Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 702/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 16a ust. 1, ust. 2, ust. 8, art. 17 ust. 1, ust. 5
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity
article: Art. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1548
law: Ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw
article: Art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j , art. 33 ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Hanna Knysiak-Molczyk Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej D. J. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy odmówił przyznania M. K. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką J. K. Organ I instancji wskazał, że jedną z przesłanek określonych w art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych warunkujących przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji stwierdził, że z przedstawionej dokumentacji oraz rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że M. K. sprawuje stałą opiekę nad matką J. K., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nr [...] z dnia 11 sierpnia 2011 r. wydanym przez Powiatowy Zespół Orzekania do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Organ I instancji ustalił, że łączny dochód rodziny M. K. oraz rodziny jego matki w przeliczeniu na osobę wynosi 591,91 zł i nie przekracza kwoty 623 zł. Organ I instancji stwierdził, że z akt sprawy wynika, że M. K. nie podejmował zatrudnienia i w okresie od 17 listopada 2000 r. do 23 sierpnia 2011 r. był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Z dniem 24 sierpnia 2011 r. M. K. został wyrejestrowany z ewidencji osób bezrobotnych na własny wniosek i w okresie od 24 sierpnia 2011 r. do 30 czerwca 2013 r. pobierał w Ośrodku Pomocy Społecznej świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. Zdaniem organu I instancji, wyrejestrowanie się z ewidencji osób bezrobotnych nie jest tożsame z rezygnacją z zatrudnienia w myśl cytowanych przepisów, a jedynie rezygnacją z poszukiwania pracy. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że M. K. nie spełnia łącznie wszystkich przesłanek określonych w art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych warunkujących przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji M. K. podniósł, że jego matka jest niewidoma, leczy się na nadciśnienie tętnicze po przebytej gruźlicy i nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Odwołujący się dodał, że Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się co do niekonstytucyjności przepisów ograniczających prawo do świadczeń pielęgnacyjnych.

Decyzją z dnia 26 lutego 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 3, art. 5, art. 16a, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. nr 267), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2013 r. nr [...]. W oparciu o analizę akt sprawy Kolegium także ustaliło, że M. K. w okresie od 17 listopada 2000 r. do 30 sierpnia 2011 r. był zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Następnie został wyrejestrowany z ewidencji osób bezrobotnych na własny wniosek i w okresie od 24 sierpnia 2011 r. do 30 czerwca 2013 r. pobierał świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że organ I instancji słusznie uznał, że wnioskodawca składając wniosek o specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad niepełnosprawną matką zmierzał do uzyskania źródła dochodu, przy czym Kolegium nie kwestionowało, że istnieje potrzeba sprawowania stałej opieki nad J. K. Zdaniem Kolegium, nie można przyjąć, że M. K. zrezygnował z aktywności zawodowej, aby sprawować opiekę nad chorą matką, podczas gdy przepis art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, określający przesłanki uzyskania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, wymaga stwierdzenia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a wykonywaniem opieki nad chorym członkiem rodziny. Zdaniem Kolegium, treść przepisu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oznacza, że musi nastąpić rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (skutek) w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności (przyczyna). Ustawodawca wyraźnie bowiem wymaga, aby rezygnacja z zatrudnienia nastąpiła "w związku z koniecznością sprawowania opieki". Kolegium podkreśliło, że w niniejszej sprawie nie jest możliwe przyjęcie, że rezygnacja M. K. z zatrudnienia w 2000 r. nastąpiła wskutek konieczności sprawowania opieki nad chorą matką, której ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 11 lipca 2011 r. Zdaniem organu II instancji, także utrata statusu bezrobotnego przez odwołującego się w dniu 24 sierpnia 2011 r. nie może być potraktowana za rezygnację z zatrudnienia, zdefiniowanego w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nadto nie sposób doszukać się związku przyczyno-skutkowego pomiędzy tym zdarzeniem a sprawowaniem opieki nad J. K. przez odwołującego się. Odnosząc się natomiast do podniesionej przez odwołującego się okoliczności stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z art. 2 Konstytucji RP przepisów art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (wyrok z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt K 27/13), Kolegium stwierdziło, że nie może ona mieć wpływu na rozstrzygnięcie zapadłe w niniejszej sprawie, gdyż z uzasadnienia tego wyroku wynika, że przedmiotem badania Trybunału były tylko przepisy intertemporalne. Organ odwoławczy podał, że kontrola przepisów intertemporalnych, kiedy przewidziane w nich czynności zostały zrealizowane, a nie materialnoprawnej podstawy odmowy przyznania nowych świadczeń, w zasadniczy sposób wpływa na potencjalne skutki wyroku Trybunału. Zdaniem Kolegium, okoliczności badanej sprawy przesądzają, że jedynie w wypadku ewentualnego orzeczenia o niezgodności przepisów prawa materialnego (nieobjętych omawianym wyrokiem) - osoby, których sytuacja została ukształtowana na ich podstawie, mogłyby skorzystać z instytucji sanacyjnych, o których mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji i wdrażających tę normę odpowiednich regulacjach ustawowych. Organ odwoławczy podniósł, że wzruszenie aktów stosowania prawa po wyroku Trybunału o niezgodności normy intertemporalnej, zwłaszcza gdy przewidziany w jej treści mechanizm prawny zakładał wygaszenie decyzji administracyjnych ex lege, nie jest możliwe. W takich warunkach wykonanie negatywnego wyroku Trybunału zawsze będzie bowiem wymagało interwencji legislacyjnej ustawodawcy. Kolegium stwierdziło zatem, że w sytuacji życiowej w jakiej znajduje się odwołujący się – choć faktycznie sprawuje on osobistą opiekę nad chorą matka, która niewątpliwie wymaga takiej stałej opieki – nie mogło przyznać wnioskowanego specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż orzeka ono na podstawie aktualnych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, która ustanawia konkretne przesłanki przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Natomiast odwołujący się nie spełnia, w ocenie Kolegium, jednej z tych przesłanek albowiem nie zrezygnował z zatrudnienia w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów.

Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się M. K. i pismem z dnia 18 marca 2014 r. wniósł na nią skargę, w której podniósł te same argumenty co w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.

Zdaniem Sądu, skarga M. K. jest uzasadniona.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456 z późn. zm.), dalej u.ś.r., regulujący zasady przyznawania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zasiłek ten wprowadzony został do ustawy o świadczeniach rodzinnych z dniem 1 stycznia 2013 r. przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548). Sąd zwraca uwagę, że w szczególności art. 16a w ust. 1, ust. 2 i ust. 8 u.ś.r. stanowi:

"Art. 16a. 1. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 1439) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

2. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio.

(...)

8. Specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,

b) podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów,

c) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego,

d) legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, w rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego;

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub prawo do świadczenia pielęgnacyjnego;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej."

Jak wynika więc z przytoczonego wyżej przepisu, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jednocześnie w art. 16a ust. 8 ustawa wymienia negatywne przesłanki do przyznania tego zasiłku. Z art. 16a ust. 2 ustawy wynika z kolei, że świadczenie to przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy.

Niesporne w sprawie jest, że skarżący M. K. spełnia kryterium dochodowe do przyznania mu specjalnego zasiłku opiekuńczego. Niesporne są również okoliczności dotyczące stanu zdrowia matki skarżącego – J. K., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nr [...] z dnia 11 sierpnia 2011 r. wydanym przez Powiatowy Zespół Orzekania do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. W toku postępowania administracyjnego nie była też kwestionowana okoliczność, że skarżący M. K. nie podejmował zatrudnienia i w okresie od 17 listopada 2000 r. do 23 sierpnia 2011 r. był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Z dniem 24 sierpnia 2011 r. został wyrejestrowany z ewidencji osób bezrobotnych na własny wniosek i w okresie od 24 sierpnia 2011 r. do 30 czerwca 2013 r. pobierał w Ośrodku Pomocy Społecznej świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką.

Natomiast sporną okolicznością w sprawie jest to, czy skarżący spełnia rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zdaniem organów skarżący, ubiegając o przyznanie wnioskowanego świadczenia, nie pozostawał w zatrudnieniu i nie wykonywał innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 16a u.ś.r., a zatem nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, o której mowa w tym przepisie.

Powyższy wniosek organów nie został jednak, zdaniem Sądu, oparty na wszechstronnym i należytym rozważeniu okoliczności faktycznych sprawy w powiązaniu z wynikającą z art. 16a u.ś.r. regulacją. Organy nie ustaliły bowiem, czy to właśnie konieczność opieki nad matką zmusiła skarżącego do rezygnacji z zatrudnienia. Okoliczności te, istotne dla prawidłowego zastosowania art. 16a u.ś.r., nie zostały zweryfikowane i ocenione przez organ, a stanowią one decydujące elementy stanu faktycznego sprawy, poprzez stwierdzenie istnienia związku rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącego z koniecznością sprawowania opieki nad matką, bądź braku tego związku.

W szczególności, na co Sąd zwraca uwagę, należy podkreślić, że w znowelizowanej u.ś.r. nie ma przepisu wykluczającego osobę bezrobotną od możliwości uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przepis art. 16a ust. 8 u.ś.r. zawiera przesłanki wyłączające prawo do omawianego świadczeni i wylicza w sposób enumeratywny kategorie osób, którym zasiłek ten nie przysługuje. Katalog ten ma charakter zamknięty. Wśród osób pozbawionych z mocy ustawy świadczenia, o jakim mowa w art. 16a ust. 1, nie wymieniono bezrobotnego, a to oznacza, zdaniem Sądu, że ustawodawca nie wykluczył tej kategorii osób z możliwości uzyskania omawianego świadczenia. Analogiczną treść zawiera też art. 17 ust. 5 u.ś.r. Również w tej regulacji, dotyczącej zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, status bezrobotnego nie został powołany przez ustawodawcę jako okoliczność wyłączająca uregulowane tym przepisem świadczenie. Obydwie te instytucje prawne zbliża do siebie fakt, że skuteczność starań o obydwa te świadczenia została powiązana z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1 i art. 16a ust. 1 u.ś.r.).

Uregulowanie zawarte w przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "j" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z późn. zm.), definiując pojęcie bezrobotnego, wskazuje, że jest to osoba, która – przy spełnieniu innych warunków – nie pobiera na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania. W dotychczasowym orzecznictwie trafnie przyjmuje się, że treść art. 17 ust. 5 u.ś.r. nie stwarza podstaw do przyjęcia, że osoba bezrobotna nie może być traktowana na równi z osobą rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Przyznanie takiej osobie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skutkuje natomiast w sferze stosunków zatrudnienia i bezrobocia i stanowi podstawę do wszczęcia przez organ zatrudnienia postępowania w przedmiocie pozbawienia jej statusu bezrobotnego wobec niespełnienia warunków przewidzianych w art. 33 ust. 4 pkt 1, w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Sąd zauważa, że takie stanowisko znajduje oparcie w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w szczególności zawarte jest w uzasadnieniach wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 312/13 czy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. Akt III SA/Kr 776/14 . Status osoby bezrobotnej nie może więc eliminować takiej osoby z grona tych, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Za taką wykładnią przemawia także art. 17 ust. 5 u.ś.r., który określa w jakich sytuacjach świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Ustawodawca nie wykluczył w nim osób bezrobotnych (z prawem do zasiłku lub bez tego prawa). Jednocześnie wskazał np., że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie sprawującej opiekę nad dzieckiem, jeśli ta ma ustalone prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku dnia 24 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1758/07 trafnie wskazał, że gdyby ustawodawcy zależało na pozbawieniu osób bezrobotnych możliwości ubiegania się o świadczenia pielęgnacyjne, to z pewnością uczyniłby to w tym przepisie. Natomiast z samego faktu, że z grona osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego zostały wyeliminowane osoby z ustalonym prawem do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego nie da się wyprowadzić wniosku, że również osobom bezrobotnym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Podkreślono przy tym, że status bezrobotnego jest jedną z przesłanek do ustalenia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, których przyznanie dopiero pozbawia osobę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Inna natomiast jest sytuacja, gdy określona osoba pobiera świadczenie pielęgnacyjne, co pozbawia ją statusu bezrobotnego. Oznacza to, że osoba zarejestrowana jako bezrobotna może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., a dopiero fakt pobrania takiego świadczenia pozbawia ją statusu bezrobotnego.

Uwagi powyższe zachowują swą aktualność także w stosunku do art. 16a u.ś.r., bowiem przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest przesłanką przyznania zarówno świadczenia pielęgnacyjnego, jak i specjalnego zasiłku opiekuńczego (podobne stanowisko zawarte jest w uzasadnieniach wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 463/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Go 555/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 grudnia 2013 r. II SA/Łd 1026/13, a także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 965/13). Nadto, jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 408/13 (wszystkie powołane orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl), "fikcją byłoby wymaganie od osób niepracujących – bowiem sprawujących faktycznie opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny – podjęcia przez takie osoby pracy po to, by następnie z niej zrezygnować w celu spełnienia przesłanki otrzymania świadczenia, którego celem jest w istocie nie forma podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia, lecz rekompensata Państwa za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, powodujące w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna".

Wobec istnienia w sprawie okoliczności mogących wskazywać na istnienie związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącego z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej tylko po to, aby sprawować opiekę nad matką, rolą organów było wnikliwe zweryfikowanie tych okoliczności, czego organy nie uczyniły, naruszając w ten sposób przepisy art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa. Dopiero ocena tych okoliczności w powiązaniu z całokształtem okoliczności sprawy umożliwiała prawidłowe zastosowanie art. 16a u.ś.r. W ocenie Sądu w toku kontrolowanego postępowania organy naruszyły przepisy regulujące zasady gromadzenia i oceny materiału dowodowego, zawarte w art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa. Naruszenia tych norm postępowania doprowadziły w niniejszej sprawie do niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego, tj. art. 16a u.ś.r. Rozpatrując ponownie sprawę organy obowiązane będą nie tylko ustalić stan faktyczny sprawy i zbadać, czy w sposób wskazany w niniejszym uzasadnieniu skarżący zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawna matke, ale obowiązane są do przyjęcia zajętego w tej sprawie przez Sąd stanowiska.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a.