Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1075/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 9 o, g, s, w
journal: Dz.U. 2003 nr 86 poz 789
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
article: art. 37a ust. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
law: ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 r. sprawy ze skargi J. T. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] na podstawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) zwanej dalej k.p.a. oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) zwanej dalej u.g.n. po rozpatrzeniu zażalenia J. T. na postanowienie Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] zawieszające postępowanie o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w [...] stanowiącą działkę nr [...] z obr. [...] i [...],wchodzącą w skład linii kolejowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Prezydent [...] z urzędu zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w [...] stanowiącą działkę nr [...] z obr. [...] i [...], wchodzącą w skład linii kolejowej. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że przejście prawa własności działki nr [...] z obr. [...] i [...] na rzecz Skarbu Państwa oraz prawa użytkowania wieczystego na rzecz [...] S.A. stwierdza Wojewoda w decyzji deklaratoryjnej. Według Prezydenta [...] wydanie tej ostatecznej decyzji przez Wojewodę w trybie art. 37a ust. 4 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P." (Dz. U. z dnia 12 października 2000 r.) dalej k.r.p.p., stanowi podstawę do ujawnienia właściciela i użytkownika wieczystego przedmiotowej nieruchomości w księdze wieczystej i dopiero po uzyskaniu tej decyzji sprawa odszkodowania za przedmiotową nieruchomość może być merytorycznie rozstrzygnięta przez Prezydenta [...].

Organ I instancji powołując się na przepisy k.r.p.p. oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta [...] (Dz. U. Nr 41, poz. 361 z poźn. zm) stwierdził, że może wydać decyzję o ustaleniu odszkodowania dopiero po tym jak Wojewoda [...] wyda decyzję potwierdzającą, że grunt wchodzący w skład linii kolejowej pozostającej w dniu [...] we władaniu [...] S.A., niestanowiący własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...] S.A. stał się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa oraz potwierdzającą, że [...] S.A. przysługuję z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynków , lokali i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie.

Na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] zażalenie wniósł J. T.

Wojewoda [...] stwierdził, iż z art. 37a k.r.p.p., grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu [...] we władaniu [...] S.A., niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP S.A. stają się z dniem 1 czerwca 2003 r., z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem. Nabycie w ten sposób prawa własności potwierdza wojewoda w drodze decyzji, która po uzyskaniu statusu ostateczności stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności Skarbu Państwa. Odszkodowanie za wskazane wywłaszczenie będzie natomiast ustalone i wypłacone według zasad i trybów określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony w okresie od dnia 1 czerwca 2003 r. do dnia 31 grudnia 2007 r., po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje.

Według organu II instancji brak przedmiotowej, deklaratoryjnej decyzji Wojewody, która potwierdza nabycie własności przez Skarb Państwa stanowi zagadnienie wstępne w postępowaniu o ustalenie wysokości i wypłatę odszkodowania. Wystąpienie w sprawie zagadnienia wstępnego , które musi być rozstrzygnięte przez inny organ lub sąd, nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zawieszenia postępowania na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednocześnie organ ten powinien wystąpić do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwać stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie. Zatem Wojewoda [...] wskazał, iż zawieszenie z urzędu postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiotowej sprawie w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uznać należy za w pełni uzasadnione bowiem kwestia nabycia prawa na podstawie art. 37 k.r.p.p. jest w stosunku do sprawy odszkodowania zagadnieniem wstępnym.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. T. Skarżący zarzucił postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] naruszenie art. 10 § 1, art. 28, art. 12 § 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 156 k.p.a., art. 128 u.g.n., § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. 2004 nr 207, poz. 2109).

W uzasadnieniu skargi J.T. prawo do dysponowania przedmiotową nieruchomością Urząd Gminy wywodził z rezerwacji w Ogólnym Planie Zagospodarowania tego terenu pod inwestycje linii kolejowych, a rezerwacja nie daje prawa do przekształceń oraz zmian właścicielskich. Według Skarżącego wnioski kierowane do Wojewody [...] w sprawie inwestycji celu publicznego nie uwzględniają interesu właścicieli oraz zawierają zmienione oznaczenia, numerację zajmowanych pod inwestycję nieruchomości gruntowych, a w postępowaniu prowadzonym zarówno przez organ I i II instancji nie wyjaśniono różnicy powierzchni dz. ew. [...] wykazanej w ewidencji gruntów i ujętej w decyzji o wymiarze podatku ([...] ha)

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadną.

Zgodnie z art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm.- dalej p.p.s.a.) sądowa kontrola decyzji administracyjnej polega wyłącznie na ocenie jej legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej w danym postępowaniu. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeśli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania w stopniu skutkującym koniecznością ich uchylenia.

Sąd stwierdził, że organ co do zasady ma rację uznając, że zgodnie art. 37a k.r.p.p., grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu [...] S.A., niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...] S.A. stają się z dniem 1 czerwca 2003 r., z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem. Nabycie w ten sposób prawa własności potwierdza wojewoda w drodze decyzji, która po uzyskaniu statusu ostateczności stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności Skarbu Państwa. Z uwagi na brak wspomnianej decyzji organ zawiesił postępowanie. Uszło jednak uwadze organu, że w dniu [...] została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcie organ wskazał art. 9o ust. 1 art. 9q ust. 6, art. 9s ust. 1, 2 i 3 ora 9w ust. 1 z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. 2003, nr 86, poz. 789 z poźn. zm.) dalej o transporcie kolejowym.

Zgodnie z treścią art. 9s o transporcie kolejowym decyzją o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej zatwierdza się podział nieruchomości. Nieruchomości wydzielone liniami rozgraniczającymi teren, ustalone decyzją o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stanowią linie podziału nieruchomości, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna, za odszkodowaniem ustalonym przez wojewodę w odrębnej decyzji zgodnie z przepisami art. 9s ust. 3 o transporcie kolejowym.

Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stała się ostateczna w dniu [...].

Na podstawie akt sprawy wynika, iż przedmiotowa działka powstała w wyniku podziału nieruchomości gruntowej nr [...] z obr. [...] i [...], wchodzącą w skład linii kolejowej. Z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] w pkt [...] wynika, że cała działka nr [...] ([...] ha) została przejęta przez Skarb Państwa. Natomiast działka nr [...], jak wynikałoby z pisma Wojewody [...] z dnia [...], powstała z podziału działki nr [...].

Okoliczność ta nie została ponad wszelką wątpliwość wyjaśniona przez organy prowadzące postępowanie, a w aktach sprawy brak jest dokumentów i innych dowodów, które w sposób jednoznaczny wskazywałby czy i w jaki sposób doszło do podziału działki stanowiącej wcześniej własność skarżącego i która ewentualnie z tych działek przeszła na rzecz Skarbu Państwa mocą decyzji z [...]. W konsekwencji nie zostało wyjaśnione również czy działka ta jest objęta wnioskiem J. T. z dnia [...] o przyznanie odszkodowania. A zatem, co najmniej za przedwczesne należało uznać twierdzenie organu, że wydanie decyzji w oparciu o art. 37a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "" stanowi zagadnienie wstępne do rozpatrzenia sprawy o przyznanie odszkodowania za grunt objęty wnioskiem z dnia [...] w części zajętej pod linię kolejową. Jeżeli bowiem wniosek obejmuje nieruchomość objętą decyzją z dnia [...] to brak podstaw do twierdzenia, że niezbędnym do wydania decyzji w przedmiocie przyznania odszkodowania jest wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]".

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane przedwcześnie, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, w zw. z art. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a zatem podlegały one uchyleniu.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. oraz art. 135 i art.152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.