Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 565/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Anna Siedlecka Asesor WSA Olga Białek (sprawozdawca) Protokolant: Iwona Borecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2006 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 6 sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego przez rozbiórkę dwóch przewodów wentylacyjnych , rozbiórkę elektrycznego ogrzewania podłogowego, przywrócenia dwóch otworów okiennych wraz ze stolarką okienną oraz przywrócenia poprzednich wymiarów dwóch otworów okiennych wraz ze stolarką: uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; I. uchyla decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 11 sierpnia 2003 r. , Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 28 marca 2003 r., Nr [...]; II. orzeka, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu na rzecz A. O. kwotę 515 zł (pięćset piętnaście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 6 sierpnia 1999 r. (nr [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., powołując się na przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U nr 89, poz. 414 z późn. zm.), oraz art. 104 k.p.a. - po rozpatrzeniu sprawy wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym w L. przy ul. M. 17c , bez wymaganego pozwolenia - nakazał A. K. (obecnie A. O.) wykonanie czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych w wyżej opisanym budynku mieszkalnym do stanu zgodnego z prawem, przez dostarczenie w terminie do dnia 10 września 1999 r.

- dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością,

- zgodę współwłaścicieli budynku na wykonanie robót budowlanych, inwentaryzację budowlaną uwzględniającą wykonane roboty budowlane tj. zamurowanie dwóch okien, wymiany dwóch okien ze zmniejszeniem wymiarów otworów okiennych, wykonanie ogrzewania podłogowego, wykonanie dwóch przewodów wentylacyjnych, demontaż pionu instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej,

- oświadczenie osoby uprawnionej o zgodności wykonanych robót z przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami,

- protokołów badań i sprawdzeń w zakresie wykonanych przewodów wentylacyjnych i wykonanej instalacji elektrycznej.

Na skutek odwołania A. K. (obecnie O.) D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia 2 listopada 1999 r.(nr [...]), działając na podstawie art. 138§ 1 pkt 2 k.p.a., uchylił powyższe orzeczenie w części dotyczącej terminu i wyznaczył nowy termin do dnia 15 grudnia 1999 r. w pozostałej części utrzymując je w mocy.

Następnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21maja 2002 r. (II SA/Wr 1919/99) uchylił decyzje obu organów wskazując, że w sposób należyty nie wyjaśniły i nie ustaliły, które z wykonanych robót wymagają uzyskania zgody współwłaścicieli budynku na ich wykonanie, a które takiej zgody w ogóle nie wymagają. Nie ustalono również, które z robót wymagały uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, które wymagały zgłoszenia a które w ogóle nie podlegały powyższym wymaganiom. Przede wszystkim nie wyjaśniono zaś, kiedy roboty zostały wykonane a okoliczność ta ma znaczenie dla ewentualnej konieczności uzyskania zgody współwłaścicieli na ich wykonanie. Sąd zwrócił również uwagę, że obowiązek uzyskania zgody, należy oceniać według stanu prawnego nieruchomości na datę wykonania robót budowlanych a nie na datę rozstrzygania sprawy.

W wyniku ponownego rozpatrzenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia 28 marca 2003 r. ( nr [...]) wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.), w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonanych w mieszkaniu nr 1, nakazał A. O. wykonanie w terminie do dnia 30 kwietnia 2003 r. następujących czynności:

1. wyprowadzenie dwóch przewodów wentylacyjnych ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu,

2. przedłożenie:

- inwentaryzacji budowlanej części obiektu w którym wykonano roboty budowlane, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane,

- uwzględniającej: wybudowanie dwóch przewodów wentylacyjnych, zamurowanie dwóch okien, wymianę dwóch okien ze zmniejszeniem wymiarów otworów okiennych, wykonanie elektrycznego ogrzewania podłogowego;

- oświadczenia osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane o zgodności wykonanych robót z przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami oraz o dopuszczeniu wbudowanych wyrobów budowlanych do powszechnego stosowania w budownictwie;

