Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 285/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1 i 2 oraz art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. sprawy ze skargi N spółki z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej N spółki z o.o. kwotę 2637 (dwa tysiące sześćset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...].10.2015 r., nr [...],Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 92a ust. 1 i 2 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 06.09.2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm. , ze zm. dalej także jako u.t.d.) nałożył na "N" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością karę pieniężną w wysokości 5500,00 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, na uchybienie art. 92a ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ww. ustawy, tj. nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazali w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Wojewódzki Inspektor wskazał, że ustalenia te poczynił na podstawie zeznania kierowcy P.N., który podczas kontroli został przesłuchany w charakterze świadka oraz w wyniku analizy danych cyfrowych z okazanej do kontroli jego karty kierowcy oraz danych cyfrowych z cyfrowego urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździć o numerze rejestracyjnym [...]. Stwierdzono, iż w okresie od godziny 15:30 do godziny 20:10 dnia [...].08.2015r. nie rejestrował za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego pojazdu [...] na swojej karcie kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, jego aktywności i przebytej drogi.

W wskazanym okresie, tj. od godziny 15:30 do godziny 20:10 dnia [...].08.2015r., kierowca P.N. wykonywał przewóz drogowy rzeczy z Niemiec do Polski w załodze dwuosobowej z kierowcą A.Z. pozostając w dyspozycji jako drugi kierowca. Z mocy art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Konkretyzacją powyższej normy jest brzmienie lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy, który sankcjonuje nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego łub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, karą w wysokości 5000 zł.

Z uwagi na fakt, że powyższe naruszenie zostało stwierdzone w przypadku jednego kierowcy, który nie rejestrował za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, kara wyniosła 5000 zł.

Dalej organ wskazał na uchybienie art. 92a ust. 1, 6 i 7 u.t.d. oraz lp. 5.3.1. i 5.3.2. załącznika nr 3 do tej ustawy, poprzez skrócenie dziennego czasu odpoczynku: - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny - za każdą następną rozpoczętą godzinę. Wyjaśnił, ze na podstawie zeznania świadka - kierowcy P.N. oraz w wyniku analizy danych cyfrowych z okazanej do kontroli jego karty kierowcy oraz danych cyfrowych z cyfrowego urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe o numerze rejestracyjnym [...], stwierdzono, iż w dniu [...].08.2015r. o godzinie 02:36 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9- godzinny nieprzerwany odpoczynek. W tym okresie kierowca odebrał jedynie 6 godzin i 27 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 20:09 dnia [...].08.2015r. do godziny 02:36 dnia [...].08.2015r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 33 minuty. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin. Kierowca podczas kontroli nie okazał żadnego dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.

Z mocy art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Konkretyzacją powyższej normy jest brzmienie lp. 5.3.1. 2 załącznika nr 3 do ww. ustawy, który sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny karą w wysokości 100 zł, a także brzmienie lp. 5.3.2. załącznika nr 3 do ww. ustawy przewidujący karę 200 zł za każdą następną rozpoczętą godzinę skrócenia odpoczynku dziennego. Z uwagi na fakt, iż naruszenie określone w lp. 5.3.1. zostało stwierdzone 1 raz, a naruszenie określone w lp. 5.3.2. zostało stwierdzone 2 razy, nałożona kara za opisane wyżej skrócenie odpoczynku dziennego wyniosła 500 zł.

W toku postępowania organ pouczył stronę o treści min. art. 92 b i art. 92c ustawy 2 u.t.d. i wezwał do przesłania dowodów wskazujących na spełnienie przesłanek ujętych w tych przepisach. Strona została poinformowana, iż brak złożenia dowodów w terminie 7 dni od daty doręczenia ww. pisma, spowoduje wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o posiadany materiał dowodowy.

