Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1043/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 161 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, , Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VII SA/Wa 1043/13

UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2013 r., znak [...], na podstawie art. 161 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. w [...] odmówił uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...],[...] WINB utrzymał w mocy decyzję PINB dla powiatu [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...], nakazującą rozbiórkę fundamentu—pod agregat prądotwórczy (zlokalizowanego po stronie zachodniej budynku ambulatorium) znajdującego się na działce nr ewid. [...] w [...], przy ul. [...].

Pismem z dnia 6 lipca 2012 r. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] Spółka Jawna (obecnie [...] Sp. z o.o.) wniósł o uchylenie w trybie art. 161 § 1 k.p.a. ww. decyzji [...] WINB.

Po przeprowadzeniu stosownego postępowania administracyjnego, GINB stwierdził, że zgodnie z treścią art. 161 § 1 k.p.a. minister może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów państwa.

Wzruszenie decyzji ostatecznej w ww. trybie ma usunąć stan zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego albo zapobiec poważnym szkodom w gospodarce narodowej lub dla ważnych interesów państwowych. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podnosi się, że zagrożenie chronionych dóbr musi istnieć realnie i być obiektywnie wykazane, a poza tym winno wynikać przede wszystkim z treści samej decyzji ostatecznej lub całokształtu okoliczności jej wydania, a tylko wyjątkowo z jej wykonania. Ponadto dla sposobu wykładni art. 161 § 1 k.p.a. istotne jest, że przedmiotowa ustawa chroni stosunki administracyjne powstałe w wyniku wydania decyzji ostatecznej, w związku z czym zmiana lub uchylenie decyzji w trybie ww. przepisu stanowi wyjątek od określonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości rozstrzygnięć administracyjnych.

Reasumując, należy wskazać, że możliwość orzekania przez organy administracji publicznej w trybie art. 161 § 1 k.p.a., została przez ustawodawcę znacznie ograniczona.

Mając na uwadze powyższe argumenty organ wyjaśnił, że organ administracji

publicznej stosując art. 161 § 1 k.p.a. ma obowiązek bezspornego wykazania, iż w konkretnej sprawie wystąpił stan zagrożenia jednej z wymienionych w tym przepisie wartości i tego stanu nie można usunąć w inny sposób.

Należy podkreślić, że w swoich wystąpieniach strona nie wskazuje żadnych okoliczności uzasadniających uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r., tj. stanu realnie zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu, czy zagrożenia spowodowania poważnych szkód dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów państwa. Podnoszone przez Stronę nieprawidłowości rozstrzygnięć podejmowanych przez organy stopnia powiatowego i wojewódzkiego, nie mogą stanowić podstawy do uchylenia ww. decyzji we wskazanym wyżej trybie.

Organ wyjaśnił także, że prawidłowość inkryminowanej decyzji została potwierdzona w wyroku WSA w Krakowie z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 656/12, oddalającym skargę Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] Spółka Jawna (obecnie [...] Sp. z o.o.), na decyzję [...] WINB z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...],

W ww. wyroku WSA w Krakowie wyraźnie wskazał cyt. "w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego nie doszło do uchybień, które mogłyby skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego".

W rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia ze stanem realnie zagrażającym życiu lub zdrowiu ludzkiemu, czy też zagrożeniem spowodowania poważnych szkód dla gospodarki narodowej łub dla ważnych interesów państwa, o których mowa w art. 161 § 1 k.p.a. Zagrożenie dóbr, aby uzasadniało uchylenie decyzji ostatecznej winno wynikać przede wszystkim z treści samej decyzji lub całokształtu okoliczności jej wydania, a tylko wyjątkowo z jej wykonania. Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie ma jednak miejsca.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak [...], po rozpoznaniu wniosku [...] Spółka z o.o. o ponowne rozpoznanie sprawy – Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2013 r.

