Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2131/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie : sędzia WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referendarz sądowy Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi H. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] w przedmiocie projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej H. T. kwotę 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania H. T., postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] w przedmiocie zaopiniowania zgodności wstępnego projektu podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w miejscowości K., stanowiącej własność H. i S. T. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wschodniej części Gminy [...] w zakresie wsi K., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] października 2003 r., nr [...].

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wójt Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału nieruchomości położonej we wsi K., stanowiącej działkę o nr [...] stanowiącej własność H. i S. T. na działkę nr [...] o pow. ok. [...] ha przeznaczonej pod drogę publiczną oraz działkę nr [...] o pow. ok. [...] ha, położonej w strefie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedstawiony we wstępnym projekcie podziału, podział działki nr [...] jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wschodniej części Gminy [...] w zakresie wsi K., zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] października 2003 r., nr [...]. Wójt Gminy [...] podał, że niniejszego podziału nieruchomości dokonuje się z urzędu, ponieważ jest on niezbędny do realizacji celu publicznego, a takim jest wydzielenie gruntów pod drogę publiczną - ulicę B., zgodnie z założeniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Od powyższej decyzji zażalenie złożyła H. T. W uzasadnieniu strona wskazała, że zaproponowany przez organ podział jest dla niej krzywdzący, ponieważ zakłada wydzielenie pod projektowaną drogę z działek położonych po tej samej stronie co działka nr [...] pasa gruntu o szerokości [...] m, natomiast z działek znajdujących się po przeciwległej stronie pasa gruntu o szerokości [...] m.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2006 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Z akt sprawy wynika bowiem, iż przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wschodniej części gminy [...] w zakresie wsi K., zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] października 2003 r., nr [...]. Wyrys tego planu wskazuje, że przez utworzoną po podziale działkę nr [...] projektowana jest droga publiczna oznaczona symbolem [...]. Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium wskazało, że na etapie opiniowania proponowanego podziału bada się jedynie jego zgodność z ustaleniami planu miejscowego. Wobec tego zarzuty dotyczące zasadności tego podziału winny być zgłoszone przed wydaniem decyzji zatwierdzającej podział przedmiotowej nieruchomości.

Na powyższe postanowienie H. T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się: uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy organowi do ponownego rozpoznania lub rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, zasądzenia od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych oraz dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadków S. K., Z. T. oraz I. O. na okoliczność zgłaszania zastrzeżeń do projektu planu zagospodarowania przestrzennego i planu zagospodarowania przestrzennego oraz na okoliczność składania propozycji nieodpłatnego przekazania na własność Gminy części gruntu pod drogę dojazdową, pod warunkiem wydzielenia dodatkowego pasa gruntu na drogę z działek leżących po przeciwnej stronie drogi. W skardze zarzuciła Kolegium naruszenie przepisów art. 7, art. 8 i art. 11 KPA przez ich niezastosowanie w sprawie oraz naruszenie przepisu art. 93 i art. 97 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu podniosła, że dokonany przez Wójta Gminy [...] podział nieruchomości zakłóci korzystanie z należącej do niej nieruchomości. Jej zdaniem wydzielenie z nieruchomości oznaczonej jako działka [...] z przeznaczeniem na drogę publiczną pasa o szerokości [...] m, a po stronie przeciwnej pasa zaledwie [...] m godzi w interes skarżącej oraz zasady współżycia społecznego. W ocenie skarżącej podstawową przesłanką materialnoprawną dopuszczalności podziału jest zgodność podziału z ustaleniami planu miejscowego oraz z przepisami szczególnymi (np. dotyczącymi ochrony środowiska, ochrony przyrody i lasów). Tymczasem proponowany podział doprowadzi do zmiany położenia ogrodzenia oraz szamba oraz spowoduje konieczność wycięcia ponad [...] drzew, naruszając tym samym przepisy o ochronie środowiska i ochronie przyrody. Dokonanie tak niesprawiedliwego podziału narazi skarżącą na niepowetowane straty.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesione.

