Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2416/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 41 ust. 2 pkt 5; art. 43 ust. 3
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, , Protokolant sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2020 r. sprawy ze skargi K. C. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji wydał w dniu [...] lipca 2019 r. rozkaz personalny nr [...], którym utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] wydany w przedmiocie zwolnienia K. C. ze służby w Policji z dniem [...] maja 2019 r.

W uzasadnieniu rozkazu organ wskazał, iż w dniu [...] marca 2018 r. do Komendy Powiatowej Policji w S. wpłynęło postanowienie Prokuratora Rejonowego w S. z dnia [...] lutego 2018 r., sygn. akt [...], o przedstawieniu K. C. zarzutu o to, że w dniu [...] lutego 2018 r. w S., na terenie pomieszczenia numer [...] w budynku Komendy Powiatowej Policji w S., naruszył nietykalność cielesną funkcjonariusza publicznego w osobie Komendanta Powiatowego Policji w S. W. A. poprzez napieranie na niego ciałem oraz odpychanie barkiem i ramieniem, podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, związanych z czynnościami podjętymi przez pokrzywdzonego w celu uniemożliwienia otwarcia zamkniętej i zaplombowanej szafy służbowej w tymże pomieszczeniu, tj. o czyn z art. 222 § 1 Kodeksu karnego.

Raportem z dnia [...] marca 2018 r. funkcjonariusz poinformował o wszczęciu przeciwko niemu wskazanego wyżej postępowania karnego.

Rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] zawiesił policjanta w czynnościach służbowych, na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, na okres trzech miesięcy, tj. od dnia [...] kwietnia 2018 r. do dnia [...] lipca 2018 r.

Komendant Powiatowy Policji w S. w dniu [...] czerwca 2018 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym zwolnił policjanta ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, z dniem [...] lipca 2018 r. Decyzji tej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] uchylił powyższy rozkaz personalny w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.

Komendant Powiatowy Policji w S. rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] m.in. mianował policjanta na stanowisko służbowe specjalisty Zespołu [...] Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w S., z dniem [...] lutego 2019 r.

Wnioskiem z dnia [...] marca 2019 r. Komendant Powiatowy Policji w S. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu powołał się m.in. na wniesiony akt oskarżenia, stwierdzając, że wymieniony nie spełnia wszystkich wymagań niezbędnych do wykonywania zawodu policjanta.

Pismem z dnia [...] marca 2019 r. poinformowano stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji.

Sąd Rejonowy w S. przekazał do organu akt oskarżenia przeciwko K. C., z którego wynika, że w dniu [...] lutego 2018 r. w S., na terenie pomieszczenia numer [...], w budynku Komendy Powiatowej Policji w S., naruszył nietykalność cielesną funkcjonariusza publicznego w osobie Komendanta Powiatowego Policji w S. poprzez napieranie na niego ciałem oraz odpychanie barkiem i ramieniem, a następnie szarpanie drzwi od szafy pancernej, za które złapał pokrzywdzony, podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych związanych z czynnościami podjętymi przez pokrzywdzonego w celu uniemożliwienia otwarcia zamkniętej i zaplombowanej szafy służbowej w tymże pomieszczeniu, czym spowodował u pokrzywdzonego obrażenia w postaci skręcenia lewego barku, skutkujące naruszeniem czynności narządów jego ciała trwającym nie dłużej niż 7 dni, tj. o czyn z art. 222 § 1 k.k., w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

Organ wystąpił również do Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w [...] z prośbą o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia ze służby. Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w [...] nadmienił, że zwolnienie policjanta jest przedwczesne i może być dla niego krzywdzące.

W dniu 22 kwietnia 2019 r. funkcjonariusz złożył wniosek dowodowy, w którym wniósł o dopuszczenie dowodów:

‒ z dokumentów w postaci protokołów przesłuchania świadków: A. C., I. G. i K. N.,

‒ z nagrania dźwiękowego w postaci załączonego do przedmiotowego wniosku pliku audio o nazwie Plik audio [...].mp4,

‒ z protokołu oględzin wskazanego wyżej zapisu dźwiękowego,

‒ z pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., [...],

Zażądał również przesłuchania w charakterze świadka Naczelnika Wydziału Kontroli Komendy Wojewódzkiej Policji w [...].