- protokoły badań i sprawdzeń w zakresie wykonanych przewodów wentylacyjnych i wykonanej inwestycji elektrycznej ogrzewania podłogowego.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wykonując ustalania Sądu wezwał strony postępowania do złożenia wyjaśnień dotyczących terminu i zakresu wykonywanych robót budowlanych w lokalu nr 1. Na podstawie oświadczenia pełnomocnika A. O. – L. O. – ustalono, że wszystkie roboty budowlane wykazane w protokole oględzin z dnia 20 lipca 1999 r. zostały wykonane w 1996 r. Uwzględniając te wyjaśnienia, oraz informację uzyskaną od Administracji Zasobów Mieszkaniowych w W., organ przyjął, że przedmiotowe roboty budowlane wykonane zostały przed dniem 15 stycznia 1997 r. tj. przed wykupem lokali mieszkalnych w budynku. Nie uznano natomiast wyjaśnienia L. O., że w lokalu zamurowano tylko jedno okno, wykonując przy tym wnękę nawiązującą do wnęki istniejącej, gdyż za wiarygodne uznano stwierdzenia poczynione w czasie wizji w dniu 20 lipca 1999 r. w obecności A. K. Organ stwierdził również, że roboty polegające na wykonaniu dwóch przewodów wentylacyjnych, elektrycznego ogrzewania podłogowego oraz robót zmieniających wygląd budynku poprzez zmniejszenie otworów okiennych i montaż mniejszych okien oraz zamurowanie dwóch otworów okiennych należy zakwalifikować jako przebudowę części obiektu budowlanego, na wykonanie której należało uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Ponieważ inwestorka takiego pozwolenia nie uzyskała, zatem zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, koniecznym było wydanie przedmiotowej decyzji w celu doprowadzenia przedmiotowych robót do stanu zgodnego z prawem.

Na skutek odwołania złożonego przez L. O. – pełnomocnika A. O. - D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia 11 sierpnia 2003 r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, że roboty budowlane wykonane przez inwestora stanowią niewątpliwie roboty budowlane, na wykonanie których zobowiązany był on uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Brak tego pozwolenia stanowi zaś naruszenie art. 28 Prawa budowlanego. Takie uchybienie skutkować zaś może zastosowaniem przez organ nadzoru budowlanego sankcji wynikającej z przepisu art. 51 przywołanej ustawy. W konsekwencji samowolnie przeprowadzonych robót budowlanych organ wydaje bowiem decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części (art. 51 ust. 1pkt 1), lub decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia nieprawidłowo wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2). Ponadto organ zauważył, że dostosowano się do wszystkich zaleceń wynikających z wyroku NSA z dnia 21 marca 2002 r.

W efekcie powyższego rozstrzygnięcia decyzją z dnia 8 czerwca 2004 r.( nr [...]), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., działając na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 k.p.a., nakazał A. O. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez:

- rozbiórkę dwóch otworów wentylacyjnych,

- rozbiórkę elektrycznego ogrzewania podłogowego,

- przywrócenie dwóch otworów okiennych wraz ze stolarką okienną ,

- przywrócenie poprzednich wymiarów dwóch otworów okiennych wraz ze stolarką okienną.

W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że pismem z dnia 10 lutego 2004 r. przypomniano stronie o konieczności wykonania nałożonych obowiązków wyznaczając termin do dnia 23 lutego 2004 r. W kolejnym piśmie termin ten, ustalony został do dnia 30 maja 2004 r. W odpowiedzi pełnomocnik strony wyraził swoje niezadowolenie z wezwania organu i nie wykonał żądanych czynności. Prowadzona w sprawie korespondencja potwierdza zatem, że do dnia wydania przedmiotowej decyzji nie zostały wykonane czynności i nie dostarczono dokumentów, których obowiązek dostarczenia ustalono w decyzji z dnia 28 marca 2003 r. Tym samym inwestor nie skorzystał z możliwości legalizacji samowoli budowlanej a organ zobowiązany był – w związku z brzmieniem art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane - wydać decyzję nakazującą doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się L. O. – pełnomocnik A. O. – która oprotestowała ją w odwołaniu, w którym podniosła, że wszystkie prace remontowe zostały wykonane przed wykupem lokalu mieszkalnego tj. przed dniem 15 stycznia 1997 r. za zgodą i pomocą Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Dlatego o wszystkie dokumenty dotyczące decyzji i remontu należy zwrócić się do ówczesnego właściciela lokalu i inwestora robót. Natomiast po dniu 15 stycznia 1997 r. nie wykonywano w lokalu żadnych robót. Odwołująca się poinformowała również, że według przedstawiciela Agencji, wentylacje zostaną wyprowadzone na dach przy okazji jego przekładania.

