Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3164/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6075 Działalność zawodowa w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 88 par. 1 i art. 51, 50, art. 53
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2014 r. sprawy ze skargi O. T. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary grzywny za niestawienie się na rozprawie administracyjnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody [....] z dnia [...] czerwca 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej O. T. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., nr [...], Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (dalej także: "Minister"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia biegłego-rzeczoznawcy majątkowego O. T. (dalej także: "strona skarżąca", "skarżąca"), utrzymał w całości w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], nakładające na skarżącą grzywnę w wysokości 50 złotych, za niestawienie się na rozprawie administracyjnej w dniu [...] kwietnia 2013 r., bez uzasadnionej przyczyny.

Zaskarżone postanowienie Ministra zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. Wojewoda [...] powołał skarżącą - biegłego rzeczoznawcę majątkowego do sporządzenia operatu szacunkowego o wartości nieruchomości położonej w gminie [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1360 ha, objętej decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2011 r., nr [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi ekspresowej [...] na odcinku węzeł [...] - węzeł [...] od km [...] do km [...], w zakresie odcinka 2 - od km [...] do km [...] wraz z infrastrukturą.

Pismem z dnia [...] marca 2013 r. Urząd Wojewódzki w [...] wezwał stronę skarżąca, jako biegłego-rzeczoznawcę majątkowego, do osobistego stawiennictwa na rozprawie administracyjnej zaplanowanej na dzień [...] kwietnia 2013 r., mającej na celu ustalenie odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności ww. nieruchomości położonej w gminie [...] oraz z tytułu wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego obciążającego tą nieruchomość.

W treści wezwania, powołując się na przepis art. 88 k.p.a., pouczono skarżącą o skutkach niestawienia się bez uzasadnionej przyczyny.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. strona skarżąca poinformowała Wojewodę [...], że nie będzie mogła wziąć udziału w rozprawach administracyjnych w dniu [...] kwietnia 2013 r. ze względu na chorobę (zwolnienie lekarskie).

W dniu [...] kwietnia 2013 r. odbyła się zaplanowana rozprawa administracyjna dotycząca ustalenia odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości, w której strona skarżąca nie wzięła udziału.

W związku z powyższym, Wojewoda [...], powołując się na przepis art. 50 § 1 k.p.a., pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. wezwał stronę skarżącą do przesłania - w terminie 5 dni od dnia doręczenia pisma - kserokopii zwolnienia lekarskiego, informując jednocześnie o treści art. 88 § 1 k.p.a.

Z uwagi na brak jakiejkolwiek reakcji ze strony skarżącej, pismem z dnia [...] maja 2013 r. Wojewoda [...], wskazując zarówno na przepis art. 50 § 1 k.p.a., jak i art. 88 § 1 k.p.a. - ponownie wezwał stronę skarżącą do przesłania - w terminie 5 dni od dnia doręczenia pisma - kserokopii zwolnienia lekarskiego.

Z uwagi na fakt, iż skarżąca nie nadesłała kserokopii zwolnienia lekarskiego, Wojewoda [...], powołując się na normę prawną wyrażoną w przepisie art. 88 § 1 k.p.a. - postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], nałożył na O. T. karę grzywnę w wysokości 50 złotych, za niestawienie się na rozprawie administracyjnej w dniu [...] kwietnia 2013 r. bez uzasadnionej przyczyny.

W uzasadnieniu wydanego postanowienia Wojewoda [...] powołał się dodatkowo na zapisy § 7 ust. 1 i ust. 2 umowy z dnia [...] października 2011 r., łączącej go ze stroną skarżącą, w świetle których strony umowy postanowiły, że wykonawca (skarżąca) w toku toczącego się postępowania administracyjnego występuje w charakterze biegłego i zobowiązany jest do udziału w rozprawach administracyjnych i udzielania wyjaśnień w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, bez dodatkowego wynagrodzenia.

Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. strona skarżąca wniosła zażalenie na w/w postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r.

Wnosząc o uchylenie spornego postanowienia, skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację art. 88 § 1 k.p.a., polegającą na niewłaściwym przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie należało orzec karę grzywny, w sytuacji, gdy nieobecność podczas czynności urzędowych została należycie i z odpowiednim wyprzedzeniem uzasadniona.

