Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 412/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2007-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1984 nr 52 poz 268
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant Specjalista Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2007 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego za 2002r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Go 412/07

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z [...]r. Nr [...], którą to decyzją Burmistrz wymierzył skarżącemu, [...], łączne zobowiązanie pieniężne za 2002 r. w kwocie 240,20 zł. Na zobowiązanie to złożyły się:

1. podatek od nieruchomości w kwocie 39,84 zł (budynek mieszkalny 83m ),

2. podatek rolny w kwocie 200,36 zł. w tym:

a) 51,21 zł od gruntów o powierzchni 1,2268 ha, stanowiących działki nr [...] i [...] dzierżawionych przez podatnika od gminy na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] kwietnia 2000 r. zawartej na czas określony od [...] kwietnia 2000r. do [...] września 2002r. - za okres pięciu miesięcy 2002r. tj. od [...] maja do [...]0 września 2002 r.

b) 149,15 zł. od gruntów własnych podatnika o powierzchni 1,57 ha za cały 2002 rok.

Organ podatkowy ustalił, że w okresie 1 stycznia 2002 r. do 15 kwietnia 2002 r. firma [...] Poland SA, na podstawie uzyskanej od Zarządu Miejskiego zgody, składowała na działkach [...] i [...] – dzierżawionych przez skarżącego od Gminy - humus zdjęty z nieruchomości sąsiedniej, na której realizowała inwestycję. Zgodnie z wpisem w dzienniku budowy rozplantowanie humusu nastąpiło w dniu 15 kwietnia 2002 r. i w tym też dniu podatnik odzyskał, zdaniem organu I instancji, naruszone posiadanie dzierżawionych gruntów rolnych, które dalej trwało nieprzerwanie do [...] września 2002 r. tj. do dnia wygaśnięcia umowy dzierżawy. Powyższe ustalenia faktyczne organ I instancji oparł na wypisie z dziennika budowy Nr [...]/2001 z dnia 31 grudnia 2001 r., umowie dzierżawy z dnia [...] kwietnia 2000r., piśmie Zarządu Miasta nr [...] z dnia [...] października 2001r., wyrokach sądowych: Sądu Rejonowego sygn. akt IC 273/01 i IC 201/03, Sądu Okręgowego sygn. akt VI Ca 309/03 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. akt I SA/Po 1652/02.

Organ I instancji wskazał ponadto, że należności podatkowa została przez podatnika uiszczona w 2002r. w wysokości 311,80 zł, z czego zwrócono podatnikowi przekazem pocztowym kwotę 30,70 zł oraz 1,30 odsetek. Pozostała do zwrotu kwota 40,90 zł z należnymi odsetkami.

Od decyzji Burmistrza podatnik odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego podając, że obciążono go podatkiem "gruntowym" za dzierżawę gruntu bezprawnie, gdyż grunt ten był we władaniu firmy [...], za zgodą gminy. Firma ta dokonała bestialskiego zniszczenia warstwy ziemi ornej, a następnie nawiozła hałdę nieurodzajnej, nie nadającej się do uprawy ziemi i podatnik uważa się za pokrzywdzonego takim działaniem organów gminy, które w jego ocenie - dopuściły się popełnienia przestępstwa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z 19 stycznia 2007 r. - wezwało podatnika do uzupełnienia braków odwołania przez sprecyzowanie zakresu zarzutów i żądań. W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, iż nienależny gminie podatek za 2002 r. wynosi 92,20 zł plus odsetki ustawowe za zwłokę oraz precyzując zarzut podał, że Zarząd Miejski dokonał w dniu 20 października 2001 r. zaboru jego władztwa nad dzierżawionym gruntem, w wyniku czego doszło do rozwiązania umowy dzierżawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] lutego 2007r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji jako zgodną z prawem.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż umowa dzierżawy wiązała strony na czas określony od 25 kwietnia 2000 r. do 31 września 2002 r. (vide: § 3 pkt l umowy) bez możliwości jej wcześniejszego rozwiązania. Takiej oceny prawnej dokonały sądy powszechne w sprawie z powództwa podatnika przeciwko Gminie o odszkodowanie za pozbawienie powoda pożytków z dzierżawionych gruntów (prawomocny wyrok Sądu Rejonowego z dnia 27.09.2004 r. sygn. akt IC 201/03 i wyrok Sądu Okręgowego z dnia 29.04.2005 r. sygn. akt VICa 202/05 - w aktach sprawy). Ponadto na podstawie wymienionych wyroków sądowych, które organy podatkowe I i II instancji dopuściły jako dowody w sprawie, ustalono, że [...] był rzeczywiście pozbawiony posiadania dzierżawionych gruntów w okresie prac ziemnych prowadzonych na nieruchomości sąsiedniej przez firmę [...] S.A., przy czym - inaczej niż w postępowaniu sadowym - organy podatkowe ustaliły, iż prace te zostały zakończone (a tym samym przywrócono naruszone posiadanie na dzierżawionych gruntach) dopiero w dniu 15 kwietnia 2002 r. a nie z końcem lutego 2002 r. z uwagi na treść wpisu nr [...] na stronie 5 dziennika budowy z którego wynika, że datą zakończenia prac ziemnych na nieruchomości sąsiedniej i przekazania dziennika jest data 15 kwietnia 2002r.

Dalej organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844, w brzmieniu obowiązującym w 2002 r.) podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, będące m.in. właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości lub obiektów budowlanych, nie złączonych trwale z gruntem, użytkownikami wieczystymi nieruchomości lub ich części. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r. Nr 94, póz. 431, ze. zm) w brzmieniu obowiązującym w 2002 r., obowiązek podatkowy w podatku rolnym ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych, jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które są:

1) właścicielami albo samoistnymi posiadaczami gruntów wchodzących w skład gospodarstw rolnych lub,

2) posiadają - na podstawie zawartej umowy albo innego tytułu prawnego, a także bezumownie - grunty wchodzące w skład gospodarstw rolnych stanowiących własność Skarbu państwa lub gminy.

Z przepisu tego wynika z tego, że sporne grunty rolne - działki nr [...] i [...], o łącznej powierzchni przekraczającej 1ha (1,2268 ha), podlegały opodatkowaniu podatkiem rolnym a [...], jako posiadacz zależny tych gruntów od gminy na podstawie umowy dzierżawy, był z tego tytułu podatnikiem za okres od 1 maja 2002r. do 30 września 2002r. bowiem zgodnie art. 6a ust. 2 ustawy obowiązek podatkowy wygasa ostatniego dnia miesiąca, w którym przestały istnieć okoliczności uzasadniające ten obowiązek.

Organ II instancji uznał iż podatnik niezasadnie kwestionował obowiązywanie umowy dzierżawy do 30 września 2002r.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego podatnik wniósł skargę do tutejszego Sądu Administracyjnego podnosząc, iż błędnie ustalono, iż przywrócono mu posiadanie gruntów. W ocenie skarżącego pozostawienie części nawiezionej na dzierżawiony grunt ziemi uniemożliwiło jego uprawę, co potwierdziły oględziny przeprowadzone w dniu 23 kwietnia 2002r. Zarzucił, iż nie otrzymał od Burmistrza pisemnego powiadomienia o przywróceniu przydatności działek [...] i [...] do uprawy. Podniósł ponadto, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło nieważność decyzji Burmistrza z dnia [...] października 2002r. nr [...].

Odnosząc się do zarzutów skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż podatnikowi, jako posiadaczowi zależnemu, najpóźniej w dniu 15 kwietnia 2002r. przywrócono posiadanie gruntu.

Organ II instancji stwierdził, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lutego 2007r. nr [...], stwierdzająca nieważność decyzji Burmistrza z [...] października 2002r. w przedmiocie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2002r. ustalonego skarżącemu nie ma żadnego znaczenia i wpływu na niniejsze postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją ostateczną.

Organ II instancji podkreślił ponadto, że jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego - Sąd ten na podstawie zeznań świadków ustalił, iż do przywrócenia naruszonego posiadania skarżącemu doszło z końcem lutego 2002r. a nie jak - w wyniku omyłki pisarskiej - wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - " z końcem 2002r.". O fakcie oczywistej omyłki pisarskiej świadczy użyte przez organ sformułowanie " ........ inaczej niż w postępowaniu sądowym - organy podatkowe ustaliły, iż prace te zostały " zakończone (a tym samym przywrócono naruszone posiadanie na dzierżawionych gruntach) dopiero w dniu 15.04.2002 r. a nie z końcem 2002 r.".

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż skarżący jako posiadacz zależny gminnych gruntów rolnych o łącznej powierzchni 1,2268 ha (działki nr [...] i nr [...], położonych we wsi) był podatnikiem podatku rolnego od w/w gruntów w okresie od 1 maja 2002 r. do 30 września 2002 r. (pięć miesięcy 2002 roku) i z tego tytułu jego zobowiązanie podatkowe w ramach łącznego zobowiązania pieniężnego za 2002 r. - wyniosło 51,21 zł przyjmując iż 1,2268 ha fiz. = 1,4893 ha przeliczeniowego i stawkę za 1 ha przeliczeniowy stanowiącą równowartość pieniężną 2,5 kwintala żyta co wynika z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy oraz uchwały Rady Miejskiej z 22 listopada 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 124, poz. 937) w sprawie obniżenia ceny skupu żyta, stanowiącej podstawę do obliczenia podatku rolnego za 2002. Stawka ta wyniosła 82,50 zł (2,5 q x 33 zł).

