Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1070/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c i a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia [...] r., nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Burmistrz K. na podstawie art.17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.), § 8 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U z 2015 r., poz. 2284), odmówił Z. K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością opieki nad matką R. S..

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że Z. K. sprawuje opiekę nad matką, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wykonuje całość czynności związanych z utrzymaniem domu, gotowaniem, praniem, jak również czynności pielęgnacyjne. Brak jest negatywnych przesłanek przyznania stronie wnioskowanego świadczenia z art. 17 ust. 5 ww. ustawy. Jednakże powodem odmowy przyznania stronie świadczenia jest okoliczność, iż na podstawie przedstawionego orzeczenia Powiatowego Zespołu nie można stwierdzić od kiedy jej niepełnosprawność matki istnieje.

Zdaniem organu, wyrok z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, nie oznacza usunięcia tego kryterium z ustawy.

Z. K. złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym podniosła, że data powstania niepełnosprawności matki nie powinna mieć wpływu na przyznanie wnioskowanego świadczenia. Opiekuje się schorowaną matką, ponieważ nie jest ona w stanie wykonywać podstawowych czynności życiowych, w tym dawkować sobie leków, wykonywać 4 razy dziennie zastrzyków z insuliny. Strona podała, że matka ma szereg chorób, miedzy innymi miażdżycę, cukrzycę, głuchotę i jest po udarze. Obecnie znajduje się pod opieką Poradni Psychologiczno-Psychicznej z uwagi na problemy depresyjne. Wymaga ciągłego zainteresowania i atencji. Nadto odwołująca się wyjaśniła, że jej opieka polega również na wożeniu mamy do różnych poradni, gdyż sama nie jest w stanie poruszać się.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zm.), art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Zdaniem Kolegium odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest prawidłowa, chociaż z innych powodów niż w niej wskazano.

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w ust. 1 i 1a ww. przepisu, pozostawały w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Ten związek winien polegać na tym, że potencjalny świadczeniobiorca nie podejmuje zatrudnienia, musi bowiem się opiekować niepełnosprawnym krewnym.

Z kolei odnośnie do wykładni i stosowania art. 17 ust. 1b ww. ustawy po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności tej normy prawnej (sygn. akt K 38/13), Kolegium wyjaśniło, iż istnieje jednolite i utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art.17 ust. 1 ww. ustawy, która została uznana na niezgodną z art.32 ust. 1 Konstytucji RP.

W ocenie Kolegium, w sprawie nie jest spełniony wyłącznie warunek odnoszący się do związku przyczynowego między brakiem podejmowania zatrudnienia lub rezygnacji z zatrudnienia wnioskodawczym a koniecznością sprawowania przez nią stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną, o czym mowa w art. 17 ust. 1 omawianej ustawy. Analiza akt sprawy wykazała, że Z. K. nie zamieszkuje z niepełnosprawną matką, która mieszka pod innym niż ona adresem tj. przy ul. [...] w K., ale przebywa z matką codziennie w godzinach rannych i popołudniowych, zaś na noc przyjeżdża do matki druga córka H. S.. Wskazuje to, według organu, na prawidłowe stosunki rodzinne, nie zachodzi jednak przesłanka dotycząca rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia przez jedną osobę w celu sprawowania pieczy na osobą niepełnosprawną. Piecza ta musi mieć bowiem charakter trwały lub długotrwały oraz być wykonywana osobiście, tylko wówczas bowiem uniemożliwia podjęcie pracy przez opiekuna.

Zdaniem organu odwoławczego, fakt sprawowania opieki nad matką przez obie córki znajduje potwierdzenie w wywiadzie środowiskowym, sporządzonym przez pracownika socjalnego w dniu [...] września 2020 r. W wywiadzie tym stwierdzono jednoznacznie, że matka zamieszkuje sama, zaś jej córki, w tym skarżąca, sprawują opiekę w innych porach doby. W tej sytuacji brak podstaw do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla jednej z nich. Odwołująca się nie sprawuje bowiem osobiście długotrwałej całodobowej opieki nad niepełnosprawną matką i z tego względu nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co jest jedną z podstawowych przesłanek przyznania wnioskowanego świadczenia. Skarżąca nie spełnia wymogu osobistej, stałej lub długotrwałej opieki nad matką, gdyż część tej opieki sprawuje jej siostra, zaś przepisy nie przewidują "podziału" świadczenia na więcej osób, sprawujących tę opiekę częściowo, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. W tej sytuacji odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia jest zasadna, aczkolwiek nie z uwagi na wiek powstania niepełnosprawności matki skarżącej, lecz z powodów wyżej wskazanych.

Na powyższą decyzję Z. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. skutkującym błędami w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji polegającymi na bezzasadnym przyjęciu, że nie spełnia wymogu osobistej, stałej lub długotrwałej opieki nad matką w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Skarżąca dołączyła do skargi oświadczenie H. S. z dnia [...] listopada 2020 r. i oświadczenie sąsiada R. W. z dnia [...] listopada 2020 r. i wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniających dowodów z tych dokumentów.

W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że R. S. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przy czym do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Niezdolność do pracy oznacza całkowitą niezdolność do wykonywania pracy zarobkowej z powodu fizycznego, psychicznego lub umysłowego naruszenia sprawności organizmu. Natomiast konieczność sprawowania opieki oznacza całkowitą zależność osoby od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem, współdziałania w procesie leczenia, rehabilitacji, edukacji oraz w pełnieniu ról społecznych właściwych dla każdego człowieka.

Ponadto, skarżąca podała, iż w grudniu 2019 r. matka doznała udaru, z powodu którego wystąpiły również problemy ze zdrowiem psychicznym, w związku z czym rozpoczęła jej leczenie w Poradni Zdrowia Psychicznego w B.. Zgodnie z zaleceniami lekarza psychiatry chora nie może pozostawać bez opieki, co więcej potrzebuje opieki całodobowej. Dlatego też przeprowadziła się do matki i mieszka z nią w K. przy ulicy [...]. Organ dokonał zatem błędów w ustaleniach faktycznych i przyjął jako podstawę rozstrzygnięcia fakt, że zamieszkuje pod innym adresem, co jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym w niniejszej sprawie.

Zdaniem skarżącej, Kolegium pominęło całkowicie różnicę pomiędzy adresem zameldowania a adresem zamieszkania, które nie muszą być tożsame. Tymczasem podejmując się opieki nad matką i przeprowadzając się do niej zrezygnowała ze swojego życia. Wobec panującej pandemii koronawirusa siostra kontaktuje się z mamą jedynie telefonicznie, ponieważ wiek i schorzenia matki są na tyle poważne, że obawia się, iż ewentualnego zarażenia mogłaby nie przeżyć. Ponadto, siostra jeszcze przed wybuchem pandemii odwiedzała matkę sporadycznie, nie sprawowała opieki nad nią. Skarżąca podkreśliła, że w okresie przypadającym co najmniej do końca sierpnia 2020r. sprawowała nad R. S. opiekę osobiście, od godzin wczesno porannych do późnych godzin nocnych, co uniemożliwiło jej podjęcie pracy zawodowej. Z tego powodu nie mogły z siostrą uzupełniać się w sprawowaniu bezpośredniej opieki nad matką, a nawet z uwagi na samą pandemię koronawirusa nie ma możliwości, aby obie zajmowały się matką uzupełniająco. H. S. pracuje zawodowo i ma na co dzień kontakt z grupą ludzi, a to mogłoby narazić matkę na utratę zdrowia lub w gorszym przypadku utraty życia, biorąc pod uwagę jej wiek i wszystkie współistniejące choroby.

Skarżąca wyjaśniła, że z uwagi na nabyte schorzenia i z racji wieku R. S. nie miała pełnego rozeznania w dniu [...] września 2020 r., w którym to odbył się wywiad środowiskowy i nie potrafiła prawidłowo wskazać stanu faktycznego. Pracownik socjalny przeprowadził wywiad środowiskowy bez jej obecności, a co więcej nawet nie skonfrontował z nią sytuacji jaką naświetliła matka.

Pełnomocnik z urzędu adwokat A. M. w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2021 r., uzupełniając stanowisko skarżącej, zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych polegającą na pominięciu prawnie uzasadnionych celów wskazanej ustawy, przyjęciu, że faktyczne sprawowanie przez skarżącą opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, nie jest wystarczające do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na okoliczność, iż R. S. ma dwie córki, na których spoczywa obowiązek prawny i moralny sprawowania opieki,

2. przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy:

- art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności odnoszących się do zakresu faktycznej opieki sprawowanej przez skarżącą i realnych możliwości sprawowania przez drugą córkę opieki w zakresie wymaganym stanem zdrowia osoby z niepełnosprawnością, a przez to nieuprawnione uznanie, że posiadanie dwóch córek stanowi samo w sobie przeszkodę w nabyciu przez skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ograniczenie postępowania dowodowego tylko do przeprowadzenia wywiadu z R. S.

- art 11 i art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na brak adekwatnego uzasadnienia decyzji przejawiający się w nie wyczerpującym i nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów wydanego rozstrzygnięcia.

Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że organ odwoławczy dysponował bardzo skromnym materiałem zebranym w postępowaniu administracyjnym, bowiem ograniczył się on do wywiadu środowiskowego z 85 letnią R. S., osobą ze znaczną niepełnosprawnością, która w grudniu 2019 przeszła udar mózgu, a obecnie pozostaje pod opieką psychiatryczną. W związku z powyższym stan zdrowia niepełnosprawnej w znacznej mierze wpływa na postrzeganie rzeczywistości i przeprowadzony wywiad nie odzwierciedla stanu faktycznego. Organ nie przeprowadził wywiadu z córkami R. S. ani z sąsiadami, którzy w sposób obiektywny mogliby wskazać jak faktycznie wygląda opieką nad niepełnosprawną i kto ją sprawuje. Zdaniem pełnomocnika, gdyby przyjąć kryteria oceny sprawowania opieki zastosowany przez organ, należałoby uznać, iż osoba sprawująca opieką nie może ani na chwilę opuścić mieszkania niepełnosprawnej, a niepełnosprawna nie może przyjmować osób ją odwiedzających.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co nastepuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. , poz. 2325 ze zm.) - "p.p.s.a.") - zgodnie z zaakceptowanym przez stronę wnioskiem organu II instancji.

Przedmiotem kontroli Sądu, na skutek skargi Z. K., było rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką.

Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., jak i decyzja Burmistrza K. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a w konsekwencji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego (vide: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.).

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Jak wynika z akt organ I instancji odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia z powodu nie spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż niepełnosprawność matki skarżącej powstała później niż do ukończenia 18 roku życia i później niż w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej.

Z kolei organ II instancji utrzymał w mocy decyzję o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże orzekł o powyższym z innych powodów, uznając brak bezpośredniego związku pomiędzy rezygnacją z pracy przez stronę a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Organ ten wyjaśnił, że podstawy odmowy nie może stanowić art. 17 ust. 1b ww. ustawy, gdyż po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego należy rozpatrywać bez tej przesłanki negatywnej.

Z tym stanowiskiem Kolegium należy się zgodzić, ponieważ powyższy wyrok spowodował, że w obecnym zatem stanie prawnym organy mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, jednakże z wyłączeniem tej części tego przepisu, która została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.

Zdaniem Sądu natomiast Kolegium nie wyjaśniło i nie uzasadniło dostatecznie, iż po stronie skarżącej faktycznie brak jest bezpośredniego związku przyczynowo

-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania przez nią stałej opieki nad niepełnosprawną matką.

Powyższe twierdzenie organu nie znajduje oparcia w okolicznościach sprawy oraz w zebranym materiale dowodowym, zwłaszcza gdy w istocie organ nie ustalił jaką rolę pełni w opiece druga córka niepełnosprawnej i czy rzeczywiście sprawuje opiekę nad niepełnosprawną w zakresie jakim jest to konieczne, zamiennie ze skarżącą. Trudno bowiem przyjąć za pewną nawet sytuację, że druga córka przyjeżdża każdej nocy, wobec okoliczności, iż wywiad środowiskowy przeprowadzony został tylko z matką skarżącej, osobą po udarze, z zaburzeniami na tle psychicznym, która może nawet z racji wieku mieć problemy z rozeznaniem rzeczywistości.

Jak słusznie zauważył pełnomocnik skarżącej, ustalenia wywiadu mogą nie odzwierciedlać rzeczywistego stanu rzeczy, czego organ II instancji nie wziął pod uwagę. Ponadto z wywiadu środowiskowego wynika jedynie tyle, że druga córka nocuje u matki, zaś skarżąca pomimo, że mieszka osobno to jednak codziennie przebywa u mamy w godzinach rannych i popołudniowych. Nie wynika zaś z akt, że obie córki dzielą się czynnościami opiekuńczymi i to w taki sposób, iż każda z nich może pracować, jak przyjęło Kolegium.

Należy podkreślić, że z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności R. S. z dnia [...] sierpnia 2020 r. oraz wyników wywiadu środowiskowego, jak i wyjaśnień skarżącej, bezsprzecznie wynika, iż zakres właściwej i koniecznej opieki nad niepełnosprawną wymaga ciągłej, osobistej obecności osób drugich i ich udziału we wszystkich czynnościach codziennych podopiecznej, począwszy od pomocy w poruszaniu się, samoobsłudze, funkcjonowaniu, nie tylko ze względu na liczne schorzenia fizyczne, wiek, ale również z uwagi na problemy natury psychicznej. Dlatego też właściwy jest wniosek, iż opieka jaką musi być objęta matka skarżącej wymaga znacznego, stałego zaangażowania w ciągu dnia i nocy oraz pełnej dyspozycyjności i gotowości osoby opiekującej się, co - w ocenie Sądu - w istocie wyklucza możliwość pozostawania takiej osoby w zatrudnieniu, w jakimkolwiek wymiarze.

Należy pamiętać, że przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie spełniona, jeżeli opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania opieki, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 218/20).

Taki warunek, jak wynika z odwołania, a dalej ze skargi, na skutek rezygnacji z zatrudnienia, skarżąca jest w stanie spełnić. Natomiast, zdaniem Sądu, aktywna zawodowo siostra z całą pewnością już nie. Logiczne jest założenie, iż osoba pracująca zawodowo, ze względu na charakter i godziny pracy, może nawet nie być w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawną - w takim rozmiarze jaki jest niezbędny dla właściwego funkcjonowania chorej, w tym przypadku matki skarżącej. Poza tym okoliczności nocowania córki w domu matki, bo tylko takie jest ustalenie organów, nie można traktować na równi ze wszystkimi innymi czynnościami wykonywanymi i wymaganymi w ramach stałej opieki nad niepełnosprawną, które według oświadczeń wykonuje sama skarżąca.

Organ nie wziął również pod też tego, że gdyby skarżąca podjęła zatrudnienie, nawet w niepełnym wymiarze, to w efekcie żadna z córek nie pozostawałaby w pełnej dyspozycyjności, w razie potrzeby wykonania czynności opiekuńczych. Biorąc zaś pod uwagę zdrowie podopiecznej, która, jak już wskazano, w każdym zakresie wymaga pomocy i nie porusza się samodzielnie, stan taki, bez gwarancji natychmiastowej pomocy, mógłby stanowić, dla samotnie mieszkającej chorej, po prostu zagrożenie dla jej zdrowia. Nie wynika zaś z akt aby jakakolwiek inna osoba mogłaby w razie konieczności wspomóc chorą. Przy czym doświadczenie życiowe pokazuje, iż stan zdrowia osoby w wieku 85-letniej, przy tak licznych schorzeniach jakimi obarczona jest matka skarżącej, w każdej chwili może ulec zmianie, i wówczas ktokolwiek z rodziny musi mieć możliwość osobistego wsparcia i pozostawiać w gotowości do adekwatnej reakcji.

Nadto, organy muszą mieć na względzie aktualny czas pandemii koronawirusa, z którym wiążą się liczne obostrzenia i ograniczenia, zwłaszcza dla starszych osób, co zresztą, jak podniosła strona w skardze, miało istotny wpływ na zakres i sposób sprawowania przez nią opieki nad matką.

Sąd stwierdził, że żadnej z powyższych kwestii Kolegium nie wyjaśniło w toku postępowania odwoławczego, ani nie rozważyło w swojej decyzji, stąd też, w ocenie Sądu, zbyt daleko idący jest wniosek organu odwoławczego, że skarżąca nie sprawuje osobiście opieki nad matką, bo obie siostry dzielą się obowiązkami opiekuńczymi, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Mając na uwadze powyższe, Sad uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji doszło do naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, które miało wpływ na wynik sprawy.

Wskazania co do dalszego toku postępowania administracyjnego wynikają wprost z powyższych rozważań.

Organ uwzględni przede wszystkim, że z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie wynika konieczność, aby osoba sprawująca opiekę zamieszkiwała z osobą, nad którą jest sprawowana opieka i stale, całodobowo, z nią przebywała. Przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne, jest rezygnacja (lub powstrzymanie się) z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności, adekwatną do potrzeb i możliwości osoby niepełnosprawnej. Obok faktycznie realizowanej i wykonywanej opieki i pomocy, istotna pozostaje również gotowość skarżącej do udzielania pomocy matce w zależności od jej aktualnych potrzeb oraz stanu zdrowia. Okoliczność natomiast, że druga córka odwiedza matkę i może ewentualnie pomagać w czynnościach domowych, nie może być rozstrzygająca dla sprawy z wniosku skarżącej o świadczenie pielęgnacyjne.

Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji uzupełni akta o załączone do skargi oświadczenie H. S. z dnia [...] listopada 2020 r. i oświadczenie sąsiada R. W. z dnia [...] listopada 2020 r.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.