Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 242/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi U. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a., art. 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) wydał decyzję nr[...], znak:[...], w której stwierdził brak podstaw do stwierdzenia u U. B. choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat.

Od powyższej decyzji U. B. złożyła odwołanie. W jego uzasadnieniu wskazała, iż w związku z tym, że postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej rozpoczęło się przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., to postępowanie powinno być prowadzone na podstawie przepisów dotychczas obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów dotyczącego chorób zawodowych z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294). Ponadto strona podniosła, iż nie zgadza się z orzeczeniem lekarskim nr KA/338/2002, z którego wynika, że porażenie fałdu głosowego nastąpiło z przyczyn pozazawodowych, a zwłaszcza na skutek przebytego w 1999 r. zapalenia oskrzeli i płuc, bowiem dolegliwości przez nią odczuwane podczas mówienia występowały już w roku szkolnym 1998/1999, a na zapalenie oskrzeli i płuc chorowała w październiku 1999 r.

Decyzją z dnia [...] znak [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, z uwagi na niezastosowanie przez organ I instancji przepisów rozporządzenia z 18 listopada 1983 r.

[...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. wydał decyzję nr [..] znak[..] , w której nie uznał u U. B. choroby zawodowej narządu głosu. Podstawę decyzji stanowiły orzeczenia lekarskie właściwych jednostek medycznych. Wyniki przeprowadzonych badań laryngologicznych, foniatrycznych i videostroboskopowych nie dały podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu, bowiem stwierdzone u strony zmiany chorobowe nie są objęte obowiązującym wykazem chorób zawodowych i nie pozostają w związku przyczynowym z nadmiernym wysiłkiem głosowym w okresie zatrudnienia w charakterze nauczycielki.

Od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z 24 stycznia 2003 r. U. B. wniosła odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. W jego uzasadnieniu podniosła, iż nie zgadza się z orzeczeniem lekarskim nr KA/338/2002 i jego korektą z 16 stycznia 2003 r., gdyż dolegliwości chorobowe odczuwane przez nią zaczęły się wcześniej, niż sugerowana przyczyna w orzeczeniu lekarskim tj. choroba płuc przebyta w 1999 r. Strona wskazała także, że zgodnie z wyjaśnieniami lekarza neurologa porażenie fałdu głosowego, to wyższy stopień niedowładu, a uszkodzenie gałązki nerwu krtaniowego następuje także na skutek nadmiernego wysiłku głosowego. Z kolei uszkodzona gałązka nerwu krtaniowego spowodowała u niej w konsekwencji niedowład mięśni przewodzących i napinających fałdy głosowe, a to dysfonię. Ponadto wskazała, iż podobne stanowisko zajął opiekujący się nią lekarz foniatra, który uważa, że schorzenie powstało na skutek wykonywania zawodu nauczycielki.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wydał decyzję nr [...] znak: [...], w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, podtrzymując stanowisko w niej zawarte.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego U. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. w swej decyzji potwierdził, że w przypadku skarżącej nastąpiło narażenie zawodowe, gdyż w okresie zatrudnienia istniał wymóg zwiększonego operowania głosem podczas prowadzenia zajęć dydaktycznych. Przeprowadzone zaś badania wykazały istnienie u niej porażenia lewego fałdu głosowego, które stanowi wyższy stopień niedowładu fałdu głosowego, a to schorzenie zawarte jest w wykazie chorób zawodowych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z 18 listopada 1983 r. Poza tym skarżąca podniosła, iż lekarze w swej opinii oparli się tylko na przypuszczeniach, że porażenie fałdu głosowego spowodowane zostało przebytym w 1999 r. zapaleniem oskrzeli i płuc, a dolegliwości przez nią odczuwane zaczęły się już w roku szkolnym 1998/1999. Ponadto strona wskazała, iż zgodnie z wyjaśnieniami jakie uzyskała od lekarza neurologa, uszkodzenie gałązki nerwu krtaniowego mogło nastąpić na skutek nadmiernego wysiłku głosowego, a uszkodzona gałązka nerwu krtaniowego spowodowała w konsekwencji niedowład mięśni przewodzących i napinających fałdu głosowego, a to z kolei dysfonię. Według skarżącej ma ona chorobę zawodową, gdyż zdaniem lekarzy orzeczników dysfonia wynikająca z porażenia fałdu głosowego, stanowi zdrowotne przeciwwskazanie do kontynuowania pracy wymagającej wzmożonego wysiłku głosowego i kwalifikuje się do rehabilitacji foniatrycznej.

Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt 3II SA/Łd 693/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 7, 77 § 1, 75 § 1 i 80 k.p.a i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu organ administracji nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, niezawierającej przekonywującego uzasadnienia. W takiej sytuacji powinien wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym, bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia, z zakreśleniem okoliczności jakie powinny być ustalone. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie dokonano ustalenia, czy porażenie fałdu głosowego jest tożsame z niedowładem strun głosowych, który został wymieniony jako choroba zawodowa w pkt. 7 załącznika do powołanego rozporządzenia z 1983 r. W uzasadnieniu znalazły się także zalecenia dla organów ponownie rozpatrujących sprawę. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany był wezwać Instytut Medycyny Pracy w Ł. do uzupełnienia pisma z dnia 10 marca 2003 roku, poprzez dokładne wyjaśnienie, czy porażenie fałdu głosowego jest wyższym stopniem niedowładu strun głosowych oraz czy pojawienie się u skarżącej objawów porażenia fałdu jeszcze przed zachorowaniem na zapalenie płuc zmienia ocenę Instytutu co do przyczyn powstania w/w porażenia. Ponadto Sąd wskazał na konieczność uzupełnienia przez organ dokumentacji sprawy o skierowanie skarżącej wraz z opisem jej choroby wystawione przez A s.c. w T. na badanie przeprowadzone 8 maja 2002 r. przez Ośrodka B. w Ł. Sąd podkreślił, iż dopiero po uzupełnieniu akt sprawy o wymienione wyżej wyjaśnienia i dokumenty zgromadzony zostanie w sprawie pełny materiał dowodowy, pozwalający na wydanie decyzji, nie naruszającej przepisów art. 7, 77 § 1, 75 § 1 i 80 k.p.a.

Po zastosowaniu się do wskazań zawartych w wyroku Sądu z dnia 29 czerwca 2004 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a. i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, § 1 ust. 1 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych, § 10 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz.1115) wydał decyzję nr [...] z [...] znak:[...], w której nie stwierdził u U. B. choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby narządu głosu, związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż u strony rozpoznano porażenie lewego fałdu głosowego z dysfonią poporażenną, a schorzenie to zgodnie ze współczesnym stanem wiedzy medycznej nie jest przyczynowo związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym oraz nie figuruje w wykazie chorób zawodowych zawartych w załączniku do rozporządzenia z 18 listopada 1983 r. Jednostronne porażenie fałdów głosowych jest schorzeniem neurogennym, spowodowanym uszkodzeniem gałązki nerwu krtaniowego wstecznego, którego przyczyną jest m.in. czynnik zapalno-infekcyjny, zwłaszcza uszkodzenia wirusem grypy, toksyczne urazy krtani, schorzenia ośrodkowego układu nerwowego, bezpośrednie uszkodzenie nerwu podczas operacji tarczycy, procesy nowotworowe, schorzenia ośrodkowego układu nerwowego. Ponadto organ stwierdził, że w przypadku strony prawdopodobnie przyczyną porażenia lewego nerwu krtaniowego była przebyta w 1999 r. infekcja wirusowo-bakteryjna z objawami zapalenia oskrzeli i płuc.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł., w którym podniosła, iż dolegliwości głosowe odczuwane przez nią pojawiły się dużo wcześniej, a nasiliły się w roku szkolnym 1998/1999 tj. w jej ostatnim roku pracy. U. B. wyjaśniła również, że nie zgłaszała się wcześniej na badania laryngologiczne dla nauczycieli, gdyż nie były one obowiązkowe i nie przypuszczała, że pojawiające się czasami bezgłos lub chrypa, a ustępujące po odpoczynku sobotnio - niedzielnym, to objawy porażenia struny głosowej, a ponadto przypuszczała, że po przejściu na emeryturę dolegliwości ustąpią, co jednak nie nastąpiło. Strona podniosła również, że informacje otrzymane od foniatry upewniły jej lekarza laryngologa o chorobie zawodowej jaka ją dotknęła i, że lekarze ci stwierdzili, iż przyczyną schorzenia może być nadmierny wysiłek głosowy.

