Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1764/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Marta Wenta po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi U. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 listopada 2003 r., nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu budowlanego do poprzedniego stanu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 listopada 1997 r. Prezydent Miasta, powołując się na art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał skarżącej U. C. zamurowanie otworu okiennego w ścianie północnej przy ul. [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia 23 stycznia 1998 r. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku rozpoznając skargę skarżącej U. C. uchylił obie te decyzje wyrokiem z dnia 29 czerwca 2000 r. w sprawie II SA/Gd 414/98. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd przedstawił w pierwszej kolejności stan faktyczny, z którego wynikało, że w dniu 4 kwietnia 1997 r. E. M. zamieszkała w G. przy ul. [...] złożyła w Urzędzie Miasta pismo, w którym poinformowała, że w dniu 26 marca 1997 r. na parterze budynku przy ul. [...] został wybity otwór okienny, wychodzący na działkę nr [...], której jest współwłaścicielem. W dniu 15 kwietnia 1997 r. ta sama osoba złożyła kolejne pismo, w którym poinformowała, że w budynku przy ul. [...], w tej samej ścianie, lecz tym razem na piętrze, wybito kolejny otwór okienny. W pismach tych E. M. wyjaśniała, że okna zostały wykonane w murze, w którym przed 30 laty były okna, które zostały następnie zamurowane. Twierdziła też, że nowe okna zmieniają istotnie wygląd budynku i uniemożliwiają zagospodarowanie działki, na którą wychodzą. W trakcie przeprowadzonych oględzin budynku ustalono, iż okno na piętrze wykonała skarżąca U. C., zaś okno na parterze wykonał J. B. W tym stanie rzeczy dwiema odrębnymi decyzjami z dnia 8 sierpnia 1997 r., w których powołano się na art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazano U. C. oraz J. B. zamurowanie otworów okiennych. Uzasadniając te decyzje wskazano, że wybicie otworów okiennych nastąpiło bez zgłoszenia oraz, że znajdują się one w ścianie, która stanowi granicę między nieruchomościami położonymi przy ul. [...] i ul. [...]. Na skutek odwołań wniesionych przez U. C. oraz J. B., Wojewoda decyzjami z dnia 27 października 1997 r. uchylił obie te decyzje i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda zakwestionował powołanie się na art. 48 Prawa budowlanego twierdząc, że nie może on być stosowany do robót budowlanych. W konsekwencji wskazał, że w sprawie wykonania okien winien być zastosowany art. 66 Prawa budowlanego. Ponownie rozpatrując sprawę Prezydent Miasta, powołując się na art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego, dwiema odrębnymi decyzjami z dnia 26 listopada 1997 r. nakazał U. C. oraz J. B. zamurowanie okien. Uzasadniając je organ administracyjny powtórzył argumenty zawarte w decyzjach z dnia 8 sierpnia 1997 r., zmieniając je jedynie w ten sposób, iż przyjął, że okna zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia. We wspólnym odwołaniu od tych decyzji U. C. oraz J. B. podkreślali, że okna zostały przez nich wykonane w miejscach, w których istniały wcześniej okna, które zostały zamurowane w 1960 r. Twierdzili w związku z tym, że wykonania przez nich okien nie należy traktować jako samowolnie prowadzonych robót budowlanych, lecz jako przywrócenie stanu poprzedniego. Wskazywali też, że przed wykonaniem okien uzyskali pozytywną opinię Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Rozpoznając odwołanie Wojewoda w dwóch odrębnych decyzjach z dnia 23 stycznia 1998 r. utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje decyzje organ odwoławczy stwierdził, iż roboty budowlane polegające na wykonaniu w 1997 r. otworu okiennego wymagały pozwolenia na budowę. Wobec tego, że roboty te zostały wykonane należało, zdaniem organu, zastosować art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego po wykonaniu okien budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Ściana, w której znajdują się okna, o które w sprawie chodzi, stoi na granicy z działką nr [...]. Zgodnie zaś z § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie należy zachować odległość 3 m od granicy dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą bez otworów, co wyklucza usytuowanie ściany z otworami okiennymi na granicy. Wyjaśniono też, że poprzednie okna zostały zamurowane w 1961 r., w związku z czym w obecnym stanie faktycznym otworów okiennych w ścianie nie było.

Następnie Sąd wskazał, że w skardze skarżąca U. C. podniosła, iż przyczyną sporu jest fakt, iż działka nr [...] została nabyta w 1971 r. przez obecnych współwłaścicieli według granic ustalonych nowym podziałem. Poprzednio wzdłuż ściany, w której znajdują się okna, których dotyczą zaskarżone decyzje, było przejście. Skarżąca nie została zaś powiadomiona o sprzedaży i wydzieleniu działki nr [...]. Według niej pas gruntu wzdłuż muru, w którym znajdują się przedmiotowe okna, powinien pozostać własnością Gminy.

Uzasadniając w tych okolicznościach uwzględnienie skargi Sąd stwierdził, że z akt sprawy oraz twierdzeń stron wynika, że budynek przy ul. [...] został postawiony przed rokiem 1960. Zgodnie z § 330 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie rozporządzenia tego nie stosuje się, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 3, jeżeli przed dniem wejścia jego w życie została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę lub zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonywania robót budowlanych, w wypadku gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Z przepisu tego wynika, że rozporządzenia, o którym mowa, nie stosuje się do obiektów zbudowanych na podstawie pozwolenia na budowę przed dniem jego wejścia w życie, czyli przed 1 kwietnia 1995 r. Zasada ta doznaje dwóch wyjątków zawartych w powołanych § 2 ust. 1 i § 207 ust. 3. Według tego ostatniego przepisu przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego zawarte w rozporządzeniu z dnia 14 grudnia 1994 r. stosuje się również, z uwzględnieniem § 2 ust. 2, do budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi. Z kolei według § 2 ust. 1 rozporządzenia jego przepisy stosuje się przy budowie, odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie, modernizacji oraz zmianie sposobu użytkowania budynków i budowli podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych. Na tej podstawie Sąd przyjął, że co do zasady w niniejszej sprawie znajdą zastosowanie przepisy rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r., gdyż wykonanie okien można uznać za przebudowę lub modernizację budynku. Sąd zaznaczył jednakże, że zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia przy przebudowie, modernizacji i zmianie sposobu użytkowania budynków istniejących lub ich części wymagania wymienione w § 1 ust. 2, a więc m.in. bezpieczeństwo pożarowe i ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, mogą być spełnione w sposób inny niż podany w rozporządzeniu, odpowiednio do wskazań oceny (ekspertyzy) właściwych jednostek badawczo-rozwojowych albo rzeczoznawców budowlanego i do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwą terenowo komendą wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej oraz właściwym terenowo inspektorem sanitarnym. Przepis ten pozwala na odstępstwa od warunków wynikających z rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. przy przebudowie, modernizacji lub zmianie sposobu użytkowania obiektów istniejących w chwili wejścia w życie tego rozporządzenia.

Dalej Sąd wywiódł, że orzekające w sprawie organy nie rozważyły, czy z uwagi na fakt, iż przebudowa budynku polegająca na wykonaniu nowych okien, została dokonana w budynku istniejącym przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r., nie jest możliwe spełnienie warunków dotyczących odległości ściany z otworami okiennymi od granicy, w inny sposób niż przewidziano to w tym rozporządzeniu. Sąd zaznaczył przy tym, że za rozważeniem tych okoliczności przemawiają w niniejszej sprawie ważkie powody, które organy administracyjne pominęły. Mianowicie z akt sprawy wynika, że działka nr [...], na której znajduje się budynek położony przy ul. [...], oraz działka nr [...] stanowiły przed 1996 r. jedną nieruchomość należącą do Gminy Miasta. Granica pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], na której znajduje się obecnie ściana budynku skarżącej, w której znajdują się przedmiotowe okna, stała się granicą dwóch odrębnych nieruchomości w wyniku sprzedaży lokali w budynkach położonych przy ul. [...] i ul. [...]. Działka nr [...] jest przedmiotem własności Gminy Miasta oraz jest we współużytkowaniu wieczystym właścicieli lokali znajdujących się w tych dwóch budynkach. Także w budynku przy ul. [...] sprzedano lokale. Jednakże w tym przypadku jako nieruchomość wspólną właścicieli lokali, wydzielono działkę tylko po obrysie budynku. Zatem fakt, iż ściana budynku, w którym znajdują się okna, których dotyczy sprawa, znajduje się na granicy działek jest spowodowany określonymi rozporządzeniami majątkowymi Gminy. Zdaniem Sądu skoro na działce nr [...] stoją dwa budynki, a działka ta jest we współużytkowaniu wieczystym właścicieli lokali tak w jednym jak i w drugim budynku, to możliwe było takie pokierowanie sprawami sprzedaży lokali, aby również dom przy ul. [...] znalazł się w obrębie tej samej nieruchomości co budynki przy ul. [...] i ul. [...]. Wówczas zaś nie byłoby problemu z niewłaściwym usytuowaniem okien.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że pomijając § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, orzekające w sprawie organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności. Tym samym naruszyły art. 7 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd zauważył też, że w chwili orzekania przez organ odwoławczy obowiązywał przepis art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, który stanowił, że przepisy ust. 1-3 tego artykułu stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 tej ustawy. Zatem fakt wykonania robót budowlanych nie przesądzał o zastosowaniu jedynie art. 66 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu wykonanie okna nawet w tym samym miejscu, w którym przed wielu laty ono istniało, wymagało pozwolenia na budowę. Jest to bowiem przebudowa obiektu budowlanego, a co za tym idzie roboty budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego (art. 3 pkt 6 i 7). Rozpoczęcie robót budowlanych co do zasady wymaga zaś uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 Prawa budowlanego). Skarżąca pozwolenia takiego nie uzyskała. Wobec tego roboty budowlane polegające na wstawieniu okna wykonała w sposób określony w art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W konsekwencji Sąd stwierdził, że w chwili orzekania przez organ odwoławczy istniały podstawy do stosowania w niniejszej sprawie art. 51 ust. 1-3 Prawa budowlanego. Z przepisów tych zaś wynika, iż organ administracyjny winien rozważyć możliwość zachowania wykonanych robót budowlanych. Sąd wskazał przy tym, że nakazanie rozbiórki jest, według tego przepisu, dopiero konsekwencją niewykonania nałożonych obowiązków oraz że stosując wskazany przepis organ administracyjny jest również zobowiązany mieć na uwadze § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r.

Rozpoznając sprawę na skutek wskazanego wyroku Sądu Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 3 listopada 2000 r., powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazał skarżącej U. C. zamurować otwór okienny, gdyż uznał, że fakt, iż ściana stoi na granicy działki wyklucza w świetle § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie możliwość wykonania w niej otworów okiennych.

Na skutek odwołania skarżącej Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 28 grudnia 2000 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże w sprawie organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia oraz że uchylając poprzednie decyzje Sąd stwierdził, iż organy administracji nie rozważyły, czy z uwagi na fakt, iż przebudowa budynku polegająca na wykonaniu nowych okien została dokonana w budynku istniejącym przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie jest możliwe spełnienie warunków dotyczących odległości ścian z otworami okiennymi od granicy w inny sposób niż przewidziano w tym rozporządzeniu.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 5 lutego 2001 r., powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, nakazał skarżącej U. C. przedłożyć w terminie do 30 kwietnia 2001 r. następujące dokumenty: inwentaryzację robót budowlanych wykonanych przy wybiciu otworu okiennego wraz z orzeczeniem technicznym, rysunek elewacji budynku, w którym wybito otwór okienny, opinie rzeczoznawców budowlanego i do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnioną z właściwą terenową komendą wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej oraz właściwym terenowo państwowym inspektorem sanitarnym w kwestii, czy wymagania wymienione w § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie odnośnie do odległości od granicy ściany z otworem okiennym mogą być spełnione w sposób inny niż podany w tym rozporządzeniu, zgodę wyrażoną w formie uchwały wspólnoty mieszkaniowej na wybicie otworu okiennego.

Rozpoznając odwołanie skarżącej U. C. od tej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 11 kwietnia 2001 r. utrzymał ją w mocy zmieniając jedynie termin wykonania nałożonego obowiązku, określając go na dzień 30 czerwca 2001 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 maja 2003 r. w sprawie II SA/Gd 1640/01 oddalił skargę skarżącej U. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 kwietnia 2001 r. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że skarżąca zarzuciła jedynie, że wykonanie otworu okiennego w miejscu, w którym przed laty było okno nie wymagało pozwolenia na budowę. Oceniając ten zarzut Sąd uznał go za niezasadny i stwierdził, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 czerwca 2000 r. wskazał, iż tego rodzaju roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę.

Decyzją z dnia 23 września 2003 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, po ustaleniu, że obowiązek nałożony decyzją z dnia 5 lutego 2001 r. nie został wykonany, nakazał skarżącej U. C. zamurować otwór okienny w mieszkaniu nr [...] na piętrze w ścianie szczytowej budynku przy ulicy [...] w G.

Skarżąca U. C. od tej decyzji odwołała się podnosząc, że wykonanie otworu okiennego nie wymagało pozwolenia na budowę. Odnośnie tej kwestii twierdziła, że wykonanie otworu okiennego w miejscu, w którym wcześniej zamurowano okno, istniejące od początku istnienia budynku, jest remontem i nie wymagało pozwolenia na budowę. Podniosła też, że na podstawie art. 93 ust. 4 i oraz art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wystąpiła w dniu 3 października 2003 r. do Prezydenta Miasta o wykonanie nowego podziału działek nr [...], [...], [...] i [...], tak aby każdy właściciel przy wykonywaniu jakichkolwiek prac w zakresie prawa budowlanego i innych przepisów nie wszedł w konflikt z właścicielem sąsiedniej nieruchomości. W piśmie z dnia 8 października 2003 r., którym uzupełniła odwołanie, podniosła ponadto, że Konserwator Zabytków nie zgłasza zastrzeżeń do wykonania okna, że jej mieszkanie jest zagrzybione oraz że to Gmina Miasta naruszyła prawo przy wydzielaniu działki, gdyż nie miała ona dostępu do drogi publicznej.

Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 14 listopada 2003 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że bezsporny jest fakt, iż skarżąca nie wykonała obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 5 lutego 2001 r. Następnie wskazał, że zgodnie z art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego, który ma zastosowanie w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, w razie niewykonania obowiązków właściwy organ nakazuje w drodze decyzji zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, co sprowadza się do zamurowania otworu okiennego. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że dotyczą one kwestii samowoli budowlanej, która została rozstrzygnięta w poprzednich decyzjach organu nadzoru budowlanego i jednoznacznie wyjaśniona w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2003 r. i z tego powodu pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Zaznaczono też, że nie ma wpływu na rozstrzygnięcie wystąpienie do Prezydenta Miasta o nowy podział działek.

W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 listopada 2003 r. skarżąca U. C. przede wszystkim podniosła, że wystąpiła o nowy podział działki nr [...]. Z załączonego do skargi wniosku z dnia 3 października 2003 r. oraz szkicu wynikało, iż podział ten ma polegać na takich zmianach granic, aby budynek przy ulicy [...] nie znajdował się na działce wytyczonej po jego obrysie, z czym wiązać się miało m.in. przesunięcie granicy działki nr [...] o 2 m w głąb tej działki. Ponadto skarżąca w skardze podniosła argumenty, które wcześniej podnosiła w odwołaniu.

W toku postępowania skarżąca wnosiła o odroczenie wyznaczonej rozprawy do czasu zakończenia postępowań dotyczących jej wniosku z dnia 3 października 2003 r. o nowy podział nieruchomości. Wskazała przy tym, że wniosła do sądu administracyjnego wniosek o dokonanie podziału oraz skargi na bezczynność Wojewody i Prezydenta Miasta, którzy nie rozpoznali wniosku z dnia 3 października 2003 r.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Przede wszystkim należy wskazać, że działające w niniejszej sprawie organy administracji publicznej były związane oceną prawną i wskazaniami zawartymi w uzasadnieniach wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 29 czerwca 2000 r., wydanego w sprawie II SA/Gd 414/98, oraz z dnia 28 maja 2003 r., wydanego w sprawie II SA/Gd 1640/01. Tą oceną prawną oraz wskazaniami jest też związany Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Związanie organów administracji publicznej wynika z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.), która obowiązywała do 31 grudnia 2003 r., zaś związanie Sądu wynika z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.). Pierwszy ze wskazanych przepisów stanowił, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Drugi natomiast stanowi, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z wyjątkiem uchwał NSA, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Zatem, zarówno organy administracji, jak i Sąd są związane ustaleniem, że wykonane roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę, że właściwym trybem postępowania był tryb przewidziany w art. 51 ust. 1-3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz, że decyzja o nałożeniu na skarżącą U. C. określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 kwietnia 2001 r., którą utrzymano w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 lutego 2001 r.) była zgodna z prawem. Podkreślić przy tym należy, że związanie to jest wiążące mimo wielokrotnej od 23 stycznia 1998 r. zmiany Prawa budowlanego. Zmiany, które miały miejsce w tym czasie, nie dotyczyły bowiem wyłączenia robót budowlanych polegających na wybiciu otworów okiennych spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Ważne jest też, że mimo ograniczenia dotychczasowego rygoryzmu w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej nadal konieczne jest zapewnienie zgodności obiektu budowlanego z warunkami technicznymi. Jest tak zarówno w przypadku zalegalizowania samowoli budowlanej polegającej na braku pozwolenia na budowę (art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - Dz.U. nr 106, poz. 1126 ze zm.), jak i w przypadku zalegalizowania samowoli budowlanej polegającej na niezgłoszeniu robót budowlanych (art. 49b ust. 2 tej ustawy). W żadnym zaś wypadku przepisy techniczne nie dopuszczają sytuacji, aby na granicy nieruchomości znajdowała się ściana z otworami okiennymi (§ 12 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich sytuowanie - Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Jedynie wyjątkowo, z uwagi na przebudowę budynku istniejącego od wielu lat i nietypowe okoliczności sprawy można było poszukiwać innego rozwiązania technicznego na podstawie przepisów przejściowych, pod warunkiem oczywiście zachowania warunków bezpieczeństwa pożarowego i ochrony interesów innych osób. Taką możliwość stwarzał wyrok Sądu z dnia 29 czerwca 2000 r., jednakże skarżąca z tej możliwości nie skorzystała, gdyż nie zastosowała się do nałożonych na nią w trakcie postępowania administracyjnego obowiązków. W konsekwencji tego organy administracji były zobowiązane do doprowadzania do stanu zgodnego z prawem, czyli do zamurowania otworu okiennego znajdującego się w ścianie na granicy nieruchomości.

Skarżąca nie kwestionuje podstawowego w niniejszej sprawie ustalenia, że nie zostały wykonane obowiązki nałożone na nią decyzją Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 lutego 2001 r.; decyzją, której zgodność z prawem, jak już zaznaczono, była kontrolowana przez sąd administracyjny. Skoro obowiązki nałożone tą decyzją nie zostały wykonane, to zgodnie z art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane właściwy organ był zobowiązany nakazać przywrócić poprzedni stan. Według dosłownej treści wskazanego przepisu właściwy organ był zobowiązany nakazać, w drodze decyzji, zaniechania dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części. Jednakże przepis ten, pomyślany jako środek zapobiegania samowoli budowlanej będącej w fazie wykonywania, w niniejszej sprawie należy stosować odpowiednio do już dokonanej samowoli budowlanej, a więc do sytuacji, kiedy roboty budowlane są zakończone. Podstawą stosowania tego przepisu do już wykonanych robót budowlanych jest art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, który stanowi, że przepisy art. 51 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Odpowiednie stosowanie oznacza w niniejszej sprawie, że należało nakazać doprowadzić do stanu sprzed samowoli budowlanej, czyli że należało nakazać zamurować otwór okienny.

Wskazane przepisy organy nadzoru budowlanego stosowały w brzmieniu, który obowiązywał w stanie prawnym, który był podstawą dokonania oceny prawnej i sformułowania wskazań co do dalszego postępowania przez sąd administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 czerwca 2000 r. (Dz.U. nr 89, poz. 414 ze zm.). Do stosowania tych przepisów były zobowiązane, o czym była już mowa, na mocy art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Nadto trafnie powołano się, wyjaśniając w zaskarżonej decyzji podstawę prawną, na art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 80, poz. 718), przy czym znaczenie tego przepisu, wraz z art. 7 ust. 2 powołanej ustawy, polega na tym, iż nie daje on podstaw do zmiany sformułowanej wcześniej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania. Z przepisu tego wynika bowiem, że jest zasadą, iż do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, zaś nowe przepisy stosuje się do przypadków, które w dotychczasowych przepisach byłyby objęte uregulowaniem art. 48. Niniejsza sprawa zaś nie toczy się w trybie dawnego art. 48 Prawa budowlanego, lecz w trybie art. 51 tej ustawy, o czym przesądził Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 czerwca 2000 r. Na marginesie można tylko zauważyć, że gdyby nawet przyjąć, iż należy w niniejszej sprawie stosować nowe przepisy, czyli przepisy wymienione w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, to również konieczna byłaby ocena wykonanych robót budowlanych pod kątem ich zgodności z warunkami technicznymi, co wynika z powołanych już art. 48 ust. 2 pkt 2 i art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego.

Z powyższego wynika, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia są zarzuty podniesione w skardze. W niniejszej sprawie istotne jest to, czy skarżąca U. C. wykonała nałożony na nią ostateczną decyzją administracyjną, pozytywnie skontrolowaną przez sąd administracyjny, obowiązek. Dla rozstrzygnięcia tej kwestii nie ma znaczenia przebieg granic nieruchomości. Dlatego też Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając odwołanie, w którym podniesiono, iż został złożony wniosek o nowy podział nieruchomości nie miał obowiązku zawieszać postępowania administracyjnego. Ustalenie nowego przebiegu granic nie stanowiło zagadnienia wstępnego, od którego zależało rozstrzygnięcie sprawy. Nie bez znaczenia jest też, że postępowanie administracyjne, które skarżąca zainicjowała wnioskiem z dnia 3 października 2003 r. w żaden sposób nie może doprowadzić do zmiany przebiegu granicy, w szczególności granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], czyli tej granicy, na której znajduje się ściana z otworem okiennym, będącym przedmiotem sprawy. Ze znajdujących się w aktach wypisów z rejestru gruntu wynika, że użytkownikami wieczystymi działki nr [...] jest osiem osób fizycznych. Zatem, z wniosku skarżącej wynika, że w istocie ma on doprowadzić do pozbawienia tych osób prawa użytkowania wieczystego do części nieruchomości. Natomiast w postępowaniu o podział nieruchomości, które jest uregulowane w Rozdziale I Działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. nr 261 z 2004 r., poz. 2603 ze zm.), dokonuje się jedynie nowego podziału geodezyjnego nieruchomości. W wyniku tego nowego podziału geodezyjnego tylko wyjątkowo dochodzi do zmian w prawie własności lub prawie użytkowania wieczystego, mianowicie wtedy, gdy w wyniku podziału przeprowadzonego na wniosek właściciela nieruchomości lub jej użytkownika wieczystego następuje wydzielenie działek pod drogi publiczne lub ich poszerzenie. Wówczas następuje nabycie własności przez jednostki samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa albo wygaśnięcie użytkowania wieczystego (art. 98 ust. 1 powołanej ustawy). Dzieje się tak jednak tylko wtedy, gdy z wnioskiem o podział wystąpi właściciel nieruchomości lub jej użytkownik wieczysty, skarżący nie są zaś użytkownikami wieczystymi lub właścicielami działki nr [...]. Zatem, złożenie wniosku o nowy podział nieruchomości nie jest w niniejszej sprawie zagadnieniem wstępnym.

Z tego powodu zarzuty związane z twierdzeniem, iż toczy się postępowanie w sprawie nowego podziału nieruchomości nie miały też znaczenia w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W tym postępowaniu nie miały one nadto znaczenia także dlatego, że sąd administracyjny kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny aktualny w chwili podjęcia decyzji. Wynika to z kontrolnego charakteru działalności sądów administracyjnych wyrażonego przede wszystkim w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), gdzie stanowi się, że kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zatem, nawet gdyby dokonano nowego podziału nieruchomości po podjęciu zaskarżonej decyzji, to nie miałoby to wpływu na ocenę jej zgodności z prawem. Z tego też powodu nie mogły być uwzględnione żądania odroczenia rozprawy oparte na twierdzeniu, iż toczy się postępowanie w sprawie nowego podziału nieruchomości.

Z tych wszystkich względów Sąd uznał, iż skarga skarżącej jest niezasadna i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił ją.