Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1629/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Siły zbrojne
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2005 nr 41 poz 398
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej Sławomir Fularski (spr.) Protokolant Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2010 r. sprawy ze skargi S.H. i A.H. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) w K., działając na podstawie art. 29 i art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm., dalej jako ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej jako Kpa), w dniu [...] czerwca 2009 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił przyznania A.H. i S.H. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w G.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż w dniu [...] marca 2009 r. zostało wszczęte na żądanie stron – A. i S.H. – osób niebędących żołnierzem zawodowym, postępowanie administracyjne w sprawie wydania w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP decyzji o prawie zamieszkiwania w ww. lokalu. Przedmiotowy lokal mieszkalny został przydzielony D.H. (ojcu S.H.) jako osobie uprawnionej do zajmowania kwatery wojskowej, decyzją Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy w G. z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...].

Organ wskazał, że z konstrukcji art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wynika, że w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Z przepisu tego wynika, że wyjątkowość sytuacji strony, obok wyrażenia zgody przez Ministra Obrony Narodowej, jest przesłanką do wydania takiej decyzji, ale jedynie pod warunkiem występowania w tej miejscowości wolnego zasobu mieszkaniowego, gdyż zasób Agencji przeznaczony jest wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych. Ponadto, ustawowym obowiązkiem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest realizacja uprawnień żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową. Na gruncie obowiązującej od dnia 1 lipca 2004 r. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, interes tej formacji góruje nad interesem jednostki, która dodatkowo z tej grupy się nie wywodzi. W miejscowości G. występują zaś niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe żołnierzy zawodowych. Organ podkreślił również, że ciężar udowodnienia i wykazania okoliczności wyjątkowych spoczywa na osobie ubiegającej się o wydanie decyzji we wskazanym powyżej trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Organ I instancji ustalił, iż A.H. jest zameldowana w przedmiotowym lokalu na pobyt stały od [...] lutego 2006 r., natomiast S.H. od [...] listopada 2001 r. Obydwoje wnioskodawcy są zatrudnieni na podstawie umów o pracę na czas nieokreślony i z tego tytułu osiągają łącznie miesięczne wynagrodzenie brutto w wysokości [...] zł. W ocenie organu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził istnienia wyjątkowości sytuacji ww. wnioskodawców, tj. spełnienia przesłanki niezbędnej do wydania przedmiotowej decyzji. Za wyjątkowe nie można uznać argumenty podnoszone przez wnioskodawców, że zamieszkiwali do dnia śmierci z D.H. i tylko we dwoje ponosili wszelkie koszty związane z utrzymaniem tego lokalu. Również załączone dokumenty potwierdzające wykonanie remontów i wymianę urządzeń, jak też i fakt prowadzenia wspólnego gospodarstwa z ojcem, który był osobą uprawnioną do zajmowania lokalu, nie stanowią wyjątkowych okoliczności.

