Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 169/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 75i ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
article: art. 127 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 398(5) § 1 i 2, art. 387 i art. 327
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 4 ust. 1 pkt 1, ust. 4 i ust. 5
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Kierejczyk (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Hanna Kamińska Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 października 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 340/09 w sprawie ze skargi M.R. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od M.F.-R. na rzecz Ministra Sprawiedliwości kwotę 280 zł (dwieście osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 października 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 340/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.R. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że skarżąca w dniu 20 września 2008 r. przystąpiła do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, przeprowadzonego przez Komisję Egzaminacyjną do spraw Aplikacji Adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Uchwałą z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że skarżąca otrzymała z testu wyboru 186 punktów, w związku z czym uzyskała negatywny wynik z egzaminu konkursowego, gdyż zgodnie z art. 75i ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058, ze zm.), zwanej dalej: Prawem o adwokaturze, pozytywny wynik uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 190 punktów.

W wyniku odwołania skarżącej od powyższej uchwały, Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu stwierdził, że wynik egzaminu konkursowego został ustalony prawidłowo. Nie podzielił zarzutów skarżącej wobec kwestionowanych przez nią pytań o numerach: 22, 68, 109, 132, 186, 193, 203, 205, 242 i 248 uznając, że zostały sformułowane w sposób prawidłowy oraz odniósł się do treści każdego z nich. Nie zgodził się też z zarzutem, że doszło do przekroczenia zakresu ustawowego (tematyka pytań) egzaminu konkursowego.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, to jest art. 75a ust. 3 i art. 75i ust. 1 Prawa o adwokaturze przez zawarcie w teście egzaminacyjnym nieprecyzyjnych pytań o numerach: 22, 68, 109, 132, 186, 193, 203, 205 i 248, w których więcej niż jedna odpowiedź była prawidłowa, bądź żadna z trzech odpowiedzi nie była prawidłowa oraz pytań nr 191, 193, 194, 195, 196, 197, 198, 199, 200, 201, 202, 203, 204, 205, 206 i 207 wykraczających poza ustawowy zakres egzaminu konkursowego. Zarzuciła też naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 35 § 3, art. 36, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie.

Sąd I instancji uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., stwierdził, że zasadny jest zarzut skarżącej dotyczący wadliwego skonstruowania pytań testowych o numerach: 109, 132, 186 i 204. Uznanie argumentacji skarżącej za prawidłową w tym zakresie da jej możliwość uzyskania czterech dodatkowych punktów, co przy wyniku 186 punktów z testu będzie wystarczające do uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu.

W ocenie Sądu I instancji, pytanie nr 109 zostało nieprawidłowo skonstruowane. Zgodnie z treścią tego pytania: "Według Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli strona nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego przez sąd drugiej instancji i nie wnosiła o doręczenie jej odpisu tego wyroku z uzasadnieniem, a w sprawie tej skarga kasacyjna jest dopuszczalna: A. strona ta nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej, B. okoliczność ta nie ma znaczenia dla skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej i strona może ją wnieść w terminie przewidzianym przez Kodeks postępowania cywilnego, C. strona może wnieść skargę kasacyjną i termin do jej wniesienia ulega przedłużeniu o termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia." (Skarżąca udzieliła na to pytanie odpowiedzi "B", a według klucza prawidłowa jest odpowiedź "A"). Zdaniem Sądu, prawidłowa odpowiedź na to pytanie nie wynika jednoznacznie i bezpośrednio z art. 3985 § 1 k.p.c. Kandydatka, odwołując się do treści przepisów, stanowiska doktryny i wykładni historycznej, obszernie i skutecznie uzasadniła wątpliwości dotyczące redakcji tego pytania.

Pytanie nr 132 także, zdaniem Sądu I instancji, nie odpowiada wymogom określonym w Prawie o adwokaturze. Brzmiało ono: "Zgodnie z ustawą o komercjalizacji i prywatyzacji, prywatyzacją bezpośrednią jest: A. sprzedaż majątku przedsiębiorstwa państwowego, B. przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę prawa handlowego Skarbu Państwa, C. zbycie akcji albo udziałów przez Skarb Państwa na rzecz prywatnego inwestora." (Skarżąca udzieliła na nie odpowiedzi "C", a w kluczu odpowiedzi jako prawidłową wskazano odpowiedź "A"). Zdaniem Sądu, w tym pytaniu żadna z odpowiedzi nie jest poprawna. Nie można za taką uznać wskazywaną przez organ odpowiedź "A", gdyż w świetle ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji chodzi o prywatyzację przedsiębiorstwa jako całości. Odpowiedź na to pytanie nie wynika wprost z przepisów prawa, a jedynie z wykładni systemowej i celowościowej dokonanej przez organ, a użycie przez organ sformułowania "majątek przedsiębiorstwa" sugeruje, że prywatyzacja może nastąpić poprzez sprzedaż poszczególnych składników przedsiębiorstwa.

Oceniając z kolei konstrukcję pytania nr 186, Sąd I instancji przedstawił jego treść, która brzmiała: "Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą Prawo dewizowe, postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest: A. jednoinstancyjne, B. dwuinstancyjne, C. trójinstancyjne" (zgodna z kluczem odpowiedzi jest odpowiedź "A", która ma podstawę prawną w przepisach art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 141, poz. 1178 ze zm.), zwanej dalej: Prawem dewizowym, w związku z art. 127 § 3 k.p.a., zaś skarżąca zaznaczyła odpowiedź "B"). Sąd powołał się na poglądy prezentowane w doktrynie, zgodnie z którymi dwuinstancyjność postępowania może być rozpatrywana w aspekcie materialnym i formalnym i stwierdził, że skoro w świetle rozbieżnych poglądów doktryny i orzecznictwa instytucja wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może być uznana jednoznacznie za wyjątek od zasady dwuinstancyjności, to konstrukcja tego pytania budzi uzasadnione wątpliwości.

W ocenie Sądu zastrzeżenia budzi także sformułowanie pytania nr 204. Treść tego pytania brzmiała: "Zgodnie z ustawą o podatku akcyzowym opodatkowaniu akcyzą podlega: A. wyrób akcyzowy, B. produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, C. dostawa towarów nie będących wyrobami akcyzowymi". (Zgodna z kluczem odpowiedzi jest odpowiedź "B", oparta na art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.). Skarżąca zaznaczyła natomiast odpowiedź "A"). Sąd stwierdził, że ustawa o podatku akcyzowym w art. 1 ust. 1 określa opodatkowanie podatkiem akcyzowym, zwanym dalej "akcyzą", wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych, organizację obrotu wyrobami akcyzowymi a także oznaczanie znakami akcyzy. Zgodnie z art. 2 ust. 1 użyte w tej ustawie określenia oznaczają: wyroby akcyzowe - wyroby energetyczne, energię elektryczną, napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe określone w załączniku nr 1 do ustawy. W myśl natomiast art. 4 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym z dnia 23 stycznia 2004 r. opodatkowaniu podlega kolejno: produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych; wyprowadzenie wyrobów akcyzowych zharmonizowanych ze składu podatkowego; sprzedaż wyrobów akcyzowych na terytorium kraju; eksport i import wyrobów akcyzowych; nabycie wewnątrzwspólnotowe i dostawa wewnątrzwspólnotowa. W ocenie Sądu, dopiero zaprzeczenie twierdzeniu "opodatkowaniu akcyzą podlega wyrób akcyzowy", a więc uznanie tego zdania za fałszywe pozwoli na wyeliminowanie jako prawidłowej odpowiedzi wskazanej pod literą "A". Wyjaśnienie tej kwestii nie mogło nastąpić na testowym egzaminie konkursowym, w którym zasadą jest występowanie jednej poprawnej odpowiedzi w pytaniu.

