Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 40/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6369 Inne o symbolu podstawowym 636
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 5, art. 6, art. 40
journal: Dz.U. 2021 poz 710
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

SENTENCJA

Dnia 10 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 marca 2022 roku sprawy ze skargi Spółki A na czynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zastrzeżeń do zaleceń pokontrolnych dotyczących ochrony konserwatorskiej budynku oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków (dalej: WKZ"), [...]r. wydał zalecenia pokontrolne, dotyczące budynku przy ul. [...], w których zobowiązał spółkę A (dalej "spółka", "skarżąca"). do:

- stosownego zabezpieczenia budynku w sposób eliminujący przedostawanie się zwierząt, roślin i wody do jego wnętrz przez zawalone fragmenty konstrukcji, otwory, ubytki w ścianach i pokryciu dachowym oraz zalewanie jego wnętrz;

- wykonania konstrukcji zabezpieczającej ściany zewnętrzne przed wyboczeniem/ zawaleniem, w sposób zgodny ze sztuką budowlaną, zapewniając doraźną (do czasu przeprowadzania właściwego remontu) stabilizację konstrukcji;

- zapewnienia odpowiedniego odprowadzenia wód opadowych poza obręb budynku, tj. do odpowiednich studzienek kanalizacyjnych lub rynsztoków na odległość co najmniej

2 m od obiektu;

- usunięcia z wnętrz budynku całkowicie zawalonych fragmentów konstrukcji dachowej i ryglowej konstrukcji ścian z wypełnieniem pól akumulujących wilgoć w obiekcie, wprowadzających dodatkowe obciążenia i deformacje reszty ustroju budowlanego;

- wykonania prac konserwatorskich/ restauratorskich i robót budowlanych drewnianej konstrukcji nośnej więźby i ścian budynku wraz z przeprowadzeniem kompleksowego odgrzybiania, dezynfekcji porażonych elementów i ich impregnacji z niezbędną wymianą lub naprawą zniszczonych elementów konstrukcyjnych ustroju budowlanego;

- wykonania prac konserwatorskich/ restauratorskich i robót budowlanych elementów murowanych ścian, w tym elewacji budynku, w zakresie uzupełnienia ubytków lica

w obrębie cokołu i wypełnień pól konstrukcji szkieletowej, z uwzględnieniem uzupełnienia wykruszonych lub wypłukanych spoin, wymiany wtórnych uzupełnień, powodujących niszczenie oryginalnej substancji, z przeprowadzeniem kompleksowego odgrzybiania, dezynfekcji, odsalania i osuszenia obiektu;

- wykonania prac konserwatorskich historycznych stolarek okiennych i drzwiowych,

z przeprowadzeniem kompleksowego odgrzybiania, dezynfekcji porażonych elementów

i ich impregnacji oraz uzupełnieniem brakujących i wymianą lub naprawą zniszczonych elementów, w sposób zabezpieczający stolarki przed niszczeniem wskutek działania warunków atmosferycznych, tj. wahań temperatury, zmian wilgotności, opadów, korozji biologicznej i chemicznej.

W związku z zagrożeniem bezpowrotnego zniszczenia autentycznej substancji zabytkowej i przywrócenia wartości zabytkowych przedmiotowemu obiektowi, WKZ zobligował spółkę do wykonania ww. robót do 31 marca 2022 r. (w zakresie zabezpieczenia budynku) i do 31 marca 2023 r. (w pozostałym zakresie).

WKZ stwierdził, że w trakcie kontroli przeprowadzonej 20 sierpnia 2021 r., ustalono, że część północnej ściany obwodowej łącznie z fragmentem konstrukcji więźby dachowej uległa całkowitemu zawaleniu, w tym: belki konstrukcyjne ścian i wypełnienia pól konstrukcji szkieletowej oraz wiązary więźby dachowej. Elementy konstrukcyjne, w tym podwaliny i słupy ścian obwodowych uległy w znacznym stopniu destrukcji (wypróchnieniu). Konstrukcja więźby dachowej i ścian obwodowych była znacznie odkształcona. Istniejące wiązary dachowe były doraźnie podparte, a część z otworów okiennych zabezpieczona została płytami pilśniowymi. WKZ stwierdził, że uszkodzenia powodują, iż budynek narażony jest na ciągły wpływ warunków atmosferycznych,

a niepełna konstrukcja pozbawiona jest stateczności, co grozi katastrofą budowlaną.