W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że z uwagi na okoliczności stanu zdrowia nie mogła stawić się na wyznaczony termin rozprawy, o czym w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r., a więc przed planowanym terminem rozprawy, poinformowała [...] Urząd Wojewódzki, realizując ustawowy obowiązek uzasadnienia swojej nieobecności. Skarżąca podkreśliła ponadto, że kodeks postępowania administracyjnego nie nakłada na biegłych obowiązku potwierdzania swojej choroby poprzez przesłanie zwolnienia lekarskiego. Według strony, ustawa nakazuje jedynie podać przyczynę uzasadniającą nieobecność, a za taką - zdaniem skarżącej - należy uznać chorobę. Jednocześnie skarżąca wskazała, że do postępowania administracyjnego nie mają zastosowania również przepisy ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o lekarzu sądowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 123, poz. 849 ze. zm.), której regulacje stosuje się wyłącznie w przypadkach związanych z usprawiedliwianiem nieobecności z powodu choroby, na wezwanie lub zawiadomienie sądu lub organu prowadzącego postępowanie karne, w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) oraz ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.). Niezależnie od powyższego, strona skarżąca zauważyła, że przesłane jej wezwanie nie zawierało pouczenia o skutkach niestawiennictwa na rozprawie, zaś w podstawie prawnej podano jedynie skrót przepisu, którego treść nie musiała być jej znana - jako osobie nieposiadającej wiedzy prawniczej. Zdaniem strony skarżącej, warunkiem niezbędnym do tego, aby organ administracji mógł nałożyć grzywnę z tytułu niestawiennictwa na rozprawie jest prawidłowość wezwania.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy w/w postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r.

W uzasadnieniu postanowienia Minister, powołując się na stanowisko wyrażone w literaturze - stwierdził, że naruszenie obowiązku osobistego stawiennictwa może uzasadniać nałożenie kary grzywny, jeżeli organ administracji prawidłowo wezwał osobę do osobistego udziału w podejmowanych czynnościach (art. 50 k.p.a.) i osoba prawidłowo wezwana nie stawiła się bez uzasadnionej przyczyny. Organ zauważył, że ocena, czy istniała uzasadniona przyczyna niestawiennictwa, należy do organu przeprowadzającego dowód. Zdaniem organu odwoławczego, uzasadnioną przyczyną niestawiennictwa jest niewątpliwie nieprawidłowość doręczenia wezwania, natomiast inne przyczyny niestawiennictwa powinny być poparte odpowiednimi dowodami (Minister wskazał, jako przykład stanowisko wyrażone w Komentarzu aktualizowany do art.88 Kodeksu postępowania administracyjnego, autorstwa prof. M Jaśkowskiej i prof. A. Wróbla, zamieszczonej w Systemie Informacji Prawnej LEX).

Minister uznał, że z akt sprawy wynika, iż - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - w wezwaniu na rozprawę administracyjną organ pierwszej instancji zawarł prawidłowe pouczenie odnośnie konsekwencji nieuzasadnionego braku stawienia się na rozprawę.

Zdaniem organu odwoławczego, usprawiedliwienie niestawiennictwa, eliminujące możliwość ukarania grzywną, może być wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 1993 r., sygn. akt II SA 1022/93, ONSA z 1994 r., nr 3, poz. 115). Organ podniósł jednocześnie, że ustawodawca, wprowadzając jako konieczną przesłankę nałożenia grzywny brak uzasadnionej przyczyny niestawienia się na rozprawie, nie wskazał kryteriów, według których należy oceniać w tym przypadku zachowanie się biegłego. W konsekwencji, Minister uznał, że daje to organom możliwość uwzględnienia różnorodnych realiów życia. Organ stwierdził, że powszechnie przyjmuje się, jako kryterium przy ocenie wystąpienia choroby uniemożliwiającej osobiste stawiennictwo na rozprawie, przedłożenie stosownego zaświadczenia od lekarza, bądź też dokumentu potwierdzającego wykonywanie badań lub zabiegów medycznych w danym dniu.

