Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 89/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2014-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 31
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] [...], po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez Stowarzyszenie [...] (dalej "Stowarzyszenie") na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony

w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Rewitalizacja Miasta Kielce - przywrócenie przestrzeni publicznej i otwarcie komunikacyjne historycznego obszaru Stadion - Ogród" wszczętym na wniosek Miejskiego Zarządu Dróg, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu Kolegium obszernie przytoczyło argumentację zawartą

w rozstrzygnięciu organu I instancji, a następnie podało, że aby można było dopuścić organizację społeczną do udziału w postępowaniu muszą zaistnieć kumulatywnie 2 przesłanki określone w art. 31 § 1 kpa, tj. dopuszczenie musi być uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz musi przemawiać za tym interes społeczny. Niespełnienie jednego z tych warunków pozwala organowi na odmowę dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu. Bezsporne jest, że spełniona jest pierwsza przesłanka. Natomiast kwestią wymagającą ustalenia jest to, czy za wstąpieniem Stowarzyszenia do niniejszego postępowania przemawia interes społeczny.

Organ odwoławczy podniósł, że Prezydent Miasta argumentując swoje stanowisko wyjaśnił, że w niniejszej sprawie interes społeczny polega na realizacji przez Gminę przedmiotowej inwestycji drogowej, stanowiącej składnik niezbędnej infrastruktury komunikacyjnej miasta służącej społeczeństwu i wszystkim mieszkańcom Kielc, uwzględniającej zobiektywizowane potrzeby społeczeństwa

w zakresie prawidłowego funkcjonowania i dostępności dróg publicznych, a także sfinansowaniu tej inwestycji ze środków Unii Europejskiej, co jednocześnie jest związane z koniecznością jak najszybszego uzyskania koniecznych decyzji administracyjnych przy jednoczesnym przestrzeganiu zapisów ustawy o ochronie środowiska, które również zabezpieczają interes społeczny. Niewątpliwie w interesie społecznym leży zapewnienie ochrony środowiska przy realizacji inwestycji i w ocenie Kolegium zasada ta została zachowana.

Kolegium nie zgodziło się z twierdzeniem Stowarzyszenia, że realizacja inwestycji będzie prowadzona z naruszeniem przepisów o ochronie środowiska,

a brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nastąpił

z powodu błędnej kwalifikacji przedsięwzięcia oraz rażących błędów merytorycznych w dokumentacji przedsięwzięcia. Podkreśliło, że procedura wydawania decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach i decydowania o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest w sposób jednoznaczny ustalona i opisana w przepisach prawnych i w postępowaniu w sprawie wydania decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji oraz, że zostały dochowane wszelkie wymogi prawne w tym zakresie. Wobec powyższego poszerzenie kręgu uczestników postępowania administracyjnego o Stowarzyszenie nie jest niezbędne dla zapewnienia poprawności sporządzonej dokumentacji, rzetelności i zgodności tego postępowania z przepisami prawa, jak również dla gromadzenia materiału dowodowego i wyjaśnienia istotnych aspektów sprawy.

Udział Stowarzyszenia w postępowaniu na prawach strony nie przyczyni się do lepszego zabezpieczenia interesu społecznego, rozumianego szeroko jako interes ogółu mieszkańców Kielc, w który wpisuje się realizacja omawianej inwestycji. Z tego względu dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony jest niezasadne ze względu na interes społeczny. W niniejszej sprawie dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu nie przyczyniłoby się do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego istotnych funkcji.

Kolegium również zauważyło, że dokumentacja została przygotowywana przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną, w tym z zakresu projektowania dróg, branż powiązanych (np. kanalizacja deszczowa), specjalistów w zakresie ochrony środowiska, w tym zanieczyszczeń powietrza i hałasu, zieleni, dendrologa

oraz na podstawie odpowiednich przepisów prawa, tj.: rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia niektórych substancji w powietrzu.