Odnosząc się do pozostałych pytań kwestionowanych w skardze, Sąd I instancji podzielił stanowisko Ministra Sprawiedliwości, który w sposób wyczerpujący przedstawił obowiązujący w tej materii stan prawny oraz wyjaśnił skarżącej, że udzieliła niepoprawnej odpowiedzi na te pytania. Sporne pytania testowe mieszczą się w ramach zakresu przedmiotowego egzaminu konkursowego. Minister Sprawiedliwości wydając zaskarżoną decyzję, nie naruszył przy tym przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W skardze kasacyjnej Minister Sprawiedliwości zaskarżył powyższy wyrok w całości i powołując się na obydwie podstawy kasacyjne z art. 174 p.p.s.a. wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Minister Sprawiedliwości zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. z powodu uwzględnienia skargi M.R. przy założonym naruszeniu zaskarżoną decyzją art. 75i ust. 1 Prawa o adwokaturze przez wadliwe przyjęcie, że pytania nr 109, 132, 186 i 204 egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką zostały sformułowane nieprawidłowo, to jest pytania nr 186 i 204 zawierają więcej niż jedną prawidłową odpowiedź, zaś pytania nr 109 i 132 nie wynikają bezpośrednio z przepisów prawa.

Uzasadniając te zarzuty stwierdził, że odpowiedź na pytanie nr 109 wynika z art. 3985 § 1 k.p.c., zgodnie z którym skargę kasacyjną wnosi się (...) w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Jeżeli nie nastąpiło doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem (strona nie złożyła wniosku lub uczyniła to nieskutecznie), to dla strony w ogóle nie powstaje możliwość skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. Z treści tego pytania wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że dotyczyło wyłącznie możliwości skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę, a nie żaden z podmiotów wymienionych w art. 3985 § 2 k.p.c. Udzielenie prawidłowej odpowiedzi na to pytanie wymagało połączenia treści art. 3985 § 1 z art. art. 387 § 3 k.p.c., zgodnie z którym orzeczenie z uzasadnieniem doręcza się stronie, która w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji zażądała doręczenia. Od kandydata na aplikanta można wymagać umiejętności właściwego połączenia i zinterpretowania różnych przepisów w ramach danego aktu prawnego.

Minister Sprawiedliwości stwierdził, że w pytaniu nr 132 prawidłowa jest odpowiedź "A" oparta na art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji, zgodnie z którym prywatyzacja bezpośrednia polega na rozporządzaniu wszystkimi składnikami materialnymi i niematerialnymi majątku przedsiębiorstwa państwowego przez sprzedaż przedsiębiorstwa, wniesienie przedsiębiorstwa do spółki, czy oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania. Analizując możliwości odpowiedzi zawartych w tymże pytaniu stwierdził, że odpowiedź "C" zawiera opis prywatyzacji pośredniej, a pytanie miało na celu ustalenie istoty prywatyzacji bezpośredniej. Odpowiedź "B" jest z kolei błędna z dwóch powodów. Po pierwsze, przekształcenie formalno-organizacyjne państwowej osoby prawnej typu fundacyjnego, jaką jest przedsiębiorstwo państwowe, w osobę prawną typu korporacyjnego - jednoosobową spółkę kapitałową Skarbu Państwa nie jest prywatyzacją, lecz komercjalizacją. Po drugie, opisany proces nie ma charakteru majątkowego, gdyż nie zmienia się właściciel majątku przedsiębiorstwa państwowego. Odpowiedź "A" oddaje istotę prywatyzacji bezpośredniej, gdyż sprzedaż jest formą rozporządzenia majątkiem przedsiębiorstwa państwowego. Pytanie to nie miało na celu podanie przez kandydata na aplikację adwokacką pełnej definicji ustawowej tej formy prywatyzacji, lecz ustalenie jej istoty, wyrażającej się w przekształceniach własnościowych majątku przedsiębiorstwa państwowego.