W uzasadnieniu decyzji organ powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2013 r. Dodatkowo organ podkreślił, że nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu ani stanu grożącemu poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów państwa. Organ podkreślił, że decyzja będąca przedmiotem wniosku o jej uchylenie lub zmianę dotyczyła nakazu rozbiórki fundamentu pod agregat prądotwórczy.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że zagrożenie dóbr musi istnieć realnie i być obiektywnie wykazane, a poza tym powinno wynikać przede wszystkim z treści samej decyzji ostatecznej lub całokształtu okoliczności jej wydania, a tylko wyjątkowo z jej wykonania. Takie uchybienie lub zmiana decyzji stanowi wyjątek od określonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej.

Tym samym w ocenie organu brak jest podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...] lutego 2011 r.

[...] Spółka z o.o. w [...] złożyła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 161, 6, 7 k.p.a. Z ostrożności procesowej dodatkowo podniosła, że decyzje PINB i [...] WINB są nieważne z mocy art. 156 § 1 pkt 2, pkt 3, pkt 4 k.p.a., w związku z rażącym naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 29 ust. 2 pkt 1, art. 30 ust. 2, art. 30 ust. 6, art. 36 a pkt 5, art. 48, art. 49 b Prawa budowlanego, art. 6 art. 7, art. 77, art. 107 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał w pierwszej kolejności na wypowiedź prof. dr hab. Roman Hausera - Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w wywiadzie umieszczonym w Rzeczpospolitej, w którym stwierdził, że "w naszym kraju mamy wyroku sądowe, które są wynikiem braku umiejętność i nierzetelności sędziów"

W przekonaniu skarżącej racjonalny ustawodawca ma świadomość, że w naszym kraju są decyzje utrzymane wyrokami sądów administracyjnych, które zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa i dlatego w art. 161 k.p.a. unormował nadzwyczajny tryb zmiany lub uchylenia w niezbędnym zakresie każdej decyzji ostatecznej jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej.

W ocenie Skarżącej w niniejszej sprawie ma miejsce naruszenie ważnego interesu państwa oraz stan zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego, albowiem ustawodawca nałożył na zakłady opieki zdrowotnej obowiązek wyposażenia szpitala w awaryjne źródło zasilania w energię elektryczną w postaci agregatu prądotwórczego. Sprawa nie została oceniona w ww. aspekcie co powoduje naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.

W dalszej części uzasadnienia skarżąca przedstawiła argumenty uzasadniające twierdzenie ze decyzja [...] WINB oraz poprzedzająca ja decyzja organu pierwszej instancji dotknięte są wada nieważności albowiem w przedmiotowej sprawie przedmiotem decyzji był obiekt, "którego nie ma", co uzasadnia twierdzenie, że zrealizowany obiekt objęty nakazem rozbiórki jest fundamentem zamiast utwardzonym placem. Dodatkowo skarżąca wskazała, że decyzja organów nadzoru jest decyzją niewykonalną, a nadto, że postępowanie zakończone decyzją objętą wnioskiem winno, co najwyżej toczyć się w oparciu o art. 50 – 51, a nie 48 Prawa budowlanego. Skarżąca podkreśliła także, że Spółka uzyskała pozwolenie na użytkowanie, co uzasadnia dodatkowo twierdzenie o wadliwości decyzji z dnia [...] lutego 2011 r.

W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, stwierdzenie, że decyzja nakazująca rozbiórkę nie podlega wykonaniu oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniosła no jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana w trybie art. 161 § 1 k. p. a. stanowiącym, że minister może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa.

Przez "inny sposób" należy rozumieć przewidziane w przepisach k. p. a. przypadki uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznych. Nie każda więc decyzja ostateczna może być zmieniona w trybie art. 161 § 1 k. p. a., lecz tylko taka, która nie może być uchylona lub zmieniona na podstawie innych przepisów: art. 145 § 1 k.p.a. (wznowienie postępowania), art. 156 § 1 k.p.a. (stwierdzenie nieważności decyzji), przepisów szczególnych (art. 163 k. p. a.) czy art. 154 k.p.a. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 1997 r., III RN 52/96, OSNAPiUS 1997, nr 18, poz. 331, tak też W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne, 1983, s. 236). Organ może zatem uchylić lub zmienić decyzję ostateczną w trybie art. 161 § 1 k.p.a. wówczas, gdy decyzja nie jest dotknięta wadą określoną w wyżej wskazanych przepisach. Przepis art. 161 § 1 k.p.a. ma więc zastosowanie wówczas, jeżeli poprzez wykorzystanie przewidzianych w k.p.a. instytucji prawnych zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych albo wznowienia postępowania nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu.

