Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2237/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6334 Stypendia
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 53 ust. 1 i ust. 6, art. 10 ust. 2 pkt 4 i art. 7 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 674
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Andrzej Góraj, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2015 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu prawa do stypendium uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], Wojewoda [...] działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 53 ust. 1 i ust. 6, art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] lipca 2014 r. nr [...], orzekającą o uchyleniu decyzji z [...] czerwca 2012 r. nr [...], nr [...] o przyznaniu prawa do stypendium w okresie odbywania stażu od dnia 1 czerwca 2012 r. i orzekającej o odmowie przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania stażu od dnia 1 czerwca 2012 r.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu [...] marca 2012 r., M. P. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. jako osoba bezrobotna.

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] uznano M. P. za osobę bezrobotną od dnia [...] marca 2012 r. i przyznano jej prawo do zasiłku od dnia [...] marca 2012 r. na okres 12 miesięcy.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2012r. Nr [...] orzeczono o przyznaniu jej prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu w Starostwie Powiatowym w S., od dnia 1 czerwca 2012 r., gdyż spełniała ustawowe przesłanki przyznania prawa do stypendium określone w art. 53 ust. 1 i 6.

Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. Inspektorat w G. poinformował, iż decyzją Oddziału ZUS w P. z dnia [...] października 2012 r. M. P. została objęta obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym od 12 lutego 2012 r. do 30 września 2012 r., jako osoba współpracująca z osobą prowadzącą działalność gospodarczą. W konsekwencji decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] orzeczono o odmowie uznania za osobę bezrobotną od dnia [...] marca 2012 r. i przyznania prawa do zasiłku od dnia [...] marca 2012r.

Pismem z dnia 11 lipca 2013 r. M. P. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. W następstwie rozpoznania tego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] M. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2014 r. o sygn. akt II SA/Wa 1966/13 skargę oddalił.

Na skutek wznowienia postępowania z urzędu przez Starostę [...] od decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] nr [...] o przyznaniu ww. stronie prawa do stypendium w okresie odbywania stażu od dnia 1 czerwca 2012 r. organ decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 2, art. 104 kpa i art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b, art. 53 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.) uchylił decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...], nr [...] i odmówił przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania stażu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Starosta [...] stwierdził, że M. P. nie spełnia warunku do przyznania prawa do stypendium od dnia 1 czerwca 2012 r., gdyż w tym okresie nie posiadała statusu bezrobotnego (od 12 lutego 2012 r. do 30 września 2012 r. podlegała na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego).

Od wskazanej decyzji M. P. wniosła odwołanie do Wojewody [...] wskakując, że zaskarżona decyzja Starosty [...] została wydana na podstawie decyzji ZUS w G. w sprawie objęcia jej obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym i ubezpieczeniem zdrowotnym jako osoby współpracującej przy prowadzeniu działalności gospodarczej, która nie dotyczyła jej, lecz pracodawcy. Podniosła, że nigdy nie współpracowała przy prowadzeniu działalności gospodarczej, dlatego też zarejestrowała się jako osoba bezrobotna i odbywała staż w Starostwie Powiatowym w S.

W toku postępowania odwoławczego Wojewoda [...] uznał, że odwołanie nie jest zasadne i nie może być uwzględnione. Organ wskazał, że w myśl obowiązującego do dnia 26 maja 2014 r. przepisu art. 53 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotnych, o których mowa w art. 49, starosta mógł skierować do odbycia stażu, przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy do pracodawcy, rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub pełnoletniej osoby fizycznej, zamieszkującej i prowadzącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej, w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym obejmującym obszar użytków rolnych o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub prowadzącej dział specjalny produkcji rolnej, o którym mowa w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

W brzmieniu obowiązującym od dnia 27 maja 2014 r., przepis art. 53 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, że starosta może skierować bezrobotnych do odbycia stażu przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy do pracodawcy, rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub pełnoletniej osoby fizycznej, zamieszkującej i prowadzącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej, w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym obejmującym obszar użytków rolnych o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub prowadzącej dział specjalny produkcji rolnej, o którym mowa w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Stosownie do postanowień art. 53 ust. 6 ustawy bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium w wysokości 120 % kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1, wypłacane przez starostę; przepisy art. 41 ust. 6 oraz art. 80 stosuje się odpowiednio. Za okres, za który przysługuje stypendium, zasiłek nie przysługuje.

Wojewoda wskazał, że w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. 1 ustawy bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lub i, j, l, lub cudzoziemiec - członek rodziny obywatela polskiego, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nie ucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn., zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność oraz osoby z nimi współpracujące.

Odnosząc to do rozpoznawanej sprawy Wojewoda stwierdził, że M. P. w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w S., tj. [...] marca 2012 r., uprzedzona o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 k.k. za składnie fałszywych zeznań, oświadczyła, że nie podlega na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, co potwierdziła własnoręcznym podpisem złożonym na karcie rejestracyjnej bezrobotnego w części C "Oświadczenie bezrobotnego".

Organ podał, że w dniu [...] stycznia 2013 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w S. wpłynęło pismo ZUS Oddział w P. Inspektorat w G. z [...] stycznia 2013 r. nr [...] informujące, że decyzją Oddziału ZUS w P. z [...] października 2012 r. nr [...] M. P., w okresie od 2 lutego 2012 r. do 30 września 2012 r., została objęta obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym, jako osoba współpracująca przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Kolejnym pismem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] ZUS Oddział w P. Inspektorat w G. poinformował, że decyzja z [...] października 2012 r. nr [...] dotycząca M. P. jest prawomocna od [...] grudnia 2012 r.

