Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 4724/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 18 ust. 2 i § 67 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 15 poz 80
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz  właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1040/20 w sprawie ze skargi M. N. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. N. na rzecz Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1040/20 oddalił skargę M. N. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej - kategoria N, Zał. 1, Grupa II - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej.

Wyrokiem z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 607/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pkt 1 oddalił skargę M. N. w części określającej zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w pozostałej części dotyczącej związku (lub jego braku) ustalonych schorzeń z zawodową służbą wojskową oraz określenia grupy inwalidzkiej - skargę odrzucił (pkt 2).

Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem kontroli była wyłącznie kwestia stwierdzonej u skarżącego niezdolności do służby wojskowej, nie zaś związek (brak związku) ustalonych schorzeń z zawodową służbą wojskową, bowiem w tej części skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.

Dalej Sąd zauważył, że zasadnie stwierdzono u skarżącego schorzenie (zaburzenia adaptacyjne z reakcją przygnębienną upośledzającą zdolności przystosowawcze) powodujące niezdolność do służby wojskowej i zakwalifikowanie go do kategorii N - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Schorzenie to zostało wymienione w § 67 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r., a z objaśnień szczegółowych wynika, że dotyczy przypadków, które mimo leczenia i innych oddziaływań readaptacyjnych, trwających 9 miesięcy, nie rokują istotnej poprawy.

Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez M. N. od części ww. wyroku z 22 października 2015 r., Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 409/16 uchylił punkt 1 ww. rozstrzygnięcia WSA w Warszawie, orzeczenie CWKL z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] oraz orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] października nr [...].

W uzasadnieniu wyroku NSA zwrócił uwagę, że jeżeli organy administracji publicznej uznały, iż skarżący cierpi na schorzenie, które nie zostało wymienione w Załączniku nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r., to powinny zastosować § 18 ust. 2 tego rozporządzenia, według którego, jeżeli dla danego przypadku brak jest odpowiedniego paragrafu lub punktu w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, przypadek ten kwalifikuje się według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego. Powyższa kwestia dotyczyła schorzenia powodującego niezdolność skarżącego do zawodowej służby wojskowej, tj. zaburzeń adaptacyjnych z reakcją przygnębienną upośledzającą zdolności przystosowawcze, zakwalifikowane do § 67 pkt 2, podczas gdy do tego paragrafu i punktu przypisana jest inna definicja, mianowicie "reakcja adaptacyjna przedłużona", do którego w objaśnieniach szczegółowych wskazano, aby leczenie w PZP i inne oddziaływania readaptacyjne trwały co najmniej 9 miesięcy. Organy nie wyjaśniły odstąpienia od tego wymogu, lakonicznie stwierdzając, że skarżący nie zakończył leczenia w PZP.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...], rozpoznając ponownie sprawę po przeprowadzeniu badań lekarskich i konsultacji specjalistycznych, wydała w dniu [...] lipca 2018 r. orzeczenie nr [...], w którym rozpoznała u strony "zaburzenia adaptacyjne z reakcją przygnębienną upośledzające zdolności przystosowawcze" - w grupie schorzeń powodujących niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej (zakwalifikowane do § 67 pkt 2 w zastępstwie).

Jednocześnie RWKL stwierdziła, że strona jest trwale niezdolna do pełnienia zawodowej służby wojskowej (Kategoria N - Zał. 1 Grupa II). Jednocześnie Komisja wskazała, że rozpoznane schorzenia, w tym schorzenie powodujące niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, nie pozostają w związku ze służbą wojskową oraz zaliczyła stronę do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia oraz do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie orzeczeniem z dnia [...] września 2018 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.

W uzasadnieniu stwierdziła, że RWKL wskazała na uwarunkowania formalno-prawne o znacznym stopniu złożoności obecnego postępowania orzeczniczego, które wpłynęły na to, iż po uchyleniu przez NSA orzeczeń wojskowych komisji lekarskich I oraz II instancji, zastosowała w obecnym postępowaniu przepisy rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. jako aktualnie obowiązujące.

