Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 66/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 14 marca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego uznało zażalenie Z. K. na bezczynność Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. za nieuzasadnione.

Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium wyjaśniło, że w dniu 25 listopada 2005r. do tego organu wpłynęło zażalenie skarżącej na bezczynność Ośrodka Pomocy Społecznej w sprawie wydania decyzji w przedmiocie zasiłku celowego na zakup opału na zimę.

Organ wskazał, iż z nadesłanych przez Kierownika Ośrodka akt administracyjnych wynikało, że w dniu [...] została wydana decyzja nr [...] rozstrzygająca o istocie sprawy.

Dodatkowo Kolegium podkreśliło, że wniosek o przyznanie świadczenia został złożony przez Z. K. w dniu 20 października 2005r., a nie jak podała skarżąca w dniu 27 września 2005r., w związku z czym decyzja organu I instancji wydana została przy zachowaniu miesięcznego terminu do załatwienia sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że w sytuacji gdy sprawa została już rozstrzygnięta poprzez wydanie decyzji ( obojętnie jakiej treści ), strona postępowania nie może skutecznie korzystać z przewidzianego w art. 37 k.p.a. zażalenia.

Organ podniósł, iż zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przewidzianym w art. 35 k.p.a. lub ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. jest szczególnym środkiem prawnym mającym na celu przeciwdziałanie bezczynności organów administracji publicznej. O zasadności zażalenie można więc mówić jedynie w przypadku, kiedy sprawa nie została załatwiona. Jeżeli natomiast sprawa została już rozstrzygnięta, strona postępowania nie może skutecznie korzystać z przewidzianego w art. 37 k.p.a. zażalenia.

W wydanym rozstrzygnięciu Kolegium zawarło ponadto stwierdzenie, iż opisywane powyżej postanowienie jest ostateczne.

W dniu 9 grudnia 2005r. Z. K. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. pismo zatytułowane "odwołanie", w którym zakwestionowała postanowienie SKO z dnia [...]

Podniosła zarzut, iż decyzja Kierownika M - GOPS w W. przesłana została z dużym opóźnieniem. Podtrzymała twierdzenie, że wniosek o przyznanie zasiłku celowego złożyła w dniu 27 września 2005r., a nie 20 października 2005r.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 134 w związku z art. 141 § 1 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wniesionego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w dniu 9 grudnia 2005r.

W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, iż na postanowienie uznające zażalenie na bezczynność organu I instancji za nieuzasadnione nie przysługuje zażalenie. Organ wskazał na art. 141 § 1 k.p.a., zgodnie z którym na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie tylko wówczas, gdy kodeks tak stanowi. W sytuacji, gdy Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w sprawie bezczynności organu I instancji, zgodnie z art. 134 k.p.a. należało stwierdzić niedopuszczalność zażalenia.

Jednocześnie organ II instancji poinformował skarżącą, iż jej odwołanie od decyzji Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] rozpatrywane jest przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. i decyzja wydana zostanie w ustawowym terminie.

W dniu 3 stycznia 2006r. Z. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], w którym stwierdziła, iż nie zgadza się z postanowieniem tego organu z dnia [...], a ponadto podtrzymała twierdzenie, iż wniosek o przyznanie zasiłku celowego złożyła w dniu 27 września 2005r. Wskazała ponadto na swoją trudną sytuację materialną, niepełnosprawność, przewlekłą chorobę oraz konieczność zatrudniania opiekunki.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Stwierdziło, iż zarzuty podniesione w skardze są chybione i nie mogą być uwzględnione, gdyż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego są w tym względzie jednoznaczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ).

Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.

Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu, tj. jego zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Artykuł 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia ( art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Stwierdzenie wydania decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa wchodzi z kolei w rachubę, o ile zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Rozpatrując przedmiotową sprawę Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w sposób, o którym mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a., dlatego też skarga została oddalona.

Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 141 § 1 i art. 144 k.p.a., zgodnie z którym na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy kodeks tak stanowi.

Skarżąca pismem z dnia 8 grudnia 2005r. (które złożone zostało złożone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 9 grudnia 2005r.) zakwestionowała postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], w którym uznano zażalenie na niezałatwienie sprawy przez organ I instancji za nieuzasadnione.

Podstawę prawną wydania postanowienia w przedmiocie bezczynności organu I instancji stanowi art. 37 k.p.a., zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Organ ten, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych niejednokrotnie prezentowany był pogląd, iż stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 k.p.a. ma charakter wpadkowy ( incydentalny ) i wyrażane jest w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie ( por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001r. IV SA 572/99 - ONSA 2002/3, poz. 116, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2002r. II SA/Gd 3920/01 - LEX nr 76109; z dnia 13 marca 2001. I SAB 246/00 - LEX 78952; z dnia 20 maja 1998r. IV SA 1149/96 - LEX 43277 ).

Zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie jest zażaleniem odrębnym od przewidzianych w art. 141 – 144 k.p.a. Nie jest ono wnoszone jako środek zaskarżenia postanowienie, ale służy kwestionowaniu przekroczenia ustawowego terminu załatwienia sprawy i do tego zażalenia nie ma zastosowania przepis art. 144 k.p.a. ( por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2000r. I SA 1513/00 - LEX 55742 ).

Z. K., kwestionując postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], wniosła "odwołanie".

Kolegium zasadnie uznało, iż wniesienie zażalenie na postanowienie, od którego ten środek zaskarżenia nie przysługuje, jest niedopuszczalne.

Zażalenie jest bowiem zwyczajnym, samodzielnym środkiem prawnym. Środek ten przysługuje tylko na niektóre postanowienia. Artykuł 141 § 1 k.p.a. stanowi bowiem, że "na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi". Oznacza to, iż zażalenie może być wnoszone tylko na postanowienia wyliczone w kodeksie. Jest to rozwiązanie procesowe odmienne niż w przypadku odwołania, które przysługuje od decyzji wydanej w I instancji ( por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 1998r. II SA 1434/97 - LEX nr 41281).

Zgodnie z art. 142 k.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.

Stosownie natomiast do art. 144 k.p.a. w sprawach nie uregulowanych w rozdziale Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącym zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

W myśl art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania, która może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. Spośród przyczyn przedmiotowych wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego czy też wyczerpania przysługujących środków odwoławczych ( por. np. wyrok NSA z dnia 11 września 1997r. II SA/Gd 538/96 - LEX nr 44192 ).

W rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło, iż od postanowienia wydanego w trybie art. 37 k.p.a. zażalenie nie przysługuje, a zatem - stosownie do art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. -należało wydać postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia wniesionego na postanowienie z dnia [...]

W tej sytuacji nie mają znaczenia okoliczności podnoszone przez skarżącą dotyczące terminu złożenia wniosku o przyznanie zasiłku celowego, czy związane z jej trudną sytuacją materialną.

Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i dlatego też skarga została oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).