Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 316/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 2, 10, 11, 12, 20, 38
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Dnia 23 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Beata Sokołowska (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi G Ł na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] na podstawie art. 20 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na latach 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.) w zw. z § 2 -6, § 10 pkt. 1, § 11, § 12 ust. 1 i ust. 6 pkt. 3, § 18, § 20, § 26 i § 38 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.) Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał G płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości [...] zł z tytułu :

1. 1 – rolnictwo zrównoważone

1. Wariant 1.1 – zrównoważony sposób gospodarowania [...]

2. 8 – Ochrona gleb i wód

1. Wariant 8.3.1 – międzyplon ścierniskowy [...]

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał , że dla wariantu 1.1 – zrównoważony

sposób gospodarowania zadeklarowano powierzchnię 35,28 ha a uwzględniono w płatności powierzchnię 35,20 ha. W wyniku kontroli administracyjnej na działce rolnej [...]objętej realizacją wariantu 1.1 na podstawie wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 i poprzednich wniosków o przyznanie tej płatności 2011-2014 stwierdzono brak przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych w plonie głównym przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich. Powyższy wymóg wynika z załącznika nr 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Organ w oparciu o posiadane dokumenty ustalił, że na działce rolnej [...] (deklarowanej przez wnioskodawcę w 2011 i 2012 r. jako część działki rolnej [...]) uprawiano w 2011 kukurydzę, w 2012 żyto ozime (zboża ), w 2013 żyto ozime (zboża), w 2014 kukurydzę i w 2015 owies (zboża). Nieprawidłowość stwierdzono na powierzchni 4,97 ha działki rolnej [...]. Wobec tego zastosowano zmniejszenia obliczone na podstawie § 38 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. Ponieważ wystąpiła nieprawidłowość S 1 dla wariantu 1.1 (na pow. 4,97 ha działki rolnej [...] ) na płatność w ramach pakietu nałożona została sankcja 14,12 % [...]. W zakresie wariantu 8.3.1 Międzyplon ścierniskowy nie stwierdzono nieprawidłowości (uwzględniono powierzchnię 8,37 ha ).

W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że we wniosku na 2015 r. do działki [...] zadeklarowano uprawę – owies z grochem, czego potwierdzeniem są kopie faktur zakupu materiału siewnego, plany nawożenia oraz rejestr działalności agrotechnicznej załączone do odwołania. Zgodnie z "Instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW), płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020), płatności ekologicznej (PROW 2014-2020), płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013), wypłatę pomocy na zalesianie (PROW 2007-2013) na rok 2015" w kolumnie drugiej oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych we wniosku obszarowym należy wpisać nazwę rośliny uprawnej wraz z innymi oznaczeniami. W celu precyzyjnego podania nazwy deklarowanej uprawy strona skorzystała z "Wykazu upraw na gruntach ornych na potrzeby dywersyfikacji upraw" dołączonego do instrukcji. Ponieważ w tym wykazie odwołujący nie znalazł mieszanki roślin faktycznie przez niego uprawianych (owies z grochem) zadeklarował nazwę rośliny przeważającej w uprawianej mieszance, czyli owies. G wskazał również, że na wcześniejszych etapach postępowania nie miał możliwości złożenia wyjaśnień dotyczących powyższych nieścisłości, gdyż o istnieniu nieprawidłowości dowiedział się dopiero z decyzji z dnia 17 września 2015 r.