W odpowiedzi na co Spółka złożyła wyjaśnienia, wskazując, że "firma dokłada wszelkich starań by pracownicy przestrzegali przepisów dotyczących czasu pracy oraz jazdy, dotyczących kierowców wykonujących transport międzynarodowy". Strona wyjaśniła, iż "z zakresu jej wiedzy wynika, że Pan P.N. w dniu [...].08.2015r. (...) wykonywał przewóz rzeczy w obsadzie pojedynczej, a po zakończonej pracy, którą zakończył o godzinie 15:31, był umówiony ze swoim przyjacielem mieszkającym w Niemczech na prywatne spotkanie w bliżej nieznanym jej celu". Zdaniem strony "w dniu [...].08.2015r. od godziny 15:31 Pan P.N. dysponował swoim prywatnym wolnym czasem". Strona podkreśliła ponadto, iż "pojazdem ciężarowym, którym poruszał się tego dnia P.N., po południu zjechał do Polski inny kierowca, a Pan P.N. w tej podróży do Polski nie uczestniczył". Ponadto strona wskazała, że kierowca przesłuchany w sprawie w charakterze świadka nie miał możliwości złożenia zastrzeżeń do sporządzonego z czynności protokołu.

Strona w toku wszczętego wobec niej postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów, które mogłyby potwierdzić, iż kierowca P.N. w dniu [...].08.2015 r. o godzinie 15:31 zakończył swój dzienny okres prowadzenia pojazdu. Co więcej, wyjaśnienia strony są sprzeczne z wyjaśnieniami kontrolowanego kierowcy, który uprzedzony o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywce zeznania, został przesłuchany w charakterze świadka. Kierowca zeznał bowiem, że "w okresie czasu trwającym od godziny 15:30 do godziny 20:10 dnia [...].08.2015r. wykonywał przewóz drogowy z Niemiec do Polski w imieniu ww. przedsiębiorcy w załodze dwuosobowej z kierowcą A.Z.", a "wspomniany przewóz był kontynuacją przewozu z ładunkiem (pobranym w miejscowości [...] w Niemczech)". Kierowca wyjaśnił, iż w tym okresie jego karta nie znajdowała się w slocie nr 2 tachograf (...) pojazdu", a ponadto "nie wiedział, że siedząc w pojeździe jako drugi kierowca jest w dyspozycji i powinien mieć wyłożoną kartę kierowcy."

Kierowca P.N. nie rejestrując za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na swojej karcie kierowcy rzeczywistych wskazań w zakresie prędkości pojazdu, jego aktywności i przebytej drogi, mógł bezkarnie przekraczać dopuszczone przepisami prawa normy z zakresu czasu pracy kierowcy oraz stwarzał zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Deklarując, przez dokonanie wypisu manualnego na swojej karcie kierowcy nieprzerwany odpoczynek w okresie, kiedy to pozostawiał w dyspozycji w załodze dwuosobowej (tj. w okresie od godziny 15:30 do godziny 20:10 dnia [...].08.2015r.), wprowadził w błąd służby kontrolne.

Odnosząc się do żądania przesłuchania P.N. w charakterze świadka, na podstawie art. 78 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.; dalej k.p.a.) organ I instancji wydal postanowienie z dnia [...] października 2015 r. o odmowie przeprowadzenia dowodu. W ocenie Organu pierwszej instancji ww. żądanie strony dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami.

2. W odwołaniu Spółka zarzuciła decyzji naruszenie przepisów postępowania:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz pominięcie przy ocenie okoliczności stanu faktycznego zastrzeżeń zgłaszanych zarówno przez kontrolowanego kierowcę, jak i przedsiębiorcę;

- art. 80 k.p.a. — poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów wyrażającą się w ustaleniu stanu faktycznego w oparciu o niepodpisany przez kierowcę protokół z przesłuchania z całkowitym pominięciem zastrzeżeń zgłaszanych przez kontrolowanego kierowcę oraz przedsiębiorcę;

- art. 78 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. - wyrażające się w błędnym uznaniu przez organ I instancji, że zeznania świadka P.N. nie mają znaczenia dla sprawy, tymczasem P.N. nie pamiętał podczas kontroli drogowej co robił [...].08.2015r. od godz. 15:31 i chciał spojrzeć na notatki, zaś protokół z przesłuchania nie został przez P.N. podpisany, gdyż kierowca nie zgadzał się z jego treścią, a kontrolujący nie zezwolił mu na wniesienie uwag do protokołu, w związku z czym organ I instancji nie ustalił okoliczności istotnych dla wyjaśnienia sprawy;

- błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na wydaną decyzję, poprzez błędne przyjęcie, że kierowca nie rejestrował za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi w czasie pracy, że odwołujący miał wpływ na powstanie naruszeń w okresie objętym kontrolą oraz, że nastąpiło skrócenie dziennego czasu odpoczynku.

