Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 73/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania
Powołane przepisy: article: art. 149 par 1 pkt 3, art. 149 par. 1a,
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 13
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w K. na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w N. w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w N. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. zasądza od Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w N. na rzecz strony skarżącej Fundacji [...] z siedzibą w K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 9 grudnia 2021 r. Fundacja [...] (dalej również jako "strona", "Fundacja" lub "skarżąca") zwróciła się do Powiatowego Urzędu Pracy w N. o udostępnienie informacji publicznej, wnosząc o udzielenie następujących informacji:

1. Ile było prowadzonych naborów na wnioski o udzielenie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej w latach 2019-2020 z podziałem na poszczególne kwartały;

2. Ile w każdym z tych kwartałów było do wykorzystania środków finansowych dla potencjalnych składających wnioski o udzielenie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej.

Wniosek został zawarty w wiadomości e-mail wysłanej w dniu 9 czerwca 2021 r. z adresu [...] na adres e-mail Powiatowego Urzędu Pracy w N., to jest [...].

W skardze z dnia 7 kwietnia 2022 r. (data wpływu do organu 14 kwietnia 2022 r.) skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła Dyrektorowi Powiatowego Urzędu Pracy w N. bezczynność w udzieleniu informacji publicznej i wniosła o zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej oraz o zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podano, że jednym z głównych celów statutowych Fundacji jest pomoc przedsiębiorcom. Powołując przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm. dalej jako "u.d.i.p.") wskazano, że organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie, co stanowi znaczące utrudnienie w działalności statutowej Fundacji.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.

Organ zaprzeczył aby w dniu 9 grudnia 2021 r. otrzymał pochodzący od Fundacji wniosek o udostępnienie informacji publicznej. O treści i fakcie jego złożenia powziął wiadomość dopiero z chwilą złożenia skargi. Z treści załączonej do skargi informacji z poczty elektronicznej strony skarżącej, zdaniem organu, nie wynika aby taki wniosek został skutecznie doręczony na adres poczty elektronicznej organu. Na dowód braku wpływu do Powiatowego Urzędu Pracy w N. w dniu 9 grudnia 2021 r., jak wskazał organ - rzekomego wniosku strony - organ przełożył wydruk listy wiadomości e-mail mający obrazować wpływ poczty elektronicznej na adres [...] w dniu 9 grudnia 2021 r.

Organ zaznaczył jednocześnie, że nie miałby powodu nie odpowiadać na wskazany wniosek, gdyż są to informacje ogólnodostępne nie wymagające przetworzenia, zatem nie generujące dodatkowych czynności zaburzających codzienną pracę organu. Dopiero jednak z uwagi na powzięcie wiadomości o treści wniosku w związku ze złożona skargą, wniosek stanowiący załącznik do skargi został przez organ rozpatrzony w dniu 22 kwietnia 2022 r. i udzielona została odpowiedź na postawione w nim zagadnienia.

Do odpowiedzi na skargę załączono zatem pismo z dnia 22 kwietnia 2022 r. skierowane przez Powiatowy Urząd Pracy w N. do Fundacji [...], w którym wskazano, że "w związku z powzięciem informacji o rzekomym i potencjalnym przesłaniu do Powiatowego Urzędu Pracy W N., za pośrednictwem skrzynki mailowej: [...] wniosku o udzielenie informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, który z niewiadomych przyczyn nie dotarł to tut. urzędu pracy, udostępniamy pomimo zaistniałej sytuacji dane, które były przedmiotem wniosku z dnia 9 grudnia 2021 r." W dalszej części pisma zawarto tabelę dotyczą ilości naborów wniosków o dotacje w poszczególnych kwartałach roku 2019 i 2020 r. wraz z odpowiednim podaniem limitu środków finansowych w odniesieniu do każdego tych naborów.

W piśmie procesowym z dnia 17 czerwca 2022 r. pełnomocnik Fundacji wskazał, że modyfikuje zgłoszone w sprawie żądanie wnosząc: o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z dnia 9 grudnia 2021 r. o udostepnienie informacji publicznej, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Pełnomocnik dołączył do pisma wysłany pocztą elektroniczną wydruk wiadomości e-mail z dnia 9 grudnia 2021 r. zawierającej wniosek o udzielenie informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.

Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1).

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Orzekając w tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że przedmiotowa skarga podlega uwzględnieniu.

W niniejszej sprawie skarżąca Fundacja zarzuciła bezczynność Dyrektorowi Powiatowego Urzędu Pracy w N. w udzieleniu na jej wniosek informacji publicznej.