Strona wniosła o odstąpienie od pomniejszenia płatności rolnośrodowiskowej.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia[...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w ramach realizacji wariantu 1.1 należy przestrzegać prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych w plonie głównym, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich. Ten wymóg obowiązywał w 2011 r. gdy wnioskodawca rozpoczynał realizację programu rolnośrodowiskowego. Po analizie wniosków o płatności za kolejne lata organ II instancji stwierdził, że na działce rolnej [...] - pow. 8,96 ha uprawiano w 2011 r. kukurydzę, na działce rolnej [...]– pow. 8,96 ha w 2012 r. żyto ozime (zboża), w 2013 r. na działce rolnej [...] – pow. 3,96 ha rzepak ozimy (oleiste) a na działce rolnej [...] – pow. 4,97 ha żyto ozime ( zboża ), w 2014 r. na działce rolnej [...]– pow. 3,96 ha pszenicę ozimą zboża) a na działce rolnej [...] - pow. 4,97 ha kukurydzę, a w 2015 r. na działce [...]– pow. 3,96 ha uprawiano pszenicę ozimą ( zboża ) a na działce[...] – pow. 4,97 ha owies (zboża). Z tego względu, w ocenie organu, wobec powierzchni 7,97 ha nie spełniono wymogu przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin. Na powierzchni 4,97 ha zastosowano tylko dwie grupy roślin. W składanych za kolejne lata wnioskach strona zadeklarowała jedynie rośliny z dwóch grup upraw – na działce rolnej [...]zboża i kukurydza. Z tego powodu organ nie miał podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca w prawidłowy sposób dokonał zmianowania upraw w 5 letnim okresie realizacji programu rolnośrodowiskowego.

Odnosząc się do oświadczenia strony o błędnym zadeklarowaniu uprawianej rośliny Dyrektor OR ARiMR stwierdził, że producent rolny deklaruje powierzchnie zgodnie ze stanem faktycznym, a obowiązkiem organu jest weryfikacja tego, czy zostały spełnione wszystkie kryteria do otrzymania płatności. Wnioskodawca podaje dane we wniosku i ponosi za nie odpowiedzialność. Zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku nie jest błędem w przypadku prowadzenia uprawy mieszanej deklarowanie mieszanki jako uprawy głównej. G przy wypełnianiu wniosku kierował się zasadami na potrzeby dywersyfikacji upraw w ramach płatności bezpośrednich, natomiast działka rolna [...] jest deklarowana w ramach płatności rolnośrodowiskowej, na której musi być spełniony warunek trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy w ciągu pięciu lat. W przypadku uprawy owsa na działce rolnej [...]na pow. 4,97 ha w 2015 r. ten warunek nie został spełniony. Zgodnie z wykazem roślin w ramach dywersyfikacji upraw również możliwa jest deklaracja mieszanki zbożowo-strączkowej w plonie głównym. Tymczasem strona zawarła we wniosku informację o uprawianiu na działce [...] owsa. Według organu nie ma podstaw do twierdzenia, że rzeczywista uprawa była inna.

Z rejestru działań agrotechnicznych wynika, że na spornej działce prowadzono uprawę mieszanki strączkowo-zbożowej, a siew miał się odbyć 6 marca 2015 r. We wniosku z dnia 25 maja 2015 r. fakt ten nie znalazł jednak odzwierciedlenia. To wniosek jest natomiast podstawowym dowodem wskazującym na jakich powierzchniach i jakie uprawy są prowadzone na deklarowanych działkach rolnych. Deklaracja na 2015 r. na działce [...] jednoznacznie wskazywała na uprawę owsa. Wobec stwierdzonych nieprawidłowości prawidłowo więc zastosowano sankcję zgodnie z przepisem § 38 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r.

W skardze na powyższą decyzję G wniósł o uchylenie skarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że organ naruszył art. 7, art. 77 i art. 80 kpa poprzez nierozpatrzenie w wyczerpujący sposób całego zebranego w sprawie materiału dowodowego i błędnie stwierdził brak przestrzegania przez skarżącego prawidłowego doboru i następstwa roślin na działce rolnej [...]. W szczególności organ odwoławczy niezasadnie pominął dowody w postaci planu działalności rolnośrodowiskowej, kopii faktur potwierdzających zakup materiału siewnego, planu nawożenia z bilansem azotu 2014-2015 i rejestru działalności agrotechnicznej. Z dowodów tych wynika, że na działce [...] była stosowana uprawa mieszanki zbożowo-strączkowej (owies z grochem), czyli spełniono wymóg przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin. Organ niezasadnie skupił się wyłącznie na treści wniosku, w którym na skutek oczywistej omyłki zadeklarowano na działce [...] w plonie głównym owies. W rzeczywistości na działce uprawiano mieszankę owsa z grochem, co potwierdzają dokumenty załączone do odwołania. Organ winien obok wniosku o płatność przeanalizować inne dowody i na tej podstawie dokonywać wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt. 1-4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 płatność jest udzielana rolnikowi, który spełnia m. in. warunek realizacji 5 letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Chodzi zatem o faktycznie realizowanie zobowiązania, a nie o uprawy zadeklarowane we wniosku. W przypadku omyłkowego podania danych we wniosku organ winien opierać się na innych dowodach, przedłożonych przez stronę.

