Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 351/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 u. 1, ust.2, ust.4a
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2018 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...]r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1659, ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: Kpa), po rozpatrzeniu odwołania strony – P. K. od decyzji z dnia [...]r. wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta R. przez Starszego Specjalistę Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. nr [...] odmawiającej przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dziecko K. K., utrzymać w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

Argumentując rozstrzygnięcie organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, akceptując przy tym zasadnicze ustalenia organu pierwszej instancji, modyfikując jedynie okres dochodu uzyskanego przez stronę za rok 2016, wskazał tożsame prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach przypomniał, że organ I instancji wszczął postępowanie na wniosek strony z dnia 09 sierpnia 2017 r., w którym wystąpiła o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dziecko K. K. Następnie zaznaczył, że zgodnie z art. 5 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm., dalej uśr), zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674 zł. Mocą zaś art. 5 ust. 2 tej ustawy w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 764,00 zł. Z kolei mocą jego ust. 3 w przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1 lub 2, pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a, stanowiącego, iż w przypadku przekroczenia kwoty uprawniającej daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o której mowa w ust. 3, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny.

Przywołując dalsze jednostki redakcyjne przytaczanego powyżej art. 5 uśr zacytował ust. 3b, w którym unormowano, że łączną kwotę zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, stanowi suma przysługujących danej rodzinie w danym okresie zasiłkowym:

1) zasiłków rodzinnych podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych zasiłków;

2) dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 10, art. 11 a, art. 12a i art. 13, podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych dodatków;

3) dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 9, art. 14 i art. 15, podzielonych przez 12.

3c. W przypadku gdy wysokość zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługująca danej rodzinie, ustalona zgodnie z ust. 3a, jest niższa niż 20,00 zł, świadczenia te nie przysługują.

3d. W przypadku osoby uczącej się przepisy ust. 3-3c stosuje się odpowiednio.

4. W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.

4a. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych.

4b. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych.

4c. Przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wyrejestrowania lub rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny, osoba ucząca się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy, lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą.

Jednocześnie wskazał, że zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1428) od dnia 1 listopada 2017 r. do dnia 31 października 2018 r.: 1) wysokość kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 6, wynosi 674,00 zł; 2) wysokość kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 6, wynosi 764,00 zł. Wyjaśnił przy tym, że w art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych unormowano, że ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych - świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów,

Biorąc pod uwagę powyższe, na co zwrócił uwagę, organ pierwszej instancji ustalając dochód rodziny uwzględnił dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne strony osiągnięte w 2016 r. w wysokości 15348,70 zł (dochód brutto 18207,94 zł), uwzględniając składkę na ubezpieczenie społeczne 0,00 zł, składkę na ubezpieczenie zdrowotne 1638,69 zł oraz należny podatek 1220,55 zł (98,91 % z kwoty 1234,00 zł) podzielony przez 12 miesięcy daje kwotę 1279,06 zł. Dochód niepodlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych osiągnięty w 2016 r. w kwocie 4800 zł z funduszu alimentacyjnego, co w przeliczeniu na 12 miesięcy daje kwotę 400 zł miesięcznie.

Natomiast dochód osiągnięty przez stronę w 2016 r. z tytułu umowy zlecenia zawartej z firmą A Sp. z o.o. z siedzibą w W. uznano za utracony w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

W związku z tym miesięczny dochód rodziny strony - jak stwierdził - wynosił 1679,06 zł, co w przeliczeniu na 2 osoby w rodzinie daje kwotę 839,53 zł.

Tym samym uznał, iż rację ma organ pierwszoinstancyjny, że strona nie spełnia kryterium dochodowego do przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i zasadnie odmówił jej przyznania prawa do tego świadczenia. Skonstatował, że strona nie spełnia przesłanek do przyznania zasiłku rodzinnego na rzecz dziecka nie może być jej również przyznany dodatek do niego, gdyż zgodnie z art. 8 uśr, gdyż dodatek ten przysługuje tylko i wyłącznie osobie uprawnionej do zasiłku rodzinnego. Równocześnie wyjaśnił, że w sprawie nie można odwołać się także do art. 5 ust. 3a (tzw. złotówki za złotówkę) gdyż różnica pomiędzy łączną miesięczną wysokością zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami a wysokością przekroczonego kryterium dochodowego wynosi minus 198,73 zł (132,33 zł - 331,06 zł = minus 198,73 zł)

