Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1216/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 i 3,  art. 88,  art. 83 ust. 1,  art. 86 ust. 1 pkt 9,  art. 82 ust. 1a,
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity
article: art. 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 lutego 2011r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Szczecinie del. do Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie Barbary Rzuchowskiej sprawy ze skargi T. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia drzew oddala skargę


UZASADNIENIE

Burmistrz Gminy i Miasta [...] decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 88 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 89 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306 z późn. zm.), obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 14 października 2008 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2009 (M. P. z 2008 r., Nr 82, poz. 725), orzekł o wymierzeniu T. D. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł (słownie: [...]), za usunięcie bez zezwolenia 4 drzew, gatunek:

- [...],

których obwód ustalono przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10%, oraz za usunięcie 1 m2 krzewu z gatunku bez koralowy - z terenu nieruchomości położonej w [...], działka nr [...], obręb ewidencyjny [...], gmina [...].

Organ wskazał, że zgodnie z art. 89 ust.1 ustawy o ochronie przyrody administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew, a opłata za usunięcie poszczególnych drzew i krzewu została obliczona

w podany poniżej sposób:

jesion wyniosły: [...] (obwód pnia w cm) X 79,64 zł (stawka) X 1,51 (współczynnik różnicujący) = [...] zł;

klon pospolity: [...] (obwód pnia w cm) X 79,64 zł (stawka) X 1,51 (współczynnik różnicujący) = [...] zł;

klon pospolity: [...] (obwód pnia w cm) X 79,64 zł (stawka) X 1,51 (współczynnik różnicujący) = [...] zł;

klon pospolity: [...] (obwód pnia w cm) X 79,64 zł (stawka) X 1,51 (współczynnik różnicujący) = [...] zł;

bez koralowy: [...] zł (stawka) X 1 (powierzchnia krzewu w m2) = [...] zł,

Organ podał także, iż uiszczenie kary winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia,

w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż T. D. jest właścicielem nieruchomości położonej w [...], działka nr [...]. W dniu [...] organ powziął informację o usunięciu przez T. D., bez wymaganego zezwolenia, drzew z terenu działki położonej w miejscowości [...]. W trakcie oględzin przeprowadzonych przez pracownika Urzędu Gminy i Miasta w [...] oraz strażników Straży Miejskiej w [...] ustalono, że z terenu działki oznaczonej numerem gruntu [...] zostały usunięte drzewa, w ilości 4 sztuk: [...]

W toku wszczętego postępowania administracyjnego ustalono, że w dniu określonym w przybliżeniu na [...], T. D. wyciął ww. drzewa oraz krzew. Ustalono również, że właściciel nieruchomości nie posiadał zezwolenia na usunięcie drzew i krzewu, ani o takie zezwolenie nie występował.

Za usuwanie drzew bez zezwolenia burmistrz zobowiązany jest nałożyć administracyjną karę pieniężną zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Opłata za usunięcie ww. drzew i krzewu została naliczona zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew oraz obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 14 października 2008 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2009.

Organ gminy pismem z dnia [...], zawiadomił stronę postępowania

o przysługującym jej prawie do zapoznania się z projektem decyzji z dnia [...], znak: [...], wraz z możliwością wypowiedzenia się o zebranych dowodach, materiałach oraz zgłoszonych w toku postępowania żądaniach. Strona do dnia wydania decyzji nie zapoznała się z jej projektem, jednakże pismem z dnia [...] wniosła o niewymierzanie kary oraz pismem z dnia [...] złożyła od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].

Decyzją z dnia [...], znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono zarzut nie dokonania jednoznacznych ustaleń, co do wieku usuniętych drzew.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przeprowadzono całościowo postępowanie wyjaśniające i dowodowe w kierunku zweryfikowania, sprawdzenia i udokumentowania stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do wieku ściętych drzew i krzewu. Organ zwrócił się pismem z dnia [...], znak: [...] do eksperta z zakresu dendrologii, dr M.K. z Pracowni Dendrochronologicznej przy Instytucie Ekologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu w [...], o sporządzenie ekspertyzy dendrochronologicznej. Celem ekspertyzy było określenie wieku usuniętych drzew i krzewu, zaś jej przedmiotem próbki pni pobrane podczas oględzin przeprowadzonych z udziałem strony w dniu [...].

Szczegółowa analiza próbek pni wykazała, iż: usunięte rośliny to: [...], a wiek przedmiotowych drzew i krzewu przekracza 5 lat i zawiera się w przedziale od 15 do 25 lat.

T. D. pismem z dnia [...] zwrócił się do organu I instancji

z prośbą o możliwość zastąpienia wyciętych drzew i krzewu poprzez posadzenie [...] szt. drzew z gatunku: sosna, świerk, jodła w okresie wiosennym roku [...]. Z uwagi na fakt, iż nie zostały spełnione warunki określone w art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, tj. wnioskodawca nie uzyskał zgody na usunięcie drzew, Burmistrz Gminy i Miasta [...] nie mógł przychylnie ustosunkować się do prośby T.D.

Strona, w dniu [...], zapoznała się z projektem decyzji. T. D. poinformował, iż usunięte drzewa i krzew zachowały swoją żywotność i rokują szanse na przeżycie; podtrzymał jednocześnie swoją prośbę o nienaliczanie kary za usunięcie drzew i krzewu, w zamian za co gotów jest nasadzić 20 sztuk drzew różnych gatunków. T. D. poinformował ponadto, iż usunięte przez niego drzewa nie osiągały wysokości 130 cm, przez co niemożliwe było zmierzenie obwodów pni przedmiotowych drzew na tej wysokości, a zatem niemożliwe było również wystąpienie z kompletnym wnioskiem o zgodę na ich usunięcie. W celu potwierdzenia informacji dot. zachowania żywotności przedmiotowych drzew i krzewu, T. D. wystąpił z ustną prośbą o przeprowadzenie ich oględzin w terenie.

Organ pismem z dnia [...], ponownie poinformował stronę o nie spełnieniu warunków określonych w art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody

i podtrzymał swoje stanowisko, nie przychylając się do prośby T.D.

o dokonanie nasadzeń w zamian za usunięte bez zezwolenia drzewa i krzew. Organ zwrócił się także o przedstawienie dowodów mogących potwierdzić fakt, iż wysokość usuniętych drzew nie przekraczała 130 cm; przychylił się jednocześnie do prośby

o przeprowadzenie ponownych oględzin przedmiotowych drzew i krzewu celem sprawdzenia ich żywotności.

Organ gminy pismem z dnia [...], zawiadomił stronę o terminie przeprowadzenia oględzin przedmiotowych drzew i krzewu (termin wyznaczono na dzień [...]). We wskazanym dniu pracownicy Urzędu przeprowadzili, bez udziału strony, oględziny usuniętych drzew i krzewu celem sprawdzenia ich żywotności. Oględziny wykazały, iż mimo nowych pędów odrastających z pni usuniętych roślin, nie można mówić o zachowaniu ich żywotności. Ocena ta zgodna jest z poglądem wyrażonym m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...][...] z dnia [...]. Z oględzin został sporządzony protokół znak: [...].

Pismem z dnia [...], T. D. wskazał na fakt posiadania

na terenie swojej działki drzew, które przycinał zanim owe drzewa osiągnęły wiek 5 lat, zaś ich pnie, po 10 latach mają średnice większe od usuniętych bez zezwolenia roślin. Poinformował także, iż posiada dowody w niniejszej sprawie, wnosząc

o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków odnośnie wysokości usuniętych roślin.

Organ I instancji stwierdził, iż przepis art. 83 ust. 6 (wyłączenia odnośnie konieczności uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów), nie odnosi się

w żaden sposób do tego, jaką wysokość powinny osiągać drzewa lub krzewy, na których usunięcie posiadacz nieruchomości obowiązany jest uzyskać zezwolenie.

Po analizie zawartych w piśmie z dnia [...] informacji, organ gminy stwierdził, iż podniesione w owym piśmie argumenty nie zasługują na uwzględnienie i dlatego też, orzekł o nałożeniu kary.

Od powyższej decyzji T. D. odwołał się podnosząc, iż niezasadne jest ustalenie administracyjnej kary pieniężnej za wycięcie drzew, gdyż co prawda wyciął drzewa i krzew, ale były one zawsze przycinane na około 120 cm (żywopłot)

i służyły jako słupki do ogrodzenia. Ponadto zostały wycięte "ze względu na ochronę rzadkiego wiekowego drzewa".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 1 ust. 1 i 2, art. 2 oraz art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 83 ust. 1, art. 84 ust. 1, art. 85 ust. 1,214, art. 88 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. D., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, iż ocenie przez skład orzekający Kolegium podlegało przede wszystkim zastosowanie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, który stanowi materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie. Przepis ten stanowi, że usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. Według art. 84 ust. 1 ustawy posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew i krzewów.

Ustawodawca w art. 83 ust. 6 ww. ustawy enumeratywnie wskazał także przypadki, w których nie jest wymagana zgoda organu na usunięcie drzew lub krzewów. Zgodnie z tą normą prawa, nie stosuje się przepisów ust. 1 i 2 do drzew lub krzewów:

1) w lasach;

2) owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej

do rejestru zabytków oraz w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody - na obszarach nieobjętych ochroną krajobrazową

3) na plantacjach drzew i krzewów;

4) których wiek nie przekracza 5 lat;

5) usuwanych w związku z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych;

6) (uchylony);

7) usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu z obszarów położonych między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem,

w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego, z wałów przeciw-powodziowych i terenów w odległości mniejszej niż 3 m od stopy wału;

8) które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu;

9) stanowiących przeszkody lotnicze, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu;

10) usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu ze względu na potrzeby związane z utrzymaniem urządzeń melioracji wodnych szczegółowych.

Art. 85 ustawy o ochronie przyrody określa z kolei maksymalne stawki opłat za usunięcie drzew lub krzewów oraz upoważnia ministra właściwego do spraw środowiska do określenia, w drodze rozporządzenia, stawek dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew oraz współczynników różnicujących stawki w zależności od obwodu pnia, a także do corocznego waloryzowania wysokości tych stawek. Opłat takich nie pobiera się za usunięcie drzew wymienionych w art. 86 ust. 1 omawianej ustawy. Wykładnia gramatyczna przywołanego przepisu wskazuje zatem,

że wystąpienie okoliczności wymienionych w treści art. 86 ust. 1 pkt 1-13 tej ustawy jest podstawą do wydania zezwolenia na wycięcie drzewa bez obowiązku pobierania opłat za usunięcie takiego drzewa.

Zgodnie z przepisem art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Administracyjna kara pieniężna, w myśl przepisu art. 89 ust. 1 ustawy, stanowi trzykrotność opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4-6.

Teren, na którym rosły drzewa i krzew zakwalifikowany jest w ewidencji gruntów jako grunty orne, użytki rolne zabudowane i pastwiska trwałe. Jak ustalono w toku postępowania administracyjnego skarżący T. D. usunął drzewa i krzew

z nieruchomości, której jest właścicielem. Przeprowadzone przez organ pierwszej instancji prawidłowe postępowanie administracyjne uzasadnia nałożenie na T. D. administracyjnej kary pieniężnej w ustalonej wysokości. Prawidłowe jest dokonane obliczenie rachunkowe. W protokole oględzin z dnia [...] odwołujący się przyznał się do wycięcia, przed około [...] miesiąca, drzew i krzewów bez uprzedniego uzyskania zezwolenia. Protokół oględzin zawierający to oświadczenie został odczytany i podpisany przez T. D.. Stwierdził on, że nie wiedział, iż na usunięcie drzew jest wymagana zgoda i gdyby wiedział o potrzebie jej uzyskania, złożyłby wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie. Skarżący wskazał, że drzewa te były systematycznie, corocznie podcinane. Ich usunięcie wynikało z chęci ochrony bardziej wartościowych przyrodniczo drzew. Bez koralowy miał być w czasie usunięcia suchy. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazać trzeba, iż ustawa o ochronie przyrody oraz rozporządzenia wykonawcze do tego aktu, określają ściśle warunki oraz wysokość kar za wycięcie drzew i krzewów, nie pozostawiając właściwemu w sprawie organowi administracji jakiejkolwiek swobody w orzekaniu. Nie ma żadnego znaczenia prawnego fakt, iż do wycinki doszło na skutek nieświadomości prawnej, a także w celu ewentualnej ochrony innych drzew.

Kolegium stwierdziło, że w sprawie dotyczącej kary za wycięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia nie ma znaczenia stan zdrowotny drzewa, niebezpieczeństwo, jakie niesie dla życia ludzi i obiektów budowlanych, a tym bardziej subiektywna chęć ochrony bardziej wartościowych drzew. Nawet wycięcie drzewa martwego, jak i zagrażającego życiu i zdrowiu ludzi, czy też obiektom budowlanym, wymaga uzyskania wcześniejszego pozwolenia, którego strona nie posiadała. Okoliczność braku posiadania zezwolenia została ustalona w sposób bezsporny, a ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie nie budzą wątpliwości. Nie budzi również wątpliwości, że usunięte zostały cztery drzewa oraz 1 m2 krzewu bez koralowy.