W ocenie skarżącego sankcję w postaci zmniejszenia płatności zastosowano bezpodstawnie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji.

Organ dodał ponadto, że w 2013 r. zmieniono klasyfikację grup upraw roślin a wiedzę na ten temat mieli doradcy rolnośrodowiskowi, przy których udziale jest opracowywany plan działalności rolnośrodowiskowej. Każda zmiana w strukturze zasiewów winna skutkować zmianą tego planu. Płatność rolnośrodowiskowa przysługuje do mieszanek ale tylko do tych, które są wyliczone enumeratywnie w załączniku 4 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.). Skarżący zadeklarował natomiast na działce [...] w 2015 r. owies. Na tej działce nie dokonywano w 2015 r. kontroli na miejscu i dlatego nie można zweryfikować, co faktycznie było na niej uprawiane. W ocenie organu wniosek nie zawierał błędów o czysto pisarskim charakterze ani błędów wykrytych na skutek kontroli spójności. Nie były to również błędy oczywiste. Poprawienie oczywistej omyłki nie może prowadzić do wytworzenia nowej treści oświadczenia. Istotnym jest, że w 2015 r. na działce [...] zadeklarowano uprawę owsa a nie mieszkanki strączkowo-zbożowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Sąd, dokonując oceny legalności skarżonej decyzji, stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność wydania decyzji o przyznaniu skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości.

Podstawę prawną przyznania płatności rolnośrodowiskowej stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.)

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

W myśl ust. 2 § 2 rozporządzenia plan działalności rolnośrodowiskowej sporządza się przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zwanej dalej "ustawą", na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją". Jeżeli plan działalności rolnośrodowiskowej został sporządzony w tym terminie, uznaje się, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane od dnia 15 marca danego roku.

Podstawą kwalifikowania się do otrzymania płatności rolnośrodowiskowej jest wobec tego przede wszystkim faktyczne realizowanie przez danego producenta rolnego zobowiązania rolnośrodowiskowego obejmującego wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej.

Z załącznika nr 3 do powyższego rozporządzenia wynika m. in. wymóg przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych w plonie głównym przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich.

Bezspornym jest, że skarżący rozpoczął realizację programu rolnośrodowiskowego w 2011 r., a w dniu 25 maja 2015 r. złożył kolejny wniosek kontynuacyjny na płatność rolnośrodowiskową.

W rozpoznawanej sprawie x deklarował we wniosku o płatność rolnośrodowiskową realizację następujących pakietów :

1 – rolnictwo zrównoważone w wariancie 1.1 – zrównoważony sposób gospodarowania

3. 8 – Ochrona gleb i wód

1. Wariant 8.3.1 – międzyplon ścierniskowy.

W przedmiotowej sprawie nie było kontroli na miejscu celem zbadania, czy na deklarowanych działkach rolnych dokonywano faktycznie upraw wskazanych we wniosku. Natomiast w wyniku kontroli administracyjnej na działce rolnej [...] objętej realizacją wariantu 1.1 na podstawie wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 i poprzednich wniosków o przyznanie tej płatności w latach 2011-2014 organ stwierdził brak przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych w plonie głównym przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich. Zdaniem organów obu instancji z wniosków strony wynika, że na działce [...] uprawiano w 2011 r. kukurydzę, w 2012 r. żyto ozime ( zboża ), w 2013 r. żyto ozime ( zboża ), w 2014 r. kukurydzę i w 2015 r. owies ( zboża ). Organ I instancji stwierdził zatem nieprawidłowość dla wariantu 1.1 na powierzchni 4,97 ha działki rolnej . [...]

