Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1050/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia delegowany WSA Maria Werpachowska – spr., , Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej N. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1270/05 w sprawie ze skargi N. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od N. L. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 900 (dziewięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 lutego

2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1270/05 oddalił skargę N. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...]w przedmiocie kary pieniężnej.

Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym sprawy.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 61 ust. 1 i 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 58, poz. 515 ze zm.), art. 13g ust. 1 oraz art. 40c ust. 1, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. Nr 71, poz. 838), Ip. 4 pkt 7 lit. c) i d) załącznika do w/w ustawy o drogach publicznych, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] o nałożeniu na N. L., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe, karę pieniężną w wysokości 9.180,00 złotych (dziewięciu tysięcy stu osiemdziesięciu złotych).

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 17 listopada 2004 r. w [...] na ulicy [...], na drodze powiatowej został zatrzymany do kontroli pojazd marki Mercedes o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] prowadzony przez Z. B.. Status drogi został określony na podstawie art. 41 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych. Droga powiatowa przy ulicy [...] w [...], na której dokonano kontroli drogowej została zakwalifikowana do dróg, po których mogą poruczać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 78,4 kN (8 ton).

Po dokonaniu pomiaru nacisków osi i masy całkowitej pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osie składowe osi wielokrotnej przy rozstawie od 1,30m do 1,40m o 80,10 kN. Suma nacisków na potrójną oś wielokrotną wyniosła 243,69 kN.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 13 g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r.

o drogach publicznych za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonych przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 40 ustawy, w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalnę masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzania i pobrania kary pieniężnej (...).

Konsekwencją dokonanego przekroczenia było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 9180.00 złotych określonej w Ip. 4 pkt 7 lit. c) i d) załącznika

do ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (3240.00 złotych dla potrójnej osi przyczep powyżej naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi od 1,30 m do 1,40m ponad 193,0 kN do 207.7 kN oraz za każde rozpoczęte przekroczenie o 15 kN ponad 207,7 kN dodatkowo 3000.00 złotych, a więc 3 x 3000.00 złotych). Kara została pomniejszona o 25% ze względu na zastosowanie w zespole pojazdów zawieszenia pneumatycznego.

Organ podał, że nienormatywność pojazdu wynika z przeprowadzonej kontroli, która znajduje swoje odzwierciedlenie w protokole kontroli. Pomiarów kontroli dokonano za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych posiadających legalizację Urzędu Miar. Miejsca ważenia przeszły odpowiednie badania geodezyjne. Kierowca miał możliwość zapoznania się z treścią protokołu oraz załącznikiem do niego a także protokołem pomiaru pochyłości terenu na stanowisku do ważenia pojazdów. Protokół kontroli został podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń.

Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że oczywiste omyłki zawarte w protokole nie mogą go dyskwalifikować albowiem tożsamość pojazdu, przekroczenie dopuszczalnych nacisków nie budzi wątpliwości. Zostały potwierdzone innymi dokumentami, w szczególności protokołem ważenia, dokumentem WZ, dowodem rejestracyjnym.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną wyżej decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego złożył N. L., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe. W skardze wskazał na błędy zawarte w protokole, w oparciu o który została wydana decyzja administracyjna. Podkreślił, że kara nałożona została niezgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego i stanowi formę represji. Wskazane błędy pozwalają przypuszczać, iż wartości nacisków osi zostały również nieprawidłowo odczytane i wpisane, co z kolei mogło mieć wpływ na wysokość nałożonej kary. Te błędy to wpis w protokole dotyczący masy ładunku-26 kg, błędny numer rejestracyjny, brak wymaganych badań geodezyjnych oraz błędne przeliczenie ton na kiloniutony. Skarżący podniósł również, że plac na którym miało miejsce ważenie nie był właściwie oznakowany, a wagi nie posiadały certyfikatu WE. Nadmienił, że kierowca chciał wpisać powyższe uwagi do protokołu, jednakże pod wpływem kontrolującego zrezygnował z tego. Stwierdził również, że kierowca nie ma możliwości sprawdzenia poszczególnych nacisków na osie i ich skorygowania podczas załadunku.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie powołując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu

24 lutego 2006 r. podniósł dodatkowo, iż błąd w przeliczeniu nie ma wpływu na wysokość kary, jest wynikiem zmiany przepisów określających współczynnik grawitacyjny przez jego zaokrąglenie do 9,80.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając wyrokiem z dnia

24 lutego 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1270/05, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę N. L. w uzasadnieniu wskazał, że postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego i organy trafnie przyjęły, że zatrzymany do kontroli samochód nie spełniał warunków technicznych. Materiał dowodowy został przez organ zgromadzony i rozpatrzony w sposób wyczerpujący.

W ocenie Sądu I instancji decyzje organów obu instancji nie naruszają prawa materialnego, tj. art. 13 g ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003r., Nr 32, poz. 262 ze zm.). Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 13 g ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 71, poz. 838), zgodnie z którym za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną. Wysokość kar pieniężnych określa załącznik nr 2 do ustawy. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 ustawy z dnia

20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 58, poz. 515 ze zm.), ruch pojazdów lub zespołów pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz

z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów oraz określonych w art. 61 ust. 6, 8 i 10, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Pojazdy poruszające się po drogach publicznych muszą spełniać warunki określone

w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. W razie przekroczenia parametrów lub innych warunków określonych przepisami rozporządzenia, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że z akt sprawy postępowania kontrolnego wynika jednoznacznie, iż w samochodzie należącym do skarżącego doszło do przekroczenia dopuszczalnego nacisku na osie składowe osi wielokrotnej przy rozstawie od 1,30m do 1,40m. W razie stwierdzenia, że przejazd pojazdu nienormatywnego odbywa się bez zezwolenia, wymierza się karę pieniężną

w drodze decyzji administracyjnej, której wysokość precyzyjnie określa załącznik do ustawy. Wobec tego, że skarżący nie posiadał wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, zasadnym było obciążenie go karą pieniężną, której wysokość została wyliczona prawidłowo, na podstawie załącznika nr 2 do ustawy

o drogach publicznych.

Jednocześnie, Sąd I instancji wskazując, że organ dopuścił się błędu rachunkowego polegającego na błędnym przeliczeniu ton na kiloniutony (zgodnie bowiem z § 1 ust 3 pkt 3) cytowanego wyżej rozporządzenia ciężarowi jednej tony odpowiada ciężar spowodowany obciążeniem masą jednej tony, który odpowiada 9,80 kiloniutona (kN)), stwierdził, że mimo tego błędu wymierzona kara odpowiada wysokości ustalonej przez ustawodawcę. Błąd ten nie miał więc istotnego wpływu na ostateczny wynik sprawy. W przedmiotowym stanie faktycznym nacisk potrójnej osi naczepy, przy odległościach między osiami 1,30m do 1,40m wyniósł 242,26 kN i jego skutkiem jest kara w identycznej wysokości jak wymierzona przez organ (ponad 193,0 kN do 207,0 kN-3240.00 złotych plus za każde rozpoczęte przekroczenie o 15 kN ponad 207,7 kN dodatkowo 3000.00 złotych, a więc 3 x 3000,00).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że brak jest jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania wyników kontroli jak i sposobu jej przeprowadzenia. Kontrole prowadziły wyspecjalizowane służby drogowe, w obecności kierowcy kontrolowanego pojazdu. Kierowca nie zgłosił żadnych zastrzeżeń ani do sposobu dokonanych pomiarów, ani ustawienia pojazdu w czasie ich dokonywania

a także konfiguracji placu. Protokół kontroli został podpisany przez kierowcę bez żadnych uwag. Przyrządy pomiarowe użyte w czasie kontroli posiadały legalizację,

co wbrew twierdzeniom skarżącego wyklucza możliwość wystąpienia błędu. Z faktu prostego błędu rachunkowego nie można wywodzić błędnego odczytu czy też wpisu odczytu. Nie budzi także wątpliwości tożsamość pojazdu ani wielkość załadunku.

Sąd rozpoznający sprawę w I instancji stwierdził, że odpowiedzialność przewidziana art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych ma charakter obiektywny. Obciążenie przewoźnika karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym jest obligatoryjna. Obowiązkiem organu administracyjnego nakładającego karę pieniężną jest wykazanie, że do przekroczenia dopuszczalnych norm doszło na skutek okoliczności zależnych czy zawinionych przez przewoźnika. Sąd podkreślił,

że w niniejszej sprawie organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, należycie je rozpatrzyły, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 kpa). Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że to do obowiązków przewoźnika należy takie załadowanie towaru, aby pojazd nie przekraczał określonych prawem parametrów i nie stwarzał w związku z tym zagrożenia na drodze. Strona nie posiadała zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Wymierzona kara odpowiada więc prawu. Jednocześnie, Sąd wskazał, że zarzuty dotyczące stanu dróg i podmiotów za nie odpowiedzialnych nie były przedmiotem sprawy, nie mogły być więc przedmiotem oceny Sądu.

Skargę kasacyjną od wymienionego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w z dnia 24 lutego 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1270/05 wniósł N. L., reprezentowany przez adwokata. Zaskarżając wyrok w całości pełnomocnik wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

Wyrokowi Sądu I instancji autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 61 ust. 11, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca

1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2003 r., Nr 58 poz. 515 ze zm.) w związku

z Ip. 4 pkt 7 lit. c i d załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych (tj. Dz. U.

z 2000 r. Nr 71 poz. 838 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik wskazał, że zgodnie z § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r.

Nr 32, poz. 262 ze zm.) przez oś pojedynczą rozumie się oddaloną od osi sąsiedniej

o więcej niż 1,8 m lub dwie sąsiednie osie oddalone od o mniej niż 1 m, a przez

oś wielokrotną - zespół złożony z dwóch lub więcej osi, "osiami składowymi", w których odległość między sąsiednimi osiami składowymi jest nie mniejsza niż 1 m i nie większa niż 1,8 m.

Podniósł, że naczepa, która podlegała kontroli - nr rej. [...]. nie posiada osi potrójnej. W pojeździe tym są trzy osie ale pojedyncze (jako dowód wskazał wyciąg

ze świadectwa homologacji pojazdu; przedłożył też potwierdzenie zawarcia umowy ubezpieczenia).

Z tego względu w ocenie skarżącego niewłaściwie został zastosowany zapis lp. nr 4 pkt 7 lit. c i d załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych (w związku

z przepisem art. 61 ust. 11, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo

o ruchu drogowym) i skarżący niezasadnie został ukarany za przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi na drogach, dla potrójnej osi naczep, w sytuacji gdy

w kontrolowanym pojeździe osi potrójnej nie ma.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz orzeczenie o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie pomogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej - art. 183 § 1 P.p.s.a. Z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wskazania dodatkowo, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymogom, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Sąd II instancji nie jest właściwy do zastępowania stron i uzupełniania czy w inny sposób korygowania za nie podstaw kasacyjnych. Nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych wad niż wskazane przez autora skargi kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna, powołując się na art. 174 § 1 P.p.s.a., zarzuca Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przepisu art. 61 ust. 11, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515, ze zm.) w związku z lp. 4 pkt 7 lit. c i d załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych ( tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz.838 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie.

Naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie polega na błędzie w subsumcji, tj. podciągnięciu stanu faktycznego do dyspozycji określonej normy prawnej. Przyjmuje się przy tym, że w skardze kasacyjnej nie można skutecznie stawiać zarzutów nietrafnego zastosowania prawa materialnego, gdy w istocie kwestionuje się wadliwe ustalenie przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy. Próba zwalczania ustaleń faktycznych tkwiących u podstaw zaskarżonego wyroku nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego ( art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Ewentualnie może być ona skuteczna tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt. 2 P.p.s.a. W skardze kasacyjnej takich zarzutów nie postawiono, chociaż w istocie kwestionuje się ustalenia Sądu, że kontrolowany pojazd nie posiada osi potrójnej, a trzy osie pojedyncze. Dlatego też niewłaściwie został zastosowany dotyczący osi potrójnej zapis lp. 4 pkt 7 lit. c i d załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych ( tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz.838 ze zm.) w związku z art. 61 ust. 11 i 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i skarżący został niezasadnie ukarany za przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi na drogach. Na poparcie tej tezy zostały wskazane - wyciąg świadectwa homologacji i potwierdzenie zawarcia ubezpieczenia. Jednakże skarga kasacyjna nie może opierać się na wskazaniu dowodów, których przeprowadzenia strona mogła się domagać w toku postępowania przed organem administracji i ewentualnie Sądem I instancji. Wyprowadzanie na tej podstawie własnych wniosków co do stanu faktycznego sprawy w skardze kasacyjnej, bez wskazania przepisów postępowania, których naruszenie stanowi uchybienie mogące mieć wpływ na wynik sprawy, nie stanowi podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 174 i 176 P.p.s.a.

Tym samym w okolicznościach przedmiotowej sprawy brak jest podstaw do kwestionowania stanowiska wyrażonego w zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wobec nieusprawiedliwionych zarzutów skargi kasacyjnej, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak

w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b oraz § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).