Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 459/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207, art. 4 ust. 2 i 3, art. 190 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
article: art. 7, 77, 75, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 5 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2014 roku sprawy ze skargi M. M. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokat A. G. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej M. M. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat A. G. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału Wojskowo – Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] o skreśleniu M. M. z listy studentów III roku studiów stacjonarnych I stopnia, Wydział Wojskowo – Lekarski, kierunek Fizjoterapia, z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru zimowego w roku akademickim 2012/2013 w określonym terminie.

W uzasadnieniu tej decyzji organ drugiej instancji podniósł, że M. M. po wpisaniu jej na listę studentów III roku studiów stacjonarnych na kierunku Fizjoterapia w roku akademickim 2012/2013 i rozpatrzeniu przez Dziekana Wydziału Wojskowo – Lekarskiego jej wniosku o przyznanie indywidualnej organizacji studiów, uzyskała zgodę na indywidualną organizację studiów ze względu na stan zdrowia. W dniu 4 marca 2013r. skarżąca złożyła do Dziekana Wydziału Wojskowo – Lekarskiego podanie z prośbą o przedłużenie zimowej sesji egzaminacyjnej 2012/2013 do dnia 12 kwietnia 2013r. z powodu choroby. Skarżąca została poproszona o dostarczenie oryginałów zwolnień lekarskich w celu udokumentowania choroby, by Dziekan mógł podjąć decyzję. Skarżąca złożyła w dniu 11 marca 2013r. brakujące oryginały zwolnień lekarskich. Na takiej podstawie Dziekan Wydziału Wojskowo – Lekarskiego w dniu 13 marca 2013r. wyraził zgodę na przedłużenie zimowej sesji egzaminacyjnej skarżącej do dnia 30 marca 2013r. W dniu 3 kwietnia 2013r. wpłynęło do Uniwersytetu Medycznego w Ł. odwołanie skarżącej od decyzji Dziekana Wydziału Woskowo – Lekarskiego z dnia 13 marca 2013r. Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. rozpatrując odwołanie skarżącej, nie dopatrzył się znamion "zmiany decyzji na niekorzyść" w sprawie przedłużenia sesji zimowej przez Dziekana – decyzja została podjęta przez Dziekana w dniu 13 marca 2013 r., po dostarczeniu przez studentkę zwolnień lekarskich. Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. postanowił jednak wziąć pod uwagę okoliczność korzystania przez skarżącą z licznych zwolnień lekarskich oraz z indywidualnej organizacji studiów, która zgodnie z § 11 ust. 3 wówczas obowiązującego Regulaminu studiów (wprowadzonego uchwałą nr 457/2012 z dnia 24 kwietnia 2012r.) uprawniała studenta do uzyskania zgody Dziekana na uzyskiwanie zaliczeń końcowych oraz składanie egzaminów w terminach indywidualnie określonych w czasie danego semestru, a w wyjątkowych przypadkach podjęcia przez Dziekana decyzji o przesunięciu tych terminów na następny semestr. Na takiej podstawie w dniu 9 maja 2013r. Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. wyznaczył ostateczny termin uzyskiwania zaliczeń i składania egzaminów z semestru zimowego przez skarżącą na dzień 9 czerwca 2013r., tj. na ostatni dzień przed letnią sesją egzaminacyjną, w czasie której studenci podchodzą do egzaminów i zaliczeń z przedmiotów realizowanych w semestrze letnim. Do dnia 9 czerwca 2013r. skarżąca nie uzupełniła żadnych zaległości dotyczących przedmiotów z semestru zimowego 2012/2013. Co więcej, co wynika z dokumentacji przebiegu studiów skarżącej, od rozpoczęcia zimowej sesji egzaminacyjnej w roku akademickim 2012/2013, tj. od dnia 28 stycznia 2013r. do końca przedłużonego terminu uzyskiwania zaliczeń i składania egzaminów w sesji zimowej, tj. do dnia 9 czerwca 2013r., skarżąca uzyskała pozytywną ocenę tylko z dwóch ("Podstawy kliniczne i fizjoterapia w geriatrii" oraz "Podstawy kliniczne i fizjoterapia w onkologii i medycynie paliatywnej"), spośród dziesięciu, przedmiotów z semestru zimowego. Do przedmiotu "Fizjoterapia kliniczna w ortopedii i traumatologii" nie została w ogóle dopuszczona, gdyż zgodnie z wyjaśnieniem kierownika przedmiotu nie uczestniczyła w zajęciach. Na pozostałych trzech egzaminach i na trzech zaliczeniach z semestru zimowego ma status "nieobecny", który zgodnie z § 22 ust. 2 Regulaminu studiów, wpisywany jest, gdy student nie przedstawił kierownikowi przedmiotu usprawiedliwienia nieobecności lub którego usprawiedliwienie uznane zostało za niewystarczające. Oznacza to, że skarżąca nie skontaktowała się z kierownikami przedmiotów nawet w celu usprawiedliwienia nieobecności na egzaminach czy zaliczeniach, co zgodnie z § 22 ust. 1 powinna była uczynić w ciągu 5 dni roboczych od ustąpienia okoliczności będących przyczyną nieobecności. Nie zgłosiła się także w celu ustalenia kolejnych terminów podejść do egzaminów i zaliczeń. Ponadto skarżąca nie wykazała się żadną inicjatywą i staraniem, by zaległości z semestru zimowego uzupełnić. Próbowała tylko wykazywać, że miała na to niewystarczająco dużo czasu i że spowodowane to było toczącym się "postępowaniem administracyjnym" w jej sprawie. Postępowanie administracyjne w sprawie skarżącej zostało wszczęte w dniu 15 lipca 2013r. na podstawie wysłanego do niej zawiadomienia o wszczęciu tegoż postępowania. Wcześniej podejmowane były w jej sprawie jedynie wewnętrzne rozstrzygnięcia na podstawie Regulaminu studiów związane z tokiem studiów, jednak nie miały one wpływu na posiadany przez nią status studenta. Posiadając taki status student ma określone prawa i obowiązki, których skarżąca była świadoma – podpisując umowę o świadczenie usług edukacyjnych na studiach stacjonarnych pierwszego stopnia oświadczyła, że zapoznała się m.in. z Regulaminem studiów, który jako prawo i obowiązek studenta m.in. wskazuje uczestniczenie w zajęciach oraz podchodzenie do zaliczeń i egzaminów. W piśmie z dnia 4 czerwca 2013r. skarżącą sama wskazała, że uczestniczyła w zajęciach w semestrze letnim i podchodziła do zaliczeń razem z innymi studentami ze swojej grupy. W ocenie organu administracji z tego wynika, że oczekiwanie na odpowiedź na jej poszczególne pisma do władz Uniwersytetu nie była przeszkodą w wypełnianiu przez nią obowiązków studenta. Organ odwoławczy nie powinien orzec na niekorzyść studenta w sprawie przedłużenia sesji egzaminacyjnej, czyli przyznać terminu krótszego niż zrobił to Dziekan. Skarżąca mogła więc czekając na odpowiedź Rektora podejść do chociaż kilku zaliczeń w przedłużonym terminie zimowej sesji egzaminacyjnej wskazanym przez Dziekana, tj. do dnia 30 marca 2013 r. Skarżąca rozpoczęła niestacjonarne studia na kierunku Fizjoterapia na ówczesnym Wydziale Fizjoterapii Uniwersytetu Medycznego w Ł. w roku akademickim 2004/2005. Uzyskała zaliczenie I roku studiów. W kolejnym roku akademickim nie zaliczyła jednak II roku studiów, została skreślona z listy studentów. Została ponownie wpisana na II rok studiów i po uzupełnieniu różnic programowych w roku akademickim 2007/2008 uzyskała zaliczenie II roku studiów. Będąc na III roku studiów została skreślona z listy studentów z powodu niewniesienia opłat. W wyniku uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowienia Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia 7 września 2009r. i merytorycznego rozpatrzenia przez Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. odwołania skarżącej, w dniu [...] Rektor Uniwersytetu Medycznego wydał decyzję o wyrażeniu zgody na wpisanie skarżącej w roku akademickim 2012/2013 na listę studentów III roku studiów I stopnia prowadzonych w formie stacjonarnej na kierunku Fizjoterapia na Wydziale Wojskowo – Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Ł. ze względu na to, że w chwili wydawania decyzji w Uniwersytecie Medycznym w Ł. studia na kierunku Fizjoterapia prowadzone były wyłącznie w formie stacjonarnej. W trakcie roku akademickiego 2012/2013 wielokrotnie były uwzględniane wyjątkowe okoliczności i wyjątkowa sytuacja, w której się skarżąca znalazła. Spowodowane to było zarówno względami formalnymi związanymi, m.in. z przeniesieniem na studia stacjonarne, dość długim okresem oczekiwania na podjęcie przez Uczelnię kroków w jej sprawie, ale także sytuacją osobistą skarżącej. Skarżąca nie wykorzystała jednak dawanych jej szans, wykazała niewiele zainteresowania czy aktywności w staraniach zmierzających do ukończenia studiów. W ocenie organu drugiej instancji sytuacja skarżącej wypełnia dyspozycję art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 572 ze zm.), który wskazuje, że kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku niezaliczenia semestru lub roku w określonym terminie oraz § 30 ust. 2 pkt 1) Regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w Ł. wprowadzonego uchwałą nr 119/2013 z dnia 28 marca 2013r. Senatu Uniwersytetu Medycznego w Ł., według którego Dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku niezaliczenia semestru w wyznaczonym terminie. Przedstawione przez skarżąca okoliczności nie uzasadniają nieprzystępowania lub nienależytego przygotowania się do egzaminów i zaliczeń końcowych w semestrze zimowym roku akademickiego 2012/2013. Nie uzasadniają też braku kontaktu z kierownikami przedmiotów w celu usprawiedliwienia nieobecności na poszczególnych terminach egzaminów czy zaliczeń i ustalenia kolejnych terminów do podejścia do tych egzaminów i zaliczeń. Tym samym nie uzasadniają uchylenia decyzji Dziekana Wydziału Wojskowo – Lekarskiego o skreśleniu skarżącej z listy studentów.