Pismem z 25 października 2021 r. spółka wniosła zastrzeżenia do zaleceń pokontrolnych. Zarzuciła WKZ naruszenie art. 40 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 1 ustawy

z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2021 r., poz. 710), dalej: "ustawa", polegające na błędnym uznaniu, że przedmiotowy obiekt posiada walory zabytku, w związku z czym podlega ochronie konserwatorskiej, a względem jego właściciela mogą zostać wydane zalecenia pokontrolne. Wskazała również na niewykonalność wydanych zaleceń względu na katastrofalny stan techniczny budynku

i brak możliwości technicznych wykonania zaleceń w sposób, który zapewni realizację celów, które mają zostać osiągnięte za pomocą prac zabezpieczających.

Wojewódzki Konserwator Zabytków pismem z [...]r., działając na podstawie art. 40 ust. 2b pkt 2 ustawy, nie uwzględnił wniesionych zastrzeżeń do zaleceń pokontrolnych i odmówił ich zmiany.

Stwierdził, że brak jest przesłanek uzasadniających zarzut, że ww. budynek błędnie uznano za posiadający walory zabytku i podlegający ochronie konserwatorskiej. Wyjaśnił, że budynek jest reprezentatywnym przykładem gospodarczej zabudowy z końca XIX. wieku, wznoszonej w konstrukcji ryglowej i jest świadectwem form budownictwa użytkowego, szczególnie wobec daleko posuniętych przekształceń sąsiedniego magazynu artyleryjskiego i pralni garnizonowej. Na wartości zabytkowe przedmiotowego obiektu historycznego z końca XIX. wieku składa się kształt i proporcje bryły (w tym symetryczny układ elewacji); konstrukcja ścian obwodowych i wiązarów dachowych oraz artykulacja

i opracowanie elewacji. Budynek stanowi źródło informacji o formach architektonicznych

i rozwiązaniach materiałowych, prowadzącą ku interpretacji jednego ze wzorów koncepcji budownictwa XIX/XX w.

WKZ zaznaczył, że na etapie wniosku o wyłączenie budynku z gminnej ewidencji zabytków z 28 czerwca 2016 r. nie przedłożono żadnej ekspertyzy technicznej potwierdzającej niedostateczny stan techniczny, a załączona wówczas dokumentacja fotograficzna wskazywała, że budynek był w stanie gwarantującym skuteczne przeprowadzenie remontu. Z tego względu WKZ negatywnie zaopiniował zamiar wyłączenia budynku z gminnej ewidencji zabytków i w styczniu 2018 r. włączył go do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Zgodnie z zapisami zawartymi w protokole kontroli tego budynku z 15 marca 2019 r. zmiana właściciela budynku nastąpiła już po ujęciu budynku w wojewódzkiej ewidencji zabytków.

WKZ stwierdził ponadto, że przedłożona ekspertyza techniczna unaocznia zły stan zachowania budynku, co nie wyklucza jego remontu i naprawy. Przedstawiony stan techniczny obiektu nie przesądza o konieczności jego rozbiórki lub zaniechaniu jakichkolwiek działań w jego obrębie, lecz powinien stanowić przesłankę do przeprowadzenia remontu i zabezpieczenia budynku w niezbędnym zakresie.

Zdaniem WKZ, zachowanie obiektu o wartościach historycznych i naukowych oraz posiadającego istotne znaczenie dla lokalnego pejzażu kulturowego leży w interesie społecznym. Podkreślił, że treść art. 5 - art. 7 ustawy wyklucza rozbiórkę przedmiotowego budynku.

W złożonej skardze spółka powtórzyła zarzuty zawarte w piśmie z 25 października 2021 r. Wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności i zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, a także o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z pisma z 14 grudnia 2021 r. [...]Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa na okoliczność braku możliwości wykonania zaskarżonych zaleceń ze względu na stan budynku oraz prac nakazanych przez organ konserwatorski.

Podniosła, że przedmiotowy budynek został skreślony z gminnej ewidencji zabytków zarządzeniem [...]r., gdyż utracił walory zabytku. Zły stan techniczny obiektu potwierdzają przedłożone ekspertyzy techniczne. Wynika z nich również, że nie jest możliwe doprowadzenie budynku do stanu technicznego pozwalającego na jego użytkowanie, a sam budynek stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Budynek, na skutek katastrofy, utracił sztywność przestrzenną i grozi całkowitym zawaleniem się. Dominuje awaryjny stan techniczny więźby dachowej, wymagającej natychmiastowej rozbiórki. Stan techniczny większości ścian murowanych, ryglowych również został oceniony jako bardzo zły i przewidziany do rozbiórki. Ocalałe po katastrofie wieszary dachowe podparte zostały prowizorycznymi konstrukcjami drewnianymi, a fragment wyboczonej ściany elewacji południowej podparto zastrzałem. Ponadto zaznaczono, że woda z dachu nie jest odprowadzona prawidłowo poza obręb budynku, a woda z rur spustowych dachu powoduje zawilgocenia ścian murowanych zewnętrznych do poziomu podwalin drewnianych szkieletu ścian szachulcowych.