W konkluzji uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ zaznaczył, że celem uchwalenia art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie było ustanowienie podstawy do pomocy o charakterze wyłącznie socjalnym, pomocy dla osób, które nie mają prawa do żadnego lokalu czy domu. Celowi temu służą bowiem inne instytucje działające na innych podstawach prawnych, m.in. urzędy gmin. Organ wyjaśnił również, że skoro z już poczynionych przez niego ustaleń wynika, że może być wydane tylko rozstrzygnięcie negatywne dla strony, nie ma podstaw do kierowania wniosku do Ministra Obrony Narodowej o wyrażenie zgody o której mowa w ww. przepisie.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli A.H. i S.H., podnosząc, że mieszkali wspólnie z D.H., ponieważ nie posiadali i nie posiadają do dziś własnego "dachu nad głową". Dbali o mieszkanie D.H. ponosząc wszelkie związane z nim opłaty, a także za zgodą i wiedzą najemcy, ulepszali ten lokal m.in. przez wymianę okien, drzwi, instalacji wodnej. Ponieśli wiele innych nakładów zmierzających do zachowania substancji starego, zrujnowanego mieszkania, a w dalszej kolejności do podwyższenia standardu tego lokalu. Z uwagi na fakt, że wolą D.H. było przekazanie im tego lokalu do korzystania zarówno za jego życia, jak i po śmierci, są pokrzywdzeni negatywną dla nich decyzją. Znaleźli się bowiem w gorszej sytuacji niż najemcy tzw. mieszkań komunalnych bądź lokatorskich, którzy będąc osobami bliskimi dla wynajmującego i zamieszkałymi z nim stale w chwili śmierci, mają prawo wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego i inne ustawy. Nadto, organ I instancji nie wziął pod uwagę faktu, że A.H. znajduje się w chwili obecnej w ostatniej fazie ciąży, a zatem jako matka mającego narodzić się dziecka – wnuczka D.H. - podlega i będzie w przyszłości podlegać szczególnej ochronie. W konkluzji odwołujący powołali się na ww. względy społeczne i fakt wspólnego zamieszkiwania przez nich z D.H. przez 9 lat przed jego śmiercią, co ich zdaniem stwarza podstawy do zmiany decyzji i przyznania im mieszkania, o które się ubiegają.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w dniu [...] sierpnia 2009 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że z uwagi na brak ustawowej definicji sytuacji wyjątkowej, o której mowa w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, rozstrzyganie co do jej istoty pozostaje w sferze uznania dyrektora oddziału regionalnego WAM. Nadto z przepisu tego wynika, że "organ może wydać decyzję", co daje jedynie potencjalną możliwość przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w sytuacji wyjątkowej. Oceny wyjątkowości sytuacji dokonuje organ rozstrzygający sprawę, zaś ciężar udowodnienia i wykazania okoliczności wyjątkowych spoczywa na osobie ubiegającej się o wydanie decyzji. Zdaniem organu "sytuacji wyjątkowej" należy upatrywać w takich stanach, zdarzeniach, które w sposób oczywisty odbiegają od ogólnie akceptowanej normy. Tak więc "wyjątkowość", w rozumieniu powołanego przepisu, powinna wiązać się ze szczególną sytuacją, w której znalazł się wnioskodawca.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji nie dopatrzył się żadnych innych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na inną ocenę sytuacji zainteresowanych w aspekcie jej wyjątkowości. Podniósł, że spodziewane narodziny dziecka niewątpliwie stanowią dla odwołujących się sytuację wyjątkową, jednakże z obiektywnego punktu widzenia jest to sytuacja normalna dla rodziny. Zdaniem organu II instancji, za nietrafny należy uznać argument odwołujących dotyczący dokonanych przez nich ulepszeń w przedmiotowym lokalu, bowiem osoby zajmujące lokal są obowiązane do ponoszenia kosztów napraw tego lokalu związanych z jego eksploatacją, a podwyższenie standardu lokalu jest ich indywidualną decyzją. Również podnoszony przez odwołujących się fakt długiego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu nie zobowiązuje organów Agencji do przyznania prawa zamieszkiwania w tym lokalu. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy miało być przyznanie prawa do lokalu w przypadku długoletniego zamieszkiwania, to byłoby to wyrażone expressis verbis w treści ustawy.

Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1519/07, organ odwoławczy wskazał, że na sytuację wyjątkową składają się takie okoliczności, jak np. ciężka choroba, kalectwo, brak jakichkolwiek środków finansowych, szczególnie trudna sytuacja życiowa, a takie uwarunkowania w rozpatrywanej sprawie nie występują. Nadto, organ II instancji zwrócił uwagę na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 9 stycznia 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 437/08, z którego to wynika, że zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych nie jest jednoznaczne z koniecznością zakupu własnego mieszkania, stworzenie zaś odpowiednich warunków mieszkaniowych możliwe jest w oparciu o powszechnie praktykowany wynajem lokali mieszkalnych. W ocenie organu, biorąc pod uwagę udokumentowane przez odwołujących się dochody z tytułu zatrudnienia, mogą oni we własnym zakresie wynająć mieszkanie. Ustosunkowując się do argumentu odwołujących się, że nie dysponują oni odpowiednimi środkami finansowymi na ten cel, organ zauważył, że tworzenie warunków do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodzin o niskich dochodach należy do zadań właściwych organów samorządu terytorialnego. Jeśli więc nie stać ich na wynajem mieszkania, winni oni ubiegać się o przydział lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Dlatego też, argument dotyczący niskich dochodów nie jest w ocenie organu odwoławczego spełnieniem przesłanki art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Odnosząc się do zarzutu podnoszonego w odwołaniu dotyczącego gorszej sytuacji osób zamieszkujących w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, niż najemców lokali komunalnych, organ II instancji stwierdził, że lokale będące w zasobie Agencji nie podlegają przepisom ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 z późn. zm.) na mocy art. 1a tej ustawy. Zatem zgodnie z wolą ustawodawcy uprawnienia osób mieszkających w zasobie Agencji są różne od osób podlegających tym przepisom.

