Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 455/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 121 par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2021 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] z siedzibą w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "[...]WINB", "organ II instancji", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") i., po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej P. w W. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej "PINB", "PINB [...]", organ I instancji") z dnia [...] października 2020 r. nr [...], nakładające na Wspólnotę Mieszkaniową [...] w W. grzywnę w wysokości 50.000,00 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r nr [...], utrzymał w mocy powyższe postanowienie.

Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

PINB [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., dalej "p.b"), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. P. w W., decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w W. (dale jako "skarżąca’, "strona skarżąca", "Wspólnota") usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego znajdującego się na nieruchomości przy ul. P. w W. poprzez wykonanie robót budowlanych, w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem poprzez:

1. remont tarasu od strony zachodniej (nad lokalem nr [...]) z zachowaniem jego oryginalnego wyglądu poprzez usunięcie z nich zniszczonych, odspojonych powłok malarskich i pomalowanie na kolor istniejący wraz z naprawą balustrad i warstw izolacyjnych płyty balkonowej,

2. wzmocnienie i zabezpieczenie okładzin tynkarskich ściany pod tarasem od strony zachodniej (nad lokalem nr [...]) oraz wejścia głównego od strony ul. P.,

3. montaż balustrady ochronnej schodów wejściowych na taras przy lokalu nr [...] o wysokości minimum 110 cm poprzez jej odtworzenie na podstawie dostępnych materiałów archiwalnych, a w przypadku ich braku powtórzenie wzoru balustrady schodów wejściowych wraz z wykonaniem nowych obróbek blacharskich, rynien i rur spustowych z blachy ocynkowanej,

4. remont elewacji poprzez odbicie odparzonych tynków, oczyszczenie i uzupełnienie ubytków w obrębie tynków z użyciem materiału o zbliżonym składzie jak zastosowany pierwotniej pomalowanie farbami paroprzepuszczalnymi o kolorystyce nawiązującej do kolorystyki pierwotnej obiektu, .

5. wykonanie izolacji pionowej ścian podpiwniczenia,

6. usunięcie nieprawidłowości określonych w protokole nr [...] z dnia 16 marca 2015 r. z kontroli przewodów kominowych poprzez właściwe ocieplenie kanału spalinowego ponad dachem w kominie nr 6 obsługującego piec gazowy z lokalu nr [...], udrożnienie przewodu wentylacyjnego obsługującego pokój w lokalu nr [...], przywrócenie do stanu poprzedniego zawężonego w czapie kominowej wylotu kominka do lokalu nr [...].

W dniu 4 listopada 2016 r. inspektorzy PINB przeprowadzili czynności kontrolne, podczas których stwierdzili, że nie została wykonana ww. decyzja PINB z dnia [...] kwietnia 2016 r.

PINB upomnieniem z dnia 7 listopada 2016 r. nr [...]., działając na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."), wezwał Wspólnotę do wykonania obowiązku określonego w przedmiotowej decyzji PINB z dnia [...] kwietnia 2016 r. w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Upomnienie zostało doręczone w dniu 10 listopada 2016 r

W dniu 20 stycznia 2017 r. inspektorzy PINB przeprowadzili kolejne czynności kontrolne, podczas których także stwierdzili, iż decyzja PINB nie została wykonana. Została jedynie rozpoczęta realizacja pkt 6 ww. decyzji poprzez zdemontowanie przyłącza gazowego do tego lokalu.

W związku z powyższym PINB wystawił i przesłał do skarżącego tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r.

Wobec powyższego PINB [...] w dniu [...] stycznia2017 r. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], który doręczono Wspólnocie w dniu 2 lutego 2017 r. czym wszczęto postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie.

W dniu 5 stycznia 2018 r. upoważnieni pracownicy PINB ponownie przeprowadzili czynności kontrolne, podczas których stwierdzono że strona skarżąca przystąpiła do realizacji części egzekwowanego obowiązku - odbito odparzoną i spękaną okładzinę tynkarską i uzupełniono nową. Ponadto strona skarżąca wskazała termin wykonania obowiązku w całości do czerwca 2018 r.

Kolejne czynności kontrolne przeprowadzone przez przedstawicieli PINB w dniu 5 września 2018 r. wykazały, że Wspólnota nie wykonała punktów 1, 3, 4, 5, 6 decyzji nr [...]a także nie przedstawiła dokumentacji architektoniczno - budowlanej na wykonane zadaszenie drewniane tarasu, o którym mowa w przeglądzie budowlanym rocznym - pkt 7.

Następnie pismem z dnia 4 września 2020 r. PINB [...] wezwał Wspólnotę do przekazania aktualnej i szczegółowo udokumentowanej relacji ze wszystkich obecnie podejmowanych czynności mających na celu całkowite wykonanie dyspozycji ww. decyzji PINB.

W odpowiedzi na ww. wezwanie w piśmie z dnia 17 września 2020 r. Wspólnota wskazała, że wykonała nałożony na nią obowiązek jedynie w części powołując się na brak środków finansowych mających pokryć koszty wymaganych robót budowlanych i nieporozumienia pomiędzy jej członkami.

Postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. nr [...] PINB [...], działając na podstawie art. 119 § 1, art. 121 § 2 i 4 w zw. z art. 17 § 1 oraz art. 20 § 1 pkt 4 u.p.e.a., w związku z niedopełnieniem obowiązków wynikających z decyzją PINB [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r nr [...].

W uzasadnieniu postanowienia przytoczono obszernie stan faktyczny sprawy. Podkreślono, że stwierdzony fakt uchylania się przez Wspólnotę od wykonania w całości obowiązków w wyżej określonym zakresie, pomimo upływu terminu, w którym egzekwowana decyzja stała się ostateczna i wymagalna, przesądza o konieczności zastosowania środka egzekucyjnego, przewidzianego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, celem egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym. Wskazano, że skutki obciążenia zobowiązaniem pieniężnym w wysokości, 50.000 zł wystarczająco skutecznie zwrócą uwagę na treść nałożonych obowiązków i wysoce uprawdopodobnią podjęcie przez skarżącą zdecydowanych działań, mających na celu ich wykonanie w całości we własnym zakresie.

Pismem z dnia 29 października 2020 r. Wspólnota złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 6 § 1 u.p.e.a. oraz art. 6, 7, 77, 80 k.p.a.

W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że i nie zachodzi przesłanka zastosowania środków egzekucyjnych, o której mowa a art. 6 § 1 u.p.e.a., a mianowicie brak uchylania się przez Wspólnotę od wykonania nałożonego na nią obowiązku. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wyjaśnia, jak należy interpretować pojęcie uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku. Dla interpretacji przesłanki uchylania się ważne mogą być wytyczne, wynikające z wyroku NSA z dnia 10 stycznia 2020 roku, sygn. akt II FSK 2600/19. W orzeczeniu tym wskazano, że dokonując wykładni pojęcia "uchylanie się od wykonania obowiązku" należy uwzględnić subiektywne nastawienie zobowiązanego, rozmyślność, a więc i zamiar uchylania się od wykonania obowiązku.. Tylko wówczas, gdy zobowiązany świadomie zmierza do niewykonania ciążącego na nim obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej, można przypisać mu uchylanie się od jego wykonania w rozumieniu art. 6 § 1 u.p.e.a. Ponadto świadomość uchylania się nie może być ustalana tylko i wyłącznie w oparciu o sam fakt upływu terminu wykonania obowiązku, w otrzymania upomnienia, czy tytułu wykonawczego. Muszą zajść jeszcze dodatkowe przesłanki faktyczne, które by to świadome nastawienie zobowiązanego obrazowały.

Skarżąca stwierdziła podnosi, iż po jej stronie brak jest złej woli, a niewykonanie obowiązków wynikających z decyzji PINB z dnia [...] kwietnia 2016 r. wynika tylko i wyłącznie ze stanu majątkowego, który nie pozwala wywiązać się z obowiązków.

Wspólnota podkreśliła, że zleciła sporządzenie kosztorysu inwestorskiego, w którym ujęte zostały roboty, wynikające z ww. decyzji PINB. Jak wynika z kosztorysu z dnia 25 kwietnia 2016 roku, wartość robót wynosiła ówcześnie 532.385,65 zł. Natomiast stan konta remontowego na koniec 2016 roku wynosił 104.267,80 zł.

Wspólnota podjęła działania zmierzające do zabezpieczenia budynku przed dalszą jego degradacją. W tym celu wzniosła konstrukcję zabezpieczającą w postaci zadaszenia tarasu przynależnego do lokalu nr [...]. Obecnie Wspólnota nie dysponuje w żadnej mierze środkami, które pozwalają na wywiązanie się z nałożonych obowiązków. Ponadto strona skarżąca pozostaje w sporze ze współwłaścicielkami lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku, dotyczącego ich zaległości w stosunku do wspólnoty z tytułu opłat należnych na podstawie art. 15 ustawy o własności lokali. Obecny stan zadłużenia wynosi 69.113,46 zł. Jednocześnie pomiędzy członkami Wspólnoty nie ma zgody co do zaciągnięcia kredytu na realizację robót, których obowiązek wykonania wynika z decyzji PINB. Spór ten trwa nieprzerwanie od roku 2016.