Komendant Wojewódzki Policji w [...] odmówił dopuszczenia i przeprowadzenia wskazywanych przez stronę dowodów.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] w dniu [...] maja 2019 r., na podstawie art. 104 k.p.a., art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 43 ust. 3 oraz art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, wydal rozkaz personalny nr [...] o zwolnieniu K. C. ze służby w Policji, z dniem [...] maja 2019 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W dniu [...] maja 2019 r. policjant wniósł o dopuszczenie dowodów ze skierowania do szpitala w związku z urazami kolana z dnia [...] marca 2018 r. oraz karty informacyjnej Kliniki Chirurgii Endoskopowej, wskazując, że dowody te uważa za zbieżne z okolicznościami zdarzenia z dnia [...] lutego 2018 r.

Funkcjonariusz wniósł odwołanie od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] oraz zarzucił: obrazę przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 42 Konstytucji RP poprzez przypisanie mu dokonania przestępstwa z art. 222 § 1 k.k., mimo że nie zostało to jeszcze dowiedzione prawomocnym wyrokiem sądu.

Wniósł o uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego w całości oraz dopuszczenie:

‒ wszystkich dowodów z akt postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji (w I i II instancji),

‒ dowodu z zeznania świadków: A. S. – Dyżurnego Stanowiska Kierowania Komendy Głównej Policji oraz S. R. z Biura Kontroli Komendy Głównej Policji, na okoliczność rozmów telefonicznych przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2018 r. w związku z incydentem w pomieszczeniu służbowym.

Podkreślił, że postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby zostało wszczęte jako atak na funkcjonariusza, który od lat piętnuje resortowy nepotyzm, układy, kolesiostwo, synekury, ustawiane konkursy na stanowiska, reformy kadrowe komend pod konkretne osoby oraz korupcję. Podkreślił, iż "zafałszowano wszystko, co można było zafałszować", zaś "do akt postępowań włączono tylko niekorzystne dla niego dokumenty. Pominięto te, które mogą wskazywać na inny przebieg zdarzeń. Konsekwentnie odmawiano przeprowadzenia jakichkolwiek czynności konfrontacyjnych i oględzinowych.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2019 r. KGP wskazał, iż materialnoprawną podstawę zwolnienia K. C. ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby.

Użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony (art. 7 k.p.a.). Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych) w postaci "ważnego interesu służby". Pojęcie ważnego interesu służby nie zostało w ustawie sprecyzowane. Może ono dotyczyć realnie istniejącej przyczynę albo szeregu okoliczności świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesami Policji.

W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można zwolnić ze służby tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, przy czym przesłanka ważnego interesu służby powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana poprzez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 1999 r, sygn. akt II SA 426/99).

Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się do wyjaśnienia, czy w obecnym stanie faktycznym pozostawienie strony w służbie narusza jej ważny interes. Policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl art. 1 ust. 2 cytowanej ustawy, należy między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważnych zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Służbę w Policji mogą przy tym pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych.

Sprawowanie funkcji publicznej łączy się ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego nie ma charakteru bezwzględnego.

Podsumowując, organ stwierdził, że już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Policjant, który został oskarżony o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym. Pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Taka sytuacja, wpływa demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy.

Prokurator Prokuratury Rejonowej w S. w postępowaniu sygn. akt [...] sporządził wobec K. C. powyżej opisany akt oskarżenia dotyczący czynu z art. 222 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Postępowanie karne prowadzone jest obecnie pod sygn. akt [...] przez Sąd Rejonowy w S.