Na wstępie wskazać trzeba, że przepisy prawa nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el.).

W rozpoznawanej sprawie skarżąca domagała się udostępnienia informacji publicznej w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.

Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.

Okolicznością bezsporną w przedmiotowej sprawie jest to, że Dyrektor PUP jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Nie jest również kwestionowane, że informacje, o udostępnienie których wnioskowała Fundacja, dotyczące liczby prowadzonych naborów na wnioski o udzielenie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej oraz ilości środków przeznaczonych na ten cel, stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p.

Na gruncie przepisów u.d.i.p., bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ, będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Istotne pozostaje, że zasadność i dopuszczalność udzielenia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej informacji w zakresie przyznawanych w zakresie kompetencji organu dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej, została w przedmiotowej sprawie bezpośrednio przyznana przez organ, który w dniu 22 kwietnia 2002 r. po uzyskaniu wiedzy o treści skargi kierowanej do Sądu, udzielił Fundacji stosownych informacji o charakterze publicznym, zaznaczając jednocześnie w odpowiedzi na skargę, że nie była to informacja przetworzona. Mając jednak na uwadze art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udzielenie żądanej na wniosek informacji w dniu 22 kwietnia 2022 r. nastąpiło ze znacznym opóźnieniem, gdyż powinno być wykonane przez organ bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni po otrzymaniu wniosku.

Skoro zatem wniosek o udzielenie informacji jest datowany w przedmiotowej sprawie na dzień 9 grudnia 2021 r., a udzielenie informacji publicznej nastąpiło dopiero w dniu 22 kwietnia 2022 r. Sąd stwierdził, że Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w N. dopuścił się bezczynności, o czym orzeczono w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art.149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wniosek nie został bowiem rozpoznany w terminie 14 dni, ani też w stosownym czasie nie wydano decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej.

Podkreślić przy tym należy, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność, decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli organ przekroczył termin.

Skoro zatem po wniesieniu skargi (7 kwietnia 2022 r.) Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w N. udzielił informacji publicznej (w dniu 22 kwietnia 2022 r.), tym samym Sąd nie był uprawniony do zobowiązywania organu do rozpoznania wniosku z dnia 9 grudnia 2021 r., czego domagała się skarżąca wnosząc skargę.

Skarżąca potwierdziła po udzieleniu jej informacji, że jest ona wystarczająca i zmodyfikowała jednocześnie skierowane do Sądu żądanie, wnosząc o umorzenie postępowania w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do dokonania czynności. Sąd pomimo tego rodzaju wniosku strony skarżącej, nie umorzył jednak postępowania we wskazanym zakresie. Niewątpliwie w dacie rozpoznawania sprawy przez tutejszy Sąd, nie można już mówić o bezczynności organu, ponieważ stan bezczynności ustał wraz z udzieleniem skarżącej pełnej, żądanej we wniosku informacji publicznej w dniu 22 kwietnia 2022 r. ( k. 15 akt sądowych). Trzeba jednak pamiętać, że przepis art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a. jednoznacznie określa obligatoryjne elementy orzeczenia sądowego w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność organu. W świetle tej regulacji Sąd nie jest uprawniony do zawarcia w wydawanym orzeczeniu innych, nieprzewidzianych przez ustawodawcę rozstrzygnięć. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie ustalenie, że organ dopuścił się bezczynności, która ustała po wniesieniu skargi, nie powoduje, że Sąd orzeka o umorzeniu postępowania w części, lecz stwierdza wystąpienie bezczynności w sprawie, któremu nie towarzyszy jednak rozstrzygnięcie zobowiązujące organ do dokonania czynności, która - jak wynika z akt sprawy - została ostatecznie, choć spóźniona, ale jednak dokonana przez organ.

Odnosząc się do twierdzeń strony skarżącej, która z jednej strony podnosi, że wniosek być może w ogólne nie został do niej wysłany, a w innym miejscu, że być może był on do niej wysłany ale z niewiadomych przyczyn nie dodał jednak do urzędu, Sąd podziela wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że nieodebranie czy też nieodczytanie przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku o udzielenie informacji publicznej, nie może obciążać wnioskodawcy.

Wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi zaś dostateczny dowód, że wiadomość zawierająca wniosek została wysłana (por. wyrok NSA z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1924/16).

Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy. W aktach przedmiotowej sprawy niewątpliwie zaś znajduje się przedłożony przez stronę skarżącą wydruk poczty elektronicznej Fundacji potwierdzający, że w dniu 9 grudnia 2021 r. o godz. 9:13 z adresu: [...] na adres e-mail: [...] wysłano wiadomość, w której zawarto wniosek o udzielenie na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacji o naborach wniosków dotyczących dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej limitu środków finansowych do rozdzielenia z tego tytułu beneficjantom w odniesieniu do lat 2019-2020 r. Wskazany wydruk stanowi zatem wystarczający dowód, że wniosek o udzielenie informacji publicznej został skutecznie złożony przez stronę skarżącą.

W obecnym stanie prawnym podanie przesłane na adres poczty elektronicznej urzędu, spełnia wszystkie wymagania pozwalające zakwalifikować je jako wniosek o udostępnienie informacji w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z powołanej ustawy wynika bowiem, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest co do zasady wszczynane na wniosek pisemny, w którym to pojęciu mieści się zarówno pisemny wniosek przesłany pocztą tradycyjną, złożony za pomocą systemu ePUAP, czy też złożony "mailowo" za pomocą poczty elektronicznej, to jest również wtedy, gdy do autoryzacji pisma nie jest używany kwalifikowany podpis elektroniczny. Wniosek o udzielenie informacji może mieć w tym zakresie zatem w zasadzie dowolną postać, o ile wynika z niego w sposób jasny co jest jego przedmiotem (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II SAB/Lu 11/14), a zatem wskazano w nim precyzyjnie zakres żądanych informacji.

Tego rodzaju elementy niewątpliwie zostały zaś zawarte w wiadomości e-mail wysłanej przez Fundację w dniu 9 grudnia 2021 r. na oficjalny adres elektronicznej skrzynki pocztowej Powiatowego Urzędu Pracy w N. Do obowiązków organu administracyjnej publicznej i podległych mu jednostek organizacyjnych należy zaś taka konfiguracja poczty elektronicznej tych podmiotów (w tym filtrów antyspamowych, czy automatycznego usuwania wiadomości itp.) oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej tych podmiotów (obsługa poczty przez pracowników) aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przysłanych na oficjalny adres e-mail podań, właśnie wobec prawnej dopuszczalności wnoszenia ich także drogą elektroniczną (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1968/15, postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1940/15, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SAB/Go 39/18).

Skutki błędów, trudności czy nieprawidłowości w zakresie obsługiwania przez organy administracji publicznej systemów służących do oficjalnej komunikacji z tymi organami (w tym tak systemu poczty elektronicznej, jak i odrębnie systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów wnioskodawców (por. postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2015 r., poz. I OZ 1414/15). Jak wskazano zatem na wstępie, ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę. Na kanwie wskazanych wyżej orzeczeń sądowych przyjmuje się zatem domniemanie, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to znaczy, że dotarła ona do adresata i w konsekwencji miał on obowiązek w terminie rozpatrzyć wniosek o udzielenie informacji publicznej lub też w stosownym czasie wydać decyzję o odmowie udzielenie informacji publicznej.

Oceniając przedłożone przez organ dokumenty, Sąd stwierdził, że nie mogą one skutecznie podważyć ani faktu wysłania wniosku o udzielenie informacji publicznej w dniu 9 grudnia 2021 r. (fakt potwierdzony), ani w żaden sposób wpłynąć na ustalenie okoliczności, czy e-mail ten znalazł się w skrzynce poczty elektronicznej urzędu jako adresata, czy też nie. W szczególności dostrzec trzeba następczy charakter nadesłanego wraz z odpowiedzią na skargę wydruku z poczty elektronicznej organu w postaci listy maili, które na tym etapie sprawy pozostają zachowane w poczcie organu jako nadesłane na jego adres [...] w dniu 9 grudnia 2021 r. Przedłożony wydruk ma charakter następczy w tym znaczeniu, że nie może udowodnić nic ponadto to co stwierdza jego treść - a więc jedynie to, że określone maile z listy wpłynęły do organu w dniu 9 grudnia 2021 r. Nie może zaś świadczyć, że w tym dniu 9 grudnia 2021 r. na pocztę elektroniczną organu nie wpłynęły też inne maile - które np. zostały uznane za spam, czy też skasowane, systemowo, czy też choćby przez przypadek na skutek błędu pracownika. Okoliczności tej nie da się już ustalić, na co wskazuje również uzyskane przez sam organ wyjaśnienie od podmiotu A. (domeny – hosting – helpdesk) z dnia 22 kwietnia 2022 r. Na prośbę organu o dokonanie analizy, czy w dniu 9 grudnia 2021 r. na jego adres [...] wpłynął e-mail wysłany o godz. 9:13 z adresu [...] otrzymano bowiem odpowiedź, że zarządzający domenami nie może już sprawdzić wiadomości z grudnia 2021 r., ponieważ nie przechowuje logów ruchu pocztowego powyżej miesiąca wstecz.

