Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 889/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 129 ust. 1, art. 138 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
journal: Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37 art. 1 pkt 11, art. 8 ust. 1
law: Dyrektywa  98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie  norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant: ref. staż. Karolina Samolczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] marca 2014 r. Spółka F. z siedzibą w W. wystąpiła do Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu o przedłużenie na kolejne 6 lat zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, na terenie województwa wielkopolskiego. Jako podstawę prawną swojego żądania wskazała przepisy art. 117 i art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 612 – dalej w skrócie jako: "u.g.h.").

W argumentacji wniosku Spółka powołała się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych o sygn. C-213/11, C-214/11 i C-217/11, z którego treści, jej zdaniem, wynika, iż przepisy u.g.h., w tym art. 138 ust. 1, są przepisami technicznymi w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.1998.204.37 ze zm. - dalej w skrócie jako: "Dyrektywa 98/34/WE"), które nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej. Spółka stanęła na stanowisku, że brak takiej notyfikacji powoduje bezskuteczność przepisów u.g.h., a to z kolei oznacza, że nie mogą one być egzekwowane i stosowane w obrocie prawnym, zwłaszcza wobec podmiotów indywidualnych. W oparciu o powyższe strona wywiodła, że w jej przypadku nie może mieć zastosowania przepis dotyczący zakazu przedłużania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, a wobec tego jej wniosek należy uznać za słuszny i w całości zasadny. Zdaniem spółki sporne przepisy u.g.h. mogą wywierać istotny wpływ na sprzedaż i właściwości produktów, jakimi są automaty do gier o niskich wygranych. Przedstawiając kwestię przeprogramowania automatów spółka stwierdziła, że jest to proces skomplikowany technicznie i kosztowny, oraz że prowadzi do zmiany właściwości produktu.

Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], odmówił Spółce przedłużenia zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] listopada 2008 r.

W motywach rozstrzygnięcia organ celny powołał się na wspomniany powyżej wyrok TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych o sygn. C-213/11, C-214/11, C-217/11 i podniósł, że dokonał w sprawie ustaleń faktycznych wskazanych w tezach 37-39 powołanego wyroku. Mianowicie organ wykazał, że przepis art. 138 ust. 1 u.g.h. stanowiący podstawę wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, nie wpływa w sposób istotny na sprzedaż, właściwości, użytkowanie automatów do gier o niskich wygranych, a tym samym nie potwierdza charakteru przepisu technicznego w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE.

Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie w odwołaniu Spółka wniosła o jego uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów: art. 1 pkt. 4 i 11 w zw. z art. 8 ust. 1 Dyrektywy nr 98/34/WE z uwzględnieniem wykładni tych przepisów podanej w wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach o sygn. C-213/11, C- 214/11, C-217/11 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a), art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 129 ust. 1 i 2, art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 144 u.g.h., przez błędną systemową wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, iż art. 138 ust. 1 u.g.h. nie jest "przepisem technicznym" w rozumieniu art. 1 pkt 4 i 11 tej Dyrektywy. Według Spółki bowiem przepis art. 138 ust. 1 u.g.h. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a), art. 6 ust 1, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 129 ust. 1, art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 144 u.g.h. jest jedną z regulacji wprowadzających warunki mogące mieć istotny wpływ na sprzedaż lub właściwości produktu w postaci automatu do gier o niskich wygranych. Strona sformułowała również zarzut naruszenia przepisów art. 121 § 1 w zw. art. 124 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. – dalej w skrócie jako: "O.p.").

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że organ celny nie ma podstaw do stosowania regulacji zakazującej przedłużania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, zawartej w przepisie art. 138 ust. 1 u.g.h., z uwagi na brak uprzedniej notyfikacji tego przepisu. Spółka zanegowała twierdzenia organu co do wpływu spornego przepisu na sprzedaż, obrót i właściwości automatów do gier o niskich wygranych. W jej ocenie argumenty organu nie pozwalają na obalenie tezy o obowiązku notyfikacji przepisów u.g.h., w tym art. 138 ust. 1 tej ustawy.

Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności podniósł, że TSUE w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych o sygn. C-213/11, C-214/11 i C-217/11 nie przesądził o technicznym charakterze przepisów u.g.h., a orzekł jedynie, że przepisy tej ustawy "stanowią potencjalnie przepisy techniczne", zaś ostateczne ustalenie ich charakteru należy do sądów krajowych, przy czym należy wziąć pod uwagę, czy przepisy te wprowadzają warunki istotnie wpływające na właściwości lub sprzedaż produktów. W ocenie organu celnego art. 138 ust. 1 u.g.h. nie jest przepisem technicznym, gdyż nie wpływa w sposób istotny na sprzedaż, właściwości i użytkowanie automatów do gier o niskich wygranych. Sporny przepis art. 138 ust. 1 u.g.h. dotyczy zaprzestania przedłużania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, czego nie można bezpośrednio utożsamiać z zaprzestaniem eksploatowania automatów do gier o niskich wygranych, które działały w punktach gier objętych takim zezwoleniem, jak również rejestrowania i wprowadzania na rynek hazardowy nowych automatów. Według organu II instancji automaty do gier o niskich wygranych nie są "nierozerwalnie przypisane" do konkretnego zezwolenia, czy też konkretnego punktu gier. Mogą one być eksploatowane w różnych punktach gier objętych nie tylko danym zezwoleniem, ale również innym, w tym także na obszarze innego województwa. Automaty takie mogą być wycofywane z danego punktu gier i wprowadzane - po zatwierdzeniu akt weryfikacyjnych (lub zmian do takich akt) - do innego punktu gier. Dla przykładu podano, że z historii eksploatacji automatu do gier o niskich wygranych o nr poświadczenia rejestracji [...], należącego do Spółki F., wynika, że automat ten był eksploatowany do dnia [...] marca 2011 r. na terenie województwa lubuskiego, kolejno w trzech różnych punktach o innej lokalizacji, a od dnia [...] marca 2011 r. są na nim urządzane gry na terenie województwa wielkopolskiego. Ponadto wskazano, że art. 138 ust. 1 u.g.h. nie wywiera istotnego wpływu na obrót automatami do gier o niskich wygranych. Na podstawie danych uzyskanych z systemu INTRASTAT ustalono, że wielkość obrotu automatami do gier w latach 2009 - 2012, z wyjątkiem 2010 r., systematycznie rosła i to zarówno w zakresie automatów sprowadzanych do kraju, jak i z niego wywożonych. Podniesiono również, że ustawodawca, nie przewidując możliwości przedłużania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, stworzył możliwość przesunięcia gier m.in. na tego typu urządzeniach do kasyn gry. W porównaniu z poprzednio obowiązującą ustawą z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych maksymalną liczbę automatów do gier eksploatowanych w kasynach zwiększono do 70 sztuk. Z systemu KRAG (Komputerowy Rejestr Automatów do Gier) wynika, że aktualnie na terenie Polski funkcjonuje 51 kasyn i w wielu z nich jest wystawionych mniej automatów, niż maksymalna, ustawowo dopuszczalna liczba. Oznacza to, że istnieje nie tylko prawna (bo nie ma zakazu ustawowego), ale również faktyczna (bo są wolne miejsca) możliwość wprowadzenia automatów do gier o niskich wygranych do kasyn. Ponadto Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu zaakcentował, że Spółka w ramach zezwolenia, o którego przedłożenie wystąpiła, eksploatowała tylko [...] automatów do gier o niskich wygranych. Ilość eksploatowanych automatów, w porównaniu do tej, którą Spółka faktycznie mogłaby eksploatować (zezwolenie obejmuje [...] punktów gier, przy założeniu, że maksymalnie w punkcie gier mogą być eksploatowane [...] automaty do gier o niskich wygranych) to zaledwie 3,1 % ([...] automatów eksploatowanych na [...] możliwych). Co istotne automaty te mogą zmieniać miejsce ich użytkowania i być eksploatowane w innych punktach gier objętych tym lub innym zezwoleniem. Stwierdzono także, że skoro istnieje prawna i faktyczna możliwość wstawiania automatów do gier o niskich wygranych na teren kasyn, a w kasynach są miejsca, to nic nie stoi na przeszkodzie, by automaty te po wygaśnięciu ich rejestracji mogły być rejestrowane i eksploatowane w kasynach. Zwrócono uwagę, że taki proces nie wymagałby żadnej modyfikacji urządzeń, gdyż w kasynach eksploatowane są również automaty do gier, na których możliwa jest gra za stawki porównywalne, a nawet niższe od maksymalnej stawki za udział w jednej grze na automacie do gier o niskich wygranych - 0,50 zł. Organ odwoławczy, opierając się na włączonym do akt materiale dowodowym, stwierdził także, że istnieje możliwość przeprogramowania automatu do gier o niskich wygranych na automat wysokohazardowy, a przy tym nie dojdzie do istotnej zmiany właściwości tego produktu. Zdaniem organu, wbrew twierdzeniom strony, przeprogramowanie nie wymaga dużych nakładów finansowych, czasu pracy, a przede wszystkim w jego wyniku nie powstanie nowy produkt.

Organ II instancji ponadto podniósł, że nawet gdyby uznać, że przepis art. 138 ust. 1 u.g.h. jest przepisem technicznym i wpływa w sposób istotny na obrót i właściwości automatów do gier o niskich wygranych (z czym organ absolutnie się nie zgadza), to w świetle orzecznictwa wspólnotowego istnieje możliwość wprowadzenia przepisów technicznych z pominięciem procedury notyfikacyjnej. Podkreślono bowiem, że nawet stwierdzenie, iż jakiś przepis jest techniczny, nie wyklucza możliwości powołania się przez państwo członkowskie na którąkolwiek z klauzul bezpieczeństwa, zdrowia publicznego itp., czyli wartości nadrzędnych, które państwo członkowskie chroni, jednocześnie chroniąc swoich obywateli przed niepożądanymi zjawiskami, do których niewątpliwie trzeba zaliczyć hazard. Nie ma wątpliwości co do tego, iż hazard jest uzależnieniem, które prowadzi m.in. do pozbawienia środków do życia, upadłości, samobójstw, rozpadu więzi rodzinnych czy szerzenia się przestępczości.

W konkluzji Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu stwierdził, że przepis art. 138 ust. 1 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE i mógł stanowić podstawę wydania decyzji o odmowie przedłużenia Spółce zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Spółka F., reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:

- art. 1 pkt 4 i 11 w zw. z art. 8 ust. 1 Dyrektywy nr 98/34/WE z uwzględnieniem wykładni tych przepisów zawartej w wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach o sygn. C-213/11, C- 214/11 i C-217/11 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a), art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 129 ust. 1 i 2, art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 144 u.g.h., przez błędną systemową wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, iż art. 138 ust. 1 u.g.h. nie jest "przepisem technicznym" w rozumieniu art. 1 pkt 4 i 11 powyższej Dyrektywy, podczas gdy ten przepis w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a), art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 129 ust. 1, art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 144 u.g.h. jest jedną z regulacji wprowadzających warunki mogące mieć istotny wpływ na sprzedaż lub właściwości produktu w postaci automatu do gier o niskich wygranych;

- art. 4 ust. 3 i art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 8 ust. 1 Dyrektywy 98/34/WE przez bezzasadne przyjęcie, że Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu, jako krajowy organ władzy publicznej, nie był władny do odmowy zastosowania przepisu technicznego, podczas gdy taki właśnie skutek nie dochowania procedury notyfikacji wynika z jednoznacznego i jednolitego w tej mierze orzecznictwa TSUE na tle Dyrektywy 98/34/WE, mającego walor powszechnie obowiązujący, a każdy krajowy organ władzy publicznej związany zasadą lojalności jest zobowiązany do zapewnienia prawu unijnemu maksymalnej skuteczności;

- art. 187 § 1 i § 3 w zw. z art. 122 i art. 191 O.p. polegające na gołosłownym i bezpodstawnym utrzymywaniu, że dane liczbowe dotyczące nabycia wewnątrzwspólnotowego na rynek Polski towarów objętych ogólnym kodem CN 95043010, są tożsame z danymi dotyczącymi automatów do gier, podczas gdy wskazany kod dotyczy również urządzeń stricte zręcznościowych, pozbawionych elementu losowości;

- art. 121 § 1 w zw. z art. 124 i art. 187 § 1 O.p. polegające na naruszeniu zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa oraz zasady przekonywania przez pozorne/zdawkowe ustosunkowanie się przez organ do wypowiedzi Szefa Służby Celnej J. K. złożonych odpowiednio dnia [...] i [...] listopada 2009 r. na posiedzeniu komisji sejmowej oraz na wspólnym posiedzeniu komisji senackich, o istotnym wpływie nowych regulacji u.g.h. na sprzedaż lub właściwości automatów do gier wszelkiego rodzaju oraz pozorne/zdawkowe ustosunkowanie się do twierdzeń skarżącej uważanych przez stronę za fundamentalne, z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, a wysuniętych w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. komentujących wypowiedzi Szefa Służby Celnej oraz dotyczących relacji ilościowej samych tylko automatów o niskich wygranych użytkowanych w przededniu wejścia w życie u.g.h., tj. w dniu 31 grudnia 2009 r. (55.047 sztuk), automatów do gier wszelkiego rodzaju eksploatowanych w przededniu wejścia w życie u.g.h., tj. w dniu 31 grudnia 2009 r (63.369 sztuk), do maksymalnej ilości automatów do gier wszelkiego rodzaju, w tym o niskich wygranych, jakie docelowo pod rządami u.g.h. mogą być użytkowane na terenie Polski (3.640 sztuk), co świadczy o możliwym, istotnym wpływie nowych regulacji u.g.h. na sprzedaż lub właściwości automatów o niskich wygranych;

- art. 187 § 1 i § 3 w zw. z art. 122 i art. 191 O.p. polegające na gołosłownym, bezpodstawnym i rażąco dowolnym utrzymywaniu przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że u podstaw uchwalenia u.g.h. legły rzekomo względy pilnego zwiększenia ochrony społeczeństwa oraz praworządności przed negatywnymi skutkami hazardu i konieczność walki z szarą strefą oraz potrzeba przeciwdziałania "praniu brudnych pieniędzy" wobec radykalnego wzrostu liczby uzależnionych w okresie poprzedzającym uchwalenie u.g.h., podczas gdy z faktów powszechnie znanych wynika, że ustawa o grach hazardowych została uchwalona w atmosferze rozgorączkowania polityków tzw. "aferą hazardową", a według własnych ustaleń organu pod rządami ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (reglamentującej m.in. działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych i nakładających na spółki prowadzące działalność reglamentowaną konieczność wypełnienia szeregu surowych wymogów, w tym w zakresie nienagannej opinii wspólników i członków władz oraz legalności źródeł pochodzenia kapitału zakładowego), liczba osób uzależnionych od hazardu nie przekraczała 1.000, a już w 2011 r. po ponad roku obowiązywania u.g.h. faworyzującej i dozwalającej na propagowanie w społeczeństwie hazardu objętego monopolem państwa, liczba uzależnionych od hazardu przekroczyła 3.000 osób.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że art. 15 ust. 1 u.g.h. wprowadza restrykcyjne limity dopuszczalnej ilości kasyn, a art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) tej ustawy wprowadza ograniczenie ilości automatów do gier w jednym kasynie, co w połączeniu z art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h. spowoduje ostatecznie ograniczenie ilości legalnie eksploatowanych automatów do gier do ilości 3.640 sztuk. To ograniczenie, w jej ocenie, sprawi, że automaty do gier o niskich wygranych, nawet po kosztownej przeróbce, będą nieopłacalne, a ponadto staną się archaicznym przeżytkiem. Zdaniem strony skarżącej dokonanie przeprogramowania lub przeróbek automatów do gier o niskich wygranych eliminuje zasadniczą właściwość produktu w postaci ograniczeń wysokości stawek i wygranych, zaś jeśli prowadzi do powstania urządzenia do gry zręcznościowej likwiduje istotną właściwość losowości. Skarżąca Spółka stanęła na stanowisku, że uchybienie obowiązkowi uprzedniej notyfikacji przepisów u.g.h., powodujące ich bezskuteczność, skutkuje tym, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, powinny zostać uchylone w całości. W skardze zarzucono także organowi, że ten bezpodstawne utożsamia dane liczbowe dotyczących nabycia wewnątrzwspólnotowego automatów do gier, jako towarów objętych ogólnym kodem CN 95043010, z danymi dotyczącymi również urządzeń zręcznościowych, pozbawionych elementu losowości. Strona skarżąca zanegowała twierdzenia organu o rzekomej ochronie społeczeństwa przed hazardem realizowanej jakoby za pomocą przepisów u.g.h. Nieskuteczność tej ochrony, jej zdaniem, ma potwierdzać m.in. fakt, że w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy o grach i zakładach wzajemnych (do 2011 r.) liczba osób uzależnionych od hazardu nie przekraczała 1.000 osób, natomiast pod rządami u.g.h. liczba ta wzrosła do ponad 3.000 osób.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Badając zaskarżone decyzje według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie jako: "P.p.s.a.") Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew zarzutom skargi zaskarżone akty nie naruszają prawa, a ich wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom prawa procesowego.

Istota sporu w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ słusznie odmówił Spółce F. przedłużenia zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] listopada 2008 r. na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa wielkopolskiego, stwierdzając, iż art. 138 ust. 1 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w świetle Dyrektywy 98/34/WE, gdyż nie wpływa w sposób istotny na sprzedaż, właściwości, jak również obrót automatami do gier o niskich wygranych.

Tytułem wstępu wyjaśnić należy, że w myśl art. 129 ust. 1 u.g.h. (obowiązującej od dnia 1 stycznia 2010 r.) działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 138 ust. 1 u.g.h. zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, nie mogą być przedłużane. Obydwa zacytowane powyżej przepisy u.g.h. były podstawą prawną zaskarżonych rozstrzygnięć.

Zasadnicze znaczenie dla oceny podniesionego w skardze zarzutu ma, powoływany przez skarżącą i organ celny, wyrok TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawie o sygn. C-214/11, obejmującej połączone sprawy: C-213/11, C-214/1 i C-217/11. W orzeczeniu tym TSUE stwierdził, że art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE, ostatnio zmienionej Dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r., należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią "potencjalne przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji, zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy Dyrektywy, w wypadku stwierdzenia, że przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, a dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela twierdzeń skarżącej Spółki o technicznym charakterze przepisu art. 138 ust. 1 u.g.h. ze wskazaniem, że wpływa on na właściwości automatów do gier o niskich wygranych oraz na ich obrót i sprzedaż. W tym kontekście w szczególności wskazać należy, że w powołanym powyżej wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. TSUE wyjaśnił:

- w pkt 36, że przepisy przejściowe u.g.h. nakładają warunki mogące wpływać na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych. Zakaz wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami może bowiem bezpośrednio wpływać na obrót tymi automatami;

- w pkt 37, że zadaniem sądu krajowego jest ustalić, czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż tych automatów;

- w pkt 38, że sąd krajowy powinien uwzględnić m.in. okoliczność, iż ograniczeniu liczby miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, towarzyszy zmniejszenie ogólnej liczby kasyn gry, jak również liczby automatów, jakie mogą w nich być użytkowane;

- w pkt 39, że sąd krajowy powinien również ustalić, czy automaty do gier o niskich - wygranych mogą zostać zaprogramowane lub przeprogramowane w celu wykorzystywania ich w kasynach jako automaty do gier hazardowych, co pozwoliłoby na wyższe wygrane, a więc spowodowałoby większe ryzyko uzależnienia graczy. Mogłoby to wpłynąć w sposób istotny na właściwości tych automatów.

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, zalecone przez TSUE ustalenia winny polegać na analizie i ocenie tych faktów, konkretnych przesłanek, i okoliczności, które pozwolą określić wpływ stosowania określonych przepisów u.g.h. na charakter lub sprzedaż automatów do gier. Przy tym podkreślenia wymaga, że chodzi tu o ustalenie istotnego wpływu konkretnego przepisu ustawy, powodującego ograniczenia w zakresie używania automatów na wielkość, czy zakres sprzedaży tych automatów. Oznacza to przede wszystkim, że chodzi o ocenę stopnia wpływu, który ma być "istotny", a nie jakikolwiek, tzn. że jedynie znaczący wpływ, będzie przesądzał o charakterze technicznym spornych przepisów ustawy. Zaznaczyć także należy, że z sentencji wyroku TSUE jednoznacznie wynika, że chodzi o ustalenie potencjalnego wpływu przepisu na właściwość lub sprzedaż automatów.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt badanej sprawy Sąd w pierwszej kolejności stwierdza, że Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu, w oparciu o dane z Komputerowego Rejestru Automatów do Gier (KRAG), trafnie wskazał, że na terenie Rzeczypospolitej Polskiej funkcjonuje 51 kasyn gry, w których znajduje się dużo mniej automatów, niż ustawowo dopuszczalna maksymalna liczba. Przykładowo są to kasyna zlokalizowane na obszarze województw wielkopolskiego i mazowieckiego (gdzie Spółka prowadzi działalność w zakresie gier na spornych automatach, k. [...] decyzji).

Następnie organ słusznie podniósł, na podstawie informacji zebranych od naczelników urzędów celnych, że na obszarze województwa wielkopolskiego, w ramach dotychczasowego zezwolenia spółka eksploatuje tylko [...] automatów do gier o niskich wygranych, z czego po [...] na terenie właściwości miejscowej Naczelnika Urzędu Celnego w Poznaniu i Naczelnika Urzędu Celnego w Pile oraz [...] na terenie właściwości miejscowej Naczelnika Urzędu Celnego w Lesznie. Zezwolenie, o którego przedłużenie wnosi Spółka obejmuje [...] punktów gier, a zatem liczba [...] automatów do gier o niskich wygranych eksploatowanych obecnie przez Spółkę na 225 możliwych (przy założeniu, że w każdym punkcie gier można eksploatować maksymalnie 3 tego typu urządzenia - art. 9 pkt 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych) stanowi zaledwie około [...] % wszystkich automatów do gier, jakie Spółka mogłaby eksploatować. Dodatkowo z informacji pozyskanych od naczelników urzędów celnych wynika, że [...] automat do gier o niskich wygranych utraci sześcioletnie poświadczenie rejestracji jeszcze przed upływem ważności zezwolenia, tj. przed [...] listopada 2014 r. Zatem po tym dniu Spółka będzie dysponowała [...] automatami do gier o niskich wygranych, których poświadczenie rejestracji wygasa z kolei w miesiącach od listopada 2014 r. do maja 2015 r., a więc niedługo po wygaśnięciu zezwolenia, o którego przedłużenie Spółka się ubiega.

W ocenie Sądu organ celny w sposób racjonalny i przekonywujący wykazał, iż w istocie nie ma prawnych przeszkód, by z danego punktu gier, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, automaty, które były tam eksploatowane, przenosić do innych lokalizacji (położonych nawet w innym województwie, objętych zupełnie innym zezwoleniem) i tam urządzać na nich gry. Skoro automaty do gier o niskich wygranych nie są "nierozerwalnie przypisane" do konkretnego zezwolenia, czy też konkretnego punktu gier, to trafnie organ uznał to za okoliczność, która nie ogranicza możliwości eksploatacji spornych urządzeń. Co więcej, sporne automaty mogą one być eksploatowane w różnych punktach gier objętych nie tylko danym zezwoleniem, ale również innym, w tym także na obszarze innego województwa. Automaty takie mogą być wycofywane z danego punktu gier i wprowadzane - po zatwierdzeniu akt weryfikacyjnych (lub zmian do takich akt) - do innego punktu gier. Opisane powyżej okoliczności nie potwierdzają zatem tezy skarżącej Spółki o istotnym wpływie przepisu art. 138 ust. 1 u.g.h., co do istotnego ograniczenia w zakresie używania automatów.

Sąd podziela ocenę organu, że nawet zakładając, iż cześć automatów do gier o niskich wygranych wymagałaby modyfikacji, to zarówno nakład finansowy, sposób, czas stosowanych zabiegów oraz rodzaj czynności, nie mogą być oceniane jako istotne, bo przede wszystkim nie doprowadzą do powstania zupełnie innego produktu. Zasadnicza cecha takiego urządzenia zostanie bowiem bez zmian. Na przeprogramowanym automacie nadal będzie można urządzać gry hazardowe, tyle że za inne stawki. Wiarygodność tej oceny znajduje oparcie w znajdujących się w aktach sprawy pismach biegłego sądowego Sądu Okręgowego w Białymstoku oraz Izby Celnej w Przemyślu Wydziału Laboratorium Celne, tj. jednostki upoważnionej przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier.

W świetle powyższych rozważań, Sąd za bezpodstawne uznał zarzuty naruszenia zasad prawa Unii Europejskiej poprzez wydanie decyzji na podstawie nienotyfikowanej u.g.h. W tym miejscu jeszcze raz należy zaznaczyć, że organ zasadnie przyjął, że wyrok TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych o sygn. C-213/11, C-214/11 i C-217/11, nie przesądził, iż przepisy u.g.h., a zwłaszcza art. 138 ust. 1, stanowią przepisy techniczne. Jednocześnie TSUE uzależnił uznanie przepisów u.g.h. za podlegające notyfikacji jedynie w przypadku, gdy sąd krajowy ustali, iż wprowadzają one warunki wpływające istotnie na sprzedaż lub właściwości produktów, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Odnosząc się do powołanych przez skarżącą wyroków, podnieść należy, że niewątpliwie w judykaturze utrzymuje się rozbieżność, co do oceny konsekwencji prawnych braku notyfikacji niektórych przepisów u.g.h., co dostrzegł już Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie (np. w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 lipca 2013 r., w sprawie o sygn. P 4/11). Mając jednak na uwadze wytyczne sformułowane przez TSUE w tezach 37-39 wyroku z dnia 19 lipca 2012 r., a także ze względu na poczynione przez organ celny w badanej sprawie ustalenia, Sąd stwierdza, że w badanej sprawie przepis art. 138 ust. 1 u.g.h. nie wprowadza warunków mogących mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, a tym samym nie stanowi on przepisu technicznego w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE.

W konsekwencji za chybione należy uznać także pozostałe zarzuty skargi. W ocenie Sądu, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz uzasadnienia zaskarżonych decyzji wynika bowiem jednoznacznie, że organ poczynił ustalenia w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności do ustalenia, czy w okolicznościach danej sprawy art. 138 ust. 1 u.g.h. stanowi przepis techniczny w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE. Reasumując Sąd uznał, że stanowisko Spółki, jak i podniesione przez nią argumenty prawne na rzecz przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, nie mogły być uwzględnione.

Całkowicie chybione okazały się również zarzuty naruszenia przez organ celny przepisów prawa procesowego O.p., które strona powiązała głównie z okolicznościami poza prawnymi (wypowiedziami Szefa Służby Celnej czy "aferą hazardową").

W tym stanie rzeczy Sąd, w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a., uznał skargę za nieuzasadnioną i orzekł, jak w sentencji wyroku.