W skardze na tą decyzję M. M. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżąca podniosła, że decyzja organu pierwszej instancji narusza ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym, Statut Uniwersytetu Medycznego w Ł. oraz Regulamin Studiów Uniwersytetu Medycznego w Ł.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że po uregulowaniu przez nią należności za drugi rok studiów, tj. kwoty ostatniej raty w wysokości 1 250 zł do 31 grudnia 2006r. powinna zostać od razu uchylona decyzja o skreśleniu z listy studentów drugiego roku z powodu barku wpłaty, co zostało uczynione dopiero w dniu 17 grudnia 2007r. Aby zaliczyć dwa brakujące przedmioty z drugiego roku, powinna również uzyskać odpowiedź Dziekana Fizjoterapii na pismo złożone w dniu 12 marca 2007r. Na pismo to nie otrzymała odpowiedzi i z tego powodu nie mogła przystąpić do dwóch zaliczeń. W okresie do 15 stycznia do 30 kwietnia 2007r. była chora. O przyczynie nieobecności chciała poinformować telefonicznie panią dr P., ale nie było jej w pracy. Pismo do Prorektora ds. Nauczania i Wychowania zostało złożone w dniu 12 marca 2007r., a nie w dniu 13 marca 2007r. Egzamin, który miał miejsce w dniu 7 listopada, a nie 24 października 2007r., został przeprowadzony bezprawnie – bezpodstawnie. Podczas tego egzaminu egzaminatorzy wykraczali znacznie z pytaniami poza zakres dydaktycznego materiału obowiązującego na studiach. Bezpodstawnie uzależniano zaliczenie drugiego roku studiów od uzupełnienia różnic programowych z czym wiązało się dodatkowe obciążenie jej opłatami w wysokości 2 700 zł. Wpisanie skarżącej na drugi rok studiów podczas zaliczania różnic programowych nie powinno mieć charakteru warunkowego, bo nie było do tego podstaw. W dniu 16 sierpnia 2010r. organowi administracji został doręczony odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi uchylający postanowienie z dnia 7 września 2010r. Uniwersytet Medyczny przez dwa lata nie podjął żadnych czynności, aby powiadomić ją o możliwości kontynuowania i zakończenia studiów. Oryginały zwolnień lekarskich zostały dostarczone do Dziekanatu w dniu 18 lutego 2013r., czyli w ciągu pięciu dni roboczych i zarejestrowane w Dzienniczku zwolnień pod taką datą, czyli 18 lutego 2013r. Tego dnia została poinformowana, że z tymi zwolnieniami lekarskimi ma się udać do kierowników przedmiotów w celu umówienia się na egzaminy i zaliczenia. Nie umawiała się z kierownikami przedmiotów na terminy egzaminów, ponieważ do dnia 27 maja 2013r. nie powiadomiono jej o zgodzie Prorektora na przesunięcie terminu ich zdawania. Dnia 11 marca 2013r. po raz drugi przedłożyła oryginały zwolnień. Nie została poinformowana o przedłużeniu terminu do "30 września 2013r.". Z uwagi na to, że decyzję otrzymała w dniu 27 maja 2013r., a nowy termin zaliczenia semestru zimowego i letniego przypadał na 9 czerwca 2013r., nie mogła się z przyczyn obiektywnych i niezależnych ustosunkować do tego pozytywnie. Między 27 maja i 9 czerwca 2013r. nie mogła uzyskań zaliczeń ze wszystkich przedmiotów z sesji zimowej i letniej. Wyznaczony termin był sprzeczny z Regulaminem studiów i przysługującymi jej prawami. Zdaniem skarżącej w świetle przebiegu studiów od 2004r. nie zachodziły żadne przesłanki do skreślenia jej z listy studentów III roku studiów i nie było związku z jej sytuacją prawną w roku akademickim 2012/2013. Przez cały okres studiów na pierwszym i drugim roku w okresie zaliczania różnic programowych wykonywała gorliwie wszystkie polecenia wykładowców, Dziekanów, Rektorów, zaliczała ćwiczenia, wykłady, seminaria, płaciła Uniwersytetowi Medycznemu za naukę. Zdaniem skarżącej spełniła ona wszystkie warunki dopuszczające do przystępowania do egzaminów i końcowych zaliczeń. Zgodę na przedłużenie zimowej sesji egzaminacyjnej otrzymała raz i od tej decyzji wniosła odwołanie. Dotrzymanie drugiego wyznaczonego terminu zakończenia tej sesji nie było możliwe z uwagi na powzięcie o tym wiadomości w dniu 27 maja 2013r. W Regulaminie studiów na rok 2012/2013 nie określono, że student korzystający z indywidualnej organizacji studiów ma obowiązek zdać wszystkie egzaminy i uzyskać wszystkie zaliczenia z sesji zimowej, aby przystąpić do sesji letniej. Nie ustalono też żadnego indywidualnego dla niej planu czy terminów zdawania przez nią egzaminów.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ administracji podniósł, że w 2007r. skarżąca miała już wcześniej możliwość przystąpienia do dwóch brakujących zaliczeń. W dniu 11 stycznia 2007r. uzgodniła z prowadzącym przedmiot "Wady postawy, diagnoza i korekcja" termin przystąpienia do zaliczenia w dniu 15 stycznia 2007r. W tym dniu nie przystąpiła jednak do zaliczenia, nie powiadamiając o przyczynie nieobecności. W tym okresie skarżąca nie podjęła jakichkolwiek innych kroków w celu zaliczenia brakujących przedmiotów. Ponadto pismem z dnia kwietnia 2007r. udzielona została skarżącej odpowiedź na pismo z dnia 12 marca 2007r. Zgodnie z § 19 ust. 2 obowiązującego ówcześnie Regulaminu Studiów (uchwała 2/2006 Senatu UM w Ł. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Studiów w Uniwersytecie Medycznym w Ł.) student, który po zaliczeniu pierwszego lub wyższych lat studiów został skreślony z listy studentów ma prawo ubiegać się wznowienie po zdaniu egzaminu reaktywacyjnego. Skarżąca została skreślona z listy studentów II roku decyzją Dziekana Wydziału Fizjoterapii z dnia 9 października 2006r. Pismem z dnia 13 września 2007r. skarżąca wystąpiła do Prorektora ds. Nauczania i Wychowania z prośbą o reaktywację na II rok studiów. Pismem z dnia 10 października 2007r. w związku z uzyskaniem zgody na wpisanie na listę studentów II roku skarżąca wystąpiła do Dziekana Wydziału Fizjoterapii z prośbą o wyznaczenie terminu egzaminu reaktywacyjnego. W dniu 7 listopada 2007r. (w uzasadnieniu do decyzji z dnia 23 sierpnia 2013r. jako datę omyłkowo wskazano datę 24 października 2007r.) odbył się egzamin reaktywacyjny, z którego skarżąca otrzymała ocenę niedostateczną. Decyzją Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] uchylona została decyzja Dziekana Wydziału Wojskowo – Lekarskiego, kierunek Fizjoterapia z dnia [...] w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów III roku studiów. Tą samą decyzją Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. postanowił o wpisaniu skarżącej na listę studentów III roku I stopnia prowadzonych w formie stacjonarnej w roku akademickim 2012/2013 na kierunku Fizjoterapia na Wydziale Wojskowo – Lekarskim. W dniu 4 marca 2013r. skarżąca złożyła do Dziekana Wydziału Wojskowo – Lekarskiego podanie z prośbą o przedłużenie zimowej sesji egzaminacyjnej do dnia 12 kwietnia 2013r. z powodu choroby. Dziekan Wydziału Wojskowo – Lekarskiego w dniu 13 marca 2013r. wyraził zgodę na przedłużenie zimowej sesji egzaminacyjnej do dnia 30 marca 2013r. W dniu 3 kwietnia 2013r. do Uniwersytetu Medycznego w Ł. wpłynęło odwołanie skarżącej od decyzji z dnia 13 marca 2013r. W odpowiedzi z dnia 9 maja 2013r. Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. wyznaczył ostateczny termin uzyskiwania zaliczeń i składania egzaminów z semestru zimowego roku akademickiego na dzień 9 czerwca 2013r. Skarżąca nie uzupełniła jakichkolwiek zaległości z przedmiotów z semestru zimowego. Z dokumentacji przebiegu studiów wynika, że od rozpoczęcia zimowej sesji egzaminacyjnej, tj. od 28 stycznia do dnia 9 czerwca 2013r. skarżąca uzyskała pozytywną ocenę jedynie z dwóch przedmiotów spośród dziesięciu przedmiotów. Do zaliczenia jednego z przedmiotów nie została w ogóle dopuszczona w związku z brakiem uczestnictwa w zajęciach. Skarżąca nie wykazała żadnej inicjatywy w kierunku uzupełnienia zaległości z semestru zimowego. Zgodnie z § 7 ust. 1 Regulaminu Studiów (uchwała 457/2012 Senatu UM w Ł. z dnia 23 kwietnia 2012 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Studiów w Uniwersytecie Medycznym w Ł.) okresem rozliczeniowym jest semestr. Zgodnie z § 11 ust. 3 wskazanego Regulaminu Studiów w przypadku zastosowania indywidualnej organizacji studiów w wyjątkowych przypadkach Dziekan może podjąć decyzję o przesunięciu terminów końcowych zaliczeń na następny semestr. Sytuacja ta nie miała jednak miejsca w przypadku skarżącej.

W piśmie z dnia 19 listopada 2014r. pełnomocnik skarżącej z urzędu podtrzymał w całości skargę, wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 190 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 207 ust. 1 Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 30 ust. 2 pkt 1 regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w Ł. (wprowadzonego uchwałą nr 119/2013 z dnia 28 marca 2013r. Senatu Uniwersytetu Medycznego w Ł.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na skreśleniu skarżącej z listy studentów III roku studiów stacjonarnych I stopnia kierunku fizjoterapia z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru zimowego w roku akademickim 2012/2013 w określonym terminie, pomimo zaistnienia po stronie skarżącej nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających z przyczyn od niej niezależnych uzyskanie zaliczenia we właściwym terminie, tj. z powodu złego stanu zdrowia, przebywania na zwolnieniach lekarskich oraz wyznaczenia krótkiego okresu na zaliczenie przedmiotów, co miało istotny na wynik sprawy;

2. naruszenie przepisów postępowania przez ich niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy, a to:

a. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji pomimo zaniechania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienie sprawy z pominięciem słusznego interesu skarżącej, bez uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego, tj. z pominięciem ustalenia daty otrzymania przez skarżącą decyzji wyznaczającej ostateczny termin zaliczenia zimowej sesji egzaminacyjnej oraz faktu pozostawania przez skarżącą na długotrwałych zwolnieniach, a przez to ustalenie zbyt krótkiego terminu na uzyskanie wymaganych zaliczeń oraz z zaniechaniem należytego uzasadnienia decyzji;

b. art. 136 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez rozpoznanie przez organ odwoławczy zawartych w odwołaniu wniosków skarżącej w przedmiocie przesunięcia terminu zaliczenia semestru zimowego w roku akademickim 2012/2013, podczas gdy wnioski te nie były przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i nie przeprowadzono co do nich postępowania dowodowego, co stanowiło naruszenie prawa skarżącej do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania jej sprawy;

c. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów, naruszającej wyżej wymienione przepisy prawa materialnego oraz postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu uzupełnienia skargi pełnomocnik wskazał, że w czasie trwania roku akademickiego 2012/2013, M. M. z powodu stanu zdrowia często przebywała na zwolnieniach lekarskich i nie mogła z tego powodu uczestniczyć w szeregu zajęć i uzyskiwać w terminie wszystkich zaliczeń przedmiotów. To właśnie z uwagi na stan zdrowia skarżąca w dniu 4 marca 2013r. złożyła podanie o przedłużenie zimowej sesji egzaminacyjnej. Zgodnie z § 30 ust. 2 pkt 1 regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w Ł. Dziekan może podjąć decyzją o skreśleniu z listy studentów w przypadku niezaliczenia semestru w określonym terminie. Niewątpliwie zaskarżona decyzja ma charakter uznaniowy, a nie obligatoryjny. Nie zwalnia to jednak organu z rozważenia nadzwyczajnych okoliczności leżących po stronie studenta, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Organ w sposób niedostateczny nie wziął pod uwagę i nie uwzględnił stanu zdrowia skarżącej, okoliczności przebywania przez nią na zwolnieniach lekarskich, co uniemożliwiło należyte wypełnianie obowiązków studenta i w konsekwencji nie pozwoliło na zaliczenie zimowej sesji egzaminacyjnej w roku akademickim 2012/2013 w terminie. Decyzję wyznaczającą ostateczny termin uzyskania zaliczeń w sesji zimowej skarżąca otrzymała w krótkim okresie czasu przed wyznaczonym na dzień 9 czerwca 2013r. ostatecznym terminem zaliczenia sesji, co nie pozwoliło na uzyskanie brakujących zaliczeń. Oczekiwanie na ostateczną decyzję nie dawało skarżącej pewności co do jej statusu i możliwości ewentualnego ustalania terminów zaliczeń, tym bardziej, że zgodnie z § 22 ust. 4 regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w Ł. w razie dłuższej choroby lub innych uzasadnionych wypadków losowych Dziekan, na wniosek studenta, może wyrazić zgodę na składanie egzaminów i zaliczeń w innych terminach, także poza sesją egzaminacyjną. Okoliczność oczekiwania na decyzję Dziekana i następnie organu odwoławczego nie pozwoliła skarżącej w tak krótkim terminie na zdanie niezaliczonych egzaminów, zwłaszcza, że wyznaczony tak krótki okres nie uwzględniał także innego uprawnienia studentki, określonego w § 21 ust. 6 i 7 regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w Ł., w myśl którego studentowi przysługuje możliwość składania egzaminu lub zaliczenia w trzech terminach z każdego przedmiotu. Kolejne terminy egzaminu lub zaliczenia (drugi i trzeci) z danego przedmiotu powinny być od siebie odległe o co najmniej 7 dni. Organ uchybił określonej w art. 7 k.p.a. zasadzie prawdy obiektywnej, naruszając obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej z pominięciem obowiązku rozważenia całokształtu materiału dowodowego. Zaniechano ustalenia kiedy skarżąca uzyskała informację o ostatecznym terminie zaliczenia sesji egzaminacyjnej oraz pominięto zbadanie czy w tym okresie miała ona faktyczną możliwość uzyskania zaliczeń. Skarżąca podnosiła, że pismo z informacją o ustalonym na dzień 9 czerwca 2013r. ostatecznym terminie zaliczenia sesji otrzymała w dniu 27 maja 2013r. co nie pozwoliło jej z uwagi na tak krótki termin zdać wszystkich egzaminów. Organy postępowania zaniechały również dokonania prawidłowego uzasadnienia swoich decyzji, co miało szczególne znaczenie ze względu na ich uznaniowy charakter. Wydając zaskarżoną decyzję organ dopuścił się również naruszenia art. 136 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zakresie w jakim rozstrzygnął zawarte w odwołaniu skarżącej wnioski o przesunięcie terminu zaliczenia semestru zimowego w roku akademickim 2012/2013, które to wnioski nie były przedmiotem rozpoznania, rozstrzygnięcia i postępowania dowodowego przed organem pierwszej instancji. Rozpoznanie przez organ odwoławczy wniosków skarżącej, które nie były wcześniej rozpoznawane przez organ pierwszej instancji i co do których nie było przez ten organ prowadzone postępowanie dowodowe naruszyło prawo strony do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania jej sprawy. Należy mieć na względzie, że rozpatrzenie zawartych w odwołaniu wniosków studentki i ewentualne zbadanie czy studentce przysługiwałoby prawo do wpisu warunkowego na kolejny semestr czy ponownego wpisu na niezaliczony semestr nie doprowadziłoby do skreślenia skarżącej z listy studentów, tym bardziej, że skarżąca jako studentka posiadająca zgodę na indywidualną organizację studiów miała uprawnienie do wnioskowania o składanie egzaminów i uzyskiwanie zaliczeń w terminach indywidualnie określonych (§11 ust. 3 i 4 Regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w Ł., wprowadzonego uchwałą nr 45/2012 z dnia 23 kwietnia 2012r. Senatu Uniwersytetu Medycznego w Ł).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w sprawie nie doszło bowiem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.), zwanej dalej Prawem o szkolnictwie wyższym, oraz obowiązującego w roku akademickim 2012/2013 regulaminu studiów, wprowadzonego uchwałą nr 457/2012 z dnia 24 kwietnia 2012r., zwanego dalej regulaminem studiów, jak i mogących mieć wpływ na ten wynik przepisów prawa procesowego, tj. przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2013r., poz. 267), zwanej k.p.a.

Przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia jest skreślenie skarżącej z listy studentów III roku studiów stacjonarnych I stopnia, Wydziału Wojskowo-Lekarskiego, kierunek Fizjoterapia z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru zimowego w określonym terminie. Sporządzona osobiście przez samą skarżącą skarga nie została przy tym oparta na żadnym konkretnym zarzucie naruszenia prawa, jak bowiem dowodzi jej analiza skarżąca opisuje w niej szereg nieprawidłowości w działaniu organów Uczelni i przeprowadzaniu egzaminów, zwłaszcza w odniesieniu do roku 2007, w szczególności zaś tendencyjność przy ocenianiu jej wiedzy z poszczególnych objętych programem studiów egzaminów, zwłaszcza zaś Dziekana Wydziału, bezpodstawne uzależnienie zaliczenia drugiego roku studiów od uzupełnienia różnic programowych i związane z tym dodatkowe opłaty oraz zbyt późne rozpoznawanie jej spraw przez organy Uczelni, a także zbyt późne poinformowanie jej o decyzji w sprawie przedłużenia terminu sesji egzaminacyjnej semestru zimowego oraz nie uwzględnienie faktu odbywania przez nią z uwagi na stan zdrowia indywidualnego toku studiów. Skarżąca akcentuje też okoliczność prawidłowego w jej odczuciu wywiązywania się przez nią ze wszystkich jej obowiązków jako studenta. Natomiast uzupełnienie skargi sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego dla skarżącej z urzędu opiera się na zarzutach naruszenia zarówno prawa procesowego, jak i prawa materialnego. Te pierwsze obejmują dwa zasadnicze zarzuty, a mianowicie po pierwsze, zarzut niewyjaśnienia w sposób należyty stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienie z pominięciem słusznego interesu skarżącej, faktu jej długotrwałej choroby w semestrze zimowym, daty otrzymania przez skarżącą decyzji w sprawie przedłużenia terminu sesji egzaminacyjnej zimowej oraz zbyt krótkiego terminu na uzyskanie wymaganych zaliczeń i zaniechania należytego uzasadnienia decyzji; oraz po drugie, zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności poprzez rozpoznanie przez organ odwoławczy zawartych w odwołaniu wniosków w przedmiocie przesunięcia terminu podczas gdy nie były one przedmiotem oceny organu pierwszej instancji i nie przeprowadzono co do nich postępowania dowodowego. W konsekwencji tych naruszeń pełnomocnik zarzucił zaskarżonej decyzji bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów pomimo tychże naruszeń prawa procesowego, jak i wskazanych w skardze naruszeń prawa materialnego. Zarzuty naruszenia prawa materialnego pełnomocnik oparł na ich niewłaściwym zastosowaniu poprzez skreślenie skarżącej z listy studentów pomimo zaistnienia po jej stronie nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających z przyczyn od niej niezależnych uzyskanie zaliczenia we właściwym terminie, tj. z powodu złego stanu zdrowia, przebywania na zwolnieniu lekarskim oraz wyznaczenia krótkiego okresu na zaliczenie przedmiotów.

