Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 581/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie: WSA Bożenna Blitek NSA Piotr Lechowski (spr) Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2006 r sprawy ze skargi K T na decyzję Rektora Szkoły Wyższej z dnia 14 marca 2005 r Nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 marca 2005 [...] Rektor Szkoły Wyższej, po rozpatrzeniu odwołania K. T., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Szkoły Wyższej dnia [...] 2004 Nr [...] było którą orzeczono o skreśleniu K. T. z listy studentów I roku studiów zaocznych magisterskich, na kierunku "Prawo". W podstawie prawnej decyzji Rektora powołano przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. art. 148 i 161 ustawy z dnia 12 września 1990r. szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm.) oraz § 23 ust. 1 Regulaminu Studiów j Szkoły Wyższej im.

W uzasadnieniu decyzji Rektora wskazano następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia.

K. T. został przyjęty na zaoczne studia magisterskie na kierunku "Prawo" na Wydział Prawa i Administracji Szkoły wyższej im. (dalej), decyzją Komisji Uczelnianej z [...] 2003. Studia zostały rozpoczęte od semestru letniego (Il-go) roku akademickiego 2002/2003. Z uwagi na termin rozpoczęcia studiów, student zobowiązany został do zaliczenia w I semestrze (swoich) studiów, przedmiotów, które dla studentów rozpoczynających studia od 1 [...] (2002) są przedmiotami z semestru Il-go. Po zdaniu egzaminów z I semestru i uregulowaniu zaległości w płatnościach za studia, student odebrał kartę egzaminacyjną w celu uzupełnienia brakujących wpisów. W [...] 2004r po złożeniu w dziekanacie indeksu (nr albumu [...] ) i karty egzaminacyjnej, zaliczono K. T. I (letni) semestr jego studiów.

Zimową sesję egzaminacyjną w roku akademickim 2003/2004 rozpoczął K. T. bez karty egzaminacyjnej z powodu zaległości w opłatach za studia. Uregulowane zostały one dnia [...] 2004r. i tego dnia student odebrał kartę egzaminacyjną. Uwzględniając podanie studenta, Dziekan przedłużył do dnia [...] 2004r. termin złożenia indeksu i karty egzaminacyjnej, celem zaliczenia semestru. Jednakże K. T. nie złożył wymaganych do zaliczenia semestru dokumentów (po datę wydania decyzji II instancji), ani nie składał podań dalszych o przedłużenie terminu do zaliczenia semestru.

W tej sytuacji Dziekan wydziału prawa i administracji decyzją z dnia [...] 2004 r. skreślił K. T. z listy studentów I roku z powodu niezaliczenia w terminie Il-go semestru studiów. K. T. złożył datowane na dzień [...] 2004r. adresowane do Kanclerza Szkoły pismo, w którym domagał się anulowania skreślenia z listy studentów. Pismo to potraktowane zostało jako odwołanie od decyzji z [...] 2004r. Podnoszono w nim, że głównym motywem decyzji o skreśleniu z listy studentów, było niezłożenie egzaminów z zakresu I semestru studiów, który "ominął awansem rozpoczynając naukę od lutego". Skarżący w odwołaniu, twierdził, że został początkowo poinformowany przez Uczelnię, że na uzupełnienie przedmiotów z semestru zimowego, pierwszego roku studiów ma czas do końca studiów, a następnie dopiero okazało się, że przedmioty te zaliczyć ma równolegle podczas studiowania i zdawania przedmiotów z semestru II, (rocznika) czemu z uwagi na absorbującą pracę zawodową nie mógł podołać. W odwołaniu podnosił również, iż wskazane w decyzji skreślenie z listy studentów z powodu niezaliczenia - nieprzedłożenia indeksu i karty egzaminacyjnej potwierdzających uzyskanie wpisów dających podstawę do zaliczenia Il-go semestru - było przez niego niezawinione lecz nastąpiło wskutek opóźnienia w otrzymaniu indeksu po zaliczeniu semestru I. Podnosił, że indeks i kartę egzaminacyjną otrzymał po terminie sesji z II semestru. W odwołaniu K.T. wnosił o anulowanie decyzji skreślającej ze studiów, zaliczenie II semestru studiów i umożliwienie przystąpienia do egzaminów z III semestru.

Rozpatrując to odwołanie Rektor Szkoły Wyższej, poczynił wyżej przytoczone ustalenia.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu K.T. wątku mającego wykazać niezawinione przyczyny niezłożenia indeksu i karty egzaminacyjnej z wpisami za II semestr studiów, z powodu opóźnienia w wydaniu mu indeksu, Rektor poczynił ustalenia dalsze.

Ustalono, że w [...] 2003r. K.T. wystąpił do Dziekana Wydziału z podaniem o wyrażenie zgody na studiowanie w semestrze letnim roku akademickiego 2003/2004 według indywidualnego planu i programu studiów oraz o "prawo studiowania awansem przedmiotów z X semestru". Pismo zostało potraktowane jako podanie o indywidualny plan studiów polegający na tym, że oprócz przedmiotów z semestru III, które miał obowiązek zaliczyć w swoim semestrze II student miał prawo "podchodzić" do egzaminów i zaliczeń razem ze studentami pierwszego semestru - pod warunkiem uiszczenia dodatkowych opłat, zgodnie z zasadami płatności dla studentów studiujących według indywidualnego planu studiów (IPPS). Dziekan wydziału [...] 2003r. podjął decyzję zgodna z prośbą studenta.

