Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 72/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 12 lit. a), art. 2 par. 1 pkt 5, art. 4, art. 6, art. 19 par. 1, art. 26 par. 1 i par. 3, art. 29 par. 1, art. 33 pkt 2, pkt 6 i pkt 8, art. 34 par. 1 i par. 4
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 2 pkt 7 i pkt 8, art. 27, art. 188 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 90 poz 557
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy.
article: art. 45 par. 6
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka, sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 14 marca 2013r. sprawy ze skargi L. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia L.P., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne:

Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku L.P. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]", nr "[...]", obejmującego należność pieniężną z tytułu orzeczonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia "[...]", sygn. akt "[...]", przepadku na rzecz Skarbu Państwa korzyści majątkowej osiągniętej z popełnionego przestępstwa w kwocie 115.600 zł. W toku postępowania egzekucyjnego zawiadomieniami z dnia 11 października 2012 r. dokonano zajęcia świadczenia rentowego oraz wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego. Zawiadomienia o zajęciu zostały doręczone stronie wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 16 października 2012 r..

Pismem z 19 października 2012 r. zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wskazując na brak wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 33 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. Nr 1015 ze zm.), dalej jako: "u.p.e.a."), niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (art. 33 pkt 6 u.p.e.a.) oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 8 u.p.e.a.). Przytaczając treść art. 6 u.p.e.a. podniósł, że nie uchylał się od wykonania ciążącego na nim obowiązku, w związku z czym nie było konieczności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Ponadto, w jego ocenie, nie było podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego również z tego względu, że w świetle art. 2 pkt 8, art. 27 oraz art. 188 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.), dalej jako: "k.k.w.", urząd skarbowy jest wyłącznie organem postępowania wykonawczego, niemającym uprawnień do wystawiania tytułów wykonawczych. Mając to na uwadze strona podniosła, że w przedmiotowej sprawie właściwym organem postępowania wykonawczego jest Urząd Skarbowy, a zatem nie jest możliwe prowadzenie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Odwołując się z kolei do art. 45 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), zobowiązany wskazał, że objęta przepadkiem korzyść majątkowa lub jej równowartość przechodzi na własność Skarbu Państwa z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Z powyższych względów, w jego ocenie, uprawomocnienie się orzeczenia o przepadku wiążę się ze zmianą podmiotu prawa własności do rzeczy lub praw będących przedmiotem przepadku. Wskazując natomiast na art. 188 § 1 i § 2 k.k.w., podniósł, że o ile w typowym administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym mamy do czynienia z majątkiem, który stanowi własność zobowiązanego i z którego prowadzi się egzekucję, o tyle przy egzekwowaniu środka karnego w postaci przepadku prowadzone postępowanie w istocie ogranicza się do przejęcia składników majątku sprawcy przestępstwa, bądź też do ich wcześniejszego ustalenia, jeśli są one nieznane, a następnie do ich likwidacji. W ocenie strony, organ egzekucyjny naruszył również art. 7, art. 8 oraz art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako: "K.p.a.", jak również art. 2, art. 7 oraz art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez złamanie zasady zaufania do państwa i prawa oraz dyskryminację osoby zobowiązanego.

Utrzymując w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia "[...]", którym zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej uznano za niezasadne, Dyrektor Izby Skarbowej odwołał się do treści art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a. Wskazał, że w niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego reprezentuje wierzyciela, którym jest Skarb Państwa, na rzecz którego zasądzono przepadek korzyści majątkowej osiągniętej z popełnionego przestępstwa. Zatem w sytuacji, tak jak w niniejszej sprawie, gdy wierzyciel dochodzonych należności jest jednocześnie organem egzekucyjnym, nie jest wymagane wydanie odrębnego postanowienia przez naczelnika urzędu skarbowego w zakresie zgłoszonych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Odnosząc się następnie do poszczególnych zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego, Dyrektor Izby Skarbowej ocenił, że prawidłowe było wszczęcie i prowadzenie przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]". W kwestii wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 33 pkt 2 u.p.e.a.) podniósł, iż podstawę dochodzenia obowiązku stanowi wyrok Sądu Rejonowego z dnia "[...]", sygn. akt "[...]", którym orzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa osiągniętej z popełnienia przestępstwa korzyści majątkowej w postaci pieniędzy w kwocie 115.600 zł. Powyższy wyrok uprawomocnił się z dniem 24 września 2009 r. Postanowieniem z dnia "[...]", sygn. akt "[...]","[...]", Sąd Rejonowy odmówił zawieszenia postępowania wykonawczego w części dotyczącej wykonania przepadku kwoty 115.600 zł. W ocenie organu, oznaczało to, że obowiązek w dniu wszczęcia egzekucji był wymagalny, przy czym organ nie stwierdził, by w toku postępowania egzekucyjnego wystąpiły okoliczności, które powodowałyby utratę przymiotu jego wymagalności.