Zespół orzeczniczy CWKL nie dopatrzył się w takim postępowaniu istotnego uchybienia. Stwierdził bowiem, że w wyroku NSA wyraźnie stwierdzone zostało, iż "przy ponownym rozpoznaniu sprawy, po przeprowadzeniu szczegółowej analizy zdolności fizycznej i psychicznej skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej, organ administracji zobowiązany będzie do odniesienia się do przesłanek obowiązujących przepisów prawa materialnego - a w sytuacji konieczności zastosowania unormowania przewidzianego w § 18 ust. 2 rozporządzenia (obecnie odpowiednio w § 13 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach - Dz. U. z 2015 r., poz. 761), w sposób odpowiadający treści tejże normy prawnej, zakwalifikować jednostkę chorobową skarżącego kasacyjnie według najbardziej zbliżonego paragrafu lub punktu".

Zdaniem CWKL, nadesłane z odwołaniem wyniki badań psychologicznych z dnia 13 lipca 2018 r. i psychiatrycznych z dnia 31 lipca 2018 r. stwierdzające zaburzenia adaptacyjne w wywiadzie, obecnie bez symptomów psychopatologicznych, nie mają istotnego wpływu na zmianę rozstrzygnięcia RWKL. Mianowicie na dzień wydania orzeczenia RWKL nr [...] z dnia [...] października 2014 r. orzekany od lutego 2014 r. był w trakcie leczenia w PZP - zostały zatem spełnione kryteria czasowe zawarte w objaśnieniach szczegółowych do § 67 pkt 2, gdyż schorzenie mimo leczenia trwającego 9 miesięcy nie zostało zakończone - świadczą o tym dowody zebrane przez RWKL (jednoznaczny wywiad lekarski, oświadczenie orzekanego, a także treść odwołania z dnia 20 listopada 2014r. od orzeczenia RWKL nr [...]) i skutkowało to uznaniem orzekanego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej oraz zaliczeniem do trzeciej grupy inwalidztwa. Stan zdrowia psychicznego uległ obecnie zmianie - z dostarczonych dokumentów wynika, iż w chwili obecnej u orzekanego nie można rozpoznać zaburzeń adaptacyjnych - taki stan rzeczy może warunkować możliwość ponownego skierowania zainteresowanego do wojskowej komisji lekarskiej przez właściwy organ administracji publicznej w celu ustalenia aktualnej zdolności do zawodowej służby wojskowej. Natomiast orzeczenie RWKL nr [...] zostało wydane na skierowanie Dowódcy [...] nr [...] w wyniku uchylenia przez NSA ww. orzeczeń. Kryteria zastosowania normy § 67 pkt 2 w rozpoznanym schorzeniu zostały przez RWKL dopełnione i należycie uzasadnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego.

Na skutek skargi wniesionej od ww. orzeczenia, wyrokiem z dnia 6 września 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 10/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone orzeczenie w części utrzymującej w mocy punkt 8 i punkt 9 orzeczenia RWKL w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...], odrzucił skargę w pozostałym zakresie oraz zasądził koszty postępowania sądowego.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarga na orzeczenie CWKL z dnia [...] września 2018 r. utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. w części dotyczącej określenia inwalidztwa, związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową i zdolności do pracy - jest niedopuszczalna i jako taka odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Uznając jednocześnie za dopuszczalną skargę na orzeczenie CWKL w części dotyczącej określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej, Sąd stwierdził, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Dalej Sąd wskazał, że w dacie orzekania przez Komisje Lekarskie obu instancji po wyroku NSA z dnia 12 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 409/16 nie obowiązywały już przepisy rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. Akt ten został bowiem uchylony z dniem 6 czerwca 2015 r. i w tej dacie weszło w życie rozporządzenie MON z dnia 3 czerwca 2015 r., zawierające w § 27 przepis intertemporalny nakazujący sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem jego wejścia w życie prowadzić według przepisów dotychczasowych. Niniejsza sprawa wszczęta została na skutek skierowania Dowódcy [...] nr [...] w [...] z dnia [...] marca 2014 r. Zatem do postępowania toczącego się ponownie przed RWKL w [...] oraz CWKL - po wydaniu przez NSA ww. wyroku - należało stosować przepisy ww. rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r., a nie rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r., jak to uczyniły organy.

Sąd wskazał przy tym, że kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy kwestia długości okresu leczenia skarżącego nie była przedmiotem prawidłowej analizy organów. Nadal nie wiadomo w oparciu o jaki materiał dowodowy CWKL ustaliła, iż leczenie skarżącego w 2014 r. (począwszy od lutego 2014 r.) trwało 9 miesięcy i w dacie wydania przez RWKL w [...] orzeczenia z dnia [...] października 2014 r. nie zostało zakończone. W tym zakresie CWKL nie wskazała, w sposób niebudzący wątpliwości, jakie dowody uznała za wiarygodne, a jakim odmówiła mocy dowodowej.

Sąd zauważył nadto, że w zaświadczeniu lekarskim z dnia 16 czerwca 2014 r. wskazano jedynie, iż skarżący był leczony "od roku 2014 do nadal" z powodu zaburzeń adaptacyjnych. Z kolei z "Wyniku konsultacji" z dnia 31 lipca 2018 r. wynika, że skarżący korzystał z leczenia psychiatrycznego od lutego do czerwca 2014 r. z powodu zaburzeń adaptacyjnych. Dokumenty te, jak wynika z treści uzasadnienia orzeczenia, nie były przedmiotem analizy organu pod kątem długości okresu leczenia.

Przedmiotowa kwestia - w świetle jednoznacznego brzmienia pkt 2 § 67 rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. - powinna być przedmiotem dokładnych i opartych o konkretny materiał dowodowy ustaleń organu.

Sąd podkreślił również, że konieczność dokonania takich ustaleń wynikała z treści uzasadnienia ww. wyroku NSA o sygn. akt I OSK 409/16, w którym Sąd ten stwierdził, iż "organy nie wykazały w wydanych orzeczeniach, aby leczenie przypadku skarżącego i inne oddziaływania readaptacyjne trwały co najmniej 9 miesięcy, jak wymaga tego przywołane objaśnienie. Organy nie wyjaśniły odstąpienia od tego wymogu". Jak podkreślił NSA, kwestia ta ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż determinuje dopuszczalność zastosowania § 67 pkt 2 Załącznika nr 1 do rozporządzenia.

Powołanym na wstępie orzeczeniem z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] CWKL utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Konstatując swoje rozważania, CWKL stwierdziła, że już co najmniej w 2013 r. wystąpiły u orzekanego objawy chorobowe i rozpoczął on leczenie przeciwdepresyjne (...). Tym samym od momentu rozpoczęcia leczenia do momentu wydania orzeczenia proces terapii trwał znacznie powyżej 9 miesięcy, co jest jednoznaczne z tym, że nie rokował na ustąpienie zaburzeń i zakończenie leczenia we wskazanym rozporządzeniem okresie 9 miesięcy. Stwierdzono, że leczenie zaburzeń adaptacyjnych trwało powyżej 9 miesięcy, co spełnia kryteria objaśnień szczegółowych § 67 pkt 2 Załącznika nr 1 rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. Zaburzenia adaptacyjne pozostają bez związku ze służbą wojskową, gdyż nie są wymienione w żadnym z załączników rozporządzenia MON z dnia 31 marca 2003r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej (...) (Dz. U. Nr 62, poz. 567 ze zm.).

Końcowo CWKL wskazała, że działania readaptacyjne po zwolnieniu orzekanego z zawodowej służby wojskowej spowodowały, iż stan zdrowia psychicznego uległ ostatecznie poprawie - z dostarczonych dokumentów w 2018 r. wynika, że u orzekanego nie można obecnie rozpoznać zaburzeń. Taki stan rzeczy, zdaniem CWKL, może warunkować możliwość ponownego skierowania zainteresowanego do wojskowej komisji lekarskiej przez właściwy organ administracji publicznej w celu ustalenia aktualnej zdolności do zawodowej służby wojskowej.

WSA w Warszawie opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 25 listopada 2020 r. oddalił skargę M. N. na powyższe orzeczenie CWKL z dnia [...] marca 2020 r. W ocenie WSA, organ prawidłowo rozstrzygnął w przedmiocie rozpoznania schorzenia oraz ustalenia kategorii zdolności skarżącego do służby wojskowej.

Sąd I instancji wyjaśnił przy tym, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następstwie uchylenia (ww. wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 6 września 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 10/19) orzeczenia CWKL z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w części utrzymującej w mocy punkty 8 i 9 orzeczenia RWKL w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...]. Orzeczenie CWKL zostało zatem wyeliminowane z obrotu prawnego tylko w części (utrzymującej w mocy orzeczenie RWKL) dotyczącej rozpoznania schorzenia oraz określenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej (w pozostałej części Sąd skargę odrzucił). Ponownie rozpatrując sprawę CWKL rozstrzygała więc wyłącznie co do uchylonej części orzeczenia. Znajduje to odzwierciedlenie w komparycji orzeczenia CWKL, z której wynika, że rozstrzygnięcie zapadło po uchyleniu – ww. wyrokiem WSA z dnia 6 września 2019 r. - orzeczenia CWKL nr [...] z dnia [...] września 2018 r. w części utrzymującej w mocy punkt 8 i 9 orzeczenia RWKL w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. i dotyczy ww. orzeczenia RWKL wydanego w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, ustalającego kategorię N, Załącznik 1, Grupa II - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej.

Wobec tak zakreślonego przedmiotu postępowania przed CWKL, w ocenie Sądu I instancji - brak było podstaw do odrzucenia skargi w części dotyczącej ustalenia grupy inwalidztwa i związku schorzeń skarżącego ze służbą wojskową.

Powołując się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Sąd I instancji za organem administracyjnym stwierdził, że leczenie psychiatryczne skarżącego rozpoczęło się w 2013 r. i trwało dłużej niż do czerwca 2014 r.

Tym samym od momentu rozpoczęcia leczenia do momentu wydania orzeczenia RWKL proces terapii trwał znacznie powyżej 9 miesięcy i tym samym nie rokował na ustąpienie zaburzeń i zakończenie leczenia we wskazanym w rozporządzeniu okresie 9 miesięcy. Zatem w omawianym przypadku spełnione zostały kumulatywnie przesłanki wymienione w objaśnieniach szczegółowych do pkt 2 § 67, tj. leczenie trwało ponad 9 miesięcy, a jednocześnie - w przewidzianym okresie 9 miesięcy - leczenie to nie rokowało istotnej poprawy (tj. ustąpienia zaburzeń i zakończenia leczenia). Trafnie przy tym CWKL uznała, że przesłanka "nie rokowania istotnej poprawy" odnosi się do wymienionego w objaśnieniach szczegółowych okresu 9 miesięcy.

Jednocześnie za CWKL podkreślono, że w świetle dokumentacji z 2018 r. stan zdrowia psychicznego skarżącego uległ poprawie, co może stwarzać możliwość ponownego skierowania go do wojskowej komisji lekarskiej w celu ustalenia aktualnej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

W podsumowaniu Sąd I instancji stwierdził, że wskazania NSA oraz WSA w Warszawie zawarte w ww. wyrokach, stosownie do treści art. 153 i art. 170 p.p.s.a., zostały przez CWKL w sposób prawidłowy wykonane.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł M. N., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, a to § 18 ust. 2 i § 67 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach z dnia 8 stycznia 2010 r. (Dz.U. z 2010 r., nr 15, poz, 80), poprzez ich niewłaściwą wykładnię i uznanie, że:

- w przypadku zaburzeń adaptacyjnych z reakcją przygnębienną upośledzających zdolności przystosowawcze zakwalifikowaną jako schorzenie z § 67 ust. 2 (w zastępstwie) każdy okres leczenia trwający 9 miesięcy jest potwierdzeniem, że leczenie to nie rokuje poprawy;

- w przypadku zaburzeń adaptacyjnych z reakcją przygnębienną upośledzających zdolności przystosowawcze zakwalifikowaną jako schorzenie z § 67 ust. 2 (w zastępstwie) okres leczenia trwający powyżej 9 miesięcy powinien rokować na ustąpienie zaburzeń i zakończenie procesu leczenia.

Mając powyższe na uwadze organ wniósł o: uchylenie ww. wyroku oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, zasądzenie od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie kosztów postępowania, a także zrzekł się rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że błędną jest zatem taka wykładnia przepisów rozporządzenia, która sprowadza się do przyjęcia, że każdy okres leczenia trwający 9 i więcej jest potwierdzeniem, że leczenie to nie rokuje poprawy.