Wobec tak sformułowanych zarzutów w pierwszej kolejności należy dokonać oceny prawidłowości przeprowadzenia przez organy postępowania, bowiem dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawidłowo dokonana jego ocena pozwala na ocenę dokonanej przez organ subsumpcji prawa materialnego do okoliczności faktycznych danej sprawy. Oceniając te zarzuty w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz wynikających z niego okoliczności faktycznych są one co najmniej niezrozumiałe, a wręcz zaskakujące. Są one sformułowane w taki sposób, że w oparciu tylko o nie sposób nie odnieść wrażenia, iż są one oderwane od okoliczności faktycznych tej sprawy. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na to, iż ich lektura może "kreować" wrażenie, iż uchybienie terminowi do zaliczenia sesji zimowej w semestrze 2012/2013 było spowodowane li tylko długotrwałym zwolnieniem lekarskich i złym stanem zdrowia, co wprost już wynika z pierwszego sformułowanego przez pełnomocnika zarzutu naruszenia prawa materialnego. Z tego zarzutu, rozbudowanego w uzasadnieniu uzupełnienia skargi, pełnomocnik podnosi okoliczność złego stanu zdrowia, przebywanie na zwolnieniu lekarskim oraz wyznaczenie krótkiego okresu na zaliczenie przedmiotów. To może sugerować, że właśnie z powodu choroby skarżąca miała zbyt krótki termin na zaliczenie semestru zimowego. Tymczasem analiza niezwykle obszernych jak na tę kategorię spraw akt administracyjnych w sposób niebudzący żadnych wątpliwości dowodzi co prawda, iż skarżąca nie zaliczyła semestru zimowego w przewidzianym regulaminem terminu, gdyż w semestrze zimowych przebywała na długotrwałych zwolnieniach lekarskich, jednakże okolicznością sporną w tej sprawie – co schodzi w argumentacji pełnomocnika na dalszy plan i nie jest już tak mocno eksponowane jak stan zdrowia skarżącej przed upływem terminu sesji zimowej – nie jest niezaliczenie semestru zimowego w regulaminowym terminie (gdyż organy nie kwestionowały stanu zdrowia skarżącej i niemożności zaliczenia przez nią sesji w regulaminowym terminie z tego powodu), lecz niezaliczenie przez skarżącą sesji zimowej w przedłużonym terminie, w sumie o dodatkowe 3 miesiące, tj. do dnia 9 maja 2013r., kończącego już semestr letni i rozpoczynającego sesję egzaminacyjną letnią. Ta już okoliczność stawiała skarżącą w o wiele korzystniejszej sytuacji niż pozostałych studentów, którzy tylko do daty rozpoczęcia semestru letniego (nie zaś jego zakończenia) obligowani byli zaliczyć sesję zimową. Z akt wynika (ale też nie jest kwestionowane przez skarżącą), że w semestrze letnim, a więc w czasie biegu przedłużonego terminu na zaliczenie sesji zimowej, była ona zdrowa i uczestniczyła w zdecydowanej większości zajęć semestru letniego. Nie można zatem twierdzić, iż w tym okresie stan zdrowia w okresie poprzedzającym sesję egzaminacyjną zimową uniemożliwiał jej przystąpienie do jakichkolwiek egzaminów czy zaliczeń. Nie jest zasadny argument pominięcia indywidualnych okoliczności faktycznych sytuacji skarżącej czy zbyt krótkiego terminu na uzyskanie wymaganych zaliczeń. Z akt administracyjnych wynika wszak, iż skarżąca podanie o przedłużenie sesji egzaminacyjnej semestru zimowego złożyła w dniu 4 marca 2013r., uzupełniła je o brakujące zwolnienia lekarskie w dniu 11 marca 2013r., zaś w dniu 13 marca 2013r. Dziekan wyraził zgodę na przedłużenie sesji egzaminacyjnej do dnia 30 marca 2013r. Wbrew twierdzeniom skarżącej o decyzji tej została ona poinformowana w dniu 15 marca 2013r., a więc niemalże po podjęciu tejże decyzji przez Dziekana. W wieloletnim, bo niemalże od początku studiów, które rozpoczęły się w roku akademickim 2004/2005, sporze z Uczelnią w zasadzie o wszystko (opłaty, uzupełnienie różnic programowych, przeniesienie na studia stacjonarne, naliczanie punktów za efekty w nauce ECTS) uwadze skarżącej umknęła ta istotna dla tej sprawy okoliczność, iż wskazaną decyzję Dziekana odebrała ona osobiści w dniu 15 marca 2013r. , czego dowodem jest złożony przez nią jej podpis na jej piśmie z dnia 8 marca 2013r. (uzupełniającym podanie o przedłużenie sesji), kwitujący odbiór podania z dokonaną na nim zgodą Dziekana o przedłużeniu sesji do dnia 30 marca 2013r. Okoliczność tą potwierdziła też w swoim odwołaniu od decyzji Dziekana. Zauważyć też należy, iż jak wynika z załączonego przez skarżącą do tego pisma z dnia 8 marca 2013r. i skargi do sądu ostatniego zwolnienia lekarskiego stan chorobowy ustał u skarżącej z dniem 12 lutego 2013r. Zestawienie dat dowodzi więc, że skarżąca potrzebowała ponad trzy tygodnie od ustania choroby by zwrócić się do Dziekana z prośbą o przedłużenie sesji zimowej. Potwierdza to też zasygnalizowaną już okoliczność, iż uprzedni stan choroby (który z pewnością w czasie semestru letniego już ustał) nie miał wpływu na zaliczenie sesji zimowej w tym przedłużonym terminie, a przynajmniej na podjęcie przez skarżącą próby zdania chociażby części egzaminów do dnia 30 marca 2013r. Tego jednak skarżąca nie uczyniła, do czego otwarcie przyznaje się w swoich pismach, także w uzupełnieniu skargi. Ta okoliczność czyni całkowicie niezrozumiałym argument pełnomocnika, iż organ nie wziął pod uwagę w dostateczny sposób okoliczności stanu zdrowia, przebywania przez nią na zwolnieniu lekarskim, co uniemożliwiało jej zaliczenie sesji zimowej. Przecież przedłużając ostatecznie termin zaliczenia tej sesji do 9 czerwca 2013r. tym samym organy Uczelni dały skarżącej szansę na zaliczenie sesji zimowej. Nie sposób zaaprobować argumentacji skargi, iż skarżąca miała zbyt krótki termin na zaliczenie sesji zimowej. W ocenie sądu w okresie od ustania choroby do dnia 30 marca 2013r. miała możliwość zdania co najmniej większości z egzaminów, jedynie od jej woli zależało to czy umówi się z kierownikami poszczególnych przedmiotów na termin egzaminu. Sama wszak w skardze przyznała, iż w dniu 18 lutego 2013r., po dostarczeniu zwolnień lekarskich, została poinformowana, że z tymi zwolnieniami lekarskimi ma się udać do kierowników przedmiotów w celu umówienia się na terminy egzaminów i zaliczeń, tego jednak nie uczyniła, gdyż czekała na ostateczną decyzję w sprawie jej podania o przedłużenie sesji egzaminacyjnej zimowej. Taka postawa skarżącej nie dość, że nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia czy usprawiedliwienia, to jeszcze dowodzi rzeczywistego stosunku skarżącej do swoich obowiązków jako studenta. Każdy student należycie dbający o swoje sprawy mając zgodę Dziekana na przedłużenie sesji oraz informację o koniecznym postępowaniu celem zaliczenia sesji podjąłby niezwłoczne działania celem ustalenia terminów egzaminów i przystąpiłby do tychże egzaminów, w terminach wszak uzgodnionych już poza sesją egzaminacyjną, a więc i w terminach do ustalenia z poszczególnymi egzaminatorami. Bierna postawa skarżącej jest tym bardziej zadziwiającą, że już od 18 lutego 2013r. miała możliwość przygotowania się do egzaminów i zaliczeń i z pewnością mogła w toku rozmowy z poszczególnymi egzaminatorami w sposób elastyczny ustalić terminy zaliczenia poszczególnych przedmiotów. Istotne jest i to – o czym skarżąca zapomina - że w podaniu o przedłużenie sesji egzaminacyjnej z dnia 4 marca 2013r. sama wnosiła o przedłużenie tej sesji jedynie do dnia 10 kwietnia 2013r., nie zaś do końca semestru letniego. Nie bez znaczenia pozostaje i to, że wobec doręczenia skarżącej decyzji w sprawie przedłużenia sesji egzaminacyjnej w dniu 15 marca 2013r., termin do wniesienia od niej odwołania zaczął swój bieg w dniu 16 marca, a zakończył w dniu 29 marca 2013r. (piątek). Tymczasem odwołanie od tej decyzji skarżąca wniosła dopiero w dniu 3 kwietnia 2013r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Mimo to zostało ono rozpoznane przez Rektora merytorycznie decyzją z dnia 9 maja 2013r. pozytywnie dla skarżącej, podczas gdy Rektor winien stwierdzić uchybienie terminu do jego wniesienia. Ponieważ sprawa przedłużenia sesji egzaminacyjnej była rozpoznawana w odrębnym postępowania, a decyzje je kończące są ostateczne i prawomocne, sąd jedynie zwraca uwagę na tę nieprawidłowość. Dopóki zatem te decyzje nie zostaną wyeliminowane z obrotu prawnego w przewidzianym trybie wiążą one organy i przysługuje im domniemanie prawidłowości. Nie można zatem twierdzić, że w tej sprawie organy obowiązane były wypowiedzieć się co do wadliwości tych decyzji. Okoliczności tej nie zmienia składanie przez skarżącą w późniejszym terminie kolejnych podań o przedłużenie terminu sesji egzaminacyjnej zimowej z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. Z tego względu wszystkie zarzuty dotyczące prawidłowości postępowania, poprzedzającego wydanie tych decyzji nie mogą skutkować uwzględnieniem skargi w sprawie skreślenia z listy studentów. Stąd też oparcie skargi zasadniczo na wadliwościach przy ich wydawaniu nie jest właściwe. Niemniej jednak sąd w dalszej części rozważań postanowił się do nich ustosunkować. W pierwszej kolejności podnieść należy, iż gdyby Rektor w sposób prawidłowy ocenił zachowanie terminu do wniesienia odwołania, termin do zaliczenia egzaminów sesji zimowej dla skarżącej kończyłby się z dniem 30 marca, nie zaś z dniem 9 czerwca 2013r. Niezależnie od tego zwrócić należy uwagę, iż wniesienie odwołania od tej decyzji już po upływie przedłużonego terminu do zaliczenia sesji zimowej stanowi kolejny dowód na okoliczność stosunku skarżącej do swoich obowiązków studenta, w tym respektowania przez nią obowiązujących powszechnie zasad współżycia społecznego i reguł postępowania. Okoliczność ta nie pozwala też zaaprobować podnoszony przez samą skarżącą, jak i jej pełnomocnika, argument, iż miała ona prawo oczekiwać dodajmy "biernie" na rozpoznanie jej odwołania co do terminu przedłużenia sesji egzaminacyjnej. Wobec "przedłużenia" przez Dziekania terminu zaliczenia egzaminów sesji zimowej, co najmniej do dnia 30 marca 2013r. miała pewność swojej sytuacji prawnej, statusu studenta, miała zezwolenie na zdawanie egzaminów i możliwość ustalenia z egzaminatorami tychże terminów. Nie sposób też zgodzić się ze skarżącą, iż "wydłużony" czas na zdanie egzaminów był zbyt krótki na zdanie 5 egzaminów i jednego zaliczenia. W tym zakresie zwrócić należy przede wszystkim uwagę na podnoszoną przez skarżącą w odwołaniu od tej decyzji argumentację wskazującą na rzeczywiste przyczyny nie przystąpienia przez skarżącą do egzaminów w "przedłużonym" przez Dziekana terminie. W tym zakresie w odwołaniu skarżąca podniosła wszak, że "okres od 25 marca do 28 marca 2013 roku jest to tzw. Wielki Tydzień przed Świętami Wielkanocnymi i dla osób wierzących i praktykujących zdawanie w tym czasie egzaminów lub egzaminowanie jest niezgodne z ich katolickimi – religijnymi uczuciami". Z kolei termin od daty złożenia podania w dniu 4 marca 2013r. do "przedłużonego" przez Rektora terminu do dnia 9 maja 2013r. umożliwiał skarżącej definitywne zaliczenie sesji zimowej. Nie podjęła ona jednak żadnej próby przystąpienia do żadnego z zaległych egzaminów. Nie sposób też zgodzić się ze skarżącą, iż z uwagi na datę otrzymania decyzji odwoławczej miała jedynie 7 dni na zaliczenie wszystkich egzaminów. Istotne znaczenie mają tu dwie okoliczności. Po pierwsze, skarżąca podpisując umowę o usługę edukacyjną oświadczyła, iż znana jest jej treść regulaminu studiów i zobowiązała się do jego przestrzegania. Wobec tego powinien być jej znany przepis § 15 pkt 2 ppk 3 i 4, § 22 pkt 4 i § 7 ust. 1 i § 19 pkt 1 regulaminu studiów, wedle którego student obowiązany jest do zdobywania wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych, przestrzegania terminów dotyczących toku studiów sesji zimowej i letniej, przystępowanie do egzaminów i zaliczeń końcowych po spełnieniu warunków dopuszczających do nich, określonych w regulaminach przedmiotów; a w razie dłuższej choroby lub innych uzasadnionych wypadków losowych Dziekan na wniosek studenta, może wyrazić zgodę na składanie egzaminów i zaliczeń końcowych w innych terminach, także poza sesją egzaminacyjną, przy czym okresem rozliczeniowym w Uczelni jest semestr. Oznacza to, iż co do zasady student przystępuje do egzaminów i zaliczeń w terminach określonych przez Uczelnię, a Dziekan może wyrazić zgodę na ich zdawanie poza tymi terminami w uzasadnionych przypadkach, także poza sesją egzaminacyjną. Nie oznacza to jednak tegoż, iż terminy mogą być "wydłużone" na bliżej nieokreślony czas. Użycie zwrotu "poza sesją" oznacza tyle, że terminy mogą być wyznaczane także w toku kolejnego semestru, jednakże przed rozpoczęciem sesji egzaminacyjnej, kończącej ten semestr. Skoro bowiem okresem rozliczeniowym jest semestr, a Dziekan może "przedłużyć" termin sesji egzaminacyjnej poza sesją, w więc już w toku następnego semestru, to nie powinno budzić wątpliwości, że skarżąca miała świadomość, a przynajmniej powinna była mieć, że maksymalnym terminem "przedłużenia" sesji zimowej jest ostatni dzień semestru letniego, bowiem po tym dniu zaczyna biec termin sesji egzaminacyjnej letniej. Stosownie bowiem do § 11 ust. 3 II część zdania regulaminu studiów w wyjątkowych Dziekan może w przypadku zastosowania IOS podjąć decyzję o przesunięciu terminów składania zaliczeń końcowych i egzaminów na następny semestr. Z tego względu późniejsze kolejne żądanie skarżącej "przedłużenia" sesji zimowej do końca roku kalendarzowego 2013r. nie ma żadnego oparcia w obowiązujących przepisach prawnych. Po drugie, decyzję w sprawie odwołania skarżącej od decyzji Dziekana z dnia 15 marca 2013r. Rektor podjął w dniu 9 maja 2013r., decyzja ta – jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru – została nadana w placówce pocztowej w dniu 9 maja 2013r. na podany przez skarżącą adres, a więc niezwłocznie po jej podjęciu. Przesyłka ta zapewne z powodu awizowania została odebrana przez skarżącą dopiero w dniu 27 maja 2013r. zgodnie z adnotacją skarżącej o godz. 18.40. Rzeczywista data odbioru tej przesyłki nie ma jednakże wpływu na termin zaliczenia egzaminów sesji zimowej, bowiem skarżąca miała jeszcze 13 dni na przystąpienie do egzaminów, pomijając, iż mogła to uczynić co najmniej od dnia 4 marca 2013r. Uwzględniając nawet przedłużony termin przez Dziekana 2 tygodnie oraz owe 13 dni, co w sumie dało miesiąc czasu, a więc więcej niż czas trwania zasadniczej sesji egzaminacyjnej. Ponadto skarżąca mogła zdawać egzaminy/zaliczenia w terminach ustalonych indywidualnie z egzaminatorami, a więc na warunkach znacznie korzystniejszych niż mieli pozostali studenci, którzy musieli zdać je w terminach z urzędu narzuconych przez Uczelnię. W rzeczywistości mogła do egzaminów przygotowywać się przez 3 miesiące. Jest to tym bardziej uzasadnione, że w tym czasie – co sama przyznaje – uczestniczyła w zajęciach semestru letniego, bywała więc na Uczelni, nie było przeszkód umówić z egzaminatorami terminu egzaminów. Analiza akt nie pozwala przyjąć, iż były jakikolwiek uzasadnione przyczyny nieodbierania korespondencji z Rektoratu, zwłaszcza w sytuacji gdy skarżąca spodziewała się decyzji Rektora w sprawie jej odwołania, jak i upływającego terminu trwania semestru letniego. Mając też świadomość nieuchronnie zbliżającego się definitywnego (końcowego) terminu zaliczenia sesji zimowej, tj. terminu na który maksymalnie zgodnie z regulaminem studiów mógł być "przedłużony" termin zdawania egzaminów sesji zimowej, zachowała całkowicie bierną postawę. Postępując w ten sposób musiała godzić się na konsekwencje z tym wiążące się. Nie ma więc żadnego najmniejszego znaczenia to, w jakim terminie skarżąca odebrała decyzję Rektora.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności poprzez nierozpoznanie zawartych w odwołaniu wniosków o przedłużenie terminu do zaliczenia sesji zimowej przez dwie instancje. Zarzut ten jest – jak należy przypuszczać – wynikiem niedokładnego zapoznania się z aktami sprawy. Zawarty w odwołaniu wniosek został bowiem rozpoznany przez Dziekana, który na odwołaniu w dniu 3 kwietnia 2013r. ujawnił swoją w sposób zwyczajowo przyjęty przez Uczelnię swoistą decyzję w sprawie tego wniosku. Z "decyzji" tej wynika "brak postępów w nauce, co zgodnie z pkt 5 może skutkować uchyleniem zgody na indywidualną organizację studiów, studentka nie zaliczyła zajęć w B. – Z., ze względu na zwolnienie lekarskie proponuję ostateczny termin zaliczenia 30.04.br.". Podnoszony przez pełnomocnika zarzut, wedle którego rozpoznanie wniosków odwołania co do wpisu warunkowego na kolejny semestr czy ponownego wpisu na niezaliczony semestr nie doprowadziłoby do skreślenia skarżącej z listy studentów nie mógł być uwzględniony w tym postępowaniu. Po pierwsze, wnioski te uruchamiały odrębne postępowanie administracyjne i podlegały odrębnemu rozstrzygnięciu, a ich złożenie z pewnością zmierzało do uniemożliwienia skreślenia skarżącej z listy studentów. Po drugie, do rozpoznania tychże wniosków nie był właściwy Rektor jako organ odwoławczy. Po trzecie, kategoryczne stwierdzenie, że przysługujące prawo warunkowego wpisu na kolejny semestr czy ponownego wpisu na niezaliczony semestr nie doprowadziłoby do skreślenia z listy studentów nie wydaje się słuszne, bowiem złożenie tego wniosku nie oznacza jeszcze przywrócenia statusu studenta, to wymaga bowiem podjęcia pozytywnego rozstrzygnięcia przez Dziekana, tymczasem jak wynika z adnotacji Dziekana zawartej na odwołaniu Dziekan podnosi brak postępów skarżącej w nauce, a dziekan ustosunkowując się do zarzutów odwołania wyraził zgodę jedynie na przedłużenie terminu sesji zimowej do 30 kwietnia 2013r. Po czwarte, przyznany skarżącej indywidualny tok studiów nie oznacza, iż skarżąca może zdawać egzaminy w dowolnie przez siebie wybranym terminie. Zgodnie bowiem z § 11 ust. 3 i ust. 4 regulaminu studiów w przypadku zastosowania IOS Dziekan zezwala na uzyskanie przez studenta zaliczeń końcowych oraz składanie egzaminów w terminach indywidualnie określonych w czasie danego semestru, a w wyjątkowych sytuacjach może podjąć decyzję o przesunięciu tych terminów na następny semestr, z tym, że decyzja Dziekana w sprawie udzielenia studentowi IOS może skutkować niezaliczeniem semestru w wyznaczonym terminie, ale nie może wpływać na przedłużenie czasu trwania studiów określonego planem studiów i programem kształcenia. Z przepisów tych wynika, iż IOS oznacza jedynie tyle, że student może zdawać egzaminy poza przewidzianymi regulaminem terminami, zasadniczo w ramach danego semestru, a więc mogą być one zaliczane zarówno przed tymi terminami, jak i po ich upływie, o ile mieści się to w ramach semestru. Jedynie na zasadzie wyjątku terminy tych egzaminów i zaliczeń mogą być przesunięta na następny semestr. Nie budzi też wątpliwości w świetle tychże przepisów, że indywidualny tok studiów nie może powodować przekroczenie przewidzianego programem czasu skończenia studiów. W konsekwencji oznacza to tyle, że indywidualnie określone terminy nie mogą wykraczać poza planowany czas zakończenia studiów. Z § 11 ust. 3 i 4 regulaminu studiów pełnomocnik więc błędnie (bo nie ma to oparcia w okolicznościach faktycznych tej sprawy) wywodzi, iż skarżąca miała prawo do wnioskowania o składanie egzaminów i uzyskanie zaliczeń w dowolnych terminach. Jednakże maksymalny termin zaliczenia sesji egzaminacyjnej zimowej w roku akademickim 2012/2013 do końca następnego semestru (semestru letniego) kończył się z dniem 9 czerwca 2013r. Oznacza to jedynie, iż przed nadejściem tej daty skarżąca powinna była indywidualnie z poszczególnymi kierownikami przedmiotów ustalić terminu egzaminów i zaliczeń i przed tym terminem uzyskać pozytywne oceny. Przesunięcie terminów do zaliczenia sesji zimowej do końca kalendarzowego roku 2013r., jak tego skarżąca żąda w postępowaniu o skreślenie z listy studentów, byłoby niezgodne z tymi przepisami. Zwrócić też należy uwagę na to, iż w swoim wniosku skarżąca wnosiła o indywidualną organizację planu zajęć w roku akademickim 2012/2013 i w tym zakresie Dziekan w dniu 3 stycznia 2013r. podjął decyzję. Skarżąca miała możliwość (bo uzyskała na to zgodę) przystąpienia do egzaminów i zaliczeń semestru zimowego w indywidualnych terminach, wymagało to jednakże od niej zgłoszenia się do kierowników poszczególnych przedmiotów, skarżąca wykazała w tym zakresie – co już wielokrotnie podniesiono - całkowitą bierność. Nie można więc bezkrytycznie przyjąć sugestii pełnomocnika, iż skarżącej uniemożliwiono przystąpienie do zaliczenia sesji zimowej w indywidualnych terminach.

