Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1657/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 15
journal: Dz.U. 2011 nr 205 poz 1203
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa
article: art. 7 i art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) NSA Jan Paweł Tarno Protokolant sekretarz sądowy Paweł Florjanowicz po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 75/13 w sprawie ze skargi Z.P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 listopada 2012 r. nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z.P. na rzecz Ministra Obrony Narodowej kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 75/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z.P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 listopada 2012 r. nr [..]w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia 12 listopada 2012 r., działając na podstawie przepisów art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 3 w związku z art. 4 pkt 15, art. 5 ust. 1 i art. 8 oraz art. 12 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. nr 205 poz. 1203), po rozpatrzeniu wniosku Z.P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją poprzedzającą decyzję z dnia 28 września 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania Z.P. statusu weterana poszkodowanego.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia 18 maja 2012 r. Z.P. wystąpił o przyznanie statusu weterana poszkodowanego w związku z doznanym uszczerbkiem na zdrowiu w czasie pełnienia służby w [..]. Z protokołu powypadkowego nr 1/97 z dnia 13 lutego 1997 r. sporządzonego przez Szefostwo Służby Zakwaterowania i Budownictwa Krakowskiego Okręgu Wojskowego wynika, iż zainteresowany żołnierz uległ wypadkowi podczas pełnienia służby w PKW [..]. Wypadek ten miał miejsce w dniu [..]1996 r. w czasie, gdy wnioskodawca wyjechał na 60-cio godzinną przepustkę rekreacyjną, która zgodnie z przepisami ([..]) była udzielona w zakresie działalności mandatowych. W rejonie [..], prawdopodobnie wskutek chwilowej dekoncentracji kierowcy (spowodowanej odwróceniem się w kierunku pasażerów i nałożonych w tym momencie splotu dodatkowych, niekorzystnych okoliczności - łagodny "zlewający się" z [..]łuk na drodze, silny boczny podmuch wiatru [..]) pojazd zjechał w lewo na nieoznaczone pobocze i w odległości ok. 30 m najechał na asfaltową muldę, która spowodowała wyrzucenie samochodu i jego rozbicie. Z.P. był pasażerem pojazdu i nie miał wpływu na jego kierowanie. Wskutek zdarzenia żołnierz doznał [..]. Trwały uszczerbek na zdrowiu spowodowany wypadkiem wyniósł 100%. Z tytułu uszczerbku na zdrowiu Z.P. zostało przyznane odszkodowanie w trybie zwykłym.

Decyzją z dnia 28 września 2012 r. Minister Obrony Narodowej odmówił przyznania Z.P. statusu weterana poszkodowanego.

Z.P. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, że przyjęta przez organ zawężająca interpretacja zapisu ustawy - inne działania pozostające w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań: - ze szczególnym naciskiem na słowa "bezpośredni związek" - art. 5 ustawy pkt 15 ppkt c, jest bezpodstawna i błędnie prowadzi do odmowy uznania wypadku jakiemu uległ, jako wypadku uprawniającego do przyznania statusu weterana pokrzywdzonego. W ocenie żołnierza, interpretacja ta jest niezgodna z przyjętą w doktrynie teorią adekwatnego związku przyczynowego, czy też koniecznego związku przyczynowego. Zainteresowany nie zgadza się również z przyjętą przez Ministra interpretacją, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 5 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową - pozostaje bez znaczenia dla oceny czy wypadek zdarzył się w związku z pełnioną służbą wojskową.

Minister Obrony Narodowej nie znalazł podstaw do zmiany poprzedzającej decyzji. W uzasadnieniu decyzji z dnia 12 listopada 2012 r. wskazał na art. 4 pkt 15 ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, zgodnie z którym, wypadkiem pozostającym w związku z działaniami poza granicami państwa jest zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa oraz innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Przedmiotowy wypadek nie ma bezpośredniego związku z działaniami prowadzonymi w celu wykonywania zadań, dla których powołano i wysłano PKW. Ustalenia dokonane w protokole powypadkowym jednoznacznie wskazują na okoliczności zaistnienia wypadku w dniu [..]1996 r. Tym samym nie można uznać, że wypadek ten zaistniał w związku z innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza.

