Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2077/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2006 nr 96 poz 667
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jedn.
article: par. 14 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 86 poz 734
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji  Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Sędzia WSA Danuta Kania Sędzia WSA Janusz Walawski Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2015 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Komendant Główny Straży Granicznej postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2014 r. wydanym na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpoznaniu zażalenia [...] J.M., na postanowienie nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2014 r. w sprawie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w Straży Granicznej w okresie od dnia [...] października 1998 r. do dnia [...] kwietnia 2013 r. w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż wnioskiem z dnia [...] czerwca [...] J.M. zwrócił się do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o wydanie zaświadczenia o okresach pełnienia służby w Straży Granicznej w okresie od [...] października 1998 r. do [...] kwietnia 2013 r., w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariusz Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734 ze zm.).

W dniu [...] sierpnia 2014 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wydał postanowienie nr [...], którym odmówił [...] J.M. wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez niego służby w Straży Granicznej w okresie od dnia [...] października 1998 r. do dnia [...] kwietnia 2013 r. w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.

W zażaleniu wniesionym do Komendanta Głównego Straży Granicznej J.M. podniósł, iż we wskazanym okresie w sposób nieprzerwany pełnił służbę polegającą na wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych, a w świetle § 4 pkt 1 cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów czynności te są uznawane za służbę pełnioną w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.

Ponadto skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji niezastosowanie się do rozstrzygnięcia zawartego w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r., opublikowanego w dniu 3 czerwca 2014 r. i jego niewłaściwą interpretację. Zdaniem odwołującego się, uwzględniając ww. wyrok, przepis § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, w odniesieniu do jego osoby winien być zastosowany w brzmieniu:

"Emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych: 1) podejmował co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno rozpoznawcze lub dochodzeniowo śledcze albo w interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego".

Niezależnie od powyższego skarżący zakwestionował dokonane przez organ pierwszej instancji sprawdzenia, jak również wskazał na dokumenty i rejestry, w którym winny znajdować się informacje niezbędne do wydania zaświadczenia.

Organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie stwierdził, iż przepis § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej nie mógł mieć zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 667 ze zm.) emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.

Szczegółowe warunki podwyższania emerytury w tym zakresie zostały określone w powołanym § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2005 r., zgodnie z którym emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia.

Wyrokiem z dnia 27 maja 2014 r., ( sygn. akt U 12/13), Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż cytowany przepis w zakresie jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia i zdrowia jest niezgodny z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 powołanej wyżej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Dodatkowo w uzasadnieniu orzeczenia Trybunał wskazał, iż niekonstytucyjna norma traci moc obowiązującą zgodnie z art. 190 ust 2 i 3 Konstytucji, tj. z dniem publikacji wyroku. Z uwagi na fakt, iż wyrok został opublikowany Dzienniku Ustaw w dniu 3 w czerwca 2014 r. (poz. 736) przepis § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia utracił moc obowiązującą w powyższej dacie.

W kontekście powyższego, w rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji mógł oprzeć się jedynie na cytowanej wyżej normie ustawowej zawartej art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.

Zgodnie z ww. przepisem emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.

Zwrot "szczególnie zagrażających życiu" odnosi się, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, do kwalifikacji zagrożenia per se, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Ponadto zasadniczym jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy. Przekładając powyższe na warunki służby funkcjonariuszy Straży Granicznej organ wskazał, iż wykonywanie codziennych czynności wynikających z zajmowanego stanowiska oraz zakresu obowiązków nie będzie mogło zostać uznane za uprawnienie do podwyższenia emerytury o 0,5 %. Podkreślił, iż przyszły funkcjonariusz, godząc się na podjęcie służby formacji uzbrojonej takiej jak Straż Graniczna winien liczyć się z ryzykiem zagrożenia życia i zdrowa wynikającym z normalnego toku służby i jej specyficznego charakteru.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy organ stwierdził, iż samo wykonywanie przez wnioskującego czynności operacyjno-śledczych, czego organ pierwszej instancji nie kwestionował, wynikające z zajmowanego stanowiska oraz zakresów obowiązków, nie stanowi podstawy do uznania, iż służba ta pełniona była w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Za takie można by było uznać stwierdzenie zaistnienia zagrożenia wyjątkowego, innego niż wynikające z normalnego toku służby.