Wobec tego zastosował zmniejszenia obliczone na podstawie § 38 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. Sankcja procentowa dla pakietu 1 (wariant 1.1) wyniosła 14,12 %. Zastosowano kod S 1, co dało kwotę [...] zł.

Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR i podzielił jego ustalenia faktyczne w zakresie upraw na działce [...] (deklarowanej w latach 2011 i 2012 jako część działki rolnej [...]), ustalając, że G na 7,97 ha nie spełnił wymogu przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin. W kolejnym wersie wskazał zaś, że na powierzchni 4,97 ha zastosowano tylko dwie grupy roślin. W składanych wnioskach strona zadeklarowała jedynie rośliny z dwóch grup upraw – na działce rolnej [...] zboża i kukurydza. Z tego powodu organ nie miał podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca w prawidłowy sposób dokonał zmianowania upraw w pięcio - letnim okresie realizacji programu.

W odwołaniu strona podnosiła m. in., że we wniosku na 2015 r. do działki [...] zadeklarowała uprawę – owies z grochem, czego potwierdzeniem miały być załączone do odwołania dokumenty : kopia planu działalności rolnośrodowiskowej, kopie faktur zakupu materiału siewnego, plany nawożenia oraz rejestr działalności agrotechnicznej załączone do odwołania. Skarżący wskazał też, że zgodnie z "Instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW), płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020), płatności ekologicznej (PROW 2014-2020), płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013), wypłatę pomocy na zalesianie (PROW 2007-2013 ) na rok 2015" w kolumnie drugiej oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych we wniosku obszarowym należy wpisać nazwę rośliny uprawnej wraz z innymi oznaczeniami. W celu precyzyjnego podania nazwy deklarowanej uprawy skorzystał więc z "Wykazu upraw na gruntach ornych na potrzeby dywersyfikacji upraw" dołączonego do instrukcji. W tym wykazie nie znalazł mieszanki roślin faktycznie przez niego uprawianych (owies z grochem) i dlatego zadeklarował nazwę rośliny przeważającej w uprawianej mieszance.

Odnosząc się do powyższych zarzutów organ II instancji podkreślił, że to producent rolny deklaruje powierzchnie zgodnie ze stanem faktycznym, a obowiązkiem organu jest weryfikacja tego, czy zostały spełnione wszystkie kryteria do otrzymania płatności. Strona ponosi odpowiedzialność za dane podane we wniosku. Zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku nie jest błędem w przypadku prowadzenia uprawy mieszanej deklarowanie mieszanki jako uprawy głównej. G przy wypełnianiu wniosku kierował się zasadami na potrzeby dywersyfikacji upraw w ramach płatności bezpośrednich, a działka rolna [...] była deklarowana w ramach płatności rolnośrodowiskowej, na której musiał być spełniony warunek trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy w ciągu pięciu lat. Na działce rolnej [...]na pow. 4,97 ha w 2015 r. ten warunek nie został spełniony. Organ wskazał też, że zgodnie z wykazem roślin w ramach dywersyfikacji upraw możliwa jest także deklaracja mieszanki zbożowo-strączkowej w plonie głównym. Wnioskodawca we wniosku na 2015 r. zawarł informację o uprawianiu owsa na działce [...], natomiast brak podstaw do twierdzenia, że rzeczywista uprawa była inna.