Nadrzędny cel ustawodawcy można wywnioskować z ww. definicji "wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa", która została wprowadzona w przedmiotowej ustawie, aby odróżnić wypadek określony w art. 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. nr 83, poz. 760 ze zm.) od wypadku związanego z działaniami poza granicami państwa podejmowanymi bezpośrednio w realizacji celów, dla których została powołana misja. Samo zaistnienie wypadku podczas pobytu poza granicami państwa, do którego doszło z jakichkolwiek przyczyn, nie może skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego. Zauważyć należy, że wypadek określony w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa ma postać kwalifikowaną w odróżnieniu od wypadku, o którym mowa w art. 5 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową. Wypadek, aby był uznany za wypadek stanowiący przesłankę do przyznania statusu weterana poszkodowanego, musi spełniać określone warunki ustawowe. W przeciwnym razie, każde zdarzenie zaistniałe podczas pobytu osób wymienionych w art. 2 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa skutkujące uszczerbkiem na zdrowiu i przyznaniem świadczeń odszkodowawczych, stanowiłoby przesłankę do przyznania statusu weterana poszkodowanego i jednocześnie przyznania prawa do licznych świadczeń określonych w tej ustawie. Byłoby to sprzeczne z celem ustawy i prowadziłoby do absurdu np. nadawania statusu weterana poszkodowanego osobie, która uległa wypadkowi podczas zajęć sportowych, podczas udawania się na posiłek, czy podczas wykonywania prac biurowych, itp.

Z.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wyżej wskazaną decyzję ostateczną Ministra Obrony Narodowej, zarzucając organowi błędną interpretację art. 4 pkt 15 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa, poprzez przyjęcie, że wypadek któremu uległ w dniu [..]1996 r. w [..]nie uprawnia go do uzyskania statusu weterana. W konkluzji skargi, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podnosił, iż wypadek miał miejsce i związek z wykonywana służbą wojskową w misji zagranicznej. Wyżej wskazana ustawa ma wynagrodzić żołnierzowi uszczerbek na zdrowiu doznany w trakcie wykonywania misji zagranicznej. Na poparcie swoich twierdzeń, wskazuje na art. 3 ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, że skarżący błędnie rozumie instytucje zawarte w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. nr 205 poz. 1203). Ustawa ta nie dotyczy jakichkolwiek uszczerbków na zdrowiu powstałych u żołnierza wykonującego działania poza granicami RP, ale w przeciwieństwie do przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. nr 83, poz. 760 ze zm.) ogranicza się jedynie do uszczerbków doznanych w wyniku wypadków ściśle sprecyzowanych w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa. Zgodnie z tym przepisem wypadkiem pozostającym w związku z działaniami poza granicami państwa jest zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa oraz innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Następnie Sąd zauważył, że skarżący uległ wypadkowi komunikacyjnemu w trakcie przepustki rekreacyjnej.

Sąd I instancji wyjaśnił, że w niniejszej sytuacji do wypadku doszło nie wskutek bezpośrednich działań zaczepnych czy obronnych polskiego kontyngentu wojskowego czy wojsk sojuszniczych, ale na skutek innych zdarzeń losowych, niezależnych od skarżącego. Wypadek nie miał także bezpośredniego związku z innymi działaniami żołnierza wykonywanymi w ramach jego obowiązków (np. akcja gaśnicza jednostek p.poż).

Zdaniem Sądu, wypadek, któremu uległ Z.P. w [..]w dniu [..]1996 r. stanowi wypadek podlegający instytucjom prawnym przewidzianym w przepisach ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową. Z tego tytułu skarżący otrzymał świadczenia przewidziane w tej ustawie, co jest w sprawie bezsporne.

