Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 596/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 a i c, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art. 75
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 29
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Magdalena Józefczyk Protokolant specjalista Anna Mazurek -Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego na działce I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. B. kwotę 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej Kolegium lub SKO) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] stycznia 2017 r. nr [...] nakazująca M.B. przywrócenie stanu poprzedniego na działce.

Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z 14 września 2015 r. skierowanym do B.T., K.K.

i Ł.K. oraz A.M. i L.M. zwrócili się o nakazanie M.B. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Wskazali, że właściciel działki nr 1469 położonej

w K. – M.B. wykopał we wrześniu 2015 r. rów/zbiornik w granicy

z ich działkami nr 1465 (własność K. i Ł.K. ) oraz nr 1464/3 (własność A.i L.M.). Urządzenie to zostało wykopane w bliskiej odległości od ogrodzenia ich działek i powoduje szkody na gruncie w postaci uszkodzenia murka i fundamentów ogrodzenia, które przechyla się.

Po przeprowadzeniu postępowania, w tym przeprowadzeniu rozpraw administracyjnych połączonych z oględzinami Burmistrz [...] decyzją z [...] stycznia 2017 r. nr [...] nakazał M.B., jako właścicielowi przywrócenie stanu poprzedniego na działce nr 1469 położonej w miejscowości K., gm. [...] polegające na zasypaniu wykopu znajdującego się na tej działce w części przygranicznej z działkami o numerach 1464/3 i 1465/10. Ze wskazaniem, że wykonany wykop ma zostać zasypany ziemią na całej długości, głębokości i szerokości. W pkt 2 decyzji wskazano, że zobowiązanie należy wykonać po uprawomocnieniu się decyzji.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał na zaistnienie przesłanek z art. 29 ust. 3 P.w. Podał, że w wyniku prac na działce nr 1469 powstał wykop, który spowodował występowanie szkód na działkach nr 1465/10 i 1464/3, a mianowicie naruszenie stabilności skarpy, namakanie gruntu, istniejące stale zagrożenie dla stabilności ogrodzenia na murku betonowym i możliwość obsunięcia się murku. Jak stwierdził organ zebrany materiał dowodowy pozwala na uznanie, że istnieje związek przyczynowo-skutkowy między dokonaną zmianą na gruncie nr 1469 – wykonanie wykopu a ww. szkodami na działkach wnioskodawców.

Odwołanie od tej decyzji wniósł M.B., wnosząc o jej uchylenie

i orzeczenie co do istoty sprawy (poprzez odmowę nakazania zasypania wykopu, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

z nakazaniem zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania

w sprawie naruszenia stosunków wodnych przez A. i L.M. oraz K. i Ł.K. (toczącego się pod sygn. [...]) w wyniku których dochodzi do powstania szkód na jego działce, ewentualnie zawieszenie postępowania przez Kolegium. M.B. zawnioskował także o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez dopuszczenie dowodu z akt wskazanego wyżej postępowania oraz przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych na okoliczność ustalenia wpływu prac ziemnych wykonanych przez niego na stan wód i stan działek sąsiednich i czy w ich wyniku doszło do szkód, ustalenia związku przyczynowego pomiędzy wykopaniem rowu a powstaniem szkody i czy prace te spowodowały zmiany stanu wody pomiędzy działkami i czy wpływają one szkodliwie na grunty sąsiednie.

M.B. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, wskazanych

w odwołaniu, poprzez nieprawidłowe i sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym ustalenie stanu faktycznego. Nadto brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego – tj., pominięcie dowodu z opinii biegłego. Zarzucił też naruszenie art. 29 ust. 1, 2 i 3 P.w.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2017 r. utrzymało

w mocy decyzję organu I instancji.

SKO wskazało, że materialno-prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 29 P.w. Cytując treść tego przepisu podało, że w ust. 3 przewidziano możliwość wydania decyzji o nakazaniu właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, tylko wtedy jeżeli spełnione są łącznie dwie przesłanki, tj. zmiany stanu wody na gruncie spowodowane zostały przez właściciela gruntu i zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Celem postępowania jest ustalenie, czy właściciel gruntu zmienił stan wody na gruncie,

a zwłaszcza kierunek odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej oraz czy zmiana ta szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie.

Kolegium uznało, że organ I instancji w sposób wyczerpujący przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a w jego wyniku ustalił, że zmiana na gruncie polegała na:

- wykonaniu na działce numer 1469 położonej w K. wykopu przez M.B. Wykop został wykonany na działce numer 1469, ale w części przygranicznej

z działkami numer 1465/10 i 1464/3;

- wykop został wykonany na początku września 2015 r. bez dokumentacji badań podłoża gruntowego lub dokumentacji geologiczno-inżynierskiej czy też stosownego projektu i bez zasięgnięciu opinii ze specjalistą w tym zakresie, jak również

z właścicielami działek sąsiednich;

- wykop nie jest zabezpieczony w jakikolwiek sposób (nie jest przykryty siatką czy folią), nie jest ogrodzony, ani oznakowany, skarpy i ściany wykopu nie są

w jakikolwiek sposób zabezpieczone. Dno wykopu nie jest wyłożone, nie umieszczono w nim piasku czy żwiru;

- wykop gromadzi napływająca wodę opadową, roztopową i gruntową bez żadnego docelowego odprowadzenia do innego urządzenia (np. rowu czy studni). Woda spływa po skarpach wykopu, rozlewa się po dnie wykopu, jak również wybijają wody gruntowe z uwagi na fakt, iż działki objęte przedmiotem postępowania usytuowane są w strefie znacznego zasilania spływami powierzchniowymi od południa przy jednocześnie malejących zdolnościach odpływu tych wód z dna doliny w kierunku S.

Powyższa zmiana na gruncie spowodowała natomiast występowanie szkód na działkach wnioskodawców o nr 1465/10 i 1464/3 w postaci:

- naruszenia stabilności skarpy na działce numer 1469 w bezpośrednim sąsiedztwie działek na których znajduje się ogrodzenie;

- namakanie gruntu działek o nr 1465/10 i 1464/3 położonych w K.;

- istniejące stale zagrożenie dla stabilności powstałego ogrodzenia na murku betonowym i możliwość obsunięcia się murku betonowego wskutek namoknięcia

i odprężenia gruntu w wykopie.

Organ wskazał, że te ustalenia dokonane zostały na podstawie oględzin przeprowadzonych na w/w działkach w dniach 19 listopada 2015 r. i 2 grudnia

2015 r., rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 2 grudnia 2015 r. oraz wyników kontroli przeprowadzonej przez Starostwo w [...] z 18 listopada

2015 r.

Zdaniem Kolegium zebrany materiał dowodowy jest pełny i spełnia wymogi z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., nadto dokonano jego prawidłowej oceny, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji wydanej przez organ I instancji. Postępowanie organu I instancji nie wykazuje uchybień formalnych.

SKO podzieliło wnioski wyprowadzone przez organ I instancji i uznało, że wydana decyzja nie narusza prawa. Jako niezasadne oceniło natomiast zarzuty odwołującego dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego. Jako bezzasadny oceniło nadto zarzut o braku wystąpienia szkody na gruntach sąsiednich spowodowanych wykopaniem przez odwołującego rowu. Wyjaśniło, że szkoda

o jakiej mowa w art. 29 ust. 1 P.w. może być również hipotetyczna, tj. mogąca wystąpić w przyszłości, może polegać na niebezpieczeństwie zalania lub zatopienia.

Za nieuzasadniony SKO uznało także wniosek dotyczący konieczności powołania biegłego. W ocenie organu zebrany materiał dowodowy był wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy.

Odnośnie wniosku M.B. o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania dotyczącego naruszenia stosunków wodnych toczącego się przed Burmistrzem Miasta [...] pod sygn. [...] Kolegium postanowiło odmówić zawieszenia postępowania z uwagi na brak spełnienia przesłanek koniecznych do jego zawieszenia. Jak wyjaśniło przedmiotowa sprawa dotycząca zmiany stanu wody na gruncie spowodowana wykopaniem rowu przez M.B. na działce nr 1469 jest odrębną sprawą toczącą się z wniosku z dnia 14 września 2015 r. K.K. i Ł.K. oraz A.M.

i L.M. a konieczność jej rozstrzygnięcia nie jest uzależniona od wyników postępowania toczącego się przed Burmistrzem Miasta [...] pod sygn. [...] Tym samym za niezasadny uznano wniosek odwołującego

o dopuszczenie dowodu z akt administracyjnych dotyczących decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. ([...]).

Powyższą decyzję SKO zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie M.B., wnosząc o jej uchylenie, ewentualnie jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, a nadto o wstrzymanie jej wykonania.

Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 P.w. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący dokonał zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich podczas gdy wykonane prace można rozpatrywać co najwyżej na gruncie prawa budowlanego – jako zagrażające lub nie ogrodzeniu, a nie z zastosowaniem przepisów prawa wodnego, bowiem nie spowodowały one zmiany stosunków wodnych.

Zarzucił także naruszenie przepisów postępowania:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. w zw. z art. 8, art. 11 i art. 140 K.p.a. poprzez powierzchowne rozpatrzenie podniesionych w odwołaniu zarzutów, nieuwzględnienie wszystkich okoliczności koniecznych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, pominięcie dowodu z akt sprawy prowadzonej przez Burmistrza T. – [...] – dotyczącej naruszenie stosunków wodnych przez A. i L.M. oraz K.i Ł.K.;

- art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 w zw. z art. 84 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego z opinii biegłego z zakresu stosunków wodnych (hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych), mimo iż w sprawie wymagane są wiadomości specjalne dotyczące ustalenia wpływu prac ziemnych (wykopania rowu) przez M.B. na działce nr 1469 na stan wód oraz na stan działki nr 1464/3 należącej do A. i L.M. oraz na stan działki nr 1465/10 należącej do K. i Ł.K. oraz ustalenia, czy w wyniku tych prac na działce nr 1464/3 i nr 1465/10 powstała szkoda i w celu ustalenia związku przyczynowego pomiędzy ewentualną zmianą stanu wód na gruncie w wyniku opisanych wyżej prac ziemnych i budowlanych a powstaniem szkody; przez co nie zebrano wszystkich okoliczności faktycznych na których winno być oparte rozstrzygnięcie.

Skarżący zawnioskował także o dopuszczenie dowodu z dołączonej do skargi decyzji SKO z [...] listopada 2016 r. oraz z akt postępowania toczącego się przed Burmistrzem [...], znajdujących się obecnie w WSA w Rzeszowie – sygn. II SA/RZ 114/17.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, ponawiając argumentację uzasadnienia kwestionowanej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 1 sierpnia 2017 r. L.M. i A.M. oraz Ł.K. i K.K. – zastępowani przez fachowego pełnomocnika zawnioskowali o oddalenie skargi, kwestionując stanowisko skarżącego, jakoby do zmiany stosunków wodnych doszło z ich winy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "P.p.s.a." sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Według zaś art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Nadrzędnym obowiązkiem sądu administracyjnego jest – przez wydanie orzeczenia – stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt (lub czynność) organu administracji niezgodny z prawem (zob. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 275/06, Lex 293171).

Wspomniane kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli m.in. stwierdzi on naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1pkt 1 P.p.s.a.).

Dokonując kontroli legalności w zakresie wyznaczonym przez cytowane wyżej przepisy Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i wydana w pierwszej instancji decyzja z dnia [...] stycznia 2017 r. w obrocie prawnym nie mogą pozostać.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.).

Przepis art. 29 tej ustawy, powołany przez organy obu instancji, stanowi:

"1 – Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) Zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) Odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

2 – Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

3 – Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom".

Przepis ten zawiera w swej treści zakazy skierowane do właściciela nieruchomości, dotyczące zmian stanu wody na gruncie i odprowadzania wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (ust. 1), określa jego obowiązki w przypadku spowodowania zmian stanu wody (ust. 2) oraz upoważnia wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) do wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom w przypadku, gdy spowodowane przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie (ust. 3).

W rozpoznawanej sprawie skarżący M.B. będący właścicielem działki nr 1469 poł. w K. kwestionuje legalność decyzji nakazującej mu przywrócenie stanu poprzedniego na działce nr 1469, polegającego na zasypaniu wykopu znajdującego się na tej działce w części przygranicznej z działkami o numerach 1464/3 i 1465/10, a wykop ten ma zostać zasypany ziemią na całej długości, głębokości i szerokości.

Z treści art. 29 ust. 3 ustawy cyt. wyżej wynika, że przesłankami wydania nakazu w tym trybie jest ustalenie, że właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na swoim gruncie i zmiany te wywierają szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie a pomiędzy zmianą stanu wody i szkodą istnieje związek przyczynowo – skutkowy.

Wydanie tej decyzji wymaga więc przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zgodnie z wymogami kodeksu postępowania administracyjnego, zmierzającego do ustalenia, czy spełnione zostały powyższe przesłanki łącznie. Nakaz wydany w trybie art. 29 ust. 3 powinien zostać tak sformułowany, by odpowiadał wymogom przepisów prawa, w tym też innych niż Prawo wodne gałęzi, które przy jego realizacji mogą wchodzić w grę (np. Prawo budowlane). Musi być on bowiem wykonalny, w tym także w postępowaniu egzekucyjnym przy zastosowaniu przewidzianych w tym postępowaniu środków (grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze), a przy tym też wykluczone musi być niebezpieczeństwo spowodowania szkody innym podmiotom poprzez wykonanie takiego nakazu.

