacja przytoczona przez pełnomocnika obwinionego w uzasadnieniu odwołania jest nietrafna. Z wyżej opisanych względów organ I instancji nie miał obowiązku zawieszenia przedmiotowego postępowania do czasu zakończenia postępowania przygotowawczego przez Prokuraturę Okręgową we W., co podnosi pełnomocnik.

Zgodnie z art. 132 ust. 4 ustawy o Policji czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego, lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Oznacza to, że postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem samodzielnym i niezależnym od postępowania karnego, funkcjonariusz Policji podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Reguły rządzące postępowaniem karnym nie mogą mieć bezpośredniego zastosowania w sprawach dyscyplinarnych, w tym zasada domniemania niewinności (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2006 r. II SA/Wa 1755/05). Dlatego też należy stwierdzić, że zakres postępowania przygotowawczego dotyczy poświadczenia nieprawny (antydatowania) podpisów na karcie zaznajomienia przedmiotowej decyzji. Natomiast zakres prowadzonego postępowania dyscyplinarnego dotyczy wykonania w sposób nieprawidłowy określonych czynności służbowych związanych z ujawnieniem narkotyków przez sierż. szt. P. D.

Również kolejny zarzut pełnomocnika obwinionego dotyczący tego, że na obwinionym nie ciążył obowiązek dopilnowania prawidłowości sporządzonej dokumentacji wobec podejrzewanego M. B., gdyż w tym czasie wykonywał w innym pomieszczeniu czynności służbowe z innym podejrzewanym – Ł. M., zdaniem wyższego przełożonego dyscyplinarnego nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ II instancji w pełni podziela argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przez organ I instancji, że zgodnie z przytoczoną Decyzją nr [...] z dnia [...] w sprawie (...), (Rozdział ,,Tryb postępowania z narkotykami w jednostkach"), po ujawnieniu i dostarczeniu do jednostki narkotyku policjant, który go zabezpieczył sporządza stosowną dokumentację oraz ma obowiązek uczestniczenia w następujących czynnościach: użycia testera, ważenia dowodu, oględzinach dowodu, zapakowania i opisania, podpisania wszystkich dokumentów przez uczestników czynności (we wszystkich czynnościach winna uczestniczyć osoba u której ujawniono narkotyk, o ile jej zdolność psychofizyczna na to pozwala). W rozdziale tym wymieniony jest enumeratywnie obligatoryjny katalog czynności, które należy wykonać i przeprowadzić w określonych sytuacjach.

Niewątpliwym jest to, że obwiniony i mł. asp. M. B. w ramach wykonywanych przez siebie czynności służbowych dokonali zatrzymania m.in. M. B., podejrzewanego o posiadanie środków odurzających oraz wprowadzanie ich do obrotu. Dlatego też zgodnie z cyt. decyzją na nich spoczywał obowiązek przeprowadzenia czynności opisanych w rozdziale ,,Tryb postępowania z narkotykami w jednostkach". Udział w tych czynnościach technika kryminalistyki i funkcjonariuszy Sekcji Wywiadowczo Interwencyjnej KMP we W. miał wyłącznie charakter pomocniczy. Dlatego też w przytoczonych wyżej okolicznościach brak jest możliwości przypisania winy mł. asp. A. Ł. w jakimkolwiek zakresie.

Nawet gdyby przyjąć, że obwiniony wykonywał czynności służbowe z Ł. M., które ,,nakładały się" w tym czasie z czynnościami wykonywanymi z M. B., w żaden sposób nie zwalniało to obwinionego z należytego i prawidłowego wykonania tych czynności służbowych z M. B..

Również kolejny zarzut pełnomocnika obwinionego dotyczący braku skutecznego doręczenia Postanowienia rzecznika dyscyplinarnego z dnia 14 grudnia 2009 r. o odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych oraz nie powiadomienia skutecznego o terminie zapoznania z aktami postępowania dyscyplinarnego jest nietrafny. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotowe Postanowienie zostało skutecznie wysłane faksem na adres kancelarii adwokackiej pełnomocnika obwinionego w dniu 18 grudnia 2009 r. (k. nr 243-244). Wraz z tym Postanowieniem, w taki sam sposób zostało również skutecznie wysłane Postanowienia rzecznika dyscyplinarnego z dnia 15 grudnia 2009 r. o zakończeniu czynności dowodowych.