Za niezasadny Dyrektor Izby Skarbowej uznał zarzut oparty na art. 33 pkt 6 u.p.e.a., dotyczący niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, która to okoliczność stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a. podlega badaniu z urzędu pod kątem ustalenia, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy stronie doręczono upomnienie. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie wszczęcie egzekucji nie wymagało uprzedniego doręczenia upomnienia, stosownie do § 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r. Nr 137, poz. 1541, ze zm.). Odwołał się również do art. 27 k.k.w., podnosząc, że egzekucję środka karnego przepadku oraz nawiązki na rzecz Skarbu Państwa prowadzi urząd skarbowy według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto powołał art. 2 § 1 pkt 5 i art. 4 u.p.e.a., stwierdzając, że w świetle tych unormowań dopuszczalna jest egzekucja administracyjna w odniesieniu do wykonania środka karnego w postaci przepadku na rzecz Skarbu Państwa. W ocenie organu, niewątpliwe było również, że skoro w świetle powyższych unormowań egzekucję tego środka karnego prowadzi urząd skarbowy, to właściwym organem egzekucyjnym jest naczelnik urzędu skarbowego. Organ II instancji podniósł, że co prawda art. 27 k.k.w. stanowi, iż organem postępowania wykonawczego jest urząd skarbowy, to jednak zgodnie z brzmieniem art. 2 pkt 7 k.k.w. organem wykonawczym jest administracyjny organ egzekucyjny, czyli naczelnik urzędu skarbowego. Skoro k.k.w. wskazuje, że w postępowaniu wykonawczym występuje zarówno urząd skarbowy, jak i administracyjny organ egzekucyjny, uzasadnione było przyjęcie, że wierzycielem jest urząd skarbowy ustalony według siedziby sądu I instancji, natomiast administracyjny organ egzekucyjny prowadzi egzekucję tego obowiązku. Tym samym w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec majątku zobowiązanego właściwym organem egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego.

Odwołując się natomiast do art. 26 § 1 i § 3 u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej przyznał, że kwestia obowiązku wystawienia tytułu wykonawczego w celu przymusowej realizacji prawomocnie orzeczonego przez sąd środka karnego w postaci przepadku korzyści majątkowej uzyskanej w wyniku przestępstwa wzbudziła wątpliwości zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych, które miały swoje źródło w braku jednoznacznej interpretacji przepisów k.k.w. oraz u.p.e.a.. Jak wyjaśnił organ, wskazane powyżej trudności interpretacyjne skutkowały m.in. trzykrotnym wystawieniem tytułów wykonawczych wobec zobowiązanego i następnie umorzeniem wszczętych postępowań egzekucyjnych. Na powyższe wątpliwości organ wskazał uwagę m.in. w postanowieniu z dnia "[...]", stanowiącym zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi strony na działanie organu egzekucyjnego. Organ zaznaczył jednak, że w niniejszej sprawie Minister Finansów postanowieniem z dnia "[...]" uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" i uznał skargę strony na czynności egzekucyjne dokonane bez uprzedniego wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu tego postanowienia Minister Finansów wyraźnie wskazał na obowiązek wystawienia w przedmiotowej sprawie administracyjnego tytułu wykonawczego.

Organ odwoławczy nie uwzględnił argumentacji strony w kwestii zarzutu opartego na art. 33 pkt 8 u.p.e.a., dotyczącego zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Wskazał, że wobec zobowiązanego nie zastosowano najbardziej uciążliwych środków egzekucyjnych, za które uznaje się egzekucję z ruchomości oraz z nieruchomości. Ponadto podkreślił, że podnosząc zarzut zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, zobowiązany nie podał jednocześnie innego składnika majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby skutecznie dochodzić należności.