Organ odwoławczy podkreślił, że Miejski Zarząd Dróg, realizujący zadania organu zarządzającego ruchem w mieście oraz pełniący funkcję zarządcy dróg, wykonując swoje statutowe działania musi mieć na względzie konieczność zapewnienia bezpieczeństwa uczestnikom ruchu drogowego oraz zagwarantowania poprawnej obsługi wszystkich rodzajów ruchu (samochodowego, pieszego

i rowerowego) z zachowaniem odpowiednich proporcji wynikających z preferencji użytkowników dróg. Zastosowane rozwiązania muszą odpowiadać ustalonym normom prawnym i przepisom oraz zapewniać optymalne wykorzystanie powierzonej do zarządzania przestrzeni publicznej.

Udział Stowarzyszenia na prawach strony w postępowaniu nie jest warunkiem niezbędnym do zapewnienia rzetelności i zgodności tego postępowania z przepisami prawa. Obowiązkiem organu administracji jest bowiem zapewnienie, by postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Kolegium przyznało, że kwestie te są ważne dla Stowarzyszenia, ale w niniejszym postępowaniu zostały one dochowane i udział Stowarzyszenia w postępowaniu nie jest niezbędny dla wypełniania przez organ obowiązków, do których i tak jest on zobligowany przepisami prawa. Wieloetapowość tego postępowania, zapewniająca współudział kilku specjalistów z różnych dziedzin, w maksymalnym stopniu zapewnia zabezpieczenie zgodności dokumentacji z wszelkimi wymogami prawa. Poszerzenie kręgu uczestników postępowania administracyjnego o Stowarzyszenie nie jest niezbędne dla gromadzenia materiału dowodowego i dla wyjaśnienia istotnych aspektów sprawy.

Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że udział Stowarzyszenia

w postępowaniu na prawach strony nie przyczyni się do lepszego zabezpieczenia interesu społecznego, rozumianego szeroko jako interes ogółu mieszkańców Kielc,

w który wpisuje się realizacja omawianej inwestycji. Stowarzyszenie podejmując się roli "reprezentanta społecznego" nie udowodniło, że ma delegację ogółu mieszkańców Miasta Kielce do wypełniania tej roli w ich imieniu oraz, że występując w postępowaniu na prawach strony, przyczyni się do lepszego z punktu widzenia interesów mieszkańców Kielc załatwienia sprawy. Społeczeństwo miało zabezpieczony udział na etapie koncepcji przedmiotowej inwestycji (m.in. w ramach prowadzonych przez Miejski Zarząd Dróg konsultacji społecznych projektu Rewitalizacji Miasta Kielce - przywrócenie przestrzeni publicznej i otwarcie komunikacyjne historycznego obszaru Stadion – Ogród).

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyło Stowarzyszenie, wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego je rozstrzygnięcia organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania. Stowarzyszenie zarzuciło: naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 7, 77 i 80 kpa poprzez dokonanie błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj.: błędne ustalenie na czym polega interes społeczny

w realiach niniejszej sprawy oraz bezpodstawne przyjęcie, że udział Stowarzyszenia w postępowaniu na prawach strony nie przyczyni się do lepszego zabezpieczenia interesu społecznego;

2. art 31 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 11 ust. 3 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko przez niewłaściwą, zbyt wąską, wykładnię pojęcia interes społeczny mimo obowiązku zapewnienia szerokiego dostępu do postępowania.

W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że interes społeczny w niniejszej sprawie należy postrzegać w aspekcie ochrony środowska, ochrony zasady zrównoważonego rozwoju, ochrony zasady prawidłowej urbanistyki, ochrony finansów miasta Kielce, ochrony rzetelności dokumentacji środowiskowej oraz zbyt łagodnego traktowania wnioskodawcy. Autor skargi zwrócił także uwagę, że w uzasadnieniu organu odwoławczego znalazły się rozważania, które w świetle obowiązujących przepisów prawa nie powinny mieć żadnego znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia postępowania wpadkowego. Z kolei uzasadniając naruszenie prawa międzynarodowego i unijnego skarżące Stowarzyszenie podało, że organy zobowiązane są tak wykładać art. 31 kpa, aby osiągnąć cel określony w art. 11 ust. 3 dyrektywy 2011/92/UE, którym przede wszystkim jest zapewnienie szerokiego dostępu do postępowań o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Na wstępie podnieść należy, gdyż SKO w ogóle nie wspomina