Spółka wskazała, że ze względu na zawalenie się segmentów środkowych budynku, dach i ściany zewnętrzne nie stanowią już elementów ciągłych i nie jest technicznie możliwe postawienie jakichkolwiek konstrukcji zabezpieczającej obiekt przed przedostawaniem się wody, roślin i zwierząt. Również odprowadzenie wody na zewnątrz budynku nie jest technicznie możliwe do wykonania, gdyż wymagałoby instalacji orynnowania na nieistniejącym dachu. Na terenie nieruchomości nie istnieje żaden system kanalizacji deszczowej, niemożliwe więc jest odprowadzenie wody poza nieruchomość. Spółka stwierdziła, że ze względów bezpieczeństwa i skrajnej niestabilności pozostałych resztek konstrukcji, niemożliwe jest uprzątnięcie zawalonej części konstrukcji, gdyż prace te wymagałyby przebywania ludzi wewnątrz, grożącej niekontrolowanym zawaleniem, pozostałej części budynku i operowania elementami konstrukcyjnymi o długości przekraczającej możliwość ich wyciągnięcia przez istniejące otwory.

Spółka stwierdziła, że całkowite zniszczenie obiektu nie sprowadza się do zaistnienia stanu zerowego budynku, ale również i do stanu, w którym odbudowywany budynek nie będzie zawierał starych elementów, bo ze względów technicznych niemożliwym jest ich zachowanie, a powstanie nowego budynku będzie imitowało zabytek. Zarzuciła, że WKZ poprzestał na ogólnikowych stwierdzeniach, że wykonanie robót naprawczych jest możliwe. Twierdzenia te nie zostały poparte jakimikolwiek merytorycznymi argumentami ani jakimkolwiek dokumentem, obliczeniami czy też innymi materiałami, zgromadzonymi przez organ. Zdaniem spółki, zastosowanie się do wydanych zaleceń oznaczać będzie odbudowę budynku bez zachowania starych elementów, bo ze względów technicznych niemożliwym jest ich zachowanie, a powstanie nowego budynku będzie imitowało zabytek.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności czynności z [...]r. o odmowie zmiany zaleceń pokontrolnych Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...]r. według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Ww. zalecenia pokontrolne zostały wydane w efekcie kontroli przeprowadzonej

20 sierpnia 2021 r. w ramach nadzoru konserwatorskiego przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami w odniesieniu do opisanego wyżej budynku, stanowiącego własność spółki.

Wojewódzki konserwator zabytków lub działający z jego upoważnienia pracownicy wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków prowadzą, na mocy art. 38 ust. 1 ustawy

z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2021 r. poz. 710

z późn. zm.), dalej: "ustawa", kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.

Zgodnie z art. 5 ustawy opieka nad zabytkiem sprawowana jest przez jego właściciela lub posiadacza i polega, w szczególności, na zapewnieniu warunków: naukowego badania i dokumentowania zabytku; prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku; zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie; korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości; popularyzowania i upowszechniania wiedzy o zabytku oraz jego znaczeniu dla historii i kultury. Zatem, jednym z ustawowych obowiązków właściciela zabytku, w ramach sprawowanej przez jego opieki nad zabytkiem, jest utrzymywanie zabytku i jego otoczenia w jak najlepszym stanie. Należy jednocześnie podkreślić, że art. 5 ustawy zawiera otwarty katalog działań, składających się na "opiekę" na zabytkiem.

Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy na podstawie ustaleń wynikających z kontroli,

w przypadku ustalenia, że zabytek jest w nieodpowiednim stanie zachowania, wojewódzki konserwator zabytków może wydać kontrolowanej osobie fizycznej lub kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej zalecenia pokontrolne usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w określonym terminie, o ile ich charakter nie uzasadnia wydania decyzji, o której mowa w art. 49 ust. 1. Zgodnie z ust. 2 wojewódzki konserwator zabytków może odstąpić od wydania zaleceń pokontrolnych i wydać decyzję, o której mowa

w art. 43, art. 44 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 46 ust. 1, art. 49 ust. 1 lub art. 50 ust. 1.