Dyrektor OR ARiMR podał, że z rejestru działań agrotechnicznych wynika, iż na powyższej działce prowadzono uprawę mieszanki strączkowo-zbożowej, a siew miał się odbyć 6 marca 2015 r. Fakt ten nie znalazł jednak odzwierciedlenia we wniosku o płatność rolnośrodowiskową, a to wniosek jest podstawowym dowodem wskazującym na jakich powierzchniach i jakie uprawy są prowadzone na deklarowanych działkach rolnych. Na działce [...] jednoznacznie deklarowano na uprawę owsa.

Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy stwierdził, że powyższe ustalenia faktyczne dokonane przez organ II instancji były zbyt arbitralne i nie uwzględniały całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji.

Podstawą przyznania płatności nie jest bowiem prawidłowe i bezbłędne wypełnienie wniosku o płatności ( podanie powierzchni faktycznie wykorzystywanych rolniczo w określony sposób ), choć bardzo pożądane, ale przede wszystkim faktyczne realizowanie na zadeklarowanych działkach 5 letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów prawa. Strona skarżąca podała we wniosku błędne dane dotyczące prowadzonej produkcji rolnej na działce [...] ( uprawa owsa a nie mieszanki – owies i groch ) i rację ma organ, że nie była to oczywista omyłka czy błąd o czysto pisarskim charakterze. Nie był to również błąd wykryty na skutek kontroli spójności (wzajemnie wykluczające się informacje). Oczywista omyłka pisarska winna być bowiem możliwa do wykrycia bez odwoływania się do innych dokumentów, bez przeprowadzania dodatkowej pogłębionej analizy. Poprawienie takich błędów nie wywołuje zmiany merytorycznej treści oświadczenia woli wykonawcy.

Należy jednak podkreślić, że niezależnie od danych we wniosku, za które wnioskodawca ponosi odpowiedzialność i które winny być zgodne z prawdą, organ winien wnikliwie i wszechstronnie zbadać, czy skarżący jako wnioskodawca spełniał kryteria określone w powołany wyżej rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 czerwca 2013 r. dotyczące faktycznej realizacji planu rolnośrodowiskowego w perspektywie 5 letniej. Błędnie wypełniony wniosek nie musi bowiem, w ocenie Sądu, automatycznie oznaczać nierealizowania takiego planu zgodnie z wymogami prawa. W każdej sprawie należy zatem podchodzić indywidualnie do wniosku danego producenta i składanych przez niego dowodów, tak aby przeanalizować wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla przyznania, jej pomniejszenia czy odmowy.

Wniosek jest bardzo istotnym środkiem dowodowym, ale nie ma decydującego znaczenia w tym sensie, że podane w nim dane mogą być weryfikowane w toku prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego. Wniosek o płatność podlega zatem kontroli i merytorycznej ocenie organu. Jeżeli dane podane we wniosku wydają się prawidłowe, a w wyniku kontroli administracyjnej czy kontroli na miejscu okaże się inaczej to organ nie przyjmuje jako podstawy swojego faktycznego rozstrzygnięcia wyłącznie danych z wniosku. Uwzględnia bowiem te okoliczności, które ustali w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego. Błędy we wniosku nie muszą jeszcze oznaczać braku prawidłowej realizacji programu rolnośrodowiskowego. Na gruncie konkretnej sprawy zbadać zatem trzeba wszystkie istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności.

Skarżący zadeklarował we wniosku na 2015 r. na działce [...] uprawę owsa, chociaż twierdził konsekwentnie, że przedmiotem uprawy była mieszanka owsa z grochem, co oznaczało prawidłową realizację 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Do odwołania od decyzji organu I instancji załączył szereg dowodów, które, jego zdaniem, miały potwierdzać te tezy ( m. in. kopia planu działalności rolnośrodowiskowej, kopia faktur, plan nawożenia z bilansem azotu, rejestr działalności agrotechnicznej ). Odwołujący nie wnosił formalnie o przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów ( działał bez profesjonalnego pełnomocnika ), ale, w opinii Sądu, organ II instancji był zobligowany w takiej sytuacji procesowej odnieść się merytorycznie do wszystkich dokumentów przedłożonych przez stronę i twierdzeń podniesionych w odwołaniu (gdy dane z wniosku są kwestionowane, a strona przedkłada dokumentację na poparcie swojego stanowiska). Organ wypowiedział się tymczasem jedynie bardzo lakonicznie co do wpisu z rejestru działań agrotechnicznych z dnia 6 marca 2015 r. ( dotyczącego siewu ). Zauważyć zaś należy, że załączone do odwołania faktury dotyczą zakupu owsa i grochu, a w planie nawożenia i planie działalności rolnośrodowiskowej jeśli chodzi o działkę [...] jest mowa o mieszance strączkowo-zbożowej.

