Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2521/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.121, art. 122, art. 124, art. 210, art. 67a par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Marek Krawczak (sprawozdawca), Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

P. L. - dalej "Skarżący" lub "Strona", pismem z dnia 28 lutego 2011 r., uzupełnionym w dniu 24 marca 2011 r., zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z prośbą o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikającym z zeznania PIT-38 za 2005 r. w kwocie 27.029 zł wraz z odsetkami za zwłokę.

Skarżący we wniosku powołał się na trudną sytuację finansową. Wyjaśnił, iż zobowiązanie powstało w wyniku opodatkowania transakcji na instrumentach pochodnych w 2005 r. W roku 2006 w wyniku inwestycji giełdowych stracił wszystkie środki zarobione wcześniej. Od 2002 r. jest osobą bezrobotną i od tamtej pory nie osiąga żadnych dochodów. Cierpi na depresje i choroby serca.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. odmówił Skarżącemu umorzenia kwoty 27.029 zł zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. (wg PIT-38), wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 15.256 zł, obliczonymi na dzień złożenia wniosku, tj. 28 lutego 2011 r.

Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie, w którym ponownie wniosła o umorzenie przedmiotowej zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu odwołania, wskazując na okoliczności związane z powstaniem przedmiotowej zaległości, trudną sytuację finansową i zdrowotną, Strona podniosła, iż zaskarżona decyzja jest błędna, niesprawiedliwa, krzywdząca i sprzeczna z interesem publicznym.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu [...] instancji. W uzasadnieniu wskazał, że z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) – dalej "O.p." wynika, iż instytucja umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę jest przepisem o charakterze wyjątkowym, pozwala ona bowiem organom podatkowym umorzyć zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę tylko w przypadkach wyjątkowych, uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Ocenę czy takie przesłanki istnieją ustawodawca pozostawił organom podatkowym.

Dyrektor Izby Skarbowej dodał, że w orzecznictwie NSA ugruntował się pogląd wskazujący, iż nawet w sytuacjach wystąpienia okoliczności wynikających z ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego organ podatkowy nie jest bezwzględnie związany żądaniem podatnika. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek przemawiających za zmianą zaskarżonej decyzji.

Złożony wniosek Strona uzasadniła między innymi okolicznościami związanymi z powstaniem przedmiotowej zaległości podatkowej, tj. poniesioną w 2006 r. w wyniku inwestycji giełdowych stratą wszystkich środków zarobionych wcześniej na giełdzie papierów wartościowych. W ocenie organu odwoławczego wskazane przez Stronę okoliczności powstania zaległości (poniesiona w 2006 r. na giełdzie papierów wartościowych strata), związane są jednak z ryzykiem prowadzenia operacji finansowych na giełdzie papierów wartościowych i jako takie nie stanowią przesłanki uzasadniającej umorzenie zaległości podatkowych.

Złożony wniosek Strona uzasadniła również trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Ze zgromadzonego w sprawie materiału (z protokołu przesłuchania Strony z dnia 24 marca 2011 r.) wynika, że Strona jest osobą bezrobotną i bezdomną (zameldowaną w mieszkaniu będącym własnością syna), nie posiadającą żadnych dochodów i żadnego majątku ruchomego i nieruchomego. Strona nie podała przy tym kosztów utrzymania. Z wymienionego powyżej przesłuchania Strony wynika ponadto, że Skarżący ma problemy zdrowotne związane z chorobą serca oraz cierpi na depresję. Z pisma złożonego w toku postępowania odwoławczego wynika zaś, że w latach 2005 i 2006 Skarżący cierpiał na zakłócenia pracy serca (był w stanie przedzawałowym), oraz, że w marcu 2006 r. był poważnie chory.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej powyższe dane wskazują, że obecna sytuacja finansowa Skarżącego z uwagi na wysokość ciążącej na nim zaległości podatkowej oraz sytuacja zdrowotna jest trudna. Jednak trudna sytuacja finansowa i zdrowotna nie stanowi samoistnej przesłanki do przyznania ulgi podatkowej. Ważny interes podatnika stanowiący jedną z przesłanek uzasadniających przyznawanie ulg w trybie art. 67a § 1 pkt 3 O.p., nie może być utożsamiany z dążeniem do uwolnienia się od regulowania zobowiązań podatkowych. Przy wykładni interesu publicznego należy natomiast uwzględnić respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo. "Publiczny" to dotyczący ogółu ludzi i służący ogółowi, dostępny dla wszystkich, powszechny, społeczny, nieprywatny (Słownik języka polskiego, pod red. M. Szymczaka, Warszawa 1979, t. II, s. 1074). Organ odwoławczy nie dopatrzył się takich wartości wspólnych, które uzasadniałyby umorzenie ciążących na Stronie zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. Powyższej oceny nie zmieniają argumenty i zarzuty zawarte w uzasadnieniu odwołania, ani też w piśmie złożonym w toku postępowania odwoławczego.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w interesie Strony leżało monitorowanie uzyskiwanych na giełdzie papierów wartościowych dochodów. Organ odwoławczy zaznaczył również, że obrót instrumentami pochodnymi wiąże się z ryzykiem utraty kapitału oraz że obowiązek zapłaty podatku z tytułu wykazanego przez Stronę w zeznaniu PIT-38 dochodu za 2005 r. wynika z przepisów prawa, na który nie ma wpływu osiągnięcie dochodu czy poniesienie straty w następnym roku podatkowym.

Odnosząc się do wysokości przychodu uzyskanego przez Stronę w 2005 r. z tytułu obrotu pochodnymi instrumentami finansowymi Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że kwestionowany przychód Strona sama wykazała w zeznaniu PIT-38 za 2005 r. Skoro Strona nie zgadzała się z wysokością przychodu uzyskanego w 2005 r., mogła skorygować złożoną deklarację PIT-38 za 2005 r., poprzez złożenie deklaracji korygującej zgodnie z art. 81 O.p. Organ odwoławczy dodał, że w toku postępowania o umorzenie zaległości podatkowych nie można co do zasady weryfikować wysokości zobowiązań podatkowych, wniosek o umorzenie zaległości podatkowych podlega bowiem rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu, wszczętym w innej sprawie, która nie dotyczy kwestii ustalenia wysokości zobowiązań podatkowych.

Dyrektor Izby Skarbowej odniósł się do zarzutu, że organ podatkowy [...] instancji w uzasadnieniu decyzji odniósł się do spraw które nie dotyczą osoby Skarżącego i złożonego przez niego wniosku. Wyjaśnił, że analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie potwierdza stawianego zarzutu. Wskazany przez Stronę fragment jest wyrwany z kontekstu. Organ podatkowy [...] instancji co prawda wskazując na wykazany przez Stronę w PIT-38 za 2005 r. przychód, obok określenia "pochodne instrumenty finansowe" użył zwrotu "odpłatne zbycie papierów wartościowych", użycie powyższego zwrotu nie miało jednak w ocenie organu odwoławczego wpływu na wynik sprawy, odnosi się bowiem do kwestii przychodu uzyskanego przez Stronę na skutek operacji finansowych dokonywanych na giełdzie papierów wartościowych.