Ustosunkowując się do braku skutecznego powiadomienia pełnomocnika o terminie zaznajomienia się z aktami postępowania dyscyplinarnego należy zauważyć, że sytuacja przedstawia się analogicznie jak w sposób opisany wyżej. Pismem z dnia 3 grudnia 2009 r. (k. nr 218) rzecznik dyscyplinarny Komendanta Miejskiego Policji we W. poinformował obwinionego sierż. szt. P. D. o terminie zaznajomienia się z aktami postępowania dyscyplinarnego. Do wiadomości pismo to zostało skutecznie wysłane na nr faksu kancelarii adwokackiej pełnomocnika. W dniu 8 grudnia 2009 r. obwiniony zapoznał się z aktami postępowania dyscyplinarnego na terenie Prokuratury Okręgowej we W.

Na marginesie należy zauważyć tylko, że ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że prowadzący postępowanie dyscyplinarne – rzecznik dyscyplinarny w opisany wyżej sposób informował pełnomocnika obwinionego np. o planowanych czynnościach dowodowych z udziałem obwinionego (k. nr 62). Czynności te zostały skutecznie przeprowadzone w udziałem pełnomocnika. W takim przypadku rzecznik dyscyplinarny ze strony pełnomocnika nie był narażony na zarzut braku skutecznego poinformowania o terminie przeprowadzonej czynności.

Dlatego też z opisanych wyżej powodów organ II instancji uważa, że rzecznik dyscyplinarny Komendanta Miejskiego Policji we W. dochował należytej staranności i w sposób skuteczny poinformował pełnomocnika obwinionego o planowanych czynnościach związanych z zaznajomieniem.

Zgodnie z art. 135i ust. 2 ustawy o Policji obrońca może zapoznać się z aktami postępowania dyscyplinarnego, o których mowa w ust. 1, nie później niż do dnia zapoznania obwinionego z tymi aktami.

Dlatego też z oczywistych przyczyn Postanowienie Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia[...] o odmowie uwzględnienia zażalenia na postanowienie rzecznika dyscyplinarnego o odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych należy uznać, że zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ II instancji podziela argumentację przytoczoną w uzasadnieniu postanowienia, że zażalenie zostało złożone po terminie przewidzianym dla danej czynności.

Organ II instancji rozpatrując przedmiotową sprawę stwierdził na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności zeznań mł. asp. A. Ł., notatek służbowych sporządzonych przez obwinionego jak również mł. asp. M. B., zebranej w sprawie dokumentacji służbowej dotyczącej zaistniałego zdarzenia, że wina st. sierż. P. D. w zakresie stawianego mu zarzutu została mu w sposób dostateczny i nie budzący wątpliwości udowodniona. Jednocześnie podziela argumentację Komendanta Miejskiego Policji we W., że obwiniony posiadając stosowne przeszkolenie oraz kilkuletnie doświadczenie zawodowego, w tym dwuletnie w pionie zwalczania przestępczości narkotykowej, winien wykonywać obowiązki służbowe zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, z należytą starannością i rzetelnością. Wymierzona obwinionemu kara nagany, najniższa w katalogu kar dyscyplinarnych jest adekwatna do okoliczności przewinienia i uwzględnia dyrektywy jej nakładania.

Na powyższe orzeczenie, jak i na orzeczenie je poprzedzające P. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania: tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z § 45 rozporządzenia MSWiA z dnia 19.12.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, bowiem przytoczone okoliczności wskazują na to, że w części przypisanej skarżącemu czynu, organy nie dokonały wnikliwej i obiektywnej oceny zebranego materiału dowodowego, co ma istotny wpływ na wynik sprawy,

- § 32 ust. 2 rozporządzenia, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu przez organ II instancji postępowania uzupełniającego w zakresie analizy akt sprawy dotyczących protokołów zatrzymania, przeszukania, użycia testera narkotykowego i wagi wobec zatrzymanego Ł M., co do którego czynności wykonywane były równolegle do czynności związanych ze zdarzeniem, którego dotyczy zarzut w niniejszej sprawie,

2. naruszenie prawa materialnego: tj.

- art. 135g ustawy o Policji, zgodnie z którym organy zobowiązane są badać i uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść jak i na niekorzyść obwinionego,

- art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w związku z rozdziałem Załącznika nr 1 ,,Tryb postępowania z narkotykami w jednostce" do Decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] w sprawie funkcjonowania Wojewódzkiego Magazynu Depozytów Narkotykowych KMP we W. i określenia procedur postępowania policjantów w przypadkach zabezpieczenia dowodów rzeczowych w prowadzonych postępowaniach w sprawach narkotykowych oraz zasad związanych z ich przechowywaniem, przekazywaniem do badań oraz likwidacją, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżący był zobowiązany, w okolicznościach niniejszej sprawy, do pilnowania, aby zatrzymany M. B., podpisał sporządzoną dokumentację w postaci protokołu użycia testera narkotykowego i protokołu użycia wagi oraz złożenia podpisu na kopercie, w którą zapakowano zabezpieczoną substancję.

Skarżący podniósł także to, że wbrew twierdzeniom organów, nie brał bezpośrednio udziału w czynnościach związanych z ważeniem oraz testowaniem substancji znalezionej przy zatrzymanym M. B., albowiem w tym samym czasie przebywał w pokoju 2A, gdzie sporządzał dokumentację związaną z czynnościami podjętymi wobec podejrzanego Ł. M.. Według niego, czynności wobec M. B. wykonywane były przez innego policjanta tj. A. Ł. i to w pokoju nr 1, tym samym skarżący nie może odpowiadać za naruszenie procedury przez innego funkcjonariusza. Organy prowadzące postępowanie dyscyplinarne w żaden sposób nie przeprowadziły dowodu, celem sprawdzenia tej okoliczności. Stwierdził, że w czynnościach tych uczestniczył drugi policjant biorący udział w zabezpieczeniu narkotyku, mł. asp. M. B. Zgodnie z decyzją nr [...], wystarczy, gdy w czynnościach tych bierze udział przynajmniej jeden z policjantów uczestniczących w czynnościach.

Wskazał także na to, że nie został wymieniony w protokole jako uczestnik w/w czynności. Zarzucił, że organ II instancji nie wyjaśnił, skąd wywiódł, że przy tych czynnościach był obecny skarżący. Sytuacja taka według skarżącego powoduje naruszenie zasady równiej mocy środków dowodowych.

Ponadto w ocenie skarżącego, nakładanie się wykonywanych czynności ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie. Zarzucił też, że organ II instancji, który wydał zaskarżoną decyzję nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, choć ma taki obowiązek. W sytuacji, gdy w oparciu o zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) organ odmawia dowodom wiarygodności, zobowiązany jest to uczynić po ich wszechstronnym rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny.

W konkluzji skarżący stwierdza, iż organy w toku niniejszego postępowania pozostawiły poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez skarżącego i naruszyły szereg przepisów prawa, co stanowi podstawę do uchylenia tak wydanego orzeczenia.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne nie naruszyło przepisów prawa materialnego i procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

W postępowaniu dyscyplinarnym skarżący P. D. był obwiniony o naruszenie obowiązków służbowych wynikających z przyjętych procedur określających zasady postępowania w związku z zabezpieczeniem dowodów rzeczowych w prowadzonych postępowaniach w sprawach narkotykowych oraz zasad związanych z ich przechowywaniem, przekazywaniem do badań i likwidacji.

Za naruszenie obowiązków służbowych funkcjonariusz Policji podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej. Według art. 132 powołanej ustawy o Policji ,,Policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej (ust. 1). Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (ust. 2)". Art. 132 ust. 3 powołanej ustawy o Policji wylicza przykładowo, stanowiąc, że naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności: 1) odmowa wykonania lub niewykonania rozkazu lub polecenia przełożonego, 2) zaniechanie czynności służbowych albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy, 3) niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenia uprawnień określonych w przepisach prawa.

Zgodnie z art. 134 ustawy o Policji, karami dyscyplinarnymi są: 1) nagana, 2) zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania, 3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, 4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, 5) obniżeni stopnia, 6) wydalenie ze służby.

Stosownie zaś do treści art. 134h ustawy, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Na zaostrzenie wymiaru kary wpływają okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego wskazane w art. 134h ust. 2 ustawy.

Przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant:

1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi;

2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć (art. 132 a).

Przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego (art. 135g ust. 1 ustawy).

Przedstawiona gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił jednak, jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich. Pozostawił to do uznania właściwego organu.

Kontrola uznaniowości w tym zakresie sprowadza się w istocie do oceny, czy organ badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy oraz czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby. Innymi słowy, organ służbowy podejmując decyzję o doborze jednej ze wskazanych przez ustawę kar dyscyplinarnych powinien wziąć pod uwagę takie okoliczności, jak rodzaj naruszonych obowiązków (obowiązki służbowe sensu stricto, reguły postępowania wyznaczone pojęciem godności i powagi służby, reguły wykonywania zawodu określone normami zawodowej sztuki, etyki i deontologii), stopień tzn. intensywność ich naruszenia, stopień zagrożenia dla interesu służby spowodowany naruszeniem obowiązków służbowych, dotychczasowy przebieg służby (stosunek do obowiązków), jak również element subiektywny, jakim jest stopień winy funkcjonariusza (wina umyślna w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym, wina nieumyślna w postaci nieostrożności – lekkomyślności). Wymiar kary powinien uwzględniać dyrektywy jej nakładania oraz okoliczności przemawiające tak na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego.

W zaskarżonym orzeczeniu organ dyscyplinarny dokonał prawidłowego zastosowania art. 132 i in. ustawy o Policji. Organ ten uwzględnił wskazane dyrektywy postępowania dyscyplinarnego, nie uchybił także przy ferowaniu rozstrzygnięcia przepisom prawa materialnego i procesowego. Wbrew zarzutom skargi organ policyjny dokonał wnikliwej i wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego, a wymierzona kara nagany uwzględnia dyrektywy jej wymiaru ujęte w art. 134 ,,h" ustawy.

Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, skarżący, jako funkcjonariusz Wydziału do Walki z Przestępczością Narkotykową Komendy Miejskiej Policji we W., wbrew obowiązkowi wynikającemu z rozdziału ,,Tryb postępowania z narkotykami w jednostce" decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. w sprawie funkcjonowania Wojewódzkiego Magazynu Depozytów Narkotykowych KMP Policji we W. i określenia procedur postępowania policjantów w przypadkach zabezpieczenia dowodów rzeczowych w prowadzonych postępowaniach w sprawach narkotykowych oraz zasad związanych z ich przechowywaniem, przekazywaniem do badań i likwidacji, naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że nie dopilnował, by zatrzymany M. B. podpisał na tę okoliczność stosowną dokumentację (protokół użycia testera narkotykowego, protokół użycia wagi, złożenie podpisu na kopercie, w którą zapakowano zabezpieczoną substancję).

Skarżący, kwestionując powołany wyżej zarzut wskazał następujące argumenty. Po pierwsze, nie mógł brać udziału w czynnościach związanych z ważeniem i testowaniem zabezpieczonych substancji, gdyż w tym samym czasie przebywał w innym pomieszczeniu, gdzie sporządzał dokumentację związaną z czynnościami podejmowanymi wobec innego podejrzanego, a tego rodzaju praktyka była powszechnie stosowana w Wydziale za wiedzą i akceptacją przełożonych. Po drugie, w czynnościach tych podczas jego nieobecności uczestniczył drugi policjant biorący udział w zabezpieczeniu narkotyku mł. asp. M. B. W treści decyzji nr 20/07 w rozdziale: ,,Tryb postępowania z narkotykami w jednostce" użyto sformułowanego w liczbie pojedynczej zwrotu: ,,po ujawnieniu i dostarczeniu do jednostki narkotyku, policjant, który go zabezpieczył sporządza stosowną dokumentację oraz ma obowiązek uczestniczenia..." w podanych czynnościach. W konsekwencji, zdaniem skarżącego sformułowanemu tak wymogowi stanie się zadość, gdy w czynnościach bierze udział przynajmniej jeden z policjantów uczestniczących w zabezpieczeniu narkotyku.

Ustosunkowując się do pierwszego argumentu należy stwierdzić, że wykonywanie poleceń (rozkazów) należy do podstawowych powinności służbowych funkcjonariusza policji. (art. 132 ust. 3 pkt 1). Polecenia mogą mieć charakter sformalizowany w postaci np. określonych procedur ujętych w formie zarządzenia, nakazującego funkcjonariuszowi sposób postępowania w zakresie pewnych spraw. Postępowanie funkcjonariusza niezgodne z tymi procedurami, z powołaniem się na odmienną praktykę, stanowi naruszenie jego obowiązków, mogące uzasadniać odpowiedzialność służbową (dyscyplinarną). Zakres obowiązków policjanta określają przepisy ustawy o Policji oraz – jeżeli chodzi o ich konkretny kształt – również praktyka i zwyczaj, jednakże powołanie się na ukształtowaną praktykę lub zwyczaj nie może być kontratypem uchylającym skutki naruszenia sformalizowanego obowiązku, a więc wyłączającym odpowiedzialność.

Wbrew zarzutom podnoszonym w postępowaniu odwoławczym, z akt bezspornie wynika, że skarżący został zapoznany z treścią decyzji nr [...] w dniu 20 stycznia 2007 r., co potwierdził stosownym podpisem.