W ocenie Sądu I instancji, organ trafnie argumentuje, wskazując, w zaskarżonej decyzji, na kwalifikowaną postać wypadku, z uwagi na specyficzne okoliczności wymienione w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, iż wypadek, któremu uległ skarżący nie ma cech wypadku przewidzianego w ustawie o weteranach działań poza granicami państwa.

Sąd I instancji podkreślił, ze skarżący zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jak i w skardze, wskazując na związek adekwatny albo konieczny związek przyczynowy doznanego wypadku ze służbą wojskową pełnioną poza granicami RP, wypadek rozumie w sensie ogólnym, abstrahując od jego definicji zawartej w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa. Wskazać zatem wyraźnie należy, iż status weterana poszkodowanego jest ściśle związany z doznaniem przez żołnierza uszczerbku na zdrowiu w związku z bezpośrednimi działami zaczepnymi czy obronnymi polskiego kontyngentu wojskowego czy wojsk sojuszniczych albo z innymi działaniami żołnierza wykonywanymi w ramach jego obowiązków. Nie wystarczy tu doznanie uszczerbku w ramach przebywania na tak zwanym (w doktrynie wojennej) teatrze działań, ale branie udziału w działaniach bojowych w sensie obronnym lub atakującym, bądź wykonywanie innych działań w ramach obowiązków (np. działania jednostek p.poż. w ramach akcji gaśniczej spowodowanej pożarem).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z.P., zaskarżając go w całości zarzucił mu naruszenie prawa procesowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1) art. 145 § 1 pkt 1) c) P.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez

nieuchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [..]z dnia 12 listopada 2012 r. pomimo naruszenia przez organ administracji publicznej

przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.;

2) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez Sąd I instancji do zarzutu skarżącego w przedmiocie braku wyjaśnienia przez organ administracji publicznej pojęcia "działalności mandatowych wg [..]", brak podania pełnej podstawy prawnej wyroku, a to art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. z dnia 29 września 2011 r.) oraz brak wyjaśnienia dokonanej przez Sąd wykładni zastosowanych przepisów prawa.

Ponadto zarzucono Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego tj.

1) art. 4 pkt 15) c) ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na bezzasadnym przyjęciu, że wypadku skarżącego, któremu uległ on w dniu [..]1996 r., nie można uznać za wypadek, o którym mowa w powołanym przepisie z uwagi na fakt, że nie zaistniał on podczas lub w związku z działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem przez skarżącego zadań.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że art. 4 pkt 15) ustawy o weteranach działań poza granicami państwa wynika, że wypadek, któremu uległ skarżący, wpisuje się w ustawową definicję "wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa". Do rzeczonego wypadku doszło bowiem w związku z działaniami poza granicami państwa, wypadek ten był zdarzeniem nagłym, wywołanym przyczyną zewnętrzną, powodującym uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało w związku z innymi niż wyszczególnione w art. 4 pkt 15 a-b) ustawy działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza. Skarżący uważa, że - wbrew twierdzeniom Sądu I instancji -wypadek, któremu uległ, miał bezpośredni związek z wykonywaniem przez niego zadań. Otóż przepustka, której mu udzielono, należała do zakresu działalności mandatowych, tj. wchodzących w zakres zadań, jakie wykonywali żołnierze uczestniczący w misji w Syrii.

Podkreślono również, że z punktu widzenia rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy istotne jest określenie w ustawie o weteranach działań poza granicami państwa "wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa" jako zdarzenia, które zaistniało podczas lub w związku z innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza. Z powyższego bowiem wprost wynika, że nie jest konieczne, by zdarzenie zaistniało