o tym w zaskarżonym postanowieniu, że w niniejszym postępowaniu prowadzące je organy, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. były związane wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia [...], sygn. akt [...]. W wyroku tym Sąd uchylił postanowienie Kolegium z dnia [...] odmawiające dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji. Sąd wskazał, że uchylone rozstrzygnięcia nie zawierały konkretnego uzasadnienia definiującego pojęcie interesu społecznego w kontekście dopuszczenia, bądź nie, Stowarzyszenia do udziału w prowadzonym postępowaniu. Zamiast dogłębnej analizy przedmiotowego zagadnienia w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy – Kolegium ograniczyło się do przedstawienia obszernych, ale doktrynalnych rozważań o charakterze ogólnym.

Stwierdzić dalej należy, że ponownie rozpoznając sprawę, organy administracji, mimo wykonania wytycznych Sądu zawartych w ww. wyroku poprzez zdefiniowanie pojęcia interesu społecznego w kontekście dopuszczenia, bądź nie, Stowarzyszenia do udziału w prowadzonym postępowaniu, wadliwie uznały, że ujawniony w sprawie interes społeczny nie przemawia za dopuszczeniem Skarżącego Stowarzyszenia do udziału w sprawie.

Przechodząc do rozważań merytorycznych podnieść należy, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę wyraża pogląd zaprezentowany już w uzasadnieniu wyroku WSA w Kielcach z dnia 6 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 774/13.

Wniosek w niniejszej sprawie złożony został w oparciu o art. 31 § 1 kpa, zgodnie z którym dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, jakie toczy się przed organami administracji publicznej w sprawie dotyczącej innej osoby, może nastąpić w przypadku spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek:

a) jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji,

b) gdy przemawia za tym interes społeczny.

Spełnienie powyższych warunków podlega ocenie właściwego w sprawie organu, a niespełnienie chociażby jednego z nich powoduje, że organ administracji odmawia organizacji udziału w postępowaniu.

W niniejszej sprawie nie jest sporne, że pierwsza z ww. przesłanek została spełniona, gdyż zgodnie z treścią § 8 statutu Stowarzyszenia Kieleckie Inwestycje, do celów tego Stowarzyszenia należy m.in. działalność na rzecz ochrony przyrody. Ponadto spełnienie tej przesłanki zostało przesądzone na skutek wiążącej oceny prawnej wyrażonej w tym zakresie przez WSA w Kielcach we wspomnianym wyżej wyroku z dnia [...], sygn. akt [...]. U podstaw stanowiska Kolegium odmawiającego dopuszczenia skarżącego do udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym na prawach strony legła natomiast ocena braku spełnienia przesłanki dotyczącej interesu społecznego.

We wniosku z 24 października 2011 r. Stowarzyszenie podnosiło, że interes społeczny w niniejszej sprawie polega na ochronie: przyrody, zasady prawidłowej urbanistyki, finansów miasta Kielce oraz stosowaniu zasady zrównoważonego rozwoju, a także dbaniu o rzetelność dokumentacji środowiskowej.

