Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 4088/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant: Andrzej Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2005 r. sprawy ze skargi B. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą B. P. H. U. H. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 roku nr [...] Dyrektor [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 2, art. 20 pkt 8, art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych /Dz.U. nr 14, poz. 60 z póz. zm./ w związku z § 3,4,5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia /Dz.U. nr 44, poz. 432/ nałożył na Firmę P. B. H.D. K. B. z siedziba w miejscowości K. karę pieniężną w wysokości 16560.00 złotych za przejazd bez zezwolenia pojazdem nienormatywnym na trasie z O. do K. W decyzji powołał się na protokół z kontroli i zatrzymania pojazdu, stanowiący załącznik decyzji, z którego wynikają stwierdzone przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu, będące podstawą do wyliczenia wysokości nałożonej kary. Zaistniałe przekroczenia dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu nastąpiło na skutek niewłaściwego rozmieszczenia towaru na naczepie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu odwołania B. K. od decyzji Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich z dnia [...]sierpnia 2002 roku orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

W ocenie Kolegium nałożona kara wyliczona została na podstawie prawidłowo zastosowanych przepisów zawartych w ustawie z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych i załączniku do tej ustawy. Okoliczności sprawy stwierdzone "Protokołem z zatrzymania i kontroli pojazdu" z dnia [...] lipca 2002 roku nie budzą wątpliwości: przewoźnik dokonał przejazdu pojazdem nienormatywnym, tj. z przekroczonymi naciskami osi bez zezwolenia określonego przepisami ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Wyniku ważenia pojazdu członowego przewoźnik nie kwestionował i nie kwestionuje. Fakt, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu nie została przekroczona, nie zwalnia przewoźnika od nieprzekraczania również dopuszczalnych nacisków osi. Ładunek na pojeździe należy tak rozmieścić i zabezpieczyć przed zmianą położenia, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków na drogę. Stanowi o tym art. 61 ust. 1, 2 i 3 ustawy Prawa o ruchu drogowym. Kierowca nie wniósł uwag do protokołu kontroli. Brak natomiast jakichkolwiek dowodów na to, ze kontrola była przeprowadzona nieprawidłowo.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2002 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł B. K. wnosząc o uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2002 roku Dyrektora Zarządu dróg Wojewódzkich.

Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, materialnego w szczególności:

1. art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 kpa poprzez pominięcie okoliczności mającej zasadnicze znaczenie dla sprawy, a mianowicie faktycznych przyczyn zaistniałego przekroczenia nacisku przewożonego ładunku na osie pojazdu tj. nierówności na drodze, ich fatalny stan nawierzchni,

2. art. 61 ust. 1, ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca Prawo o ruchu drogowym przez błędne przyjęcie, że ładunek nie był prawidłowo rozmieszczony i zabezpieczony, gdy tymczasem ładunek był zabezpieczony prawidłowo i nie przekraczał dopuszczalnej ładowności pojazdu lub dopuszczalnej masy całkowitej,

3. art. 20 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych, który stwierdza, kto powinien być odpowiedzialny za stan drogi. Zaniedbania organu odpowiedzialnego nie może obciążać obywatela,

4. art. 2 i art. 92 Konstytucji RP przez to, że Państwo wykorzystuje sytuacje do karania obywateli a samo nie stwarza warunków do realizacji prawa. Wykorzystywanie prawa do karania obywateli jest łamaniem podstawowych zasad demokracji i powoduje utratę zaufania obywatela do organów Państwa.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący podniósł dodatkowy argument przemawiający, jego zdaniem, za uchyleniem zaskarżonej decyzji, a polegający na tym, że w dacie kontroli brak było przepisów wykonawczych dotyczących procedury ważenia. Zgodnie z Konstytucją RP zarządzenia mogły stanowić źródła prawa tylko w okresie dwóch lat od wejścia Konstytucji w życie. Tym samym sprecyzował zarzut postawiony w skardze polegający na naruszeniu art. 92 Konstytucji RP. Podtrzymał zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosiło o oddalenie skargi. Podtrzymało argumenty powołane w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, chodzi o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych kryteriów sąd nie stwierdził naruszenie prawa i uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Pojazdy poruszające się po drogach publicznych muszą spełniać warunki określone w rozporządzeniu Ministra Transportu warunków Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego ich wyposażenia /Dz.U. nr 44, poz. 432/. W razie przekroczenia parametrów lub innych warunków określonych przepisami rozporządzenia, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. W razie stwierdzenia, że przejazd pojazdu nienormatywnego odbywa się bez zezwolenia, wymierza się karę pieniężną określoną w art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych /Dz.U. nr 14, poz. 60 ze zm./.