"podczas" innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza. Ustawa przewiduje, że zdarzenie może również zaistnieć "w związku" z innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza. Kolejno wskazania wymaga, że problem, który pojawił się w przedmiotowej sprawie, dotyczy wykładni pojęcia " działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza". Wydaje się, że Sąd I instancji dokonał błędnej jego wykładni i bezzasadnie przyjął, że korzystanie z przepustki nie mieści się w zakresie pojęciowym "działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza". Wedle skarżącego korzystanie z przepustki pozostaje w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza, a więc Sąd dokonał błędnej wykładni tego pojęcia. W przedmiotowej sprawie istotnym jest, że skarżący doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu w trakcie pełnionej służby. Fakt, iż do wypadku doszło podczas gdy skarżący przebywał na przepustce, nie oznacza w żadnym razie, że służby w tamtym czasie nie pełnił. Przepustka stanowi jedynie upoważnienie do opuszczenia jednostki wojskowej. Natomiast żołnierz powołany do zawodowej służby wojskowej rozpoczyna pełnienie tej służby z dniem stawienia się w jednostce wojskowej, w której został wyznaczony na stanowisko służbowe.

Skarżący kasacyjnie dodał, iż Minister Obrony Narodowej podczas rozpoznawania przedmiotowej sprawy bezsprzecznie uchybił dyspozycji art.7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej jednakowoż nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia niniejszej sprawy. Otóż Minister Obrony Narodowej nie wyjaśnił pojęcia "działalności mandatowych wg [..]", chociaż wyjaśnienie tego pojęcia ma niebagatelne znaczenie. Skarżący zwrócił uwagę na fakt, że organ nie podał znaczenia pojęcia "działalności mandatowych wg [..]" po raz pierwszy we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący również wskazał, iż organ nie wyjaśnił pojęcia "działalności mandatowych wg [..]". Wyjaśnienie przez organ rzeczonego pojęcia miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, gdyż pozwoliłoby na ustalenie czy wypadek, któremu uległ skarżący, zawiera się w definicji określonej w art. 4 pkt 15) c) ustawy o weteranach działań poza granicami państwa. Precyzując, dokonanie przez organ stosownych wyjaśnień umożliwiłoby określenie czy fakt, że przepustka udzielona skarżącemu była w zakresie działalności mandatowych, uzasadnia twierdzenie, iż wypadek, któremu uległ skarżący, stanowił zdarzenie, które zaistniało w związku z działaniami pozostającymi w .bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie mogła odnieść zamierzonego skutku, ponieważ zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, chociaż częściowo uzasadnione pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia art. 141 § 4 Ppsa oraz art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7 Kpa i art. 77 § 1 Kpa w niewyjaśnieniu przez organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji pojęcia działalności mandatowych [..].

Odnosząc się do przedstawionego zarzutu należy przypomnieć, że [..], kończący wojnę miedzy tymi krajami. Jednym z jego postanowień było ustanowienie [..] ( Misja [..]), stacjonujących w strefie buforowej miedzy wrogimi wojskami. W ich skład weszły dwa bataliony piechoty ( austriacki i peruwiański ) oraz wspierające je kompanie logistyczne ( kanadyjska i polska ). Do zadań UNDOF należało utrzymanie zawieszenia broni pomiędzy siłami Izraela a Syrią, nadzorowanie rozdzielenia wojsk, dozorowanie strefy ograniczenia siły, zgodnie z porozumieniem zawartym przez oba państwa, ochrona cywilów i pracowników ONZ, utrzymywanie posterunków. Wymienione zadania realizowane były m.in. przez polski batalion [..], który kontrolował południową część strefy. Realizacja wymienionych działań mandatowych misji UNDOF składała się na pojęcie działalności mandatowej, o której mowa w skardze kasacyjnej.

Jak wynika z powyższego działalność mandatowa Misji UDOF w [..]w istocie była podobna do zadań podejmowanych w czasie wojny. Nieodłącznie wiązała się z niebezpieczeństwem i zagrożeniem dla osób wypełniających zadania mandatowe.

W tym kontekście, pomimo braku w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniesienia się przez Sąd I instancji do działalności mandatowej UNDOF, dokonana ocena wypadku jakiemu uległ skarżący, skutkująca uznaniem że nie był to wypadek odpowiadający dyspozycji art. 4 pkt. 15 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o weteranach działań poza granicami państwa ( Dz. U. nr. 205, poz. 1203 ze zm. ) jest poprawna.