Decyzją z dnia 6 sierpnia 2004 r. (nr [...]) organ odwoławczy – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że w myśl generalnej zasady Prawa budowlanego, sformułowanej w art. 28 tego aktu, roboty budowlane – z zastrzeżeniem art. 29 i 30 – można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie spełnienie tego wymogu powoduje konsekwencje określone w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Nałożenie obowiązków, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 następuje w sytuacji, gdy istnieje szansa na legalizację wykonanych robót budowlanych. Ocena czy zachodzi taka możliwość dokonywana jest na podstawie opinii, uzgodnień i innych dokumentów, do dostarczenia których strona zostaje zobowiązana. Skutki niewykonania tych obowiązków przewiduje art. 51 ust. 2, który zobowiązuje w takiej sytuacji organ, do wydania decyzji nakazującej zaniechanie dalszych prac lub rozbiórkę obiektu lub jego części. Taki tryb postępowania znajdował zastosowanie również w rozpatrywanej sprawie, bowiem roboty budowlane polegające na wykonaniu przewodów wentylacyjnych, elektrycznego ogrzewania podłogowego oraz robót zmieniających wygląd zewnętrzny budynku – zamurowanie dwóch otworów okiennych oraz zmniejszenie dwóch otworów okiennych jak też demontaż pionu instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej, wymagały w świetle Prawa budowlanego, ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ustawodawca nie wykluczył bowiem tej kategorii robót spod ogólnej zasady sformułowanej w art. 28. W takiej sytuacji organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji postępował zgodnie z przepisami Prawa budowanego, regulującymi procedurę doprowadzania do stanu zgodnego z prawem inwestycji realizowanych w warunkach samowoli budowlanej. Ponieważ zaś strona nie dostarczyła wymaganych dokumentów, zasadnie uznano, że obowiązek nałożony decyzją z dnia 28 marca 2003 r. nie został wykonany. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji wyjaśnił, że w toku postępowania ustalono ponad wszelką wątpliwość, że inwestorem

przedmiotowych robót była A. O. i dlatego nie ma podstaw żądania dokumentów od Agencji, tak jak wnosi to pełnomocnik strony.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L. O. – jako pełnomocnik A. O. – zarzuciła, że organy obu instancji nie uznały wyroku NSA z dnia 21 maja 2002 r., wyrażając się o Sądzie lekceważąco. Podniosła też, że "Inspektor Wojewódzki straszy ją jakimś wymyślonym wyrokiem z 21 marca 2002 r."

Dalej skarżąca zauważyła, że z jej "postulatów została załatwiona tylko jedna sprawa tj. dziki lokator gnieżdżący się na strychu nad jej mieszkaniem został wykwaterowany", oraz że " pozostałe argumenty są w szowinistyczny sposób wałkowane i poprzedzane kilkumiesięcznymi wyprzedzającymi je dyskusjami. Zarzuciła również, że wizyty inspektorów są przeprowadzane w sposób ubliżający i uwłaczający jej osobie. Ponadto skarżąca wniosła o przysłanie biegłego przysięgłego architekta do przeprowadzenia wizji lokalnej na koszt organu odwoławczego oraz o "ponowne rozpatrzenie sprawy i precyzyjne napisanie wyroku z 21 maja 2002 r." jak też o uznanie wówczas dostarczonych dokumentów. Podniosła też, że nie stać jej na ponoszenie kolejnych kosztów sądowych. Działania organów nadzoru uznała za wykańczające i zmierzające do zmuszenia jej do zdemolowania własnego mieszkania – " jest to dalsza część linczu, który ciągnie się od 20 lipca 1999 r." Na koniec wyjaśniła, że decyzja o zamontowaniu w jej mieszkaniu ogrzewania podłogowego zapadła w grudniu 1995 r. " w Dyrekcji", a odbiór techniczny mieszkania dokonany był we wrześniu 1996 r. przez architekta, który był w towarzystwie pełnomocnika Agencji.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentacje i wywody prawne zawarte zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając zatem w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafność ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Należy też dodać, że w myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ), nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Natomiast przepis art. 135 przywołanej ustawy zobowiązuje Sąd do stosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z przywołanego przepisu wynika zatem, iż ustawodawca wręcz nałożył na sąd administracyjny, obowiązek wyjścia poza granice skargi i zajęcie się wszystkimi postępowaniami w granicach danej sprawy. Sąd zobligowany jest zatem z urzędu rozważyć, czy nie zachodzą przesłanki uzasadniające zastosowania przywołanego przepisu. To z kolei wskazuje na konieczność oceny nie tylko zakażonego aktu ale również wszystkich aktów go poprzedzających jeżeli były podjęte w granicach danej sprawy.

Uwzględniając zatem powyższe wymogi, Sąd dokonując kontroli wszystkich aktów podjętych w granicach rozpatrywanej sprawy, stwierdził naruszenie prawa procesowego i materialnego przede wszystkim w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 28 marca 2003 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia 11 sierpnia 2003 r. W konsekwencji ocena prawidłowości wskazanych aktów rzutować musiała również na zaskarżoną decyzję i na decyzją ja poprzedzającą.