Z prawa przyznanego decyzją Dziekana K.T. i nie skorzystał, a uczelnia nie naliczyła dodatkowych opłat i okoliczność ta nie miała wpływu na późniejsze decyzje związane z tokiem studiów. Zdaniem Rektora - wbrew zarzutom zawartym w odwołaniu - powyższa okoliczność nie pozostaje w związku z wydaniem przez Dziekana Wydziału Prawa i Administracji decyzji z dnia [...] 2004r. o skreśleniu z listy studentów.

Wskazując na przepisy art. 148 ustawy z dnia 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym oraz postanowienia §23 ust. 1 Regulaminu Studiów Szkoły Wyższej, podkreślono, że warunkiem zaliczenia semestru jest złożenie indeksu i kart egzaminacyjnych najpóźniej w terminie 14 dni od dnia zakończenia sesji poprawkowej pod rygorem skreślenia z listy studentów.

Zdaniem Rektora przewidziana § 23 ust. 1 sytuacja miała miejsce, gdyż mimo upływu terminu przedłużonego przez Dziekana Wydziału K.T. nie przedłożył dokumentów warunkujących zaliczenie semestru, a decyzję podjęto po upływie kilku miesięcy od tego zdarzenia, w czasie których nie podjął starań o uregulowanie swego statusu na uczelni co uzasadniało utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na po wyższą decyzję złożył K. T. z wnioskiem o "utrzymaniu w mocy decyzji właściwej chronologicznie, która w swej treści kieruje mnie na III semestr studiów bez skreślenia z listy studentów" oraz o "unieważnienie decyzji Rektora". Skargę oparto na zarzucie bezpodstawnego utrzymania w mocy niewłaściwej i wiele miesięcy temu uchylonej decyzji administracyjnej. Zdaniem skarżącego Dziekan Wydziału Prawa i Administracji, nieokreśloną co do daty decyzją ustną z [...] 2004r., uchylił własną decyzję z [...] 2004 i orzekł "o obowiązku powtórzenia semestru III oraz doniesienia indeksu z zakresu II semestru z uwzględnionymi wpisami ze wszystkich zaliczonych przedmiotów", a następnie wydał na piśmie kolejną decyzję z dnia [...] 2004, nakładającą obowiązek "także powtórzenia semestru z I roku studiów, w którym zaliczył w terminach wszystkie egzaminy, a jedynie miał przedstawić indeks z kompletem wpisów".

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący podniósł, że po wydaniu przez Dziekana Wydziału Prawa i Administracji decyzji w przedmiocie skreślenia go z listy studentów ([...] 2004r), odbył z Dziekanem Wydziału ustną (w nieokreślonym w skardze dniu) rozmowę, w czasie której Dziekan ustnie poinformował skarżącego, że uchyla tą decyzję i zastępuje ją obowiązkiem powtórzenia III semestru oraz doniesienia indeksu z zakresu II semestru uzupełnionego wpisami z wszystkich zaliczonych przedmiotów. Treść tej decyzji Dziekan dwukrotnie ustnie przekazał skarżącemu w obecności świadków lecz nie sporządził protokołu z tej czynności zgodnie z art. 14 § 2 kpa.

Gdy w [...] 2004r. podjął uzupełnianie wpisów w indeksie by kontynuować naukę na semestrze rozpoczynającym się w[...] 2005r. dowiedział się o wydanej przez Dziekana Wydziału decyzji z dnia [...] 2004r., nakładającej także obowiązek powtórzenia semestru z I roku. Rektor stwierdził nieważność tej decyzji.

Skarżący podniósł, że nie wiedział wcześniej o decyzji Dziekana Wydziału z dnia [...] 2004r., a skutkiem stwierdzenia nieważności tej decyzji przez Rektora jest, przedstawienie mu jako obowiązującej decyzji z [...] 2004r., mimo późniejszej decyzji Dziekana korzystniejszej, której nie kwestionował, a jedynie wnosił o wyjaśnienie kwestii obowiązku zaliczenia na I roku studiów egzaminów z zakresu V roku studiów.

Zdaniem skarżącego właściwą i pozostającą w mocy decyzją winna być nigdy nie uchylona decyzja o skierowaniu go na III semestr studiów, obejmująca także obowiązek przedłożenia indeksu z uzupełnionym wpisem z zakresu II semestru, a utrzymanie w mocy decyzji z [...] 2004r. "pozbawione jest podstaw logicznych i prawnych".

Na marginesie podnosił skarżący, że wbrew wcześniejszym ustaleniom Uczelnia obciążyła go dodatkowymi kosztami i przepadkim wcześniej wpłaconego czesnego za III semestr, do którego nie został dopuszczony, a żądano odsetek od tego czesnego oraz nałożono obowiązek powtórzenia II semestru, który zaliczył rok wcześniej połączony z obowiązkiem powtórzenia opłaty za semestr. Wskazywał, że powyższe decyzje były wydane w tajemnicy, a dowiedział się o nich z końcem grudnia. Zdaniem skarżącego objęte decyzją Dziekana z dnia [...] 2004r. "postanowienia już dawno zostały rozwiązane, a późniejsze spory i odwołania z jego strony względem uczelni dotyczą innych kwestii nie zaś tych, które podniósł Rektor w uzasadnieniu swej decyzji, gdyż powrót do decyzji wydanej przed miesiącami nie odzwierciedla żadnego związku z bieżącym stanem rzeczy".

W odpowiedzi na skargę Rektor Szkoły Wyższej wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymano zawarte w decyzji ustalenia faktyczne a w szczególności okoliczność, że wobec rozpoczęcia studiów w semestrze letnim roku akademickiego 2002/2003, z uwagi na taki termin ich rozpoczęcia, w semestrze I-szym swoim skarżący był zobligowany zaliczyć przedmioty, które dla studentów rozpoczynających studia od [...] są przedmiotami z semestru II. Nawiązując do twierdzeń faktycznych zawartych w skardze, w odpowiedzi na skargę Rektora wskazał na dalsze jeszcze okoliczności obrazujące tok studiów:

w okresie od [...] do [...] 2003r. K. T., nie mając opłaconego czesnego za I semestr swoich studiów i bez odebrania karty egzaminacyjnej, przystąpił do zdawania egzaminów i zaliczeń z I semestru. W toku wszczętego [...] 2003r. postępowania o skreślenie z listy studentów z powodu zalegania z płatnościami, [...] 2003r. skarżący opłacił zaległe czesne, a [...] 2003r. zdał ostatni poprawkowy egzamin. I semestr studiów zaliczono skarżącemu decyzją Dziekana ze [...] 2004r.

[...] 2003r. Dziekan Wydziału uwzględnił wniosek skarżącego opisany jako złożony [...] 2003r., a potraktowany jako wniosek o indywidualny plan studiów na semestr zimowy 2003/2004, (a nie letni wg. wniosku) polegający na tym, że oprócz przedmiotów przewidzianych w ogólnym planie studiów dla semestru III, które skarżący miał obowiązek zaliczyć jako obowiązkowe w swoim II semestrze, miał prawo (ale nie obowiązek), po uiszczeniu stosownych opłat, podchodzić do egzaminów i zaliczeń przewidzianych w ogólnym planie studiów dla I semestru, czyli tego, na który skarżący w semestrze zimowym roku akademickiego 2002/2003 nie uczęszczał bo nie był jeszcze studentem.

w [...] i [...] 2004 K.T. przystąpił do sesji egzaminacyjnej swojego Il-go semestru (III semestru wg. ogólnego planu studiów), ponownie bez uregulowania czesnego a w konsekwencji bez karty egzaminacyjnej. Znowu Dziekan Wydziału wszczął postępowanie o skreślenie z listy studentów z powodu zaległości w płatnościach na studia. Po zdaniu wszystkich wymaganych egzaminów i uzyskaniu wymaganych zaliczeń student dnia [...] 2004r. wyrównał zaległości finansowe wobec uczelni i odebrał (kilka tygodni po zakończeniu sesji) kartę egzaminacyjną na II semestr. Na prośbę studenta Dziekan przedłużył termin złożenia indeksu w celu zaliczenia II semestru studiów do dnia [...] 2004r. Skarżący nie złożył w wyznaczonym terminie ani też po upływie tego terminu indeksu wraz z kartą egzaminacyjną, do zaliczenia II semestru swoich studiów.

w sesji letniej roku akademickiego 2003/2004 ([...] - [...] 2004r.), bez wniesienia należnych opłat za studia i nie posiadając karty egzaminacyjnej, której nie mógł otrzymać nie mając uregulowanego statusu studenta, skarżący przystąpił do realizacji egzaminów i zaliczeń swojego III semestru (IV semestru wg. ogólnego planu studiów).

Podkreślono, że w związku z zaistniałą sytuacją Dziekan Wydziału Prawa i Administracji, podjął decyzję z dnia [...] 2004r., doręczoną skarżącemu [...].2004, o skreśleniu z listy studentów z powodu nie zaliczenia semestru. Zaakcentowano, że w związku z tą decyzją nie powstał brak zaliczenia przedmiotów przewidzianych ogólnym planem studiów dla I semestru, gdyż zasady zaliczenia tych przedmiotów rozpatrując wniosek skarżącego z [...] 2003 r., określił Dziekan Wydziału decyzją z [...] 2003 r.

Wskazano, że w dniu doręczenia pocztą ([...].04) wraz z pouczeniem o terminie i sposobie odwołania, decyzji z dnia [...] 2004r., skarżący złożył datowane na dzień [...] 2004r. pismo do Kanclerza Szkoły Wyższej o anulowanie skreślenia z listy studentów oraz "umożliwienie podejścia do egzaminów z bieżącego semestru". Wymienione pismo przekazano jako odwołanie organowi I instancji, tj. Dziekanowi Wydziału do dalszych czynności.

Decyzją z dnia [...] 2004r., Dziekan Wydziału działając w trybie art. 132 § 1 kpa uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] 2004r. skreślającą skarżącego z listy studentów i skierował studenta na powtarzanie semestru II (III semestru z ogólnego planu studiów), z możliwością przepisania ocen i zaliczania w semestrze powtarzanym na zasadach indywidualnego planu studiów przedmiotów z semestru I.

Dnia [...] 2005r. do Rektora Szkoły Wyższej wpłynęło pismo skarżącego zatytułowane jako "reklamacyjne", kwestionujące niezaliczenie skarżącemu II semestru studiów i zawierające żądanie zaliczenia wszystkich zdanych egzaminów.

W następstwie tego pisma Rektor Szkoły Wyższej decyzją z dnia [...] 2005 ([...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność decyzji z dnia [...].2004r. Dziekana Wydziału Prawa i Administracji jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 132 § 1 kpa w zw. z § 27 ust 2 pkt 1 lit. "b" Regulaminu Studiów, gdyż w odwołaniu wnoszono nie tylko o uchylenie decyzji w przedmiocie skreślenia ze studiów, lecz także o zaliczenie semestru II i umożliwienie przystąpienia w terminach poprawkowych do sesji z III semestru, a skierowanie na powtarzanie II semestru nie było objęte wnioskiem zawartym w odwołaniu z dnia [...].2004r. Powyższa decyzja Rektora została wraz z pouczeniem dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia skargi do NSA doręczona skarżącemu w dniu [...] 2005r.