Odnosząc się do okoliczności, na które powołuje się strona w odwołaniu w jego ocenie nie mogą one zostać uwzględnione w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Tym samym jego zdaniem zgodnie ze wskazanym przepisem dochód uzyskany przez stronę w 2016 r. z tytułu renty z ZUS należałoby podzielić nie jak uczynił to organ pierwszej instancji przez 12 a przez 7 miesięcy, tj. przez liczbę miesięcy w których ten dochód był uzyskiwany w 2016 r., tj. roku bazowym faktycznie wypłacony (a nie przez liczbę miesięcy za jaki przedmiotowy dochód był stronie należny tj. 24 miesiące), co w rozpatrywanej sprawie oznaczałoby, że dochód, na osobę w rodzinie strony z tytułu renty w 2016 r. wynosiłby 2192,68 zł, a po uwzględnieniu dochodu z funduszu alimentacyjnego stanowiło kwotę 2592,68 zł a w przeliczeniu na 2 osoby w rodzinie dało kwotę 1296,34 zł. Podkreślając, że nawet podzielnie uzyskanego w 2016 r. dochodu z tytułu renty na 12 miesięcy, jak uczynił to organ pierwszej instancji nie uprawnia strony do uzyskania prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko, gdyż dochód na osobę w rodzinie nadal przekracza ustawowe kryterium dochodowe.

W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. strona skarżąca podniosła naruszenie art. 5 ust. 4a w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez ich błędną wykładnię skutkującą nie podzieleniem nadpłaconej jej renty z tytułu niezdolności do pracy przyznanej decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia [...]r. (znak: [...]) za okres od 19 grudnia 2014 r. do 31 sierpnia 2016 r. w wysokości 11.518,67 zł netto przez liczbę miesięcy, za jaki dochód ten przyznano, a w następstwie tego błędne obliczenie, jakoby dochód przekraczać miał kryterium dochodowe.

Formułując powyższy zarzut wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego oraz organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W jej motywach wskazała, że do przekroczenia kryterium dochodowego nie doszło, ponieważ ustalenia organu pierwszej instancji dotyczące określenia wysokości dochodu na członka rodziny są nieprawidłowe. W wyniku podziału bowiem wysokości nadpłaconej decyzją ZUS z dnia [...]r. renty, a następnie do końca 2016 r. wypłacanej już co miesiąc w ustalonej wysokości (łącznie 15.348,70 zł) przez ilość miesięcy, za które została przyznana i wypłacana była renta, uzyskana zostaje kwota, do której jeżeli dodamy 400 zł miesięcznie tytułem alimentów i podzielimy przez dwie osoby uzyskamy kwotę nieprzekraczającą kryterium dochodowego wynoszącego 674 zł. Na zakończenie podniosła, że ZUS błędnie nie przyznał jej renty z tytułu niezdolności do pracy od momentu wystąpienia z wnioskiem o jej przyznanie, a jej uzyskanie stało się możliwe dopiero na skutek przeprowadzenia postępowania sądowego, co nie powinno w jej opinii rzutować negatywnie w zakresie przyznania jej prawa do świadczenia wychowawczego.

W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, organ drugoinstancyjny powtórzył argumenty przedstawione w uzasadnieniu objętej skargą decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, iż podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: ppsa). Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 ppsa, Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA). Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.

Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego. Jednocześnie wskazania wymaga, że Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 ppsa kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w powyższych warunkach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania Dokonując oceny zaskarżonego orzeczenia zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga jest zasadna.

