Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 976/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 33 par. 1 pkt 1, 2, 3, 4, 7, 10
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 20 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 roku sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 976/18

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) – dalej: k.p.a.; art. 17 § 1, art. 18, art. 33 § 1 pkt 1-4, pkt 7 i pkt 10, art. 34 §1, § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1314) – dalej: u.p.e.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] po rozpatrzeniu zażalenia J. K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...], nr [...] o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów wniesionych na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]:

1. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej uznania za nieuzasadniony zarzut wniesiony na podstawie art. 33 §1 pkt 6 u.p.e.a., to jest zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego i w tym zakresie umorzył postępowanie;

2. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w pozostałym zakresie.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

W dniu 3 lipca 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wystawił na J. K. tytuł wykonawczy o nr [...], obejmujący zobowiązanie skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. z tytułu dokonanej sprzedaży udziału części lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej, który to tytuł przekazał następnie do realizacji. Podstawę wystawienia powyższego tytułu egzekucyjnego stanowiła ostateczna decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...], nr [...].

Odpis tytułu wykonawczego został doręczony w dniu 21 września 2017 r., w siedzibie organu J.K.– ojcu skarżącej, który stawił się w urzędzie okazując stosowne upoważnienie udzielone przez skarżącą. Wyjaśnił, że objęta tytułem prawnym zaległość jest przedmiotem skargi zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. Wskazał także, że córka jest zameldowana w [...] pod adresem [...], jednak aktualnie mieszka we [...], gdzie studiuje.

W dniu 26 września 2017 r. (data nadania pisma w UP) skarżąca wniosła zarzuty na prowadzone wobec jej osoby postępowanie egzekucyjne. Jako podstawę prawną wniesionych zarzutów skarżąca powołała art. 33 § 1 pkt 1-4, pkt 7 i pkt 10 u.p.e.a. Wskazała na bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego, z uwagi na nieistnienie obowiązku, a ponadto z uwagi na niedoręczenie zobowiązanej stosownego upomnienia. Podniosła, że kwestia zasadności określenia dochodzonego zobowiązania podatkowego, poddana została kontroli sądowoadministracyjnej, a sprawa toczy się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi pod sygn. akt I SA/Łd 695/17. Wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a nadto o zwolnienie z egzekucji rachunku bankowego zajętego przez organ egzekucyjny.

Postanowieniem z dnia 6 lutego 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] uznał za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez J. K. na prowadzone w stosunku do niej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]

Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 §1 pkt 1 u.p.e.a.) organ wskazał, iż podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowiła ostateczna decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 12 kwietnia 2017 r., posiadająca przymiot wykonalności, gdyż jak wynika z akt sprawy skarżąca nie wniosła o wstrzymanie jej wykonania, jak również brak było podstaw do wstrzymania jej wykonalności z urzędu. Tym samym zarzut ten uznać należy za nieuzasadniony. Odnośnie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. organ wskazał, iż strona nie występowała o odroczenie płatności przedmiotowego zobowiązania, czy też o wstrzymanie wykonania decyzji określającej to zobowiązanie, jak również dochodzony obowiązek nie uległ przedawnieniu, a tym samym jest wymagalny.

Organ stwierdził nadto, że nieuzasadnione są zarzuty wniesione na podstawie art. 33 § 1 pkt 3 – 4 u.p.e.a., gdyż przedmiotowy tytuł wykonawczy wystawiony został na osobę tożsamą z osobą wymienioną w powołanej decyzji z dnia 12 kwietnia 2017 r. i obejmuje obowiązek zgodny z treścią z decyzji. Za nieuzasadniony organ I instancji uznał nadto zarzut z art. 33 §1 pkt 6 u.p.e.a., gdyż wobec skarżącej nie został zastosowany żaden środek egzekucyjny.

Odnośnie zarzutu wniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., to jest braku uprzedniego doręczenia upomnienia, organ odwołując się do § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz.U. z 2017 poz. 131) wskazał, iż z uwagi na fakt, że obowiązek uiszczenia dochodzonej należności wynikał z mocy prawa, a jej wysokość została określona w ostatecznym orzeczeniu, organ nie był zobowiązany do przeslania skarżącej stosownego upomnienia. Ponadto przedmiotowy tytuł wykonawczy zawierał informację, co do braku podstaw doręczenia upomnienia

Kwestionując wydane rozstrzygnięcie skarżąca wniosła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a. w zw. z art. 123 § 1 , art. 124 , art.6 i art. 7 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia bez uzyskania uprzedniego stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów;

- art. 124 §2 k.p.a. w zw. z art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wydanego postanowienia bez podstawy prawnej, a jedynie na bezrefleksyjnym cytowaniu pism strony.

Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, uznanie zarzutów za uzasadnione oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...]

- uchylił postanowienie organu I instancji w części dotyczącej uznania za nieuzasadniony zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. i w tym zakresie umorzył postępowanie;

- utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w pozostałym zakresie odnoszącym się do zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-4, pkt 7, pkt 10 u.p.e.a. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy stan faktyczny sprawy oraz przytoczył treść przepisów u.p.e.a. regulujących kwestie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Dalej, wskazując na zasadność uchylenia kwestionowanego postanowienia w części dotyczącej zgłoszonego zarzutu na podstawie art. 33 §1 pkt 6 u.p.e.a. i umorzenia postępowania w tym zakresie, organ odwoławczy stwierdził, iż analiza wniesionych przez zobowiązaną zarzutów nie wykazała, aby jej intencją było wniesienie zarzutu, co do niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. Z treści pisma z dnia 26 września 2017 r. wprost wynika, że wskazując na podstawę prawną wnoszonych zarzutów, skarżąca nie wymienia pkt 6 art. 33 §1 u.p.e.a. Powyższe skutkowało uchyleniem postanowienia organu I instancji we wskazanym zakresie na podstawie art. 138 §1 pkt 2 k.p.a.

Natomiast odnośnie pozostałych zarzutów zobowiązanej, wniesionych na prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne, w oparciu o przepis art. 33 §1 pkt 1-4, pkt 7 i pkt 10, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] podzielił stanowisko i argumentację Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], co do konieczności uznania tych zarzutów za nieuzasadnione. Wskazał, że wbrew stanowisku skarżącej egzekwowane zobowiązanie wynika z ostatecznej decyzji właściwego organu podatkowego, a tytuł wykonawczy stanowiący podstawę wszczęcia i prowadzenia niniejszego postępowania jest tożsamy, zarówno co do osoby jak i treści obowiązku, z wskazaną decyzją określającą to zobowiązanie. Egzekwowana należność nie uległa przedawnieniu, a strona nie wniosła o odroczenie jej płatności lub rozłożenie płatności na raty. Odnośnie braku uprzedniego doręczenia skarżącej stosownego upomnienia organ ponowił argumentację, co do braku powyższego obowiązku, zgodnie z powołanym rozporządzeniem Ministra Finansów z 30 października 2014 r. Natomiast odnośnie zarzutu wniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny wskazał, że wbrew stanowisku zobowiązanej wystawiony w stosunku do niej tytuł wykonawczy nr [...]spełnia wszystkie wymogi, o których mowa w art. 27 § 1 u.p.e.a., a nadto został wystawiony na druku odpowiadającym wzorowi określonym w rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 27 lutego 2017 r.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia, co do naruszenia procedury administracyjnej organ odwoławczy wskazał, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy, z uwagi na tożsamość wierzyciela i organu egzekucyjnego, brak było podstaw do uprzedniego uzyskania przez organ egzekucyjny ostatecznego stanowiska wierzyciela w sprawie wniesionych zarzutów. Ponadto uznał za nieuzasadnione pozostałe zarzuty zażalenia dotyczące niewłaściwego uzasadnienia postanowienia organu I instancji, które wbrew twierdzeniu skarżącej odpowiada obowiązującemu prawu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J.K. zakwestionowała zasadność postanowienia z dnia 31 sierpnia 2018 r. , w części w jakiej utrzymuje ono w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez przekroczenie uznania administracyjnego polegające na błędnym przyjęciu, że spełnione zostały przesłanki wymienione w tym przepisie. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części w jakiej organ odwoławczy uchylił postanowienie organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy. Wniosła nadto o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wnosił o jej oddalenie. Stwierdził, że w skardze nie wskazano żadnej argumentacji dotyczącej zajętego przez organ odwoławczy stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów. Skarżąca podniosła jedynie, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] w sposób nieuprawniony zastosował w sprawie art. 138 § 2 k.p.a. Zarzut ten pozbawiony jest uzasadnionych podstaw. Jako podstawę zaskarżonej decyzji podano art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając te decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Jak więc z powyższego wynika, zaskarżone przez J.K. rozstrzygniecie organu odwoławczego nie było kasatoryjne lecz reformacyjne i polegało wbrew twierdzeniu skarżącej na merytorycznym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tekst jedn. Dz.U. z 2017, poz. 2188) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz.1302 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

W rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia przez organ przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Błędny jest zarzut naruszenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] przepisu art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.

W myśl powołanego przez stronę art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całość i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Organ odwoławczy w zaskarżonym do WSA w Łodzi postanowieniu z dnia [...] jako podstawę prawną wskazał art.138 § 1 pkt 2 k.p.a w związku z art. 144 k.pa. Powołana podstawa prawna była prawidłowa, bowiem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] uchylił postanowienie organu I instancji tylko w części dotyczącej uznania za nieuzasadniony zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. i umorzył postępowanie w tym zakresie, utrzymując zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji w pozostałym zakresie.

Strona w skardze podniosła jedynie zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Sąd ma zatem obowiązek ocenić zgodność z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Organ odwoławczy, w ocenie sądu, trafnie uznał za bezzasadne podniesione przez stronę zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, dotyczące naruszenia art. 33 § 1 pkt 1,2,3,4,7 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1314) – dalej: u.p.e.a.

Obowiązek określony w tytule wykonawczym doręczonym skarżącej wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej podlegającej wykonaniu – decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 12 kwietnia 2017 r. Prawidłowość tej decyzji potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 695/17 oddalił skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 12 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. z tytułu dokonanej sprzedaży ½ części lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej. Ww. decyzja została wskazana w tytule wykonawczym jako podstawa prawna obowiązku.

Skarżąca nie uprawdopodobniła, by po wydaniu tytułu wykonawczego zaszły okoliczności przewidziane w punkcie 2 art. 33 § 1 u.p.e.a., to jest odroczenie terminu wykonania obowiązku, brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej.

Nie wykazała, że określenie egzekwowanego obowiązku nastąpiło niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4. Wysokość zobowiązania podatkowego określona w decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 12 kwietnia 2017 r. odpowiada kwocie zaległości określonej w tytule wykonawczym. Nietrafny jest zatem zarzut naruszenia art. 33 1 pkt 3 u.p.e.a.

W tytule wykonawczym jako osobę zobowiązaną wskazano J. K., to jest adresata ww. decyzji z dnia 12 kwietnia 2017 r. Należy wobec tego przyjąć, że nie nastąpił błąd co do osoby zobowiązanej ( art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.).

Organ egzekucyjny nie miał obowiązku doręczać stronie upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1. Organ w części E., poz. 9 tytułu wykonawczego podał podstawę braku obowiązku doręczenia upomnienia. Zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz.U. z 2017 poz. 131) egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu.

Zobowiązanie skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych określone zostało na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Powstało zatem z mocy prawa. Wysokość tego zobowiązania określona została w ostatecznym orzeczeniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] .Nie istniał zatem obowiązek doręczenia stronie upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1.

Analiza treści przedmiotowego tytułu wykonawczego potwierdza spełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Skarżąca w zarzutach nie zawarła jakichkolwiek uwag dotyczących niespełnienia w tytule wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Wymieniła jedynie przepis art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., nie uzasadniając na czym miałoby polegać uchybienia organu.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

ab/