Nie ma też racji pełnomocnik twierdząc, że w sprawie organ nie uwzględnił słusznego interesu skarżącej. Przede wszystkim podnieść należy, iż organy Uczelni w ocenie sądu wykazały dużo wyrozumiałości dla skarżącej, studiującej na Uniwersytecie Medycznym wszak od października 2004r. Organy przychylały się – choć czasami z opóźnieniem – do składanych przez skarżącą podań. Skarżąca obiektywnie oceniając okoliczności faktyczne tej sprawy miała możliwość zaliczenia sesji egzaminacyjnej zimowej poza sesją egzaminacyjną przez okres trzech miesięcy. Podstawą faktyczną takich znacznych ustępstw ze strony organów Uczelni był właśnie stan zdrowia skarżącej, niemożność z tego powodu przystąpienia przez nią do egzaminów w sesji zimowej w terminie określonym w regulaminie studiów. Organy – idąc na tak znaczne ustępstwa wobec skarżącej – zezwoliły jej na indywidualny tok studiów. Uczyniły to w sytuacji kiedy to skarżąca stawia tym organom, zwłaszcza Dziekanowi, gołosłowne (bo nie poparte żadnymi obiektywnymi okolicznościami, dowodami czy nawet zawiadomieniem organów ścigania) zarzuty naruszenia obowiązującego porządku prawnego, tendencyjność w działaniu organów, zaniżanie jej ocen egzaminacyjnych. Nie sposób więc przyjąć, iż podjęta w sprawie decyzja jest wyrazem negatywnego stosunku organów Uczelni do skarżącej czy działania z jej pokrzywdzeniem. Skarżąca stawiając szereg zarzutów organom nie dostrzega własnego postępowania. Bezkrytycznie i bezrefleksyjnie podchodzi do własnych zachowań, nie chcąc niejako przyjąć do wiadomości, iż to właśnie ona sama swoim lekkomyślnym stosunkiem do obowiązków studenta doprowadziła ostatecznie do jej skreślenia z listy studentów. Skarżąca ze swojej strony nic nie uczyniła, by zdać zaległe egzaminy, by nawet ustalić terminy egzaminów. Z niezwykle obszernych jak na tę kategorię spraw akt administracyjnych wynika niewątpliwa okoliczność, że skarżąca po podjęciu z pewnością w sposób świadomy studiów zaczęła kwestionować obowiązujące na Uczelni zasady w całej rozciągłości, najpierw kwestionowała wysokość opłat za studia, obciążanie jej dwukrotnie opłatą egzaminacyjną z tego samego przedmiotu, w związku z powtarzaniem egzaminu, następnie zaczęła kwestionować godziny przeprowadzania zajęć dydaktycznych, co w jej przekonaniu kolidowało z godzinami jej zatrudnienia a w konsekwencji uniemożliwiało jej pozyskanie środków finasowania opłat za studia, po uwzględnieniu jej wniosku o przyjęcie jej w poczet studentów studiów stacjonarnych zażądała zwolnienia jej z opłat za studia i traktowania jej jak studenta studiów stacjonarnych, dalej zakwestionowała obowiązek uzupełnienia różnic programowych w związku ze zmianą programu studiów w toku tak długo trwających studiów, ostatecznie zażądała nie naliczania w stosunku do niej punktów ECTS i traktowania jej w tym zakresie jako studenta niestacjonarnego. Ponadto podnieść należy, iż podnoszone w odwołaniu od decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów okoliczności nie mające związku z tym postępowanie, tj. np. co do liczby godzin dydaktycznych, formy zaliczenia "Masaż leczniczy" czy naliczania punktów ECTS, zostały przez Rektora, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, odrębnie w piśmie z dnia 28 listopada 2013r. ocenione. Akta administracyjne dowodzą, że organy Uczelni w toku trwających od 10 lat studiów wielokrotnie podejmowały czynności procesowe w sprawach skarżącej, prowadzącej z Uczelnią dość bogatą korespondencję, ustosunkowując się do jej podań, niemalże zawsze uwzględniając żądania skarżącej. Tak obszerne akta administracyjne nie pozwalają zatem przyjąć, iż organy Uczelni w swoich działaniach nie uwzględniały słusznego interesu skarżącej.