W wyniku rozpatrzenia powyższego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie PINB [...] z dnia . z dnia [...] października 2020 r. nr [...].

Organ II instancji powtórzył argumentację zawartą w postanowieniu I instancji. Dodatkowo wskazał, że Ponadto odnosząc się do argumentów zawartych w zażaleniu wskazał, że w aktualnym orzecznictwie sądowo administracyjnym przyjmuje się, że z treści art. 121 u.p.e.a. nie można wywodzić obowiązku uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia możliwościami finansowymi zobowiązanego. Ewentualne odstąpienie od czynności egzekucyjnych może mieć miejsce jedynie w sytuacji całkowitego wykonania dyspozycji aktu administracyjnego nakładającego na określony podmiot obowiązek wynikający z przepisów Prawa budowlanego. Zarówno częściowe wykonanie obowiązku jak i samo przystąpienie do jego realizacji nie stanowi przesłanki do zaniechania prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

[...]WINB podkreślił, że decyzja nr [...] funkcjonuje w obrocie prawnym od ponad 4,5 roku, a obowiązek wynikający z niej nadal nie został wykonany w całości. Do dnia wydania niniejszego postanowienia zobowiązany nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o wykonaniu obowiązku.

Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i postanowienia I instancji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia,

Postawiła zarzuty naruszenia:

- art. 6 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie że Wspólnota uchyla się od wykonania ciążącego na niej obowiązku, w sytuacji gdy brak wykonania obowiązku w całości spowodowany jest tylko i wyłącznie przez trudną sytuację materialną Wspólnoty, oraz brak możliwości przedsięwzięcia kroków służących do uzyskania środków finansowych ze względu na bierność i opór jej członków, na których Wspólnota nie ma wpływu.

- art. 121 § 2 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez nałożenie na skarżącą grzywny w maksymalnie dopuszczalnej wysokości 50.000,00 zł, która to wysokość w realiach niniejszego postępowania nie jest uzasadniona okolicznościami sprawy i skutkuje jednocześnie uznaniem, że organ nie zastosował najmniej uciążliwego dla zobowiązanego środka egzekucyjnego - co doprowadziło jednocześnie do naruszenia art. 7 § 2 u.p.e.a

- art. 11 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności poprzez niezebranie oraz nieuwzględnienie całości materiału dowodowego oraz brak jakiegokolwiek odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zarzutów, na które powoływała się w zażaleniu do organu II instancji skarżąca,

Skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w zażaleniu.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2020 r. nr [...], nakładające na Wspólnotę Mieszkaniową [...] w W. grzywnę w wysokości 50.000 zł w celu przymuszenia do wykonania nałożonego decyzją PINB [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r nr [...] obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego znajdującego się na nieruchomości przy ul. P. w W. poprzez wykonanie robót budowlanych, w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem poprzez:

1. remont tarasu od strony zachodniej (nad lokalem nr [...]) z zachowaniem jego oryginalnego wyglądu poprzez usunięcie z nich zniszczonych, odspojonych powłok malarskich i pomalowanie na kolor istniejący wraz z naprawą balustrad i warstw izolacyjnych płyty balkonowej,

2. wzmocnienie i zabezpieczenie okładzin tynkarskich ściany pod tarasem od strony zachodniej (nad lokalem nr [...]) oraz wejścia głównego od strony ul. P.,

3. montaż balustrady ochronnej schodów wejściowych na taras przy lokalu nr [...] o wysokości minimum 110 cm poprzez jej odtworzenie na podstawie dostępnych materiałów archiwalnych, a w przypadku ich braku powtórzenie wzoru balustrady schodów wejściowych wraz z wykonaniem nowych obróbek blacharskich, rynien i rur spustowych z blachy ocynkowanej,

4. remont elewacji poprzez odbicie odparzonych tynków, oczyszczenie i uzupełnienie ubytków w obrębie tynków z użyciem materiału o zbliżonym składzie jak zastosowany pierwotniej pomalowanie farbami paroprzepuszczalnymi o kolorystyce nawiązującej do kolorystyki pierwotnej obiektu, .