Mając na względzie powyższe, zdaniem organu, policjant nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby. Wskazane okoliczności uniemożliwiają pozostawienie wymienionego w służbie. Funkcjonariusz był zobowiązany do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw – tymczasem sam został oskarżony o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia wobec strony zasady domniemania niewinności (art. 42 ust. 3 Konstytucji RP), organ zauważył, iż przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego.

Zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia.

Zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego.

Poszczególne zasady postępowania karnego nie mogą być przenoszone do postępowania administracyjnego, gdyż rządzi się ono własnymi zasadami i regułami wynikającymi z odpowiednich przepisów ustawy o Policji oraz z Kodeksu postępowania administracyjnego. O ile wątpliwości w zakresie odpowiedzialności karnej winny być rozstrzygane na korzyść podejrzanego, o tyle te same wątpliwości mogą stanowić podstawę do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji, ze względu na jej ważny interes.

Dokonywanie przez organy Policji w toku postępowania administracyjnego oceny zasadności przedstawionych stronie zarzutów, czy też rozstrzyganie o winie lub niewinności policjanta, jest nieuprawnione. Udowodnienie faktu popełnienia przez podejrzanego zarzucanych mu czynów należy bowiem do organów ustawowo powołanych do ścigania przestępstw i następuje w ramach prowadzonego w konkretnej sprawie postępowania karnego. Ocena dowodów mających uzasadniać popełnienie przestępstwa należy do organów wymiaru sprawiedliwości. Organy Policji są natomiast zobligowane do uwzględnienia w toku postępowania administracyjnego samego faktu przedstawienia skarżącemu zarzutów popełnienia przestępstw.

Pomimo niezakończenia prowadzonego postępowania karnego, uzasadnione jest, zdaniem organu, rozwiązanie z funkcjonariuszem stosunku służbowego z uwagi na ważny interes służby. W interesie służby leży bowiem, aby zadania stawiane przed Policją były realizowane wyłącznie przez osoby pozostające poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem.

Brak jest również podstaw do dokonywania oceny zasadności prowadzenia śledztwa związanego z oprogramowaniami komputerowymi, a także odnoszenia się do właściwego prowadzenia w Komendzie Powiatowej Policji w S. ewidencji sprzętu teleinformatycznego.

Za niezasadny w przedmiotowej sprawie Komendant Główny Policji uznał zarzut naruszenia przepisów art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., zarówno bowiem organ I instancji, jak i organ odwoławczy dokonały wnikliwej analizy materiału dowodowego.

Odnosząc się do składanych wniosków dowodowych strony, organ podkreślił, iż dokumentacja znajdująca się w aktach postępowania administracyjnego jest wystarczająca na potrzeby niniejszego postępowania administracyjnego. Ustalony na jej podstawie stan faktyczny i prawny sprawy nie budzi wątpliwości.

KGP podkreślił, że nie sposób przyjąć, że przeprowadzenie wskazywanych przez stronę dowodów skutkowałoby wydaniem innego rozstrzygnięcia, niż zapadłe. Istotne jest bowiem to, że policjantowi przedstawiono zarzuty karne, a następnie skierowano wobec niego akt oskarżenia.

Nieuprawnione, zdaniem organu, byłoby dokonywanie jakichkolwiek ocen na okoliczność przebiegu omawianego zdarzenia mającego miejsce w dniu [...] lutego 2018 r., zachowania osób w nim uczestniczących, w tym ustalania ich winy bądź strony winy.

Za niezasadny organ uznał też zarzut, iż do akt postępowania administracyjnego włączono tylko te dokumenty, które w mniejszym bądź większym stopniu mogą świadczyć na niekorzyść strony. Do akt postępowania dołączono szereg dokumentów zawierających informacje obiektywne, istotne ze względu na przedmiot tego postępowania. Organ nie uznał za zasadne przeprowadzenia jakichkolwiek czynności konfrontacyjnych i oględzinowych, np. w celu ustalenia, "jakie rozmiary miała szafa pancerna, przed którą doszło do wyrwania barku (...)". Podobnie dowody wskazywane przez stronę już po wydaniu zaskarżonej decyzji nie mogą zostać uwzględnione.

K. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...]. Zażądał jego uchylenia w całości oraz uchylenia rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2019 r.

Skarżący zarzucił naruszenie:

‒ art. 42 ust. 3 Konstytucji RP poprzez jednoznaczne przypisanie skarżącemu dokonania przestępstwa z art. 222 § 1 k.k., co nie zostało dowiedzione prawomocnym wyrokiem sądu,

‒ art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez nienależyte i arbitralne wykazywanie związku pomiędzy utratą nieposzlakowanej opinii skarżącego, a ważnym interesem służby,

‒ art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dowodu z akt postępowań wcześniejszego zwolnienia skarżącego ze służby oraz odmowę dopuszczenia dowodu z protokołu przesłuchania A. C., I. G. i K. N.,

‒ art. 80 k.p.a. poprzez opieranie materiału dowodowego na wybranych dokumentach, nie oddających pełnego i obiektywnego oglądu na sprawę,

‒ art. 7 k.p.a. poprzez zatajanie w postępowaniu I i II instancji świadków składających w innych postępowaniach istotne zeznania,

‒ art. 8 §1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania z góry powziętą tezą, bez udziału strony, bez równego traktowania, w sposób stronniczy, a tym samym nie budzący zaufania do organu,

‒ art. 10 §1 i art. 81 k.p.a. poprzez niepowiadomienie skarżącego ze stosownym wyprzedzeniem o dacie zakończenia postępowania i wydanie końcowej decyzji zanim skarżący dowiedział się o terminie zakończenia postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy w realiach faktycznych sprawy istniał ważny interes służby, uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby w Policji. Na tę okoliczność powołał się organ, przywołując art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego rozkazu personalnego.

W myśl powołanego przepisu policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny (interes służby) przeważa nad słusznym interesem strony.

Rozkaz personalny wydany na podstawie powyższego przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie akt o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych, czy celowościowych – realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego "ważny interes służby". Jest to pojęcie nieostre, niedookreślone, jednakże z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę takiego właśnie zwrotu jest w pełni uzasadnione. W ocenie nauki prawa "nieostrość nazw (jako szczególny przejaw ich niedookreśloności) nie jest traktowana w tekście prawnym jako wada. Wręcz przeciwnie – może być z powodzeniem stosowana jako świadomie przyjęty środek uelastycznienia tekstu przez stworzenie swoistego luzu decyzyjnego" (S. Wronkowska, M. Zieliński, "Komentarz do zasad techniki prawodawczej", Warszawa 2004, s. 280). Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala zatem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.

Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 października 2004 r. sygn. akt K 1/04 (publ. OTK-A 2004/9/93), przy odczytywaniu treści określenia "ważny interes służby" należy sięgnąć do przepisów określających cele i zadania Policji oraz szczególny status policjantów. Z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1-4 tej ustawy, do podstawowych zadań tej formacji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego (...); inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi; wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tego rodzaju zadań wymaga, aby policjantami były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w tej formacji. Przy tym służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ww. ustawy). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują policjanta jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy, kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji, musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć zatem świadomość, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami ale także ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Policjantom przysługuje wprawdzie zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów szczegółowo określa dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów.

Również w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest zgodny pogląd, iż pojęcie "ważnego interesu służby" należy wiązać z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w Policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami, jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzeganie prawa same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny to być zatem osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące zasady współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji). Osoby te muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sądy administracyjne podkreślają również, że policjant, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieposzlakowanej opinii". "Poszlaka" w języku polskim to podejrzenie, przesłanka przemawiająca za określoną interpretacją jakiegoś zjawiska czy jakiejś sytuacji, natomiast "nieposzlakowany" to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać - nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia zawodowego, jak i prywatnego. Utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby. Taki skutek może wywoływać także znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem samo podejrzenie o popełnienie przestępstwa świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej (por. wyroki NSA: z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13; z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1715/13; z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07; publ. j.w.).

