Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1138/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1 art. 90 ust. 1
law: Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 173/10 w sprawie ze skargi A. M. spółka akcyjna w K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 13 października 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, 2) zasądza od A. M. spółka akcyjna w K. na rzecz Ministra Finansów kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 13 października 2009 r. w sprawie ze skargi "A." s.a. w K. w przedmiocie podatku od towarów i usług.

Z przedstawionego przez Sąd I instancji stanu sprawy wynikało, że Spółka zadała pytanie, czy jest obowiązana dokumentować udzielenie kontrahentowi rabatu (albo zaistnienie innej okoliczności, stanowiącej podstawę do skorygowania in minus obrotu i podatku należnego) przez wystawienie faktury korygującej, czy też wystarcza sporządzenie innego dokumentu, z którego treści wynika zmniejszenie należności wynikającej z faktury pierwotnej. Nadto zostało postawione pytanie, czy w razie wystawienia faktur korygujących, Spółka będzie zobowiązana do uwzględnienia ich w rozliczeniach VAT po spełnieniu wymogu uzyskania potwierdzenia ich odbioru przez nabywcę. Zdaniem Spółki, czy dokumentowanie podstaw dla korekty nastąpi z wykorzystaniem modelu faktur korygujących, czy przez zgromadzenie dokumentów, potwierdzających warunki dla korekty, ma znaczenie drugorzędne. Nadto, jeżeli podatnik wybierze model faktur korygujących nie jest konieczne posiadanie potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez kontrahenta.

Zdaniem Ministra Finansów, okoliczności faktyczne, przedstawione przez Spółkę, zostały literalnie wymienione w art. 29 ust. 4a i 4c ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535) dalej: ustawa o VAT oraz przepisach wykonawczych jako przypadki, kiedy podatnik jest zobowiązany do wystawienia faktury korygującej. Potwierdzenie odbioru takiej faktury przez nabywcę spowoduje akceptację zmiany wartości w niej zawartych i da prawo do obniżenia podstawy opodatkowania. Minister Finansów wyraził pogląd, że interpretacja taka nie narusza przepisów Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE.L 2006.347.1 ze zm.) dalej: Dyrektywa 2006/112/WE, zaś art. 29 ust. 4a ustawy o VAT jest z nimi zgodny.

Z powyższą interpretacją nie zgodziła się Spółka. Po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa i uzyskaniu odpowiedzi Ministra Finansów, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się uchylenia interpretacji w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów art. 14c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) przez jego niewłaściwe zastosowanie, art. 29 ust. 4 i ust. 4a ustawy o VAT przez błędną interpretację, nieuwzględniającą art. 1 ust. 2, art. 73, art. 90, art. 219 i art. 273 Dyrektywy Rady 2006/112/WE i naruszenie wymienionych przepisów Dyrektywy.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie.

W ocenie Sądu I instancji należy uznać, że przepisy art. 29 ust. 4 i 4a ustawy o VAT są sprzeczne z Dyrektywą 2006/112/WE, a w szczególności z jej art. 1 ust. 2 oraz art. 90. Warunek najpierw wystawienia, a następnie uzyskania dowodu doręczenia kontrahentowi faktury korygującej w celu obniżenia podstawy opodatkowania stanowi środek krajowy, naruszający w stopniu nadmiernym treść i cele Dyrektywy. Przepisy prawa krajowego prowadziłyby zatem do obciążenia podatkiem od towarów i usług podatnika, a nie konsumenta, naruszając zasadę proporcjonalności i neutralności tego podatku. W tym zatem zakresie, w jakim Spółka zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o VAT, a także samej Dyrektywy, skarga okazała się uzasadniona.

Zdaniem Sądu rację ma również Spółka, twierdząc, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 grudnia 2007 roku, sygn. akt U 6/06 nie dotyczył zgodności unormowań krajowych z prawem wspólnotowym.

Reasumując Sąd wywiódł, że z powyższych rozważań wynikają wskazania dla Ministra Finansów, który obowiązany będzie do wydania ponownej interpretacji indywidualnej. Winien wówczas przyjąć ocenę prawną, zawartą w niniejszym wyroku i pominąć art. 29 ust. 4 i ust. 4a ustawy o VAT w takim zakresie, w jakim jest on niezgodny z przepisami Dyrektywy 2006/112/WE.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Minister Finansów (organ upoważniony do wydania interpretacji Dyrektor Izby Skarbowej w K.) zaskarżając orzeczenie w całości Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 4 i 4a ustawy o VAT przez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że powołane przepisy ustawy o VAT są niezgodne z art. 1 ust. 2 oraz art. 90 Dyrektywy 2006/112/WE, a wystawienie faktury korygującej oraz jej doręczenie kontrahentowi, a następnie dołączenie do posiadanej dokumentacji dowodu odbioru faktury korygującej przez klienta jest jedynie wymogiem technicznym, a nie warunkiem powstania prawa do odliczenia podatku naliczonego. Stanowisko to w ocenie autora skargi kasacyjnej jest błędne.

Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i oddalenia skargi oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że normy Dyrektywy 2006/112/WE pozwalają wprowadzić państwom członkowskim wymogi, które uznają za konieczne w celu prawidłowego poboru podatku oraz wyeliminowania przypadków uchylania się od opodatkowania. Polski ustawodawca mając na celu zapobieżenie nieuzasadnionym i samowolnym obniżkom podstawy opodatkowania u dostawcy, bez jednoczesnego obniżenia odliczonego podatku naliczonego u nabywcy wprowadził wymóg potwierdzenia faktury korygującej. Podkreślono, że niespełnienie przesłanki nieprzetworzenia do prawa krajowego normy Dyrektywy 2006/112/WE powoduje, że jej przepisy w przedmiotowym zakresie nie mogą być stosowane bezpośrednio.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Spółki wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

W dniu 12 lipca 2011 r. Naczelny sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie do czasu rozstrzygnięcia pytania prejudycjalnego w sprawie o sygn. akt I FSK 104/10. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2012 r. podjęto zawieszone postępowanie na skutek odpowiedzi na zadane pytanie prejudycjalne (wyrok C-588/10).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie,

Sporne zagadnienie zostało rozstrzygnięte wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 26 stycznia 2012 r., w sprawie C-588/10, w którym wyraźnie stwierdzono, że wymóg polegający na uzależnieniu obniżenia podstawy opodatkowania wynikającej z pierwszej faktury, od posiadania przez podatnika potwierdzenia otrzymania korekty faktury, nie narusza zasady neutralności oraz zasady proporcjonalności podatku VAT i mieści się w pojęciu warunków, o których mowa w art. 90 ust. 1 Dyrektywy 112.

Skoro podstawą uchylenia interpretacji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny było uznanie, że narusza ona podstawowe zasady VAT: zasadę neutralności i zasadę proporcjonalności, a Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, iż art. 29 ust. 4 ustawy o VAT nie narusza tych zasad, to należy uznać za zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię.

W świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie bowiem przyjął, że wspomniany wymóg narusza te zasady.

Uznając ,że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 i art. 204 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153,poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji..