Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1928/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) NSA Cezary Pryca Protokolant Przemysław Żmich po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2005 r. sprawy ze skargi H. R., A. F. i R. R. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o wypłatę odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] października 2004 r., nr [...] Wojewoda [...] uchylił postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] orzekające o zwrocie wniosku H. R. w sprawie wypłacenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ustalonego decyzją Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] września 1979 r. znak [...].

Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika, że H. R. działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik A. F. i R. R. złożyła w dniu 1 grudnia 2003 r. do Urzędu Miasta W., wniosek w sprawie wypłacenia odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].

Przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona - w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. nr 17, poz. 70) - na rzecz Skarbu Państwa, decyzją Naczelnika Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [..] września 1979 r. znak [...] pod budowę ulicy [...].

W myśl przepisu art. 7 w/w ustawy, wywłaszczenie następowało za odszkodowaniem, a obowiązek jego wypłaty ciążył na ubiegającym się o wywłaszczenie.

Zgodnie z powyższym przepisem, w decyzji została określona wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość na kwotę [...] zł, płatna ze strony Wojewódzkiego Zarządu Dróg i Mostów – na rzecz P. R. (nieustalonego z miejsca zamieszkania). Stwierdzono także, że wypłata odszkodowania nastąpi w trybie i na zasadach przewidzianych w art. 12 ust. 1 i 2 z zastosowaniem art. 14 powołanej ustawy, a w przypadku nie zgłoszenia się właściciela lub jego następców prawnych po odbiór odszkodowania w terminie trzech miesięcy od daty wydania decyzji, kwotę odszkodowania należy przekazać do depozytu sądowego.

Skarżący są spadkobiercami P. R., co wynika ze złożonych postanowień spadkowych.

Postanowieniem Sądu Powiatowego w R. z dnia [...] listopada 1961 roku sygn. akt [...] stwierdzono, że spadek po P. R. nabyła żona J. Z. w 1/4 części, oraz syn J. R. w 3/4 części.

Postanowieniem Sądu Rejonowego W. z dnia [...] lutego 1985 roku sygn. akt [...] spadek po J. R. nabyła żona H. R. oraz dzieci R. R. i A. S. po 1/3 części spadku każde z nich.

Postanowieniem Sądu Rejonowego W. z dnia [...] stycznia 1995 roku sygn. akt [...] spadek po J. R. nabyły wnuki A. F. i R. R. w 1/2 części każde z nich.

Po rozpoznaniu wniosku o wypłatę odszkodowania, Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] - działając na podstawie art. 66 § 3 kpa - zwrócił H. R. wniosek z dnia 1 grudnia 2003 r.

Stwierdził on, że w/w decyzją z dnia [...] września 1979 roku orzekającą o wywłaszczeniu nieruchomości, jednocześnie przyznano odszkodowanie za tę nieruchomość na rzecz P. R.

Nie ma zatem podstaw do rozstrzygnięcia żądania wypłaty odszkodowania przez wydanie odrębnej decyzji administracyjnej. Przepisy powołanej ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nie przewidują odrębnego postępowania administracyjnego w sprawie samej wypłaty odszkodowania. Wypłata odszkodowania jest czynnością techniczną należącą do fazy wykonania decyzji wywłaszczeniowej, nie jest to sprawa administracyjna, rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej. Roszczenie o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ma charakter cywilny i właściwym organem do jej rozstrzygnięcia jest sąd powszechny.

W odwołaniu od powyższego postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2004 r., H. R. wnosiła o spowodowanie wypłaty za wywłaszczoną nieruchomość na podstawie decyzji z dnia [...] września 1979 r., wskazując, że nie prosiła o wydanie jakiejkolwiek decyzji, tylko o wypłatę odszkodowania, które zostało w depozycie sądowym.

Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2004 r. uchylił zaskarżone postanowienie.

