Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1323/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 113 § 1, art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1, art. 9, art. 11, art. 15, art. 97 § 1 pkt 4, art. 77 § 1, art. 80, art. 126, art. 138 § 1 pkt 1, art. 144
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 48 ust. 2 i 3 pkt 1 i 2, art. 49 ust. 1, art. 3 pkt 2-5,
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skargi T. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T.J. (dalej jako: Skarżący) jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej w skrócie: WINB) z dnia [...] września 2018 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej w skrócie: PINB) z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 12 lipca 2018 r. PINB w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy obiektu budowlanego o funkcji handlowej wykonanego w konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych: część zamknięta obiektu 1,74 m x 2,78 m oraz część otwarta (wiata) 2,20 x 1,74 m stanowiącego własność Skarżącego, usytuowanego na działce o nr ew. 203 położonej w miejscowości [...], stanowiącej własność Gminy [...].

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], PINB w [...], działając na podstawie art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej: k.p.a.) oraz art. 48 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 – dalej: u.P.b.), wstrzymał Skarżącemu roboty budowlane przy budowie w/w obiektu i jednocześnie:

a) ustalił wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy poprzez trwałe zabezpieczenie obiektu budowlanego przed dostępem osób postronnych,

b) nałożył obowiązek przedstawienia w terminie do 31 stycznia 2018 r. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt. 1, 2, tj. czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także decyzji bądź umowy zarządcy drogi o możliwości zajęcia pasa drogowego.

W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że na wymienionej działce znajduje się obiekt budowlany o funkcji handlowej, wykonany w konstrukcji drewnianej szkieletowej. Obiekt obity jest deskami drewnianymi elewacyjnymi. Od strony drogi (deptaka) wykonane są dwa okna wystawowe o wym. 1,20m x 1,05 m. Ponadto patrząc od strony drogi na obiekt, po prawej stronie wykonane są drzwi o wym. 0,69m x 1,93m oraz okno wystawowe o wym. 0,65m x 1,05m. Od tej strony wykonana jest również wiata w konstrukcji drewnianej oparta z jednej strony na dwóch słupach drewnianych zakotwiczonych w gruncie za pomocą stalowych kotew, natomiast z drugiej strony wiata połączona jest ze ścianą obiektu budowlanego. Obiekt budowlany oraz wiata przykryte są dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej pokrytym blachą trapezową. Część zamknięta obiektu posadowiona jest na płytkach betonowych ułożonych bezpośrednio na gruncie. Wymiary obiektu części zamkniętej wynoszą 2,78m x 1,74m, natomiast wiaty 2,50m x 1,74m. Wysokość zaś wynosi w szczycie 2,82 m, w okapie 2,12 m. Wiata wraz z częścią zamkniętą obiektu stanowią jedną całość użytkową. W obiekcie wykonana jest instalacja elektryczna.

Jak wyjaśnił Organ, podczas przeprowadzonej w dniu 26 czerwca 2018 r. kontroli, Skarżący oświadczył, że jest właścicielem spornego obiektu oraz że został on wybudowany w 2005 r. Ponadto dodał, że nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających legalność budowy.

Z ustaleń Organu wynika ponadto, że na dzień dzisiejszy brak jest obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) dla działki nr ew. 203. Poprzedni MPZP stracił ważność z dniem 31 grudnia 2002 r. Natomiast przedmiotowa działka została zaliczona do kategorii dróg gminnych publicznych uchwalą nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] w dniu [...] listopada 1987 r. Droga jest ujęta w wykazie dróg gminnych publicznych pod nazwą drogi [...] o nr [...].

W oparciu o powyższe ustalenia PINB uznał, że przedmiotowy obiekt należało w świetle art. 3 pkt 5 u.P.b. zakwalifikować do obiektów tymczasowych, które wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, a wobec braku tego pozwolenia wdrożyć procedurę legalizacyjną. Końcowo Organ wyjaśnił, że w dalszej kolejności na inwestora nałożona zostanie opłata legalizacyjna, której wysokość (wg. stanu prawnego obowiązującego w chwili wydawania rozstrzygnięcia) wynosić będzie 125 000 zł, ponieważ sporny obiekt należy zaliczyć do kategorii VII jako inne budowle.

Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. nr [...] organ z urzędu sprostował opisane wyżej postanowienie, w ten sposób, że na stronie nr 1 w wierszu 15 zamiast daty 31 stycznia 2018 r. wpisał datę 31 stycznia 2019 r. Wskazana data wyznaczała termin wykonania nałożonych tym postanowieniem obowiązków.

Na opisane postanowienie z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...]zażalenia wnieśli Skarżący oraz Gmina [...].

Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. nr [...], WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 48 ust 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 u.P.b. (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 z późn. zm.), utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Zdaniem WINB organ I instancji prawidłowo zakwalifikował sporny obiekt do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt 5 u.P.b. Jak wyjaśnił ten Organ, wskazany przepis jako przykłady takich obiektów wymienia wprost m.in. kioski uliczne czy też pawilony sprzedaży ulicznej, zaś taki charakter posiada przedmiotowy obiekt. Cechami odróżniającymi obiekt budowlany od tymczasowego obiektu budowlanego jest jak wynika z tego przepisu albo czas użytkowania obiektu albo trwałość jego związania z gruntem. Tymczasowy obiekt budowlany ma bądź krótką trwałość użytkowania (krótszą od trwałości technicznej) bądź nie jest trwale związany z gruntem. W ocenie organu sporny obiekt nie jest budynkiem, ponieważ nie posiada fundamentów - jest posadowiony na płytkach betonowych ułożonych na gruncie - przez co nie jest trwale połączony z gruntem. Obiektu tego wedle WINB nie można również w świetle art. 3 pkt 4 u.P.b. zaliczyć do obiektów małej architektury, ze względu na jego wymiary.

Zdaniem Organu przedmiotowy obiekt jest zatem tymczasowym obiektem budowlanym, który nie został objęty wyłączeniem spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 u.P.b., ponieważ nie dokonano warunkującego skorzystanie z tego zwolnienia uprzedniego zgłoszenia budowy w trybie art. 30 ust. 1 pkt 1 u.P.b. Ponieważ inwestor nie posiada wymaganego pozwolenia na budowę, w ocenie Organu, mamy do czynienia z przypadkiem samowoli budowlanej o jakiej mowa w art. 48 u.P.b. W świetle przedstawionych okoliczności Organ uznał, że nie było podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżący zarzucił:

1. art. 3 ust. 5 w zw. z art. 3 ust. 1 u.P.b. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że budowlą jest każdy tymczasowy obiekt budowlany, niewłaściwe zastosowanie w stosunku do obiektu stanowiącego własność skarżącego, w sytuacji gdy dla możliwości kwalifikacji obiektu jako tymczasowy obiekt budowlany konieczne jest jednoczesne zakwalifikowanie tego obiektu jako obiektu budowlanego, zaś uznanie obiektu jako budowli stanowi jednie rezultat uproszczenia i uogólnienia niedostatecznych ustaleń faktycznych organów obu instancji, co przesądza o wadliwości ich subsumpcji do w/w norm prawa materialnego,

2. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji, brak rozpoznania istoty sprawy w wyniku nieodniesienia się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, wskazanych w treści zażalenia, a przez to naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania,

3. art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 u.P.b. w zw. z art. 8 § 1, art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez sformułowanie zaskarżonego postanowienia w sposób uniemożliwiający szczegółowe i precyzyjne odtworzenie treści i zakresu obowiązków jakie nałożył na skarżącego organ I instancji, co doprowadziło do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego tj. zasady zaufania do władzy publicznej, zasady informowania oraz zasady przekonywania,

4. art. 7, art. 7a, 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, brak rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego oraz pełnej jego oceny z pominięciem istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wskazujących na to, że stoisko handlowe nie posiada fundamentów ani nie jest trwale związane z gruntem nie stanowi więc obiektu budowlanego w rozumieniu u.P.b., a w efekcie również naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj.: prawdy obiektywnej, rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony i swobodnej oceny dowodów, a także poprzez pominięcie okoliczności, że skarżący pozostaje podatnikiem podatku od nieruchomości, zaś w decyzji w sprawie wymiaru zobowiązania pieniężnego na 2016 r. przedmiot opodatkowania został określony jako grunt i budynek związany z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą, co ma bezpośrednie znaczenie dla losów niniejszego postępowania, ponieważ ewidencja podatkowa nieruchomości jest oparta m.in. na danych z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez uprawniony organ administracji publicznej,

5. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego w sposób uniemożliwiający odtworzenie procesu decyzyjnego organu i merytoryczne odniesienie się do zapadłego rozstrzygnięcia w części dotyczącej opłaty legalizacyjnej,

6. art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1, art. 9, art. 11 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez przyjęcie, że postanowienie PINB zostało sprostowane postanowieniem tego organu z dnia [...] września 2018 r., podczas gdy sprostowanie treści sentencji postanowienia zasadniczo zmieniające treść tego rozstrzygnięcia jest niedopuszczalne, a nadto orzeczenie to w związku z jego zaskarżeniem nie jest ostateczne, co powoduje, że organ II instancji opierając się na jego treści dopuścił się naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania oraz innych zasad ogólnych postępowania administracyjnego,

7. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8 § 1, art. 11 k.p.a. poprzez nie zawieszenie postępowania pomimo wystąpienia przesłanki obligatoryjnego zawieszenia ze względu na to, że rozstrzygnięcie w sprawie sprostowania sentencji postanowienia PINB z dnia [...] sierpnia 2018 r. ma charakter prejudycjalny w stosunku do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a przez to naruszenie zasady praworządności, prawdy obiektywnej, rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony i innych zasad postępowania administracyjnego.

W oparciu o tak przedstawione zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że stoisko handlowe (stragan) nie jest inwestycją mieszczącą się w kategorii art. 3 ust 1-5 u.P.b. i jego postawienie nie wymaga pozwolenia na budowę ani nie podlega zgłoszeniu na podstawie przepisów tej ustawy. Jak wskazał Skarżący wedle obowiązujących przepisów każdy tymczasowy obiekt budowlany musi stanowić obiekt budowlany, tj. być zakwalifikowany jako budynek, budowla bądź obiekt małej architektury i posiadać instalacje zapewniające możliwość użytkowania tegoż obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, a nadto musi być wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych, tymczasem Organy nie zbadały tej kwestii w odniesieniu do spornego obiektu. Ponadto Organ I instancji podając wysokość opłaty legalizacyjnej nie przedstawił w tym zakresie szerszych wyjaśnień, a chociażby z czego taka kwota wynika. Natomiast organ II instancji w ogóle nie odniósł się do tej kwestii.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2018 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:

Skarga jako zupełnie niezasadna, została przez Sąd oddalona w całości.

W pierwszej kolejności należy podnieść, iż sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przedmiotem swej skargi T.J. uczynił postanowienie WINB o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych przy budowie obiektu budowlanego tymczasowego o funkcji handlowej usytuowanego na działce o nr 203 w [...]. Organy obu instancji w sposób prawidłowy i zgodny z wymogami K.p.a. ustaliły stan faktyczny sprawy, dzięki czemu może on stanowić oparcie dla działań kontrolno-orzeczniczych WSA.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do wskazanego zarzutu naruszenia art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1, art. 9, art. 11 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. Zdaniem strony skarżącej Organ II instancji błędnie uznał, że postanowienie organu powiatowego zostało sprostowane postanowieniem z dnia 19 września 2018 r. Według Skarżącego sprostowanie rozstrzygnięcia w zakresie zmiany terminu wykonania nałożonych tym postanowieniem obowiązków było niedopuszczalne, gdyż zasadniczo zmieniało treść rozstrzygnięcia. Przypomnieć należy, że w w/w postanowieniu z dnia [...] września 2018 r. Organ powiatowy jako termin wykonania w/w obowiązków wskazał datę 31 stycznia 2018 r. Już z samego porównania wskazanych dat wynika, że była to omyłka, która miała charakter oczywistej. Jako termin wykonania obowiązków organ podał bowiem datę, która była wcześniejsza wobec daty, w której rozstrzygnięcie to zostało wydane. Dlatego też organ I instancji dokonał sprostowania tej omyłki postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. jako termin wykonania obowiązków wskazując poprawną datę 31 stycznia 2019 r. Postanowienie to zaś zostało utrzymane w mocy postanowieniem WINB dnia [...] listopada 2018 r. nr [...]. O legalności tych rozstrzygnięć przesądził natomiast tut. Sąd wyrokiem z dnia 22 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 1408/18, oceniając jak wyżej, że przedmiotowa omyłka wbrew zarzutom strony skarżącej miała charakter oczywistej.