W rozpoznawanej sprawie organy trafnie przyjęły, że zatrzymany do kontroli samochód nie spełniał warunków technicznych. Podczas kontroli ważenia stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na II osi pojedynczej pojazdu o 40,94 KN i na osi składowej o 1,23 KN. Wobec tego, że skarżący nie posiadał wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, zasadnym było obciążenie go kara pieniężną, której wysokość została wyliczona prawidłowo, na podstawie załącznika do ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych, pod poz. Lp. 4.1 lit. d, e i Lp. 4.4 lit. a.

Zdaniem sądu brak jest jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania wyników kontroli jak i sposobu jej przeprowadzenia. Kontrolę prowadziły wyspecjalizowane służby drogowe, w obecności kierowcy kontrolowanego pojazdu. Kierowca nie zgłosił żadnych zastrzeżeń ani do sposobu dokonanych pomiarów, ani ustawienia pojazdu w czasie ich dokonywania a także konfiguracji placu. Podpisał protokół kontroli bez żadnych uwag. Podkreślić należy, że tak w odwołaniu jak i w skardze skarżący nie kwestionował wyników technicznych przeprowadzonej kontroli.

Odpowiedzialność przewidziana w art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych ma charakter obiektywny. Obciążenie przewoźnika karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym jest obligatoryjna. Obowiązkiem organu administracyjnego nakładającego karę pieniężną jest wykazanie, że do przekroczenia dopuszczalnych norm doszło na skutek okoliczności zależnych czy zawinionych przez przewoźnika.

W niniejszej sprawie organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, należycie je rozpatrzyły, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej /art. 7 i 77 kpa/ i wykazały, że do przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu doszło z przyczyn zależnych od przewoźnika. To na przewoźniku spoczywa obowiązek rozłożenia towaru i dokonania załadunku w taki sposób, aby nie doszło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu. Należyta dbałość o właściwe rozłożenie towaru z pewnością by wyeliminowała zaistniałe przekroczenie.

Z protokołu zatrzymania i kontroli pojazdu wynika, że przyrządy pomiarowe użyte przez osoby wykonujące kontrolę posiadały legalizacje.

Zarzut skarżącego dotyczący braku przepisów wykonawczych do ustawy o miarach, w dacie kontroli, co oznacza, że ważenie odbyło się w sposób nieprawidłowy, nie jest trafny.

Zgodzić się należy ze skarżącym, tak bowiem stanowi Konstytucja RP, że zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Art. 92 Konstytucji RP stanowi, iż Rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczególnego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określić organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Organ upoważniony do wydania rozporządzenia nie może przekazać swoich kompetencji, o których mowa w ust. 1, innemu organowi. Zarządzenia organów administracji rządowej, w tym Prezesa Głównego Urzędu Miar, mogły stanowić źródła prawa tylko w okresie dwóch lat od wejścia w życie Konstytucji RP. W tym czasie Rada Ministrów obowiązana była, zgodnie z art. 241 ust. 6 Konstytucji RP, do ustalenia, które z uchwał Rady Ministrów oraz zarządzeń ministrów lub innych organów administracji rządowej, podjęte lub wydane przed wejściem w życie Konstytucji, wymagają – stosownie do warunków określonych w art. 87 ust. 1 i art. 92 Konstytucji – do zastąpienia ich przez rozporządzenia wydane na podstawie przepisów ustawy, której projekt Rada Ministrów przedstawi Sejmowi. W tym samym czasie Rada Ministrów przedstawi Sejmowi projekt ustawy określającej, które akty normatywne organów administracji rządowej, wydane przed dniem wejścia w życie Konstytucji, stają się uchwałami lub zarządzeniami w rozumieniu art. 93 Konstytucji.