Ustosunkowując się do drugiego argumentu skargi należy stwierdzić, że Sąd nie podziela wykładni skarżącego, że użycie w treści decyzji nr [...] zwrotu ,,policjant" w liczbie pojedynczej wskazuje, iż wystarczy, by przynajmniej jeden z kilku policjantów biorących udział w zabezpieczeniu narkotyków uczestniczył w czynnościach wskazanych w rozdziale: ,,Tryb postępowania z narkotykami w jednostce". Opierając się posiłkowo na treści rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie ,,Zasad techniki prawodawczej" oraz treści komentarzy do stosownych przepisów powołanego aktu prawnego należy stwierdzić, że w przedmiotowym zarządzeniu (decyzji) zastosowano standardową technikę regulacyjną zawężającą krąg jego adresatów poprzez użycie odpowiedniego określenia rodzajowego. Zawężenie takie może nastąpić poprzez dodanie do wyrazu ,,kto" odpowiedniego określenia (np. ,,kto uczestniczył w zabezpieczeniu narkotyków") lub w inny sposób (np. ,,policjant, który uczestniczył w zabezpieczeniu narkotyków."), w zależności od tego, które wyrażenie jest dogodniejsze stylistycznie. W przedmiotowej sprawie wybrano drugi sposób, jednakże z obu z nich wynika dla każdego policjanta, który spełnił warunki określone w hipotezie przedmiotowej regulacji (brał udział w zabezpieczaniu narkotyku), obowiązek wskazany w dyspozycji (uczestniczenie w sporządzeniu stosownej dokumentacji oraz uczestniczenie we wskazanych czynnościach).

Jako bezzasadny należy uznać zarzut skargi, że w toku prowadzonego postępowania naruszono przepisy procesowe poprzez nieuwzględnienie złożonych wniosków dowodowych. Z akt sprawy wynika, że postanowienie rzecznika dyscyplinarnego z dnia 14 grudnia 2009 r. o odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych zastało wysłane faksem na adres kancelarii adwokackiej pełnomocnika obwinionego w dniu 18 grudnia 2009 r. (k. 243-244). W podobny sposób wysłano również postanowienie rzecznika dyscyplinarnego z dnia 15 grudnia 2009 r. o zakończeniu czynności dowodowych, oraz informacją o terminie zaznajomienia się obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego.

W sprawie domyślnie kwestionuje się kwestia prawidłowość składania oświadczenia za pomocą faksu.

Analiza orzecznictwa sądowego wskazuje na stałą liberalizację wymagań w tej sprawie. W wyroku SN z dnia 24 sierpnia 2009 r. (I PK 58/09, Lex nr 551058) przyjęto między innymi, że o złożeniu podmiotowi oświadczenia za pomocą faksu można mówić, gdy dysponuje on takim urządzeniem (używa go osobiście lub w pracy) i odebrał przekaz na zindywidualizowany numer.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że rzecznik dyscyplinarny skutecznie informował pełnomocnika obwinionego o różnych czynnościach procesowych za pomocą faksu i ten sposób postępowania nie był przezeń kwestionowany. Należy zresztą zauważyć, że pełnomocnik obwinionego nie stwierdził, że nie odebrał korespondencji procesowej na zindywidualizowany numer faksu używanego w pracy, lecz kwestionował skuteczność prawną tego sposobu składania pism procesowych. W świetle przytoczonego wyroku SN z dnia 24 sierpnia 2009 r. należy przyjąć, że w konkretnej sytuacji nastąpiło skuteczne doręczenie pism procesowych pełnomocnikowi skarżącego, który mógł skutecznie kwestionować ich treść w przyjętym trybie procesowym.

Na wynik rozstrzygnięcia nie mógł wpłynąć zgłoszony przez skarżącego do protokołu rozprawy zarzut, że spośród wszystkich osób uczestniczących w zdarzeniu tylko jego ukarano karą dyscyplinarną. Decyzja o podjęciu postępowania dyscyplinarnego wobec konkretnej osoby oraz o rodzaju zastosowanego środka dyscyplinarnego należy do właściwego przełożonego dyscyplinarnego. Żaden przepis nie upoważnia Sądu do zobowiązania przełożonego dyscyplinarnego do podjęcia takiego postępowania również wobec innych osób, jak i do wyrażania stanowiska co do zasadności lub nie zasadności dokonanego przez przełożonego wyboru.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.