W konkluzji uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy stwierdził, że słusznie organ I instancji podniósł, że w G. istnieją niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe żołnierzy zawodowych. Sytuacja kadry nie uległa poprawie, gdyż organ II instancji ustalił, że według stanu na dzień [...] lipca 2009 r. na realizację prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oczekiwało w G. łącznie 25 żołnierzy służby stałej i 97 żołnierzy służby terminowej z rodzinami oraz 22 żołnierzy służby stałej i 38 żołnierzy służby terminowej nieposiadających członków rodziny. W tej sytuacji rozporządzenie przedmiotowym lokalem w sposób inny niż określony powyżej nastąpiłoby z naruszeniem interesów tej grupy. Organ wyjaśnił przy tym, że podstawowym celem WAM określonym przez ustawodawcę jest zapewnienie zakwaterowania żołnierzom zawodowym.

Decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stała się przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której A.H. i S.H. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 23 ust. 1 i 1a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP przez nierozważenie zastosowania tego przepisu oraz art. 29 ww. ustawy przez przyjęcie, że w sytuacji wyjątkowej stron dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, nie powinien wydawać decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony. Nadto zarzucili pominięcie w postępowaniu małoletniego S.H. (ur. [...] lipca 2009 r.), syna skarżących, który powinien ich zdaniem zachować przymiot strony postępowania. W związku z powyższym, wnieśli o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podnieśli, że w przedmiotowym lokalu początkowo mieszkał S.H. wraz ze swoim ojcem D.H. Po zawarciu zaś związku małżeńskiego przez S.H. z A.H., prowadzili gospodarstwo domowe we trójkę. W rzeczywistości jednak wszelkie opłaty związane z utrzymaniem mieszkania ponosili tylko skarżący. Również wszystkie remonty w przedmiotowym lokalu zostały wykonane tylko na koszt skarżących. Od czasu kiedy zmarł D.H. (w lutym 2009 r.) lokal jest zajmowany tylko przez skarżących. Jak zaś wynika z art. 23 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP osoby, którym do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przydzielono osobną kwaterę stałą, zachowują nabyte do tego dnia uprawnienia na czas zajmowania tej kwatery. Taką osobą był właśnie zmarły w dniu [...] lutego 2009 r. D.H. W razie zaś śmierci osoby, o której mowa w ust. 1, zamieszkałej w lokalu mieszkalnym będącym w dyspozycji WAM, niebędącym kwaterą, wspólnie z nią zamieszkałe w chwili jej śmierci osoby, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym tą ustawą, mają prawo zamieszkiwać w tym lokalu mieszkalnym. Zdaniem skarżących spełniają więc oni warunki z art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Dlatego też, w pierwszej kolejności organy administracyjne winny rozważyć zastosowanie powołanych przepisów, a tymczasem z ich decyzji wynika, że zastosowania tych przepisów nawet nie rozważono. Zastosowano za to, ale błędnie, art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Zdaniem skarżących sytuacją wyjątkową będzie każda taka sytuacja, która świadczy o braku możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie przez osobę niebędącą żołnierzem w służbie stałej, ubiegającą się o przyznanie prawa do zamieszkania w lokalu mieszkalnym będącym w dyspozycji WAM (np. ze względu na jej trudną sytuację materialną, zdrowotną, rodzinną itp), a przyznaniu prawa do zamieszkania takiej osobie nie stoi na przeszkodzie interes społeczny i leży to w możliwości organu administracji wojskowej – WAM. Zdaniem skarżących przekonuje o tym wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1035/07. Skarżący podkreślili, że z całą pewnością osobą, która nie jest w stanie zaspokoić potrzeby mieszkaniowe jest ich małoletni syn – S.H. (ur. [...] lipca 2009 r.), którego to przy wydawaniu decyzji niesłusznie całkowicie pominięto. Nadto, o wyjątkowości sytuacji skarżących świadczy to, że nie są w stanie ponieść kosztów zakupu czy wynajmu innego mieszkania.

W konkluzji swojej skargi skarżący podnieśli, że organy administracji nie zbadały sprawy dostatecznie wnikliwie w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, nie zebrały i nie rozważyły całego materiału dowodowego w sprawie, czym przekroczyły granice uznania administracyjnego. Organy nie mają zaś prawa rozstrzygania spraw w oparciu o "swobodne uznanie". Nadto, zadaniem organów jest godzenie interesu WAM z interesem indywidualnym skarżących, czego jednak nie dokonały one w sposób dostateczny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Za niezasadny uznał zarzut skargi dotyczący nierozważenia w rozpatrywanej sprawie przepisu art. 23 ust. 1 i 1a ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, bowiem bezspornym jest, że skarżący – na zapytanie organu – sami wskazali na tryb art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jako właściwy do rozpatrzenia ich wniosku o regulację stanu prawnego przedmiotowego lokalu. Również zarzut pominięcia małoletniego syna S. jako strony postępowania jest niezasadny, bowiem z uwagi na swój wiek jest on reprezentowany przez skarżących - rodziców - będących jego opiekunami prawnymi. Ponadto, biorąc pod uwagę datę narodzin syna, nie mógł on być uwzględniony jako strona w dacie wszczęcia postępowania o uregulowanie tytułu prawnego i wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w trybie art. 29 powołanej wyżej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Na wstępie wyjaśnić należy, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Jak bowiem wynika z przekazanych Sądowi akt administracyjnych, skarżący w swoim piśmie z dnia [...] marca 2009 r. (dowód - k. 8-9), stanowiącym odpowiedź na zapytanie organu I instancji sami wyraźnie wskazali, że zwracają się z prośbą o wydanie decyzji na podstawie ww. przepisu. Pismem z dnia [...] marca 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego w K., udzielił skarżącym wyczerpującej informacji na temat przepisów mogących mieć zastosowanie w niniejszej sprawie i poprosił o sprecyzowanie wniosku dotyczącego regulacji stanu prawnego zajmowanego przez nich lokalu mieszkalnego. W przedmiotowym piśmie organ wskazał zarówno art. 23 ust. 1a ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 116, poz. 1203 ze zm., dalej jako ustawa o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP), jak i art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Tym samym, za nietrafny należy uznać zarzut skarżących dotyczący niezastosowania przez organ w niniejszej sprawie pierwszego z ww. przepisów, bowiem dyrektor oddziału regionalnego był związany żądaniem skarżących zawartym w piśmie z dnia [...] marca 2009 r.

Na marginesie wyjaśnić tylko można, że osobami, które mają prawo zamieszkiwać w lokalu mieszkalnym na podstawie art. 23 ust. 1a ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, są osoby wymienione w art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, wspólnie zamieszkałe w chwili śmierci osoby uprawnionej o której mowa w art. 23 ust. 1 pierwszej z ww. ustaw. Osobami tymi są zaś małżonek, wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione oraz przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, jak również dzieci małżonka, zwane dalej "dziećmi", do czasu ukończenia dwudziestu pięć lat życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego.

Oczywistym w niniejszej sprawie winno być również, że jak prawidłowo wyjaśnił organ II instancji, do sytuacji skarżących nie mogły mieć zastosowania przepisy dotyczące ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 z późn. zm). Przyznanie prawa zamieszkiwania w zajmowanym przez skarżących lokalu mieszkalnym, który podlega zupełnie innym reżimom prawnym, jest bowiem możliwe tylko w przypadkach wskazanych w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz w ustawie o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Zgodnie zaś z art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej.