Jak wynika bowiem z dołączonych akt administracyjnych zaskarżona decyzja organu II instancji z dnia 6 sierpnia 2004 r. wydana została z powołaniem się na sankcję wynikająca z art. 51 ust. 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 11 lipca 2003. Organ odwoławczy poprawił tym samym wadliwie przywołaną podstawę prawną w decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia 8 czerwca 2004 r. w której powołano art. 51 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ( a więc w brzmieniu po nowelizacji ustawy).

Zważyć zatem należy, że przywołane przepisy znajdują odpowiednie zastosowanie w stosunku do już wykonanych - w warunkach samowoli budowlanej - robót budowlanych ( w przypadkach innych niż w art. 48). W świetle przepisu art. 51 ust. 2 kompetentny organ wydaje decyzję, w której – w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków o których mowa w ust. 1 pkt 2 tego przepisu - nakazuje zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części. Natomiast w myśl ust. 1 pkt 2 tego artykułu organ wydaje decyzję, w której nakłada obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin ich wykonania. Redakcja omawianych przepisów wskazuje zatem na ich wzajemne powiązanie. Rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie art. 51 ust. 2 jest bowiem konsekwencją dwóch zasadniczych elementów – decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności i określonego zachowania (lub raczej braku tego zachowania) adresata tej decyzji. Ścisły związek, występujący pomiędzy rozstrzygnięciem podejmowanym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i na podstawie art. 51 ust. 2, wskazuje zatem, iż – biorąc pod uwagę również negatywne skutki jakie niesie dla strony skarżona decyzja - nie mogły pozostać poza sądową kontrolą decyzje nakładające na stronę obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Przypomnieć więc należy, że przedmiotowa sprawa była już poddana ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 21 maja 2002 r. wyraźnie wskazał jakie okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla sprawy, nie zostały ustalone i wyjaśnione. Oceną prawną wyrażoną w tym wyroku, związane są organy jak również orzekający obecnie Sąd.

Analiza rozstrzygnięć podjętych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wskazuje jednak, że nie wszystkie zalecenia wynikające w przywołanego wyżej wyroku, zostały w należyty sposób wykonane. O ile bowiem można uznać , że wyjaśniono, kiedy roboty budowlane zostały wykonane, to zdaniem Sądu, organy dostatecznie nie wyjaśniły i nie uzasadniły z jakich względów wszystkie wykonane prace zostały zakwalifikowane jako przebudowa części obiektu na którą wymagane jest pozwolenie na budowę. Wobec niepełnego i nieprecyzyjnego materiału dowodowego wątpliwości budzi zwłaszcza kwestia ogrzewania podłogowego. Z decyzji nie wynika bowiem czy wykonano je w całym lokalu, czy tylko w jednym z pokoi, oraz czy było to wykonanie pierwotne (gdyż wcześniej lokal lub jego część w ogóle nie posiadał ogrzewania), czy też ogrzewanie to zainstalowano w ramach wymiany istniejącego ogrzewania. Trzeba bowiem zauważyć, że gdyby okazało się, że

skarżąca utraciła możliwość ogrzewania swojego lokalu (o ile wcześniej taka możliwość istniała), to wykonanie robót budowlanych polegających na przywróceniu tej możliwości, może mieścić się w granicach definicji remontu. Stosownie do treści art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, remont rozumiany jest jako wykonywanie w istniejącym obiekcie robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji. W definicji remontu dopuszcza się przy tym, stosowanie w wyrobów budowlanych innych niż użyto to w stanie pierwotnym. Powyższa kwestia wymagałaby zatem wyjaśnienia i doprecyzowania.

Zdaniem Sądu, nakładając na inwestora określone obowiązki organ winien wykazać dlaczego uznał za konieczne nałożenie akurat takich obowiązków. Istotne znaczenie będzie przy tym miała wspomniana wcześniej konieczność precyzyjnego wyjaśnienia, czy dla wykonania danych robót potrzebne jest pozwolenie na budowę czy też samo zgłoszenie.

Wydaje się, że obowiązek dostarczenia inwentaryzacji powinien dotyczyć takich samowolnie wykonanych robót, które gdyby były wykonywane legalnie, wymagałyby pozwolenia na budowę. Natomiast w stosunku do robót na które wymagane byłoby tylko zgłoszenie, obowiązek taki nie powinien być nakładany, skoro przy zgłoszeniu - w zależności od potrzeby - wystarczające są szkice i rysunki ( art. 30 ust. 1 a Prawa budowlanego). Również w wyczerpujący sposób powinien być uzasadniony obowiązek przedstawienia opinii technicznych, ocen i ekspertyz. Wymagałoby ono wykazania istnienia uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego wykonanych robót i braku możliwości ich oceny przez osoby zatrudnione w organie.