W ocenie sądu, w niniejszej sprawie organy przeprowadziły wszechstronne i kompletne postępowanie dowodowe i wyjaśniające na okoliczność niezaliczenia sesji egzaminacyjnej zimowej oraz sytuacji zdrowotnej skarżącej, tj. postępowanie spełniające wymogi art. 7 i 77 k.p.a., a zakres tego postępowania jest prawidłowy. W sprawie organy przeprowadziły wszelkie niezbędne i konieczne dla ustalenia (wyjaśnienia) istotnych w świetle mającej zastosowanie w sprawie materialnej normy prawnej okoliczności faktycznych, a dopuszczone (zgodne z prawem) w art. 75 k.p.a., dowody, jakie obiektywnie rzecz oceniając mogły być zgromadzone lub pozyskane przez organy, tj. dowody nieprzekraczające fizycznych możliwości dowodzenia przez organy. Ustalając okoliczności niezaliczenia semestru zimowego oraz postawy skarżącej co do obowiązków studenta organy Uczelni uzyskały wyjaśnienia kierowników poszczególnych przedmiotów. Ze zgromadzonych dowodów – o czym będzie dalej szczegółowo - wynika, że skarżąca nie tylko nie wykazuje postępów w nauce, nie została dopuszczona do zdawania jednego z egzaminów, ale jeszcze jej postawa społeczna jest naganna. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji – wbrew przekonaniu pełnomocnika - spełnia wymogi art. 107 k.p.a., zamieszczono w nim mające zastosowanie przepisy prawne, wskazano okoliczności faktyczne, jak również rozważono i wskazano przyczyny skreślenia skarżącej z listy studentów. Wskazują na to te fragmenty uzasadniania, w których organ w szczególności – wskazując na wielokrotne uwzględnianie w roku akademickim 2012/2013 wyjątkowych okoliczności i wyjątkowej sytuacji skarżącej – podnosi, że skarżąca nie wykorzystała dawanych jej szans, wykazywała niewiele zainteresowania czy aktywności w staraniach zmierzających do ukończenia studiów, przedstawiane przez skarżącą okoliczności nie uzasadniają nieprzystąpienia lub nienależytego przygotowania się do egzaminów i zaliczeń końcowych, w szczególności nie uzasadniają one braku kontaktu z kierownikami przedmiotów w celu usprawiedliwienia nieobecności na poszczególnych termiach egzaminów czy zaliczeń i ustalenia kolejnych terminów do podejścia do tych egzaminów i zaliczeń. Organ wskazał, że skarżąca do 9 czerwca 2013r. nie uzupełniła żadnych zaległości dotyczących przedmiotów semestru zimowego, mimo przedłużenia terminu do zaliczenia sesji zaliczyła tylko dwa przedmioty spośród dziesięciu, do jednego egzaminu w ogóle nie została dopuszczona, w trzech egzaminach i trzech zaliczeniach ma status "nieobecny", gdyż nie przedstawiła usprawiedliwienia nieobecności, nie skontaktowała się z kierownikami przedmiotów celem usprawiedliwienia nieobecności, nie zgłosiła się w celu ustalenia kolejnych terminów egzaminu, nie wykazała się żadną inicjatywą i staraniem by zaległości uzupełnić, próbowała tylko wykazać, że miała niewystarczająco dużo czasu i że było to spowodowane toczącym się postępowaniem administracyjnym w jej sprawie. Organ podniósł też, że skarżąca oczekując na decyzje odwoławczą mogła przystąpić choćby do kilku egzaminów. Zarzuty co do uzasadnienia decyzji są nieistotne także dlatego, że decyzja organów uczelni, w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych, nie musi spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracyjnego, a odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 lipca 2008r., IV SA/Po 660/07, LEX nr 566517). Braki uzasadnienia w zakresie zarzutów dotyczących okoliczności podejmowania decyzji w sprawie przedłużenia terminu sesji egzaminacyjnej jako odnoszące się do ostatecznych i prawomocnych decyzji wykraczają poza zakres tegoż postępowania i nie mają wpływu na wynik tej sprawy. Nie dyskwalifikują one zatem zaskarżonej decyzji. Dla rozstrzygnięcia tej sprawy istotne znaczenia ma bowiem tylko obiektywna okoliczność nieuzyskania przez skarżącą zaliczenia semestru zimowego i upływ terminu do jego zaliczenia. Wobec stwierdzenia tych okoliczności organ uprawniony był do skreślenia skarżącej z listy studentów. Istotne znaczenia dla rokowań skarżącej w zakresie ukończenia studiów mają też obszernie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności dotychczasowego toku najpierw niestacjonarnych, obecnie stacjonarnych studiów skarżącej, trwających od października 2004r. I tak, skarżąca została skreślona z listy studentów II roku, po czym po uzupełnieniu różnic programowych uzyskała zaliczenie II roku w roku akademickim 2007/2008, następnie została skreślona z listy studentów III roku z uwagi na brak opłat, następnie została wpisana na listę studentów III roku stacjonarnych studiów w roku akademickim 2012/2013 z uwagi na zlikwidowanie studiów niestacjonarnych. Tak długi czas studiowania przez skarżącą na trzyletnich studiach oznacza, iż co najmniej kilkakrotnie mogła ona te studia skończyć, przy założeniu istnienia rzeczywistej woli ich skończenia. Nie sposób nie odnieść wrażenia, że dość spolegliwa i "wyrozumiała" postawa organów Uczelni wobec skarżącej spowodowała to, iż w odczuciu skarżącej nadal może ona prezentować tak roszczeniową postawę i jej żądania będą uwzględnione. Nie przewidziała, czy raczej nie zauważyła, że już dawno przekroczyła granicę akceptowanych społecznie zasad współżycia społecznego społeczności akademickiej. Ocena okoliczności faktycznych sprawy jest logiczna, zgodna z doświadczeniem życiowym, nie przekracza ona granic swobodnej oceny dowodów, wywody decyzji są logiczne i spójne, a przede wszystkim mają oparcie w materiale dowodowym. Wynikająca z powołanego wcześniej przepisu zasada informowania o motywach rozstrzygnięcia organu i przekonywania o zasadności tego rozstrzygnięcia, została więc w niniejszej sprawie zrealizowana. Okoliczność, iż strona nie została przekonana co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia nie oznacza naruszenia zasady przekonywania. Strona ma prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni. O uchybieniu tych zasad nie stanowi podjęcie przez organ rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez stronę postępowania, w sytuacji, gdy organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy, nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów, oraz wskazał i wyjaśnił zastosowaną podstawę prawną. W konsekwencji nie sposób postawić organom zarzutu naruszenia zasady pogłębiania zaufania od organów państwa (art. 8 k.p.a.).