W razie usunięcia drzew (krzewów) bez wymaganego zezwolenia wójt (burmistrz albo prezydent miasta) wymierza administracyjną karę pieniężną - art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody. Karę taką wymierza

się posiadaczowi nieruchomości, z której usunął on drzewo - art. 83 ust. 1, art. 84 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 6 ustawy.

W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie jednoznacznie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Jednoznacznie ustalono, że skarżący jest właścicielem gruntu, na którym rosły między innymi cztery wycięte drzewa i krzew. T. D. samodzielnie dokonał wycięcia czterech drzew ([...]) oraz 1 m2 krzewu bez koralowy, co potwierdził w toku postępowania. Przy ustalaniu stawki kary za usunięcie drzew i krzewu organ prawidłowo zastosował przepis art. 89 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie przyrody oraz przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania kar pieniężnych za usuwanie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229). Artykuł 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody stanowi, że jeżeli ustalenie obwodu zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10 %.

W niniejszej sprawie nie było już możliwości zbadania kłód drzew, natomiast zachowały się pnie drzew na wysokości niższej niż 130 cm. Najmniejszy promień pnia drzewa gatunku jesion ustalono na 5 cm, natomiast drzew gatunku klon - 5,5 cm, 5,5 cm i 7,5 cm). Obwód drzew prawidłowo ustalono, przyjmując tenże najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10 %. Ustalono obwody drzew odpowiednio: [...]. Przy wyliczaniu kary organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował obowiązującą na rok 2009, tj. rok w którym wycięto drzewa, stawkę za 1 cm drzewa określoną w załączniku nr 2 obwieszczenia Ministra Środowiska z 14 października 2008 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2009 (M.P z 2008r. Nr 82, poz. 725). Dla drzew z gatunku jesion wyniosły i klon pospolity w 2009r. stawka za 1 cm obwodu pnia jest taka sama i wynosiła 79,64 zł., stawkę zaś za usunięcie jednego metra kwadratowego powierzchni pokrytej krzewami ustalono na kwotę 222,54 zł. W ocenie Kolegium, prawidłowo też organ I instancji ustalił współczynnik różnicujący stawki w zależności od obwodu pnia przedstawiony w załączniku rozporządzenia Ministra Środowiska z 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306 ze zm.). Dla drzew gatunku jesion wyniosły i klon pospolity o obwodach pnia od 26 do 50 cm współczynnik różnicujący przy obliczaniu administracyjnej kary pieniężnej wynosi 1,51.

Zdaniem Kolegium podkreślenia wymaga, iż w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji uzyskał opinię biegłego dendrologa, wypełniając tym samym wskazówki zawarte w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w [...] nr [...] z dnia [...] Kolegium, uchylając w całości wcześniejszą decyzję Burmistrza Gminy i Miasta [...] w tym zakresie z dnia [...] i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, zaleciło zbadanie wieku usuniętych drzew, ponieważ wątpliwość ta miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Biegły dendjolog dr M.K. wiek trzech usuniętych drzew z gatunku klon pospolity ustalił na [...] lat. Wiek usuniętego jesiona wyniosłego ustalił na [...] lat, natomiast wiek usuniętego drzewa (krzewu) gatunku bez koralowy ustalił na [...] lat. Drzewa były zatem znacznie starsze aniżeli 5 lat. Biegły jednoznacznie określił gatunki usuniętych drzew i krzewów. Nie są tym samym trafne zarzuty wskazane przez stronę w odwołaniu, ponieważ nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie organu odwoławczego, ustalenia stanu faktycznego w sprawie nie budzą wątpliwości. Spełnione zostały bowiem wszystkie przesłanki nałożenia kary za usunięcie drzew i krzewów. Przedstawione przez stronę okoliczności nie mają wpływu na wymierzenie i wysokość kary, skoro powołane przepisy jednoznacznie określają zasady ustalania administracyjnej kary pieniężnej nie pozostawiając organowi administracji swobody w tym zakresie. Dokonane w sprawie ustalenia i ich ocena nie pozostają w sprzeczności z treścią zebranego materiału, jak również zapewniono skarżącemu prawo do uczestniczenia w tym postępowaniu. Nie zostały naruszone reguły postępowania dowodowego i w sposób bezsporny ustalono istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika,

że strona była przez organ pierwszej instancji informowana o wszystkich czynnościach podjętych w sprawie ustalenia administracyjnej kary pieniężnej oraz o okolicznościach faktycznych i prawnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło także, że nie ma uprawnień

do orzekania w przedmiocie uchylenia kary. Kolegium orzekając w sprawie nie może kierować się zasadami słuszności, czy też celowości, jak również nie ocenia kwestionowanego w odwołaniu rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez T. D.