Dopiero po jej doręczeniu Rektor rozpoznał odwołanie zawarte w "piśmie reklamacyjnym" K. T. z dnia [...] 2004 r od decyzji Dziekana Wydziału z dnia [...] a 2004r. i podjął zaskarżoną decyzję z dnia [...] 2005r.

Wskazując na powyższe okoliczności, zarazem Rektor zaprzeczył twierdzeniu skarżącego, jakoby poza opisanymi decyzjami, Dziekan Wydziału Prawa i Administracji wydał inną jeszcze w miesiącu [...] 2004, nie określoną co do daty decyzję, uchylającą swoją decyzję z [...] 2004r. i kierującą skarżącego na powtarzanie III semestru i obligującą do doniesienia indeksu do zaliczenia semestru II. Podkreślono, że we wcześniejszych pismach skarżący nie powoływał się na wydanie takiej decyzji, a w odwołaniu z dnia [...] 2004r. wspomniał tylko o "propozycji" powtarzania semestru, nie określając kto i kiedy miał mu to zaproponować. Analizując wzajemną treść pism skarżącego z dnia [...] 2004 i [...].2005r. wskazał Rektor, iż treścią ewentualnej rozmowy we [...] 2004 nie mogło być wydanie nowej decyzji w miejsce decyzji z [...].2004, gdyż odwołanie zostało złożone dopiero [...].04 w formie pisma adresowanego do Kanclerza Uczelni.

Odnosząc do zarzutu skarżącego, że nie ponosi winy w opóźnieniu w złożeniu indeksu i karty egzaminacyjnej do zaliczenia II-go semestru wskazano, że warunkiem wydania karty egzaminacyjnej jest wywiązanie się z płatności za studia. W dniu [...].2004 r. skarżący uiścił opłatę i w tym dniu kartę egzaminacyjną odebrał, jednakże nie przedstawił jej z indeksem do zaliczenia semestru, mimo przedłużonego przez Dziekana na jego wniosek terminu.

Do protokołu rozprawy, w dniu [...] 2005r. skarżący złożył, dwa datowane na [...].2005 pisma w tym jedno zatytułowane jako wyjaśnienie oraz wniosek dowodowy o dowód z przesłuchania świadków i przedłożył zaświadczenie kierownika Dziekanatu [...]

W pismach tych skarżący ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, podtrzymał swoją wersję stanu faktycznego, co do wydania przez Dziekana Wydziału Prawa pomiędzy [...] a [...].2004 r. decyzji ustnej. Wyjaśniając leżące jego zdaniem po stronie Uczelni przyczyny niemożności przedłożenia w zakreślonym terminie indeksu uzupełnionego wpisami ze zdanych egzaminów, skarżący podnosił, że został dopuszczony do egzaminów ze swojego II semestru (III semestru rocznika rozpoczynającego studia w roku 2002/2003), bez indeksu i wymagane na tym semestrze egzaminy zaliczył, a tylko nie mógł ich w indeksie potwierdzić, gdyż uzyskał go z uczelni już po sesji. Zdaniem skarżącego, rzeczywistą przyczyną skreślenia z listy studentów było niezaliczenie na I roku studiów, semestru I dla rocznika 2002/2003, który jako tzw. semestr X mógł zaliczać w całym okresie studiów, rozpoczętych po I-szym semestrze. Skarżący twierdził, że wbrew ustaleniom z okresu przyjęcia na studia, następnie uczelnia usiłowała wymusić opłatę za ten semestr przed terminem tj. przed V rokiem studiów.

W związku z twierdzeniami stron, na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd dopuścił uzupełniające dowody z dokumentów:

Statutu Szkoły Wyższej zatwierdzonego decyzją z 8 lipca 2002r. Ministra Edukacji Narodowej i Sportu

Regulamin Studiów zatwierdzonego Uchwałą Senatu z dnia [...].2000r. i obowiązującego do [...] 2003r.,

Zarządzenia Rektora [...] z dnia [...] 2002r. w sprawie organizacji roku akademickiego 2002/2003 oraz organizacji i trybu zaliczania semestru i roku studiów,

protokołów z egzaminów z III semestru, rocznika, który rozpoczął studia w roku akademickim 2002/2003 tj. z II semestru studiów skarżącego

wszystkich w posiadaniu uczelni

oraz z

kserokopii wpisów w indeksie skarżącego (Nr albumu [...])

kserokopii (posiadanej przez skarżącego w oryginale) karty egzaminacyjnej, na semestr zimowy Il-go roku studiów.

Pełnomocnik Szkoły Wyższej przedłożył kserokopie protokołów zaliczenia (egzaminu) roku 2 semestru zimowego z:

prawa cywilnego część ogólna - wykład - egzamin

prawa cywilnego część ogólna - ćwiczenia - zaliczenie

język obcy - ćwiczenia - zaliczenie

prawo administracyjne - ćwiczenia- zaliczenie u mgr M.J.

prawo karne - ćwiczenia- zaliczenie u mgr M. K.

prawo konstytucyjne - ćwiczenia - zaliczenie u mgr M.H.