5. wykonanie izolacji pionowej ścian podpiwniczenia,

6. usunięcie nieprawidłowości określonych w protokole nr [...] z dnia 16 marca 2015 r. z kontroli przewodów kominowych poprzez właściwe ocieplenie kanału spalinowego ponad dachem w kominie nr 6 obsługującego piec gazowy z lokalu nr [...], udrożnienie przewodu wentylacyjnego obsługującego pokój w lokalu nr [...], przywrócenie do stanu poprzedniego zawężonego w czapie kominowej wylotu kominka do lokalu nr [...].

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.

W myśl art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Według art. 119 § 2 u.p.e.a., grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.

W orzecznictwie jest utrwalony pogląd, że grzywna, jest środkiem egzekucyjnym o charakterze dyscyplinującym, mającym na celu przymuszenie zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku, tak aby zamiast jej zapłaty wykonał obowiązek (vide: wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2018 r. sygn.. akt II OSK 3124/17, LEX nr 2543517). Podkreślić trzeba, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Ma ona charakter wyjątkowy, ostateczny i powinna być stosowana po wyczerpaniu możliwości skorzystania z innych środków egzekucyjnych. Stosując zatem ten środek organ musi rozważyć dokładnie i oznaczyć taką wysokość grzywny, która służyć będzie realizacji celu jaki przyświeca postępowaniu egzekucyjnemu, tj. skłonieniu zobowiązanego, który nałożonego decyzją ostateczną obowiązku nie realizuje dobrowolnie, do wykonania ciążącej na nim powinności. Jest to środek, który w istocie przedstawia najmniejsze obciążenie dla strony, dając jej możliwość samodzielnego wykonania obowiązku, a nie tak jak w przypadku wykonania zastępczego, nakłada na stronę obowiązek poniesienia dalszych kosztów wykonania tego obowiązku przez inny podmiot.

Treść normatywna art. 119 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że ustawodawca, pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę wyboru środków egzekucyjnych, w pewnym zakresie wskazuje organowi okoliczności, które powinien rozważyć decydując się na zastosowanie określonego środka. W tym zakresie organ powinien kierować się zasadami celowości, skuteczności, niezbędności i proporcjonalności bacząc, by wobec zobowiązanego stosować tylko dolegliwość, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku.

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że nałożony decyzją PINB [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r nr [...] obowiązek podlega wykonaniu od dnia doręczenia skarżącej ww. ostatecznej decyzji PINB [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r nr [...]. Wobec powyższego, organy egzekucji są zobligowane do wyegzekwowania ostatecznej decyzji organu powiatowego.

Odnosząc się zarzutu skarżącego dotyczącego wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia Sąd miał na uwadze, że obowiązek nałożony na skarżących wynika z przepisów prawa budowlanego. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sposób szczególny określają egzekucję tego rodzaju obowiązków. Zgodnie z art. 121 § 4 u.p.e.a., jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Z art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a. wynika zaś, iż postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Z całokształtu przepisów regulujących instytucję grzywny w celu przymuszenia wynika, że grzywna, aby odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku, powinna być nałożona przez organ egzekucyjny w odpowiedniej wysokości, tak aby jej dolegliwość nie pozostawała dla zobowiązanego jedynie symboliczna. Nie bez znaczenia pozostają także w tym zakresie okoliczności dotyczące zachowania zobowiązanego - zmierzające do rzeczywistego, dobrowolnego wykonania lub też uchylenia się do wykonania nałożonego obowiązku.

Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca nie wykonała w całości obowiązków orzeczonych ostateczną decyzją PINB [...]. W ocenie Sądu prawidłowo organy ustaliły, że obowiązki wynikającej z powyższej decyzji zostały wykonane przez stronę skarżącą w niewielkim zakresie. Mianowicie z przeprowadzonych przez PINB olędzin wynika, że strona skarżąca przystąpiła do realizacji obowiązku zawartego w pkt 2 sentencji decyzji PINB [...] kwietnia 2016 r. - odbito odparzoną i spękaną okładzinę tynkarską i uzupełniono nową. Ponadto została jedynie rozpoczęta realizacja pkt 6 ww. decyzji poprzez zdemontowanie przyłącza gazowego do tego lokalu Oznacza to, że skarżący uchyla się od wykonania powyższych obowiązków w całości.