W kwestii argumentacji strony dotyczącej nieprawidłowego wskazania podstawy prawnej należności w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że niniejsze postępowanie nie dotyczy badania prawidłowości tego postanowienia, lecz postanowienia organu egzekucyjnego z dnia "[...]" w przedmiocie uznania zarzutów za niezasadne. Podkreślił, że wskazane przez stronę rozstrzygnięcie było przedmiotem kontroli instancyjnej, w wyniku której zostało uchylone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]". Organ wskazał również, że postanowieniem z dnia "[...]" Minister Finansów wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]". Jednocześnie ocenił, iż wskazana przez organ w postanowieniu z dnia "[...]" podstawa prawna obowiązku była prawidłowa. Słusznie podano bowiem, iż podstawą wystawienia tytułu wykonawczego był wyrok Sądu Rejonowego z dnia "[...]" sygn. akt "[...]", a także, iż rozstrzygnięcie to, w części dotyczącej przepadku korzyści majątkowej, zostało utrzymane w mocy przez Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia "[...]", sygn. akt "[...]". W ocenie organu, przywołanie wyroku sądu II instancji było niezbędne w celu ustalenia daty uprawomocnienia się wyroku sądu I instancji. Nie oznaczało to jednak, iż błędnie przyjęto, że podstawą prawną wystawienia tytułu wykonawczego był wyrok Sądu Okręgowego.

Końcowo organ odwoławczy odmówił uwzględnienia zarzutów dotyczących naruszenia przepisów K.p.a. oraz zasad wyrażonych w Konstytucji RP. Nie znalazł ponadto podstaw do wstrzymania prowadzonego postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia złożonego zażalenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona, wnosząc o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w całości, wskazała na naruszenie art. 7 § 2, art. 26 § 1, art. 29 § 1 i 2, art. 32, art. 67 § 2 pkt 4, art. 79 § 4 pkt 1 i art. 80 § 3 u.p.e.a., art. 7, art. 8 i art. 11 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., a ponadto art. 2 pkt 8, art. 27 i art. 188 § 1 k.k.w..

W uzasadnieniu skarżący ponowił argumentację zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego. Podniósł, że w sprawie zostały wystawione kolejno trzy tytuły wykonawcze: z dnia "[...]" o nr "[...]", z dnia "[...]" o nr "[...]" oraz z dnia "[...]" o nr "[...]", dotyczące tożsamej należności. Następnie odwołał się do art. 27 k.k.w. wskazując, iż w postępowaniu zmierzającym do wykonania orzeczenia sądowego o przepadku nie mogą mieć zastosowania wszystkie instytucje uregulowane w przepisach u.p.e.a., bowiem w tego typu sprawach przepisy wymienionej ustawy powinno stosować się odpowiednio, a rolę nadrzędną pełnią przepisy k.k.w.. Strona ponownie wskazała, że właściwym organem wykonawczym w sprawie powinien być Urząd Skarbowy. Powołując treść art. 188 § 1 i § 2 k.k.w., podniosła z kolei, że urząd skarbowy wykonując środek kamy przepadku, jedynie przejmuje w posiadanie składniki mienia, jednak mienie to wymienione musi być w wyroku sądu. W związku z tym stwierdziła, że o ile w typowym administracyjnym postępowaniu egzekucję prowadzi się z majątku zobowiązanego, to w przedmiotowym postępowaniu organ egzekucyjny winien w swoich czynnościach ograniczyć się jedynie do przejęcia składników majątku, pochodzącego z przestępstwa, jeżeli majątek taki w ogóle istnieje. Wskazując natomiast na treść art. 2 pkt 8 k.k.w., strona podniosła, że urząd skarbowy jest wyłącznie organem postępowania wykonawczego i jest związany wyrokiem sądu. Wystarczającą podstawą do prowadzenia postępowania egzekucyjnego stanowić zatem powinien sam wyrok sądu, bez potrzeby wystawienia tytułu wykonawczego.

Skarżący, wywodząc, że nie uchylał się od wykonania obowiązku, ani nie podejmował działań zmierzających do udaremnienia egzekucji, ponowił argumentację, iż nie było przesłanek do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, które wiąże się z dodatkowymi dla niego kosztami. Odwołał się również do zasady stosowania najmniej dotkliwego środka egzekucyjnego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 858/10, Lex nr 676289). Wskazał, że organ egzekucyjny w myśl art. 36 u.p.e.a. powinien był ustalić dane niezbędne do prowadzenia egzekucji. W wykonaniu tego obowiązku organ egzekucyjny ma prawo żądać od uczestników postępowania złożenia wyjaśnień oraz zasięgania od organów administracji publicznej i innych instytucji niezbędnych informacji. Możliwość ta została jednak uzależniona od uznania, czy będzie to niezbędne do prowadzenia egzekucji. W ocenie strony, działanie organów I i II instancji w niniejszej sprawie naruszyło konstytucyjne zasady: zaufania do państwa i prawa przezeń tworzonego oraz demokratycznego państwa prawa, urzeczywistniającego zgodnie z art. 2 Konstytucji RP zasady sprawiedliwości społecznej. Skarżący odwołał się ponadto do art. 7 Konstytucji RP, który stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Dodał również, że wystawienie tytułu wykonawczego w okolicznościach, w których brak było podstaw do jego wystawienia, wskazuje na dyskryminację jego osoby. Jego zdaniem, wymienione powyżej naruszenia uzasadniały umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego aktu organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. z punktu widzenia zgodności aktu z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a, wynika zaś, że zaskarżone postanowienie ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Artykuł 134 § 1 tej ustawy stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że rozstrzygając w sprawie Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo zastosował prawo procesowe i materialne.

