Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 2054/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 114
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Z treści art. 114 Kpa wynika, że ugodę mogą zawrzeć strony postępowania administracyjnego. Nie jest dopuszczalne zawarcie ugody pomiędzy stroną a podmiotem na prawach strony, gdyż jego udział w postępowaniu ma charakter jedynie procesowy.

2. Skoro objęta ugodą sfera tematyczna nie podlega kompetencji organów administracji gdyż dotyczy np. postępowania wieczysto-księgowego, ważności umów notarialnych, to żadną miarą nie może być przedmiotem ugody w postępowaniu administracyjnym, może natomiast być przedmiotem ugody w postępowaniu cywilnosądowym.

TEZY

1. Z treści art. 114 Kpa wynika, że ugodę mogą zawrzeć strony postępowania administracyjnego. Nie jest dopuszczalne zawarcie ugody pomiędzy stroną a podmiotem na prawach strony, gdyż jego udział w postępowaniu ma charakter jedynie procesowy.

2. Skoro objęta ugodą sfera tematyczna nie podlega kompetencji organów administracji gdyż dotyczy np. postępowania wieczysto-księgowego, ważności umów notarialnych, to żadną miarą nie może być przedmiotem ugody w postępowaniu administracyjnym, może natomiast być przedmiotem ugody w postępowaniu cywilnosądowym.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie sprawy ze skargi Władysławy K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 września 1997 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności ugody - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem (...) z dnia 28 września 1997 r. po rozpatrzeniu zażalenia Władysławy K. na postanowienie z dnia 10 lipca 1997 r. Wojewody Rz. - utrzymał w mocy postanowienie zaskarżone.

Z jego uzasadnienia wynika, że kwestionowanym wyżej postanowieniem wydanym z upoważnienia Wojewody Rz. (...) stwierdzono z urzędu nieważność postanowienia Kierownika Urzędu Rejonowego w Rz. z dnia 5.10.1993 r. zatwierdzającego ugodę zawartą 23 września 1993 r. pomiędzy Władysławą K. i Przedsiębiorstwem Produkcyjno-Usługowym-Handlowym "B." sp. z o.o. w Rz. w przedmiocie pozwolenia na budowę boksów garażowych przy ul. W. w Rz..

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu skarżącej, by postanowienie naruszało jej interes i by wydane było z rażącym naruszeniem art. 7-9, art. 13 par. 1 i 2 Kpa. Podkreślona w zażaleniu kwestia zwrotu nieruchomości gruntowej nie leży w kompetencjach organów budowlanych w niniejszym postępowaniu. W tym przedmiocie toczy się odrębne postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. Podstawę prawną postanowienia organu pierwszej instancji wydanego w postępowaniu nieważnościowym stanowiły przepisy art. 156 par. 1 pkt 2, art. 158 par. 1 w zw. z art. 126 Kpa. Organ stwierdził, że ugoda zawarta pomiędzy Władysławą K. a Przedsiębiorstwem Produkcyjno-Usługowo-Handlowym "B." Sp. z o.o. w Rz. reguluje kwestie niedopuszczalne w postępowaniu administracyjnym według art. 114, art. 115 i art. 116 Kpa. Ugodę zawarto po wznowieniu postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę, które winno zakończyć się decyzją administracyjną. Zobowiązania stron wynikające z ugody pozostają poza kompetencjami organów administracji i mogą być załatwione na drodze cywilnej. Brak jest przesłanek do zawarcia ugody w postępowaniu administracyjnym.

Stanowisko to potwierdził organ odwoławczy - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Na postanowienie organu odwoławczego skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Władysława K. domagając się uchylenia orzeczenia jako naruszającego słuszny interes skarżącej i wydanego bezpodstawnie.

Skarżąca przyznała, że zawarta ugoda ma związek z toczącym się postępowaniem o zwrot wywłaszczonej działki /obecnie toczy się przed NSA w Warszawie/. Ugoda zawierała warunki na jakich w przyszłości strony uregulują kwestie budowy boksów garażowych na działce, co do której toczy się postępowanie przed NSA.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko dotychczasowe.

Podkreślił, że sprawa zwrotu działek skarżącej nie należy do kompetencji organów budowlanych. Wznowiono postępowanie dotyczące pozwolenia na budowę boksów garażowych i sprawa powinna być zakończona decyzją administracyjną. Ugoda dotyczy kwestii, które nie podlegają rozstrzygnięciu w postaci decyzji /stwierdził nieważności części aktu notarialnego/ i nie mogą być przedmiotem postępowania administracyjnego/.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nie zasadna.

Art. 114 Kpa stanowi, że w sprawie w której toczy się postępowanie przed organem administracji państwowej, strony mogą zawrzeć ugodę, jeżeli przemawia za tym charakter sprawy, przyczyni się to do uproszczenia lub przyspieszenia postępowania i nie sprzeciwia się temu przepis prawa. Warunkiem bezwzględnym zawarcia ugody w postępowaniu administracyjnym jest, by toczyło się postępowanie administracyjne oraz by za ugodowym załatwieniem sprawy przemawiał charakter sprawy administracyjnej. Z akt sprawy wynika, iż wznowione zostało postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia 28.06.1993 r. o pozwoleniu na budowę boksów garażowych dla Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego "B." sp. z o.o.

Skarżąca Władysława K. nie była stroną tego postępowania i decyzja nie była do niej skierowana.

Postępowanie zostało wznowione na wniosek Władysławy K. na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa - bowiem przedłożyła decyzję o zwrocie działki budowlanej Nr 501/9 i 501/3 objętej pozwoleniem na budowę, wyżej opisanym. Na wyznaczonej po wznowieniu postępowania rozprawie administracyjnej w dniu 23 września 1993 r. została zawarta ugoda pomiędzy, skarżącą Władysławą K. a Przedsiębiorstwem "B.".

Z treści art. 114 Kpa wynika, że ugodę mogą zawrzeć strony postępowania administracyjnego. Nie jest dopuszczalne zawarcie ugody pomiędzy stroną a podmiotem na prawach strony, gdyż jego udział w postępowaniu ma charakter jedynie procesowy. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie IV SA 855/88 - ONSA 1990 Nr 1 poz. 3. We wznowionym postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę boksów garażowych dla Spółki "B." skarżąca Władysława K. brała udział na zasadzie uczestnika postępowania na prawach strony. Nie mogła więc w myśl przepisów art. 114 Kpa zawrzeć ugody z podmiotem do którego skierowana była decyzja - o pozwoleniu na budowę jakim było Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe "B." - spółka z o.o. Już tylko z tych względów ugoda jako niedopuszczalna, sporządzona z rażącym naruszeniem art. 114 i art. 115 Kpa dotknięta jest wadą nieważności. Konsekwencją tego jest nieważność postanowienia zatwierdzającego ugodę nieważną w myśl art. 118 Kpa.

Zasadnie podnoszą organy obu instancji, iż treść ugody określana Nr 2, 4 nie podlega w ogóle regulacji prawa administracyjnego a w pozostałym zakresie ustalone między podmiotami ugody warunki nie podlegają rozstrzyganiu w postaci decyzji.

Brak jest zatem przesłanek materialnoprawnych do zawarcia takiej ugody w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę boksów garażowych. Skoro organ administracji, z rażącym naruszeniem przepisów art. 114, art. 115 i art. 118 Kpa postanowieniem zatwierdził taką niedopuszczalną ugodę, stwierdzenie nieważności postanowienia jest w pełni uzasadnione. Stanowisko swoje Wojewoda Rz. wyczerpująco uzasadnił w myśl wymogów art. 107 par. 3 Kpa. Zarówno odwołanie jak i skarga stanowiące powtórzenie zarzutów z odwołania nie podważyły zasadności orzeczenia stwierdzającego nieważność postanowienia dotyczącego zatwierdzenia ugody.

Brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, której zarzuty stanowiły tylko polemikę z uzasadnieniem organu. Skoro objęta ugodą sfera tematyczna nie podlega kompetencji organów administracji gdyż dotyczy np. postępowania wieczysto-księgowego, ważności umów notarialnych, to żadną miarą nie może być przedmiotem ugody w postępowaniu administracyjnym, może natomiast być przedmiotem ugody w postępowaniu cywilnosądowym - jak słusznie podkreślił organ.

Z powyższych przyczyn skargę należało oddalić jako bezzasadną. Z mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.