Na mocy ust. 2a, kontrolowana osoba fizyczna lub kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej, w terminie 14 dni od dnia otrzymania zaleceń, może zgłosić pisemnie umotywowane zastrzeżenia do zaleceń pokontrolnych oraz dodatkowe wyjaśnienia lub przedstawić dodatkową dokumentację. Zgodnie z ust. 2b wojewódzki konserwator zabytków, w terminie 14 dni od dnia otrzymania zastrzeżeń do zaleceń pokontrolnych:

zmienia zalecenia pokontrolne i przekazuje je wraz z uzasadnieniem kontrolowanej osobie fizycznej lub kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej - w przypadku stwierdzenia zasadności całości lub części zastrzeżeń (pkt 1) albo odmawia zmiany zaleceń pokontrolnych i swoje stanowisko wraz z uzasadnieniem przekazuje kontrolowanej osobie fizycznej lub kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej - w przypadku nieuwzględnienia zastrzeżeń w całości (pkt 2).

Jak wynika z cytowanych przepisów, organy ochrony zabytków korzystają z uznania w zakresie wyboru instrumentów prawnych służących do zapewnienia właściwego stanu opieki nad zabytkami. Po przeprowadzonej kontroli wojewódzki konserwator zabytków może wydać zalecenia pokontrolne (art. 40 ust. 1 ustawy) albo odstąpić od wydania tych zaleceń i wydać jedną z decyzji wymienionych w art. 40 ust. 2 ustawy. Wybór sposobu procedowania jest uzależniony od stanu faktycznego oraz oceny materiału dowodowego, i to rolą wojewódzkiego konserwatora zabytków jest wybór odpowiedniego środka przymusu służącego ochronie zabytku (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 23 sierpnia 2018 r., IV SA/Wr 239/18, dostępny pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie należy zauważyć, że wojewódzki konserwator zabytków jest organem wyspecjalizowanym (art. 89 ust. 2 ustawy), uprawnionym do samodzielnej oceny, jaka ingerencja w zabytek jest dopuszczalna i jak należy go chronić. Konserwator zabytków w oparciu o posiadaną wiedzę i doświadczenie zawodowe może sam dokonywać ocen w zakresie będącym przedmiotem sprawy. Wydając rozstrzygnięcie w sprawie organ powinien respektować obowiązek zapobiegania zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytku i udaremnianie jego niszczenia (art. 4 pkt 2 i 3 ustawy).

Jak wynika bowiem z art. 4 ustawy, ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu: zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie (pkt 1); zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków (pkt 2); udaremnianie niszczenia zabytków (pkt 3) i kontrolę stanu zachowania i przeznaczenia zabytków (pkt 5). Podkreślenia jednocześnie wymaga, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy, zabytki nieruchome, wymienione w tym przepisie, w tym będące dziełami architektury i budownictwa lub dziełami budownictwa obronnego, podlegają ochronie

i opiece bez względu na stan zachowania.

Powołane przepisy ustawy wskazują, jakie wartości i cele winien uwzględniać konserwator zabytków w sprawach dotyczących ochrony zabytków. Nie może budzić wątpliwości, że celem organów konserwatorskich jest zachowanie zabytku w możliwie najlepszym stanie. Ustawodawca przyznał organom konserwatorskim możliwość własnej oceny aktualnego stanu zabytku i wyboru środków zmierzających do jego ochrony. Zaznaczyć przy tym należy, że skoro zabytki nieruchome podlegają ochronie i opiece bez względu na stan zachowania (art. 6 ust. 1 pkt 1), to nie jest możliwe, aby względy techniczne (zły stan techniczny zabytku) mógł przesądzić o pozbawieniu zabytku nieruchomego ustawowej ochrony, polegającej na dbałości przez organy administracji publicznej o trwałe zachowanie zabytku, udaremnianie jego niszczenia, a także prowadzenia przez właściciela lub posiadacza zabytku prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku oraz zabezpieczenia i utrzymania zabytku w jak najlepszym stanie. Przeciwnie, z cytowanych przepisów wynika bezwzględny obowiązek ochrony zabytku niezależnie od tego, w jakim stanie on znajduje się.

Z cytowanych przepisów ustawy wynika jednoznacznie, jakie są cele i wartości, które powinien przyjmować wojewódzki konserwator zabytków w przypadku rozpatrywania spraw dotyczących ochrony zabytków. Nie może być więc wątpliwości, że jeśli dany obiekt ma charakter zabytkowy, to celem organów konserwatorskich powinno być zachowanie go w możliwie najlepszym stanie. Podnieść również należy, że ustawodawca przyznał organom konserwatorskim możliwość własnej oceny aktualnego stanu obiektu zabytkowego oraz najlepszych sposobów zachowania zabytku i wartości, jakie reprezentuje, co nie oznacza dowolności i arbitralności.