W przedmiotowej sprawie materialnoprawną podstawę orzekania stanowiły przepisy wielokrotnie przytaczanej powyżej ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z jej art. 5 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 754 zł. Stosownie do art. 5 ust. 3-3d w przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1, pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a (ust. 3). W przypadku przekroczenia kwoty uprawniającej daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o której mowa w ust. 3, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny (ust. 3a). Łączną kwotę zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, stanowi suma przysługujących danej rodzinie w danym okresie zasiłkowym: 1) zasiłków rodzinnych podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych zasiłków; 2) dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 10, art. 11a, art. 12a i art. 13, podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych dodatków; 3) dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 9, art. 14 i art. 15, podzielonych przez 12 (ust. 3b). W przypadku gdy wysokość zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługująca danej rodzinie, ustalona zgodnie z ust. 3a, jest niższa niż 20,00 zł, świadczenia te nie przysługują (ust. 3c). W przypadku osoby uczącej się przepisy ust. 3-3c stosuje się odpowiednio (ust. 3d).

Cytowane przepisy wskazują na wagę prawidłowego wyliczenia dochodu, nie tylko w zakresie przekroczenia kryterium dochodowego, lecz również wysokości tego przekroczenia - w kontekście mechanizmu "złotówka za złotówkę". Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie, oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, wśród których wymieniono między innymi alimenty na rzecz dzieci oraz świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów. W myśl punktu 2 tego przepisu ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny, oznacza to sumę dochodów członków rodziny. Stosownie do punktu 2a, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie członka rodziny, oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c. Przepisy te modyfikują sposób obliczania dochodu w przypadku uzyskania lub utraty dochodu.

Tymczasem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna zostały wydane m.in. na podstawie art. 3 i art. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W myśl art. 3 pkt 2 tej ustawy dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny. Z kolei dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b (art. 3 pkt 2a). Zgodnie natomiast z treścią art. 5 ust. 4 tej ustawy w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.

W sprawie będącej przedmiotem kontroli sądowej istotny był dochód na osobę w rodzinie strony uzyskany w roku 2016 - stosownie do treści art. 3 pkt 2a ustawy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. I tak, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego - art. 5 ust. 4a. Natomiast, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia, dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego - art. 5 ust. 4b (zob. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 160/17, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA).

W realiach niniejszej sprawy na tym etapie nie sposób zaakceptować jako bezspornie prawidłowo wyliczony dochód jaki skarżąca uzyskiwała z tytułu świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy wskazany w zaskarżonej decyzji. Dochód ten, co wymaga zauważenia, przyznany był stronie pierwotnie, jak wynika z decyzji organu rentowego z dnia [...]r. od 19 grudnia 2014 r., i - co istotne - do 31 sierpnia 2016 r., a następnie decyzji tegoż organu z dnia [...]r. o przeliczeniu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, po rozpoznaniu wniosku strony z 12 lipca 2017 r. od 01 września 2017 r. Otóż w decyzji tej ustalono, że renta przysługuje - co wymaga podkreślenia - do 31 sierpnia 2018 r. Tymczasem przedmiotowe świadczenie przyznano stronie na okres zasiłkowy 2017/2018. Zatem skoro organy uznały, że strona pobiera świadczenie rentowe do nadal, a przyznane jest jej do 31 sierpnia 2018 r., to w świetle unormowań z art. 5 ust. 4a uśr - na czas orzekania tak przez organ pierwszoinstancyjny jak i drugoinstancyjny, to zobowiązane były do wykazania w jaki sposób uznały ziszczenie się przesłanki stypizowanej w art. 5 ust. 4a uśr w postaci dochodu uzyskiwanego w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Przepis ten - jak słusznie wskazują organy ale już niewłaściwe dokonują jego subsumcji - stanowi, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Uwaga ta jawi się jako istotna gdyż organ odwoławczy rozstrzygał tę kwestię na dzień [...]r., decyzją z tegoż dnia o nr [...], zaś organ pierwszoinstancyjny na dzień [...]r. W tych realiach organ odwoławczy uznał, że "dochód uzyskany przez stronę w 2016 r. z tytułu renty z ZUS należałoby podzielić przez 7 miesięcy, tj. przez liczbę miesięcy w których ten dochód był uzyskiwany w 2016 r. tj. roku bazowym faktycznie wypłacony (a nie przez liczbę miesięcy za jaki przedmiotowy dochód był stronie należny tj. 24 miesiące), co w rozpatrywanej sprawie oznaczałoby, że dochód, na osobę w rodzinie strony z tytułu renty w 2016 r. wynosiłby 2192,68 zł, a po uwzględnieniu dochodu z funduszu alimentacyjnego stanowiło kwotę 2592,68 zł a w przeliczeniu na 2 osoby w rodzinie dało kwotę 1296,34 zł".