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo obliczył wysokość zobowiązania podatkowego (1,4893 ha przeliczeniowego x stawka, tj. 82,50 zl = 122,90 zł (roczny podatek) i dalej 122,90 zł : 12 miesięcy = 10,2416 zł x 5 miesięcy 2002 r. (od 1.5.2002r. do 30.9.2002r. - 51,21 zł

W konkluzji Samorządowego Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 11 października 2007r. skarżący podtrzymał skargę, oświadczając, że kwota 92,20 wynika z faktu zapłaty przez niego podatku za IV kwartał 2002r. oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów podróży do Sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo ustaliło stan faktyczny i prawny w rozpatrywanej sprawie oraz trafnie zakwalifikowało ten stan jako uzasadniający obciążenie skarżącego podatkiem rolnym od gruntów dzierżawionych od gminy za okres od 1 maja 2002r. do 30 września 2002r.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. 1993, Nr 94, poz. 431 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2002r.

obowiązek w podatku rolnym ciąży m.in. na osobach fizycznych, które posiadają - na podstawie zawartej umowy albo innego tytułu prawnego, a także bezumownie - grunty wchodzące w skład gospodarstw rolnych stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy. Podstawę opodatkowania stanowi liczba hektarów przeliczeniowych (art. 4 ust. 1 ustawy), czyli ilość i klasa użytków rolnych, a nie okoliczność prowadzonej gospodarki rolnej na nieruchomości rolnej. Również inne czynniki nie mają wpływu na istnienie obowiązku w podatku rolnym. Obojętny jest zatem w niniejszej sprawie fakt nieuprawiania przez skarżącego gruntów, których spór dotyczy. Okoliczności, na które się powołuje podatnik, kwalifikują się co najwyżej do uznania ich za roszczenia cywilnoprawne, a nie okoliczności przemawiające za odstąpieniem od wymiaru i poboru podatku.

Skoro zatem prawidłowo ustalono w zaskarżonej decyzji, iż na podstawie umowy dzierżawy skarżący dzierżawił działki gruntu rolnego stanowiące własność Gminy i wielkość jego gospodarstwa rolnego przekraczała jeden hektar przeliczeniowy, a zatem spełnił przewidziane prawem przesłanki warunkujące ustalenie jego zobowiązania w podatku rolnym, a nie zachodziły przy tym przewidziane przepisami szczególnymi podstawy do zwolnienia go od tego podatku, obowiązkiem organu podatkowego było wydanie stosownej decyzji będącej wynikiem subsumcji ustaleń faktycznych pod właściwą normę prawa materialnego.

Ubocznie tylko należy zaznaczyć, że z ustaleń wyroku Sądu Rejonowego z dnia 27 września 2004r. utrzymanego w mocy przez Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2005r. (włączonym do dowodów w sprawie) wynika, iż odzyskanie posiadania gruntu przez skarżącego nastąpiło już w lutym 2002 roku, lecz z korzyścią dla skarżącego organy podatkowe przyjęły jako datę odzyskania posiadania 30 kwietnia 2002r. opierając się w tym zakresie na wpisie w dzienniku budowy i dopiero począwszy od maja 2002 obciążyły go podatkiem za ten rok.

Również, ponad wszelką wątpliwość poczynione zostały w tym samym wyroku Sądu Rejonowego ustalenia w zakresie przydatności tego gruntu do uprawy. Na stronie 5 uzasadnienia wyroku (k. 34 akt administracyjnych) Sąd ten wyraźnie stwierdził, iż "działki po rozplantowaniu humusu nie były wyłączone z uprawy, o ile tylko powód podjąłby jakiekolwiek działania w tym kierunku".

Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się również błędu w wyliczeniach dokonanych przez organy obu instancji, z których wynika zarówno wysokość podatku w odniesieniu do dzierżawionego gruntu w kwocie 51,21 jak i ustalonej kwocie podatku do zwrotu w wysokości 40,90 z należnymi odsetkami. W aktach administracyjnych udokumentowano zarówno wpłaty na łączne zobowiązanie pieniężne w kwocie 311,80 zł jak i załączono dowody zwrotu kwoty 31,70 zł wraz z odsetkami w kwocie 1,30. Tak więc domaganie się przez skarżącego od organu zwrotu kwoty 92,29 jest niezasadne. W zgromadzonych dowodach w sprawie nie znalazło również potwierdzenia oświadczenie skarżącego złożone na rozprawie, iż ustalono i pobrano od niego podatek za IV kwartał 2002r. Obowiązek bowiem zwrotu kwoty 40,90 organ przyjął w zaskarżonej decyzji, zaś zobowiązanie podatkowe określone w zaskarżonej decyzji dotyczy okresu od 1 maja 2002r. do 30 września 2002r.

Na koniec należy oceniając wymienioną przez skarżącego w skardze decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2007r., którą to decyzją stwierdzono nieważność decyzji Burmistrza z dnia [...] października 2002r. – nr [...] zgodzić się należy z wyrażonym w odpowiedzi na skargę poglądem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż decyzja ta nie ma żadnego znaczenia a tym bardziej wpływu na niniejsze postępowanie bowiem dotyczy decyzji której nieważność stwierdzono, dotyczyła zmiany decyzji wyeliminowanej wcześniej z obrotu prawnego.

Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że kontrolowana decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie uchybiają prawu w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu - stąd skarga, jako bezzasadna, nie zasługiwała na uwzględnienie wobec czego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uległa oddaleniu.

W związku z oddaleniem skargi Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania, gdyż zgodnie z art. 220 ppsa zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie uwzględnienia skargi.

/-/ A. Rzepecka /-/K. Skowrońska-Pastuszko /-/ J. Wierchowicz