Odnosząc się do kwestii sytuacji finansowej i zdrowotnej Strony organ odwoławczy przyznał, że zgromadzony w sprawie materiał wskazuje, iż w występuje przesłanka ważnego interesu podatnika. Podkreślił jednak, że nawet w sytuacjach wystąpienia okoliczności wynikających z ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego organ podatkowy nie jest bezwzględnie związany żądaniem podatnika. Podobny pogląd został utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych, w wyroku z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Op 166/10 WSA stwierdził, że sformułowanie art. 67a § 1 O.p. sprawia, że nawet wystąpienie ustawowych przesłanek nie obliguje organu podatkowego do zastosowania instytucji umorzenia w każdym przypadku.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że o odmowie przyznania wnioskowanej ulgi podatkowej zadecydował brak nadzwyczajnych okoliczności związanych z powstaniem zaległości, niezależnych od sposobu postępowania Strony. Okoliczności powstania przedmiotowej zaległości związane są z ryzykiem prowadzenia operacji finansowych na giełdzie papierów wartościowych. W ocenie organu odwoławczego w interesie Strony leżało monitorowanie uzyskiwanych na giełdzie papierów wartościowych dochodów, zatem skutków braku należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw Strona nie powinna obecnie przerzucać na Budżet Państwa. Organ odwoławczy podkreślił raz jeszcze, że organy podatkowe nie są bezwzględnie związane żądaniem podatnika. W przedmiotowej sprawie organ podatkowy [...] instancji rozpatrując wniosek Strony działał w granicach obowiązującego prawa. W ocenie organu odwoławczego wniosek został rozpatrzony w sposób prawidłowy, nie ma zatem podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2011 r. Zaskarżyła powyższą decyzję w całości. Skarżący wyjaśnił, że nie miał informacji o przychodach i zyskach z tytułu obrotu instrumentami pochodnymi za rok 2005, a za cały rok 2005 mógł się dowiedzieć dopiero z PIT-38, który otrzymał z biura maklerskiego przed 30 kwietnia 2006 r., ale już po poniesieniu strat w roku 2006. Dochody monitorował w granicach możliwości i przykładał do tego największą staranność. W biurze maklerskim mógł mieć kilkanaście tysięcy złotych. Nie dysponował absurdalnymi przychodami 40.602.425 zł w roku 2005.

Skarżący w okresie kwietnia 2006 r. był poważnie chory i nie był w stanie analizować swoich zeznań podatkowych. Był w stanie przedzawałowym, wg kardiologa stan był bardzo poważny. Osoby, będące pracownikami Urzędu Skarbowego nie informowały Strony o takiej możliwości wcześniej w toku postępowania. Skarżący wypełnił formularze podatkowe starannie, wg instrukcji i wg najlepszej wiedzy. W ocenie Skarżącego takie działanie organu podatkowego narusza art. 121 § 2 O.p.

Zdaniem Strony Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując decyzję organu podatkowego nie uzasadnił, na czym oparł swoją ocenę. Naruszył tym samym art. 124, art. 210 § 1, art. 122 O.p.

Skarżący podniósł, że Dyrektor Izby Skarbowej nie ustosunkował się do wszystkich argumentów Skarżącego. Pominął fakt, że w 2005 r. nie było wiadomo czy podatek od instrumentów pochodnych będzie obowiązywał. Naruszył tym samym art. 122 i art. 180 § 1 O.p.

Podczas składania wyjaśnień w Urzędzie Skarbowym osoby będące pracownikami Urzędu Skarbowego pouczyły Skarżącego, że Urząd Skarbowy nie musi przyjmować jego wyjaśnień i to one decydują co ma się znaleźć w protokole. Skarżący wskazał, że gdy chciał wyjaśnić jaka była jego sytuacja na początku roku 2006 "pani obok przerwała i powiedziała że nie oto chodzi i widać że Pan jest zdrowy". W przesłuchaniu pracownicy Urzędu Skarbowego nie chcieli słuchać wyjaśnień Skarżącego, wskazując, że "Jeśli będę protestował to pracownicy Urzędu Skarbowego wezwą służby ochrony". Skarżący potraktował to jako groźbę. Zdaniem Skarżącego takie postępowanie narusza art. 122 i art. 121 § 1 O.p. oraz rażąco narusza art. 180 § 1 i art. 187 § 1 O.p.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Kontroli Sądu poddana została decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. odmawiającą umorzenia obciążającej Skarżącego zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikającym z zeznania PIT-38 za 2005 r.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia organów podatkowych stanowił art. 67a § 1 pkt 3 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości.

Sąd podziela utrwalony już w orzecznictwie i uwzględniony przez organy podatkowe w niniejszej sprawie pogląd o wyjątkowym charakterze ulg w spłacie należności, nakazującym stosować je w sytuacji, gdy z powodów równie wyjątkowych podatnik (osoba trzecia) nie może wywiązać się z obowiązku uiszczenia obciążających go zaległości podatkowych. Ulgi w spłacie należności stanowią – aczkolwiek dopuszczone przez ustawodawcę i niezbędne z punktu widzenia kompletności systemu podatkowego – to jednak odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania. Dlatego szczególny charakter muszą mieć okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych, skutkujące wygaśnięciem zobowiązania podatkowego, co oznacza w istocie rezygnację Skarbu Państwa z należnych mu wpływów.

Wyjątkowy charakter ulg w spłacie należności przejawia się również w oparciu decyzji w tym przedmiocie na tzw. uznaniu administracyjnym. Oznacza ono, że nawet w przypadku wystąpienia przesłanek umorzenia zaległości, organ podatkowy nie jest zobligowany do udzielenia ulgi.

Uznanie administracyjne jest ograniczone jedynie dyrektywami wyboru – "interesem publicznym" oraz "ważnym interesem podatnika". O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują obiektywne kryteria i nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem podatnika, że jego sytuacja życiowa i materialna uzasadnia zastosowanie ulgi. Ważny interes podatnika oraz interes publiczny nie zostały zdefiniowane przez ustawodawcę. W każdej konkretnej sprawie ich istnienie może przejawiać się w odmienny sposób, aczkolwiek w oparciu o piśmiennictwo i orzecznictwo sądowe można określić podstawowe ich ramy. Zasadnie zatem organy podatkowe odwołały się w tym zakresie właśnie do orzecznictwa sądowego.

"Ważny interes podatnika" jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją określonej osoby. Musi on być na tyle istotny i wyjątkowy, aby jego pominięcie przyniosło dla tej osoby wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki. Uzyskanie ulgi w spłacie należności w istocie zawsze leży w interesie podatnika prowadząc bądź to do zmniejszenia jego obciążeń podatkowych, bądź to do takiego ich rozłożenia w czasie, aby były możliwe do spełnienia. Jednakże interes ten nie jest równoznaczny z przesłanką "ważnego interesu podatnika", o jakiej mowa w art. 67a § 1 O.p. Ustawodawca określił ten interes przymiotnikiem "ważny", co podkreśla jego doniosłość.

Zdaniem Sądu, przesłankę "interesu publicznego" najpełniej charakteryzuje natomiast pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2003 r. Sygn. akt III SA 1838/01 (Mon.Pod. 2003/7/43), w którym interes ten określono jako "dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp.". Przy jej ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy.

Ustawodawca pozostawił organom swobodę w podejmowaniu rozstrzygnięcia, pod warunkiem jednak, że w toku postępowania dokonają szczegółowej analizy prowadzonej sprawy pod kątem wskazanych w ww. przepisie dyrektyw wyboru oraz prowadzenia postępowania zgodnie z art. 120 O.p., a więc na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

Zaznaczyć należy, że zastosowanie tej instytucji prawa administracyjnego możliwe jest dopiero w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone istnienie przesłanek, od których wystąpienia przepis prawa uzależnia podjęcie rozstrzygnięcia korzystnego dla strony. Wtedy to korzystając z uznania administracyjnego organ wydający decyzję dokonuje wyboru rozstrzygnięcia i może – mimo istnienia przesłanek – odmówić uwzględnienia wniosku strony. Natomiast stwierdzenie braku przesłanek zawsze skutkować będzie odmową uwzględnienia wniosku o zastosowanie ulgi.

Zdaniem Sądu działanie w granicach uznania administracyjnego przyznanego przez ustawodawcę nie może być uznane za naruszającej prawo. W niniejszej sprawie to właśnie przyznanie przez organy podatkowe, że sytuacja materialna Skarżącego jest trudna i ma on ważny interes w domaganiu się umorzenia obciążającej go należności, umożliwiło dalszą ocenę, czy podniesione przez niego okoliczności uzasadniają zastosowanie wnioskowanej ulgi.

W ocenie Sądu, stan faktyczny sprawy ustalony został w sposób wyczerpujący. Wynika z niego trudna sytuacja materialna Skarżącego oraz stan jego zdrowia. Organy podatkowe nie kwestionowały przedstawionych przez Skarżącego okoliczności. Zasadnie oparły zatem ustalenia faktyczne na dowodach przedstawionych przez Skarżącego wraz z wnioskiem o zastosowanie ulgi oraz w toku postępowania wszczętego tym wnioskiem. Dowody te obejmowały zarówno informacje dotyczące stanu zdrowia Skarżącego, a także oświadczenie złożone w dniu 24 marca 2011 r. do protokołu przesłuchania gdzie ustalono, że Skarżący jest osobą bezrobotną i bezdomną. Korzysta z pomocy rodziny i znajomych. Skarżący jest zameldowany w mieszkaniu syna, nie zamieszkuje w nim. Skarżący nie ponosi również żadnych kosztów związanych z eksploatacją ww. mieszkania. Nie posiada żadnego majątku ruchomego i nieruchomego.

Podkreślić należy raz jeszcze, że organy podatkowe w oparciu o przedłożone przez Skarżącego dowody prawidłowo uznały, że jego sytuacja materialna jest trudna.

Organy podatkowe ustaliły, że powstanie zaległości podatkowej nie było spowodowane okolicznościami o szczególnym charakterze, a sytuacja, w której te zobowiązania powstały nie była wyjątkowa. Co więcej te zdarzenia prawne dotyczyły zaległości podatkowych w wynikającym z zeznania PIT-38 za 2005 r. w kwocie 27.029 zł wraz z odsetkami za zwłokę, a zatem powstanie zaległości spowodowane było działaniami samego podatnika.

Sąd nie podziela w tym względzie stanowiska Skarżącego, że organy podatkowe bezpodstawnie, w ramach postępowania z zakresu ulgi w ich płatności, odniosły się do przyczyn powstania objętych wnioskiem strony zaległości podatkowych. Zasadnie organ podatkowy [...] instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odnosząc się do podnoszonej kwestii braku informacji o przychodach i zyskach osiągniętych przez Stronę z tytułu obrotu instrumentami pochodnymi za rok 2005, wskazał, iż w interesie Strony leżało monitorowanie uzyskiwanych z papierów wartościowych dochodów. Nie podjęcie przez Stronę należytych starań w tym zakresie jest zatem przejawem braku należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw.

Sąd podziela ponadto pogląd organu podatkowego, iż na skutek suwerennych decyzji Skarżącego odnośnie sposobu dysponowania środkami finansowymi uzyskanymi ze sprzedaży kapitałów pieniężnych doszło do powstania zaległości podatkowej.