ustrój organów ochrony prawnej - wykład - egzamin

W świetle oświadczeń złożonych przed Sądem na rozprawach w dniach [...] 2005 r i dnia [...] 2005r. przez skarżącego i pełnomocnika strony przeciwnej jest poza sporem, iż:

skarżący K. T. posiada indeks oraz kartę egzaminacyjną dla semestru zimowego (III) 2-go roku studiów w roku akademickim 2003/2004 (tj. dla swojego Il-go semestru), przy czym karta egzaminacyjna nie zawiera wpisów uzyskania zaliczeń z prawa administracyjnego u dr H.F. i prawa cywilnego - część ogólna, u mgr D.D. oraz że brak potwierdzenia zaliczeń z tych samych przedmiotów w indeksie,

posiadana przez Uczelnię dokumentacja pozwala stwierdzić, że skarżący zaliczył w terminie wszystkie przedmioty obowiązujące go w II-gim semestrze, odpowiadającym II semestrowi dla rocznika, który rozpoczął studia na roku akademickim 2002/2003,

określony przez stronę przeciwna jako pochodzący z [...] 2003r. wniosek skarżącego o studiowanie wg. indywidualnego planu i programu studiów w istocie nosi datę z [...].2003 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Zaskarżona decyzja Rektora wydana została dnia [...] 2005r., a więc pod rządem przepisów obowiązującej wówczas ustawy z dnia 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm.). Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 2 powołanej ustawy ma ona zastosowanie także do niepaństwowych szkół wyższych jeżeli jej przepisy lub przepisy innych ustaw nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 161 ustawy w jego brzmieniu z daty zaskarżonej decyzji, do decyzji podjętych przez organ uczelni w indywidualnych sprawach studenckich, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i przepisy o zaskarżeniu decyzji do sądu administracyjnego.

Stosownie do przepisu art. 148 ustawy Dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadkach określonych w regulaminie studiów, a od decyzji wydanej w tej sprawie służy odwołanie do rektora uczelni. Regulacje te oznaczają, że w świetle art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ), oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), przedmiotem kognicji sądu w przedmiotowej sprawie jest kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem.

Zakres możliwych rozstrzygnięć sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na decyzję, przy wydaniu której zastosowanie, aczkolwiek odpowiednie, miały przepisy kodeksu postępowania administracyjnego wyznaczają regulacje z art. 145 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl tych przepisów uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas gdy Sąd stwierdzi naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( § 1 pkt 1 lit a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( § 1 pkt 1 lit "b"), lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( § 1 pkt 1 lit."c"). Zgodnie z art. 145 ust. 2 sąd stwierdza nieważność decyzji (lub postanowienia) w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach, albo też ( ust. 3 ) stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kpa lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola zaskarżonej decyzji na płaszczyźnie jej zgodności z prawem prowadzi do konstatacji, iż jest ona z prawem zgodna. Czyni to skargę bezzasadną.

Przepis art. 143 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym- zwanej dalej ustawą - stanowi, że prawa i obowiązki studenta związane z tokiem studiów określa regulamin studiów, według zaś ustępu 2 tego artykułu student obowiązany jest postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów. Wskazany wyżej przepis art. 148 ustawy, przydaje Dziekanowi ( jako organowi I instancji) kompetencję do skreślenia studenta z listy studentów w przypadkach określonych w regulaminie studiów.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji Rektora z dnia [...] 2005r. powołano m.in. przepis § 23 pkt 1 Regulaminu studiów uchwalonego Uchwałą Senatu z dnia [...] 2003r. i obowiązującego ( § 3 pkt 6 ) od dnia [...] 2003r.

Zgodnie z przepisem § 23 pkt 1 Regulaminu studiów warunkiem zaliczenia semestru jest uzyskanie zaliczeń ze wszystkich przedmiotów objętych planem studiów, zdanie wymaganych egzaminów, zaliczenie praktyk przewidzianych planem studiów oraz złożenie indeksu i kart egzaminacyjnych najpóźniej 14 dni od zakończenia sesji poprawkowej pod rygorem skreślenia z listy studentów.

Zarazem przepis § 27 pkt 2 ( powołany w podstawie prawnej decyzji Dziekana Wydziału z dnia [...] 2004r.), stanowi, że w stosunku do studenta, który nie zaliczył semestru z powodu niedostatecznych wyników dziekan może podjąć decyzję : 1) na wniosek studenta; a) o skierowaniu na powtarzanie przedmiotu lub przedmiotów b) o skierowaniu na powtarzanie semestru lub roku studiów, 2) o skreśleniu z listy studentów.

Wzajemna relacja przepisów § 23 pkt 1 i 27 pkt 2 p.p. 1 i 2 prowadzi do wniosku, iż przepis § 27 pkt 2 dookreśla, skutki niespełnienia przewidzianego § 23 pkt 1 in princp. warunku zaliczenia semestru przez uzyskanie zaliczeń przedmiotów, praktyk przewidzianych planem studiów i egzaminów, gdyż te zdarzenia mieszczą się niewątpliwie w przesłance niezaliczenia semestru " z powodu niedostatecznych wyników ". Natomiast niespełnienie przewidzianego dalszą częścią postanowień § 23 pkt l warunku zaliczenia semestru przez ...."złożenie indeksu i kart egzaminacyjnych najpóźniej 14 dni od zakończenia sesji poprawkowej pod rygorem skreślenia z listy studentów", stanowi- zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego- samodzielną i wystarczającą podstawę do skreślenia na podstawie tego przepisu z listy studentów, oderwaną od tego czy została lub nie została spełniona przesłanka do zaliczenia semestru w postaci uzyskania dostatecznych wyników w nauce. Zdanie II tego punktu przewiduje zresztą możliwość przedłużenia terminu do złożenia indeksu i kart egzaminacyjnych.