W świetle przesłanych do kontroli sądu akt administracyjnych, jak również treści wniesionej skargi, zasadnicza kwestia sporna dotyczy oceny zasadności stanowiska organów egzekucyjnych w zakresie zgłoszonych przez skarżącego zarzutów w prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr "[...]" z dnia "[...]", postępowaniu egzekucyjnym. Tytułem tym objęto należność pieniężną w kwocie 115.600,00 zł, z tytułu przepadku na rzecz Skarbu Państwa korzyści majątkowej osiągniętej z popełnionego przestępstwa, za które L.P. skazany został prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia "[...]".

Jak wskazano wyżej, badając zasadność tych zarzutów organ nie stwierdził podstaw do ich uwzględnienia uznając, że:

- obowiązek w dniu wszczęcia egzekucji był wymagalny,

- w przedmiotowej sprawie istniał obowiązek wystawienia administracyjnego tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec majątku zobowiązanego, zaś właściwym organem egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego oraz że

- zastosowane środki egzekucyjne nie były zbyt uciążliwe.

W ocenie Sądu stanowisko to, jak i powołana w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia argumentacja są prawidłowe.

W kwestii zarzutu braku wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, słusznie Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę, że podstawę dochodzenia obowiązku stanowi prawomocny wyrok Sądu Rejonowego z dnia "[...]", sygn. akt "[...]", orzekający m.in. o przepadku na rzecz Skarbu Państwa korzyści majątkowej w postaci środków pieniężnych w kwocie 115.600 zł, osiągniętej przez L.P. z popełnienia przestępstwa. Z materiałów sprawy nie wynika zaś, aby w toku postępowania egzekucyjnego doszło do wyeliminowania tego orzeczenia z obrotu prawnego, bądź wystąpiły inne okoliczności powodujące utratę przymiotu jego wymagalności.

Prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej nie uznał zarzutów dotyczących niedopuszczalności egzekucji, wobec wadliwego zdaniem strony określenia właściwości organu upoważnionego do prowadzenia postępowania egzekucyjnego z majątku zobowiązanego. Określając dopuszczalność egzekucji administracyjnej w odniesieniu do wykonania środka karnego przepadku na rzecz Skarbu Państwa, art. 27 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny wykonawczy stanowi, że egzekucję środka karnego przepadku oraz nawiązki na rzecz Skarbu Państwa prowadzi urząd skarbowy według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na właściwość urzędu skarbowego jako organu postępowania wykonawczego wskazano też w treści art. 2 pkt 8 kkw. Zgodnie z art. 2 pkt 7 wymienionej ustawy, organem postępowania wykonawczego jest również administracyjny organ egzekucyjny. Regulując właściwość rzeczową organów w egzekucji administracyjnej, w art. 19 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazano, że organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, jest naczelnik urzędu skarbowego. Zauważyć należy, że organ ten jest właściwym do stosowania wymienionych środków począwszy od 1 stycznia 1999 r., w związku z ustawą z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126).. Na mocy tej ustawy z dniem 1 stycznia 1999 r. zmieniono m.in. art. 19 u.p.e.a., określając, że organem egzekucyjnym w miejsce dotychczasowego "urzędu skarbowego" został "naczelnik urzędu skarbowego". Wskazanie w art. 27 k.k.w. na urząd skarbowy jako organ prowadzący według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucję środka karnego przepadku na rzecz Skarbu Państwa, w aktualnym stanie prawnym oznacza więc, że właściwym organem egzekucyjnym jest działający na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, naczelnik urzędu skarbowego. Jeżeli przekazany inną ustawą obowiązek podlega egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie u.p.e.a., która obecnie jako organ właściwy do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych określa naczelnika urzędu skarbowego, to nie ma żadnego racjonalnego powodu, aby wywodzić, że organem właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest wskazany w tej innej ustawie, urząd skarbowy.