Nakaz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom powinien być skuteczny i adekwatny, co oznacza odpowiednio, że musi eliminować w całości szkodliwe oddziaływanie zmian stanu wody na gruncie i tylko to oddziaływanie a nie skutki spływu wód wywołane naturalnym ukształtowaniem terenu.

Trzeba też podkreślić, że zmiany dokonane przez właściciela na gruncie mogą być różnego rodzaju – może to być zmiana naturalnego ukształtowania terenu (np. nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, wykopanie rowu), wykonanie robót budowlanych (np. wybudowanie murowanego ogrodzenia, wybetonowanie działki), jak również wykonanie innego rodzaju prac, powodujących określone zmiany na gruncie właściciela nieruchomości. Sam jednakże fakt dokonania określonej zmiany nie jest wystarczający do zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy. Konieczne jest jeszcze ustalenie, że dokonana przez właściciela nieruchomości zmiana spowodowała zmianę stanu wody na gruncie.

W rozpoznawanej sprawie zatem zasadniczą rzeczą było ustalenie, czy M.B. dokonał zmiany stanu wody na swojej działce nr 1469 oraz, dokonując oceny jej skutków, czy spowodowała ona szkody na gruncie sąsiednim, tj. na działkach nr 1464/3 i nr 1465 poł. w K. O ile zaś wskazane przesłanki zostałyby spełnione, działania organu nie powinny ograniczyć się do oceny możliwości przywrócenia stanu poprzedniego, gdyż katalog środków znajdujących się w dyspozycji organów przewiduje również alternatywnie obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Z akt sprawy niespornie wynika, co w pierwszej kolejności należy podkreślić, że pomiędzy skarżącym – właścicielem działki nr 1469 a właścicielami działki nr 1463/3 – A.i L.M. i właścicielami działki nr 1465 – K.i Ł.K. sporną jest kwestia naruszenia stosunków wodnych. Postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia 14 września 2015 r. K. i Ł.K. oraz A. i L.M. zakończone zostało zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2017 r. (wydaniem nakazu przywrócenia stanu poprzedniego adresowanego do M.B.), natomiast w sprawie zainicjowanej przez M.B. wydana została w pierwszej instancji decyzja odmawiająca zobowiązania A. i L.M. oraz K. i Ł.K. do przywrócenia stanu poprzedniego czy też wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, tj. z dnia [...] września 2016 r.. Wcześniejszy wniosek M.B. zakończony został ostateczną decyzją Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. (z negatywnym załatwieniem jego podobnego w treści wniosku). Wspomniana wyżej decyzja z dnia [...] września 2016 r. została w trybie art. 138 § 2 K.p.a. usunięta z obrotu prawnego (decyzją SKO z dnia [...] listopada 2016 r.). Wymienioną ostatnio decyzję, tj. z dnia [...] listopada 2016 r. skarżący M.B. dołączył do swojej skargi na kontrolowaną obecnie przez Sąd decyzję z dnia [...] marca 2017 r., przy czym jego wniosek o dopuszczenie dowodu z akt postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nie został przez organy orzekające w sprawie niniejszej uwzględniony. Natomiast z urzędu Sądowi wiadomo, że wniesiona na w/w decyzję przez K. i Ł.K. oraz A. i Ł.M. skarga została oddalona (wyrokiem tut. Sądu z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 114/17). W uzasadnieniu tegoż wyroku Sąd nakazał organowi pierwszej instancji m.in. rozważyć, czy sprawa wszczęta wnioskiem z dnia 2 grudnia 2015 r. (M. B., zakończona decyzją z dnia [...] listopada 2016 r.) "nie wykazuje cech choćby częściowej tożsamości ze sprawą z wniosków z dnia [...] września 2015 r. (K.Ł. K. i A.L. M., załatwionych zaskarżoną decyzją), uznając to zagadnienie za fundamentalne w sprawie, której dotyczy skarga. Zagadnienie to, zdaniem Sądu tu orzekającego, bez wątpienia istotne również w sprawie, której dotyczy skarga M.B. i wobec wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2017 r., wymagać będzie wyjaśnienia i rozważenia przed podjęciem prawidłowego rozstrzygnięcia.

Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu, postepowanie dowodowe poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji nie odprowadziło do jednoznacznego i niewątpliwego ustalenia istnienia przesłanek do wydania nakazu z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Organ I instancji przeprowadził w 2015 r. oględziny i rozprawę administracyjną, również w styczniu 2016 r., wówczas strony składały wyjaśnienia i słuchani byli świadkowie. Nadto, jak wynika z akt sprawy (k. 172), organ I instancji dopuścił dowód z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy tego organu, sygn. akt [...], tj. wniosku M.B. z dnia [...] maja 2013 r. (załatwionego ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r.) i wyszczególnionych w piśmie z dnia 14 listopada 2016 r. dokumentów m.in. protokołów z przesłuchania świadków, protokołów z rozprawy administracyjnej w dniu 16 lipca 2013 r. i oględzin w/w decyzji, nie określając przy tym celu, któremu maja służyć te dowody, co nie jest bez wątpienia prawidłowe.

Niesporne jest, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, że strony, jak i świadkowie przez nich wskazani różnią się co do naruszenia stosunków wodnych. Według skarżącego zasypanie rowu pomiędzy działkami nr 1464/3 a nr 1465/10, istniejącego od lat i który zbierał wodę z działki nr 1469 ( jego własności), przy okazji budowy ogrodzenia w/w działek i podniesienia terenu spowodowało, że woda z jego działki nie ma odpływu. Nadto wykonał rów zgodnie z zaleceniami opinii hydrologicznej ( z 2014r). Właściciele działek nr 1464/3 i nr 1465/10 domagali się z kolei (wnioskami z dnia 14 września 2015 r.) nakazania M.B. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W ich ocenie wykonany przez skarżącego na działce nr 1469 w części przygranicznej z ich działkami rów/zbiornik powoduje szkody na ich gruncie (m.in. uszkodzenie murka i fundamentów ogrodzenia).

W ocenie Sądu, dotychczas zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał organom podstaw do jednoznacznego ustalenia, że w sprawie niniejszej spełnione zostały przesłanki do wydania nakazu z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego.

Przede wszystkim nie znajduje w nim potwierdzenia "stan poprzedni" na gruncie działki skarżącego, tj. ostatni stan wody istniejący przed wykonaniem przez skarżącego rowu, zbiornika, wykopu (tymi różnymi określeniami posługują się strony i organy). Wykonanie tego rowu, jak wcześniej wyjaśniono nie musi oznaczać naruszenia stosunków wodnych (mogą to być roboty innego rodzaju), a w sytuacji gdy wspomniana kwestia zagadnienie nie została wyjaśniona, wydanie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego na działce nr 1469 jest przedwczesne, a tym samym oznacza, że nastąpiło bez zachowania reguł dowodowych z art. 75 i nast. K.p.a. Nie została również zbadana podnoszona przez skarżącego okoliczność istnienia rowu pomiędzy działkami nr 1464/3 i nr 1465/10, arbitralnie organy przyjęły, iż naruszenie stosunków wodnych spowodowane zostało przez skarżącego ze szkodą dla gruntów sąsiednich (dz. 1464/3, 1465/10).

Wprawdzie Burmistrz [...] kilkakrotnie przeprowadzał oględziny, w tym połączone z przesłuchaniem świadków, jednakże środki dowodowe, z których skorzystał i uzyskane w ten sposób informacje nie pozwalają, w ocenie Sądu, na jednoznaczne wyjaśnienie zasadniczych dla sprawy kwestii. Trzeba bowiem zauważyć, że wyjaśnienia świadków, a także stron nie mających wiedzy fachowej, nie zawsze mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny danej sprawy.

Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku organów obu instancji, w warunkach rozpoznawanej sprawy zasięgnięcie opinii biegłego z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych zdaje się być konieczne. W kwestii bowiem zakłócenia stosunków wodnych różnica stanowisk stron jest istotna, nadto od kilku lat strony inicjują postępowania administracyjne - jak i sądowe - które przy dotychczas stosowanych środkach dowodowych w tych postepowaniach okazały się niewystarczające do definitywnej likwidacji spornej w istocie kwestii.

Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku organów obu instancji, konieczne było w sprawie zasięgnięcie opinii biegłego, czego zresztą domagał się skarżący.

Reasumując, wydany nakaz został wydany w wadliwie przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, co skutkowało naruszeniem zastosowanych norm prawa materialnego.

Wobec powyższego i na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.