Jest w sprawie poza sporem, iż Szkoła Wyższa ma charakter uczelni niepaństwowej w rozumieniu przepisów ustawy z 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym. W świetle § 55 statutu Szkoły Wyższej ( dalej [...] ) zatwierdzonego decyzją Ministra Edukacji i Sportu z dnia 08.07.2002r., nauka w uczelni jest odpłatna, a wysokość wpisowego i opłaty za naukę ( czesne ) oraz inne opłaty, a także terminy ich wnoszenia, wysokość odsetek ustala Kanclerz Uczelni w porozumieniu z Rektorem. Wnoszone opłaty kwalifikacyjne, opłaty wpisowe lub czesnego oraz inne opłaty stanowią jedno ze źródeł pozyskiwanych przez uczelnię środków finansowych ( § 61). Podkreślenie tej kwestii jest o tyle istotne, że oparcie działalności uczelni na zasadzie odpłatności za naukę, ma wpływ na sposób regulacji obowiązków studenta związanych z tokiem studiów, w regulaminie studiów uczelni.

Przepis § 23 pkt 2 Regulaminu studiów przewiduje również inną samodzielną podstawę decyzji o skreśleniu z listy studentów w przypadku nie uiszczenia w przewidywanym terminie wymaganych opłat, a zwłaszcza z tytułu wpisu na rok studiów, czesnego, powtarzania przedmiotu lub powtarzania roku, po stosownym wezwaniu w trybie określonym pkt 3 tego §.

Właśnie z uwagi na specyfikę uczelni niepaństwowej, opartej na zasadzie odpłatności za naukę, przepis § 21 Regulaminu studiów zawiera szereg postanowień regulujących tryb przystąpienia do sesji egzaminacyjnej. W szczególności regulamin statuuje obowiązek studenta pobrania w dziekanacie karty egzaminacyjnej na dany semestr przed przystąpieniem do sesji ( § 21 pkt 1 ). Zarazem warunkiem wydania karty egzaminacyjnej jest przedłożenie indeksu wraz z kserokopiami dowodów uiszczenia wymaganych wpłat i po stwierdzeniu, że nie ma żadnych zaległości w opłatach ( § 21 pkt 2 i 3 ).

Student przed przystąpieniem do egzaminu lub zaliczenia obligowany jest do przedłożenia karty egzaminacyjnej wraz z indeksem, a egzaminator (lub zaliczający) bez karty egzaminacyjnej- nie może wpisać zaliczenia lub egzaminu do protokołu i indeksu (§21 ust. 5 i 8 ).

W myśl § 22 zaliczenie semestru lub roku studiów, wydanie dyplomu ukończenia studiów, albo też dokumentacji przebiegu studiów celem przeniesienia się do innej uczelni, może nastąpić tylko wtedy, jeżeli potwierdzone zostało na podstawie przedłożonych dowodów wpłat lub innych dokumentów, wykonanie przez studenta przewidzianych przepisami zobowiązań wobec uczelni.

W świetle powyższego, wprowadzenie rygoryzmu w zakresie warunków zaliczenia semestru ( jako okresu zaliczeniowego- § 16 pkt 1 ), obejmującego także obowiązek złożenia indeksu i kart egzaminacyjnych w określonym regulaminem ( możliwym do przedłużenia przez dziekana) terminie, pod rygorem skreślenia z listy studentów, jest zrozumiałe i mieści się w zakresie ustawowo przewidzianej regulacji w drodze regulaminu studiów sfery praw i obowiązków studenta, a w tym przesłanek skreślenia z listy studentów.

Przepis postanowienia § 23 pkt 1 obowiązującego od [...] 2003r. Regulaminu studiów Szkoły Wyższej, stanowi zatem samodzielną podstawę skreślenia z listy studentów studenta, który nie spełnił warunku zaliczenia semestru przez złożenie w terminie 14 dni od zakończenia sesji poprawkowej ( ewentualnie w terminie przedłużonym przez dziekana ), indeksu i kart egzaminacyjnych, niezależnie od tego czy z innych dokumentów uczelni obrazujących przebieg studiów ( np. protokołów egzaminów ) wynika, że złożył z wynikiem pozytywnym wymagane egzaminy lub zaliczenia, które nie zostały jednak wpisane do karty egzaminacyjnej i indeksu. Sądowi przyjmującemu powyższe stanowisko, znany jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego- Ośrodek Zamiejscowy z dnia 2002.08.13 II SA/Kr 816/02/ONSA 2004/1/6), w którym wyrażono pogląd, iż nieprzedłożenie przez studenta indeksu w terminie określonym przez władze uczelni dla dokonania wpisu o zaliczeniu roku ( lub semestru) nie stanowi przesłanki do skreślenia z listy studentów z powodu niezaliczenia roku ( lub semestru ), jeżeli prowadzona przez uczelnie dokumentacja pozwala na ustalenie rzeczywistego przebiegu studiów, a w szczególności- złożenia wymaganych egzaminów i uzyskania wymaganych zaliczeń. Nie negując tego rozstrzygnięcia należy stwierdzić, iż dotyczyło ono sytuacji, w której student uczelni państwowej, złożył w dziekanacie kartę egzaminacyjną potwierdzającą zdanie egzaminów i zaliczeń, a Regulamin studiów nie przewidywał złożenia indeksu jako warunku zaliczenia roku lub semestru. Wskazane orzeczenie zapadło zatem w innym stanie faktycznym i prawnym wynikającym z obowiązującego w konkretnej uczelni jej Regulaminu studiów.