Z materiałów zgromadzonych w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego nie wynika, aby podczas służby pełnionej przez [...] J.M. takie zagrożenie życia i zdrowia zaistniało. Wbrew temu co twierdzi skarżący dokonując niezbędnych sprawdzeń tak w teczce akt osobowych byłego funkcjonariusza, w dokumentacji będącej w posiadaniu [...] Oddziału Straży Granicznej, jak i w Archiwum Straży Granicznej w S. organ pierwszej instancji brał pod uwagę cytowany wyżej przepis ustawowy. Kwestia bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia wynikająca z uchylonej normy nie podlegała weryfikacji. Świadczy o tym chociażby pismo Kierownika Archiwum Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2014 r., z którego wynika, iż dokonując niezbędnych kwerend uwzględniono rozstrzygniecie zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Organ odwoławczy odnosząc się natomiast do podnoszonych przez skarżącego zarzutów dotyczących dokonania przez organ pierwszej instancji sprawdzeń w dokumentach czy rejestrach, które nie są miarodajnym źródłem informacji o służbie pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Zaznaczył, iż sprawdzeń dokonano zarówno w teczce akt osobowych zwolnionego funkcjonariusza, gdzie winny znajdować się m. in. wskazane przez niego szczegółowe zakresy obowiązków czy też rozkazy personalne, jak również we wszelkich materiałach będących w dyspozycji Archiwum Straży Granicznej. W ten sposób organ pierwszej instancji zweryfikował wszelkie dostępne źródła, w których mogłyby znajdować się informacje mogące stanowić podstawę do wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Zaświadczenie bowiem jest aktem wiedzy a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego ani interpretacyjnego. Zaświadczeniem organ potwierdza jedynie istnienie określonego stanu w oparciu o posiadane dane. Z uwagi na brak danych spełniających kryterium zawarte w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, wydanie takiego zaświadczenia było niemożliwe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej nr [...] J.M. wniósł o jego uchylenie wraz z poprzedzającym go postanowieniem organu pierwszej instancji, wydanie zaświadczenia żądanej treści oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał swoje twierdzenia, iż pełniona przez niego służba w Straży Granicznej polegająca na wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych stanowi w świetle § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, podstawę do uznania, iż służba ta pełniona była w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, i uzasadnia podwyższenie emerytury o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rok służby.

Skarżący zakwestionował też dokonane przez organ sprawdzenia informacji niezbędnych do wydania zaświadczenia.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż argumenty skarżącego nie są zasadne.

Po złożeniu odpowiedzi na skargę J.M. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie szereg wniosków.

Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. wniósł o zwrócenie się do Komendanta Głównego Straży Granicznej o doręczenie przepisów regulujących prowadzenie przez Straż Graniczną dokumentacji (dokumentów) o nazwie "Meldunek sytuacyjny (operacyjny)" oraz "Rozkaz dzienny".

W kolejnym piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r. skarżący wniósł o zwrócenie się do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW w W. o nadesłanie informacji o ilości funkcjonariuszy i członków ich rodzin otrzymujących świadczenie pieniężne, w którym podstawa wymiaru wzrosła o 0,5 % podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu oraz o przesłanie 10 uwierzytelnionych odpisów zaświadczeń o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury.

Ponadto wniósł o zwrócenie się do organów wymienionych we wniosku służb, które wydały zaświadczenia o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury o wskazanie podstawy faktycznej wystawionego zaświadczenia.

W pismach z dnia [...] i [...] marca oraz [...] maja 2015 r. skarżący złożył kolejne wnioski dotyczące zasad prowadzenia dokumentacji dotyczącej funkcjonariuszy Straży Granicznej, definicji służby "pełnionej w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu", zasad archiwizacji dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] września 2014 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2014 r. o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego okres pełnienia służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Należy podkreślić, że zaświadczenie, w przeciwieństwie do decyzji administracyjnej, nie rozstrzyga indywidualnej sprawy administracyjnej. Jego istotą jest jedynie urzędowe poświadczenie istniejącego stanu prawnego lub faktycznego. Zaświadczenie, potwierdzające wykonywanie przez funkcjonariusza Straży Granicznej służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu przewidziane jest w postępowaniu mającym na celu ustalenie emerytury funkcjonariuszowi Straży Granicznej. W art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) (Dz. U. z 2013 r., poz. 667, 675, 1623 i 1717), ustawodawca przewidział podwyższenie emerytury funkcjonariusza o 0,5% podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu.

Konieczność udokumentowania uprawnień do podwyższenia emerytury na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy w formie zaświadczenia, stanowiącego środek dowodowy w postępowaniu przed organami emerytalnymi, przewidziana z kolei została w § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin. Zgodnie z powyższym przepisem środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu lub Państwowej Straży Pożarnej.

Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń uregulowane zostało

w przepisach działu VII (art. 217 i nast.) k.p.a. Regulacje te znajdują zastosowanie również w postępowaniu o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby przez funkcjonariusza Straży Granicznej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Zaznaczyć należy, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest postępowaniem uproszczonym i w znacznym stopniu odformalizowanym. Przepis art. 218 § 2 k.p.a. daje wprawdzie możliwość przeprowadzenia przez organ - przed wydaniem zaświadczenia - postępowania wyjaśniającego, niemniej jednak tylko w koniecznym zakresie. Ogranicza się ono do ustalenia źródeł danych i następnie stwierdzenia, czy posiadane przez organ informacje odnoszą się do wnioskodawcy i potwierdzają zaistnienie określonego stanu faktycznego lub też stanu prawnego. Zaświadczenie jest bowiem aktem wiedzy, a nie woli organu. Do postępowania tego nie znajdują zatem zastosowania te same reguły, co do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, a w szczególności przepisy regulujące postępowanie dowodowe związane z dokonywaniem przez organ ustaleń faktycznych. Postępowanie wyjaśniające, zmierzające do wydania zaświadczenia, prowadzone jest jedynie w zakresie pozwalającym na urzędowe stwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, a zatem nie obejmuje ich ustalenia. Z tego względu organ może wydać jedynie takie zaświadczenie, którego treść wynika z posiadanych dokumentów.

