Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 705/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 33  par. 1 i 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie WSA Beata Machcińska, Bożena Suleja-Klimczyk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2021 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej - Wierzyciel, Dyrektor COF) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. – dalej k.p.a.); art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm. – dalej u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1689 z późn. zm. – dalej u.o.a.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez J. W. (dalej – Skarżący, Zobowiązany):

– uchylił w całości własne postanowienie z dnia [...] r. nr [...] oddalające zarzut braku wymagalności obowiązku w przypadku odroczenia terminu wykonania obowiązku,

– oddalił zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] r. o nr [...].

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dyrektor COF wydał w dniu [...] r. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący nieuiszczoną opłatę abonamentową RTV za okres od stycznia 2015 r. do czerwca 2020 r. Na jego podstawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. (dalej – Naczelnik US) prowadzi wobec Skarżącego postępowanie egzekucyjne, w toku którego w dniu [...] r. doręczono mu wspomniany tytuł wykonawczy wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego.

Pismem z dnia 9 października 2020 r. Skarżący złożył zarzuty w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a. podnosząc, że roszczenie nie jest wymagalne, ponieważ w korespondencji z KRRiTV (pismo z dnia 17 sierpnia 2020 r.) wskazał, że w październiku 2013 r. dokonał wyrejestrowania odbiornika RTV, przy czym wcześniej złożył wniosek o umorzenie zadłużenia i wstrzymanie egzekucji do czasu wyjaśnienia sprawy. Zaznaczył jednocześnie, iż KRRiTV umorzyła postępowanie w sprawie egzekucji zadłużenia za poprzedni okres, tj. za lata 2009-2013. Ponadto Skarżący zarzucił, że wobec nierozpoznania zagadnienia wstępnego przez KRRiTV brak było podstaw dla zajęcia rachunku bankowego. Według Skarżącego, wniesienie przez niego wniosku z dnia 17 sierpnia 2020 r. o umorzenie opłat abonamentowych uzasadniało zawieszenie postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wobec tego Zobowiązany wystąpił z żądaniem wstrzymania i zawieszenia egzekucji do czasu wydania przez KRRiTV decyzji ostatecznej w przedmiocie umorzenia zaległości w opłatach abonamentowych.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] do czasu zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie wniesionych zarzutów.

Jednocześnie Naczelnik US pismem z dnia 26 października 2020 r. zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. o zajęcie stanowiska w przedmiocie zarzutów.

Odpowiadając na to wezwanie Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] r. oddalił zarzut braku wymagalności obowiązku.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż ustawa o opłatach abonamentowych nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłat abonamentowych począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych, jak podniesiono, trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych, bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa na podstawie ustawy o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 23 lipca 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1324). Brak dopełnienia czynności formalno-prawnych skutkuje naliczaniem kwot abonamentu za kolejne miesiące.

Następnie Wierzyciel wyraził pogląd, że fakt wystąpienia przez Zobowiązanego do KRRiTV z wnioskiem o umorzenie zadłużenia w opłatach abonamentowych nie jest okolicznością, która świadczyłaby o niewymagalności obowiązku. Dodano przy tym, że na dzień wystawienia niniejszego postanowienia Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji nie wydała decyzji w zakresie zadłużenia Skarżącego.

W zażaleniu z dnia 9 grudnia 2020 r. Zobowiązany nie zaaprobował stanowiska organu, że brak wymagalności roszczenia nie mieści się w enumeratywnie wymienionych przypadkach uregulowanych w art. 33 § 2 pkt 1-6 u.p.e.a.

W motywach zażalenia Skarżący podkreślił, że odbiornik RTV wyrejestrował w 2013 r., wobec czego ustał obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych. Dodał także, że sformułowany przez niego zarzut niewymagalności roszczenia wynika de facto z braku istnienia obowiązku i w istocie tego dotyczy.

Nie zgodził się także z organem co do tego, że zarzut braku wymagalności nie może być skuteczny, skoro został wymieniony w art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. Ponadto Zobowiązany zauważył, że sentencja postanowienia jest niezgodna z uzasadnieniem, albowiem w sentencji organ wskazał, że zarzut dotyczył braku wymagalności obowiązku w przypadku odroczenia terminu wykonania obowiązku, podczas gdy zarzut taki nie był przez niego podnoszony. Skarżący dodał, że również do KRRiTV nie wnosił o odroczenie terminu wykonania obowiązku.

W końcowej części zażalenia Zobowiązany stwierdził, że organ nie wypowiedział się co wskazywanej przez niego potrzeby zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania tzw. zagadnienia wstępnego, to jest wydania ostatecznej decyzji przez KRRiTV w kwestii obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych.

Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego, ostatecznym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor COF uchylił w całości własne postanowienie z dnia [...] r. i orzekł o oddaleniu zarzutu nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] r. o nr [...].

Na wstępie podniesiono, że Wierzyciel dokonując ponownej analizy prawnej oraz okoliczności faktycznych w niniejszej sprawie stwierdził, iż zaistniała konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, gdyż dokonano niewłaściwej kwalifikacji podniesionego przez Skarżącego zarzutu. Wyjaśniono mianowicie, że w postanowieniu pierwszoinstancyjnym orzeczono w zakresie zarzutu braku wymagalności obowiązku w przypadku odroczenia terminu wykonania obowiązku, podczas gdy pismo z dnia 9 października 2020 r. wskazuje na zarzut nieistnienia obowiązku.

Zajmując się zarzutem nieistnienia obowiązku wskazano, że w 1984 r. na imię i nazwisko Skarżącego zgłoszona została rejestracja odbiornika RTV pod adresem: S.

ul. [...] [...]. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Jak stwierdził Dyrektor COF, w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342 – dalej rozporządzenie z 2007 r.) został nadany Skarżącemu indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Zawiadomienie w tej kwestii zostało wysłane do Zobowiązanego w dniu [...] r.

Następnie Dyrektor COF zauważył, że zarejestrowanie odbiorników w czasie obowiązywania którejkolwiek z ustaw regulujących kwestie związane z abonamentem bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku dokonywania opłat abonamentowych, który wynika z ustawy (aktualnie jest to ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji o charakterze pieniężnym. Stwierdzono również, że abonent w przypadku zaistnienia okoliczności, z powodu których zaprzestał używać odbiorniki winien dopełnić właściwych formalności w zakresie jego wyrejestrowania.

Jak stwierdził Dyrektor COF, badając kwestię wyrejestrowania przez Skarżącego odbiornika ustalono, że Poczta Polska S.A. nie dysponuje dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez Zobowiązanego formalności związanych z wyrejestrowaniem urządzenia. Zaznaczono jednocześnie, że po dokonaniu w placówce operatora wyznaczonego (urzędzie pocztowym) formalności zgłoszenia zmiany danych, mającej wpływ na dokonaną rejestrację, w tym zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników, abonent otrzymywał dokument potwierdzający dokonanie zmiany. Dyrektor COF wyjaśnił ponadto, że po zgłoszeniu przez abonenta rejestracji odbiornika RTV, Poczta Polska nie dokonuje weryfikacji stany faktycznego, tj. nie potwierdza czy abonent nadal korzysta z odbiorników. Jak bowiem wskazał organ, to na abonencie spoczywa obowiązek powiadomienia Poczty Polskiej o zmianie danych adresowych, nieposiadaniu sprawnego technicznie urządzenia lub posiadaniu uprawnień do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych.

W zaskarżonym postanowieniu zaznaczono, że na wezwanie Dyrektora COF z dnia [...] r. o przedstawienie dokumentu potwierdzającego wyrejestrowania odbiornika Zobowiązany odpowiedział, że dokument ten został zutylizowany z racji na upływ czasu.

Konkludując Dyrektor COF stwierdził, że fakt wyrejestrowania odbiornika powinien udowodnić i wykazać Zobowiązany, gdyż to abonenci otrzymywali stosowne dowody potwierdzające ten fakt. Wobec nieudokumentowania tej okoliczności uznano, iż zarzut nieistnienia obowiązku jest niezasadny.

W dalszej części uzasadnienia wskazano, że KRRiTV decyzją z dnia [...] r. umorzyła postępowanie administracyjne prowadzone na wniosek Skarżącego z dnia 11 października 2013 r. w sprawie umorzenia zaległości w opłacie abonamentowej wraz odsetkami za okres od 1 stycznia 2009 r. do 30 września 2013 r. Zauważono jednocześnie, że zaległość w opłacie abonamentowej za wskazany okres na dzień wydania tej decyzji, tj. [...] r. uległa przedawnieniu.

Organ wyjaśnił także, że KRRiTV uprawniona jest do umarzania lub rozkładania na raty zaległości abonamentowych w warunkach określonych w art. 10 ust. 1 u.o.a. Natomiast w gestii Poczty Polskiej S.A. pozostają sprawy dotyczące rejestracji odbiorników, inkasowania i ewidencjonowania opłat z tytułu abonamentu RTV, zmian na kontach abonenckich oraz egzekucja zaległości w oparciu o wystawione tytuły wykonawcze. W tej sytuacji, zdaniem organu, przekazanie mu przez KRRiTV pisma Zobowiązanego z dnia 17 sierpnia 2020 r. celem udzielenia odpowiedzi, nie uzasadnia wystąpienia Wierzyciela do organu egzekucyjnego o dalsze zawieszenia postępowania egzekucyjnego, ponad czas potrzebny na rozpatrzenie zarzutów wniesionych w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a.

W skardze z dnia 14 kwietnia 2021 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Zobowiązany postanowieniu Dyrektora COF z dnia [...] r. zarzucił naruszenie:

1) art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez prowadzenie egzekucji pomimo nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym;

2) art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. poprzez uznanie, że istnieje obowiązek rejestracji odbiornika RTV, który jest tożsamy z obowiązkiem uiszczania opłat abonamentowych;

3) art. 2 ust. 1 u.o.a. poprzez bezzasadne domniemanie, że Skarżący faktycznie używa odbiornika radiowo-telewizyjnego co najmniej od 2015 r. do chwili obecnej, jedynie na podstawie danych Poczty Polskiej o dokonaniu jego formalnej rejestracji w 2008 r. i bez uwzględnienia jego wyrejestrowania w 2013 r.;

4) art. 7 ust. 1 u.o.a. poprzez brak należytej kontroli po stronie Wierzyciela w zakresie:

– bieżącego reagowania na brak dokonywanych opłat abonamentowych w okresie od 2013 r., co uprawniało abonenta do uznania, iż wyrejestrowanie odbiornika w 2013 r. było skuteczne i sformalizowane;

– zaniechania wykazania przez Wierzyciela braku dokonania wyrejestrowania odbiornika RTV w stosownych rejestrach, w tym wskazania informacji w jakich okresach Poczta Polska S.A. jako operator KRRiTV dokonuje archiwizowania i niszczenia dokumentacji dotyczącej zgłoszeń wyrejestrowania odbiornika RTV przez uprawnionego abonenta;

5) art. 5 ust. 1 u.o.a. w związku z art. 70 o.p. poprzez nieuwzględnienie dowodów w postaci przedłożonej dokumentacji i oświadczenia Skarżącego, świadczących o wyrejestrowaniu odbiornika RTV w 2013 r., a tym samym o nieistnieniu obowiązku uiszczania opłat abonamentowych pomimo, iż przedawnienie opłat abonamentowych wynosi 5 lat i jedynie w tym okresie Skarżący był zobligowany do przechowywania dokumentacji w postaci potwierdzenia wyrejestrowania odbiornika RTV.

Wobec powyższych zarzutów Zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego i umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na nieistnienie obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W motywach skargi podniesiono, że odbiornik RTV został wyrejestrowany w 2013 r. Ponadto wskazano, że wnioskiem z dnia 17 sierpnia 2020 r. Skarżący zwrócił się do KRRiTV o umorzenie zaległości z tytułu opłat abonamentowych. Z tego też względu, jego zdaniem, postępowanie egzekucyjne winno być zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Jak podkreślił Zobowiązany, wyrejestrowanie odbiornika RTV stanowi o braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych po tej dacie. Okoliczność ta, w opinii Skarżącego, winna być zweryfikowana przez właściwy departament Poczty Polskiej. Tymczasem organ nie wykazał, czy posiada rejestry wyrejestrowanych odbiorników, a także czy dokonuje ich archiwizacji.

Zobowiązany nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że to abonent zobligowany jest do wykazania, że wyrejestrował odbiornik RTV. Podkreślił w tym zakresie, że obowiązek uiszczenia opłat abonamentowych przedawnia się po 5 latach i tylko przez ten okres istnieje obowiązek przechowywania dokumentów stanowiących o obowiązku ich regulowania. Jak zauważył Skarżący, taki tryb postępowania obowiązuje organy podatkowe.

Zobowiązany wyraził również pogląd, że opłata abonamentowa związana jest z użytkowaniem odbiornika RTV, a nie jego formalnym zarejestrowaniem. Skoro więc od 2013 r. nie korzysta z niego, to od tamtego czasu nie ciąży na nim obowiązek uiszczania stosowanych opłat. Dodał jednocześnie, że organ winien ustalić wystąpienie tych okoliczności, które warunkują istnienie obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem Dyrektor COF uchylił własne rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne i orzekł o oddaleniu zarzuty nieistnienia obowiązku zgłoszonego przez Skarżącego na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. na podstawie tytułu wykonawczego Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] r. o nr [...]. Przyczyną uchylenia postanowienia z dnia [...] r. było błędne zidentyfikowanie wniesionego zarzutu jako zarzutu niewymagalności obowiązku, podczas gdy analiza treści pisma z dnia 9 października 2020 r. prowadziła do wniosku, że Skarżący podniósł zarzut nieistnienia obowiązku. Stanowisko to, w ocenie Sądu, zasługuje na aprobatę. Mianowicie Zobowiązany w zażaleniu również stwierdził, że istotą jego zarzutu jest okoliczność nieistnienia obowiązku, którą wywodzi z faktu wyrejestrowania odbiornika RTV w 2013 r. Na marginesie zauważyć należy, iż o braku wymagalności decyduje inna kategoria zdarzeń niż wskazana w uzasadnieniu do wniesionego zarzutu. Otóż przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (zob. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 33).

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań zauważyć należy, że Dyrektor COF w sentencji zaskarżonego postanowienia z dnia [...] r. o ile poprawnie podał datę wystawienia tytułu wykonawczego ([...] r.), na podstawie którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne do majątku Zobowiązanego, to błędnie określił jego numer. Otóż wskazano nr [...] zamiast nr [...]. Przywołanie jednak w owej sentencji jedocześnie daty i numeru postanowienia pierwszoinstancyjnego, które bez wątpienia odnosi się do postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] r. o nr [...], pozwala potraktować ową pomyłkę w kategoriach oczywistej omyłki pisarskiej. Stanowisko to wzmacnia również treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, które odnosi się do okoliczności związanych z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie właściwego w sprawie tytułu wykonawczego.

Przechodząc do meritum stwierdzić należy, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a.,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1 u.p.e.a.,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Z kolei w myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.

Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:

1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.

Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.).

Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Wierzyciel natomiast rozpoznając zarzut wydaje postanowienie, w którym (art. 34 § 2 u.p.e.a.):

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 2 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:

1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje albo uległ wygaśnięciu lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny;

2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 2 pkt 2-4 u.p.e.a.).

W przedmiotowej sprawie Skarżący podniósł zarzut określony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Zajmując się nimi wskazać przyjdzie, że Zobowiązany oparł swe twierdzenie na tym, że w 2013 r. dokonał wyrejestrowania odbiornika RTV, wskutek czego ustał obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych. Dokumentu potwierdzającego dokonanie tej czynności nie posiada, gdyż uległ on "utylizacji". Nie mniej jednak Skarżący podniósł, że dokument ten winien być w dyspozycji Wierzyciela. Ponadto, według Zobowiązanego, kwestia dopełnienia formalności związanych z wyrejestrowaniem ma charakter wtórny, gdyż decydującym jest to, czy osoba korzysta odbiornika RTV, a tego Wierzyciel nie ustalił.

Przechodząc do rozważań nad zagadnieniem nieistnienia obowiązku podnieść należy, że na imię i nazwisko Skarżącego zgłoszono odbiornik RTV i dotyczyło to aktualnego miejsca zamieszkania. Nastąpiło to w 1984 r. Zrodziło to więc obowiązek Skarżącego do ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje bowiem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3012/17, Lex nr 2479090).

Zdaniem Skarżącego, powinność ta ustała jednak wobec wyrejestrowania w 2013 r. odbiornika RTV. Tymczasem zgodzić się należy z poglądem, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązany wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), winien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 928/18, Lex nr 2645539). Zatem na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika (zob. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 837/18, Lex nr 2693760). Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, którą obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument jego wyrejestrowania w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 481/15, Lex nr 1926279). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał. Oznacza to, jak trafnie to wyartykułował Dyrektor COF, że brak jest uzasadnienia dla badania okoliczności dotyczących tego, czy po zgłoszeniu użytkowania odbiornika RTV abonent przez cały czas korzysta z tego rodzaju urządzenia, czy też posiadane przez niego urządzenie umożliwia odbiór telewizji lub radia. Dodać należy, że bez znaczenia pozostaje fakt zmian w ustawodawstwie regulującym zagadnienia dotyczące obowiązków abonentów. Ugruntowany jest bowiem pogląd, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (zob. wyroki NSA: z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2878/15, Lex nr 2352602; z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5276/16, Lex nr 2299091; z dnia 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 2731/17, Lex nr 2490166).

Wskazać należy także na jeszcze jeden aspekt. Mianowicie przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV wskazują na obowiązek informowania właściwej jednostki o zaprzestania użytkowania odbiornika RTV (wyrejestrowania), a także na obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. Wynika to odpowiednio z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresie wcześniejszym obowiązek ten wynikał z:

– § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) – akt obowiązywał w okresie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.;

– § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 141, poz. 1190) – akt ten obowiązywał od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r.;

– § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) – akt obowiązywał od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r.

W tym kontekście zasadnym jest więc stanowisko, że wyrejestrowanie odbiornika RTV przybiera wymiar formalny określony obowiązującym w danym czasie jednym z wymienionych powyżej aktów wykonawczych. Warunkiem więc koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki procesowe, a więc na zobowiązanym. Skoro Skarżący nie legitymuje się takim dowodem, to Wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Zauważyć należy, że w mimo to, jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu, Wierzyciel dokonał przeszukania posiadanych zbiorów, które nie potwierdziły twierdzenia Zobowiązanego o wyrejestrowaniu odbiornika RTV w 2013 r. W tej sytuacji Wierzyciel zasadnie dochodzi wymagalnych opłat abonamentowych.

Reasumując niezasadny okazał się zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.).

Zajmując się kwestią zawieszenia postępowania egzekucyjnego wskazać przyjdzie, że w niniejszym przypadku na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Zobowiązanego na okres od dnia doręczenia organowi egzekucyjnemu zarzutu do czasu zawiadomienia go o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu. Ponadto wskazać przyjdzie, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest rozstrzyganie zagadnienia dotyczącego zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (zagadnienie prejudycjalne). Niemniej jednak wyjaśnić należy, iż przyjmuje się, że złożenie wniosku o zastosowanie ulgi w spłacie zaległości podatkowej nie wpływa w żaden sposób na prowadzone postępowanie egzekucyjne (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 1549/17, Lex nr 2455097). Dopiero udzielenie ulgi wywołuje skutki dla toczącego się postępowania egzekucyjnego (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 maja 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 1358/19, Lex nr 3030471). W obecnym stanie prawnym może to stanowić podstawę do uwzględnienia zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. Oznacza to, że wspomniana okoliczność, tj. wystąpienie przez Skarżącego z wnioskiem do KRRiTV o umorzenie zaległych opłat abonamentowych nie stanowi zagadnienia wstępnego (prejudycjalnego) dla toczącego się postępowania egzekucyjnego.

Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.