Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 430/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par.1 pkt 1 lit b, art.135,art.152,art.200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 138, art. 240 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 430/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 maja 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Inga Gołowska (spr.), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011r., sprawy ze skargi M.R., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 20 grudnia 2010r. Nr [...], w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2010r., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 1.451zł ( jeden tysiąc czterysta pięćdziesiąt jeden złotych).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 20 grudnia 2010r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M.R. od decyzji Burmistrza Miasta C. z 8 lipca 2010r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W toku wszczętego z urzędu postępowania podatkowego organ podatkowy ustalił, że R.B. i M.R. w okresie od 1 stycznia 2010r. do chwili obecnej pozostają współwłaścicielami środków transportowych podlegających opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych: w postaci samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] samochodu ciężarowego marki J. o nr rej. [...], ciągnika samochodowego marki J. o nr rej. [...] oraz naczepy ciężarowej marki Z. o nr rej. [...]. Podatnicy, pomimo wezwania organu podatkowego z 9 marca 2010r., nie złożyli deklaracji na podatek od środków transportowych DT-1 na 2010 r. ani też nie dokonali wpłat należnego podatku.

W związku z powyższym Burmistrz Miasta C., decyzją z 8 lipca 2010r. nr [...], działając na podstawie art. 21 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. dalej-O.p.) określił R.B. i M. R. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2010r. w kwocie 6.264,00 zł, przedstawiając sposób wyliczenia należnego zobowiązania podatkowego.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył M.R., wnosząc o jej zmianę przez uchylenie obowiązku podatkowego i zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych za wszystkie instancje, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Burmistrzowi Miasta C. do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów zastępstwa adwokackiego. Zaskarżonej decyzji zarzucił: naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 8, art. 9 ust. 1 i 2 i art. 11 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm. dalej-u.p.o.l.) oraz art. 21 § 3 O.p. przez bezzasadne przyjęcie, że na Zobowiązanym – M.R. ciąży obowiązek uiszczenia podatku od środków transportowych za 2010r. w kwocie 6. 264,00 zł, sprzeczność istotnych ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji z zebranymi w sprawie dowodami przez bezzasadne ustalenie, że Zobowiązany – M.R. miał obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych i złożenia deklaracji, mimo iż z zebranych w sprawie dowodów wynika, że obowiązku tego nie mógł wykonać bez swojej winy, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a przede wszystkim kwestii przyczyn niezłożenia deklaracji na podatek od środków transportowych i pominięcie dowodu z umowy spółki z 2 stycznia 1995r., decyzji Urzędu Miasta w C. nr [...] z 31 grudnia 1997r., pisma zobowiązanego z 10 września 1997r., akt Prokuratury Rejonowej w C., sygn. [...], akt Sądu Rejonowego w C., sygn. akt: [...] i przesłuchania zobowiązanego w charakterze strony.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, organ II Instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Motywując rozstrzygnięcie wskazano na art. 8 u.p.o.l. który określa przedmiot opodatkowania podatkiem od środków transportowych stanowiąc, iż opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają m.in. samochody ciężarowe. Następnie wyjaśniono, że zgodnie z art. 9 ust. 2 u.p.o.l.jeżeli środek transportowy stanowi współwłasność dwóch lub więcej osób fizycznych lub prawnych, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Obowiązek podatkowy, o którym mowa powyżej powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty (art. 9 ust. 4 u.p.o.l.). Z kolei zgodnie z art. 9 ust. 6 u.p.o.l. podatnicy przedmiotowego podatku są obowiązani:

1) składać, w terminie do dnia 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku;

2) odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego, lub zmianę miejsca zamieszkania, lub siedziby - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności;

3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od środków transportowych - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy.

