Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1411/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-06-30 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych w części
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę [...] ([...]) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] r., oddalającego skargę wnioskodawcy na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...], P. L. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Wniosek swój uzasadnił skarżący tym, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, która nie pozwala mu bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skarżący prowadzi wprawdzie działalność gospodarczą, lecz ma problemy finansowe, które wynikają ze współpracy z nierzetelnymi kontrahentami, z kryzysem gospodarczym. W efekcie, skarżący wycofywał się z kolejnych podejmowanych przez siebie działalności. Przedmiotowa sprawa jest jedną z kilkunastu toczących się przed tutejszym Sądem.

Skarżący oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Na jego majątek składa się nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (jest to współwłasność), poza tym, nie posiada on żadnego innego majątku. Jego dochód miesięczny stanowi wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto.

Postanowieniem z dnia 31 maja referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Stanowisko swoje uzasadnił tym, że przedłożony przez stronę materiał dowodowy oraz podane przez niego okoliczności faktyczne nie były wystarczające do uwzględnienia złożonego przez niego wniosku.

W sprzeciwie od tego postanowienia pełnomocnicy wnioskodawcy zarzucili temu postanowieniu pominięcie podstawowej kwestii w przedmiotowej sprawie, tj. tego, że uiszczenie opłaty sądowej od skargi kasacyjnej byłoby ewidentnie nadmiernym obciążeniem finansowym dla skarżącego i pociągnęłoby za sobą znaczny uszczerbek utrzymania koniecznego. Jest to o tyle istotne, że jednocześnie toczy się przed tutejszym Sądem kilkanaście spraw skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie. Zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd.

Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).

W zakresie całkowitym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej winno nastąpić wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast częściowe przyznanie prawa pomocy następuje w przypadku, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Na wstępie należy zaznaczyć, że P. L. składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).

W realiach przedmiotowej sprawy, należało uwzględnić dane, którymi dysponował orzekający wydając postanowienie w przedmiocie prawa pomocy w sierpniu 2010 r. Niniejsze postanowienie wydane zostaje w kontekście art. 165 P.p.s.a.

W tym miejscu należy podkreślić, że nie ma podstaw do tego, aby przyjąć, że sytuacja majątkowa skarżącego uległa pogorszeniu. Tego faktu strona nie wykazała we wniosku.

W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że przesłanka zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości.

Miesięczne zarobki strony wynoszą [...] zł, jednak, posiada on własny gabinet ginekologiczny, który przynosić może przecież dodatkowe dochody. Sama ta okoliczność powoduje, że powinien on jednak, chociażby częściowo partycypować w kosztach prowadzonego postępowania.

Nie należy tracić z pola widzenia tego, że w skład majątku strony skarżącej wchodzi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Nieruchomość ta nie jest obciążona prawami osób trzecich, a grunt ten może przecież stanowić zabezpieczenie dla ewentualnego kredytu lub pożyczki. Ponadto, skarżący nie ponosi kosztów utrzymania nieruchomości, w której zamieszkuje. Podsumowując, strona nie wykazała w sposób wystarczająco przekonujący jakoby zdobycie środków na poniesienie określonej części należnych w sprawie opłat sądowych leżało poza zasięgiem jego możliwości finansowych lub było rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.

Należy jednak uwzględnić to, że uiszczenie przez stronę wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w pełnej wysokości rzeczywiście byłoby dla niego nadmiernym obciążeniem finansowym i pociągnęłoby za sobą dla niego znaczny uszczerbek utrzymania koniecznego.

Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.