Wbrew zatem zarzutom skargi zawartym w uzupełniającym ją piśmie z [...] 2005r., zaskarżona decyzja Rektora jako organu II instancji, znajdowała oparcie w przepisie art. 148 ustawy z dnia 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm.) w związku z § 23 pkt 1 Regulaminu studiów tej uczelni obowiązującego od 1 października 2003r.

Jest poza sporem, że do chwili obecnej w indeksie skarżącego i na oryginale znajdującej się w jego posiadaniu karty egzaminacyjnej wydanej na semestr III zimowy rocznika, który rozpoczął studia w roku akad. 2002/2003 ( dla skarżącego na II semestr jego studiów ) brak potwierdzenia zaliczeń dwóch przedmiotów, a zatem że stan taki istniał również w dniu [...] 2004r. Nie kwestionował też skarżący twierdzeń, że po dniu [...] 2004r. nie wnosił o przedłużenie terminu do złożenia indeksu.

W świetle postanowień Zarządzenia Rektora z dnia [...] 2003r. w sprawie organizacji roku akademickiego 2003/2004 oraz organizacji i trybu zaliczania semestru i roku studiów, poprawkowa sesja egzaminacyjna studiów zaocznych, dla semestru zimowego, kończyła się z dniem [...] 2004r., a kartę egzaminacyjną i indeks potwierdzające uzyskanie zaliczeń i egzaminów winien skarżący był przedstawić do końca [...] 2004r. Znajduje potwierdzenie w aktach postępowania okoliczność że [...] 2004r. skarżący zwrócił się o przedłużenie terminu do złożenia indeksu z wpisami z zimowej sesji egzaminacyjnej i uzyskał jego przedłużenie do dnia [...] 2004r. Z chwilą upływu tego terminu, wobec braku dalszych wniosków o przedłużenie terminu powstały formalne przesłanki do wydania decyzji o skreśleniu ze studiów na podstawie § 23 pkt 1 regulaminu.

Odnoszące się do twierdzeń skargi, ustalenie organu, że niewydanie karty egzaminacyjnej do sesji zimowej w roku akademickim 2003/2004 miało związek z nieuiszczeniem czesnego i nastąpiło dopiero w dniu złożenia opłat t.j. [...] 2004r. znajduje potwierdzenie, w zawiadomieniu z dnia [...] 2004r. o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów uczelni.

Oczekiwanie, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, polegać będzie na czynieniu przez sąd administracyjny ustaleń własnych, zastępujących ustalenia zaskarżonej decyzji nie znajduje oparcia w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynym dowodem jaki w świetle art. 106 § 3 tej ustawy może Sąd przeprowadzić jest dowód uzupełniający z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Taki dowód z dokumentów, wyżej wymienionych przeprowadzono.

W istocie zatem, kontrola zaskarżonej decyzji co do zgodności z prawem w zakresie ustaleń przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia sprowadza się do oceny, czy ustalenia te odpowiadają zasadom zbierania i oceny zebranego w sprawie materiału. O zakresie ustaleń faktycznych niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy decyduje prawo materialne. Dla rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 148 ustawy o szkolnictwie wyższym w związku z § 23 pkt 1 Regulaminu studiów w części stanowiącej podstawę do skreślenia z listy studentów z powodu niezaliczenia semestru w następstwie nieprzedłożenia indeksu i karty egzaminacyjnej, konieczne ale i wystarczające jest wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie tych przesłanek.

Rektor, jako organ odwoławczy jest organem merytorycznym niezwiązanym podstawą prawną rozstrzygnięcia przyjętą przez organ I instancji.

Zarzuty podniesione w skardze spowodowały że dopiero w postępowaniu przed Sądem, organ odwoławczy musiał zająć stanowisko względem okoliczności, które nie stanowiły podstawy faktycznej dla przyjętej materialno prawnej przesłanki rozstrzygnięcia.

Organ administracji, przy uwzględnieniu odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. w sprawie jest obowiązany wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy ( art.77 ) oraz dokonać ustaleń na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału ( art. 80 ). Na tej płaszczyźnie kontroli zgodności decyzji z prawem nie mogą być więc zakwestionowane skutecznie ustalenia zaskarżonej decyzji powzięte na podstawie oceny całokształtu dowodów i znajdujące oparcie przynajmniej w niektórych z nich, oraz jeżeli ustalenia oparte na wnioskowaniu nie pozostają w sprzeczności z logiką i zasadami doświadczenia życiowego. Na tej płaszczyźnie nie można dostrzec uchybień w zakresie zebrania i oceny dowodów, a zwłaszcza uchybień niosących walor istotnego wpływu na wynik sprawy.

Poprawność ustaleń zaskarżonej decyzji dotyczy przede wszystkim dwóch podstawowych kwestii faktycznych.

Po pierwsze, znajduje oparcie w aktach sprawy stanowisko organu, że późniejsze zaliczenie przez skarżącego jego I semestru, wynikało z przyjętej praktyki uczestnictwa w sesji i zdawania egzaminów oraz uzyskiwania zaliczeń bez posiadania karty egzaminacyjnej ( warunkowanego uprzednim wniesieniem opłat) i indeksu. Niewątpliwie takie postępowanie jest możliwe tylko wówczas, gdy zaliczający przedmiot lub egzaminator wpisuje wynik do protokołu czy także do indeksu mimo nieprzedłożenia karty egzaminacyjnej, a zatem naruszony został § 21 pkt 8 Regulaminu studiów. Jednakże taka praktyka ze strony egzaminatorów czy zaliczających zajęcia, nie zwalnia studentów od przewidzianych regulaminem warunków i terminów pod którymi może nastąpić zaliczenie semestru.