Mając na względzie powyższe, organ odwoławczy zauważył, że w niniejszej sprawie z uwagi na przesłaną informację od biegłej o braku możliwości uczestniczenia w rozprawie administracyjnej z powodu choroby, Wojewoda [...] - powołując się na art. 50 k.p.a. - pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. wezwał skarżącego rzeczoznawcę majątkowego do przesłania, w terminie 5 dni od dnia doręczenia pisma, dowodu uzasadniającego nieobecność podczas rozprawy, w tym wypadku do nadesłania kserokopii zwolnienia lekarskiego. Organ wskazał, że strona skarżąca nie przedstawiła żadnego zaświadczenia lekarskiego, ani też żadnego innego dokumentu potwierdzającego wykonanie badań lub zabiegów medycznych w dniu przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Ponadto, Minister wskazał, że również do złożonego zażalenia strona nie dołączyła jakiegokolwiek dowodu usprawiedliwiającego nieobecność na rozprawie.

W konsekwencji, Minister uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo ukarał skarżącego biegłego rzeczoznawcę majątkowego karą grzywny w wysokości 50 złotych.

Pismem z dnia [...] października 2013 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r.

Wnosząc o uchylenie obu spornych postanowień oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, strona skarżąca zarzuciła organom obu instancji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 88 §1 k.p.a. - przez:

- błędne przyjęcie, że nie jest uzasadnioną przyczyną nieobecności na rozprawie administracyjnej sytuacja, w której strona - będąc zobowiązana do osobistego stawiennictwa - z wyprzedzeniem informuje organ o niemożności stawiennictwa z powodu choroby, lecz nie przedstawia zwolnienia lekarskiego, jak też

- nieuzasadnione zastosowanie tego przepisu, który w zakresie obowiązku osobistego stawiennictwa odsyła do przepisu art. 51 k.p.a., tj. tylko do obowiązku osobistego stawiennictwa w obrębie gminy lub miasta, w którym obowiązany zamieszkuje lub przebywa (lub gminie, mieście sąsiednim), co oznacza tym samym, że przepis ten nie mógł stanowić podstawy ukarania strony skarżącej.

W uzasadnieniu skargi strona, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko - stwierdziła, że Kodeks postępowania administracyjnego nie nakłada na biegłych obowiązku potwierdzania swojej choroby poprzez przesłanie zwolnienia lekarskiego. W ocenie strony skarżącej, k.p.a. nakazuje jedynie podanie przyczyny uzasadniającej nieobecność. Taką przyczyną, według skarżącej, może być choroba, bez konieczności wykazywania jej charakteru. W związku z powyższym, strona skarżąca uznała, że wezwanie z dnia [...] kwietnia 2013 r., w którym Wojewoda [...] zażądał od skarżącej przesłania kserokopii zwolnienia lekarskiego, w terminie 5 dni od otrzymania pisma, w świetle obowiązujących przepisów należy uznać za całkowicie bezpodstawne. Podobnie, za bezpodstawne - według strony - należało uznać również pouczenie o możliwości ukarania grzywną na podstawie art. 88 § 1 k.p.a.

Ponadto, strona skarżąca uznała, że bezpodstawne było stanowisko organu odwoławczego, w którym organ ten, uzasadniając obowiązek przedstawienia "stosownego zaświadczenia od lekarza", powołał się na powszechną praktykę w tym zakresie ("powszechnie przyjmuje się ..."). W ocenie strony skarżącej, organ administracji publicznej, wbrew przepisom prawa, nie może wywodzić obowiązków z występującej praktyki i zwyczajów, które w polskim systemie nie stanowią prawa.

Skarżąca zwróciła również uwagę na treść skierowanego do niej wezwania na rozprawę, podnosząc, że - wbrew przepisom prawa - nie zawiera ono określenia skutków niezastosowania się do niego, a jedynie zawiera skrót aktu prawnego, w istocie niezrozumiałego dla osoby nieposiadającej wiedzy prawniczej. W tej sytuacji, strona skarżąca uznała, że przedmiotowe wezwanie nie było prawidłowe, co ma znaczenie, albowiem warunkiem niezbędnym do tego, aby organ mógł nałożyć grzywnę z tytułu niestawiennictwa, jest prawidłowość wezwania.

Jednocześnie, strona skarżąca, powołując się na brzmienie przepisu art. 88 § 1 k.p.a. - wskazała, iż znajduje on zastosowanie do obowiązku osobistego stawiennictwa, ale tylko w przypadku ograniczonym do sytuacji opisanej w przepisie art. 51 k.p.a. Zdaniem skarżącej, literalne brzmienie przepisów art. 88 § 1 k.p.a. w zw. z art. 51 k.p.a., wyklucza możliwość zastosowania art. 88 § 1 k.p.a. względem strony skarżącej.