Ponadto spółka zarzuciła przedmiotowej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 92a ust. 1, 6 i 7 u.t.d.i wraz z załącznikiem nr 3 (lp. 6.2.1. ) do ustawy w zw. z art. 15 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2821/85 poprzez błędne uznanie, że kierowca nie art. 92a ust. 1, 6 i 7 u.t.d.i wraz z załącznikiem nr 3 (lp. 6.2.1.) do w.w. ustawy w zw. z art. 4 lit. o) oraz g) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 wyrażające się w uznaniu, że w przedmiotowym stanie faktycznym P.N. wykonywał przewóz rzeczy w załodze dwuosobowej, podczas gdy przewóz odbywał się w obsadzie pojedynczej, w konsekwencji czego nie można uznać, że kierowca naruszył wymogi dotyczące czasu pracy kierowcy (skrócenie dziennego czasu odpoczynku);

- art. 92a ust. 1, 6 i 7 u.t.d.i wraz z załącznikiem nr 3 (lp.6.2.1.) do w.w. ustawy w zw. z art. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transport drogowego poprzez błędne zastosowanie przepisu wyrażające się w uznaniu, że P.N. wykonywał przewóz rzeczy w załodze dwuosobowej w związku z czym naruszono wymogi dotyczące czasu pracy kierowcy (skrócenie dziennego czasu odpoczynku), podczas gdy P.N. w dniu [...].08.2015r. wykonywał przewóz rzeczy w obsadzie pojedynczej;

- art. 92b i art. 92 c u.t.d. wobec braku ich zastosowania.

Stawiając powyższe zarzuty, spółka wniosła o uchylenie decyzji w całości oraz umorzenie postępowania; ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ewentualnie wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez uwzględnienie wniosku odwołującego w całości.

Dodatkowo w odwołaniu wniesiono o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka P.N. na okoliczność ustalenia okoliczności kontroli przeprowadzonej przez Inspektora Inspektoratu Transportu Drogowego, niezgodności protokołu z przesłuchania świadka z rzeczywistymi wyjaśnieniami złożonymi przez kierowcę podczas kontroli, odmowy wniesienia przez kontrolującego zastrzeżeń do protokołu przesłuchania kierowcy, faktycznego czasu zakończenia przez kierowcę pracy w dniu [...].08.2015r., pozostawiania przez kierowcę w dniu [...].08.2015r. w godzinach od 15:31 do 20:10 w czasie wolnym od pracy.

3. Organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję, omówił ustalenia faktyczne i przebieg postępowania w niniejszej sprawie.

Odnośnie naruszenia nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.td. wskazał, że w niniejszej sprawie stwierdzono w trakcie kontroli drogowej w dniu [...].09.2015 r., iż kierowca P.N. w dniu [...].08.2015 r., w okresie od godziny 15:30 do godziny 20:10 wykonywał transport drogowy rzeczy z Polski do Niemiec w załodze dwuosobowej z kierowcą A.Z. nie rejestrując na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, gdyż jego karta kierowcy nie była umieszczona w tachografie cyfrowym. W związku z powyższym organ pierwszej instancji stwierdził, iż doszło do naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. i nałożył w konsekwencji na stronę karę w wysokości 5.000,00 (słownie: pięć tysięcy) złotych.

Przedsiębiorca wyjaśnił, że w wskazanym okresie kierowca nie wykonywał pracy ani nie prowadził pojazdu, gdyż był na prywatnym spotkaniu z przyjacielem. Na powyższą okoliczność strona przedstawia oświadczenie kierowcy P.N.. Jednakże w ocenie organu dokument ten nie mógł stanowić dowodu, że w rzeczonym okresie kierowca nie miał obowiązku rejestrowania wskazań na karcie kierowcy. Przedsiębiorca nie przedstawił bowiem stosownych dokumentów potwierdzających, iż w rzeczonym okresie kierowca był zwolniony z obowiązku świadczenia pracy i prowadzenia pojazdu, jak np. zaświadczenie, iż w tym okresie był na urlopie. Organ pierwszej instancji słusznie stwierdził, iż w w/w okresie kierowca mógł manipulować czasem pracy, szczególnie ze względu na fakt, iż zapis zarejestrowany na karcie kierowcy P.N. w rzeczonym dniu [...].08.2015 r. kończy się w Niemczech, tymczasem kolejny zapis na karcie kierowcy rozpoczyna się w Polsce, a tym samym nie sposób ustalić, w jaki sposób kierowca przemieścił się z Niemiec do Polski.

W opinii organu odwoławczego wątpliwości organu pierwszej instancji odnośnie wyjaśnień strony były uzasadnione, niewiarygodnym bowiem jest, iż kierowca w trakcie składania zeznań nie pamiętał faktu spotkania z przyjacielem i przejazdu do Polski na własną rękę. W opinii organu odwoławczego kara 5.000,00 (słownie: pięć tysięcy) złotych została na stronę nałożona zasadnie.

Natomiast odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następna rozpoczętą godzinę, lp, 5.3.1 i lp. 5.3.2 załącznika nr 3 do u.td. organ wskazał, że w niniejszej sprawie w trakcie kontroli drogowej w dniu [...].09.2015 r. analiza danych cyfrowych z karty kierowcy P.N. po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, iż w dniu [...].08.2015 r. o godzinie 2:36 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 6 godzin i 27 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 20:09 dnia [...].08.2015 r., do godziny 2:36 dnia [...].08.2015 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 33 minuty. Za powyższe naruszenie została na stronę nałożona kara w wysokości 500,00 (słownie: pięćset) złotych.

Zdaniem organu daty stwierdzonych naruszeń w niniejszej sprawie pokrywają się, co wskazuje, iż kierowca wiedząc, iż doszło do naruszenia polegającego na skróceniu dziennego okresu odpoczynku, próbował uniknąć dalszych naruszeń i usunął kartę kierowcy z tachografu, w celu ukrycia swojej rzeczywistej aktywności. W okresie, gdy karta nie znajdowała się w tachografie, jak słusznie zauważył organ pierwszej instancji, kierowca mógł swobodnie manipulować czasem pracy.

Odnosząc się do zastosowania przepisów art 92b oraz 92c n.t.d. organ wskazał, że chodzi tu wyłącznie zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, zaś nie mieszczą się w nich sytuacje, które są skutkiem zachowania kierowcy, ale które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, w zakresie umożliwienia pracownikom przestrzegania przepisów oraz dyscyplinowania ich do przestrzegania tych przepisów. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieszczą się w zakresie regulacji 92b ust. 1 oraz art. 92c ust 1 u.t.d. Na przedsiębiorcy ciążą obowiązki właściwego doboru osób współpracujących z nim, zachowania należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących, tak aby nie dochodziło do naruszeń przepisów u.t.d.. Podkreślił, że zwolnienie przedsiębiorcy od odpowiedzialności może mieć miejsce, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia (kierowca) lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika.

Tymczasem w niniejszej sprawie – zdaniem organu odwoławczego- strona nie udowodniła, iż dopełniła ciążącego na niej obowiązku i podjęła wszelkie możliwe środki w celu zapobiegania powstawaniu naruszeń. Przedsiębiorca nie wykazał, aby nie miał wpływu na powstałe naruszenia i nie mógł im zapobiec, a tym samym organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania wskazanych przepisów.