Wszczęcie z urzędu - na podstawie art. 97 § 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości stanowiącej własność osoby fizycznej, w wyniku którego nastąpić ma wydzielenie działki gruntu pod projektowaną drogę (ulicę) jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy w planie miejscowym droga ta przewidziana jest jako droga publiczna w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), tj. droga krajowa, wojewódzka, powiatowa lub gminna lub ulica leżąca w ciągu którejś z wyżej wymienionych dróg (art. 2 ust. 1 i 2 tej ustawy). Zgodnie bowiem z przepisem art. 97 § 1 pkt 3 w związku z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych do których zalicza – w zakresie inwestycji drogowych - wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, budowę i utrzymywanie tych dróg (art. 6 pkt 1 tej ustawy).

Z powyższych unormowań wynika, że skoro podział nieruchomości osoby fizycznej może być dokonany z urzędu w ramach realizacji inwestycji polegającej na wydzieleniu gruntów pod budowę (rozbudowę) drogi publicznej, to konsekwencją tego jest również i to, że tylko w takim przypadku dopuszczalne jest opiniowanie zgodności proponowanego podziału takiej nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego (art. 93 ust. 4 i 5 powołanej wyżej ustawy), którego część opisowa i graficzna taką inwestycję przewiduje.

W ramach podziału, o którym mowa w art. 97 § 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest więc możliwe prowadzenie z urzędu postępowania i opiniowanie zgodności podziału z ustaleniami planu miejscowego, który nie przewiduje realizacji inwestycji celu publicznego.

Tymczasem z akt sprawy wynika, że postępowanie podziałowe wszczęte zostało przez Wójta Gminy [...] z urzędu, celem podziału nieruchomości przeznaczonych pod projektowaną drogę gminną - ulicę B. we wsi K. (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] maja 2006 r.). Okoliczność ta nie znajduje jednak potwierdzenia w przedłożonym Sądowi wypisie z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi K. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] października 2003 r., z którego zapisów wynika, że działka nr [...] położona we wsi K. znajduje się na terenie oznaczonym i określonym w planie jako [...] - strefa zabudowy mieszkaniowej i jednorodzinnej i [...] - droga dojazdowa. Zgodnie z art. [...] ust. [...] pkt [...] Planu na terenach strefy zabudowy mieszkaniowej ([...]) dopuszcza się lokalizację dróg dojazdowych. Według zaś art. [...] układ drogowo – uliczny stanowią drogi (ulice) zbiorcze ([...]), lokalne ([...]) oraz dojazdowe ([...]). Z części graficznej Planu wynika natomiast, że z działki nr [...] ma być wydzielony grunt pod budowę drogi dojazdowej o symbolu [...].

Z treści Planu nie wynika więc, aby grunt wydzielony z przedmiotowej nieruchomości był przeznaczony dla realizacji celu publicznego wskazanego w art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Projektowana droga dojazdowa – ul. B. nie została określona w części tekstowej Planu jako droga gminna. Na podstawie Planu nie można również przyjąć, że projektowana ulica ma być usytuowana w ciągu drogi gminnej, co mogłoby stanowić podstawę do uznania tej ulicy za drogę tej samej kategorii. Inaczej ma się rzecz, jeżeli chodzi np. o drogę o symbolu [...], którą wyraźnie określono jako drogę wojewódzką (art. [...] ust. [...] pkt [...] lit. [...] w związku z ust. [...] Planu).

Z powyższego wynika, że projektowanej ul. B. nie można zaliczyć do kategorii drogi publicznej, o jakiej mowa w art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z treścią art. 8 ustawy o drogach publicznych droga tego rodzaju (droga dojazdowa) niezaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych ma status drogi wewnętrznej (drogi niepublicznej).

Zdaniem Sądu w tej sytuacji należało uznać, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2006 r. zostały wydane w toku nieprawidłowo wszczętego postępowania podziałowego i bez wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, a więc z naruszeniem art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 KPA, co musiało skutkować uchyleniem obydwu wydanych przez organy postanowień.

Zaznaczyć należy, że zaprezentowane w niniejszej sprawie stanowisko Sądu jest zgodne z dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych (por. wyroku WSA w Warszawie z dnia 1 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1591/06, nie publikowany; wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1889/06, nie publikowany).

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

O zwrocie należnych skarżącej kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).