Wskazać w tym miejscu należy, że prawidłowa wykładnia art. 31 § 1 kpa powinna uwzględniać zasady postępowania administracyjnego i wyjaśniającego wynikające z art. 7 i art. 77 kpa – to na organie administracji spoczywa cały ciężar zweryfikowania zasadności bądź niezasadności dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Zwrócić też trzeba uwagę na brak ustawowej definicji "interesu społecznego", który stanowi w rezultacie pojęcie niedookreślone. Z tego też względu to organ administracji, posługując się tym pojęciem jako istotnym elementem rozstrzygnięcia, powinien w konkretnych okolicznościach rozpatrywanej sprawy, w możliwie pełny sposób, określić na czym ten interes polega, zdefiniować go w tym konkretnym przypadku i wykazać, że wnioskujący taki interes społeczny rzeczywiście go w danej sprawie posiada, bądź nie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 maja 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2184/06). Orzekając w tym zakresie organ obowiązany jest – stosownie do wymogów art. 107 § 3 kpa – szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko, wskazując w czym upatruje istnienie, bądź brak interesu społecznego.

Skoro podstawą działalności organizacji społecznej z założenia jest interes publiczny, zaś organizacja zgłaszając żądanie dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony zmierza do realizacji zadań mających znaczenie dla interesu ogólnospołecznego, o czym przekonuje ścisły związek celów statutowych tej organizacji z przedmiotem postępowania, to dopiero ustalenie przez organ okoliczności wyłączających istnienie interesu społecznego organizacji w powyższym znaczeniu uprawnia do wydania postanowienia odmownego na podstawie art. 31 kpa.

Zasadniczy argument organów przeciwko odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, sprowadzał się do tego, że postępowanie to jest tak szczegółowo uregulowane, że organ nie może prowadzić go w sposób nierzetelny, czy w sposób niezgodny z przepisami prawa. Nie ma więc potrzeby chronienia w nim interesu społecznego przez organizację społeczną.

Pogląd ten jest o tyle chybiony, że organy zdają się sugerować, że są postępowania administracyjne, które są prowadzone mniej rzetelnie, w których organy je prowadzące nie przestrzegają przepisów prawa i w tych postępowaniach zachodzi potrzeba ochrony interesu społecznego przez organizacje społeczne. Jest to więc pogląd zupełnie sprzeczny z kodeksowymi zasadami postępowania administracyjnego, które wprost stanowią, że organy administracji publicznej mają zawsze obowiązek działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 kpa) i stania na straży praworządności (art. 7 kpa). Organ nie może więc z nakazu należytego przestrzegania swoich kodeksowych obowiązków czynić argumentu przeciwko dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Podkreślić również należy, że przytoczony pogląd oznaczałby a limine wyłączenie w takim postępowaniu lub w każdym dowolnym innym – gdy tak uzna organ – możliwości udziału organizacji społecznej. Wreszcie opisane stanowisko, w sytuacji umożliwienia przez przepisy prawa udziału w postępowaniu organizacji społecznej, podważa zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, o jakiej mowa w art. 8 kpa.

Idąc dalej należy wyrazić pogląd, że wtedy, gdy organizacja społeczna uważa, że realizacja inwestycji będzie prowadzona z naruszeniem przepisów o ochronie środowiska, a brak przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nastąpił z powodu rażących błędów dokumentacji przedsięwzięcia, a z kolei organ uważa, że wszelkie przewidziane prawem procedury zostały zachowane, to sytuacja ta tym bardziej świadczy o potrzebie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Taka bowiem przeciwstawność interesów może być niejednokrotnie pożądana z punktu widzenia rzetelnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, czyli w takich sprawach za dopuszczeniem organizacji społecznej przemawia "interes społeczny" w rozumieniu art. 31 § 1 kpa.

Odnosząc się z kolei do argumentu Prezydenta Miasta Kielce zawartego

w zaskarżonym postanowieniu, a następnie podzielonego przez organ odwoławczy, że interes społeczny w niniejszej sprawie polega na realizacji przez Gminę Kielce inwestycji drogowej pn. "Rewitalizacja Miasta Kielce – przywrócenie przestrzeni publicznej i otwarcie komunikacyjne historycznego obszaru Stadion – Ogród", służącej społeczeństwu i wszystkim mieszkańcom Kielc, uwzględniającej "zobiektywizowane potrzeby społeczeństwa w zakresie prawidłowego funkcjonowania i dostępności dróg publicznych" oraz "sfinansowanie tej inwestycji ze środków Unii Europejskiej" to należy zwrócić uwagę na istotną okoliczność.