Tak więc, do wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas oznaczony innej osobie niż żołnierz służby stałej potrzebne jest spełnienie dwóch przesłanek: wyjątkowa sytuacja tej osoby oraz zgoda Ministra Obrony Narodowej. Przy czym, w sytuacji gdy dyrektor oddziału regionalnego WAM stwierdzi, że wnioskodawca nie znajduje się w wyjątkowej sytuacji, nie ma potrzeby występowania o stosowną zgodę do Ministra Obrony Narodowej.

Z użytego w ww. przepisie sformułowania "może wydać" wynika, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ decyzyjny posiada swobodę działania i możliwości wyboru określonego załatwienia sprawy.

Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest zatem ograniczona. Sąd może badać tylko, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych.

Ustawodawca nie sprecyzował wprawdzie co należy rozumieć pod pojęciem "wyjątkowej sytuacji". Zgodnie jednak z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego na wyjątkowość sytuacji składa się – bardzo rzadkie, wyróżniające się czymś, szczególne, osobliwe – położenie w jakim ktoś się znajduje. Oceny wyjątkowości sytuacji dokonuje organ rozstrzygający sprawę, zaś ciężar udowodnienia i wykazania okoliczności wyjątkowych spoczywa na osobie ubiegającej się o wydanie decyzji. "Sytuacji wyjątkowej" należy upatrywać więc w takich stanach, zdarzeniach, które w sposób oczywisty odbiegają od ogólnie akceptowanej normy. Tak więc, "wyjątkowość", w rozumieniu powołanego przepisu, powinna wiązać się ze szczególną sytuacją, w której znalazł się wnioskodawca. Wyjątkową okolicznością, co potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, z pewnością będzie ciężka choroba, kalectwo, brak jakichkolwiek środków finansowych, szczególnie trudna sytuacja życiowa. Okoliczności takie, zdaniem Sądu rozpoznającego skargę nie miały jednak miejsca w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do zarzutu skarżących, że sytuacją wyjątkową będzie każda taka sytuacja, która świadczy o braku możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, a przyznaniu tego prawa osobie niebędącej żołnierzem zawodowym nie stoi na przeszkodzie interes społeczny i leży to w możliwości organu, należy stwierdzić, że jest on nietrafny. O wyjątkowości sytuacji nie może bowiem świadczyć fakt braku możliwości poniesienia kosztów zakupu czy wynajmu innego mieszkania. Brak własnego mieszkania czy też środków finansowych lub nawet zdolności kredytowej z powodu niskich dochodów, które umożliwiłyby jego zakup, niewątpliwie stwarza trudną sytuację, ale jest to sytuacja często występująca w naszym społeczeństwie i sama przez się nie należy do wyjątkowych. Jeśli nawet skarżących nie jest stać na zakup mieszkania na wolnym rynku, czego jednak nie można uznać za wyjątek, bowiem wiele osób czy rodzin jest w podobnej sytuacji, nie oznacza to, że nie stać ich będzie na wynajęcie takiego lokalu. Jak bowiem wynika z przedłożonych przez skarżących zaświadczeń o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, zdaniem Sądu, osiągają oni dochody, które dają jednak możliwość wynajęcia mieszkania. Nadto, z uwagi na fakt, że są oni zatrudnieni na podstawie umów o pracę na czas nieokreślony mogą nawet ubiegać się o uzyskanie kredytu bankowego na zakup mieszkania. W sytuacji zaś, gdy skarżący twierdzą, że są to jednak dochody niewystarczające nawet na wynajęcie lokalu, trafnie organ II instancji wskazał, że winni ubiegać się oni o przydział lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy.