W ocenie Sądu prawidłowe jest ustalenie organu, że nie występują przesłanki do zastosowania art. 161 § 1 k. p. a.

Zastosowanie powyższego przepisu przez organ zasadniczo może nastąpić, gdy przesłanki w nim określone (zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego oraz poważne szkody dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa) wynikają z treści samej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 1987 r., II SA 1553/86, opubl. w OSP 1988, z. 9, poz. 199). Przesłanki takie nie wynikają z treści decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r., ani poprzedzającej ją decyzji organu stopnia powiatowego z dnia [...] grudnia 2011 r. Należy podkreślić, że ww. decyzją organ nadzoru budowlanego, działając na podstawie art. 48 § 1 Prawa budowlanego nakazał Niepublicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej [...] spółka jawna, obecnie [...] Spółka z o.o., rozbiórkę fundamentu pod agregat prądotwórczy. A zatem obowiązkiem organu była ocena czy rozbiórka tak określonego w decyzji obiektu budowlanego spowoduje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego lub poważne szkody dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów państwa. Nie ulega wadliwości Sądu, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo ocenił, że nałożony na inwestora obowiązek nie spowoduje poważnej szkody dla gospodarki narodowej, ani też dla ważnych interesów państwa.

Trafna jest również ocena, iż wykonanie obowiązków nie będzie się wiązało z zagrożeniem życia lub zdrowia ludzkiego. Nie ulega wątpliwości, że przepisy prawa nakazują, aby określone zakłady opieki zdrowotnej wyposażone były w dodatkowe, zewnętrze źródła energii elektrycznej, co obliguje je do posiadania agregatów prądotwórczych. Brak takiego agregatu niezależnie od tego, że będzie naruszało obowiązki nałożone przepisami prawa, to dodatkowo spowoduje stan zagrożenia życia w sytuacji nagłej przerwy w dopływie energii elektrycznej nie tylko podczas wykonania zabiegów. Wiele urządzeń leczniczych wykorzystuje do pracy właśnie energię elektryczną. Nie może jednak zejść z pola widzenia ze przedmiotem postępowania organów orzekających o rozbiórce nie był agregat prądotwórczy, ale fundament, na którym agregat ten był posadowiony. Natomiast skarżąca Spółka już w e wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy podkreśliła, że agregat prądotwórczy nie wymaga fundamentowania dla prawidłowej pracy, czego dowodem ma być dokumentacja opracowana na potrzeby remontu obiektu. W konsekwencji, zatem trudno jest znaleźć jakiekolwiek uzasadnienie dla twierdzenia, że rozbiórka tego obiektu będzie zagrażała życiu lub zdrowiu ludzi.

Natomiast nie mogą podlegać ocenie w niniejszym postępowaniu podnoszone przez Spółkę zarzuty mające wskazywać, że decyzja z dnia [...] lutego 2012 r. dotknięta jest wadą nieważności z przyczyn wskazanych w skardze, a wcześniej we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Po pierwsze decyzja ta była przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie II SA/Kr 656/12 oddalił skargę na powyższą decyzję. Zgodnie z treścią art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 dalej: p.p.s.a).

Po drugie: w tym przedmiocie wniosek skarżącej spółki zainicjował nowe postępowanie (organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., utrzymujących w mocy własne postanowienie z dnia [...] lutego 2013 r. a Wojewódzki Sąd Administracyjny obecnie prawomocnym postanowieniem z dnia 24 czerwca 2013 r. w sprawie VII SA/Wa 709/13 odrzucił skargę).

Konkludując należało uznać, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.