Pominięcie i nie wyjaśnienie przedstawionych okoliczności faktycznych stanowi, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenia art. 7 , art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów Sąd uznał za konieczne wyeliminowanie z obrotu prawnego wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia 28 marca 2003 r. nakazującej wykonanie określonych czynności oraz utrzymującej ją w mocy decyzji organu II instancji z dnia 11 sierpnia 2003 r.

Uznać zatem należy, że skoro decyzje podejmowane w ramach art. 51 Prawa budowlanego mają charakter związany, to wykazane przez Sąd naruszenia przepisów procesowych jakimi dotknięte są decyzje zawierające nakaz wykonania określonych czynności , nie mogą pozostać bez wpływu na ocenę – będących konsekwencją tych decyzji – rozstrzygnięć nakazujących doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Wyeliminowanie z obrotu prawnego wskazanych wyżej decyzji skutkować więc musi takim samym rozstrzygnięciem wobec zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Sąd uznał również za konieczne zwrócenie uwagi na sentencję decyzji organu I instancji z dnia 8 czerwca 2004 r. Przypomnieć należy, że rozstrzygnięcie zawarte w sentencji jest jednym z najistotniejszych elementów każdej decyzji administracyjnej. W pojęciu rozstrzygnięcia mieści się to, że decyzja organu administracji państwowej, nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, powinna obowiązek ten wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnych interpretacji, w przeciwnym wypadku prowadzi to do uchylenia decyzji, bowiem w zasadzie mogłaby być niewykonalna (zob. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1996 r., SA/Gd 1537/95, LEX nr 44086). Sprecyzowanie obowiązku nałożonego w decyzji jest również istotne ze względu na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym ( wyrok NSA z dnia 2 września 1999 r., IV SA 1418/97, LEX 47875). Powyższe wywody mają szczególne znaczenie w przypadku orzekania o nakazie przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego między innymi poprzez rozbiórkę. Decyzja taka może być bowiem wykonana

tylko w takim zakresie, w jakim wskazuje jej treść i wykonanie innych czynności poza tą treścią nie jest dopuszczalne.

Zdaniem Sądu wskazana decyzja z dnia 8 czerwca 2004 r. nie czyni zadość tym wymogom. Organ nakazał bowiem przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego, bez wyraźnego sprecyzowania w sentencji decyzji o jaką część obiektu chodzi (lokal, część wspólna i.t.p.). W aktach sprawy brak dokumentów graficznych z których wynikałoby, gdzie wykonane zostały samowolne roboty budowlane. Szczegółowych informacji w tym zakresie nie zawiera protokół z oględzin. Nie wykonano również szkicu sytuacyjnego, w którym naniesione byłby miejsca wykonanych robót. Powyższe braki wobec nieprecyzyjności decyzji mogą również utrudnić odczytanie jej treści. Kwestie te zatem wymagałaby wyjaśnienia i uzupełnienia.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi wyjaśnić trzeba, że nie są one zasadne, co jednak nie stało na przeszkodzie w uchyleniu decyzji. Jak bowiem słusznie wyjaśnił organ odwoławczy w decyzji z dnia 11 sierpnia 2003 r., skutkiem wyroku Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 21 maja 2002 r. był powrót sprawy do jej początkowego etapu. Sąd nie stwierdził w tym wyroku – podobnie jak w obecnym – że w sprawie nie miała miejsca samowola budowlana, ale wytknął jedynie organom uchybienia formalno-prawne, do usunięcia których były one zobowiązane prowadząc ponownie postępowanie zmierzające do jej usunięcia. Przywołane orzeczenie NSA nie oznaczało zatem, jak wyobraża to sobie skarżąca – całkowite uwolnienie jej od obowiązku samowoli budowlanej. Inne argumenty skargi pozostają natomiast poza sferą rozważań Sądu. Jak bowiem na wstępie wyjaśniono sądy administracyjne oceniają zaskarżone akty jedynie pod katem legalności. Nie mogą więc kierować się kryteriami słuszności, celowości czy sprawiedliwości społecznej, które w subiektywnym odczuciu stron mogą być bardziej istotne. Z przedstawionych względów sądy administracyjne nie rozstrzygają też spraw merytorycznie.

Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności faktyczne i prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie I i II sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 cytowanej ustawy.