Na gruncie rozporządzenia podstawową przesłanką jest prowadzenie procesu leczenia i innych oddziaływań readaptacyjnych, a ocena czy to leczenie rokuje istotną poprawę może być dokonana nie wcześniej niż po 9 miesiącach. Zatem upływ czasu związany z leczeniem jest prawnie irrelewantny, leżeli tylko sam proces rokuje istotna poprawę u pacjenta.

W ocenie skarżącego kasacyjnie, niezrozumiałą jest również aprobata sądu administracyjnego dla poglądu, że okres leczenia skarżącego "nie rokował na ustąpienie zaburzeń i zakończenia leczenia we wskazanym w rozporządzeniu okresie 9 miesięcy".

Rozporządzenie kategorycznie posługuje się pojęciem "rokowania istotnej poprawy" a nie "zakończenia leczenia". Innymi słowy proces leczenia ma dawać widoki na to, aby u pacjenta wystąpiła "istotna poprawa", a nie umożliwiać przewidzenia, kiedy to pacjent zostanie wyleczony. Przy tak ostrych i językowo jednoznacznych ww. pojęciach użytych przez normodawcę, wykładnia aprobująca badanie czy leczenie "rokowało na ustąpienie zaburzeń i zakończenia leczenia we wskazanym w rozporządzeniu okresie 9 miesięcy", zdaniem autora skargi kasacyjnej, musi być uznana za wadliwą.

Odpowiadając na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym .

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie strona skarżąca kasacyjnie oraz strona przeciwna wyrazili zgodę na skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne, dlatego też rozpoznanie skargi kasacyjnej, stosownie do art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.

W niniejszej sprawie strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na jednej podstawie: naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie są one uzasadnione i z tego powodu skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Dodać należy, że ustalony stan faktyczny nie był kwestionowany.

Zarzut naruszenia § 18 ust. 2 i § 67 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach z dnia 8 stycznia 2010 r. (Dz.U. z 2010 r., nr 15, poz. 80) jest nieuzasadniony. Odnośnie § 18 ust. 2 cyt. rozporządzenia, to zgodnie z jego brzmieniem, jeżeli dla danego przypadku brak odpowiedniego paragrafu lub punktu w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, przypadek ten kwalifikuje się według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego. Ani w treści zarzutu, ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zostało wskazane odmienne rozumienie tego przepisu, czy nawet zakwestionowane rozumienie przyjęte przez Sąd I instancji.

Jednocześnie wskazać należy, że powołane rozporządzenie nie ma jednostki redakcyjnej oznaczonej jako § 67 pkt 2. Mając na uwadze treść zarzutu oraz uzasadnienie skargi kasacyjnej można jedynie się domyślać, że autorowi skargi kasacyjnej chodziło o naruszenie § 67 pkt 2 Załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach z dnia 8 stycznia 2010 r. (Dz.U. z 2010 r., nr 15, poz, 80).

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że kontrolowane przez Sąd I instancji orzeczenie CWKL z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] zapadło po prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 września 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 10/19, którym Sąd uchylił wcześniejsze orzeczenie tylko w części utrzymującej w mocy punkt 8 i punkt 9 orzeczenia RWKL w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...]. Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. We wspomnianym wyroku Sąd wskazał, że kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy jest kwestia długości okresu leczenia skarżącego, która nie była przedmiotem prawidłowej analizy organów (brak wskazania przez CWKL materiału dowodowego potwierdzającego, iż leczenie skarżącego trwało 9 miesięcy i w dacie wydania przez RWKL w [...] orzeczenia z dnia [...] października 2014 r. nie zostało zakończone). Sąd podkreślił również, że konieczność dokonania takich ustaleń wynikała z treści uzasadnienia ww. wyroku NSA o sygn. akt I OSK 409/16, w którym Sąd ten stwierdził, iż "organy nie wykazały w wydanych orzeczeniach, aby leczenie przypadku skarżącego i inne oddziaływania readaptacyjne trwały co najmniej 9 miesięcy, jak wymaga tego przywołane objaśnienie." Z brzmienia § 67 pkt 2 Załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej (...) wynika, że określona w tym punkcie kwalifikacja choroby lub ułomności "dotyczy przypadków, które mimo leczenia i innych oddziaływań readaptacyjnych, trwających 9 miesięcy, nie rokują istotnej poprawy".

W uzasadnieniu kontrolowanego orzeczenia z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] CWKL stwierdziła, że już co najmniej w 2013 r. wystąpiły u orzekanego objawy chorobowe i rozpoczął on leczenie przeciwdepresyjne. Jak wynika z opinii psychologa z dnia 20 marca 2014 r. orzekany już w 2013 r. z powodu pogorszenia stanu zdrowia psychicznego objawiającego się m.in. bezsennością, a warunkowanego prawdopodobnie problemami interpersonalnymi z przełożonym w miejscu pełnionej służby wojskowej, podjął leczenie w ośrodkach medycznych - początkowo było to leczenie lekiem - Coaxil (jest to lek przeciwdepresyjny i przeciwlękowy), a następnie leczenie psychoterapeutyczne w PZP w CMP w [...], gdzie rozpoznano najpierw zaburzenia adaptacyjne, a następnie również dystymię. Nadto z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] września 2014 r. wynika, że "leczenie ma charakter psychoterapeutyczny i psychofarmakologiczny, jest leczony escitalopramem (...) leczenie ma charakter przewlekły", zaś w dokumentacji pochodzącej od lekarza leczącego oraz od psychologa prowadzącego terapię nie wskazano terminu jego zakończenia. CWKL podniosła również, że proces leczenia zaburzeń adaptacyjnych rozpoczyna się wtedy, gdy mają one znaczny stopień nasilenia lub gdy objawy nie ustępują lub nasilają się w czasie i zaczynają przekraczać okres kilku miesięcy. W zależności od obrazu klinicznego u pacjenta podejmuje się albo leczenie psychoterapeutyczne albo farmakologiczne (z reguły leki przeciwlękowe i uspokajające, przeciwdepresyjne) albo psychoterapię i farmakoterapię równocześnie. Rozpoczęcie farmakoterapii lekami przeciwdepresyjnymi (takimi jak np. Coaxil lub Escitalopram) z gruntu rzeczy jest leczeniem długoterminowym - podstawowe wytyczne odnośnie rozpoczęcia leczenia tego typu lekami zakładają etap wprowadzania leku i dostosowania dawki (trwający od 1 do 3 miesięcy), etap kontynuacji dawki terapeutycznej (minimum pół roku) oraz etap redukcji dawki (trwający z reguły od 1 do 3 miesięcy). Wskazane powyżej standardy leczenia z reguły warunkują okres leczenia zawarty w przedziale czasowym od 9 do 12 miesięcy. Tym samym od momentu rozpoczęcia leczenia do momentu wydania orzeczenia przez RWKL w [...] proces terapii trwał znacznie powyżej 9 miesięcy i się nie zakończył. W konsekwencji Komisja przyjęła, że pomimo podjętego leczenia, trwającego ponad 9 miesięcy, przypadek ten nie rokuje istotnej poprawy, co spełnia kryteria objaśnień szczegółowych § 67 pkt 2 Załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. Przy czym rokowania dotyczące istotnej poprawy wynikają z wyników dotychczasowego leczenia i stanowią element wiedzy medycznej, potwierdzonej, między innymi, wykonanymi badaniami i konsultacjami specjalistycznymi (z uwzględnieniem dokumentacji z leczenia w oddziale psychiatrycznym i w PZP w omawianym przypadku). Sąd administracyjny nie posiada uprawnień do badania zasadności i prawidłowości orzeczeń komisji lekarskich od strony merytorycznej, tj. z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego, ale tylko do badania orzeczenia pod względem formalnym. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji, który w niniejszej sprawie został zgromadzony i oceniony przez CWKL w Warszawie w zaskarżonym orzeczeniu.

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że skoro wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu, to Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła tę skargę obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. W tej sprawie należało od skarżącego kasacyjnie zasądzić na rzecz Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie kwotę 240 złotych stanowiących zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Koszty te obejmują kwotę 240 złotych stanowiącą wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika obliczone w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).