Na skutek złożonego odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. w piśmie z dnia 29 marca 2005 r., znak: PWIS-NS-HP-422-127/04/42-1/05 zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o dokonanie aktualnej oceny zdrowia Pani U. B. oraz o odniesienie się do zarzutów zawartych w odwołaniu.

W odpowiedzi na powyższe pismo Instytut Medycyny pracy powtórnie przebadał stronę i potwierdził wcześniej postawione rozpoznanie w postaci porażenia pozazawodowego lewego fałdu głosowego. Stwierdził również, iż powstała z tego powodu dysfonia nie jest przyczynowo związana z pracą w zawodzie nauczyciela Instytut podkreślił także, że zaburzenia głosu spowodowane wysiłkiem głosowym są na tyle silne, że nauczyciel nie jest w stanie wykonywać swojego zawodu, a Pani B. z powodzenie się to udawało.

W piśmie z dnia 12 grudnia 2005 r. strona nie zgadzając się z opinią Instytutu Medycyny Pracy wniosła o powołanie biegłych lekarzy w celu rozstrzygnięcia, czy jej schorzenie powstało na skutek nadmiernego wysiłku głosowego związanego z pracą w zawodzie nauczyciela.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych w zw. z § 10 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach wydał decyzję nr [...] , znak: [...], w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swej decyzji organ podniósł, iż stosując się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 czerwca 2004 roku, ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji uzupełnił brakującą dokumentację, dokonał ponownej oceny narażenia zawodowego w całym okresie zatrudnienia oraz wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. w sprawie wyjaśnienia wątpliwości dotyczących schorzenia narządu głosu u skarżącej, na które wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku. Dokonana powtórnie ocena zdrowia potwierdziła dotychczasowe ustalenia co do rozpoznania zmian chorobowych w narządzie głosu u U. B. i w ocenie organu wykluczyła u niej chorobę zawodową. Odnosząc się zaś do prośby strony o powołanie biegłych lekarzy w celu rozstrzygnięcia czy schorzenie powstało na skutek wieloletniego nadmiernego wysiłku głosowego związanego z pracą w zawodzie nauczyciela – organ stwierdził, że uprawnieni w sprawach chorób zawodowych są wyłącznie lekarze spełniający wymagania kwalifikacyjne określone odrębnymi przepisami i zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia (tzn. WOMP i IMP), a zatem tylko w tym trybie wydane orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku takich podstaw posiada moc prawną. W przedmiotowej sprawie badania przeprowadzone zostały przez jednostki orzecznicze I i II stopnia i uwidoczniły u U. B. schorzenie krtani nie będące skutkiem wykonywanej pracy zawodowej ze wzmożonym wysiłkiem głosowym i zgodnie podały powody, dla których nie można stwierdzić choroby zawodowej. Jednocześnie organ podkreślił, że w myśl obowiązujących przepisów w tym zakresie, przy orzekaniu o chorobach zawodowych przez właściwe i uprawnione jednostki medyczne obowiązuje dwuinstancyjność, zatem ponowne badanie narządu głosu u pacjentki w IMP po odwołaniu się od orzeczenia WOMP staje się ostatecznym. W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, że nie istnieją podstawy do stwierdzenia u strony choroby zawodowej narządu głosu, bowiem obie właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki orzecznicze nie stwierdziły występowania u niej guzków śpiewaczych, niedowładu strun głosowych i zmian przerostowych, czyli tych postaci przewlekłych chorób narządu głosu, które wymienione są pod poz. 7 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. A skoro rozpoznane u strony przewlekły nieżyt gardła i krtani prosty, porażenie lewego fałdu głosowego i dysfonia poporażenna nie są chorobami wymienionymi w tym wykazie chorób zawodowych, to nie ma podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2006 r. U. B. wniosła na powyższą decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z 13 marca 2006 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu skargi strona zakwestionowała ustalenia lekarzy z Instytutu Medycyny Pracy w Ł. powołując się na argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto zarzuciła organowi odwoławczemu, że nie wziął pod uwagę jej prośby o powołanie lekarzy biegłych i wydał decyzję opierając się powtórnie o opinię lekarzy z Instytutu C., co według skarżącej jest niezgodne z wyrokiem Sądu z 29 czerwca 2004 r.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

W dniu 5 lipca 2006 roku na rozprawie U. B. poparła wniesioną przez siebie skargę i oświadczyła, że inspektor sanitarny powinien był powołać biegłych lekarzy dla zbadania jej choroby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

W rozpoznawanej sprawie podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 z 1983r. poz. 294 z późn. zm.). Należy zaznaczyć, iż wymienione rozporządzenie obowiązywało do dnia 2 września 2002 roku, zaś od dnia 3 września 2002 roku obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz.1115). Zgodnie z treścią § 10 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 roku postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Ponieważ postępowanie w sprawie stwierdzenia u U. B. choroby zawodowej rozpoczęło się przed dniem 3 września 2002 roku winno być prowadzone na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych.

Zgodnie z treścią § 1 ust.1 wymienionego rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Sam fakt zapadnięcia na chorobę wymienioną w wykazie do cytowanego rozporządzenia nie jest wystarczającą przesłanką do uznania jej za chorobę zawodową.

Powyższe oznacza, iż o tym czy schorzenie jest chorobą zawodową decyduje spełnienie łącznie trzech przesłanek a mianowicie:

- schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych,

- praca musi być wykonywana w warunkach narażających na powstanie tego schorzenia,

- musi istnieć związek przyczynowy między powstałą chorobą, a warunkami pracy.

W przypadku stwierdzenia dwóch pierwszych przesłanek istnieje domniemanie, iż choroba jest następstwem warunków w jakich praca była świadczona a więc, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy chorobą a warunkami pracy. Pogląd taki wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 lipca 1984r. w sprawie II PRN 9/84 (OSNCP nr 4 z 1985r. poz.53) oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lutego 1996r. w sprawie I SA 1540/95 (Prawo Pracy nr 3 z 1997r. poz.37).

Zgodnie z treścią pkt 7 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku chorobą zawodową są przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym (guzki śpiewacze, niedowłady strun głosowych, zmiany przerostowe).

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest fakt, iż U. B. wykonując przez wiele lat zawód nauczyciela pracowała w warunkach, w których istniał wymóg zwiększonego operowania głosem. Przez cały okres zatrudnienia była zatem narażona na nadmierny wysiłek głosowy.

Wykonywanie zatrudnienia w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej nie jest jednak jedynym elementem podlegającym badaniu przez organy sanitarne w trakcie prowadzonego postępowania dotyczącego stwierdzenia choroby zawodowej. Potwierdzenie świadczenia pracy w środowisku narażającym na powstanie choroby zawodowej nie jest wystarczające. Choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych musi bowiem zostać stwierdzona orzeczeniem lekarskim medycznej jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznania chorób zawodowych. Orzeczenie takie ma walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Orzeczenie to, musi być sporządzone w sposób logiczny i zrozumiały zarówno dla stron jak i organu. W opinii lekarskiej powinno znaleźć się uzasadnienie wskazujące na przyczynę powstania u skarżącej choroby, określenie czy jest to choroba zawodowa, a w przypadku, gdy stwierdzone schorzenie nie jest chorobą zawodową wyjaśnienie, dlaczego nie można wskazanej choroby uznać za chorobę zawodową.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji oparły swoje decyzje na podstawie orzeczeń lekarskich właściwych jednostek służby zdrowia tj. orzeczeniu z dnia 8 maja 2002 roku nr [...]Ośrodka B w Ł. oraz orzeczeniu z dnia 28 października 2002 roku nr [...] Instytutu C im. A w Ł. oraz jego korekty z dnia 15 stycznia 2003 roku i uzupełnień z dnia 10 marca 2003 roku i 3 grudnia 2004 roku.

W tym miejscu należy podkreślić, iż organ I instancji, z uwagi na treść wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 czerwca 2004 roku sygn. akt 3 II SA/Łd 693/03, pismem z dnia 27 października 2004 roku wezwał Instytut C w Ł. do uzupełnienia pisma z dnia 10 marca 2003 roku, poprzez dokładne wyjaśnienie, czy porażenie fałdu głosowego jest wyższym stopniem niedowładu strun głosowych oraz czy pojawienie się u skarżącej objawów porażenia fałdu jeszcze przed zachorowaniem na zapalenie płuc zmienia ocenę, co do przyczyn powstania w/w porażenia. Ponadto wykonując zalecenia Sądu, pismem z dnia 27 października 2004 roku zwrócił się do Ośrodka B w Ł. o przesłanie skierowania U. B. wraz z opisem jej choroby, wystawionego przez A s.c. w T. na badanie przeprowadzone przez B w dniu 8 maja 2002 roku.

Zapadłe w sprawie orzeczenia lekarskie dwóch właściwych jednostek służby zdrowia, które przeprowadzały specjalistyczne badania skarżącej, w sposób jednoznaczny stwierdzały brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącej.

Z orzeczenia Ośrodka B w Ł. wynika, iż u skarżącej rozpoznano przewlekły nieżyt krtani, porażenie lewego fałdu głosowego, dysfonię hyperfunkcjonalną, zmiany zapalne prawej zatoki szczękowej. Zdaniem Ośrodka B w Ł. stwierdzone u U. B. zmiany morfologiczne i czynnościowe krtani w oparciu o specjalistyczne badania laryngologiczne, foniatryczne i videostoboskopowe, nie potwierdzają związku z pracą zawodową, jak również obraz kliniczny choroby nie jest charakterystyczny dla uszkodzeń spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym.

Z kolei Instytut C w Ł. będący jednostką odwoławczą w lekarskim postępowaniu rozpoznawczym stwierdził u skarżącej przewlekły nieżyt gardła i krtani prosty, porażenie lewego fałdu głosowego oraz dysfonię poporażenną. Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia schorzenie to zgodnie ze współczesnym stanem wiedzy medycznej nie jest przyczynowo związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym oraz nie figuruje w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Ponadto porażenie jednostronne fałdu głosowego nie jest tożsame z niedowładem fałdów głosowych i są to odrębne jednostki chorobowe o różnej etiologii. Jednostronne porażenie fałdów głosowych jest schorzeniem neurogennym spowodowanym uszkodzeniem gałązki nerwu krtaniowego wstecznego. Wśród przyczyn uszkodzenia nerwów krtaniowych wymienia się czynnik zapalno-infekcyjny, zwłaszcza uszkodzenia wirusem grypy, toksyczne urazy krtani schorzenia ośrodkowego układu nerwowego, bezpośrednie uszkodzenie nerwu podczas operacji tarczycy, procesy nowotworowe, schorzenia ośrodkowego układu nerwowego. Zdaniem Instytutu C w Ł. z przedstawionej w sprawie dokumentacji wynika, iż przyczyną stwierdzonego u U. B. schorzenia mogła być przebyta w 1999 roku infekcja wirusowo-bakteryjna z objawami zapalenia oskrzeli i płuc a późnym powikłaniem mogło być uszkodzenie nerwu krtaniowego wstecznego. W ocenie Instytutu C w Ł. istniejące schorzenia nie dają kwalifikacji do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu.

Reasumując należy stwierdzić, iż stwierdzone przez właściwe jednostki medyczne schorzenie występujące u skarżącej znajduje się poza wykazem chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Ponadto z orzeczeń lekarskich wynika, iż rozpoznane schorzenie ma źródło pozazawodowe i tym samym brak jest związku przyczynowego między stwierdzonym schorzeniem, a warunkami w jakich skarżąca wykonywała pracę. W tej sytuacji nie zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne dla stwierdzenia choroby zawodowej.

W ocenie Sądu orzeczenie Instytutu C w Ł. po uzupełnieniu stanowiło wystarczającą podstawę do rozstrzygnięcia sprawy, zostało wyczerpująco uzasadnione i poparte wynikami specjalistycznych badań. W uzasadnieniu orzeczenia jednoznacznie stwierdzono, że należy wykluczyć zawodową etiologię stwierdzonego schorzenia. W tej sytuacji organy inspekcji sanitarnej związane wyżej wskazanymi orzeczeniami lekarskimi w sposób prawidłowy wydały decyzję nie stwierdzającą choroby zawodowej u U. B. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego "W postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim, wydanym w trybie § 7 i 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.) i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (...)." (wyrok NSA z dnia 24.02.1998r. sygn. akt I SA 1520/97 Prawo Pracy 1998/12/37). Z kolei w wyroku z dnia 2 czerwca 1998 roku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Rozpoznawanie chorób zawodowych leży wyłącznie w gestii upoważnionych do tego rozporządzeniem Rady Ministrów z 18.XI.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294) jednostek organizacyjnych służby zdrowia, przy czym orzeczenia te w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej".( wyrok NSA sygn. akt I SA 225/98 LEX nr 45827). W tej sytuacji nawet stwierdzenie przez organy sanitarne pracy w warunkach szkodliwych nie upoważniało do podjęcia decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Nie zostały bowiem spełnione niezbędne przesłanki dla stwierdzenia choroby zawodowej, mianowicie zaistniałe schorzenia narządu głosu nie są charakterystyczne dla nadmiernego wysiłku głosowego i mają swoje źródło pozazawodowe, a ponadto nie znajdują się w wykazie chorób zawodowych.

W tym miejscu należy odnieść się do przedstawionych przez U. B. jako załączników do skargi zaświadczeń lekarskich dotyczących jej stanu zdrowia z Przychodni D w Ł., ,,A" w T., E S.C." w T., Poradni F w T. oraz z Laboratorium ,,G" w Ł. Stwierdzić należy, iż powyższe jednostki medyczne nie są właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych i co za tym idzie ich opinie nie mogą być wzięte pod uwagę przy stwierdzaniu chorób zawodowych. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych jednostkami właściwymi do rozpoznania chorób zawodowych są Poradnia Ośrodka B w Ł. oraz Instytut C im. B w Ł. Oznacza to, iż opinie innych jednostek medycznych nie są wiążące dla organów orzekających w sprawie. Kwestię tą poruszył Naczelny Sąd Administracyjny, który orzekł: "Wskazanie w przepisach jednostek uprawnionych do stwierdzania choroby zawodowej powoduje, że gdy ich opinie nie stwierdzają istnienia choroby zawodowej, opinia innej jednostki służby zdrowia i to niespełniająca żadnych wymogów formalnych nie może być uznawana za podstawę kwestionowania opinii podmiotów uprawnionych."(wyrok NSA z dnia 12.05.2005r. sygn. akt OSK 1488/04 LEX nr 166671).

W ocenie Sądu organu inspekcji sanitarnej podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Należy podkreślić, iż w sposób aktywny dążyły do wyjaśnienia wszelkich wątpliwości w sprawie oraz w pełni zastosowały się do zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2004 roku. Podkreślić należy, iż na wniosek Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł.- Instytut C w Ł. w dniu 25 sierpnia 2005 roku przeprowadził powtórne badanie skarżącej, które potwierdziło wcześniejsze rozpoznanie. Ponadto organy administracji przed wydaniem decyzji informowały U. B. o zebranym w sprawie materiale dowodowym i dawały możliwość wypowiedzenia się na jego temat.

Nie można także zgodzić się z zarzutem skarżącej o niepowołaniu przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego biegłych lekarzy dla oceny jej stanu zdrowia. Jak wskazano powyżej orzeczenia i opinie lekarskie przedstawione w sprawie przez właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki medyczne tj. Ośrodek B w Ł. oraz Instytut C w Ł. mają walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Z orzeczeń tych jednoznacznie wynika, iż dolegliwości wykryte u skarżącej nie dają podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej.

Reasumując należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie. Organy administracji wydając decyzję nie mogły kwestionować ustaleń jednostek medycznych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych. W uzasadnieniu decyzji w sposób wyczerpujący przedstawiono okoliczności faktyczne i prawne, którymi organy kierowały się rozpoznając sprawę.

Wobec powyższego, Sąd, uznając iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.