Organ odwoławczy stwierdził również, że postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

4. Spółka wnosząc skargę zarzuciła organowi:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, mianowicie:

- art. 92a ust. 1, 6 i 7 u.t.d.i wraz z załącznikiem nr 3 (lp. 6.2,1.) do w.w. ustawy w zw. z art. 15 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2821/85, art. 92a ust. 1, 6 i 7 u.t.d.i wraz z załącznikiem nr 3 (lp. 6.2.1.) do w.w. ustawy w zw. z art. 4 lit. o) oraz g) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transport drogowego poprzez błędne zastosowanie przepisów wyrażające się w uznaniu, że w przedmiotowym stanie faktycznym P.N. w dniu [...].08.2015r. wykonywał przewóz rzeczy w załodze dwuosobowej, podczas gdy przewóz odbywał się w obsadzie pojedynczej, w konsekwencji czego nie można uznać, że kierowca naruszył wymogi dotyczące czasu pracy kierowcy (skrócenie dziennego czasu odpoczynku);

- art. 92a ust. 1, 6 i 7 u.t.d.i wraz z załącznikiem nr 3 (lp, 6.2.1.) do w.w. ustawy w zw. z art. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transport drogowego poprzez błędne zastosowanie przepisu wyrażające się w uznaniu, że P.N. w dniu [...].08.2015r. wykonywał przewóz rzeczy w załodze dwuosobowej w związku z czym naruszono wymogi dotyczące czasu pracy kierowcy (skrócenie dziennego czasu odpoczynku), podczas gdy P.N. w dniu [...].08.2015r. wykonywał przewóz rzeczy w obsadzie pojedynczej;

- art. 92b i art. 92 c u.t.d. wobec braku ich zastosowania, albowiem nawet gdyby kierowca [...].08.2015r. od 15:31 wykonywał przewóz drogowy (mimo, że w tym okresie przebywał w czasie wolnym od pracy), to z okoliczności sprawy i zgromadzonych dowodów jednoznacznie wynika, że skarżący nie miał wpływu na niezarejestrowanie przez kierowcę danych o których mowa w lp. 6.2,1. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym i działanie kierowcy nie było spowodowane potrzebami przedsiębiorstwa. Ponadto kierowcy skarżącego zostali należycie przeszkoleni w zakresie konieczności rejestracji za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi;

2) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, mianowicie:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która oparta została na wadliwym zastosowaniu przepisów prawa materialnego, w konsekwencji czego organ odwoławczy winien na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić w całości decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie z uwagi na treść art. 92b i art. 92 c u.t.d., bowiem skarżący nie miał wpływu na niezarejestrowanie przez kierowcę danych, o których mowa w lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym i działanie kierowcy nie było spowodowane potrzebami przedsiębiorstwa. Ponadto kierowcy skarżącego zostali należycie przeszkoleni w zakresie konieczności rejestracji za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi;

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie, niepełne ustalenie stanu faktycznego, a w konsekwencji brak dokonania wszechstronnej oceny dowodów i uznanie, że skarżący miał wpływ i godził się na powstanie stwierdzonego w decyzji naruszenia, przy czym prawidłowe dokonanie ustalenia okoliczności mających znaczenie w sprawie, w szczególności na podstawie dokumentów w postaci oświadczeń z dnia [...].02.2016 r. – L.V., z dnia [...].02.2016 r. – A.Z., z dnia [...].02.2016 r. – R.G. wskazuje, że skarżący nie miał wpływu na to, że organ dokonał ustalenia stanu faktycznego w oparciu o niepodpisany przez kierowcę protokół z przesłuchania z całkowitym pominięciem zastrzeżeń zgłaszanych przez kontrolowanego kierowcę oraz skarżącego;

- art. 75 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 136 k.p.a., poprzez brak uwzględnienia wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka P.N. na okoliczność ustalenia podstaw i przebiegu kontroli przeprowadzonej przez Inspektora Inspektoratu Transportu Drogowego, niezgodności protokołu z przesłuchania świadka z rzeczywistymi wyjaśnieniami złożonymi przez kierowcę podczas kontroli, odmowy wniesienia przez kontrolującego zastrzeżeń do protokołu przesłuchania kierowcy, faktycznego czasu zakończenia przez kierowcę pracy w dniu [...].08.2015r., pozostawiania przez kierowcę w dniu [...].08.2015r. w godzinach od 15:31 do 20:10 w czasie wolnym od pracy;

- art. 75 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., wyrażające się w błędnym uznaniu przez organ I instancji, że zeznania świadka P.N. nie mają znaczenia dla sprawy, tymczasem P.N. nie pamiętał podczas kontroli drogowej co robił [...].08.2015r. od godz. 15:31 i chciał spojrzeć na notatki, a protokół z przesłuchania nie został przez P.N. podpisany, gdyż kierowca nie zgadzał się z jego treścią, a kontrolujący nie zezwolił mu na wniesienie uwag do protokołu, w związku z czym organ I instancji nie ustalił okoliczności istotnych dla wyjaśnienia sprawy;

- art. 80 k.p.a. - poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów wyrażającą się w ustaleniu stanu faktycznego w oparciu o niepodpisany przez kierowcę protokół z przesłuchania z całkowitym pominięciem zastrzeżeń zgłaszanych przez kontrolowanego kierowcę oraz skarżącego;

- art. 89 § 2 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a., poprzez brak wyznaczenia rozprawy administracyjnej, która była konieczna w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przy udziale wnioskowanych świadków oraz skarżącego, nadto brak dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka P.N. na okoliczność ustalenia podstaw i przebiegu kontroli przeprowadzonej przez Inspektora Inspektoratu Transportu Drogowego, niezgodności protokołu z przesłuchania świadka z rzeczywistymi wyjaśnieniami złożonymi przez kierowcę podczas kontroli, odmowy wniesienia przez kontrolującego zastrzeżeń do protokołu przesłuchania kierowcy, faktycznego czasu zakończenia przez kierowcę pracy w dniu [...].08.2015r., pozostawiania przez kierowcę w dniu [...].08,2015r. w godzinach od 15:31 do 20:10 w czasie wolnym od pracy;

- błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na wydaną decyzję, poprzez błędne przyjęcie, że: kierowca nie rejestrował za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi w czasie pracy, tymczasem kierowca nie miał obowiązku rejestrowania przedmiotowych danych w swoim czasie wolnym, a także odwołujący miał wpływ na powstanie naruszeń w okresie objętym kontrolą, tymczasem nawet gdy naruszenia powstały, to odwołujący nie miał wpływu na niezarejestrowanie przez kierowcę danych o których mowa w lp. 6.2.1, załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, a działanie kierowcy nie było spowodowane potrzebami przedsiębiorstwa i nastąpiło skrócenie dziennego czasu odpoczynku, w sytuacji gdy kierowca skończył pracę w piątek [...].08.2015r. o 15:30.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli legalności działań administracji publicznej wynika z art. 134 p.p.s.a. i wyznaczają go nie zarzuty skargi, lecz granice sprawy administracyjnej. Kontrola sądowa sprawowana jest w oparciu o akta administracyjne sprawy, według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny, polegające na wyeliminowaniu z obrotu prawnego kontrolowanych aktów może nastąpić zasadniczo w sytuacji stwierdzenia, że naruszają one przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy administracyjnej, zaś prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej treść lub dającym podstawy do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 p.p.s.a.).

6. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego (o jakich mowa w art. 4 pkt 22 ustawy), podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10.000 złotych za każde naruszenie. W ust. 6 tego przepisu wskazano, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Przepisy art. 92a u.t.d. regulują zatem odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego i sankcje za ich zaistnienie.

Określone w decyzji obu instancji naruszenia sankcjonowane wymierzoną skarżącej spółce karą administracyjną były wynikiem ustalenia, iż naruszone zostały przepisy art. 92 a ust. 1, 6 i 7 u.t.d. i załącznika nr 3 (lp. 6.21. oraz 5.31. i 5.32.) w powiązaniu z przepisami Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006).

Zgodnie z art. 34 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz. Urz. UE. L Nr 60, str. 1) kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów.

Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv): a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub b) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf.

Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy co do zasady ponosi odpowiedzialność prowadzący je podmiot np. przedsiębiorca i to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje, co ma miejsce niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą.

7. Obowiązek przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej wymierzenia kary administracyjnej z tytułu naruszenia przepisów, o jakich mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., wynika wprost z tego przepisu i art. 93 ustawy. Przy ustaleniu odpowiedzialności przewoźnika znajdują zastosowanie zasady i reguły postępowania przewidziane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, także w części dotyczącej postępowania dowodowego. Wszczęcie postępowania w sprawach administracyjnych mających za przedmiot wymierzenie administracyjnej kary z tytułu naruszenia przepisów o jakich mowa w art. 92a ust.1 u.t.d., poprzedzone jest postępowaniem kontrolnym.

Podejmowane zatem przez uprawnione organu czynności kontrolne włącznie ze sporządzeniem protokołu kontrolnego pozostają poza postępowaniem administracyjnym o nałożenie kary pieniężnej. Postępowanie takie bowiem w dacie sporządzenia protokołu jeszcze się nie toczy (por. wyrok NSA z 10.06.2008 r. sygn. akt II GSK 153/08 baza orzeczeń nsa.gov.pl). Dopiero bowiem wyniki kontroli (ujawniające naruszenie przepisów sankcjonowane karą administracyjną) stanowią podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego (w rozumieniu art. 61 1 k.p.a.) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Z powyższego wynika, że postępowanie kontrolne i postępowanie administracyjne, o którym wyżej mowa, to dwa różne tryby postępowań, podlegające różnym regulacjom prawnym.

Obowiązkiem organu, jako gospodarza postępowania administracyjnego, jest jednakże przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę dla wykazania okoliczności, jej zdaniem istotnych, dla zwolnienia się przez nią z odpowiedzialności, jak też wnikliwe i wszechstronne zbadanie zebranego w sprawie materiału dowodowego celem ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Przeprowadzając proces badania materiału dowodowego organ winien kierować się przepisami art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

8. Zdaniem składu orzekającego organy rozpoznające sprawę dopuściły się uchybień w zakresie ustalenia faktów na podstawie, których dokonano typizacji naruszenia przepisów prawa materialnego przez kierowcę przedsiębiorstwa skarżącej spółki i to, co należy podkreślić, uchybienia mogącego mieć wpływ na wynik sprawy.

Przesłuchanie świadka P.N. nastąpiło w toku czynności kontrolnych, a nie we właściwym postępowaniu administracyjnym. Co istotne przesłuchanie świadka odbyło się w dniu [...].09.2015 r. czyli po upływie dziesięciu dni od dnia, w którym, zdaniem organu, nastąpiło naruszenie. Kierowca złożył zeznania lecz odmówił podpisania protokołu pokontrolnego. W sytuacji tak znaczącej różnicy twierdzeń między treścią zeznań z dnia [...] września 2015 r. a pisemnymi wyjaśnieniami świadka zachodziła konieczność ich konfrontacji, przy czym powtórne zeznanie składane w warunkach odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania pozwoliłoby organowi na właściwą ocenę stanu faktycznego. Organ tymczasem odmówił przeprowadzenia tego dowodu (postanowienie z dnia [...] października 2015).

Na tle przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. ukształtował się pogląd, że organ ma obowiązek wykorzystania w sprawie wszystkich dowodów znanych mu z urzędu, powinien poszukiwać innych, nowych dowodów na potwierdzenie określonych faktów z wykorzystaniem dostępnych źródeł dowodowych, a także zobligowany jest do dopuszczenia wszystkich środków dowodowych zgłaszanych przez stronę (co stanowi realizację zasady czynnego udziału strony w postępowaniu – art. 10 k.p.a.) o ile mają one istotne znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 k.p.a.).

W myśl art. 78 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania tylko jeżeli dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Nadto, czego organy nie wzięły pod uwagę, w momencie przeprowadzenia dowodu skarżąca nie była jeszcze stroną postępowania wobec czego nie mogła się w żaden sposób odnieść do zeznań.

