Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 246/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2005-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska, Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Protokolant Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi D.W. na Dyrektor Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie Kara za przejazd pojazdem ponadnormatywnym Oddalono skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył W.D., prowadzącemu działalność gospodarczą -Wielobranżowe Przedsiębiorstwo Usługowo - Handlowe, karę pieniężną w wysokości 1.560,00 zł, za przejazd w dniu [...] lutego 2004r. pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Z protokołu kontroli nr [...] wynika, że w dniu [...] lutego 2004r. poddano kontroli pojazd pięcioosiowy tj. ciągnik marki [...] nr rej. [...] oraz naczepę marki [...] nr rej. [...], przewoźnikiem był W.D. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą -Wielobranżowe Przedsiębiorstwo Usługowo - Handlowe W.D.. Pomiaru nacisku osi i masy całkowitej pojazdu dokonano stacjonarna wagą posiadającą legalizację. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono przekroczenie nacisku drugiej osi pojazdu, gdzie dopuszczalny nacisk osi na jezdnię wynosił 100 kN, natomiast stwierdzony nacisk osi na jezdnię wynosił 105,27kN.

Kierowca kontrolowanego pojazdu zakwestionował wynik pomiaru masy całkowitej pojazdu - tj. 35, 36 twierdząc, że masa całkowita pojazdu wynosi 22 tony.

Od decyzji organu I instancji, ustanowiony przez stronę, pełnomocnik wniósł odwołanie, w którym domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Odwołujący się zarzuca, że zaskarżona decyzja pozbawiona jest podstaw faktycznych i prawnych, kwestionuje prawidłowość ważenia pojazdu oraz legalizacji zastosowanego urządzenia pomiarowego, a także zgodność z konstytucją norm technicznych wynikających z przepisów wykonawczych do ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz kar za przejazd pojazdem nienormatywnym. Zdaniem pełnomocnika strony wagi najazdowe ze względu na znaczny procent niedokładności, nie powinny być dopuszczone do przeprowadzania kontroli pojazdów.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji powołał się na przepisy prawne, które stanowiły podstawę przeprowadzenia kontroli przez funkcjonariuszy Izby Celnej oraz wymierzenia kary w wysokości 1.560 zł, za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Organ II instancji wyjaśnił procedurę ważenia pojazdu na wadze dynamicznej, zgodnie z którą wszelkie nieprawidłowości podczas przeprowadzania kontroli są sygnalizowane przez aparaturę ważącą, co skutkuje powtórzeniem procesu ważenia pojazdu. Organ podaje, że w niniejszej sprawie, na wniosek kierowcy pojazdu, proces ważenia przeprowadzony został dwukrotnie, a różnica jaka powstała pomiędzy wynikami dwóch pomiarów mieściła się w granicach tolerancji błędu przewidzianego dla tego typu wag. Wyniki obydwu pomiarów wskazują, że pojazd był nienormatywny w zakresie nacisków na drugą oś pojazdu.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów strony, organ II instancji stwierdził, że organ administracyjny powołany jest do tego, aby stosować obowiązujące prawo, a wymierzona kara pieniężna ma oparcie w przepisach prawa. Organ II instancji wyjaśnia, że integralną częścią decyzji I instancji jest protokół nr [...], który zawiera wszystkie elementy stanu faktycznego i prawnego, istotne dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, stąd też - zdaniem organu -zarzut strony, że decyzja organu I instancji narusza art. 107 par. 3 k.p.a., jest chybiony.

Strona wniosła skargę, w której kwestionuje zgodność z prawem procedur zastosowanych przy ważeniu pojazdu. Zdaniem skarżącego zastosowanie niezgodnych z prawem procedur wyklucza możliwość uznania wyników pomiarów jako prawidłowe. Według skarżącego w okresie pomiędzy wejściem w życie ustawy Prawo o miarach, co nastąpiło w dniu 1 stycznia 2003r., a wejściem wżycie rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, czyli do [...] marca 2004r., nie było przepisów regulujących procedurę ważenia pojazdów. Ponadto skarżący zakwestionował prawidłowość legalizacji zastosowanego urządzenia pomiarowego, a także zgodność z konstytucją norm technicznych wynikających z przepisów wykonawczych do ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz kar wprowadzonych na mocy zmienionej ustawy o drogach publicznych za przejazdy pojazdami nienormatywnymi. Skarżący zarzuca również, że organ administracyjny nie rozpoznał jego wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka - kierowcy kontrolowanego pojazdu. Nadto skarżący podkreśla, że w toku postępowania administracyjnego naruszono zasadę czynnego udziału strony, przez to że nie zawiadomiono skarżącego o wszczęciu postępowania i nie umożliwiono mu złożenia wniosków dowodowych. Stawiając powyższe zarzuty, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności lub uchylenie decyzji organów obydwu instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kryterium kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określa art. 1 par. 1 w.w. ustawy, który stanowi, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne polega więc na badaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując niniejszą sprawę, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z treścią art. 13g ust 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (DZ.U. z 2000r. nr 71 poz. 838) za przejazd po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, pobiera się opłaty drogowe. Za przejazd wyżej określonych pojazdów bez zezwolenia określonego w ustawie z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (DZ. U. z 2003r. Nr 58 poz. 515 ze zm.) pobiera się kary pieniężne, których wysokość określona jest w załączniku do ustawy o drogach publicznych. Przepis art. 40b ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych stanowi podstawę do upoważnienia funkcjonariuszy urzędu celnego przez naczelnika urzędu celnego do wykonywania kontroli pojazdów pod względem masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami Prawa o ruchu drogowym.