Nie doszło również do zarzucanego naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8 § 1, art. 11 k.p.a., którego Skarżący upatruje w braku zawieszenia przez Organ II instancji postępowania, wobec zaistniałej w jego ocenie kwestii prejudycjalnej, a to uprzedniego rozstrzygnięcia dotyczącego legalności sprostowania postanowienia Organu I instancji. Przypomnieć należy, że zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą jego bieg i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, stąd też nie można przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie administracyjne zawiesza się, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, interpretować rozszerzająco. W niniejszej sprawie uprzednie rozstrzygnięcie kwestii sprostowania postanowienia Organu I instancji z całą pewnością zagadnienia takiego nie stanowiło, gdyż w żaden sposób nie warunkowało rozstrzygnięcia WINB co do oceny prawidłowości wstrzymania prowadzonych robót budowlanych, a więc oceny, czy zaistniały ku temu przesłanki.

Zaskarżone do WSA postanowienie zostało wydane w wyniku zastosowania przez Organy nadzoru budowlanego przepisu prawa materialnego art. 48 ust. 2 i 3 pkt 1 i 2 u.P.b. dotyczącego samowolnie wykonanych robót budowlanych. Należy wobec tego przypomnieć, iż w myśl art. 48 ust. 1 w/w ustawy, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Natomiast na mocy art. 48 ust. 2 u.P.b., jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 u.P.b., ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 u.P.b.

Skład Orzekający, w pełni akceptuje i uznaje za własne stanowisko WSA w Rzeszowie wyrażone w wyroku z dnia 15 stycznia 2019 r., o sygn. II SA/Rz 1275/18. Przytoczony wyrok zapadł na tle bardzo zbliżonego stanu prawnego oraz faktycznego do tego jaki występuje w niniejszej sprawie, co umożliwia posłużenie się wyrażonymi w nim argumentami oraz oceną prawną. Na mocy przytoczonego wyroku Sąd oddalił skargę na postanowienie WINB o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych i nałożeniu obowiązku przedłożenia określonych dokumentów dotyczących budowy obiektu budowlanego tymczasowego o funkcji handlowej wykonanego w konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych 2,02 m x 3,03 m, usytuowanego na działce o nr ew. 203 położonej w miejscowości [...], stanowiącej własność Gminy [...]. W niniejszej sprawie, zaskarżone do WSA postanowienie WINB dotyczy legalności budowy obiektu budowlanego tymczasowego o funkcji handlowej wykonanego w konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych 1,74 m x 2,78 m, połączonego z wiatą o wymiarach 2,20 x 1,74 m, które razem stanowią jedną całość użytkową. Obiekt ten również usytuowany jest na działce o nr ew. 203, położonej w miejscowości [...] i stanowiącej własność Gminy [...].

Nie został przez Sąd uwzględniony zarzut naruszenia art. 7, art. 7a, art. 8 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Kontrolowane organy prawidłowo bowiem wyjaśniły stan faktyczny i ustaliły, że sporny obiekt budowlany o funkcji handlowej nie jest trwale połączony z gruntem z tego względu, że jego część zamknięta jest posadowiona na elementach betonowych ułożonych na gruncie tj. na płytkach betonowych, natomiast drewniane słupy, na których oparta została wiata połączone są z gruntem za pomocą kotew stalowych (vide: dokumentacja fotograficzna wykonana dnia 26 czerwca 2018 r.). Również pozostałe ustalenia faktyczne były wystarczające, aby uznać, że obiekt ten jest tymczasowym obiektem budowlanym o charakterze budowli. Ustalone w toku postępowania oraz wskazane w uzasadnieniu cechy spornego obiektu wyraźnie potwierdzają nie tylko tymczasowy charakter obiektu ze względu na brak trwałego połączenia z gruntem i możliwość przeniesienia (art. 3 pkt 5 u.P.b.), lecz także kwalifikację tego obiektu jako budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt. 2 i 4 u.P.b. Niewątpliwie obiekt ze względu na brak trwałego połączenia z gruntem nie jest budynkiem (art. 3 pkt 2 u.P.b.), natomiast z uwagi na cechy i wymiary obiektu, nie można uznać, że jest on obiektem małej architektury (nie jest to bowiem obiekt o niewielkich rozmiarach).