Mianowicie Miasto Kielce jest miastem na prawach powiatu, co wynika

z załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz. U. z 1998 r., Nr 103, poz. 652). Z mocy art. 19 ust. 5 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta. Zgodnie zaś z art. 21 ust. 1 tej ustawy zarządca drogi, o którym mowa w art. 19 ust. 5, może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi utworzonej odpowiednio przez sejmik województwa, radę powiatu i radę gminy. Zgodnie z § 1 Statutu Miejskiego Zarządu Dróg w Kielcach, stanowiącego załącznik do uchwały Nr XXXVIII/789/2005 Rady Miejskiej w Kielcach z dnia 17 marca 2005 r. w sprawie nadania Statutu Miejskiemu Zarządowi Dróg

w Kielcach, Miejski Zarząd Dróg w Kielcach jest jednostką organizacyjną Miasta Kielce, przy pomocy której Prezydent Miasta Kielce wykonuje swoje obowiązki zarządcy drogi i zarządzającego ruchem. Z analizy powołanych wyżej przepisów wynika, iż Miejski Zarząd Dróg w Kielcach jest jednostką organizacyjną wykonującą zadania Prezydenta Miasta Kielce, będącego zarządcą wszystkich dróg publicznych na obszarze Kielc, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych. Wywodzi zatem wszystkie swoje kompetencje od Prezydenta Miasta Kielce, nie posiadając odrębnych, samodzielnych uprawnień. Powołanie Miejskiego Zarządu Dróg

w Kielcach w trybie art. 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych nie zmienia jednak faktu, że zarządcą dróg na terenie miasta nadal pozostaje Prezydent Miasta Kielce.

Okoliczności powyższej nie sposób nie dostrzec, tym bardziej, że w jej świetle wskazany przez organ I instancji, a podzielony przez SKO w Kielcach

w zaskarżonym postanowieniu, interes społeczny w postaci realizacji zamierzonej inwestycji czy też jej dofinansowania ze środków Unii Europejskiej jest de facto przede wszystkim interesem własnym wnioskodawcy tej inwestycji, tj. właśnie Prezydenta Miasta Kielce, a więc również organu rozstrzygającego w I instancji niniejszą sprawę.

Ponadto należy krytycznie ocenić stanowisko organu, jakoby sprzeczne

z interesem społecznym było dopuszczenie skarżącego Stowarzyszenia do postępowania z uzasadnieniem, że szeroko rozumiany interes publiczny - interes ogółu mieszkańców Kielc - może przemawiać za wydaniem takiej decyzji przez wzgląd na planowaną inwestycję drogową. Przede wszystkim bowiem organ, który jak już wyżej stwierdzono jest zainteresowany wynikiem postępowania, nie może arbitralnie decydować co jest interesem społecznym w tym postępowaniu. Ponadto

w interesie publicznym pozostaje zarówno wspieranie realizacji niezbędnej infrastruktury komunikacyjnej miasta służącej społeczeństwu i mieszkańcom, jak

i zapewnienie, we właściwym zakresie, ochrony środowiska, w tym standardów jego jakości. W pewnych przypadkach realizacja obu celów może pozostawać

w sprzeczności. Wobec jednak faktu, iż oba cele można uznać za publiczne, generalnie w tego typu postępowaniu celowym jest udział organizacji reprezentującej każdy z tych przeciwstawnych interesów.