Przeprowadzona w dniu [...] lutego 2004r. kontrola pojazdu, którym skarżący wykonywał transport, miała oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Funkcjonariusz celny przeprowadzający kontrolę działał z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego, w wyniku kontroli stwierdzono przekroczenie nacisku na jezdnię drugiej osi pojazdu, kierowca nie posiadał zezwolenia na przejazd po drogach pojazdem nienormatywnym, a wymierzona kara ustalona została na podstawie załącznika do ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych. W świetle powyższych ustaleń zarzut skarżącego, że decyzja organu I instancji pozbawiona jest podstaw faktycznych i prawnych jest nieuprawniony.

Odnośnie kwestii procedury przeprowadzania kontroli pojazdów pod względem nacisków osi na jezdnię, należy zwrócić uwagę, że typ wagi samochodowej [...], decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar nr [...] z dnia [...] czerwca 1998r., został zatwierdzony do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdu. W decyzji tej zawarto charakterystykę tego typu wag tj. maksymalne obciążenie, wartość działki legalizacyjnej, wartość działki elementarnej, maksymalną prędkość pojazdu w czasie ważenia, zasilanie, zakres temperatury pracy, zespół pomostowy. Decyzja zatwierdzająca dany typ wag samochodowych do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdu oparta została na podstawie art. 15 ust 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993r. Prawo no miarach (DZ. U. z 1993 r. Nr 55 poz. 248 z późn. zm.). Waga na której odbywał się proces ważenia przedmiotowego pojazdu jest wagą typu [...] oraz posiada aktualne świadectwo legalizacji. A zatem można stwierdzić, że w niniejszej sprawie sposób przeprowadzenia kontroli wynikał z ustawy Prawo o miarach, oraz na podstawie tej ustawy wydanej decyzji zatwierdzającej dany typ wag - do ważenia dynamicznego pojazdów. Należy zauważyć, że decyzja Prezesa Głównego Urzędu Miar nr [...] z dnia [...] czerwca 1998r. w dniu przeprowadzania kontroli pojazdu miała moc obowiązującą, a więc Urząd Celny, który miał obowiązek przeprowadzania kontroli pojazdów pod względem m.in. nacisków osi na jezdnię, miał również obowiązek stosowania wag samochodowych danego typu wraz ze wszystkimi wynikającymi z tej okoliczności wskazaniami dotyczącymi sposobu i warunków przeprowadzania kontroli.

W niniejszej sprawie, na wniosek kierowcy pojazdu, proces ważenia pojazdu powtórzono, a uzyskane wyniki ważenia były porównywalne i wskazywały, że pojazd jest nienormatywny.

Należy zwrócić uwagę na specyficzny charakter postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Zasadniczym etapem postępowania jest proces ważenia pojazdu, a dowodem w sprawie — protokół z przeprowadzonej kontroli. Wynik kontroli jest podstawą do wymierzenia kary. Dlatego niezwykle istotnym jest, zdaniem Sądu, zapewnienie stronie czynnego udziału szczególnie na tym etapie postępowania. Organ administracyjny winien zapewnić stronie możliwość weryfikacji wyników kontroli, jeżeli strona je kwestionuje. W niniejszej sprawie, wniosek strony o powtórne ważenie, został uwzględniony. Nadto należy zwrócić uwagę, że decyzja organu I instancji, która wydana została w dniu [...] lutego 2004r., stronie doręczona została już [...] lutego 2004r. Istotnymi dla sprawy może być również rodzaj zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, które mogą świadczyć o tym, że decyzja zawiera błędy, które uniemożliwiają jej funkcjonowanie w obrocie prawnym.

Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają uregulowań dotyczących daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu. W orzecznictwie przyjęto, że postępowanie wszczyna się z urzędu wskutek podjęcia pierwszej czynności w sprawie przez organ administracji publicznej, który według swej oceny jest właściwy do jej załatwienia w drodze decyzji administracyjnej.

W niniejszej sprawie pierwszą czynnością organu administracyjnego była kontrola pojazdu i z datą przeprowadzenia tej czynności zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Uwzględniając wniosek kierowcy o powtórne ważenie pojazdu organ administracyjny zapewnił stronie czynny udział na tym etapie postępowania.

Odnośnie zarzutu skarżącego o nieuwzględnieniu wniosku dotyczącego przesłuchania jako świadka kierowcy kontrolowanego pojazdu, należy stwierdzić, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ( a konkretnie wyników dwukrotnego ważenia pojazdu), można było uznać, że przeprowadzenie tego dowodu jest zbędne. Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym. W wyroku NSA z dnia 17 marca I986r., III SA 1160/85, ONSA 1986, nr 1, poz. 19, przyjęto ,że; "Odmowa przeprowadzenia przez organ odwoławczy dowodu dla wyjaśnienia okoliczności już bezspornie wyjaśnionych przez organ I instancji nie jest naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a tym samym nie uzasadnia uwzględnienia skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny i uchylenia zaskarżonej decyzji". Wprawdzie organ administracyjny II instancji nie ustosunkował się do wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka, co oczywiście winien uczynić, jednak uchybienie to ma charakter procesowy, które sąd administracyjny powinien uwzględnić, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu uchybienie to takiego charakteru nie posiadało.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ), orzeczono jak w sentencji.