Nietrafny jest także zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 4 pkt. 15 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o weteranach działań poza granicami państwa, poprzez jego błędną wykładnię.

W myśl art. 2 ustawy weteranem działań poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem", może być osoba, która brała udział, na podstawie skierowania, w działaniach poza granicami państwa w ramach:

1) misji pokojowej lub stabilizacyjnej, kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub zapewniania bezpieczeństwa państwa, nieprzerwanie przez okres, na jaki została skierowana, jednak nie krócej niż przez okres 60 dni;

2) grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, łącznie przez okres nie krótszy niż 60 dni.

Zgodnie z art. 3 ustawy weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem poszkodowanym", może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze.

Art. 4 pkt. 15 ustawy stanowi, że za wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa uznaje się zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z:

a) działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń,

b) zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa,

c) innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań:

– przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,

– określonych w akcie utworzenia kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, w skierowaniu do wykonywania zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub w skierowaniu do wykonywania zadań mających na celu zapewnianie bezpieczeństwa państwa.

W ocenie skargi kasacyjnej wypadek jakiemu uległ skarżący wyczerpuje definicję wypadku zawartą w art. 4 pkt. 15 lit. c ustawy, pozostaje bowiem w bezpośrednim związku z innymi działaniami wykonywanymi przez żołnierza w ramach powierzonych zadań.

Do przyznania żołnierzowi statusu weterana poszkodowanego na podstawie art. 4 pkt. 15 lit. c ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o weteranach działań poza granicami państwa, konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek :

- wypadek musi mieć charakter nagły,

- wypadek musi zostać wywołany przyczyną zewnętrzną,

- wypadek musi spowodować uszczerbek na zdrowiu,

- wypadek musi zaistnieć podczas lub w bezpośrednim związku z działaniami związanymi z wykonywaniem innych zadań przez żołnierza, niż opisane w art. 4 pkt. 15 lit. a i lit. b.

Określenie zawarte w ustawie odnoszące się do bezpośredniego związku wypadku z wykonywanymi zadaniami należy rozumieć w ten sposób, że wypadek jest następstwem wykonywania przez żołnierza zadań wyznaczonych Misji UNDOF. Specyfika tych zadań, różna jest od normalnych, zwykłych obowiązków służbowych żołnierzy , gdyż często niesie ze sobą realne zagrożenie dla życia i zdrowia.

Niewątpliwie działalność UNDOF w Syrii przyniosła pozytywne efekty dla stabilizacji rejonu, a udział w niej skarżącego powinien zostać doceniony.

Misja realizowana była w warunkach, które pod względem kulturowym, cywilizacyjnym i klimatycznym całkowicie odbiegają od realiów europejskich. Przede wszystkim jednak realizowana była na terenie konfliktu zbrojnego, na którym dochodziło niejednokrotnie do działań niosących ryzyko utraty życia, czy zdrowia.

Nie oznacza to jednak, że każdy wypadek jakiemu uległ żołnierz Polskiego Kontyngentu Wojskowego ( PKW ) pozostaje w związku z zadaniami Misji UNDOF.

Zadania realizowane przez żołnierzy PKW miały charakter szczególny i tę cechę należy traktować jako kryterium kwalifikacji określonego zdarzenia jako wypadku w rozumieniu art. 4 pkt. 15 lit. c ustawy. Nie chodzi tu bowiem o każdy wypadek doznany przez żołnierza wykonującego zadania poza krajem, związany z wykonywaniem obowiązków służbowych albo poleceń przełożonych, ale o wypadek pozostający w ścisłym związku z zadaniami realizowanymi w ramach Misji UNDOF. Trzeba mieć na uwadze, że ustawodawca definiując wypadek w art. 4 pkt. 15 lit. a i lit. c ustawy opisane w nim działania poza granicami państwa, skutkujące wypadkiem, określa w zasadzie jako działania charakterystyczne dla czasu wojny (uderzenie na przeciwnika, odparcie jego uderzeń, zamach ). W tym też kontekście należy wykładać przepis art. 4 pkt. 15 lit. c ustawy.