W wykonaniu postanowień zawartych w Konstytucji ustawa z dnia 22 grudnia 2000 roku o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U.00.120.1268/ wprowadziła, w art. 47, zmiany do ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 roku – Prawo o miarach /Dz.U. nr 55, poz.248, z 1997r., nr 43, poz. 272 i nr 121, poz. 770 oraz z 2000r., nr 43, poz. 489/ mocą których zastąpiono dotychczasowe upoważnienia na rozporządzenia Rady Ministrów wydane na podstawie upoważnienia ustawy. Ustawa z dnia 21 grudnia 2001 roku o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach w administracji rządowej oraz o zmianie n niektórych ustaw /Dz.U.01.154.1800/, w art. 11, przekazała kompetencje Rady Ministrów, Ministrom resortowym w tym Ministrowi Gospodarki. Zarówno Rada Ministrów jak i Minister Gospodarki, kolejno właściwi do wydania rozporządzeń wykonawczych w przedmiocie określenia wymagań technicznych i metrologicznych, którym powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe, w tym wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, warunki i tryb zgłaszania przyrządów metrologicznych do legalizacji, nie wydali stosownych rozporządzeń. Jednakże zgodnie z art. 78 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 roku w sprawie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw, akty wydane na podstawie upoważnień ustawowych zmienionych niniejszą ustawą zachowują moc do czasu ich zastąpienia przez akty wydane na podstawie niniejszej ustawy. Oznacza to, że mocą ustawy zostało wprowadzone prawo stosowania przepisów dotychczasowych, w tym zarządzeń. Nie można więc przyjąć, że brak było przepisów wykonawczych w sprawie wymagań metrologicznych, jakim powinny odpowiadać wagi samochodowe. Tym aktem wykonawczym w niniejszej sprawie było zarządzenie nr 40 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 23 grudnia 1994 roku /DZ.Urz. Miar i Probiernictwa nr 10, poz. 26 i nr 5 z 2000r., poz. 31. Potwierdza tę okoliczność także Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 roku /MP.01.47.782/ w sprawie wykazu uchwał Rady Ministrów, zarządzeń i innych aktów normatywnych Prezesa Rady Ministrów, ministrów i innych organów administracji rządowej, które tracą moc z dniem 30 marca 2002 roku. W wykazie brak jest zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Miar. Niewątpliwie zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar nie mogło stanowić źródła prawa już w dacie kontroli, ale ustawodawca mocą ustawy przyjął rozwiązanie, choć ułomne, mocą którego nadano zarządzeniu moc obowiązującą.

Podkreślić należy, że kontrola i ważenie miało miejsce pod rządami "starej" ustawy Prawo miarach. Oznacza to, że tryb i sposób ważenia, warunki jakim powinny odpowiadać przyrządy metrologiczne określała ta właśnie ustawa. Nie należy więc przenosić rozwiązań wprowadzonych nową ustawą do stanów faktycznych zaistniałych pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy.

Z protokołu kontroli wynika, że użyte do ważenia wagi posiadały świadectwa legalizacji. Kierowca miał także możliwość sprawdzenia protokołu pomiaru równości terenu na stanowisku ważenia pojazdów.

W świetle powyższych rozważań nie można podzielić zarzutów jakoby proces ważenia nie miął żadnego umocowania w obowiązujących przepisach, stanowiących źródła prawa, zgodnie z Konstytucją RP.

Mając powyższe na uwadze sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadniene i z mocy art. 151 ustawy p.p.s.a. skargę oddalił.