Na marginesie, skarżąca uznała, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest powoływanie się organów na postanowienia umowy zawartej między skarżącą a Wojewodą [...]. Strona uznała bowiem, że naruszenie obowiązków wynikających z przedmiotowej umowy może skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą za nie wykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, a więc może odnieść jedynie skutki w sferze prawa cywilnego, natomiast nie może być podstawą, czy też stanowić uzasadnienia do nałożenia grzywny, która ma charakter administracyjny.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, bądź inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania spornego aktu lub podjęcia czynności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga O. T. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r., jak również utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], nakładające na skarżącą grzywnę w wysokości 50 złotych - naruszają przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Minister, utrzymując w mocy wcześniejsze postanowienie Wojewody [...] nakładające na skarżącą karę grzywny - dopuścił się mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów art. 88 § 1 k.p.a. w zw. z art. 51 k.p.a.

Według Sądu, naruszenie powyższych przepisów k.p.a. polegało na niezasadnym przyjęciu przez organy obu instancji, iż w niniejszej sprawie zachodziła podstawa prawna do nałożenia na stronę skarżącą kary grzywny za niestawienie się skarżącej, jako biegłej, na rozprawie administracyjnej wyznaczonej przez Wojewodę [...] na dzień [...] kwietnia 2013 r.

Należy wskazać, że podstawę prawną wymierzonej stronie skarżącej kary grzywny stanowi art. 88 § 1 k.p.a.

Powołany przepis art. 88 § 1 k.p.a. stanowi, że kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51 k.p.a.), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł.

Wnosząc skargę na sporne rozstrzygnięcia organów obu instancji, skarżąca zarzuciła, że niesłusznie została ukarana karą grzywny na podstawie przytoczonego wyżej przepisu, albowiem nie stawiła się na rozprawie administracyjnej jako biegła z powodu choroby, stanowiącej - jej zdaniem - uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa. Ponadto, skarżąca nie zgadzając się ze stanowiskiem organów, stwierdziła, że - pomimo wezwania Wojewody [...] - nie była w niniejszej sprawie obowiązana do osobistego stawienia się na wyznaczonej rozprawie administracyjnej.

Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, należy stanowczo wskazać na wstępie, że nie wszystkie podniesione przez skarżącą zarzuty są zasadne.

Otóż, o ile - zdaniem Sądu - należy w pełni zgodzić się ze skarżącą, że choroba może jak najbardziej stanowić uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa biegłego na wezwanie organu, to jednocześnie w żaden sposób nie można jednak podzielić stanowiska strony skarżącej, jakoby wystarczające było jedynie powiadomienie organu administracji o mającej miejsce chorobie.

W ocenie Sądu, aby strona obowiązana do osobistego stawiennictwa mogła uniknąć ukarania przez organ grzywną, na podstawie przepisu art. 88 § 1 k.p.a., zmuszona jest wykazać, że przyczyna niestawiennictwa jest uzasadniona, a nie poprzestać jedynie na oznajmieniu organowi administracji publicznej, że zachodzi takowa przyczyna. Oczywiście, należy wskazać, że usprawiedliwienie niestawiennictwa w wyznaczonym dniu w urzędzie może być wykazane wszystkim środkami dowodowymi, w tym m.in. stosownym zwolnieniem lekarskim. Stanowisko to znajduje pełne potwierdzenie w powołanym przez organ odwoławczy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 1993 r., sygn. akt II SA 1022/93.

Zgodzić się natomiast należy ze stanowiskiem strony skarżącej, że w świetle przepisów art. 88 § 1 k.p.a. w zw. z art. 51 k.p.a. nie była ona obowiązana do osobistego stawienia się na wezwanie Wojewody [...] wystosowane w niniejszej sprawie w piśmie z dnia [...] marca 2013 r. w związku z wyznaczoną na dzień [...] kwietnia 2013 r. rozprawą administracyjną.

Należy bowiem zauważyć, że ustawodawca, określając zakres podmiotowy art. 88 § 1 k.p.a., odwołał się do przepisu art. 51 k.p.a., jednoznacznie zakreślając granice rozumienia przesłanki "obowiązania do osobistego stawienia się", identyfikującej podmioty objęte normą wynikającą z art. 88 § 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 51 § 1 k.p.a., do osobistego stawienia się wezwany jest obowiązany tylko w obrębie gminy lub miasta, w którym zamieszkuje albo przebywa. Z kolei, jak stanowi art. 51 § 2 k.p.a., obowiązek osobistego stawiennictwa dotyczy również wezwanego, zamieszkałego lub przebywającego w sąsiedniej gminie albo mieście.

Organ administracji publicznej może zatem na podstawie art. 50 § 1 k.p.a., wzywać osoby, w tym i biegłego, do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych, lecz do zastosowania się do tego wezwania zobligowana jest osoba zamieszkująca albo przebywająca w gminie lub mieście na terytorium, którego została wezwana bądź w gminie albo mieście sąsiednim.

W przedmiotowej sprawie rozprawa administracyjna, na którą została wezwana skarżąca, odbyła się w mieście [...], tymczasem wezwanie na rozprawę kierowane do strony, zostało zaadresowane na firmę z siedzibą w [...].

W literaturze zgodnie przyjmuje się, że przepis art. 51 k.p.a. ogranicza obowiązek stawiennictwa w tym znaczeniu, że osoba wezwana do osobistego stawiennictwa w siedzibie organu położonej poza obrębem miasta lub gminy, w której wezwany zamieszkuje albo przebywa, nie jest zobowiązana zadośćuczynić temu wezwaniu i nie może ponosić żadnych, wynikających z niestawiennictwa, konsekwencji przewidzianych w przepisach prawa (tak m.in. A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), LEX/el., 2014, teza 1 komentarza do art. 51; podobnie: J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 318; tak również: A. Matan /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103, LEX, 2010, teza 1 komentarza do art. 51).

Warto w tym miejscu zauważyć, że ustawodawca w przepisie art. 53 k.p.a. przewidział, iż przepisów art. 51 i 52 nie stosuje się w przypadkach, w których charakter sprawy lub czynności wymaga dokonania czynności przed organem administracji publicznej prowadzącym postępowanie.

W związku z powyższym, organ administracji publicznej ma prawo odstąpić od zasady nieuciążliwości wezwań, o której mowa w przepisie art. 51 k.p.a., jeżeli ustali, że charakter określonej sprawy lub czynności wymaga osobistego udziału osoby wezwanej. W takiej sytuacji osoba wezwana na podstawie art. 53 k.p.a. ma obowiązek stawić się przed organem, niezależnie od miejsca zamieszkania lub miejsca pobytu.

Niemniej, należy zauważyć, że w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że w powyższej sytuacji obowiązek wynikający z wezwania będzie aktualny, o ile organ wzywający wyraźnie powoła się na przepis art. 53 k.p.a. Tylko w tej sytuacji będzie możliwe zastosowanie sankcji związanych z uchylaniem się od wykonania tego obowiązku. W przeciwnym bowiem razie przekonanie osoby wezwanej, że nie dotyczy jej obowiązek osobistego stawiennictwa ze względu na przepis art. 51, należałoby uznać za usprawiedliwione (vide: m.in. P. Wajda /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 276 i powołana tam literatura).

Nie ulega wątpliwości, że Wojewoda [...], wystosowując w dniu [...] marca 2013 r. pisemne wezwanie skierowane do strony skarżącej, w związku z wyznaczoną na dzień [...] kwietnia 2013 r. rozprawą administracyjną, nie powołał się na przytoczony powyżej przepis art. 53 k.p.a., ograniczając się jedynie do wskazania w treści pisma przepisów art. 50 k.p.a. i art. 88 § 1 k.p.a.

W świetle przedstawionych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, należy uznać, że - wbrew zarzutom organów obu instancji - strona skarżąca nie była obowiązana do osobistego stawienia się na rozprawie, a co za tym idzie - brak było podstaw prawnych do nałożenia na nią kary grzywny, o której mowa w przepisie art. 88 § 1 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku, postanawiając jednocześnie o kosztach postępowania sądowego zgodnie z dyspozycją przepisów art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 209 p.p.s.a.