Innymi słowy, w sytuacji gdy wypadek nastąpił w ramach zwykłego wykonywania zadań służbowych przez żołnierza , bez związku ze szczególnym charakterem zadań mandatowych Misji, to sam fakt że wypadek miał miejsce poza granicami kraju nie kwalifikuje go jako wypadku w rozumieniu art. 4 pkt. 15 lit. c ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o weteranach działań poza granicami państwa.

W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny nie jest skomplikowany w kontekście oceny zdarzenia jakie dotknęło skarżącego jako wypadku w rozumieniu art. 4 pkt. 15 lit. c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa. Wypadek komunikacyjny, w wyniku którego skarżący doznał poważnego uszczerbku na zdrowiu miał miejsce w czasie gdy skarżący nie pełnił żadnych obowiązków służbowych, gdyż korzystał z przepustki rekreacyjnej. W takim stanie faktycznym nie można twierdzić, że wypadek pozostawał w związku z zadaniami Misji. Okoliczność iż przepustka została udzielona w oparciu o uregulowania prawne obowiązujące w Misji UNDOF, której żołnierzem pozostawał skarżący, nie oznacza że w czasie korzystania z przepustki rekreacyjnej przez skarżącego nie został zerwany związek z działalnością Misji. Do przyjęcia takiego związku nie jest wystarczający sam fakt pobytu żołnierza w obcym państwie, w czasie którego doznaje uszczerbku na zdrowiu, konieczne jest natomiast aby uszczerbek został wywołany działaniami, dla realizacji których utworzona została Misja UNDOF. Nadto jak wynika z art. 4 pkt. 15 lit. c ustawy związek pomiędzy działalnością Misji, a wypadkiem musi być bezpośredni. W okolicznościach niniejszej sprawy, związek pomiędzy wypadkiem, a mandatowymi zadaniami Misji został zerwany poprzez udzielenie przepustki rekreacyjnej. Tym bardziej nie można mówić o spełnieniu przesłanki bezpośredniości, niezbędnej do kwalifikacji zdarzenia jako wypadku.

Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową ( Dz. U. Nr. 83, poz. 760 ze zm. ) za wypadek uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które zaszło podczas lub w związku:

1) z wykonywaniem obowiązków służbowych albo poleceń przełożonych;

2) z wykonywaniem czynności w interesie służby wojskowej, nawet bez polecenia przełożonych;

3) z ratowaniem ludzi z grożącego niebezpieczeństwa albo ratowaniem mienia przed zniszczeniem lub zagarnięciem;

4) z udziałem w pościgu lub ujęciu osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa albo ochroną innych osób przed napaścią;

5) z odbywaniem drogi do miejsca i z miejsca wykonywania czynności określonych w pkt 1 i 2.

W niniejszej sprawie brak jest związku pomiędzy wypadkiem jakiemu uległ skarżący, a działaniami Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Syrii. Brak ten nie pozwala uznać zdarzenia za wypadek i przyznać żołnierzowi status weterana poszkodowanego. Skarżący nie został poszkodowany w związku z działaniami PKW w Syrii, lecz na skutek nieszczęśliwego wypadku komunikacyjnego w czasie, gdy był zwolniony od obowiązków służbowych i korzystał z przepustki rekreacyjnej. Tego rodzaju wypadek nie ma w sobie nic szczególnego, uzasadnionego specyfiką działań Misji UDOK. Mógł nastąpić wszędzie, w każdym miejscu i czasie.