Nieuprawniony jest także zarzut naruszenia art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 u.P.b. w zw. z art. 8 § 1, art. 9 i art. 11 k.p.a. W okolicznościach przedmiotowej sprawy osnowa wydanego na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 u.P.b. postanowienia – w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, ustalenia wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nałożenia obowiązku przedłożenia w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów – została sformułowana w sposób dostatecznie precyzyjny. W wyroku z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 33/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie trafnie stwierdził, że wydawane na podstawie art. 48 ust. 3 pkt. 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 u.P.b. postanowienie powinno prawidłowo konkretyzować normę wynikającą z art. 48 ust. 3 u.P.b., a poprzestanie przez organ nadzoru budowlanego na powtórzeniu w treści postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust. 3 u.P.b. ustawowych określeń z art. 33 ust. 2 pkt 1 u.P.b.. ("wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi"), bez określenia rodzaju i przedmiotu wymaganych prawem dokumentów, nie jest prawidłowe, jednak trzeba pamiętać, że w powyższym orzeczeniu Sąd zastrzegł, że tego typu konkretyzacja jest konieczna wtedy, gdy ze względu na rodzaj obiektu będącego samowolą budowlaną nie ulega wątpliwości, że konieczne jest przedłożenie orzeczeń organów administracji specjalnej (np. pozwoleń wodnoprawnych, decyzji o zwolnieniu z zakazów lub nakazów wodnoprawnych). W sprawie o sygn. II SA/Rz 33/18 skarżący miał od początku wątpliwości co do właściwości organu oraz rodzaju decyzji z zakresu prawa wodnego, która powinna zostać przedłożona w celu legalizacji samowolnie wykonanego obiektu budowlanego będącego stawem rekreacyjnym. Tego rodzaju wątpliwości nie powstały w sprawie, której dotyczy skarga. Przyjmując, że o właściwym terminie przedstawienia wymaganych dokumentów Skarżący dowiedział się z postanowienia PINB o sprostowaniu własnego postanowienia z dnia [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, które doręczono Skarżącemu w dniu 20 września 2018 r., miał on realną możliwość zamanifestowania swoich wątpliwości i ewentualnego wystąpienia z wnioskiem o przedłużenie powyższego terminu, jeśli jej celem byłoby rzeczywiste wykonanie powyższego postanowienia. Tak właśnie postąpił skarżący w sprawie o sygn. II SA/Rz 33/18. Nieprawidłowe było jedynie wstrzymanie robót budowlanych, pomimo ich definitywnego zakończenia. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 126 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9 i art. 11 k.p.a. Uzasadnienia postanowień kontrolowanych organów spełniają w stopniu dostatecznym wymogi wynikające z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. Część faktyczna uzasadnienia zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Część prawna uzasadnienia zawiera natomiast konieczne rozważania wyjaśniające podstawę prawną postanowienia, w tym wykładnię i sposób zastosowania relewantnych przepisów prawa materialnego. Organ pierwszej instancji wyjaśnił w szczególności podstawę prawną ewentualnego nałożenia opłaty legalizacyjnej oraz jej wysokość (125.000 złotych), wskazując przesłanki istotne dla wyznaczenia jej wymiaru. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że samo ustalenie opłaty legalizacyjnej następuje w drodze odrębnego postanowienia wydawanego na podstawie art. 49 ust. 1 u.P.b. Postanowienie to jako zaskarżalne zażaleniem podlega również odrębnemu uzasadnieniu. W tym sensie rozważania na temat opłaty legalizacyjnej zawarte w uzasadnieniu postanowienia wydawanego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 u.P.b. mają zasadniczo charakter informacyjny. Nie mają również usprawiedliwionych podstaw zarzuty niezawarcia w uzasadnieniu organu zażaleniowego odrębnych rozważań na temat opłaty legalizacyjnej. Brak tego rodzaju rozważań w przypadku utrzymania w mocy postanowienia organu pierwszej instancji jest równoznaczny z potwierdzeniem prawidłowości stanowiska tego ostatniego organu.

Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 15 k.p.a. Organ zażaleniowy rozpoznał bowiem co do istoty kwestie będące przedmiotem zaskarżonego postanowienia, jak również odniósł się do wszystkich zasadniczych zagadnień będących przedmiotem zarzutów zażaleniowych. W konsekwencji nie można zgodzić się z twierdzeniem, że skarżony organ w ogóle nie rozważył zarzutów naruszenia art. 7, art. 7a, art. 8 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9 i art. 11 k.p.a. Uważna analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazuje, że organ drugiej instancji dokonał zbiorczej oceny powyższych zarzutów procesowych, a z całości uzasadnienia wynika, że organ ten w całości podzielił ustalenia faktyczne oraz sposób prowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji.

Nie znalazł uzasadnienia zarzut naruszenia art. 3 pkt 5 w zw. z art. 3 pkt 1 u.P.b. Kwalifikacja prawna spornego obiektu budowlanego jako budowli stanowiącej tymczasowy obiekt budowlany nie budzi wątpliwości. Jak już wskazano, sporny obiekt nie jest trwale połączony z gruntem, co znajduje potwierdzenie nie tylko w jego cechach technicznych, lecz także w cechach użytkowych (przenośny obiekt handlowy). W związku z powyższym przedmiotowy obiekt ma cechy porównywalne do kiosków ulicznych i pawilonów sprzedaży ulicznej (art. 3 pkt 5 u.P.b.). Nie jest także wadliwe uznanie spornego obiektu jako budowli. Kwalifikacja ta jest konsekwencją prawidłowej oceny, że obiekt ten nie jest budynkiem (ze względu na brak trwałego połączenia z gruntem nie jest budynkiem – art. 3 pkt 2 u.P.b.) ani obiektem małej architektury (art. 3 pkt 4 u.P.b.) ze względu na to, że nie jest to obiekt o niewielkich rozmiarach, bowiem jego wymiary wynoszą – część zamknięta: 2,78 m x 1,74 m, natomiast wiata: 2,50 m x 1,74 m; wysokość w szczycie 2,82 m zaś w okapie 2,12 m. Co więcej, jest wyposażony w drzwi wejściowe – 0,69 m x 1,93 m - oraz trzy okna wystawowe – dwa o wym. 1,20 m x 1,05 m oraz jedno o wym. 0,65 m x 1,05 m. Nie stanowi jakiejkolwiek kwestii, iż z racji powstania na skutek działań inwestycyjnych skarżącego obiektu budowlanego, organy były uprawione do wszczęcia postępowania naprawczego regulowanego przez art. 50-51 u.P.b.

WSA odpowiadając na zarzut naruszenia przepisów art. 7, 7a, 8 zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie informacji z ewidencji gruntów i budynków oraz decyzji o podatku od nieruchomości, również uznaje go za zupełnie niezasadny, bo niemający wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Otóż WINB konsekwentnie w uzasadnieniu swej decyzji traktuje inwestycję skarżącego za tymczasowy obiekt budowlany o funkcji handlowej, powołując w tym celu stosowne przepisy i definicje wyrażone w u.P.b. Poruszona przez skarżącego kwestia treści ewidencji gruntów i budynków, gdzie jako przedmiot opodatkowania wskazano grunt i budynek, nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla działań wyjaśniających organów nadzoru budowlanego, które prowadzą swe czynności procesowe w sposób autonomiczny i niezależny od treści ewidencji gruntów i budynków, które mają walor czysto informacyjny, nie wiążący organów odpowiedzialnych za kontrolę przestrzegania przepisów u.P.b. Organy nadzoru budowlanego w sposób samodzielny dokonują kwalifikacji prawnych nielegalnych robót budowlanych. Warto podkreślić, iż fakt obciążenia skarżącego zobowiązaniem podatkowym, którego przedmiotem jest według ewidencji budynek, tym bardziej przemawiała za koniecznością wszczęcia i przeprowadzenia postępowania naprawczego.

Przedstawione motywy świadczą o bezzasadności skargi wniesionej na w pełni legalne rozstrzygnięcie WINB. Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się w działaniach Organów takich uchybień prawa, które świadczyłyby o konieczności zastosowania kompetencji kasacyjnych na zasadzie art. 134 § 1 p.p.s.a.

Mając na względzie przedstawione wyżej wyniki pełnej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.