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Skarżący podniósł,

że podkreślał już w odwołaniu, iż usunięte drzewa i krzewy zachowały swoją żywotność i rokują szanse na przeżycie. Ponadto usunięte drzewa nie osiągały wysokości 130 cm, przez co niemożliwe było zmierzenie obwodów pni na tej wysokości, zatem niemożliwe było ich zmierzenie i wystąpienie z wnioskiem o ich usunięcie. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy o ochronie przyrody stawki opłat za usuwanie drzew nie mogą przekraczać za jeden centymetr obwodu pnia mierzonego na wysokości 130 cm.

Podniósł, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] niesłusznie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, gdyż w jego ocenie usunięte drzewa i krzewy zachowały swoją żywotność i rokują szansę na przeżycie. Organ samodzielnie stwierdził podczas oględzin, w których nie uczestniczył, iż mimo nowych pędów odrastających z pni usuniętych roślin, nie można mówić o zachowaniu ich żywotności. W jego ocenie organ nie zbadał tego zagadnienia szerzej, choć według przepisów powinien tego dokonać, zgodnie bowiem z treścią art. 88 ustawy o ochronie przyrody termin płatności kar wymierzonych na podstawie ust. 1 tego art. odracza się na okres 3 lat, jeżeli stopień uszkodzenia drzew lub krzewów nie wyklucza zachowania ich żywotności oraz możliwości odtworzenia korony drzewa i jeżeli posiadacz nieruchomości podjął działania w celu zachowania żywotności tych drzew lub krzewów. W razie stwierdzenia braku żywotności drzewa lub krzewu albo nieodtworzenia korony drzewa karę uiszcza się w pełnej wysokości. Skoro zatem przepis od tego uzależnia zarówno wysokość, jak i termin płatności kar wymierzonych za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia, to organ winien w większym stopniu poczynić starania, których celem miało być ustalenie żywotności usuniętych drzew. Organ po prostu stwierdził, iż nie można mówić o zachowaniu przez ścięte drzewa i krzewy żywotności- nie uzasadnił tego mimo, iż wskazał, że odrastają z pni nowe pędy. Dopiero bowiem w razie stwierdzenia braku żywotności drzewa lub krzewu, karę uiszcza się w pełnej wysokości. W protokole oględzin brak jest jakichkolwiek informacji odnośnie wiedzy specjalistycznej, w oględzinach nie uczestniczył także żaden biegły mogący to stwierdzić.

Skarżący podniósł także, że organ nie przeprowadził wszystkich dowodów,

o które jako strona wnioskował, choćby w piśmie z [...], czego nie zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując jego odwołanie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [...] strony podtrzymały swoje wnioski, a Prokurator wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...]z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U.

Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).

Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu organy administracji orzekające w tej sprawie, wbrew zarzutom skargi, nie naruszyły reguł postępowania wyjaśniającego ustalając istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Jednoznacznie ustaliły, że skarżący jest właścicielem gruntu,

na którym rosły wycięte drzewa i krzew, że samodzielnie dokonał wycięcia drzew gatunku jesion wyniosły i klon pospolity ( 3 drzewa ) oraz krzewu bez koralowy, bez wymaganego zezwolenia, co T. D. potwierdził w toku postępowania.

Przy ustalaniu stawki kary za usunięcie drzewa organy prawidłowo zastosowały przepis art. 89 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz.1220 z późn. zm. ) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306 ). Przy wyliczaniu kary zastosowały obowiązującą na rok 2009 stawkę za 1 cm drzewa określoną w załączniku nr 2 do obwieszczenia oraz stawkę za 1 m2 pokryty krzewami określoną w pkt 3 obwieszczenia Ministra Środowiska z 14 października 2008r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2009 (M.P Nr 82, poz. 725).