Skoro obok danych zawartych we wniosku istotne dla sprawy były okoliczności dotyczące faktycznych upraw prowadzonych na przedmiotowej działce rolnej to organ winien zgodnie z art. 107 § 3 kpa wskazać fakty, które uznano za udowodnione, dowody, na których się oparto oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Dyrektor OR ARiMR nie dokonał szczegółowej i wnikliwej oceny dokumentów przedłożonych przez stronę stwierdzając wobec tego przedwcześnie i zbyt arbitralnie, że przesądzającą moc dowodową w sprawie miały wyłącznie dane wskazane przez stronę we wniosku o płatności z dnia 25 maja 2015 r. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził kategorycznie, że tezy skarżącego dotyczące uprawy mieszanki nie mogą zostać zweryfikowane w jakikolwiek sposób, co nie było poprzedzone oceną całości materiału dowodowego zebranego w sprawie.

Organ stoi na straży praworządności i jest zobowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Strona ma natomiast przedstawiać dowody i dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Tak więc organ nie musi z urzędu poszukiwać dowodów, ale z pewnością ma obowiązek odnieść się wnikliwie do dowodów zaoferowanych przez stronę i ocenić je, nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów (zgodnie z zasadami wiedzy, logiki, doświadczenia życiowego). Powinno to znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, które z kolei nie może naruszać zasady przekonywania z art. 11 kpa.

Dodatkowo wskazać trzeba, że skarżący powołał się na instrukcję wypełniania wniosku i załączony do niej wykaz upraw, podkreślając, iż nie znalazł w nim mieszanki roślin faktycznie przez niego uprawianych (owies z grochem) i dlatego zadeklarował nazwę rośliny przeważającej w uprawianej mieszance.

Do akt administracyjnych sprawy nie załączono jednak ani instrukcji wypełniania wniosku, ani wykazu upraw, do których odnosił się organ II instancji (szerzej w odpowiedzi na skargę ) i wobec tego, w tym zakresie stanowisko organu wymyka się spod pełnej kontroli Sądu. Nie można też wykluczyć na tym etapie postępowania i stanu akt sprawy, że strona została wprowadzona w błąd, a tym samym wskazanie we wniosku owsa ( w miejsce mieszanki ) wynikało z niezrozumienia zapisów instrukcji.

Ubocznie wskazać też należy na błędy zawarte w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Na str. 1 uzasadnienia mowa jest o powierzchni [...] ha przy realizacji pakietu 1 – rolnictwo zrównoważone w wariancie 1.1 – zrównoważony system gospodarowania. Tymczasem na str. 5 uzasadnienia wskazano powierzchnię [...] ha. Ponadto na str. 3 uzasadnienia organ stwierdza, że strona nie spełniała wymogu przestrzegania prawidłowego doboru roślin na powierzchni [...] ha a jednocześnie w kolejnym wersie podaje, że wymóg ten nie był spełniony wobec powierzchni [...] ha.

Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji winien mieć na względzie powyższe rozważania i uwagi będące jednocześnie wskazaniem dla organu co do dalszego postępowania.

W szczególności celem wyjaśnienia, czy skarżący w 2015 r. w sposób prawidłowy realizował program rolnośrodowiskowy organ musi ocenić wnikliwie zgromadzone w sprawie dowody.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, i wobec tego, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku.

O zwrocie skarżącemu kosztów sądowych postanowiono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. – pkt. 2 sentencji orzeczenia.