Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 122/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.174, art. 176, art.183
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Edyta Anyżewska, Sędzia WSA del. Tomasz Zborzyński, , Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 828/07 w sprawie ze skargi M. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 6 lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 i 2002 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. O. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 października 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 828/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 6 lutego 2007 r., w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 i 2002 r.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że powyższym rozstrzygnięciem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – B. z dnia 17 października 2006 r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu – M. O. - za zaległości Powszechnego Funduszu Finansowego "J." Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 i 2002 r. Jak ocenił organ odwoławczy, przedstawione przez skarżącą dokumenty: uchwała wspólników spółki z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie odwołania zarządu spółki oraz umowa zbycia udziałów z dnia 20 kwietnia 2006 r., nie wyłączają odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania spółki na gruncie art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm.; dalej Ordynacja podatkowa). Ponadto nie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości, a skarżąca nie wskazała, pomimo wezwania, żadnego mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości podatkowych.

Od opisanej decyzji skarżąca wniosła skargę, w której zarzuciła obrazę przepisów prawa materialnego, art. 299 § 1 kodeksu spółek handlowych, poprzez dokonanie ustaleń skutkujących odpowiedzialnością członków byłego zarządu spółki, bez udziału zobowiązanych zastępczo oraz bez wyczerpania postępowania egzekucyjnego w sposób, który umożliwiłby ustalenie majątku spółki tworzącego podstawy do skutecznej egzekucji zaległości podatkowych, a także ograniczenie uprawnień do wykazania czy spółka posiadała majątek.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd pierwszej instancji – oddalając skargę - podniósł, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji nie naruszały czasowo i przedmiotowo adekwatnej do sprawy treści przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej.

Przed orzeczeniem bowiem o odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania spółki kapitałowej "J." organ podatkowy prowadził w stosunku do tego podmiotu egzekucję administracyjną zobowiązań podatkowych. W aktach sprawy znajdują się tytuły wykonawcze i zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych spółki oraz potwierdzenia doręczenia ich spółce. W wyniku prowadzonej egzekucji organ nie uzyskał zaspokojenia egzekwowanych zaległosci podatkowych oraz nie uzyskał informacji o majątku spółki, z którego zaspokojenie to mogło nastąpić. Z kolei z raportów poborcy skarbowego wynikało, że spółka nie prowadziła działalności pod adresem wskazanym w Krajowym Rejestrze Sądowym. W konsekwencji zatem – zdaniem Sądu – organy podatkowe prawidłowo uznały, że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna i wszczęły postępowanie przeciwko członkowi zarządu, czyli skarżącej.

Następnie Sąd podkreślił, że w toku postępowania prowadzonego w sprawie odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe spółki, nie wskazała ona majątku spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja zobowiązań, których dotyczy niniejsza sprawa, a także nie wykazała, że we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jej winy, a zatem nie uwolniła się od odpowiedzialności w świetle art.116 § 1 Ordynacji podatkowej.

Za zupełnie pozbawione podstaw Sąd uznał twierdzenia skarżącej, że organ prowadząc egzekucję wobec spółki nie zawiadomił o tym fakcie skarżącej, która w tym postępowaniu mogłaby wskazać majątek spółki, z którego możliwe byłoby zaspokojenie zaległości podatkowych.

W skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Na podstawie przepisu art. 173 § 1 oraz art.174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) zarzuciła:

- obrazę przepisów prawa procesowego w postaci art. 6, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 79 § 1, art.81 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz "odpowiednich przepisów Ordynacji podatkowej", poprzez przeprowadzenie postępowania w kierunki ustalenia zobowiązania spółki, a następnie byłych członków zarządu spółki bez powiadomienia oraz bez udziału w postępowaniu skarżącego oraz drugiego byłego członka zarządu i ustalenie ich odpowiedzialności mimo tego, że nie uczestniczyli oni w postępowaniu w którym doszło do ustalenia zobowiązania oraz jego wysokości;

- uznanie, że wystarczające dla przyjęcia odpowiedzialności członków zarządu jest stwierdzenie, że spółka nie jest w stanie wykonać zobowiązania podatkowego, bez potrzeby ustalenia tego w formie orzeczenia, z prawem strony do jego zaskarżenia i bez kontroli instancyjnej i sądowej.

Na rozprawie pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie, bądź odrzucenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, argumentując o niezasadności i nieadekwatności do sprawy przedstawionych w niej zarzutów kasacyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Brak jest podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania sądowego, której sprawie niniejszej nie stwierdzono. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają zarzuty kasacyjne sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z unormowań art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Oznacza to związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim decyzji. W szczególności, zarzuty te winny wskazywać adekwatne do danej sprawy konkretne przepisy prawa, znajdujące się w obszarze stosowania sądów administracyjnych, które, zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, naruszył Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok.

Skarga kasacyjna wniesiona w analizowanej sprawie wymogów tych dostatecznie nie spełnia.

Nieadekwatne do sprawy są zarzuty wywodzące naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 6, art. 8, art. 10 § 1 , art. 77 § 1, art. 79 § 1, art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego Przypomnieć (bowiem) wnoszącemu kasację należy, że sądy administracyjne nie stosują obowiązujących organy administracji publicznej przepisów procedury administracyjnej, tylko wyłącznie regulacje prawne cytowanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mogły być nawet stosowane w kwestionowanym przed Sądem pierwszej instancji postępowaniu podatkowym, ponieważ postępowanie to regulują unormowania ustawy Ordynacja podatkowa. Skarżąca co prawda wskazuje na zarzut naruszenia "odpowiednich przepisów Ordynacji podatkowej", ale nie podnosi konkretnych przepisów tejże ustawy, które miały, bądź mogły mieć zastosowanie w analizowanej sprawie.

Wskazać trzeba i należy, że z zaprezentowanych w sprawie zarzutów kasacyjnych można wnioskować, że skarżąca usiłuje polemizować z ustaleniami stanu faktycznego sprawy, które doprowadziły do obciążenia jej odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki "J.". Kwestionuje bowiem ustalenie zaległości podatkowej spółki bez udziału skarżącej i innych członków zarządu w tym postępowaniu oraz przyjęcie odpowiedzialności skarżącej na podstawie twierdzenia organu podatkowego o bezskuteczności egzekucji wobec spółki. Jednakże w skardze kasacyjnej odpowiednie zarzuty kasacyjne nie zostały postawione.

W rozpatrywanej sprawie należało w obszarze podstawy kasacyjnej z art.174 pkt 2 p.p.s.a. jako naruszone ( w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy) wskazać (ewentualnie) art. 151 lub 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z konkretnymi przepisami postępowania podatkowego, na podstawie których organy podatkowe ustalały stan faktyczny, a Sąd i instancji oceniał go i aprobował.

Autor skargi kasacyjnej nie próbował także prowadzić dyskursu z ocenami Sądu odnośnie nie spełnienia przez skarżąca przesłanek, które uwalniałyby ją od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w świetle art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej i nie postawił w tych ramach odpowiednich zarzutów kasacyjnych.

W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł jakichkolwiek podstaw i zgodnych z prawem możliwości, aby uwzględnić zarzuty rozpoznanej skargi kasacyjnej, dokonać weryfikacji oceny stanu faktycznego sprawy i jego subsumcji pod przepisy prawa materialnego.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.