W obowiązującym od 1 stycznia 1999 r. stanie prawnym, egzekucję obowiązku z tytułu orzeczonego przepadku korzyści majątkowej uzyskanej z przestępstwa, prowadzi zatem ustalony według siedziby sądu pierwszej instancji naczelnik urzędu skarbowego, jako administracyjny organ egzekucyjny, a nie jak podnosi strona skarżąca – Urząd Skarbowy.

W ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie wywody skargi, że organ egzekucyjny winien w swoich czynnościach ograniczyć się jedynie do przejęcia składników majątku pochodzącego z przestępstwa. Podstawę do prowadzenia postępowania egzekucyjnego stanowi bowiem, zdaniem strony, jedynie wyrok sądu i nie ma potrzeby wystawienia tytułu wykonawczego.

Nie podzielając powyższego stanowiska wskazać należy, iż stosownie do treści art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Z kolei § 3 tego artykułu stanowi, że obowiązek wystawienia tytułu wykonawczego spoczywa również na wierzycielu, którego należność pieniężna wynika z orzeczenia sądu zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, z tym że w tym przypadku nie wymaga się opatrzenia tytułu wykonawczego pieczęcią urzędową.

Wobec prawomocnego orzeczenia Sądu karnego w przedmiocie przepadku na rzecz Skarbu Państwa korzyści majątkowej osiągniętej z popełnionego przestępstwa, wniosek reprezentującego Skarb Państwa wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego o wszczęcie z majątku zobowiązanego, egzekucji należności na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego - był zatem w pełni uzasadniony.

Na uwzględnienie nie zasługuje też zarzut skargi odnośnie zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zauważyć należy, iż w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym skarżący nie wskazał środków egzekucyjnych, będących dla niego mniej uciążliwymi, z których mogłaby być skutecznie prowadzona egzekucja. Spośród środków egzekucyjnych stosowanych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., środki które organy stosowały w niniejszej sprawie w postaci egzekucji ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej oraz egzekucji z rachunków bankowych, nie są zaś zaliczane do kategorii najbardziej uciążliwych. Jak trafnie podnosi sie w doktrynie prawniczej, (p. Cisowska-Sakrajda E., Komentarz do art. 1(a) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji LEX 2010) kolejność, w jakiej ustawa wylicza środki egzekucji, ma znaczenie w przypadku egzekucji należności pieniężnych, są one bowiem uszeregowane od najłagodniejszego do najbardziej dolegliwego (art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.). Tym samym powinny być stosowane w takiej kolejności - zgodnie z zasadą stosowania najłagodniejszego środka prowadzącego bezpośrednio do wykonania obowiązku .

Słusznie zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, iż w świetle zawartego w art. 1 a pkt 12 lit. a katalogu środków egzekucyjnych, zastosowane w sprawie środki (wskazane w poz. 3 i 4 tego katalogu) nie są najbardziej uciążliwe. Do tych należą bowiem wymienione w końcowych jego pozycjach (12 i 13), egzekucja z ruchomości, bądź nieruchomości. Sama zaś konieczność spełnienia celu postępowania egzekucyjnego jakim jest dążenie do przymusowego wykonania obowiązku, nie stanowi o stosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Bez wpływu na wynik niniejszej sprawy i prawidłowość rozstrzygnięcia przedmiocie zarzutów egzekucyjnych w postępowaniu wszczętym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]", nr "[...]", pozostaje podnoszony w skardze zarzut wystawienia łącznie trzech tytułów wykonawczych dotyczących egzekucji ww. obowiązku, z których jak wynika z akt, w obrocie prawnym pozostaje tylko ww. tytuł z "[...]", zaś postępowania egzekucyjne wszczęte na podstawie dwóch pozostałych tytułów wykonawczych zostało umorzone.

Reasumując podnieść należy, iż wydając zaskarżone postanowienie zasadnie organ uznał, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego z majątku skarżącego. W związku z kontrolą tego rozstrzygnięcia Sąd nie stwierdził, aby działania organów obu instancji naruszały powołane w skardze przepisy prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8 i art. 11 K.p.a., jak również przepisy konstytucyjne, w tym art. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej oraz art. 7 ustawy zasadniczej RP stanowiący, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Z akt wynika, że organy w sposób wyczerpujący organy rozpatrzyły wszystkie zarzuty egzekucyjne i dokonały ich prawidłowej oceny na gruncie obowiązujących przepisów. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w sposób dokładny i wyczerpujący przedstawia jego podstawy faktyczne i prawne, czyniąc zadość wymogom określonym w art. 107 § 3 w zw. z art. 126 Kpa i art. 18 u.p.e.a..

Z powyższych przyczyn, nie stwierdzając aby w związku z wydaniem zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia przez organ prawa materialnego lub procesowego, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a..