Powyższe prowadzi do konkluzji, że pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się nieposzlakowaną opinią narusza ważny interes służby. Taka sytuacja niewątpliwie rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że przesłanka zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco wykazana.

W przedmiotowej sprawie okolicznością niesporną jest, że w stosunku do K. C. prowadzone było przez Prokuraturę Rejonową w S. postępowanie karne sygn. akt [...]. W toku tego postępowania skarżącemu ogłoszono zarzut popełnienia w 2018 r. czynu wypełniającego znamiona przestępstwa z art. 222 § 1 Kodeksu karnego. Opisany czyn polegał na naruszeniu nietykalności cielesnej funkcjonariusza publicznego w osobie Komendanta Powiatowego Policji w S. podczas i w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych w celu uniemożliwienia otwarcia zamkniętej i zaplombowanej szafy służbowej.

Jak trafnie przyjął Komendant Główny Policji, przestępstwo, o które podejrzany był skarżący, nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. W ocenie Sądu powyższe okoliczności skutkują tym, iż skarżący jako funkcjonariusz Policji przestał legitymować się przymiotem "nieposzlakowanej opinii". Utracił więc atrybut konieczny do pozostawania w służbie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, iż specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie, sprawia, iż sam fakt uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa przez funkcjonariusza stanowi przesłankę zwolnienia go ze służby na podstawie ww. przepisu. Już samo podejrzenie funkcjonariusza o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby" (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1886/10, publ. LEX nr 821111).

Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie w swych orzeczeniach (por. wyrok z 19 października 2004 r., K 1/04 (OTK-A 2004/9/93) zwracał uwagę na to, iż nieuczciwość i brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może zatem – mimo niezakończonego jeszcze postępowania karnego – pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych, pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne jedynie uznanie winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej. Jednakże takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych.

Zdaniem Sądu organy nie naruszyły też przepisów postępowania dowodowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podkreślenia wymaga, iż organ Policji w tym postępowaniu nie jest organem postępowania karnego, nie był zatem uprawniony ani zobowiązany do ustalenia winy i sprawstwa skarżącego w rozumieniu przepisów prawa karnego. Dla organu wiążącym dokumentem, nadesłanym przez organ postępowania karnego, było w szczególności postanowienie o przedstawieniu zarzutów oraz akt oskarżenia. Organ nie mógł oceniać wartości zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego, a tym bardziej odnosić się w jakikolwiek sposób do winy skarżącego, czy jego niewinności. Tej oceny dokonał organ prokuratorski, decydując się na postawienie skarżącemu zarzutów.

To utrata zdolności dalszego pełnienia służby przez funkcjonariusza, przy ocenie jego zachowań sprzeniewierzających się ideom zapewnienia obywatelom bezpieczeństwa i ochrony porządku publicznego w zestawieniu z jego dotychczasową służbą, sytuacją osobistą, dawały organowi wybór, co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Organ zaś w podanych motywach podjętego rozstrzygnięcia wskazał, dlaczego dał prymat interesowi społecznemu, tożsamemu z interesem służby.

Odnosząc się do kwestii negatywnej opinii organizacji zakładowej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w [...], stwierdzić należy, iż organy zobowiązane były jedynie do wystąpienia o taką opinię, stosownie do art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. Opinia związku zawodowego niezależnie bowiem od jej treści w kwestii pozytywnego czy też negatywnego zaopiniowania zwolnienia policjanta ze służby, nie wiąże organu w sposób merytoryczny. Nawet bowiem negatywna opinia nie jest ujemną przesłanką do zwolnienia policjanta ze służby w tym trybie. Zgodnie więc z ww. przepisem nie jest konieczne uzyskanie zgody związków zawodowych do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a jedynie konieczne jest zwrócenie się organu ze stosownym pismem w celu zasięgnięcia opinii związków zawodowych.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.