Sąd nie stwierdził również wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego. Ocenę zarzutów w tym zakresie poprzedzić należy zaprezentowaniem regulacji prawnej statusu prawnego Uczelni. Przede wszystkim podnieść należy, iż zagwarantowana szkołom wyższym w art. 70 ust. 5 Konstytucji oraz w art. 4 ust. 1 Prawo o szkolnictwie wyższym autonomia, zapewniająca im prawo do kształtowania wewnętrznego porządku prawnego społeczności akademickiej, nie ma charakteru nieograniczonego i nie oznacza zupełnej dowolności działania organów uczelni (np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 października 2005 r., SK 39/05). W zakresie, w jakim organy uczelni są upoważnione do kształtowania uprawnień i obowiązków podmiotów, nie powiązanych z tymi organami ani więzami zależności organizacyjnej, ani podległości służbowej zyskują przymiot organów administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym, do którego mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 207 Prawa o szkolnictwie wyższym. W demokratycznym państwie prawa wewnętrzny porządek prawny społeczności autonomicznej nie może wykraczać poza ramy określone w Konstytucji oraz ustawie, a tym samym autonomia nigdy nie może mieć charakteru nieograniczonego. Z uwagi na specyfikę uczelnia publiczna, której organy pełnią funkcje organu administracji publicznej, jest organem tylko w ściśle określonym zakresie spraw i z uwzględnieniem przepisów regulujących w sposób szczególny zarówno kompetencje tych organów, jak i prawa oraz obowiązki uczestników procesu kształcenia. Te szczególne przepisy o charakterze powszechnie obowiązującym zawarte są w Prawie o szkolnictwie wyższym i aktach wykonawczych do tej ustawy oraz w przyjmowanych przez senaty uczelni ich aktach wewnętrznych, tj. np. regulaminy poszczególnych rodzajów studiów. Szkoły wyższe są – jak podnosi się w orzecznictwie - zakładami administracyjnymi (publicznymi). Działają one jako samodzielne i niezależne jednostki organizacyjne powoływane do wykonywania zadań publicznych w zakresie badań naukowych i szkolnictwa wyższego. Zakład administracyjny, nie będąc jednakże organem państwowym ani organem samorządu, sprawuje funkcję administracji publicznej, korzystając z tzw. władztwa zakładowego, nie działa jednak jak klasyczny organ administracji publicznej, gdyż został powołany do zupełnie innych zadań. Władztwo zakładowe uczelni wynika z upoważnień dla organów zakładu do abstrakcyjnych, jak i konkretnych działań na podstawie i w ramach ustaw. Jego istotę stanowi więc zakres upoważnień dla organów zakładu do jednostronnego kształtowania stosunków prawnych z użytkownikami zakładu lub osobami, które zabiegają o przyjęcie do grona takich użytkowników. Uczelnie są organizowane i działają na zasadach wolności badań naukowych, wolności twórczości artystycznej i wolności nauczania. Pełniąc misję odkrywania i przekazywania prawdy poprzez prowadzenie badań i kształcenie studentów, uczelnie stanowią integralną część narodowego systemu edukacji i nauki (art. 4 ust. 2 i 3 Prawa o szkolnictwie wyższym). Ustrojowa pozycja oraz cele, jakie realizuje uczelnia wyznaczają równocześnie relacje pomiędzy podmiotami procesu kształcenia, w ramach których wywiązywanie się z obowiązków i powinności słuchacza poddane jest autonomicznej ocenie osób prowadzących proces dydaktyczny.