Na ten aspekt zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w wyroku z dnia z dnia 30 września 2009 r. sygn. II FSK 805/08 (POP 2010/2/130) stojąc na stanowisku, że ustalenia dotyczące okoliczności powstania zaległości podatkowej u wnioskującego o jej umorzenie lub rozłożenie na raty mieszczą się w zakresie badania istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie ulgi płatniczej, w szczególności zaś w zakresie przesłanki interesu publicznego. Nakaz uwzględniania interesu publicznego, o którym mowa w tym przepisie, oznacza bowiem dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2003 r., sygn. akt III SA 1838/01, Monitor Podatkowy 2003/7/43). Jedną zaś z takich wartości - uregulowanych konstytucyjnie - jest utrzymywanie Państwa. Zgodnie bowiem z art. 84 Konstytucji, każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W przepisie tym została wyrażona zasada powszechności opodatkowania, która zresztą koresponduje z powołaną przez podatnika zasadą równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji). Innymi wartościami konstytucyjnymi, wskazującymi na konieczność analizy postępowania podatnika w kontekście realizacji przez niego obowiązków podatkowych, są standardy demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji). W państwie prawa jedną z nadrzędnych wartości jest poszanowanie (przestrzeganie) prawa zarówno przez organy państwowe, jak i obywateli. Nie sposób więc przyjąć, że sposób powstania zaległości podatkowej - a więc np. to, czy był to skutek nadzwyczajnych, niezależnych od podatnika okoliczności, czy też jego świadome działanie - nie może być brany pod uwagę przy ocenie przesłanek z art. 67a § 1 O.p.

Sąd w niniejszej sprawie w całości podziela wyżej przytoczone stanowisko NSA. W tym też zakresie mieści się prawo organów do oceny postawy podatnika w regulowaniu ciążących na nim zaległości podatkowych.

Zdaniem Sądu, oceniając wystąpienie przesłanki "interesu publicznego" organy podatkowe miały prawo uwzględnić także obciążający je obowiązek dbałości o dochody budżetu Państwa.

W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli organ podatkowy, dokonując koniecznych ustaleń w sprawie, nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego i ustalenia te są wystarczające do merytorycznego załatwienia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych oraz jeżeli dokonanej ocenie tego stanu faktycznego nie można zarzucić dowolności, to wyprowadzenie z takiej oceny wniosku czy należy umorzyć zaległości podatkowe, jest zagadnieniem natury słusznościowej, które uchyla się spod kontroli sądu administracyjnego sprawującego jedynie kontrolę legalności, czyli zgodności decyzji organów administracyjnych z prawem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z [...] maja 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 645/07; Lex nr 446565).

Skład orzekający w rozpoznanej sprawie pogląd powyższy podziela.

W niniejszej sprawie organy podatkowe obu instancji rozważyły argumentację Skarżącego w świetle przesłanki "ważnego interesu podatnika". Wzięły też pod uwagę ewentualne zaistnienie przesłanki "interesu publicznego". Świadczy o tym przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, w toku którego aktualizowano dane dotyczące sytuacji materialnej i osobistej Skarżącego. Ocena znaczenia podniesionych przez Skarżącego okoliczności z punktu widzenia tych przesłanek znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 121, 122, 124 oraz art. 210 § 1 O.p. Sąd nie stwierdził, aby w rozpoznanej sprawie doszło do naruszenia tych przepisów. Nie została również naruszona zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.). Jak wskazano wyżej, organy podatkowe podjęły decyzję w granicach uznania administracyjnego opierając się na stanie faktycznym ustalonym w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy.

Wyjaśnić należy, iż uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych ma także ten skutek, że niezależnie od tego, czy oddala, czy uwzględnia skargę, sąd nie jest władny nakazać organowi podatkowemu podjęcia rozstrzygnięcia o określonej treści, np. o umorzeniu zaległości podatkowej.

Sąd za zasadne uznał zwrócenie uwagi na okoliczność, że przepisy prawa nie ograniczają możliwości wielokrotnego składania wniosku o przyznawanie ulg podatkowych. Wniosek taki Skarżący może ponowić, jeżeli pojawią się nowe, okoliczności, które nie były przedmiotem oceny organów podatkowych.

Organy podatkowe obu instancji w sposób wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko, opierając je na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Oceniły przedstawione przez Skarżącego przyczyny, dla których domagał się on przedmiotowej ulgi. Szczegółowo wyjaśniły również powody, dla których uznały za zasadne odmówić udzielenia tej ulgi.

Sąd nie stwierdził, aby w sprawie niniejszej doszło do naruszenia prawa powodującego konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji w obrotu prawnego.

W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.