W odniesieniu do zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu zauważyć należy, że przepis

§ 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r., stanowiący regulację szczególną, w sposób wyraźny wskazuje, że powinno być wydane na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach. Przepis ten zatem w sposób jednoznaczny wyłączył szerszy zakres postępowania wyjaśniającego. Uproszczony charakter postępowania o wydanie zaświadczenia uniemożliwia stosowanie uregulowania art. 75 § 1 k.p.a., w myśl którego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności zaś dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zaznaczyć jedynie można, iż zgodnie z § 20 ust. 1 rozporządzenia, postępowanie dowodowe w tym zakresie, z uwzględnieniem tych środków dowodowych, prowadzone jest przed właściwym organem emerytalnym.

Przyznając funkcjonariuszom, w przepisie art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), uprawnienie do podwyższenia emerytury, ustawodawca zawarł w art. 15 ust. 6 ww. ustawy delegację do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe warunki podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3. Na podstawie tej delegacji zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej. Przywołany § 4 ust. 1 rozporządzenia stanowił bowiem, że "emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia". Z kolei art. ust. 2 pkt 3 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy określa, że "emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu".

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt U 12/13 (OTK ZU 2014, seria A, Nr 5, poz. 56) orzekł, że § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734 oraz z 2012 r. poz. 1205) w zakresie, w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, jest niezgodny z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r. poz. 667, 675, 1623 i 1717) oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wprowadzenie w rozporządzeniu z 2005 r. kryterium "bezpośredniości" doprowadziło do zawężenia ustawowego wymogu podwyższania emerytury.

Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił precyzyjnie, że słowo "bezpośrednie" z § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. nie stanowi merytorycznego rozwinięcia przysłówka "szczególnie" z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Pierwszy odnosi się bowiem do relacji kauzalnej między czynnościami funkcjonariusza a zagrożeniem, drugi zaś – dotyczy kwalifikacji merytorycznej zagrożenia. Zwrot "bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia" dotyczy związku przyczynowo-skutkowego i nakazuje adresatom § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. odwołać się do konkretnej koncepcji związku przy określaniu, czy został spełniony ustawowy warunek podwyższenia emerytury. Natomiast zwrot "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" odnosi się do kwalifikacji zagrożenia per se, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. TK zaznaczył, że z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy. Nie ulegało przy tym wątpliwości Trybunału, że w pojęciu "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" mieszczą się takie zdarzenia, które mogą mieć miejsce w czasie pełnionej służby, choć nie pozostają w bezpośrednim związku przyczynowym z czynnościami podejmowanymi przez funkcjonariusza lub jego osobą.

Trybunał Konstytucyjny wskazał w swym orzeczeniu, że prawodawca formułując warunki podwyższenia emerytury – różnicuje znaczenie słów: "szczególnie" i "bezpośrednie". Drugie zostało wyraźnie zastrzeżone na określenie relacji kauzalnej (art. 15 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym). Zakładając racjonalność prawodawcy nie ma podstaw do zacierania różnicy między art. 15 ust. 2 pkt 1 i 2 a pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. W tym zaś kontekście istotne jest również to, że z uwagi na przedmiot ustawowej regulacji, której celem jest zagwarantowanie czytelnych kryteriów podwyższenia emerytury, a tym samym operacjonalizacja art. 67 ust. 1 Konstytucji, nie może ona podlegać wykładni zawężającej.

W przedmiotowej sprawie organ zastosował się do rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego i jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia przyjął przepis art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).

Podzielić należy stanowisko organu, iż samo wykonywanie przez skarżącego czynności operacyjno-rozpoznawczych wynikające z zajmowanego stanowiska oraz zakresów obowiązków, nie stanowi podstawy do uznania, iż służba ta pełniona była w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Za takie można by było uznać stwierdzenie zaistnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby w latach 1998-2013.

W materiałach zgromadzonych przez organ w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego nie ma informacji, które wskazywałyby na wykonywanie przez skarżącego obowiązków służbowych w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu funkcjonariusza.

Zauważyć należy, iż było to już kolejne badanie dokumentów dotyczących służby skarżącego pełnionej w Straży Granicznej w aspekcie podstaw do podwyższenia emerytury, bowiem jak wynika z teczki akt osobowych wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2013 r. [...] J.M. zwrócił się do Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w N. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w Straży Granicznej w okresie od [...] października 1998 r. do [...] kwietnia 2013 r. jako służby w warunkach określonych w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy wskazanych w rozporządzeniu służb.

Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści podnosząc m.in., iż organ nie jest w posiadaniu ewidencji, rejestrów ani żadnych innych danych, które mogłyby stanowić podstawę wydania zaświadczenia.

Reasumując, w niniejszej sprawie organy obu instancji nie naruszyły przepisów prawa, dokonały wyczerpujących ustaleń i wykazały, że na podstawie zgromadzonych dokumentów nie mogły potwierdzić, że spełnione zostały kryteria określone w art. 15 ust. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.