Według art. 11 ust. 1 u.p.o.l. podatek od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, jest płatny w dwóch ratach proporcjonalnie do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 lutego i do dnia 15 września każdego roku. Organ zaznaczył również, iż przedmiotem opodatkowania są środki transportowe stanowiące współwłasność M.R. i R.B., co oznacza, że obowiązek podatkowy ciąży na nich solidarnie. Wobec tego w świetle art. 366 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm. dalej-k.c.) w związku z art. 91 O.p., organ podatkowy, będący wierzycielem może żądać całości lub części świadczenia (uiszczenia należnego podatku) od wszystkich dłużników (podatników) łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników (podatników) zwalnia pozostałych, przy czym aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani. W takich przypadkach organ podatkowy w decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych wymienia wszystkie podmioty zobowiązane do uiszczenia podatku, czyli wszystkich współwłaścicieli. Również wszyscy współwłaściciele zobowiązani są do składania właściwemu organowi podatkowemu deklaracji na podatek od środków transportowych. Organ wymienił za art. 9 ust. 4 i 4a u.p.o.l. sytuacje, których zaistnienie powoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych, wyjaśnił też które okoliczności w świetle art. 9 ust. 5 u.p.o.l. powodują jego wygaśnięcie. Podkreślono, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych wygasa z końcem miesiąca, w którym zarejestrowany pojazd został zbyty lub z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu tego pojazdu z ruchu lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono - art. 9 ust. 5 u.p.o.l. Organ wymienił następnie przesłanki wyrejestrowania pojazdu określone w art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.).Zdaniem organu bezspornym było, że dopiero wydanie przez właściwego starostę decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu powoduje, że z końcem miesiąca, w którym dokonano wyrejestrowania pojazdu następuje wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Dopóki właściciel nie złoży wniosku o wyrejestrowanie pojazdu i w konsekwencji - nie zostanie wydana decyzja o jego wyrejestrowaniu, dopóty ciążyć będzie na nim obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Podkreślono, że konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest uzależniona od użytkowania pojazdu ani od jego fizycznego posiadania. Bez znaczenia jest zatem fakt zniszczenia pojazdu, wywozu pojazdu z kraju, czy jego kradzieży, jeżeli jego właściciel nie złoży stosownego wniosku, a starosta nie wyda decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu. Podatek od środków transportowych powstaje z mocy prawa, na skutek zdarzeń wskazanych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, z którymi ustawodawca wiąże powstanie obowiązku podatkowego. Dla powstania obowiązku (zobowiązania) podatkowego nie jest wymagane doręczenie podatnikowi jakiejkolwiek decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Dlatego też ustawodawca w art. 9 ust. 6 u.p.o.l. zobowiązał podatników do składania deklaracji na podatek od środków transportowych, w których informują organ podatkowy o wszelkich zdarzeniach mających wpływ na istnienie obowiązku podatkowego. Deklaracja na podatek od środków transportowych jest dokumentem o zasadniczym znaczeniu dla organów podatkowych, albowiem bez niej organ nie może skontrolować, czy podatnik płaci podatek w prawidłowej wysokości. Należy przyjąć zatem, że podatnik jest zobowiązany do składania deklaracji corocznie (do dnia 15 lutego) nawet w sytuacji, w której nie uległy zmianie okoliczności mające wpływ na istnienie obowiązku podatkowego. W przypadku niewywiązania się z tego obowiązku organ wydaje decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego.

Niezłożenie przez podatnika właściwemu organowi podatkowemu deklaracji na podatek od środków transportowych może skutkować wszczęciem postępowania zmierzającego do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Uprawnienie to wynika z art. 21 § 3 O.p., zgodnie z którym, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego obowiązku nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.

Organ ustalił, że podatnicy – M. R. i R. B. nie złożyli deklaracji podatkowej na podatek od środków transportowych za rok 2010. W związku z powyższym organ podatkowy I instancji postanowieniem z 29 kwietnia 2010r. Nr [...], słusznie wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia podatnikom wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2010 r. Kolegium stwierdziło również, że zgromadzone w aktach sprawy przez organ l instancji informacje dotyczące danych technicznych pojazdów umożliwiły ustalenie właściwej stawki podatku dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania, przewidziane w § 1 uchwały Nr XLII/593/09 Rady Miejskiej w Chrzanowie z 24 listopada 2009r. w sprawie ustalenia wysokości stawek podatku od środków transportowych w stosunku do poszczególnych środków transportowych. Stawki te zostały ponadto w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowane.

Skargę do Sądu na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył M.R., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie o zmianę zaskarżonej decyzji przez uchylenie tej decyzji i ustalenie, że zobowiązanie w podatku od środków transportowych odnośnie odwołującego się M.R. w kwocie 6.264 zł nie istnieje. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa i interesu prawnego poprzez:

- sprzeczność istotnych ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji z treścią zebranych w sprawie dowodów przez bezzasadne ustalenie, że skarżący jako współwłaściciel środka transportowego, ma obowiązek uiścić podatek od środków transportowych i że obowiązek podatkowy w niniejszej sprawie nie wygasł, gdyż środki transportowe nie zostały wyrejestrowane i nie została złożona wydane decyzji organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu,

- naruszenie art. 21 §1 i §3 w zw. z art. 233§1 pkt O.p. i art. 8, 9 i 11 u.p.o.l. przez ustalenie, że wysokość zobowiązania podatku od środków transportowych wynosi 6.264,00 zł.

Zdaniem Skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie udzieliło odpowiedzi na pytanie, czy M.R. miał obowiązek podatkowy od środków transportowych, nie ustaliło też, dlaczego skarżący nie złożył deklaracji podatkowych ani nie uwzględniło umowy spółki z 2 stycznia 1995r. Organ nie ustosunkował się do zeznań skarżącego i poprzestał na przytoczeniu przepisów prawnych. Tymczasem z zeznań tych wynika, że Skarżący nie złożył deklaracji, ponieważ nie posiada środków transportowych ani też odpowiedniej dokumentacji, które przywłaszczył sobie współwłaściciel R.B.. Następnie Skarżący wyjaśnił, że o kradzieży zawiadomił policję, wykreślił z ewidencji swoją działalność gospodarczą oraz składał do Burmistrza Miasta C. wniosek o wyrejestrowanie przedmiotowych środków transportowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie , podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze. zm. dalej-p.p.s.a.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania tego rozstrzygnięcia, przy czym -zgodnie z art. 133§1 p.p.s.a. - sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54§2 p.p.s.a. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Pod pojęciem "akt sprawy" należy rozumieć materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami, tj. w postępowaniu w obu instancjach, zakończonym zaskarżonym aktem lub czynnością (zob.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Komentarz, Warszawa 2005, s. 425). Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że Sąd oceniając legalność zaskarżonego aktu bierze pod uwagę okoliczności, które z tych akt wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Przepis ten nie służy zatem do zwalczania wniosków jakie zostały wyprowadzone z materiału dowodowego, lecz nakazuje sądowi konkretne zachowanie przy podejmowaniu orzeczenia. Sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt: II OSK 1533/07, LEX nr 488467).

Podkreślić należy, że w świetle art. 134§1p.p.s.a. Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2005r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Skarga jest zasadna jednakże z zupełnie innych przyczyn niż te które wskazano w środku zaskarżenia.

Jak wynika z akt sprawy (k. 3 akt administracyjnych), Sąd Rejonowy w C., postanowieniem z 24 października 2008r. wydanym do sygn. akt: [...] ustanowił dla nieobecnego i nieznanego z miejsca pobytu R.B. kuratora w osobie I.J. pracownika Urzędu Miejskiego w C., celem reprezentowania jego praw w postępowaniu określenia zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych. W toku prowadzonego przed organem I instancji postępowania, żadne z pism procesowych jak również postanowienie o wszczęciu postępowania i decyzja organu I instancji nie zostały doręczone temu kuratorowi, natomiast decyzja organu odwoławczego został doręczona kuratorowi.

Opisane działania organów należy uznać za wadliwe.

W pierwszej kolejności należało bowiem ustalić ponad wszelką wątpliwość, do jakiej sprawy został ustanowiony kurator w sprawie zważywszy, iż na dokumencie tym widnieje nr sprawy ,[...] i czy mógł również być kuratorem w sprawie dotyczącej podatku od środków transportowych za 2010r. Jeżeli mógłby występować w sprawie nr [...] prowadzonej przez organ to wszystkie pisma procesowe oraz akty administracyjne winny być kierowane także do tego kuratora. Jeżeli natomiast, kurator wprawdzie został ustanowiony ale do innych spraw i postępowań administracyjnych to organ dysponując pewną i potwierdzoną informacją, że R.B. rzeczywiście jest nieznany z miejsca pobytu winien rozważyć konieczność skorzystania z możliwości ustanowienia kuratora w przedmiotowej sprawie dotyczącej podatku od środków transportowych za 2010r. i podjąć w trybie art. 138 O.p. stosowne działania.

Tak się jednak nie stało i w ocenie Sądu stanowiło to naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, stanowiąc przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 240 § 1 pkt 4 O.p.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ winien wyjaśnić do działania w jakich konkretnych sprawach został ustanowiony kurator w osobie I.J. i czy jest uprawniony do działania w przedmiotowej sprawie. W przypadku negatywnej odpowiedzi, organ winien przeanalizować konieczność wystąpienia do Sądu w trybie art. 138 O.p. o ustanowienie kuratora oraz uwzględnić ocenę prawna i wskazania zawarte w uzasadnianiu powyższego wyroku.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie korzystając z uprawnienia jakie daje art. 135 p.p.s.a. uznał, że w świetle podstawowego celu sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, określonego w art. 1§2 p.p.s.a. ma obowiązek wydania orzeczenia usuwającego z obrotu prawnego akt niezgodny z prawem a za taki należy uznać również decyzję z 8 lipca 2010r. wydaną przez organ I instancji gdyż było to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, której dotyczyła skarga. Art. 135 uszczegóławia zasadę niezwiązania wojewódzkich sądów administracyjnych granicami skargi, upoważniając ten Sąd do orzekania także o aktach lub czynnościach niezaskarżonych rozpoznawaną skargą ale wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, sprawy administracyjnej.

Stwierdzenie przez Sąd, że na podstawie art.152 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.) uchylona decyzja nie podlega wykonaniu oznacza, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny.

Mając na uwadze powyższe Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.