W niniejszej sprawie w zaleceniach pokontrolnych z [...] r. WZK wyjaśnił, że z uwagi na zły stan techniczny przedmiotowego zabytku (opisany w tym piśmie) i ustawowe obowiązki właściciela zabytku, niezbędne było wydanie przedmiotowych zaleceń. Uzasadniając zaś odmowę zmiany zaleceń pokontrolnych WZK wyjaśnił szczegółowo, z uwagi na jakie cechy przedmiotowy budynek ma wartość zabytkową. Odniósł się również do argumentacji spółki dotyczącej wykreślenia w 2016 r. budynku z gminnej ewidencji zabytków, zaznaczając, że przedmiotowy obiekt został w 2018 r. wpisany do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Wyjaśnił też, mając na uwadze wnioski wynikające ze złego stanu zachowania budynku, zawarte w przygotowanej na zlecenie skarżącej ekspertyzie technicznej, że stan obiektu nie przesądza o konieczności jego rozbiórki bądź zaniechaniu jakichkolwiek działań w jego obrębie i nie wyklucza możliwości jego remontu i naprawy.

Odnosząc się do zarzutu skargi, że WZK błędnie uznał, iż przedmiotowy budynek posiada walory zabytku, gdyż z uwagi na stopień zniszczenia budynku, w ocenie spółki, nie stanowi on już zabytku, i nie jest możliwe jego zachowanie, należy wyjaśnić, że zgodnie

z art. 3 pkt 1 ustawy zabytkiem jest nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Jedną z form ochrony zabytków jest wpis do rejestru zabytków (art. 7 ust. 1 ustawy). Dopóki zatem przedmiotowy obiekt jest wpisany do rejestru zabytków, dopóty istnieje obowiązek właściciela sprawowania opieki nad zabytkiem. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z rejestru.

Nie można uwzględnić również zarzutu skarżącej, że z uwagi na katastrofalny stan techniczny budynku, należy dokonać rozbiórki zabytku, gdyż wykonanie nakazanych robót będzie skutkować odbudową budynku bez zachowania oryginalnych elementów, a więc powstanie nowy obiekt, imitujący jedynie zabytek. Jak już wyżej podkreślono, ustawodawca przewidział, że bez względu na stan zachowania zabytki nieruchome podlegają ochronie i opiece (art. 6 ust. 1). Zakres ochrony podejmowanej przez organy administracji publicznej i opieki sprawowanej przez jego właściciela lub posiadacza został ustalony w art. 4 i art. 5 ustawy. Z przepisów tych wynika więc, że WKZ miał obowiązek podjęcia działań zmierzających do zapewnienia warunków prawnych, umożliwiających trwałe zachowanie zabytku i udaremnienie jego niszczenia, zaś na skarżącej ciąży obowiązek prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku, a także zabezpieczenia i utrzymania zabytku w jak najlepszym stanie.

Nie ma znaczenia w sprawie, że spółka nabyła przedmiotowy zabytek w czerwcu 2019 r. w bardzo złym stanie technicznym. Spółka niewątpliwie nabyła zabytek (nie jest kwestionowane wpisanie przedmiotowego obiektu do wojewódzkiego rejestru zabytków w styczniu 2018 r.) i powinna mieć świadomość ciążącego na niej z tego tytułu ustawowego obowiązku opieki nad tym budynkiem. Niewątpliwie znała (czy powinna była znać) też stan techniczny tego budynku. Mogła więc wnioskować o skreślenie zabytku z rejestru, jeżeli w ocenie skarżącej, zabytek spełniał przesłanki wymienione w art. 13 ust. 1 ustawy.

Przyznać należy, że art. 107e i art. 119 ustawy przewidują sankcje w postaci kary pieniężnej w wysokości od 500 do 50 000 zł i kary grzywny za zaniechanie wykonywania zaleceń pokontrolnych, o których mowa w art. 40 ust. 1. Powyższe nie oznacza jednak, że chęć uniknięcia kary za niewykonanie zaleceń pokontrolnych z uwagi na ocenę właściciela, że nie powinno się danego zabytku restaurować, powinna stanowić przesłankę do oceny prawidłowości zaleceń pokontrolnych.

Z uwagi na treść art. 5 i art. 6 ustawy, fakt zaniechań poprzednich właścicieli

w zakresie dbałości o zachowanie struktury zabytku, nie zwalnia spółki z ustawowego obowiązku ochrony zabytku, a w konsekwencji z obowiązku wykonania zaleceń pokontrolnych.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

Przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie

art. 119 pkt 2 p.p.s.a. WKZ - w odpowiedzi na skargę - złożył wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a strona skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy w stosownym terminie.