Powołany wcześniej art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o weteranach działań poza granicami państwa wyraźnie określa, że weteranem może być osoba która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze. Oznacza to, że uszczerbek na zdrowiu wskutek wypadku musi nastąpić w wyniku działań dla realizacji których utworzono misję, czy kontyngent. Działania te należy pojmować jako przyczynę powodującą wypadek i wywołującą uszczerbek. Chodzi tu o konkretne czynności składające się na zadania misji (kontyngentu ) i służące realizacji postawionych przed nimi celów. Nie stanowi o wypełnieniu działań Misji UDOK i PKW w Syrii jakiekolwiek zachowanie ( zdarzenie) które doprowadziło do wypadku żołnierza, ale tylko takie które nie wystąpiłoby gdyby żołnierz nie wypełniał w tym momencie zadań mandatowych Sił ONZ Nadzoru Rozdzielenia Wojsk ( Misja UNDOF ),

Trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując wykładni art. 4 pkt. 15 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. odwołał się do uzasadnienia projektu ustawy, z którego wynika że zamierzeniem ustawodawcy było aby o status weterana poszkodowanego mogła ubiegać się osoba, która brała udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa i doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadania lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których osoba została poszkodowana w wyniku np. wybuchu miny pułapki lub zachorowała na chorobę, występującą tylko w rejonie działania misji, czy kontyngentu (np. choroby tropikalne). Nie przewidywało się natomiast możliwości nadania statusu weterana poszkodowanego osobie ewakuowanej do kraju z innych powodów medycznych, niezwiązanych z wypadkiem lub chorobą nabytą w rejonie działania poza granicami państwa (por. uzasadnienie projektu ustawy o weteranach działań wojennych poza granicami państwa - Sejm RP VI kadencji, nr druku 3754).

Powszechnie przyjmuje się, że weteran to osoba biorąca udział w konkretnych operacjach, która z racji doznanych szkód zasługuje na szczególne uhonorowanie i której przysługują z tego tytułu szczególne uprawnienia. Ustawa o weteranach działań poza granicami państwa przyznaje weteranom poszkodowanym liczne uprawnienia w zakresie świadczeń zdrowotnych, pomocy w finansowaniu nauki, uprawnienia socjalne, uprawnienia pracownicze, dodatki do świadczeń emerytalno – rentowych. Wydaje się niemożliwe do przyjęcia takie rozumienie przepisu art. 4 pkt. 15 lit. c ustawy, zgodnie z którym jakiekolwiek zdarzenie skutkujące uszczerbkiem na zdrowiu doznane przez żołnierza w czasie pobytu poza państwem miałoby uzasadniać przyznanie tak wielu korzyści. Gdyby zamiarem ustawodawcy było jednakowe traktowanie wszystkich żołnierzy pełniących służbę poza granicami kraju, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu bez względu na przyczyny wypadku, wówczas niepotrzebne byłoby definiowanie wypadku w sposób opisowy wynikający z art. 4 pkt. 15 ustawy. Wystarczyłoby bowiem posłużenie się określeniem, zgodnie z którym wypadkiem jest każde wywołane przyczyną zewnętrzną, nagle zdarzenie, powodujące uszczerbek na zdrowiu żołnierza pełniącego służbę w ramach misji, czy kontyngentu poza granicami państwa.

Trzeba też zauważyć, że ustawa różnicuje pojęcie weterana działań poza państwem ( art. 2 ) od pojęcia weterana poszkodowanego ( art. 3 ). Także weteranom w rozumieniu art. 2 ustawy przysługują określone uprawnienia np. zapomogi, pomoc psychologiczna, dofinansowanie pobytu w Domu Weterana. Wydaje się uzasadnione przyjęcie poglądu, że szersze uprawnienia przysługujące weteranowi poszkodowanemu w stosunku do weterana działań poza granicami państwa mają rekompensować szkody doznane przez żołnierza w wyniku działań operacyjnych lub nawet szeroko pojętych działań stabilizacyjnych podejmowanych w warunkach bezpośredniego zagrożenia.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa w zw. z art. 204 pkt.1 Ppsa orzekł jak w sentencji.