W tym miejscu wskazać należy, że znany jest Sądowi przytoczony przez stronę skarżącą pogląd zawarty w wyrokach NSA z dnia 10 stycznia 2020 roku, sygn. akt II FSK 2600/19 czy też z dnia 12 stycznia 2021 r. sygn.. akt III OSK 3342/21, że dokonując wykładni pojęcia "uchylanie się od wykonania obowiązku" należy uwzględnić subiektywne nastawienie zobowiązanego, rozmyślność, a więc i zamiar uchylania się od wykonania obowiązku. Jednakże Sąd w składzie tu orzekający popiera znacznie częściej wyrażany przez wojewódzkie sądy administracyjne oraz NSA pogląd, że zasadą wynikającą wprost z art. 6 § 1 u.p.e.a. jest zasada obligatoryjnego prowadzenia egzekucji administracyjnej (inaczej zasada prawnego obowiązku podjęcia odpowiednich kroków przez wierzyciela w celu wszczęcia egzekucji). Zgodnie z nią wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Oznacza to, iż w sytuacji niewykonania określonych obowiązków przez zobowiązanego wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem, czy wszczynać egzekucję, ale ciąży na nim taki obowiązek (vide: wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2020 r. sygn.. akt II FSK 629/20). Dopóki w obrocie prawnym istnieje skonkretyzowany obowiązek, który nie jest wykonywany w sposób dobrowolny przez podmiot zobowiązany, dopóty prowadzenie postępowania egzekucyjnego z mocy art. 6 § 1 u.p.e.a. jest obowiązkowe (vide: wyrok NSA z dnia 20 maja 2020 r. sygn. II OSK 3198/19). Choć omawiana ustawa nie zawiera definicji pojęcia "uchylanie się zobowiązanego od wykonania obowiązku", to jednakże na podstawie całokształtu przepisów regulujących instytucje administracyjnego postępowania egzekucyjnego można uznać, że organ przystępuje do podjęcia czynności mających na celu przymusowe wykonanie obowiązku ciążącego na zobowiązanym w każdym przypadku, gdy obowiązek jest wymagalny, a zobowiązany powstrzymuje się od jego wykonania (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 880/10, wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Łd 417/08, wyrok WSA z Krakowa z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 187/12, CBOSA). Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 6 § 1 u.p.e.a.

W niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 121 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł. Oznacza to, że górną granicą dopuszczalnej wysokości grzywny w celu przymuszenia, która mogła zostać nałożona w przedmiotowej sprawie na skarżącą jest kwota 50.000 zł. W ocenie Sądu nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości w niniejszej sprawie uzasadnione jest uporczywym uchylaniem się przez skarżącą od wykonania nałożonych obowiązków i brakiem wykazania woli rzeczywistego i dobrowolnego wykonania tych obowiązków, w sytuacji gdy ostateczna decyzja nakładające omawiane obowiązki istnieje w obrocie prawnym ponad 5 lat. Na ocenę prawidłowości ustalonej wysokości grzywny nie bez wpływu pozostaje okoliczność, ze organ w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 121 § 4 u.p.e.a., dysponował tylko jednokrotną możliwością nałożenia grzywny w celu przymuszenia, co wymusza określenie jej na poziomie gwarantującym skuteczność tego środka egzekucyjnego.

Zdaniem Sądu powyższe okoliczności celowym uczyniły zastosowanie wskazanego środka egzekucyjnego w maksymalnej wysokości, jako uzasadnionej formy nacisku, mającego na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 907/08, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Grzywna powinna być na tyle dolegliwa, by zmusiła zobowiązanego do wykonania obowiązku, gdyż tylko wtedy jej zastosowanie jest uzasadnione (vide: wyrok NSA z 23 kwietnia 2020 r. sygn.. akt II OSK 1190/19). Podkreślić należy, że jest to środek egzekucyjny odwracalny. Zgodnie z treścią art. 125 § 1 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów strony skarżącej wskazać należy, że trudna sytuacja materialna strony nie ma wpływu na prawidłowość zastosowanego środka egzekucyjnego czy też wysokość nałożonej grzywny, gdyż dobrowolne wykonanie nałożonego obowiązku spowoduje, że grzywna w celu przymuszenia stanie się bezprzedmiotowa i nie będzie podlegać ściągnięciu. Także powoływane przez skarżącą konflikty pomiędzy członkami Wspólnoty są irrelewantne dla rozstrzygnięć wydanych w niniejszej sprawie. Wymierzając grzywnę, organ egzekucyjny kieruje się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony (por. wyrok NSA z 16 maja 2017 r., sygn. II OSK 2320/15 - LEX nr 2315173).

Reasumując, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu naruszenia przepisów postępowania, jak również naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.