Tak określona normatywna pozycja uczelni nie pozostaje bez wpływu na wykładnię objętego zarzutem naruszenia prawa materialnego art. 190 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym, powtórzonym w § 30 ust. 2 pkt 1 regulaminu studiów. Wedle nich kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Przewidziane w tym przepisie uprawnienie organów uczelni do działania w ramach uznania administracyjnego przy podejmowaniu decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów w przypadku niezaliczenia semestru lub roku jest właśnie konsekwencją autonomii uczelni wyższych, jak i następstwem tego, iż jedynie organy uczelni i egzaminatorzy są upoważnieniu do oceny postępów studenta w nauce. To one oceniają, czy dany student swoją postawą rokuje nadzieję na ukończenie studiów. Wymóg posiadania szczególnej specjalistycznej wiedzy w danej dziedzinie sprawia, że sąd administracyjny nie posiada kompetencji do oceny tychże rokowań, gdyż wykracza to poza wiedzę medyczną sądu. Istotnego znaczenia w sprawie nabiera fakt, iż zawód fizykoterapeuty, zaliczany do zawodów medycznych, wymaga nie tylko odpowiedniej wiedzy medycznej, ale i odpowiedzialności, wszak fizykoterapeuta jest zawodem szczególnego zaufania, pacjenci powierzają mu największą wartość, jaką jest ich zdrowie a nawet życie, czyniąc to w wielkim zaufaniu do jego kwalifikacji, kompetencji i odpowiedzialności za podejmowane czynności medyczne. Z tego względu kandydat do zawodu musi spełnić szczególnie wysokie standardy zarówno w zakresie wiedzy, jak i postawy. Szczególnie ważne z uwagi na naczelną wartość, jaką jest zdrowie i życie niezliczonej liczby pacjentów, mogących być pod opieką skarżącej, wymagają zatem tego by nie dopuścić do zawodu osób, którzy swoją postawą już w trakcie studiów nie dają gwarancji należytego wykonywania zawodu. Choć zatem uznanie administracyjne nie może sprowadzać się do dowolności działania organów Uczelni, to jednakże nie ma podstaw do podważania opinii egzaminatorów w zakresie rokowań studenta, zwłaszcza, gdy są one – tak jak w niniejszej sprawie – jednoznaczne, a student nie zalicza niemalże większości egzaminów danego semestru, a nawet nie podejmuje próby ustalenia terminu poszczególnych egzaminów. W tym zakresie aktywność i inicjatywa – jak słusznie zauważono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – spoczywa tylko i wyłącznie na studencie, wręcz obowiązkiem studenta, określonym w regulaminie studiów, jest przystępowanie do egzaminów i zaliczeń. Jak bowiem podkreśla orzecznictwo sądowe podstawowym obowiązkiem studenta, określonym zarówno w Prawie o szkolnictwie wyższym (art. 189 ust. 1 pkt 2) oraz w regulaminie studiów jest uczestniczenie w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów, a także składanie egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów. W przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie student może być skreślony z listy studentów (art. 190 ust. 2 pkt 2). Ustawodawca wprawdzie pozostawił decyzję w tym zakresie do uznania organom Uczelni, jednakże uczynił to ze względu na zasadę autonomii uczelni i możliwość uwzględnienie różnych nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających studentowi wywiązania się z jego podstawowych obowiązków z przyczyn od niego niezależnych (por wyrok WSA w Olsztynie z dnia 15 lutego 2011r., II SA/Ol 886/10, LEX nr 784081). Na gruncie analizowanej regulacji okolicznościami sprzeciwiającymi się skreśleniu studenta z listy studentów są jedynie obiektywne, potwierdzone zaświadczeniem lekarskim, okoliczności niemożności przystąpienia do egzaminu w wyznaczonym terminie (por wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2011r., I OSK 1560/11, LEX nr 1149197). Taka sytuacja nie miała jednakże miejsca w niniejszej sprawie. Jak bowiem już szczegółowo wskazano co prawda skarżąca z powodu stanu zdrowia nie uzyskała zaliczenia semestru zimowego w regulaminowym terminie, niemniej jednak organy uczelni uwzględniły podanie skarżącej, której przedłużono termin zaliczenia semestru zimowego do końca semestru letniego. W tym czasie uczestniczyła jednakże w zajęciach semestru letniego, co z kolei jednoznacznie dowodzi, iż nie było przeszkód do przystąpienia do zaległych egzaminów i zaliczeń. Pomimo tego nawet nie podjęła próby ustalenia terminów egzaminów, a w niektórych przypadkach nawet nie usprawiedliwiła u kierowników poszczególnych przedmiotów swojej nieobecności na egzaminie czy zaliczeniu. Nie może zatem obecnie twierdzić pełnomocnik, że skarżąca z uwagi na zły stan zdrowia nie mogła w terminie zaliczyć egzaminów i uzyskać zaliczeń. Pomimo bowiem ustania przyczyny niezaliczenia semestru zimowego w regulaminowym terminie, także w przedłużonym terminie nie usunęła zaległości. To zaś było konsekwencją nie jej stanu zdrowia, lecz brakiem właściwej postawy studentki i podjętej przez nią wadliwej decyzji poprzez zaniechanie uzupełniania zaległości w oczekiwaniu na decyzję odwoławczą. W konsekwencji powyższego nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów. Z załączonych akt administracyjnych, zwłaszcza wyjaśnień kierowników poszczególnych przedmiotów oraz karty postępów w nauce i kart egzaminacyjnych, w sposób niewątpliwy wynika, iż skarżąca nie tylko nie zaliczyła sesji zimowej, ale również i sesji letniej, także w poprzednich okresach studiów również miała problemy z uzyskaniem pozytywnych wyników egzaminu. Skarżąca ma nieobecność na zaliczeniu końcowym u prof. K., stąd wynika niezaliczenie zajęć (pismo asystentki A. K. z dnia 15 listopada 2013r.); nie uczestniczyła w seminarium w dniach 28 lutego, 11, 18 i 26 kwietnia 2013r., pomimo tego, że w tym ostatnim terminie uczestniczyła w innych zajęciach, promotora o indywidualnym toku studiów poinformowała dopiero w dniu 6 maja 2013r., jednakże IOS nie oznacza możliwość odbywania studiów z innymi grupami, nie zaś eksternistycznie (pismo A. P. z dnia 16 maja 2013r.); studentka nie przystąpiła do egzaminu w dniu 11 czerwca 2013r. z" Fizjoterapii Klinicznej w Pediatrii", nie zgłosiła się również w innym terminie (pismo J. G. z dnia 12 listopada 2013r.); nie była obecna na teście z "Integracja emocjonalna" i nie kontaktowała się w tej sprawie w sesji poprawkowej (pismo M. W. z dnia 23 października 2013r.); studentka na 31 punktów ECTS w semestrze zimowym 2012/2013 zaliczyła 3 ECTS, nie zgłosiła się na egzamin pisemny ani na żaden w sesji poprawkowej z "Fizjoterapia kliniczna w neurologii dziecięcej", nie uczestniczyła w zajęciach "Fizjoterapia kliniczna w ortopedii i traumatologii", nie zgłosiła się na egzamin z "Kliniczne podstawy fizjoterapii w pediatrii, nie przystąpiła do zaliczenia końcowego z "Masaż leczniczy", z egzaminu z "Podstawy kliniczne i fizjoterapia w kardiologii" otrzymała ocenę negatywną z uwagami egzaminatora o znaczącym braku wiedzy w podstawowym zakresie, nie podeszła do zaliczenia końcowego z "Terapia manualna", a nawet nie zwróciła się o przepisanie ocen z "Fizjoterapia kliniczna w ortopedii i traumatologii" i "Masaż leczniczy" (pismo Dziekana UM w Ł. z dnia 15 listopada 2013r.); nie zgłosiła się na termin egzaminu ani w sesji poprawkowej, nie dostarczyła usprawiedliwienia nieobecności na egzaminie z "Neurologii" (pismo M. C. z dnia 24 października 2013r.); nie zgłosiła się na egzamin w pierwszym i drugim terminie, usprawiedliwienia nieobecności nie przedłożyła (pismo M. O. z dnia12 listopada 2013r.); na egzaminie testowym z pierwszym terminie z "Podstawy Kliniczne i fizjoterapia w laryngologii" nieobecna, w dniu 28 lutego 2013r. egzaminowana ustnie otrzymała ocenę niedostateczną z uwagami egzaminatora o znaczącym braku wiedzy w podstawowym zakresie (pismo B. U. z dnia 29 października 2013r.). Skarżąca nie zauważa też tego, iż do dnia dzisiejszego nie uzyskała zaliczenia z przedmiotu "Wady postawy, diagnoza i korekcja" i że warunkowo była wpisana na następny semestr. Z tego przedmiotu uzgodniła z prowadzącym termin egzaminu w dniu 11 stycznia 2007r, jednakże nie przystąpiła do egzaminu, jak i nie podała przyczyn tego stanu rzeczy (karta egzaminacyjna). Z wyjaśnień dr B. D. wynika, że skarżąca już w 2007r. "wielokrotnie udokumentowała brak wiedzy, nie tylko w przedmiocie korekcja wad podstawy, ale również anatomii, metodyki kinezyterapii, wykazała brak znajomości regulaminu studiów dotyczącego realizacji zaległych zajęć, brak kultury i norm zachowań przejawiał się w groźbach, oskarżeniach i pretensjach pod moim adresem (...) studenta usiłowała podważyć mój autorytet, nie pojawiając się na dyżurach dla studentów, wyczekując natomiast, na terenie zielonym koło szpitala, aż wyjdę z pracy, a następnie wkraczała na oddział informując wszystkich tym, że jestem nieobecna w pracy, naruszała w ten sposób moje dobro osobiste, autorytet, wizerunek i prywatność, próby rozmów ze studentką na tematy merytoryczne dotyczące przedmiotu nigdy nie kończyły się powodzeniem, co skutkowało niezaliczeniem przedmiotu. Odnoszę wrażenie, że agresją, roszczeniami i oszczerstwami próbuje (...) odwrócić uwagę od swoich braków wiedzy, niesolidności i nierzetelności w wykonywaniu obowiązków studenta" (wyjaśnienia B. D. z dnia 3 grudnia 2007r.). Ponadto z wyjaśnień Kierownika Dziekanatu wynika, że skarżąca reaguje agresywnie, wzbudza strach u pracowników sekretariatu, mimo wielokrotnych próśb nie zechciała opuścić dziekanatu, odmówiła wyjścia z pokoju, krzyczała, otrzymała ostrzeżenia, że zostanie wezwana ochrona, gdyż pracownicy czują się zagrożeni jej zachowaniem, nie reagowała na prośby, pokój opuściła po wykonaniu telefonu do ochrony (notatka Kierownika dziekanatu z dnia 13 stycznia 2014r.). W tych okolicznościach nie sposób zaaprobować tezy pełnomocnika, że skarżącą bezpodstawnie skreślono z listy studentów, a także twierdzeń samej skarżącej, że rzetelnie wykonywała ona swoje obowiązki.

W sprawie nie mogło też dojść do naruszenia § 22 ust. 2, § 21 ust. 6 i 7 i § 30 ust. 2 pkt 1 regulaminu studiów, wprowadzonego uchwałą nr 119/2013r. z dnia 28 marca 2013r., bowiem regulamin ten zgodnie z jego § 56 wchodził w życie dopiero z dniem 1 października 2013r. W sprawie skarżąca nie zaliczyła natomiast semestru zimowego przypadającego na przełom 2012/2013r. W sprawie ma więc zastosowanie regulamin z dnia 23 kwietnia 2012r., zwany regulaminem studiów. Z uwagi jednakże na tożsamość treści objętych zarzutem uzupełnienia skargi przepisów z analogicznymi przepisami § 22 ust. 2, § i § 30 ust. 2 pkt 1 regulaminu studiów błąd ten należy uznać za niemający istotnego znaczenia dla oceny zarzutów, z tego względu sąd merytorycznie postanowił ustosunkować się do tychże zarzutów. Pierwszy z wymienionych przepisów miał zastosowanie w sprawie wniosku skarżącej z dnia 4 marca 2013r. o przedłużenie sesji egzaminacyjnej zimowej, rozstrzygniętego ostatecznymi pozytywnymi dla skarżącej decyzjami: pierwszoinstancyjną z dnia 15 marca 2013r. i drugoinstancyjną z dnia 9 maja 2013r. Tyle tylko, że skarżącej nie odpowiada termin na jaki przedłużono zaliczenie przez nią sesji egzaminacyjnej zimowej. To jednakże nie ma wpływu na wynik rozstrzygnięcia niniejszej sprawy a decyzje te nie mogą być w tej sprawie kwestionowane. Przepis ten nie stanowił podstawy prawnej decyzji o skreśleniu z listy studentów, dlatego nie mógł zostać naruszony w tej ostatniej sprawie. Kolejny ze wskazanych przepisów nie mógł zostać przez organ naruszony z tej oczywistej przyczyny, że skarżąca nie podjęła nawet próby ustalenia żadnego terminu zaliczenia poszczególnych przedmiotów. Zarzut ten jest oderwany od okoliczności faktycznych tej sprawy. Co prawda stosownie do § 21 ust. 6 i 7 regulaminu studiów studentowi przysługuje możliwość składania egzaminów lub zaliczenia końcowego w trzech termiach z każdego przedmiotu, a kolejne terminy egzaminu lub zaliczenia końcowego (drugi i trzeci) z danego przedmiotu powinny być od siebie odległe co najmniej 7 dni. Niemniej jednakże, co już wielokrotnie wspominano, skoro skarżąca nie przystąpiła do żadnego z egzaminów i zaliczeń w regulaminowym terminie, jak i nie podjęła próby ustalenia tego terminu z kierownikami poszczególnych przedmiotów w dodatkowym przyznanym jej przez organy Uczelni terminie, to nie sposób przyjąć, że zostało naruszone jej prawo do składania egzaminów w trzech terminach czy że odstępy pomiędzy poszczególnymi terminami każdego kolejnego egzaminu z danego przedmiotu nie mogły nie być odległe od siebie co najmniej 7 dni. Z naruszeniem tych przepisów mielibyśmy do czynienia wówczas, gdyby skarżąca przystąpiła do egzaminów z poszczególnych przedmiotów, nie zaliczyła ich, a następny termin poprawkowy zostałby ustalony w terminie krótszym niż 7 dni. Ostatni z tych przepisów, tj. § 30 ust. 2 pkt 1 regulaminu studiów, przewidujący uprawnienie organów Uczelni do skreślenia studenta z listy, nie został naruszony, jak bowiem szczegółowo już wskazano skarżąca nie zaliczyła semestru zimowego ani w podstawowym terminie, ani w dodatkowym udzielonym jej terminie.

O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 w zw. z przepisem § 18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Stosownie do pierwszego z powołanych przepisów wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokackie w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków, zgodnie zaś z drugim z nich koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 rozporządzenia oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit.c tego rozporządzenia natomiast stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w innej sprawie niż sprawa, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego - 240 zł. Sąd zasądza tak ustalone koszty, jeśli pełnomocnik, stosownie do treści § 20 powołanego rozporządzenia, złoży wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wraz z oświadczeniem, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub części. Złożony przez adwokat A. G. w toku rozprawy sądowej wniosek o zwrot kosztów udzielonej z urzędu skarżącej pomocy prawnej zawiera oświadczenia o powyższej treści. Tym samym zostało wykazane, iż skarżąca nie uiściła w całości lub części opłaty tych kosztów. W tym stanie należało, stosownie do powołanych przepisów, przyznać adwokatowi wynagrodzenie w wysokości 240 zł wraz z należnym od tej kwoty podatkiem VAT.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, zaś na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

d.j.