Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 833/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88, art. 83 f ust. 12
journal: Dz.U. 2020 poz 55
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez dokonania zgłoszenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO w [...] , organ odwoławczy, organ II instancji) z [...] marca 2021 r., znak [...] wydana na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.) oraz art. 1 i art. 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 570), po rozpatrzeniu odwołania W. L. (dalej: strona, skarżąca) od decyzji Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2020r. Nr [...], znak [...] o wymierzeniu kary za usunięcie bez dokonania zgłoszenia [...] sztuk drzew ([...] sztuka - jałowiec i [...] sztuki żywotników zachodnich) z terenu nieruchomości przy ul. [...] w [...] (działka nr ew. [...] obr. [...] ) w wysokości [...] zł (słownie złotych: [...]).

Organ odwoławczy w decyzji z [...] marca 2021 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 88 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 55 ze zm., dalej: u.o.p.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących istotnych okolicznościach sprawy.

Podczas kontroli nieruchomości przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2020 r. w związku ze zgłoszeniem zamiaru usunięcia drzewa z gatunku jodła jednobarwna o obwodzie pnia [...] cm złożonego przez właścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] (dz. ew. nr[...] z obrębu [...]) pracownicy Wydziału Ochrony Środowiska dla dzielnicy [...] stwierdzili usunięcie [...] sztuk drzew. Z niniejszej kontroli sporządzono protokół oraz wykonano dokumentację fotograficzną. Mając na uwadze powyższe w piśmie z [...] lipca 2019 r. wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie usunięcia [...] sztuk drzew rosnących na terenie ww. nieruchomości. Podczas oględzin stwierdzono, że z terenu ww. nieruchomości usunięto [...] drzewa. Stwierdzono, że usunięte drzewa podlegały ochronie prawnej, a w celu ich usunięcia właściciele nieruchomości powinni wystąpić do Urzędu Dzielnicy [...] z wnioskiem pn.: "Zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew".

W piśmie z [...] lipca 2020 r. zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., powiadomiono stronę o zamiarze wydania decyzji, w niniejszej sprawie, oraz zawiadomiono o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi materiałami dowodowymi. Zawiadomienie zostało uznane za doręczone w trybie zastępczym - uznano za doręczone po dwukrotnym awizowaniu.

W decyzji Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2020r. Nr [...] znak [...] orzeczono o wymierzeniu kary dla W. L. , za usunięcie bez dokonania zgłoszenia [...] sztuk drzew ([...] sztuka - jałowiec i [...] sztuki żywotnik zachodni) z terenu nieruchomości przy ul. [...] w [...] (działka nr ew. [...] obr. [...] ) w wysokości [...] zł.

Od powyższej decyzji odwołanie do SKO w [...] , z zachowaniem ustawowego terminu, wniosła W. L.. W odwołaniu skarżąca wskazała, że drzewa zostały wycięte w związku z ich nadłamaniem przez wiatr, pochylaniem się, co groziło ich całkowitym złamaniem na ulicę i zagrożeniem dla pieszych. Strona wskazała, że drzewa były zaatakowane przez szkodniki, które to gryzły dzieci mieszkające na działce. Podniosła, że posadziła na tej działce [...] sztuk innych drzew, co należy potraktować jako nasadzenia zastępcze. W odwołaniu skarżąca stwierdziła, że "Usunięcie drzew, bez wykonania obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi spowodowane zostało tym, iż w wyniku gwałtowanych zjawisk pogodowych drzewa, które rosły blisko ogrodzenia zostały nadłamane i pochyliły się na ulicę, co w konsekwencji groziło całkowitym ich złamaniem i stanowiły zagrożenie dla pieszych".

W uzasadnieniu decyzji z [...] marca 2021 r., znak [...] SKO w [...] wskazało, że postępowanie prowadzone przez organ I instancji wykazało w sposób niepodważalny przesłanki do nałożenia kary administracyjnej na W. L. za usunięcie bez wymaganego prawem zgłoszenia (zezwolenia) drzew z terenu działki nr ew. [...]obr. [...] przy ul. [...] w [...] . Według organu odwoławczego, zarzuty zawarte w odwołaniu są bezzsadane. W ocenie organu II instancji, właścicielka działki w żaden sposób nie udokumentowała ww. zarzutów. Ponadto nie można uznać, że sytuacja w której podcina się drzewa gdyż uległy pochyleniu, a potem dokonuje się ich całkowitego usunięcia gdyż zostały zaatakowane przez szkodniki jest zdarzeniem nagłym i spowodowanym siłą wyższą. Gryzące szkodniki nie są ponadto uzasadnieniem do niewystępowania ze zgłoszeniem wycięcia drzew w związku z koniecznością oczekiwania na ewentualny brak sprzeciwu maksymalnie 35 dni zgodnie z przepisami. Według SKO w [...] , argument dokonania tzw. nasadzeń zastępczych nie powoduje odstąpienia od wymierzenia kary w związku z dokonaną nielegalną wycinką drzew. Nasadzenia zastępcze mają charakter swoistej kompensacji przyrodniczej i o ich zastosowaniu decyduje organ w postępowaniu o zezwolenie na usunięcie drzew.

W piśmie z [...] maja 2021 r. W. L. działająca w imieniu własnym wniosła skargę na decyzję SKO w [...] z [...] marca 2021 r., znak [...] . Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 28 i art. 40 k.p.a. przez brak uwzględnienia w tym postępowaniu wszystkich stron, brak doręczenia wezwań oraz informacji o sposobie rozstrzygnięcia (decyzji administracyjnych),

- naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędne uznanie, że strona popełniła zarzucany czyn polegający na usunięciu drzew na działce której jest współwłaścicielką bez zgłoszenia.

Mając powyższe na uwadze, wniesiono o: uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w [...] z [...] marca 2021 r. znak [...] utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2020 r. Nr [...], znak [...].

W uzasadnieniu skargi wskazano, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem orzekających w sprawie organów, że skarżąca wyraziła zgodę na wycinkę spornych drzew oraz, że wiedziała również o faktycznym zamiarze ich usuwania. Okoliczność, jaką podnosiła w odwołaniu o konieczności wycięcia drzew z uwagi m.in. na zagrożenie dzieci ze względu na opanowane przez nie robactwo oraz gwałtowne zjawiska pogodowe, w tym ich nadłamanie i pochylenie na chodnik, stanowiące zagrożenie dla pieszych, nie oznacza żadną miarą, wbrew twierdzeniu organu, że taką decyzję skarżąca mogła podjąć, bez uzyskania na to zgody organu który mógł wydać taką zgodę oraz zgody pozostałych współwłaścicieli. Skarżąca wyjaśniła, że w odwołaniu w sposób jasny i jednoznaczny oświadczyła, że nie jest prawdą, że wycinka drzew nastąpiła za jej zgodą lub na jej zlecenie. Takie też oświadczenie składała do protokołu w trakcie wizji lokalnej. Natomiast to, że w pismach kierowanych do urzędu przytoczyła okoliczności w jej ocenie, uzasadniające możliwość wycięcia drzew, oznaczało co najwyżej wskazanie powodów przemawiających za taką wycinką, a także rozważenie przez stronę i pozostałych współwłaścicieli takiej opcji, i nic ponadto. Powyższe potwierdza również dotychczasowe zachowanie skarżącej tj. fakt, że każdorazowo ubiegała się o możliwości wycięcia jakichkolwiek drzew znajdujących się na tej posesji w przeszłości.

Skarżąca wskazała, że zamieszkiwała w tym domu od 2008 r. i kilka razy zwracała się do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicy [...] , a ostatni raz o taką zgodę zwróciła się w czerwcu 2021 r. i zawsze uzyskiwała zgodę na taką wycinkę. Twierdzenie, że dokonała wycinki tych drzew bez powiadomienia o tym organu jest bezzasadne, bowiem dotychczas zawsze występowała o uzyskanie takiego zezwolenia ze strony właściwego organu. W momencie dokonania wycinki przebywała 400 km od miejsca zdarzenia tj. w [...] i nie miała żadnej wiedzy i świadomości, że ktokolwiek ma zamiar dokonać przedmiotowej wycinki. Samo zaś rozważenie podjęcia wycinki w świetle zaistniałych i wskazanych okoliczności nie oznacza żadną miarą udzielenie przez skarżącą na to zgody, czy też zlecenie takowej wycinki. W przypadku, gdy organ domniemywał, że ze wskazań potencjalnych przyczyn uzasadniających wycinkę tych drzew, którą przedstawiła strona w protokole z wizji lokalnej, nie wynika, wyrażenie przez skarżącą zgody, to powinien w świetle złożonego przez stronę przeciwstawnego oświadczenia dążyć do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, czego nie uczynił. Dlatego w ocenie skarżącej, jest to "karygodna i niedopuszczalna nadinterpretacja" jej zeznań i oświadczeń w toku sprawy, albowiem pomimo, długich lat życia strony na tym etapie wieku "człowiek nie nadąża już za wszystkim". Skarżąca twierdzi, że ma świadomość, że wie, że na żadnym etapie postępowania nie oświadczyła, że wyraziła zgodę na wycinkę lub zleciła taką wycinkę. Podobnie w odwołaniu od decyzji organu I instancji oświadczyła w sposób jasny i precyzyjny, że nie wyraziła zgody na ich wycinkę lub ją zleciła. Również protokoły w trakcie prowadzonej wizji na etapie wydania decyzji nie zawierają oświadczenia skarżącej o wyrażeniu zgody na tą wycinkę lub jej zlecenie. Dlatego taka nadinterpretacja urzędu, w tym organu odwoławczego to nic innego jak wykorzystywanie pozycji dominującej organu przy bezradności, łatwowierności i zaufaniu do organów publicznych, osób starszych i samotnych.

Skarżąca wskazała, że ma świadomość, że ze względu na zły stan tych drzew (połamane i zainfekowane robactwem) uzyskałaby bez problemu zgodę na ich wycinkę ze strony organu, gdybym o taka zgodę wystąpiła. Nie uczyniła tego, ponieważ ze względu na wprowadzony "głęboki lock down", jej wiek i jej choroby współistniejące zagrażające życiu, od [...] marca 2020r. była odizolowana i przebywała 400 km od [...] wysoko w górach. Po powrocie do [...] w połowie czerwca 2020 r. była zaskoczona i wstrząśnięta zaistniałą sytuacją z powodu braku tych drzew i wystąpiła o zgodę na wycinkę jednego drzewa zainfekowanego robactwem. Zgodę taką uzyskała, ponieważ to drzewo było zainfekowane robactwem, jakie zalegało na tych wyciętych drzewach.

Skarżąca wyjaśniła, że w swoim odwołaniu od decyzji organu I instancji podała wyłącznie możliwość rozważenia przez organ II instancji zaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 89 ust. 7 u.o.p. Wskazane przez skarżącą przesłanki nie stanowiły podstawy do wycinki tych drzew przez stronę, natomiast w jej ocenie, zaistniały takie okoliczności o których mówi ten przepis i istnieje możliwość przy ocenie całości materiału dowodowego rozpoznania jej skargi w aspekcie tego przepisu. Skarżąca w uzasadnieniu skargi poinformowała, że po usunięciu tych drzew, nie dokonała wycinki drzewa na które uzyskała zgodę z urzędu, bowiem wszelkie robactwo zniknęło z tego drzewa.

Skarżąca podniosła również, że w pierwszej kolejności organ powinien dążyć nie tylko do sprawdzenia kto jest sprawcą wycinki, ale czy uzyskał od właściciela stosowną zgodę na jej dokonanie i czy wystąpił o uzyskanie stosownego zezwolenia bądź został wprowadzony przez właściciela w błąd w zakresie posiadania rzekomego zezwolenia. Takich czynności w ramach postępowania wyjaśniającego organ nie podjął. Dodatkowo w sytuacji gdy nieruchomość, na której rosną drzewa i krzewy objęte wycinką stanowią przedmiot współwłasności, oczywiście stronami postępowania powinni być wszyscy współwłaściciele tej nieruchomości, gdyż każdy z nich z racji przysługującego im prawa własności będzie miał swój interes prawny w takim postępowaniu. Dokonanie wizji bez udziału pozostałych współwłaścicieli, przypisanie odpowiedzialności jednemu z nich, pomimo braku dowodu wyrażenia zgody przez niego na wycinkę, świadczy jedynie o braku wywiązania się przez organ z obowiązku równego traktowania stron w postępowaniu administracyjnym podważając zasadę zaufania do władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] , wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie z [...] sierpnia 2021 r. skarżąca przedstawiła swoje stanowisko w sprawie w odniesieniu do odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja SKO w [...] z [...] marca 2021 r., znak [...] , w której utrzymano w mocy decyzję organu I instancji.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja SKO w [...] z [...] marca 2021 r., znak [...] nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w skardze.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji i decyzji ją poprzedzającej przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organy wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowały prawidłowe normy prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia, przy czym swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślić trzeba, że obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki.

W niniejszej sprawie skarżąca, negując twierdzenia organów, dowodów takich nie przedstawiła. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżąca dopuściła się wskazanego w decyzji naruszenia przepisów u.o.p., które uzasadniało nałożenie kary pieniężnej. Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów u.o.p. Wobec powyższego nie można stwierdzić naruszenia przez organy art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy nie naruszył także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję organu I instancji.

Odnosząc się dalej do zarzutów skargi wskazać należy w pierwszej kolejności, że w ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji z [...] marca 2021 r., znak [...] , SKO w [...] szczegółowo i prawidłowo wyjaśniło podstawy prawne decyzji wymierzającej skarżącej administracyjną karę pieniężną za usunięcie [...] sztuk drzew, wyszczególnionych w załączniku tabelarycznym nr 1, rosnących na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (dz. ew. nr [...] z obrębu [...]), bez dokonania zgłoszenia o którym mowa w art. 83f ust. 4 u.o.p., w wysokości [...] zł (słownie złotych: [...]). Zgodnie z art. 83f ust. 4 ww. u.o.p., w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3a, właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia do organu, o którym mowa w art. 83a ust. 1, zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza: 1) 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego; 2) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego; 3) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew. Według art. 83f ust. 8 u.o.p., po dokonaniu oględzin organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, w terminie 14 dni od dnia oględzin może, w drodze decyzji administracyjnej, wnieść sprzeciw. Usunięcie drzewa może nastąpić, jeżeli organ nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. W myśl art. 83f ust. 12 u.o.p., organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, może przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 8, wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Wydanie zaświadczenia wyłącza możliwość wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w ust. 8, oraz uprawnia do usunięcia drzewa. Z akt sprawy wynika, że strona nie dopełniła obowiązku zgłoszenia usunięcia drzew oraz nie posiada stosownego dokumentu. Według Sądu, w toku podjętych czynności administracyjnych orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły, że drzewa zostały usunięte na zlecenie współwłaścicielki nieruchomości tj. W. L. . Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt. 6 u.o.p., Wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia o którym mowa w art. 83f ust. 4. Opłatę za usunięcie drzewa prawidłowo określono na podstawie art. 84 i 85 u.o.p. oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz.U. z 2017 r. poz. 1330). Zgodnie z art. 89 ust. 1 ww. u.o.p., administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 6 ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1. Według art. 89 ust. 4 u.o.p., jeżeli ustalenie obwodu usuniętego lub zniszczonego drzewa jest niemożliwe z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszą średnicę pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10%. Sposób naliczenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa zawiera załącznik tabelaryczny nr 1.

Wyjaśnić należy, że skarżąca jako współwłaścicielka ww. nieruchomości, zeznała do protokołu, że: "drzewa zostały przycięte w kwietniu, co było spowodowane gwałtownymi zjawiskami pogodowymi. Drzewa się pochyliły i zostały przycięte do wysokości ogrodzenia. Jedno z drzew (nr 1) pochyliło się na dach garażu. Drzewa zostały przycięte przez pana > W. (mąż współwłaścicielki pani M. W. z domu L. ). Drzewa zostały przycięte do obecnej wysokości z uwagi na występowanie dużej ilości szkodników. W następstwie szkodniki opanowały drzewo istniejące z rodzaju jodła, o które złożyłam wniosek o wycinkę. Szkodniki występujące na drzewach stanowiły zagrożenie dla dzieci (...). Na skórze widoczne liczne ukąszenia powodowane przez szkodniki". M.W. zeznał do protokołu, że: "potwierdzam zeznania p. W. L. . W zamian za usuniecie przedmiotowych drzew posadziłem [...] sztuk nowych drzew z rodzaju jałowiec".

Organ I instancji prawidłowo stwierdził, że w celu usunięcia drzew wyszczególnionych w załączniku tabelarycznym nr 1, niezbędne było zgłoszenie przez stronę zamiaru usunięcia przedmiotowych drzew oraz posiadanie zaświadczenia o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu wydanego przez organ I instancji.

W odwołaniu skarżąca podnosi, że drzewa zostały usunięte w związku z ich nadłamaniem przez wiatr, pochylaniem się co groziło ich całkowitym złamaniem na ulicę i zagrożeniem dla pieszych. Ponadto wskazała, że drzewa były zaatakowane przez szkodniki, które to gryzły dzieci mieszkające na działce. Podniosła, że posadziła na tej działce [...] sztuk innych drzew co należy potraktować jako nasadzenia zastępcze. W ocenie Sądu, zarzuty zawarte w odwołaniu są bezzasadne.

Skarżąca wskazuje, że w niniejszej sprawie wystąpił stan wyższej konieczności, który powoduje, że nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej.

Odnosząc się do tego stanowiska skarżącej należy stwierdzić, że z działaniem siły wyższej, a co za tym idzie, wystąpieniem stanu wyższej konieczności będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy będzie ona spowodowana działaniem czynników obiektywnych, których w normalnym stanie nie da się przewidzieć, a wartość chronionego dobra musi być wyższa od tego, które ma ulec zniszczeniu (w analizowanym przypadku drzewa lub krzewy). Stan wyższej konieczności, o którym mowa w art. 89 ust. 7 u.o.p., uzasadniający natychmiastowe usunięcie albo zniszczenie drzewa lub krzewu albo uszkodzenie drzewa i zwalniający z obowiązku poniesienia administracyjnej kary pieniężnej, musi być stanem nagłym i stwarzającym na tyle poważne zagrożenie dla dóbr prawnych o wyższej wartości niż drzewa lub krzewy (np. życie łub zdrowie ludzkie), że nie można oczekiwać na przybycie uprawnionych służb lub na uzyskanie odpowiedniego zezwolenia właściwego organu. W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Gryzące szkodniki nie są uzasadnieniem do braku występowania ze zgłoszeniem wycięcia drzew w związku z koniecznością oczekiwania na ewentualny brak sprzeciwu maksymalnie 35 dni (zgodnie z przepisami). Argument dokonania tzw. nasadzeń zastępczych nie powoduje odstąpienia od wymierzenia kary w związku z dokonaną nielegalną wycinką drzew.

Podkreślenia wymaga, że kara została wymierzona skarżącej pomimo tego, że drzewa wycinał jej mąż. Należy wskazać, że w myśl oświadczeń złożonych do protokołu podczas oględzin skarżąca wiedziała o wycince drzew i godziła na taką wycinkę.

Sankcja wymierzona skarżącej w postaci administracyjnej kary pieniężnej poza wymiarem indywidualnym w stosunku do strony tego postępowania, realizuje także funkcję prewencyjną o charakterze ogólnym.

Cele prewencyjne administracyjnej kary pieniężnej funkcjonują w dziedzinach systemu prawa ochrony środowiska i są regulowane głównie w ustawach takich jak u.o.p. Cele prewencyjnej orzeczonej w niniejszej sprawie administracyjnej kary pieniężnej polegają głównie na zabezpieczeniu pod względem ilościowym i jakościowym zasobów przyrody do jakich należą drzewa, dla przyszłych pokoleń zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Cele te oznaczają przede wszystkim, że prawo ma "ochraniać", "zabezpieczać" zasoby przyrody przed takimi sposobami ich wykorzystania (usunięcie drzew bez dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 83f ust. 4 u.o.p.) które mogą wywołać negatywne skutki dla środowiska jako całości w postaci zagrożeń. Przyczyną negatywnych skutków dla środowiska jako całości jest usunięcie drzew bez dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 83f ust. 4 u.o.p. W niniejszym postępowaniu dobrem prawnie chronionym są zasoby przyrody w postaci drzew.

W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy prawidłowo wypełniły obowiązki wynikające z treści: art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., ponieważ dokonały czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej, przez wszechstronną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który wbrew stanowisku skarżącej nie wymagał uzupełnienia. Orzekające w sprawie organy rozpoznały sprawę w zakresie, który należał do ich kompetencji, gdyż w ocenie Sądu, dokonały prawidłowych czynności zmierzających do ustalenia, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej.

Sąd nie stwierdził naruszenia przez orzekające organy: art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. W orzecznictwie NSA wyrażono pogląd, według którego "W procedurze administracyjnej ciężar wykazania okoliczności istotnych dla sprawy spoczywa co do zasady na organie. Podważenie ustaleń organu wymaga jednak inicjatywy strony". (zob. wyrok NSA z 8 grudnia 2020 r., sygn. II OSK 1864/18, LEX 3094961). Zdaniem Sądu, skarżąca nie podważyła ustaleń organów w niniejszej sprawie w zakresie wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej.

Ocena materiału dowodowego przeprowadzona przez SKO w [...] w zaskarżonej decyzji z [...] marca 2021 r., znak [...], nie była sprzeczna z normą wynikającą z art. 80 k.p.a., ponieważ była dokonana w sposób logiczny, spójny i zgodny zasadami doświadczenia życiowego.

Organ prowadzący postępowanie nie ma obowiązku z określonych twierdzeń strony wyciągnięcia tożsamych wniosków co strona postępowania, formułująca te twierdzenia. Organ nie może się ograniczyć tylko do przyjęcia punktu widzenia przedstawionego przez stronę. Organ ma obowiązek dokonać oceny czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, zostało to wykonane w niniejszej sprawie, ponieważ orzekające organy wyjaśniły podstawy prawne i faktyczne do wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej.

Wyjaśnić należy, że organ odwoławczy dysponował wystarczającym materiałem dowodowym, aby dokonać rozstrzygnięcie, w którym, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wymierzającą skarżącej administracyjną karę pieniężną. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zostały rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji z [...] marca 2021 r. znak [...] . Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim, a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO w [...] z [...] marca 2021 r., znak [...] , pozwala - skarżącej, jak również Sądowi kontrolującemu tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu odwoławczego związany z przedmiotem postępowania jakim było wymierzenie stronie administracyjnej kary pieniężnej.

Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowo-administracyjnym. W ocenie Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO w [...] , znak [...] opisanych wyżej elementów nie zabrakło. Wskazać należy, że obowiązek przestrzegania przepisów u.o.p. jest pochodną ogólnego obowiązku ochrony środowiska unormowanego w art. 74 i 86 Konstytucji RP. Strona zlekceważyła obowiązek, o którym mowa w art. 83f ust. 4 u.o.p.

Z sytuacjami, w których niewypełnienie obowiązku powinno pociągać za sobą ujemne skutki, mamy do czynienia wtedy, gdy dany przepis prawa nakazuje wiązanie ujemnych skutków prawnych z każdym przypadkiem niewypełnienia danego obowiązku. Niewypełnienie obowiązku może wywołać ujemne skutki, gdy określony przepis prawa od decyzji wskazanego podmiotu uzależnia to, "czy ten, kto nie zastosował się do odpowiedniego nakazu lub zakazu, ma ponieść owe ujemne skutki prawne, czy też nie ma ich ponosić" (J. Nowacki, Z. Tabor, Wstęp do prawoznawstwa. Część I, Katowice 1986, s. 38).

Skarżąca nie wykonała nałożonego przez prawo obowiązku. W prawie konstytucyjnym charakterystykę instytucji prawnej obowiązku przeprowadza F. Siemieński. Autor ten wyodrębnia części składowe pojęcia obowiązku i zwraca uwagę na następujące zależności: "1) zachodzi tu brak możności wyboru określonego postępowania ze strony adresata obowiązku, przeciwnie, istnieje nakaz lub zakaz określonego postępowania; 2) obowiązek zawsze wynika z prawa w znaczeniu przedmiotowym, inaczej mówiąc, nie ma obowiązku bez normy; 3) w przypadku sporu, konieczność wskazania podstawy prawnej, z której wynika obowiązek określonego postępowania obywatela, ciąży na organie państwowym żądającym wykonania tego obowiązku przez obywatela; 4) na państwie ciąży powinność podjęcia starań w celu zapewnienia realizacji obowiązków przez obywatela, przy czym idzie tu o zabezpieczenie interesu ogólnospołecznego, jak i innych obywateli" (F. Siemieński, Prawo konstytucyjne, Warszawa 1976, s. 124–125).

W niniejszej sprawie nie wystąpiły podstawy do umorzenia postępowania w sprawie wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiła też sytuacja, w której pomimo spełnienia określonych tym przepisem przesłanek nałożenia kary winny znaleźć zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego Działu IVa "Administracyjne kary pieniężne", a w szczególności art. 189a § 1 i § 2 k.p.a. przewidujące odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, przy uwzględnieniu szczególnych okoliczności wskazujących na znikomą wagę naruszenia, która jest przesłanką wy dania decyzji na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i odstąpienie od nałożenia kary, poprzestając na pouczeniu. Decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej jest decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia usunięcia drzewa lub krzewu bez zezwolenia na właściwym organie spoczywa obowiązek wymierzenia kary pieniężnej niezależnie zarówno od motywów jakimi kierował się usuwający drzewo, jak i od tego, czy miał on świadomość, że powinien mieć zezwolenie na jego usuniecie. Odpowiedzialność ta ma charakter zobiektywizowany, a ustawowy przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest usunięcie drzewa lub krzewu bez zezwolenia. W niniejszej sprawie nie będą miały w tym zakresie zastosowania przepisy Działu IVA k.p.a. "Administracyjne kary pieniężne", a w szczególności art. 189a § 1 i § 2 k.p.a. przewidujące odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, przy uwzględnieniu szczególnych okoliczności wskazujących na znikomą wagę naruszenia, która jest przesłanką wydania decyzji na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i odstąpienie od nałożenia kary, poprzestając na pouczeniu (por. odpowiednio wyrok NSA z 23 września 2020 r., sygn. II OSK 1111/20, LEX nr 3100357). Wyjaśnić należy, że dyrektywy wymiaru kar administracyjnych przewidziane w k.p.a. nie znajdą zastosowania w przypadku kar nakładanych decyzjami związanymi, czyli takich, w stosunku do których ustawodawca nakazuje stosować pewien jednoznaczny mechanizm wyliczania. Takimi karami są np. kary pieniężne wymierzane na podstawie art. 88 u.o.p. W przypadku administracyjnych kar pieniężnych przewidzianych w u.o.p., jest bowiem mowa o sankcji pieniężnej przewidzianej w ustawie, nakładanej, w drodze decyzji administracyjnej, m.in. za niezgodne z prawem usunięcie drzewa lub krzewu. Decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej jest decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia usunięcia drzewa lub krzewu bez zezwolenia na właściwym organie spoczywa obowiązek wymierzenia kary pieniężnej niezależnie zarówno od motywów jakimi kierował się usuwający drzewo, jak i od tego, czy miał on świadomość, że powinien mieć zezwolenie na jego usuniecie. Odpowiedzialność ta ma charakter zobiektywizowany, a ustawową przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest usunięcie drzewa lub krzewu bez zezwolenia. Dla powstania odpowiedzialności z tego tytułu niezbędne jest jedynie wykazanie zaistnienia określonych w tym przepisie znamion działania przez sprawcę tego deliktu administracyjnego. W myśl art. 89 ust. 6 u.o.p. w przypadku usunięcia drzewa lub krzewu obumarłego albo nierokującego szansy na przeżycie, złomu lub wywrotu, wysokość administracyjnej kary pieniężnej obniża się o 50%. Zgodnie z art. 89 ust. 7 u.o.p., przypadku usunięcia albo zniszczenia drzewa lub krzewu, albo uszkodzenia drzewa w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności, nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej. W art. 89 ust. 11 u.o.p. wprowadzono możliwość umorzenia części wymierzonej kary. W związku z powyższym stwierdzić należy, że skoro w u.o.p. przewidziana została możliwość odstąpienia od wymierzania kary lub umorzenia wymierzonej kary - to nie będą miały zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego regulujące tą kwestię - w tym art. 189f, w myśl zasady lex specialis derogat legi generali.

Podsumowując należy wskazać, że nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, a sposób interpretacji i zastosowanie norm prawnych przez orzekające organy był poprawny. W ocenie Sądu, nie można również stwierdzić naruszeń przepisów k.p.a., na które wskazano w skardze, ani innych przepisów, które mogłyby stać się podstawą do uchylenia rozstrzygnięcia organu II instancji.

Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.