Minister Sprawiedliwości nie zgodził się również z uznaniem za wadliwą konstrukcji pytania nr 186. Poprawna odpowiedź na to pytanie wynika wprost z art. 8 ust. 3 Prawa dewizowego, zgodnie z którym do decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. Niewystępowanie cechy dewolutywności środka zaskarżenia powoduje ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ, który prowadził postępowanie w pierwszej instancji i w takim znaczeniu nie sposób mówić o klasycznej dwuinstancyjności postępowania.

Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, Sąd I instancji oceniając pytanie nr 204 dokonał niewłaściwej wykładni art. 4 ustawy o podatku akcyzowym. Przedmiotem podatku akcyzowego - do którego odnosi się ustawowe sformułowanie: "opodatkowaniu akcyzą podlegają" - nie są bowiem wyroby akcyzowe, lecz zdarzenia związane z tymi wyrobami, mające miejsce w określonej fazie obrotu gospodarczego. Z art. 4 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym wynika zasada jednokrotności opodatkowania akcyzą wyrobów akcyzowych, powodująca uznanie tego podatku za podatek jednofazowy. Pogląd ten jest powszechnie akceptowany w doktrynie i w orzecznictwie. Pytanie to zawiera jedną prawidłową odpowiedź "produkcja wyrobów zharmonizowanych akcyzowych", odnoszącą się do przedmiotu podatku akcyzowego określonego w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym.

W konkluzji Minister Sprawiedliwości stwierdził, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów prawa procesowego i materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną M.R. wniosła o jej oddalenie, jako bezzasadnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. Zarzutu naruszenia w zaskarżonym wyroku przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie poparto jednak wywodami odnośnie przyjęcia za podstawę orzekania błędnych ustaleń faktycznych lub niewłaściwego zastosowania przepisów normujących postępowanie przed sądem I instancji i dlatego w tej części nie ma ona usprawiedliwionych podstaw. W tej sytuacji zakres badania legalności zaskarżonego wyroku sprowadzono do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 75i ust. 1 Prawa o adwokaturze wskutek przyjęcia przez WSA, że 4 pytania nie spełniały wymogów określonych w tym przepisie. Stanowi on, że "Egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt".

Nie są uzasadnione zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia w tym wyroku art. 75i ust. 1 Prawa o adwokaturze przy ocenie odpowiedzi na omówione pytania nr 132 i 186. W nawiązaniu do odpowiedzi na pytanie nr 132 trzeba przypomnieć, że wg art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1397 ze zm.) prywatyzacja bezpośrednia polega na rozporządzeniu wszystkimi składnikami materialnymi i niematerialnymi majątku przedsiębiorstwa państwowego w jednej z trzech form: 1) sprzedaży przedsiębiorstwa, 2) wniesienia przedsiębiorstwa do spółki, 3) oddania przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania. Przy definiowaniu prywatyzacji bezpośredniej posłużono się konstrukcją rozporządzenia wszystkimi składnikami materialnymi i niematerialnymi majątku przedsiębiorstwa państwowego, a nie – sprzedażą majątku przedsiębiorstwa. Wśród przypomnianych form prywatyzacji bezpośredniej takiego przedsiębiorstwa nie ma "sprzedaży majątku przedsiębiorstwa państwowego", jak błędnie przyjęto w odpowiedzi A wg klucza, a tylko przewidziana w art. 39 ust. 1 pkt 1 tej ustawy "sprzedaż przedsiębiorstwa". Jak podkreślono w motywach wyroku NSA z dnia 21 kwietnia 2010 r. sygn. akt II GSK 170/10 oceniającym konstrukcję tego samego pytania w orzeczonej nim sprawie, była ona wadliwa co do treści i redakcji dotyczącej definicji prywatyzacji bezpośredniej. Trafnie więc Sąd I instancji uznał, że w tym pytaniu żadna z odpowiedzi wg klucza nie była poprawna.

Podobnie należy ocenić zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące pytania nr 186, ponieważ udzielenie na nie odpowiedzi wykracza poza unormowanie zawarte w art. 8 ust. 3 Prawa dewizowego. Na tle ewolucji rozwiązań przyjmowanych w k.p.a., orzecznictwa i poglądów doktryny ukazanych np. w motywach uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 2/06 (ONSAiWSA 2007/3/61) i wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. akt P 57/07 (OTK-A-2008/10/178) można przyjmować, że wniosek strony przewidziany w art. 127 § 3 k.p.a. uruchamia tok instancji w znaczeniu procesowym niezależnie od hierarchicznej struktury organów w systemie administracji publicznej. Biorąc jednak pod uwagę spotykaną także w orzecznictwie i piśmiennictwie odmienną koncepcję powiązaną z dewolutywnością środka zaskarżenia jako zasadniczej cechy postępowania dwuinstancyjnego, to pytanie nie powinno znaleźć się w teście egzaminacyjnym z powodu niespełnienia wymogów art. 75i ust. 1 Prawa o adwokaturze.

W skardze kasacyjnej zasadne są natomiast zarzuty Ministra Sprawiedliwości odnośnie błędnego przyjęcia przez WSA, że również pytania nr 109 i 204 były wadliwie skonstruowane. W pierwszym z nich prawidłowa odpowiedź wynikała bezpośrednio z art. 3985 § 1 k.p.c. stanowiącego, że skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej. W tym pytaniu chodziło o skutki niewystąpienia przez stronę z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku i dlatego nie mogła ona skutecznie wnieść skargi kasacyjnej stosownie do odpowiedzi A wg testu egzaminacyjnego. Wskazanej przez skarżącą odpowiedzi B nie można więc było usprawiedliwić koniecznością nawiązania do trybu wnoszenia skargi kasacyjnej przez inne podmioty niż strona albo przez stronę znajdującą się w szczególnej sytuacji, o czym mowa w art. 3985 § 2, art. 387 i 327 k.p.c., co zostało jednoznacznie pominięte w tym pytaniu.

W podobny sposób należy ocenić zarzuty Ministra Sprawiedliwości dotyczące dokonanej w zaskarżonym wyroku oceny redakcji pytania nr 204 i udzielonej na nie odpowiedzi przez skarżącą. Argumentacji, którą posłużył się WSA, nie można łączyć z przepisami ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.), ponieważ w dniu przeprowadzenia egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką (20 września 2008 r.) nie była ona nawet uchwalona. Mimo braku jej wyraźnego powołania, WSA w motywach wyroku do niej nawiązał, wskazując art. 1 ust. 1 i art. 2 pkt 1 (błędnie podany jako ust. 1), choć dalej oceniał już tylko unormowania zawarte w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym – w brzmieniu na dzień zdawania egzaminu. W rezultacie nie wiadomo dlaczego WSA przyjął, że "(...) z zestawienia powyższych przepisów wynika konieczność wyjaśnienia na gruncie przywołanej ustawy zakresu pojęcia "wyrób akcyzowy" i wzajemnych relacji pomiędzy przytoczonymi przepisami". Skarżąca błędnie wskazała odpowiedź A, że opodatkowaniu akcyzą podlega wyrób akcyzowy, zamiast odpowiedzi B jednoznacznie nawiązującej do art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r., w świetle którego takiemu opodatkowaniu podlega produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych. Chodziło więc tu o opodatkowanie jednej z czynności – produkcji i obrotu wyrobami akcyzowymi (art. 4 ust. 4 i 5 tej ustawy), a nie – wyrobu akcyzowego.

Z powodu częściowego uwzględnienia skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości nie został spełniony warunek uzyskania przez skarżącą co najmniej 190 punktów niezbędnych dla pozytywnego wyniku egzaminu konkursowego, przewidziany w art. 75i ust. 3 Prawa o adwokaturze.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) orzekł jak w sentencji.