Reasumując, podnoszona przez organ argumentacja (wskazująca, że organ nie wie czy e-mail został wysłany, a jeżeli nawet tak, to nie wie z jakich powodów e-mail nie dotarł do urzędu) nie mogła odnieść oczekiwanego przez organ skutku w postaci oddalenia skargi. Jak bowiem wskazano wyżej skutecznie wysłanie maila przez skarżącą pozwala domniemywać, że e-mail trafił do urzędu, a z przyczyn które nie mogą w żaden sposób obciążać wnioskodawcy nie da się ustalić, z jakich powodów przedmiotowy e-mail nie figurował na dzień wniesienia skargi w elektronicznej skrzynce pocztowej organu. Potwierdzenie wysłania wiadomości e-mail powoduje bowiem, że ciężar dowodu, że wniosek nie został doręczony, zostaje przeniesiony na organ, na którego adres poczty elektronicznej skierowany został wniosek. Wskazane domniemanie nie zostało zaś obalone przez organ.

W rozpoznawanej sprawie, Sąd stwierdzając, że organ dopuścił się bezczynności, stwierdził jednocześnie że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a.

Orzekając w zakresie uregulowanym w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r.; sygn. akt II SAB/Bk 38/17; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r.; sygn. akt II SAB/Łd 13/17 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r.; sygn. akt II SAB/Kr 35/17). Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2015 r.; sygn. akt II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony.

Tak więc, kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami i regulacjami prawnymi Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za taką oceną przemawia niewątpliwie wielokrotne i znaczne przekroczenie terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Informacji publicznej udzielono bowiem stronie po upływie 5 miesięcy. W tym zakresie Sąd wziął w szczególności pod uwagę gwarancyjny charakter regulacji dotyczącej terminu na udzielenie informacji publicznej, który akcentuje konieczność niezwłocznego udzielenia informacji publicznej, gdzie termin 14 dni stanowi górna granicę dla możliwości przyjęcia, że sprawa została rozpoznana przez organ bez zbędnej zwłoki. Wskazana regulacja ma bowiem zagwarantować realną i powszechną możliwość kontroli działalności publicznej w zakresie wykonywanych przez dane podmioty zadań publicznych. Istotne pozostaje przy tym, że organ w ogóle nie dostrzegł wpływu wniosku i dopiero wniesienie skargi powodowało udzielenie informacji na wniosek skarżącej. W tym zakresie negatywnie została przy tym oceniona przez Sąd również sama postawa organu, który pomimo tego, iż nie był w stanie wykazać, że e-mail nie dotarł do urzędu, wskazywał na to, że udzielił ostatecznie informacji jedynie z uwagi na treść wniosku stanowiącego załącznik do skargi, choć w ocenie organu nie było dowodu "wpływu do Powiatowego Urzędu Pracy w N. w dniu 9 grudnia 2021 r. rzekomego wniosku". Zarzucanie wnioskodawcy nieprawdy w podnoszonych twierdzeniach ("rzekomy wniosek" "rzekome i potencjalne przesłanie") w sytuacji gdy organ był już w posiadaniu przełożonych przez stronę dowodów potwierdzających, że rzeczywiście wysłała e-mail do urzędu, powoduje, że ostateczne udzielenie przez organ żądanych przez stronę informacji nie może być poczytywane przez Sąd jako wyraz dobrej woli organu i w ten sposób mimo długotrwałego trwania stanu bezczynności wpłynąć na uznanie, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z postawy organ nie wynika aby choć w najmniejszym stopniu dopuścił on, że nierozpoznanie wniosku mogło wynikać z niewłaściwego zorganizowania obsługi poczty elektronicznej Powiatowego Urzędu Pracy w N., w tym że mogło to być wynikiem zwykłej omyłki. Wobec dowodu w postaci wysłania e-maila z poczty elektronicznej Fundacji, takiej możliwości nie da się zaś obiektywnie wykluczyć. Ponadto każdy z organów administracji jest instytucją zaufania publicznego i ciąży na nim obowiązek szczególnej dbałości o takie zorganizowanie swojej pracy, jak też taką postawę wobec podmiotów kierujących do organu podania, która będzie budowała zaufanie do organów władzy publicznej. Podanie do powszechnej wiadomości adresu poczty elektronicznej przez organ należy traktować jako jego wiążące zobowiązanie, że wiadomości wysłane na ten adres będą odbierane.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu (100 zł) wysokość opłaty skarbowej za złożenie dokumentu pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej (480 zł).

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).