Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 520/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2020-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 19, art. 150 § 1, art. 156 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 20 ust. 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2407
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie świadczenia wychowawczego - wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę "[...]" (słownie: "[...]") tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Sądowi akt sprawy wynika, że decyzją z "[...]" r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Wójta Gminy (dalej jako: "organ I instancji"), przyznał K. K. (dalej jako: "skarżąca") świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko w rodzinie Z. S. w kwocie 500 zł na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r.

Decyzją z "[...]" r. organ I instancji orzekł, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r. poz. 2134), że skarżąca nienależnie pobrała świadczenie za okres od 1 listopada 2017 r. do 30 września 2018 r. w łącznej kwocie 4000 zł i nakazał jego zwrot.

Decyzją z "[...]" r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższą decyzję, zobowiązując organ I instancji do zbadania zaistnienia

w sprawie pozostałych przesłanek z art. 25 ust. 2 ustawy o pomocy państwa

w wychowywaniu dzieci. Wskazano, że skarżąca podjęła zatrudnienie od dnia 1 września 2017 r., zatem już w dniu wydania decyzji ("[...]" r.) uzyskiwała dochód.

Decyzją z "[...]" r. organ I instancji orzekł tak samo jak w decyzji z "[...]" r., na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 i 2 wskazanej ustawy.

Decyzją z "[...]" r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższą decyzję i umorzyło postępowanie w I instancji, uznając je za bezprzedmiotowe. Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art. 25 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która pozwalałaby przyjąć, że skarżąca pobrała świadczenie wychowawcze nienależnie. Kolegium wskazało, że gdy po uzyskaniu przez decyzję waloru ostateczności ujawnią się nowe okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, trybem właściwym dla wzruszenia takiej decyzji jest wznowienie postępowania. W przypadku uchylenia rozstrzygnięcia o przyznaniu świadczenia i odmowy jego przyznania we wznowionym postępowaniu, świadczenie powinno zostać uznane za nienależnie pobrane, na podstawie art. 25 ust. 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Pismem z 16 września 2019 r. organ I instancji przekazał akta sprawy dotyczące skarżącej według właściwości miejscowej Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, z wnioskiem o rozważenie możliwości wznowienia postępowania. Powołał się na art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 924). Podał, że zgodnie z oświadczeniem skarżącej z 15 marca 2019 r. zamieszkuje ona na terenie S.

Wnioskiem z 1 października 2019 r. Dyrektor MOPS wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej skarżącej przedmiotowe świadczenie wychowawcze, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi, pismem z 25 października 2019 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało Dyrektora MOPS, że w ocenie Kolegium w tej sprawie organ właściwy powinien w pierwszej kolejności rozważyć możliwość wznowienia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Kolegium stwierdziło, że taka sytuacja wystąpiła w tej sprawie. Zauważyło, że kwestia właściwości organu została jednoznacznie określona w art. 150 § 1 k.p.a., gdzie ustawodawca przyjął, że organem administracji publicznej właściwym do przeprowadzenia postępowania wznowieniowego jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Bez znaczenia wydaje się zatem późniejsza zmiana miejsca zamieszkania przez stronę. SKO dodało, że art. 20 ust. 4 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w brzmieniu od 1 lipca 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 924) nie dotyczy spraw związanych ze wznowieniem postępowania.

W ślad za powyższym MOPS pismem zwrócił akta do GOPS.

Postanowieniem z "[...]" r. Kierownik GOPS wznowił postępowanie w sprawie i decyzją z "[...]" r. uchylił własną decyzję z "[...]" r. i przyznał skarżącej świadczenie wychowawcze na okres od 1 do 31 października 2017 r. oraz od 1 lipca 2018 r. do 30 września 2018 r. w kwocie 500 zł miesięcznie i odmówił przyznania tego prawa na okres od 1 listopada 2017 r. do 30 czerwca 2018 r.

Zaskarżoną decyzją z "[...]" r., nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy powyższą decyzję. Kolegium wyjaśniło, że w sprawie istotne znaczenie miała okoliczność uzyskania przez stronę dodatkowego dochodu w związku z zatrudnieniem od 1 września 2017 r. w Szkole Podstawowej. Z tego tytułu skarżąca w październiku otrzymała wynagrodzenie i przekroczyła kryterium dochodowe. Uwzględniono, że skarżąca była zatrudniona do 22 czerwca 2018 r. Oceniając spełnienie przesłanki do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., Kolegium wskazało, że o uzyskaniu przez stronę dochodu z tytułu zatrudnienia organ I instancji dowiedział się w dniu 9 października 2018 r. (tj. wraz ze złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia na kolejny okres zasiłkowy). Okoliczności te, nieznane organowi w chwili wydawania decyzji, miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, ponieważ skutkowały tym, że kryterium dochodowe w tej sprawie zostało przekroczone. Kolegium podniosło też, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się m. in. świadczenie wychowawcze przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia wychowawczego (art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy). Odnosząc się do twierdzeń pełnomocnika skarżącej, że to obowiązkiem organu było uzyskanie wiedzy co do faktu podjęcia zatrudnienia przez skarżącą, Kolegium wskazało na treść art. 13 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, szczególnie ust. 4. Oceniło, że przerzucenie ciężaru pozyskiwania informacji w tym zakresie na organ nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie powyższej decyzji

i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wydanym decyzjom zarzuciła naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że spełniła się przesłanka do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z "[...]" r.;

2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, że to organ I instancji w toku postępowania zakończonego decyzją z "[...]" r. nie stał na straży praworządności i z urzędu nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym mimo ustawowego obowiązku, wynikającego z art. 17 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, nie dokonał przed wydaniem decyzji weryfikacji drogą elektroniczną zapytania do ZUS w celu ustalenia bieżącej sytuacji dochodowej rodziny za okres po roku kalendarzowym 2016 do dnia wydania uchylonej decyzji;

3. art. 20 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2019 r. poprzez jego błędne zastosowanie;

4. art. 2 pkt 20 lit. c) ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez błędne uznanie, że dowodem uzyskania dochodu jest nieujawniona umowa

o pracę zawarta w dniu 31 sierpnia 2017 r., skarżąca zaznaczyła, że uzyskała pierwszy dochód z tytułu zatrudnienia 26 września 2017 r., tj. już prawie miesiąc po złożeniu wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego;

5. art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. poprzez wznowienie postępowania, gdy na mocy ww. noweli uchylono przepis art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, przez co należy rozumieć, że nie można już wznowić postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca akcentowała, że sam fakt, że świadczenie było nienależne, nie oznacza, że została spełniona przesłanka do uznania świadczenia za nienależnie pobrane.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Wynika to

z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.). Rozpoznając skargę na akt z zakresu administracji publicznej Sąd dokonuje oceny, czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź procesowego. Przy czym zaskarżony akt podlega uchyleniu w przypadku, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako: "p.p.s.a."). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd zobowiązany był w pierwszej kolejności zbadać czy poddane kontroli decyzje wydane w trybie wznowienia postępowania spełniają wymogi formalne. Oceniając tę kwestię Sąd stwierdził, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów

o właściwości miejscowej. Właściwość organu orzekającego, bez względu na jej rodzaj (właściwość rzeczowa czy miejscowa) nie zależy od uznania organów administracji publicznej, ale musi mieć oparcie w przepisach prawa. Wydanie decyzji

z naruszeniem przepisów o właściwości stanowi kwalifikowane naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), powodujące co do zasady nieważność decyzji od samego początku jej wydania. Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy z urzędu muszą przestrzegać swojej właściwości rzeczowej

i miejscowej (art. 19 k.p.a.) Tym samym, naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydaniu decyzji administracyjnej powoduje nieważność decyzji, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 7 października 1982 r., II SA 1119/82 (ONSA 1982 Nr 2, poz. 95). W związku z tym naruszenie przez organ I instancji właściwości rzeczowej lub miejscowej nie może być sanowane przez organ odwoławczy w toku postępowania drugoinstancyjnego, nawet jeżeli organ ten byłby właściwy przy zachowaniu właściwości miejscowej organu

I instancji. Okoliczność ta obligowała Sąd do uwzględnienia skargi, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów, których rozpatrzenie na obecnym etapie byłoby przedwczesne.

Stosownie do art. art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.

z 2019 r. poz. 924), która weszła w życie z dniem 1 lipca 2019 r., w sprawach

o świadczenie wychowawcze za okres do dnia 30 czerwca 2019 r. stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w dotychczasowym brzmieniu, z wyłączeniem art. 20 ust. 3

i 4 tej ustawy, który stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Zgodnie zaś

z nowym brzmieniem art. 20 ust. 4 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, obowiązującym w niniejszej sprawie, w przypadku powzięcia informacji o zmianie miejsca zamieszkania osoby, której przyznano świadczenie wychowawcze, dotychczasowy organ właściwy przekazuje wydaną decyzję lub informację

o przyznanym świadczeniu wychowawczym wraz z aktami sprawy organowi właściwemu ze względu na nowe miejsce zamieszkania osoby, której przyznano świadczenie wychowawcze w celu ich dalszej realizacji. Organ właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania osoby, której przyznano świadczenie wychowawcze, realizuje przyznane świadczenie wychowawcze bez konieczności wydawania kolejnej decyzji lub informacji oraz jest właściwy do uchylenia, zmiany prawa do świadczenia wychowawczego, w tym ustalonego decyzją, oraz do ustalania i dochodzenia świadczeń nienależnie pobranych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego stanowią inaczej, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.

W uzasadnieniu do projektu tej noweli (druk VIII.3387) wyjaśniono, że powyższe rozwiązania wyeliminują pojawiające się wątpliwości co do sposobu postępowania

w przypadku zmiany miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się lub otrzymującej ww. świadczenia, ujednolicą i uproszczą sposób postępowania organów właściwych.

W szczególności nie będzie potrzeby stosowania budzącej obecnie wątpliwości procedury uchylania decyzji przez dotychczasowy organ właściwy i przekazywania osobie ubiegającej się jej wniosku i dokumentów w celu ich ponownego złożenia już

w nowym organie właściwym.

Powyższe przekonuje, że wraz ze zmianą miejsca zamieszkania beneficjenta zmianie ulega właściwość miejscowa organu pomocowego, któremu powierzono kontynuowanie prowadzenia wszystkich spraw danego beneficjenta dotyczących świadczenia wychowawczego, także zakończonych decyzjami ostatecznymi. Według zamierzeń ustawodawcy organ właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania jest uprawniony do zmiany bądź uchylenia decyzji także jeżeli wystąpiły inne okoliczności niż wyszczególnione w tym przepisie, mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, ustalonego tą decyzją. Za inne okoliczności,

w rozumieniu art. 20 ust. 4 cytowanej ustawy, można uznać ujawnienie się przesłanek do wzruszenia decyzji w trybie nadzwyczajnym.

W związku z powyższym organ I instancji prawidłowo przekazał najpierw akta skarżącej wraz z wydanymi decyzjami w przedmiocie świadczenia wychowawczego Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w celu prowadzenia spraw związanych z tym prawem, z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania skarżącej. Okoliczność zamieszkiwania skarżącej na terenie właściwości MOPS

w dacie wydania spornych decyzji w przedmiocie wznowienia postępowania nie budzi w sprawie wątpliwości. Potwierdza to m.in. treść decyzji organu I instancji, w której wskazano adres zamieszkania skarżącej w S. Okoliczność tę potwierdza też adres zamieszkania wskazany w niniejszej skardze do Sądu. Dyrektor MOPS

nie kwestionował swojej właściwości miejscowej. Dopiero Kolegium w piśmie z 1 października 2019 r. adresowanym do Dyrektor MOPS zawarło ocenę, że właściwym do wznowienia postępowania i orzekania we wznowionym postępowaniu jest organ, który wydał decyzję, bez względu na zmianę miejsca zamieszkania przez stronę. Zważyć należy przy tym, że pismo informacyjne Kolegium nie miało charakteru wiążącego, nie stanowiło rozstrzygnięcia sporu. W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym nie toczył się spór o właściwość. Oba organy pierwszego stopnia podzieliły ocenę Kolegium, że należy stosować art. 150 § 1 k.p.a. w literalnym jego brzmieniu. Unormowanie to stanowi, że organem administracji publicznej właściwym do przeprowadzenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Przepis ten jest jednoznaczny w swym brzmieniu, wprowadza zasadę, że ten sam organ, który orzekał w ostatniej instancji w postępowaniu zwykłym, orzeka w trybie wznowienia postępowania w tej sprawie.

Uwzględnić należy przy tym, że zarówno w judykaturze, jak i doktrynie dopuszcza się weryfikowanie ustaleń wykładni językowej w drodze innych metod wykładni. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 15 kwietnia 1999 r., I KZP 11/99 (OSNKW 1999 r., nr 5-6, poz. 28) stwierdził, że w procesie wykładni prawa podstawowe znaczenie ma wprawdzie wykładnia językowa, ale nie jest to metoda jedyna, gdyż

w wypadku, gdy okazuje się niewystarczająca, należy sięgnąć do wykładni systemowej. Pogląd ten podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 8/09. W uzasadnieniu tej uchwały wyjaśniono, że "jedna z dyrektyw wykładni systemowej zakłada, iż znaczenie interpretowanej normy należy ustalić w ten sposób, by było ono najbardziej harmonijne w stosunku do innych norm części systemu prawa, do którego interpretowana norma należy" (J. Wróblewski [w:] W. Lang, J. Wróblewski, S. Zawadzki, Teoria państwa i prawa, Warszawa 1980,

s. 403). Jednocześnie dyrektywy wykładni funkcjonalnej przewidują: jeżeli

w procesie wykładni uwzględnia się cele prawa, to posługując się celem normy należy go ustalić w ten sposób, by był on zgodny, co najmniej z celem instytucji, do jakiej interpretowana norma należy. W przypadku zaś, gdy powstaną wątpliwości dotyczące znaczenia normy należy je ustalić "w ten sposób by odpowiadało ono funkcji tej instytucji jako całości" — J. Wróblewski, op.cit., s. 404-405).

W związku z tym zastosowanie dyrektyw funkcjonalnych i systemowych może prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej, nawet, gdy wykładnia ta prowadzi do jednoznacznych rezultatów.

W postanowieniu z 8 czerwca 2010 r., sygn. akt I OW 40/10 (publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny słusznie dostrzegł, że przeniesienie kompetencji z jednego organu na drugi winno obejmować wszelkie postępowania, prowadzone w trybach zwykłych, jak i nadzwyczajnych (chyba, że przepis prawa wyraźnie wskazuje, których trybów postępowania przepisy o zmianie właściwości nie obejmują). Pogląd ten ma swe szczególne uzasadnienie w przypadku trybu wznowieniowego. Wznowienie postępowania jest bowiem instytucją umożliwiającą ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną w celu skontrolowania, czy jedna lub więcej wad tego postępowania, wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., nie wpłynęła w sposób istotny na treść decyzji. NSA zważył, że nie ma żadnych racjonalnych oraz normatywnych powodów, aby w przypadku zmiany właściwości rzeczowej organów w danej kategorii spraw administracyjnych, dokonywać sztucznego podziału na sprawy załatwiane w trybie zwykłym, zastrzeżone do kompetencji organów, którym obecnie przekazano kompetencje do załatwiania tych spraw oraz sprawy załatwiane w trybie nadzwyczajnym (w tym wypadku wznowieniowym), gdzie właściwość pozostawałaby przy organach uprawnionych uprzednio do ich załatwiania.

W orzecznictwie Naczelnego Sąd Administracyjnego przyjmowane jest jednolicie, że po zmianie właściwości rzeczowej organu, kompetencje do prowadzenia postępowania wznowieniowego przechodzą na nowy organ (por. postanowienia NSA: z 7 października 2002 r., sygn. akt II SA 2554/01, Lex 77220, z 2 października 2015 r., sygn. akt II OW 61/15).

Również w doktrynie utrwalone jest stanowisko, że oceniając właściwość organu w sprawie wznowienia postępowania należy uwzględniać przepisy ustrojowe, które wprowadzają zmiany w strukturze organizacyjnej administracji publicznej. Przyjmuje się, że właściwość musi być ustalona z uwzględnieniem przepisów, które wprowadzają zmiany. Właściwym do wznowienia postępowania będzie organ, który jest właściwy do orzekania w danego rodzaju sprawach według przepisów aktualnie obowiązujących.

W tym przypadku nie ma znaczenia prawnego, który organ wydał decyzję w ostatniej instancji, jeżeli przepisy prawa wprowadziły zmiany we właściwości (tak: prof. Barbara Adamiak w Komentarzu Kodeksu postępowania administracyjnego wyd. C.H.Beck, Warszawa 2012, str. 585).

Chociaż powyższe uwagi zarówno w piśmiennictwie, jak i orzeczeniach sądów administracyjnych odnoszą się głównie do zmiany właściwości rzeczowej, to również

w sytuacji zmian prawodawczych skutkujących zmianą właściwości miejscowej organu, uzasadnione jest przyjęcie, że organem właściwym do przeprowadzenia postępowania wznowieniowego jest organ, któremu aktualnie obowiązujące przepisy określające właściwość miejscową dają tytuł do sprawowania jurysdykcji administracyjnej w oznaczonej kategorii spraw (por. postanowienie NSA z 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OW 23/17, dost. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 135 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu

I instancji

Z powodu omówionych uchybień formalnych sprawa powinna zostać rozpatrzona ponownie w I instancji przez organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania skarżącej. W związku z tym przedwczesne i niedopuszczalne byłoby wypowiadanie się przez Sąd co do merytorycznych aspektów sprawy.

Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na wniosek organu, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

O kosztach postępowania, obejmujących zwrot skarżącej od organu należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia, rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 265).