Uznał on, że stosownie do treści art. 66 § 3 k.p.a., jeżeli z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, to organ do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Jednak, w przedmiotowej sprawie, zwrot podania H. R. należy uznać za nieuzasadniony. Z decyzji wywłaszczeniowo - odszkodowawczej Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] września 1979 r. wynika, że wypłaty odszkodowania miał dokonać Wojewódzki Zarząd Dróg i Mostów w W. Natomiast w razie nie zgłoszenia się właściciela lub jego następców prawnych po odbiór odszkodowania w terminie 3 miesięcy od daty wydania tej decyzji kwotę odszkodowania należało przekazać do depozytu sądowego zgodnie z art. 27 ust.2 ustawy dnia 12 marca 1958 r. W aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego przekazanie kwoty odszkodowania do depozytu sądowego, nie wynika z nich również, by uprawnieni zwrócili się o wypłatę odszkodowania do podmiotu wskazanego w decyzji jako płatnika odszkodowania, czyli do Wojewódzkiego Zarządu Dróg i Mostów w W., bądź do następcy prawnego tej instytucji. Wojewoda - uznając zasadność stwierdzenia organu pierwszej instancji o cywilnoprawnym charakterze roszczenia o wypłatę odszkodowania – podniósł jednak, iż właściwość sądu powszechnego w tej sprawie mogłaby mieć miejsce np. w przypadku sporu co do samego faktu wypłaty odszkodowania, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. W tej sytuacji Prezydent powinien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.) , a nie zwrócić podanie w trybie art. 66 § 3 k.p.a.

Na w/w decyzję Wojewody [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w imieniu własnym i pozostałych spadkobierców, wniosła H. R., domagając się wydania postanowienia w sprawie wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie jest zasadna.

W niniejszej sprawie istota zagadnienia sprowadzała się do zbadania przez Sąd, czy w postępowaniu administracyjnym dopuszczalne było rozpatrzenie wniosku H. R. z dnia [...] grudnia 2003 r. o wypłatę odszkodowania. Sąd w pełni podzielił pogląd Wojewody [...], iż postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe i w związku z tym należy go umorzyć.

Bezspornym jest, że przez zwrot "wypłata odszkodowania" należy rozumieć wypłatę kwoty pieniężnej ustalonej w punkcie II decyzji Naczelnika Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] września 1979 roku znak [...]. Sama skarżąca w odwołaniu z dnia 20 lipca 2004 r. wniesionym do Wojewody [...] podkreślała zresztą , że nie prosiła o wydanie jakiejkolwiek decyzji, tylko o wypłatę odszkodowania, które zostało w depozycie sądowym.

Skoro więc wniosek strony zmierzał do wykonania jej żądania o wypłatę - ustalonej już wcześniej w postępowaniu administracyjnym - kwoty pieniężnej, to sprowadzał się on w istocie do czynności czysto technicznej, dla której tryb administracyjny nie ma zastosowania. Realizacja bowiem roszczenia pieniężnego o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, nie jest sprawą administracyjną rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej. Nie ma zatem podstaw do rozpatrzenia żądania wypłaty ustalonego odszkodowania przez wydanie odrębnej decyzji administracyjnej.

Tak więc, skoro przepisy nie przewidują odrębnego postępowania administracyjnego w sprawie samej wypłaty odszkodowania, a wypłata odszkodowania jest czynnością techniczną należącą do fazy wykonania decyzji wywłaszczeniowej i nie jest to sprawa administracyjna rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, dlatego też Wojewoda [...] prawidłowo przyjął, iż koniecznym jest umorzenie postępowania - jako bezprzedmiotowego - przez organ pierwszej instancji.

Skarżący, aby uzyskać wypłatę ustalonego odszkodowania, powinni podjąć działania w stosunku do osoby zobowiązanej do wypłaty tego odszkodowania - Wojewódzkiego Zarządu Dróg i Mostów w W. lub jego następcy prawnego.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.