Przedstawiona przez skarżącego korespondencja z uczelnią ( pisma reklamacyjne ) oraz skarga i pisma ją uzupełniające, potwierdzają przyjętą praktykę, która odpowiada prezentowanemu przez skarżącego stanowisku.

Skarżący nie wskazał konkretnego dokumentu, ani nie uprawdopodobnił złożonym dokumentem swego twierdzenia, że rzeczywistą przyczyną skreślenia ze studiów był brak opłat za egzaminy z I semestru rocznika 2002/2003, związany z odmową żądaniu uczelni zdawania tych egzaminów równolegle z II-gim ( I dla skarżącego semestru ). Nie wskazał skarżący takich okoliczności, które przemawiały by za wadliwością dokonanych przez organ ustaleń co do następstwa i wzajemnej relacji zdarzeń. Akta postępowania administracyjnego potwierdzają, że do egzaminów i zaliczeń w lecie 2003r. t.j. w sesji letniej swego I roku studiów przystąpił skarżący bez indeksu i karty egzaminacyjnej. Uzyskanie wpisów do indeksu egzaminu z Prawa cywilnego i zaliczeń z elementów socjologii dla prawników, trwało rzeczywiście bardzo długo, owocowało wielokrotnie przedłużaniem terminu do złożenia indeksu oraz prośbą do Dziekana o interwencje w sprawie wpisu do indeksu. U źródeł tego leży jednak wskazany przez organ fakt przystąpienia do egzaminów w sesji letniej ( I-szej dla skarżącego ) bez karty egzaminacyjnej i indeksu. Nie została też podważona prawidłowość ustaleń, iż wyrównanie zaległości finansowych implikowało wydanie skarżącemu karty egzaminacyjnej do jego II semestru, już po zakończeniu tej sesji.

Przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji Rektora [...] z 14 marca 2005r., było utrzymanie w mocy decyzji Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 1 września 2004r. W skardze i uzupełniających ją pismach konstruuje skarżący zarzut, że w miesiącu [...] w bliżej nieokreślonym datą dniu Dziekan wydziału ustnie zmienił tę decyzję, lecz nie utrwalił treści i motywu w formie przewidzianej art. 14 § 2 kpa.

Należy wskazać, że zebrany w sprawie materiał dowodowy i treść pism samego skarżącego kierowanych do Uczelni, nie daje podstaw do przyjęcia, iż Dziekan Wydziału istotnie taką decyzję podjął.

Nie jest kwestionowane ustalenie, iż decyzja Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia [...] 2004r. skreślająca skarżącego z listy studentów została skarżącemu doręczona w dniu [...] 2004r., wraz z pouczeniem o trybie i sposobie odwołania od niej, odpowiadającym wymogom przepisu art. 129 § 1 i 2 k.p.a.

Sam skarżący przyznaje ( str. 4 pisma z dnia 21.11.2005- k. 38 akt sądowych, że treść tej decyzji była mu znana ( jako przekazana ustnie przez pracownika [...] ) na kilka przed odebraniem w dniu [...].2004 decyzji wraz z pouczeniem.

W świetle powyższego datowane na dzień [...] 2004r. i adresowane do Kanclerza Szkoły Wyższej pismo nawiązujące do uzyskanej informacji o skreśleniu z listy studentów i wnoszące " o anulowanie decyzji skreślającej z listy studentów oraz umożliwienie podejścia do egzaminu z zakresu bieżącego semestru" prawidłowo potraktowane zostało jako odwołanie i przekazane Dziekanowi Wydziału Prawa i Administracji jako organowi I instancji za pośrednictwem, którego jest wnoszone do organu odwoławczego.

Jest udokumentowanym faktem, że na tym odwołaniu Dziekan Wydziału Prawa i Administracji, odręcznie wpisał: " uchylam decyzję o skreśleniu i proponuje powtarzanie II semestru z możliwością przepisania ocen, a zaliczanie na zasadach IPPS przedmiotów z semestru I w semestrze powtarzanym" i opatrzył datą [...].2004r.

Treść tej odręcznej "decyzji" koresponduje i z treścią decyzji z dnia [...].2004r. i z treścią żądania zawartego w piśmie skarżącego z dnia [...].2004r. Według skarżącego ( powołane już pismo z [...].2005), wydana przez Dziekana decyzja z dnia [..].2004r, była już trzecią decyzją w sprawie, o której istnieniu dowiedział się zresztą dopiero w grudniu. Zarazem skarżący w/w piśmie twierdzi, że dowiadując się przed dniem [...].2004r. o treści decyzji z dnia [...] 2004r. znał już treść decyzji drugiej- ustnej - kierującej na powtórzenie semestru III pod warunkiem dostarczenia indeksu z kompletem wpisów II semestru. Odwołanie z [...] 2004r. nie powołuje się na taki fakt.

W tej sytuacji brak było w sprawie jakichkolwiek podstaw do przyjęcia wadliwości ustalenia przez Rektora, że przedmiotem zaskarżenia pismem z dnia [...] .04, była decyzja Dziekana Wydziału z [...]2004.

Jest poza sporem, że decyzją Rektora z dnia [...] 2005r. [...], stwierdzono nieważność decyzji Dziekana Wydziału Prawa z [...] 2004r. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu [...].2005 z pouczeniem o dopuszczalności i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący nie podnosił zaskarżenia tej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę, podziela motywy prawne decyzji Rektora z dnia [...] 2005r. Nie zachodzą zatem przesłanki do stosowania przepisu art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na przedmiot niniejszego postępowania.

Z względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ).