Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 283/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1-2, art. 27, art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 1993 nr 55 poz 250
law: Ustawa z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji.
article: art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 2 ust. 4, art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 4 poz 25
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej.
article: par. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 55 poz 661
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 lipca 2000 r. w sprawie sankcji ekonomicznych za wprowadzenie do obrotu wyrobów podlegających oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa, a nie oznaczonych tym znakiem lub nie spełniających innych wymagań, a także za wykonanie usług nie spełniających odpowiednich wymagań.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Nowak, Sędzia del. NSA Grzegorz Borkowski, Sędzia NSA Elżbieta Rischka (sprawozdawca), Protokolant Justyna Bluszko - Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Z.-G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Po 2977/03 w sprawie ze skargi Józefa i Tomasza Garbaczów S.C. "T." na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z.-G. z dnia 24 listopada 2003 r. (...) w przedmiocie sankcji ekonomicznej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Z.-G. na rzecz Józefa i Tomasza Garbaczów S.C. "T." kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną przez Józefa G. i Tomasza G. wspólników Spółki Cywilnej "T." Przedsiębiorstwo Wielobranżowe w N. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził, że decyzje te nie mogą zostać wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Urzędu Skarbowego, który mając na uwadze zawiadomienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w G. Delegatura w Z.-G., określił spółce zaległość wraz z odsetkami za zwłokę, z tytułu sankcji ekonomicznych w związku z niewykonaniem obowiązku ich wpłaty, a stanowiących 100% sumy uzyskanej ze sprzedaży płyt korytkowych SWW 1451-73, bez wymaganego certyfikatu na znak bezpieczeństwa "B"..

Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając omawiane decyzje wskazał, że rozbieżności w orzecznictwie dotyczące tego, czy organ inspekcji handlowej oprócz protokołu z kontroli zawierającego stwierdzenie uchybień oraz określenia ilości i wartości wyrobów, których te uchybienia dotyczą - powinien w tej materii wydać decyzję administracyjną jako tę formę prawną działania administracji, która najpełniej chroni prawa procesowe strony i jest istotnym elementem demokratycznego państwa prawnego- zostały ostatecznie rozstrzygnięte w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 8 września 2003 r., OPS 2/03 - ONSA 2004 nr 1 poz. 5. W uchwale tej przyjęto, iż ; "Ilość i wartość wyrobów i usług, których dotyczą uchybienia wymienione w art. 26 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji /Dz.U. nr 55 poz. 250 ze zm./, organ inspekcji handlowej działający na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o Inspekcji Handlowej /Dz.U. 1999 nr 105 poz. 1205/, określa w drodze decyzji administracyjnej, wydanej na podstawie art. 27 ust. 1 powołanej ustawy o badaniach i certyfikacji. Skład orzekający w niniejszej sprawie podzielił stanowisko przyjęte w powołanej uchwale. W rozważanej natomiast sprawie organy podatkowe określiły zaległość z tytułu sankcji ekonomicznej w sytuacji, gdy nie było w ogóle w obrocie prawnych rozstrzygnięć w formie decyzji administracyjnej właściwych organów upoważnionych do kontrolowania działalności przedsiębiorców. Taki bowiem obowiązek ciążył na organie inspekcji handlowej w świetle powołanej uchwały z dnia 8 września 2003 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w Z.-G. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 26 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji /Dz.U. nr 55 poz. 250 ze zm./ przez uznanie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w Z.-G. i poprzedzającej ją decyzji (...) Urzędu Skarbowego w N. za naruszające prawo, przez przyjęcie, że organy podatkowe określiły zaległość z tyt. sankcji ekonomicznej w sytuacji gdy nie było w ogóle w obrocie prawnych rozstrzygnięć w formie decyzji administracyjnej właściwych organów upoważnionych do kontrolowania działalności przedsiębiorców, podczas gdy organy podatkowe działały zgodnie z prawem i związane treścią par. 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 11 lipca 2000 r. w sprawie sankcji ekonomicznych za wprowadzenie do obrotu wyrobów podlegających oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa, a nieoznaczonych tym znakiem lub nie spełniających innych wymagań, a także odpowiednich wymagań /Dz.U. nr 55 poz. 661/, zobowiązane były wydać decyzję określającą wysokość zaległości z tytułu sankcji wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi od następnego dnia po upływie terminu płatności, w związku z nie wywiązaniem się skarżącego z obowiązku wpłacenia sankcji ekonomicznej bez wezwania. Ponadto zarzucono naruszenie art. 3 par. 1 i par. 2 pkt 1, art. 134 par. 1 i 145 par. 1 pkt 1 lit. "a i c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskutek niewłaściwego zastosowania przez przyjęcie, że organy podatkowe dopuściły się przy wydawaniu decyzji naruszenia prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, o zmianę wyroku i oddalenie skargi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że decyzję określającą wysokość zaległości z tytułu sankcji ekonomicznej w związku z niewykonaniem obowiązku wpłacenia jej bez wezwania przez przedsiębiorcę organ podatkowy zobowiązany był wydać na podstawie par. 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 11 lipca 2000 r. w sprawie sankcji ekonomicznych za wprowadzenie do obrotu wyrobów podlegających oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa /Dz.U. nr 55 poz. 661/. Organ podatkowy nie był władny w związku z trybem postępowania w przedmiocie sankcji ekonomicznych określonym ww. rozporządzeniu i przepisami ustawy z 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji /Dz.U. nr 55 poz. 250 ze zm./ do oceny prawidłowości postępowania organu kontroli. Do kompetencji organów podatkowych nie należy też wymiar opłaty określonej w art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji. Stąd przyjęcie przez Sąd, że decyzje organów podatkowych nie odpowiadają prawu jest nietrafne. Powyższe stanowisko Sądu jest konsekwencją błędnej wykładni tak art. 26 ust. 1 i 2 jak i art. 27 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji, jeśli się zważy, że zgodnie z treścią wskazanych przepisów organ kontroli upoważniony do kontrolowania działalności przedsiębiorców zawiadamia właściwy urząd skarbowy o stwierdzonych uchybieniach, o których mowa w art. 26 oraz określa ilość i wartość wyrobów lub usług, których te uchybienia dotyczą, a przedsiębiorca, który wprowadził do obrotu wyroby podlegające oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa, a nieoznaczone tym znakiem jest obowiązany wpłacić do budżetu państwa kwotę stanowiącą 100% sumy uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie wskazując na zgodność z prawem wyroku sądu wojewódzkiego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Wskazane w niej przepisy nieobowiązującej już /od 1 maja 2004 r./ ustawy o badaniach i certyfikacji z uwagi na ich nieprecyzyjne sformułowania nasuwały wątpliwości interpretacyjne, które doprowadziły do rozbieżności w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Artykuł 26 ust. 1 był też przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego /por. wyrok z dnia 14 czerwca 2004 r. SK 21/03/. Przedstawiając, w uzasadnieniu wyroku, pogląd prawny, który skarga kasacyjna kwestionuje, Sąd zasadnie powołał uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 8 września 2003 r. OPS 2/03. Ta uchwała jak i inne liczne orzeczenia Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego składają się na utrwaloną już linię orzecznictwa w tego rodzaju sprawach. Uzasadnienie skargi kasacyjnej wskazuje, że jej autor nie zapoznał się z tymi orzeczeniami - opierając swoją argumentację wyłącznie na przepisach rozporządzenia Ministra Finansów. Tymczasem w orzecznictwie zwrócono już uwagę na sprzeczność przepisów tego rozporządzenia zarówno z art. 26 i art. 27 ustawy o badania i certyfikacji jak i art. 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej /por. postanowienie NSA z 15 maja 2003 r. II SA/Ka 1449/01 - nie publ./.

Artykuł 26-28 ustawy o badaniach i certyfikacji w sposób wyczerpujący regulowały kompetencje organów administracji publicznej w sprawach związanych z sankcją ekonomiczną za wprowadzenie do obrotu wyrobów bez wymaganego znaku bezpieczeństwa.

Organ kontroli /tu: Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej/ miał obowiązek:

1. zawiadomić urząd skarbowy o stwierdzeniu uchybień, o których mowa w art. 26 ust. 1,

2. określić ilość i wartość wyrobów, których te uchybienia dotyczą /art. 2, ust. 1/. Określenie to - jak wynika z cyt. już uchwały siedmiu sędziów NSA -następowało w drodze decyzji administracyjnej,

3. wystawić tytuł wykonawczy gdy należność pieniężna, o której mowa w art. 26 ust. 1 i 2 nie została wpłacona do budżetu /art. 28 ust. 2/.

Dopiero w ostatnio wymienionej sytuacji naczelnik urzędu skarbowego, działając jako organ egzekucyjny, podejmował czynności zmierzające do przymusowego ściągnięcia należności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwie zinterpretował wskazane wyżej przepisy, a zatem skarga kasacyjna podlegała oddaleniu /art. 184 p.p.s.a./. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 2 p.p.s.a.