Toteż podkreślenia wymaga, na co zwraca się uwagę w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że ustawodawca w przepisie tym, notabene jak w analogicznie brzmiącym art. 7 ust. 2 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 ze zm.) unormował dwie kwestie. Pierwszą z nich jest ustalenie kwoty dochodu branego pod uwagę w przypadku uzyskania dochodu. W tym zakresie bierze się pod uwagę kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Na marginesie pozostawić należy rozważania dotyczące tego czy ma to być ta sama kwota czy też w przepisie tym jest mowa o prawie do określonego dochodu, ponieważ w rozpoznawanej sprawie okoliczność ta nie ma istotniejszego znaczenia. Drugą kwestią wynikającą z tego unormowania jest to, że dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Inaczej rzecz ujmując, ustawodawca wprowadził do tej regulacji zasadę kontynuacji i uwarunkował zaliczenie takiego dochodu do dochodu rodziny od tego, czy dochód ten będzie uzyskiwany przez okres na jaki będzie wnioskodawcy przysługiwało określone świadczenie - tak też WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 27/18.

Przy czym, co także wymaga podkreślenia, ustawodawca jednoznacznie wskazał, że ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych - art. 5 ust. 4a uśr.

Wykładni tego przepisu należy dokonywać na zasadach analogii jak przepisu go poprzedzającego, czyli art. 5 ust. 4 b ustawy o świadczeniach rodzinnych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyjaśniono, wobec ujawnionych różnych interpretacji sposobu liczenia dochodu rodziny (w związku z treścią art. 5 ust. 4 "b" ustawy o świadczeniach rodzinnych), że skoro ustawową podstawą do przyznania świadczenia rodzinnego jest dochód rodziny rozumiany jako miesięczny przeciętny dochód członków rodziny uzyskany w skali roku kalendarzowego, to zasada ta winna mieć zastosowanie również w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a zatem w sytuacji określonej w art. 5 ust. 4 "b" ustawy, dochód ten należy liczyć w stosunku rocznym. Dochód uzyskany powinien być więc doliczony do dochodu za rok poprzedzający, a całość podzielona następnie przez 12 miesięcy i przez liczbę członków rodziny. Nie może bowiem dochodzić do sytuacji, kiedy uzyskany przez stronę czy członka rodziny dodatkowy, a późniejszy dochód z jednego miesiąca będzie w sposób zasadniczy decydował o prawie do zasiłku rodzinnego za okres wcześniejszy (por. np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 lipca 2013 r., II SA/Łd 403/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 września 2013 r., II SA/Sz 353/13, przytoczone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 230/13).

Tym samym Sąd ocenia jako wadliwe ustalenie, przy wliczeniu do dochodu uzyskiwanego świadczenia rentowego, nie ustosunkowanie się do wymogu ustawowego ustalenia go w aspekcie "dochodu uzyskiwanego w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych".

Jak wyżej wskazano ustawodawca specyfikując dochody podlegające wliczeniu do dochodu w trybie art. 5 ust. 4a uśr określił jego elementy i sposób liczenia oraz kolejność i łączność wystąpienia wskazanych w nim zdarzeń prawnych normując, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny osiągnięty w tym roku - po pierwsze - dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, przy czym, jest to możliwe wyłącznie wówczas, jeżeli po drugie - dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Wskazuje to jednoznacznie na konieczność odniesienia ustaleń przy wyliczaniu dochodu do okresu w jakim jest uzyskiwany.

Mając powyższe na uwadze w ocenie sądu, organy orzekające w sprawie w postępowaniu tym nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego zgromadzenia i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego koniecznego do wydania decyzji, naruszając tym samym art. 7 i 77 § 1 Kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję pierwszoinstancyjną.

Rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji ustali prawidłowo dochód rodziny uprawniający do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, zwłaszcza biorąc pod uwagę powyższą ocenę sądu, a następnie podejmie stosowną decyzję wyjaśniając stronie postawy rozstrzygnięcia.