W ocenie Wojewody, podleganie na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego jest przesłanką wykluczającą uznanie za osobę bezrobotną, a tym samym do korzystania z instrumentów rynku pracy. Organ wskazał, że argumentacja M. P. przedstawiona w złożonym odwołaniu, nie może być uwzględniona i nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji Starosty S. Urzędy pracy nie mają podstaw prawnych do podważenia decyzji wydanej przez inny organ, w tym konkretnym przypadku przez ZUS. W związku z tym, że M. P. od [...] lutego 2012 r. została objęta obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym jako osoba współpracująca przy prowadzeniu działalności gospodarczej.

Wobec powyższego Wojewoda [...] wydał powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] października 2014 r., nr [...].

Od decyzji tej M. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia.

W uzasadnieniu skargi skarżąca zaznaczyła, że nie kwestionuje przepisów prawa dotyczących braku możliwości bycia osobą bezrobotną, przy równoczesnym podleganiu ubezpieczeniom. Okazuje się również, że nie miała prawa odbywać stażu, na który uczęszczała codziennie i otrzymywać za tą pracę stypendium. Podniosła, że Wojewoda swoją decyzję oparł na informacji z ZUS, a urzędy pracy nie są organami odwoławczymi od decyzji ZUS i nie mają podstaw prawnych do ich podważenia. Podkreśliła, że wielokrotnie nadmieniała w pismach, że nie otrzymała nigdy żadnej decyzji z ZUS, co więcej postępowanie w ZUS nie dotyczyło jej osoby, a jej byłego pracodawcy i to on ewentualnie był adresatem jakichkolwiek decyzji. W związku z powyższym, jak również ignorowaniem wszelkich jej argumentów przez Wojewodę oraz Urząd Pracy w S., zwróciła się z prośbą do byłego pracodawcy w celu sprostowania powyższych kwestii, ponieważ nigdy nie współpracowała z byłym pracodawcą jako osoba współpracująca przy prowadzeniu działalności gospodarczej i prawidłowo zarejestrowała się jako osoba bezrobotna. W odpowiedzi na powyższą prośbę, były pracodawca złożył dokumenty korygujące do ZUS, wyrejestrowujące ją z ubezpieczeń jako osobę współpracującą przy prowadzeniu działalności gospodarczej, z dniem [...] lutego 2012 r. W ocenie skarżącej jest to fizyczny dowód na to, że w dniu rejestracji w Urzędzie Pracy była osobą bezrobotną a w dniu rozpoczęcia stażu, była do niego uprawniona jak również do otrzymywania stypendium.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że przedstawione przez skarżącą argumenty nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Załączona do skargi kopia wypełnionego w dniu [...] sierpnia 2014 r. formularza ZUS PZWUA o wyrejestrowaniu skarżącej z ubezpieczeń od dnia 12 lutego 2012 r. przez FHU [...], Biuro [...], nie ma wpływu na ustalony stan faktyczny sprawy. Skarga nie zawiera zarzutów zarówno natury merytorycznej jak i formalnej w stosunku do stanu z dnia wydania zaskarżonej decyzji, które zasługiwałyby na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga M. P., analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.) pracy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli: nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni.

Zgodnie zaś z art. 72 ust. 3 cytowanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotnemu, którego okres uprawniający do zasiłku wynosi co najmniej 20 lat, przysługuje zasiłek w wysokości 120% kwoty zasiłku określonego w ust. 1.

W rozpoznawanej sprawie organy stwierdziły, że M. P. w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w S., tj. [...] marca 2012 r., uprzedzona o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 k.k. za składnie fałszywych zeznań, oświadczyła, że nie podlega na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, co potwierdziła własnoręcznym podpisem złożonym na karcie rejestracyjnej bezrobotnego w części C "Oświadczenie bezrobotnego". Następnie organ podał, że w dniu [...] stycznia 2013 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w S. wpłynęło pismo ZUS Oddział w P. Inspektorat w G. z [...] stycznia 2013 r. nr [...] informujące, że decyzją Oddziału ZUS w P. z [...] października 2012 r. nr [...] skarżąca, w okresie od 2 lutego 2012 r. do 30 września 2012 r., została objęta obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym, jako osoba współpracująca przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Kolejnym pismem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] Oddział w P. Inspektorat w G. poinformował, że decyzja z [...] października 2012 r. nr [...] dotycząca M. P. jest prawomocna od [...] grudnia 2012 r.

Tymczasem do skargi skierowanej do Sądu skarżąca załączyła kopię wypełnionego w dniu 20 sierpnia 2014 r., formularza ZUS PZWUA o wyrejestrowaniu jej z ubezpieczeń od dnia 12 lutego 2012 r., przez FHU [...], Biuro [...].

W związku z powyższym, w niniejszej sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody niewątpliwie istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Zgodnie z art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, została spełniona przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Przepis ten będzie miał zastosowanie w sytuacji, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel Andrzej "Komentarz aktualizowany do art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego" [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel "Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071)", publ. LEX nr 30683).

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że ujawnione okoliczności te/dowody – (kopia wypełnionego w dniu 20 sierpnia 2014 r. formularza ZUS PZWUA o wyrejestrowaniu skarżącej z ubezpieczeń od dnia 12 lutego 2012 r. przez FHU [...], Biuro [...]), nie były znane organowi, który wydał decyzję (skarżąca przedstawiła powyższe zaświadczenie dopiero na etapie wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, a zatem już po wydaniu zaskarżonej decyzji).

Dlatego też ponownie rozpoznając sprawę M. P. organy wezmą pod uwagę zmianę okoliczności sprawy oraz rozważania Sądu dotyczące wznowienia postępowania. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że zgodnie z art. 148 § 1 kpa termin jednego miesiąca do wniesienia podania o wznowienie nie dotyczy organu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego orzeczenia Sąd orzekł na podstawie art. 152 cytowanej ustawy.