Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 529/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 263 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi adwokat D. C. na akt Wójta Gminy H. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za czynności kuratorskie w postępowaniu administracyjnym 1) stwierdza nieważność zaskarżonego aktu; 2) zasądza od Wójta Gminy H. na rzecz strony skarżącej kwotę 797 zł (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest akt administracyjny nr [...] wydany przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w H. z dnia [...] którym działając na podstawie art. 263 § 2 KPA (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) w związku z § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1476), w oparciu o zarządzenie nr [...] z dnia [...] wydane przez Wójta Gminy H., w sprawie upoważnienia Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w H. do podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych, prowadzenia postępowania oraz do wydawania w tych sprawach decyzji, przyznano wynagrodzenie adwokat D. C., za wykonane czynności kuratora dla nieobecnego J. K. w wysokości 120,00 zł. podwyższone o należny podatek VAT, tj. 27,60 zł.

W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 34 § 1 KPA Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w H. wystąpił do Sądu o wyznaczenie przedstawiciela dla nieznanego z miejsca pobytu dłużnika alimentacyjnego, w postępowaniu administracyjnym.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] adwokat D. C. została ustanowiona kuratorem, w celu reprezentowania nieobecnego w postępowaniu administracyjnym, o wydanie decyzji w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego.

Dalej organ wskazał, iż przepisy KPA oraz inne przepisy szczególne nie regulują kwestii wysokości wynagrodzenia, zasad i trybu jego przyznawania. Wynagrodzenie takie przysługuje za dokonane przez kuratora czynności, podjęte za osobę nieobecną, a do jego wysokości stosuje się odpowiednio przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2013, poz. 1476), wyrok NSA z dn. 19.12.2013 r sygn. akt: I OSK 2748/12; wyrok NSA z dn. 24 10.2006 r sygn. akt: I FSK 93/06.

Odnosząc się do kwestii wynagrodzenia kuratora organ zaznaczył, iż zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, w sprawie wysokości opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015, poz. 1800), do którego odsyła § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dn. 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów, stawki minimalne w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego o alimenty wynoszą 120,00 zł.

Natomiast zgodnie z § 4 ust. 4 w/w rozporządzenia stawki, o których mowa w ust. 1 pkt 9, ustala się od wartości przedmiotu sprawy, jeżeli obowiązek zwrotu kosztów obciąża osobę zobowiązaną do alimentów. W sprawach o alimenty stawkę wg wartości sporu stosuje się tylko przy zasądzeniu kosztów zastępstwa prawnego od osoby zobowiązanej do alimentów na rzecz osoby uprawnionej do alimentów.

W sytuacji gdy osobę zobowiązaną do alimentów reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, to koszty zasądza się w stawce stałej 120,00 zł.

Organ przypomniał, iż w dniu 06.07.2015 wpłynęło do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w H. sporządzone przez adwokat D. C. odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, od decyzji wydanej przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w H. w sprawie zwrotu przez dłużnika należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, które to zostało rozpoznane decyzją z dnia 14.09.2015 r. którą to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ zaznaczył, iż pozostałe działania adwokat D. C. zmierzały do uzyskania wynagrodzenia za reprezentowanie dłużnika J. K. i nie były związane z postępowaniem na korzyść w/w stąd w zaistniałej sytuacji brak jest podstaw do wypłaty wynagrodzenia w kwocie 2.952,00 zł.

Opisany akt został wydany w związku z wnioskiem adwokat D. C. z dnia [...] o przyznanie wynagrodzenia za wykonane czynności kuratora dla nieobecnego J. K. świadczone w postępowaniu administracyjnym w postaci m.in. sporządzenia odwołania od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w H. We wniosku adwokat D. C. wskazała, iż zgodnie z orzecznictwem sąd powszechny nie jest organem właściwym do przyznania wynagrodzenia, gdyż wynagrodzenie to przyznaje organ administracyjny, a wynagrodzenie przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego ustanowionego na wniosek organu administracyjnego należy do kosztów postępowania administracyjnego. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym w zakresie wysokości wynagrodzenia należy w drodze analogi stosować odpowiednio przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 grudnia 2013r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów dla strony w sprawie cywilnej.

Po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa z [...] gdy Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w H. podtrzymał swoje stanowisko co do zasadności przyznania wynagrodzenia w kwocie 120 zł podwyższonej o należny podatek VAT adwokat D. C. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Organowi, który wydał zaskarżony akt zarzuciła naruszenie art. 263 § 2 w zw. z art. 7 i art. 8 i art. 34 § 1 kpa, poprzez błędne uznanie, iż charakter niniejszego postępowania uzasadnia przyznanie wynagrodzenia za wykonane czynności kuratora z urzędu dla nieobecnego na podstawie § 4 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), tj. w kwocie 120 zł, powiększonego o należny podatek VAT, mimo iż z całokształtu okoliczności sprawy i prawidłowej wykładni przepisów cytowanego rozporządzenia wynika, że wynagrodzenie kuratora z urzędu ustanowionego z urzędu dla nieobecnego w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego o alimenty ustalane jest w oparciu o wartość przedmiotu sprawy, a więc w kwocie wyższej, ustalonej na podstawie § 4 ust. 4 w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1476), co w konsekwencji, powinno skutkować przyznaniem wynagrodzenia w kwocie 4.800, zł, powiększonego o należny podatek VAT, a nie, według stawki minimalnej, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 9 cytowanego rozporządzenia.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, skarżąca wniosła o uchylenie aktu w zaskarżonej części oraz rozważenie możliwości uznania uprawnienia do ubiegania się o przyznanie wynagrodzenia za pełnienie obowiązków kurator w wysokości w kwocie 4.800 zł, powiększonego o należny podatek VAT, tj. kwoty 5904 zł.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż z uwagi na przyjętą przez organ podstawę prawną do wypłaty wynagrodzenia kuratora, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), zmodyfikowała swój pierwotny wniosek w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za wykonane czynności kuratora, domagając się przyznania wynagrodzenia wynikającego odpowiednio z § 4 ust. 4 w zw. z § 2 pkt 5 cytowanego rozporządzenia, tj. w kwocie 4.800,- zł, podwyższonego o należny podatek VAT.

Podniosła, iż ani wysokość tego wynagrodzenia ani zasady i tryb jego przyznawania nie zostały unormowane w przepisach Kpa ani w przepisach szczególnych. Jednak występującą w przepisach Kpa lukę prawną wypełnia się w drodze analogi, stosując odpowiednio, przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (tak NSA w wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2748/12, LEX nr 1529036).

Skarżąca wskazała, iż ustalając wysokość wynagrodzenia skarżącej za wykonane czynności kuratora dla nieobecnego J. K., organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. § 4 ust. 4 w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1476), mimo iż z prawidłowej wykładni tych przepisów wynika, że wynagrodzenie kuratora ustanowionego z urzędu dla nieobecnego w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego o alimenty ustalane jest w oparciu o wartość przedmiotu sprawy. Podniosła, iż niezależnie od tego, który - odpowiednio zastosowany - akt prawny ległby faktycznie u podstaw rozstrzygnięcia o wynagrodzeniu kuratora (tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, czy też rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu), kluczowa w sprawie jest interpretacja przepisów cytowanego rozporządzenia przez organ, który w zaskarżonym akcie stanął na stanowisku, że w sprawach o alimenty, stawkę ustalaną według wartości sporu, stosuje się tylko przy zasądzeniu kosztów zastępstwa prawnego od osoby zobowiązanej do alimentów na rzecz osoby uprawnionej do alimentów. W przypadku, gdy osobę zobowiązaną do alimentów reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, to koszty zasądza się w stawce stałej w kwocie 120 zł.

W ocenie skarżącej takie zapatrywanie organu jest błędne, gdyż opacznie rozumie sens § 4 ust. 4 cytowanego rozporządzenia. Z treści tej regulacji wynika, że strona uprawniona do alimentów zwraca swojemu przeciwnikowi reprezentowanemu przez pełnomocnika - w razie zaistnienia ku temu podstawy prawnej i obciążenia tej strony kosztami przez sąd - koszty adwokackie w kwocie 120 zł, co uważa się za przejaw ochrony strony uprawnionej do alimentów. W przeciwnym przypadku, gdy istnieje podstawa do obciążenia kosztami strony zobowiązanej do alimentów, wynagrodzenie pełnomocnika strony uprawnionej do alimentów ustala się na podstawie § 4 ust. 4 cytowanego rozporządzenia, a więc według stawki minimalnej obliczonej od wartości przedmiotu sprawy.

Skarżąca podniosła, iż taka interpretacja przepisów organu kłóci się ze stanowiskiem SN z uchwały z dnia 21.10. 2015 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 68/15, zgodnie z którym przytoczona regulacja dotyczy sytuacji, w której z uwagi na wynik sprawy, stronę zobowiązaną do alimentów "obciąża" obowiązek zwrotu kosztów w sensie abstrakcyjnym, co do zasady, i w jakiejkolwiek części. Nie ma natomiast znaczenia, czy faktycznie koszty te zostały zasądzone od strony zobowiązanej do alimentów na rzecz strony uprawnionej do alimentów.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wskazał, iż w spornym akcie administracyjnym rozpatrując wniosek nieprawidłowo przyznano wynagrodzenie dla strony w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dn. 13 stycznia 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej ( Dz. U. z 2013, poz. 1476) w związku z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 poz. 1800 ze zm.), wskazując kwotę wynagrodzenia w wysokości 120,00 zł. podwyższoną o podatek VAT, tj. 27,60 zł. co stanowi kwotę 147,60 zł. Zgodnie bowiem z przepisem przejściowym - § 21 rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wskazano iż zgodnie z § 23 rozporządzenia rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie weszło w życie 1 stycznia 2016 r. Natomiast skarżąca została ustanowiona kuratorem w dniu 20 maja 2015r. Postępowanie administracyjne, w którym skarżąca została ustanowiona kuratorem dla nieobecnego J. K. nie zakończyło się przed wejściem w życie nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie. Zatem do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy winno mieć zastosowanie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U. z 2013, poz. 490 z późn. zm.) i stawka w wysokości 60 zł powiększona o podatek VAT co dawałoby kwotę 73,80 zł. Z uwagi jednak na związanie organu administracji wydanym aktem o przyznaniu wynagrodzenia dla skarżącej, organ nie mógł już dokonać zmiany tegoż aktu na niekorzyść skarżącej.

Organ podniósł również, że w związku z tym, iż ani wysokość wynagrodzenia kuratora, ani zasady i tryb jego przyznawania nie zostały unormowane w przepisach KPA ani innych przepisach szczególnych, występuje zatem luka prawna, którą w wyjątkowych przypadkach można wypełnić w drodze analogii. W myśl § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w prawie cywilnej nie może przekraczać stawek minimalnych przewidzianych przepisami określającymi opłaty za czynności adwokackie.

Wskazał organ ponadto, iż zgodnie z § 4 ust. 1 pkt. 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie wysokości opłat za czynności adwokackie ( Dz. U. z 2013, poz. 490 z późn. zm.), do którego odsyła §1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dn. 13 stycznia 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, stawki minimalne w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego o alimenty wynoszą 60 zł. Natomiast zgodnie z § 4 ust. 4 ww. rozporządzenia stawki, o których mowa w ust. 1 pkt 9, ustala się od wartości przedmiotu sprawy, jeżeli obowiązek zwrotu kosztów obciąża osobę zobowiązaną do alimentów. W ocenie organu w sprawie istnieją dwie możliwości ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego kuratorowi. Wg pierwszej koncepcji można przyjąć, że sprawa o zwrot należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest rodzajowo najbardziej zbliżona do sprawy majątkowej o zapłatę i związku z tym należy przyjąć stawkę minimalną do spraw, gdzie wartość przedmiotu sporu wynosi od 10.000 zł do 50.000 zł tj. kwotę 2400 zł. Natomiast wg drugiej koncepcji można przyjąć, że skoro była to sprawa o alimenty, gdzie obowiązek zwrotu kosztów obciążał osobę zobowiązaną do alimentów, a decyzja o zwrocie została utrzymana w mocy przez SKO, to stawka wynagrodzenia powinna wynosić 60 zł. Organ uznał, że w przedmiotowej sprawie prawidłowa jest druga z przedstawionych wyżej koncepcji. W przypadku, gdy osobę zobowiązaną do alimentów reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, to koszty zasądza się w stawce stałej tj. 60 zł. W ocenie organu, nawet jeżeliby przyjąć, że stawka wynagrodzenia kuratora powinna być określona według wartości przedmiotu sporu należałoby wziąć pod uwagę brzmienie przepisu §1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dn. 13 stycznia 2013r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, zgodnie z którym wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej nie może przekraczać stawek minimalnych przewidzianych przepisami określającymi opłaty za czynności adwokackie, a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny, przepisami określającymi opłaty za czynności radców prawnych. Z wykładni językowej tego przepisu wynika jedynie, że wynagrodzenie kuratora nie może przekraczać stawek minimalnych przewidzianych przepisami określającymi opłaty za czynności adwokackie, natomiast może ono być niższe. W ocenie organu przy ustaleniu wysokości wynagrodzenia dla kuratora należy uwzględnić stopień skomplikowania sprawy oraz nakład pracy kuratora. W sytuacji, gdy jedyną czynnością jaką adwokat D. C. przeprowadziła jest odwołanie do SKO w Częstochowie od decyzji GOPS w H. w przedmiocie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego organ uznał, iż w przypadku przyjęcia, że do ustalenia wynagrodzenia dla skarżącej stosuje się stawkę wg wartości przedmiotu sprawy istnieje możliwość miarkowania wysokości wynagrodzenia.

Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej wniósł o zwrot kosztów podróży pełnomocnika z siedziby kancelarii do siedziby sądu w kwocie 177,19 zł przy przyjęciu łącznej odległości w dwie strony - 212 km i stawki wynikającej z rozporządzenia w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów w stawce 0,8358 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej. W przypadku istotnego naruszenia prawa, a tym bardziej rażącego, skarga jest uwzględniona .

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego w zakresie i według kryteriów jakie Sąd stosuje stwierdzono, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżony akt administracyjny został bowiem podjęty z rażącym naruszeniem prawa, co oznacza, że spełniona została przesłanka z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. do stwierdzenia jego nieważności. Rozstrzygając sprawę niniejszą Sąd miał na względzie, iż do rażącego naruszenia prawa dochodzi wówczas, gdy akt w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa, a ponadto jego obowiązywanie wywołuje skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść aktu jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że akt taki nie może być zaakceptowany jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że warunkiem merytorycznego badania zasadności skargi przez sąd administracyjny na dany akt jest spełnienie przezeń wymogu w zakresie podlegania tegoż aktu w zakresie kontroli sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a.

Zgodnie z tą regulacją kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;(.....).

W ocenie Sądu sporny akt administracyjny wydany w trybie art. 34 § 1 k.p.a. na podstawie art. 263 § 2 k.p.a. w przedmiocie przyznania wynagrodzenia dla kuratora ustanowionego w celu reprezentowania nieznanego z miejsca pobytu dłużnika alimentacyjnego J. K. w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji w sprawie zwrotu należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest aktem z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., dotyczącym uprawnień wynikających z przepisów prawa, innym, niż decyzja lub postanowienie. (por. wyrok z dnia 19.12.2013 r. sygn. akt I OSK 2636/12 publ. Lex nr 1529034).

W wyroku z dnia 19.12.2013 r. sygn. akt I OSK 2636/12 publ. Lex nr 1529034) NSA zajmował się zagadnieniem według jakich regulacji prawnych należy rozważać kwestię wynagrodzenia jako skład kosztów postępowania w sytuacji, gdy przepisy k.p.a. nie przewidują konkretnych zasad, wedle jakich należy ustalać to wynagrodzenie. NSA w powołanym wyroku zauważył "iż ani wysokość tego wynagrodzenia ani zasady i tryb jego przyznawania nie zostały unormowane w przepisach k.p.a. ani w przepisach szczególnych. Wprawdzie przepisy k.p.a. nie stanowią wprost o tym, że wynagrodzenie przysługuje przedstawicielowi za wykonane czynności, to jednak oparcie na tym twierdzenia, że wynagrodzenie takie w ogóle nie przysługuje nie dałoby się pogodzić z konstytucyjną zasadą RP jako państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP). Nie jest bowiem tak, by w rolę przedstawiciela wyznaczonego przez sąd na podstawie art. 34§1 k.p.a. wpisany był element dobrowolnej, bezinteresownej działalności społecznej. Występuje zatem w przepisach k.p.a. luka prawna, która powinna zostać wypełniona. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 października 2006 r., sygn. akt I FSK 93/06 (orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że w demokratycznym państwie prawnym jednostka nie może ponosić ewidentnych błędów i zaniedbań prawodawcy, w tym zwłaszcza takich, które powodują lukę w prawie naruszającą podstawowe zasady porządku konstytucyjnego. Lukę taką w wyjątkowych przypadkach wypełnić można w drodze analogii. Należy zatem odnaleźć w systemie prawa przepisy, które mogłyby stanowić oparcie dla rozstrzygnięcia wniosku przedstawiciela strony ustanowionego na zasadzie art. 34 k.p.a. w drodze analogii. Takimi przepisami mogą być, stosowane jednak tylko odpowiednio, przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 sierpnia 1982 r. w sprawie stawek, warunków przyznawania i wypłaty ryczałtu przysługującego sędziom i pracownikom sądowym za dokonanie oględzin oraz stawek należności kuratorów (Dz. U. Nr 27, poz. 197 ze zm.)." Podzielając zatem pogląd NSA w całości w sprawie winny mieć zastosowanie odpowiednio stosowane przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 grudnia 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2013 r., poz.1476), które to rozporządzenie zastąpiło od dnia 24 grudnia 2013 r. przywołane rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 sierpnia 1982 r. i przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2013 poz. 490 ze zm.). Przyznanie przez organ wynagrodzenia dla adwokat D. C. jako kuratora w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 stycznia 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej ( Dz. U. z 2013, poz. 1476) w związku z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 poz. 1800 ze zm.), przy przyjęciu kwoty wynagrodzenia w wysokości 120,00 zł. podwyższonej o podatek VAT, gdy akt ten wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2016r. było nieprawidłowym i rażąco naruszało prawo. W myśl bowiem § 21 przepisu intertemporalnego tegoż rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Nie ma przy tym wątpliwości, iż przywołane przepisy rozporządzenia wykonawczego zawierają normy wyrażone w sposób nie budzący wątpliwości i nie wymagający wykładni zaś ich moc jest powszechnie obowiązująca.

Skoro zatem adwokat D. C. została ustanowiona kuratorem w sprawie 20 maja 2015 r., a postępowanie administracyjne, w którym została ona ustanowiona kuratorem dla nieobecnego J. K. nie zakończyło się przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie do stanu faktycznego niniejszej sprawy winny mieć zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U. z 2013, poz. 490 z późn. zm.) przewidujące inne niższe stawki opłat za czynności adwokackie. Zatem mając na względzie powyższe, stwierdzić należy, iż Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w H. przyznając skarżącej wynagrodzenie na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie rażąco naruszył prawo. Konsekwencją powyższego jest konieczność usunięcia zaskarżonego aktu przez Sąd. Podjęte w sprawie orzeczenie powoduje, iż Sąd nie ma obowiązku merytorycznej oceny spornego aktu.

Powyższe ustalenia i wykładnię prawa zaprezentowaną w niniejszym wyroku organ uwzględni przy ponownym rozpoznawaniu wniosku skarżącej o przyznanie jej wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji kuratora wyznaczonego do reprezentowania nieobecnej strony postępowania administracyjnego.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Jednocześnie, w oparciu art. 200 i art. 205 powołanej ustawy oraz Sąd orzekł o kosztach postępowania zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę 797 zł na którą składa się uiszczony w sprawie wpis sądowy (300 zł), opłata za czynności adwokackie (480) zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł. Ustalając w tej wysokości należne skarżącej koszty Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika strony o zwrot kosztów dojazdu na rozprawę biorąc pod uwagę brzmienie art. 200 p.p.s.a. Stosownie do art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W myśl natomiast art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zatem skuteczne wnioskowanie o zwrot kosztów podróży jest możliwe tylko w sytuacji, gdy sąd zarządzi osobiste stawiennictwo strony lub jej pełnomocnika. W pozostałych przypadkach udział stron w posiedzeniach sądowych nie jest obowiązkowy, o czym strony są zawiadamiane, a co za tym idzie - nie mogą też skutecznie domagać się zwrotu kosztów dojazdu do sądu. W związku z tym Sąd nie znalazł podstaw, aby uwzględnić wniosek pełnomocnika skarżącej o zwrot kosztów dojazdu na rozprawę.