Sytuacji wyjątkowej w rozumieniu art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie może również stanowić fakt zamieszkiwania przez skarżących, nawet od wielu lat, w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, czy też poczynienia dużych nakładów finansowych na ten lokal. Skoro zaś skarżący ponieśli znaczne nakłady na sporny lokal, mogą wystąpić w stosunku do organów WAM ze stosownym roszczeniem o ich zwrot na drodze powództwa cywilnego. Za wyjątkowością sytuacji nie przemawiają również argumenty podnoszone w skardze, że skarżący ponosili wszelkie opłaty związane z utrzymaniem mieszkania, jak również dokonali licznych w nim remontów. Powyższe należy bowiem przecież do podstawowych obowiązków wynajmującego. Sytuacji wyjątkowej nie mógł również stanowić fakt podnoszony w toku postępowania administracyjnego, że skarżąca A.H. była w ostatniej fazie ciąży, bowiem sytuacja taka, jak trafnie to zauważył organ odwoławczy jest normalna dla rodziny. Względy społeczne także nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Zatem nie jest możliwe potraktowanie sytuacji skarżących za bardzo rzadką, szczególnie wyrażającą się czymś, szczególną lub osobliwą, czyli wyjątkową w rozumieniu ustawy.

W ocenie Sądu, w świetle art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP sytuacją wyjątkową rzeczywiście będzie taka, która świadczy o braku możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez osobę we własnym zakresie. Musi to być jednak brak możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rozumiany w sposób obiektywny, a nie subiektywny jak to rozumieją skarżący.

Argument zawarty w skardze, a więc dopiero na etapie postępowania sądowego, a dotyczący pominięcia w postępowaniu małoletniego syna skarżących, również nie zasługuje na uwzględnienie. S.H. jest osobą małoletnią, która nie posiada nawet ograniczonej zdolności do czynności prawnych i jako taka osoba, był on reprezentowany w niniejszym postępowaniu przez swoich rodziców którzy są jego przedstawicielami ustawowymi. Zaspokojenie zaś jego potrzeby mieszkaniowej, którą jak twierdzą skarżący z pewnością nie jest w stanie sam sobie zaspokoić, jest obowiązkiem jego rodziców, a nie organów WAM.

Podstawowym obowiązkiem tych organów jest bowiem zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych, a nie innych osób. Inne osoby mogą bowiem zajmować lokale mieszkalne pozostające w strukturze WAM tylko w ściśle określonych ustawą sytuacjach. Organy WAM wyjaśniły w niniejszej sprawie, że z uwagi na fakt, iż w miejscowości G. występują niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe żołnierzy uprawnionych do otrzymania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalach o takiej strukturze, nie jest możliwe przyznanie skarżącym prawa do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Sąd w pełni więc podziela stanowisko organu, że ustawowym obowiązkiem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest realizacja uprawnień żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową. Zatem w pierwszej kolejności, na podstawie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, uprawnieni są żołnierze zawodowi. Kiedy potrzeby mieszkaniowe osób uprawnionych na gruncie tej ustawy nie są zaspokojone, to interes tej formacji z pewnością góruje nad interesem jednostki, która dodatkowo z tej grupy się nie wywodzi. Trudno więc uznać za słuszny zarzut zawarty w skardze, że organy nie potrafiły pogodzić interesu WAM z indywidualnym interesem skarżących.

W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeśli w sprawach pozostawionych przez przepisy uznaniu administracyjnemu interes społeczny nie stoi na przeszkodzie i leży to w możliwości organu administracji, organ ten ma obowiązek załatwić sprawę w sposób pozytywny dla strony, chyba że brak jest realnych możliwości. W tym wypadku interes żołnierzy zawodowych oczekujących na realizację swoich ustawowych uprawnień niewątpliwie jednak góruje nad interesem innych osób, czyli skarżących.

Konkludując, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazali, żeby w stosunku do nich mógłby mieć zastosowanie przepis art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Organ administracji publicznej zajmując stanowisko w sprawie uwzględnił całość zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, sytuację skarżących, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustalenia te mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu nie ma podstaw do stwierdzenia, iż organ przekroczył granice uznania administracyjnego. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż uznaniowość musi każdorazowo mieścić się w granicach nakreślonych przepisami prawa powszechnie obowiązującego, jak też zachowywać proporcje między interesem społecznym, a słusznym interesem strony. W niniejszej sprawie, wbrew zarzutowi zawartemu w skardze, organ nie przekroczył tych granic. W świetle powyższego nie można postawić organom wydającym decyzje w sprawie zarzutu dowolności, bowiem wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo uzasadniły swoje rozstrzygnięcia, wyjaśniając motywy jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 w zw. art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.