Za nietrafny Sąd uznał zarzut naruszenia przepisów - art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art.88 ustawy o ochronie przyrody poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków wskazanych przez stronę oraz opinii biegłego dendrologa na okoliczność, iż wycięte drzewa były corocznie przycinane i nigdy nie przekroczyły wysokości 130 cm, co uniemożliwiło skarżącemu wystąpienie z wnioskiem o zezwolenie na wycięcie drzew, a także, iż wycięcie drzewa zachowały swoją żywotność i rokują szanse na przeżycie, co w ocenie skarżącego, winno spowodować odroczenie płatności kary.

Przede wszystkim należy wskazać, że w ocenie Sądu przez usunięcie drzewa

w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu należy rozumieć takie działanie, wskutek którego drzewo przestaje fizycznie istnieć. Obojętne przy tym jest czy w momencie usunięcia drzewo było żywe czy obumarłe, czy było wysokie, czy niskie. Zatem nie chodzi tutaj tylko o przerwanie jego żywotności, co akcentuje autor skargi, ale również o jego fizyczne unicestwienie. Możliwe jest przerwanie żywotności drzewa nawet bez jego fizycznego usunięcia. Trzeba mieć na względzie, że w świetle przepisów ustawy o ochronie przyrody usunięcie obumarłego drzewa również wymaga uzyskania zezwolenia (art. 83 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 1 pkt 9).

W rozpoznawanej sprawie bezsporny jest fakt ścięcia przez skarżącego drzew na niewielkiej wysokości od gruntu ( ze znajdujących się w aktach administracyjnych zdjęć wynika, że wysokość ta nie przekracza 50 cm ). Skutkiem tego działania było usunięcie pozostałej części pnia wraz z koroną. Zatem działanie skarżącego nie ograniczyło się do ingerencji w samą koronę drzewa, a więc do jego okoronowania, która to czynność może zostać zakwalifikowana jako pielęgnacyjna. Natomiast ścięcia pnia drzewa na tak niewielkiej wysokości od gruntu nie można potraktować jako czynności pielęgnacyjnej. Wobec tego zasadnie organy uznały, że miało miejsce usunięcie drzewa w rozumieniu art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, a przy tym mimo pędów wyrastających z pni usuniętych roślin nie można mówić o zachowaniu ich żywotności. Za takim stanowiskiem przemawia także brzmienie art.82 ust.1a ustawy o ochronie przyrody, dodanego do tej ustawy z dniem 20 lipca 2010 r. (Dz. U. Nr 119, poz.804 ), a więc obowiązującego już w dacie wydawania zaskarżonej decyzji – " Zabiegi w obrębie korony drzewa na terenach zieleni lub zadrzewieniach mogą obejmować wyłącznie:

1) usuwanie gałęzi obumarłych, nadłamanych lub wchodzących w kolizje z obiektami budowlanymi lub urządzeniami technicznymi;

2) kształtowanie korony drzewa, którego wiek nie przekracza 10 lat;

3) utrzymywanie formowanego kształtu korony drzewa."

W tej sytuacji, w ocenie Sądu, organy nie miały obowiązku powoływać biegłego dendrologa w celu stwierdzenia żywotności drzew po wycięciu, gdyż nawet brak specjalistycznej wiedzy pozwala na ocenę czy dana roślina zachowa swą żywotność. Nie miały też powodu by prowadzić inne dowody na okoliczność ustalenia sposobu wcześniejszego przycinania wyciętych drzew, gdyż dla przyjęcia odpowiedzialności za wycięcie drzew i nałożenia kary administracyjnej nie ma znaczenia, czy drzewa przed wycięciem miały wysokość powyżej 130 cm, czy też były niższe, ma jedynie znaczenie fakt wycięcia drzew bez zezwolenia.

Zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Powyższy przepis ustanawia ogólną zasadę ochrony zadrzewień, o jakiej mowa w art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy. Wyjątki od tej zasady zostały przewidziane w art. 83 ust. 6 ustawy, który zawiera zamknięty katalog drzew lub krzewów, których usunięcie nie wymaga uprzedniego uzyskania zezwolenia.

W katalogu tym nie mieszczą się drzewa i krzew wycięte przez skarżącego. Powyższe stwierdzenie stanowiło podstawę do nieuwzględnienia przez organ I instancji wniosków dowodowych zwartych w piśmie skarżącego z dnia [...].

Wskazać także należy, że z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody jednoznacznie wynika obowiązek nałożenia kary administracyjnej w przypadku usunięcia drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Tak więc, usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia skutkuje obligatoryjnym wymierzeniem kary administracyjnej, niezależnie od przyczyn samowolnego działania.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uznał, iż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.