Podkreślenia także wymaga, że szeroko pojęty udział społeczeństwa

w podejmowaniu decyzji dotyczących środowiska, w tym także organizacji społecznych, które zgłoszą chęć uczestniczenia w tego typu postępowaniach

w oparciu o art. 31 § 1 kpa stanowi jeden z podstawowych standardów demokratycznego państwa prawa i społeczeństwa obywatelskiego. Podpisując Konwencję w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości

w sprawach dotyczących środowiska (Dz.U.2003.78.706) Rzeczpospolita Polska uznała, że w sprawach dotyczących środowiska ułatwiony dostęp do informacji

i udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji poprawia jakość i wykonanie decyzji, przyczynia się do wzrostu społecznej świadomości zagadnień ochrony środowiska, daje społeczeństwu możliwość zgłaszania swych poglądów, a władzy publicznej możliwość ich należytego uwzględnienia (por. treść preambuły do Konwencji). Wprawdzie postanowienia tej Konwencji znajdują w prawie krajowym wyraz głównie w przepisach ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji

o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.08.199.1227 ze zm.), jednak pamiętać należy, że z mocy art. 87 ust.1 Konstytucji RP Konwencja ta stanowi źródło prawa, w oparciu o które winny orzekać organy administracji publicznej i wszystkie inne organy państwowe w procesie stosowania prawa. W niniejszej sprawie powinność ta przekłada się na taką interpretację interesu społecznego, która pozostaje w zgodzie z zapisami zawartymi w Konwencji z 25 czerwca 1998 r., mającymi na celu zagwarantowanie udziału społecznego (a zatem także organizacji społecznych) w sprawach, których przedmiotem jest szeroko rozumiana ochrona środowiska. Niewątpliwie udział organizacji społecznej, której statutowym celem jest m.in. ochrona przyrody leży w interesie społecznym interpretowanym również przez pryzmat postanowień zawartych w tej Konwencji.

Odnosząc się do zarzutów skargi to, zgodzić należy się ze skarżącym Stowarzyszeniem, że w niniejszej sprawie interes społeczny należy rozumieć w aspekcie ochrony środowiska (zasady przezorności), zasady zrównoważonego rozwoju oraz zasad prawidłowej urbanistyki. Zawarta w art. 6 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska zasada przezorności wymaga, by wszelkie wątpliwości co do zagrożenia środowiska rozstrzygać w sposób zapewniający możliwie szeroką jego ochronę. Rację ma więc strona skarżąca, że dopuszczenie jej do udziału w niniejszej sprawie jest zgodne

z interesem społecznym, gdyż służyć to będzie tak ważnemu celowi jakim jest ochrona środowiska. Z kolei zasada zrównoważonego rozwoju wyrażona w art. 5 Konstytucji oraz w art. 11 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oznacza, że wszystkie przedsięwzięcia muszą być planowane z uwzględnieniem ich ekonomicznej, środowiskowej i społeczno – politycznej efektywności w celu zapewnienia, że następować będzie tylko taki rozwój, w którym potrzeby obecnego pokolenia mogą być zaspokojone bez umniejszania szans przyszłych pokoleń na ich zaspokojenie. W kontekście inwestycji transportowych dbanie o zrównoważony rozwój polega przede wszystkim na uwzględnieniu potrzeb pasażerów komunikacji zbiorowej, pieszych i rowerzystów, co w niniejszym przedsięwzięciu zostało całkowicie zaniedbane. Udział Stowarzyszenia w postępowaniu będzie sprzyjał realizacji tego celu. Stowarzyszenie działa także na rzecz ochrony zasad prawidłowej urbanistyki, co leży w interesie społecznym, gdyż obywatele Kielc zasługują na to by ich miasto było tworzone, rozwijane i rewitalizowane zgodnie z aktualnym stanem wiedzy w tej dziedzinie.

Reasumując stwierdzić trzeba, że organy obu instancji błędnie uznały, że

w okolicznościach sprawy należy odmówić skarżącemu Stowarzyszeniu udziału

w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, czym dopuściły się naruszenia art. 31 § 1 kpa w sposób, mający wpływ na wynik sprawy. Powyższe uchybienie powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku zostało oparte na art. 152 p.p.s.a. zaś

o kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł.

Orzekając w niniejszej sprawie ponownie organy administracji publicznej będą miały na uwadze przedstawioną wyżej ocenę prawną.