Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1305/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3  pkt 1  lit. c i  art. 5  ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 267 poz 2259
law: Ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"
article: art. 7 i 39
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 7, 10   par. 1, 75  par. 1,  art. 77  par. 1 i  art. 107  par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. D., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego na żywność od 1 kwietnia 2013 r. do 30 kwietnia 2013 r. w wysokości 120 zł.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

A. D. wnioskiem z dnia 12 marca 2013 r. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. o przyznanie m.in. zasiłku celowego na zakup żywności w ramach realizacji Rządowego Programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania".

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] marca 2013 r. przyznał wnioskodawcy zasiłek celowy na żywność od 1 kwietnia do 30 kwietnia 2013 r. w kwocie 120 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że samo spełnienie przez wnioskodawcę kryterium dochodowego nie oznacza jeszcze przyznania mu zasiłku celowego w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Dla rozstrzygnięcia o przyznaniu tego zasiłku, jego wysokości i okresu, na jaki zostanie on przyznany, istotne znaczenie ma fakt, z jakiej pomocy ośrodka korzysta już wnioskodawca, jakie są jego dochody, jaką wykazuje aktywność w zdobywaniu środków z innych źródeł. Każde świadczenie przyznawane w ramach uznania administracyjnego uzależnione jest ponadto od wysokości środków, jakimi dysponuje organ pomocy społecznej. MOPS w P. dysponuje natomiast kwotą [...] zł na około [...] wniosków, zatem średnia wysokość świadczenia wynosi [...] zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania A. D., decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymało ww. decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawca spełnia, wynikające z przepisu art. 3 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.), warunki niezbędne do otrzymania pomocy w ramach tego programu, bowiem prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie pracuje zawodowo oraz posiada orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności na stałe. Znajduje się on zatem w sytuacji określonej w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r., poz. 182), a jego dochód ([...] zł) nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Kolegium podkreśliło jednak, że samo spełnianie wymaganych kryteriów, nie oznacza jeszcze, iż wnioskodawca otrzyma pomoc w wysokości żądanej, bądź oczekiwanej, a możliwość przyznawania pomocy społecznej jest determinowana m.in. posiadanymi przez organ I instancji środkami pieniężnymi na ten cel oraz liczbą osób i rodzin zgłaszających się z prośbą o pomoc. Organy pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak określonych granicach muszą realizować ustawowo powierzone im cele. W ramach pomocy społecznej nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do świadczeń. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wskazało, że organ I instancji wyczerpująco uzasadnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżący nie otrzymał świadczenia w wysokości niższej niż przewidziana w tym okresie przez MOPS w P. na pomoc osobom ubiegającym się o to świadczenie, zatem zaskarżona decyzja została wydana w granicach uznania administracyjnego i nie można jej zarzucić dowolności oraz niezgodności z prawem. Zdaniem Kolegium, za nietrafny uznać należało również zarzut skarżącego, że organ nie zapewnił mu czynnego udziału w każdym stadium postępowania przed wydaniem przedmiotowej decyzji. W aktach sprawy znajduje się bowiem osobiście podpisany przez skarżącego protokół z przeglądnięcia w dniu 20 marca 2013 r. akt niniejszej sprawy, do którego nie wniósł on żadnych uwag.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. D., zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267), powoływanej dalej jako "k.p.a.", art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, art. 28 ust. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 1169) w zw. z art. 91 ust. 2 Konstytucji RP i art. 69 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi wskazał, że przyznana kwota 120 zł jest niewystarczająca na podstawowe produkty spożywcze. Koszty wyżywienia skarżącego zwiększa bowiem ścisła dieta, której zachowanie jest konieczne dla podniesienia skuteczności przyjmowanych przez niego leków. Zdaniem skarżącego organy przekroczyły w niniejszej sprawie granice uznania administracyjnego, bowiem podana przez nie kwota [...] zł, jako średnia wysokość pomocy przyznawanej wnioskodawcom przez MOPS w P., nie stanowi wyznacznika wysokości pomocy udzielanej każdemu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Dokonując takiej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie można zarzucić naruszenia prawa.

Ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", stanowiąca podstawę wydanych w sprawie decyzji, w art. 3 pkt 1 lit. c stanowi, że w ramach programu realizowane są działania dotyczące w szczególności: zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym - w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Zgodnie z kolei z art. 5 ust. 1 ww. ustawy, pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej.

Pomoc w zakresie dożywiania może mieć przy tym charakter pieniężny i przyjąć formę zasiłku celowego lub niepieniężny. Stosownie natomiast do treści art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Z treści powołanych wyżej przepisów wynika, że organ wydaje decyzję w ramach tzw. "uznania administracyjnego", swobodnie decydując o tym, czy w sprawie indywidualnej wystąpił przypadek uzasadniający przyznanie tej formy świadczenia z pomocy społecznej. Na taki charakter wydawanej w sprawie decyzji (decyzja uznaniowa) wskazują użyte w tych przepisach zwroty "pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana" oraz "zasiłek może być przyznany". Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej, a do takich zaliczyć należy świadczenia przyznawane w ramach realizacji ww. Programu, muszą przy tym liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.

Mając powyższe na uwadze za zasadne należało uznać stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, że przyznanie zasiłku celowego na żywność w ramach pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji i nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia w oczekiwanej przez wnioskodawcę wysokości, a dla ośrodka pomocy społecznej obowiązku jego przyznania. Nie każdy potrzebujący może w każdym czasie uzyskać spełnienie pełnych oczekiwań, ze względu na ograniczone środki, jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej muszą mieć bowiem na uwadze również potrzeby innych osób korzystających z pomocy ośrodka.

W tej kwestii z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia decyzji organów obu instancji wynika, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w P. dysponuje miesięcznie na zasiłki celowe w ramach ww. Programu kwotą [...] zł na około [...] wniosków. Średnia wysokość świadczenia wynosi zatem [...] zł, a więc mniej niż pomoc przyznana skarżącemu, który w miesiącu kwietniu 2013 r. otrzymał zasiłek celowy na żywność w wysokości 120 zł. Należy również wskazać, że skarżący w miesiącu kwietniu 2013 r. otrzymał również inne świadczenia z pomocy społecznej, tj.: zasiłek stały – [...] zł, zasiłek pielęgnacyjny – 153 zł, dodatek mieszkaniowy – [...] zł, zasiłek celowy – [...] zł (w tym [...] zł na leki i [...] zł na wodę, gaz i kurtkę wiosenną), zasiłek celowy na energię elektryczną – [...] zł. Wobec powyższego za niezasadne uznać należało zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy orzekające w niniejszej sprawie przepisów art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, art. 28 ust. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych w zw. z art. 91 ust. 2 i art. 69 Konstytucji RP. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący regularnie korzysta ze wsparcia MOPS.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że organy obu instancji wydały decyzje w oparciu o obowiązujące przepisy, nie przekraczając granic uznania administracyjnego, dokonały ustaleń wszystkich okoliczności, od jakich w świetle ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Motywy podjętych rozstrzygnięć zostały przy tym wyczerpująco uzasadnione, stąd za niezasadne należało uznać również zarzuty naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez organy przepisu art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania przed wydaniem decyzji, wskazać należy, że w aktach administracyjnych znajduje się podpisany osobiście przez skarżącego protokół z przeglądnięcia w dniu 20 marca 2013 r. akt niniejszej sprawy, z którego wynika, że po zapoznaniu się strony z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, skarżący nie wniósł żadnych uwag.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.