Stosując regulacje prawne wskazanego przepisu w postępowaniu administracyjnym organ powinien zawsze uważnie oceniać zasadność składanych przez stronę wniosków dowodowych, uwzględniając okoliczność na jaką taki wniosek jest składany. Jednak, gdy przyczyną jego złożenia jest dążenie do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, a szczególnie warunkujących poniesienie przez stronę odpowiedzialności na podstawie obowiązujących przepisów prawa, organ nie może nie uwzględnić takiego wniosku dowodowego tylko dlatego, że zebrany do tej pory materiał dowodowy nakazuje mu przyjęcie odmiennej tezy, niż ta wskazywana przez stronę.

9. Odmowa przesłuchania świadka wyłącznie z powodu założenia nieprzydatności ich zeznań, narusza przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. bowiem jest niedozwoloną przez prawo antycypacją treści dowodu. Dowody zgłoszone przez stronę strony nie mogą być bowiem dyskredytowane, w zakresie ich mocy dowodowej i znaczenia dla sprawy, przed ich przeprowadzeniem. Rzeczą organu pozostaje zaś ocena materiału dowodowego według zasad logiki i doświadczenia życiowego z uwzględnieniem spójności faktów. Wynika to wprost z zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), która nie zostaje jednak zrealizowana w przypadku oceny materiału niekompletnego (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX/el. 2015, komentarz do art. 80 k.p.a., teza 4).

Trzeba również zauważyć, że organy, przyjmując kluczowe dla sprawy twierdzenie o tym, że w dniu [...].08.2015r. ciągnikiem kierował zespół dwuosobowy, w świetle wątpliwości dotyczących wykonywania przewozu przez kontrolowanego kierowcę, nie sięgnęły do innych łatwo dostępnych dowodów: dokumentacji, w szczególności wykresówek drugiego kierowcy, ewentualnie przesłuchania go jako świadka na okoliczność wykonywania przewozu w tym dniu.

W takiej sytuacji ustalenia organów opierają się jedynie na protokole zeznań P.N. z dnia [...].09.2015 r., a wnioski organu – wysunięte na podstawie analizy jego wykresówek, nie mogą być zweryfikowane wobec zasadniczego braku postępowania dowodowego – ustalenia rzeczywistego zakresu (czasu, miejsca przewozu w [...].08.2015 r. ) oraz obsady pojazdu.

Prawdopodobieństwo opisu wynikłego z treści złożonych zeznań nie jest jednak jego udowodnieniem w rozumieniu art. 7, 77 § 1 k.p.a.. Wszechstronna ocena, której musi dokonać organ wymaga uprzednio przeprowadzenia wszystkich dowodów, które ją umożliwią.

Uwzględniając zatem zarzut naruszenia art. 75 art. 75 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. co prowadziło w konsekwencji do naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. sąd uznał, że uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

10. Wskazać również należy na to, że organ odwoławczy nie zrealizował w pełni obowiązku pełnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy a uzasadnienie decyzji jest bardzo szablonowe i w części argumentacyjnej nie zawiera praktycznie danych indywidualizujących sprawę. Kwestie dowodowe, najistotniejsze i najbardziej sporne w sprawie skwitowane są bardzo lakonicznie, kilkoma zdaniami na s. 6 uzasadnienia. Takie odniesienie nie spełnia wymogu art. 80 i 107 § 3 k.p.a. w kontekście funkcji i roli organu odwoławczego jako organu merytorycznie rozpatrującego sprawę. Z tych względów dokonana w obu decyzjach kwalifikacja materialnoprawna jest przedwczesna, stąd też na tym etapie postępowania nie ma możliwości merytorycznego odniesienia się do materialnych zarzutów skargi.

Mając na uwadze powyższe rozważania sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Ze względu na to, że postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia, ze względu na charakter dowodów, Sąd uznał za niezbędne uchylenie także decyzji organu I instancji (art. 135 p.p.s.a.).

Rozpoznając ponownie sprawę rzeczą organów będzie uzupełnienie postępowania o dowód z przesłuchania w charakterze świadka kierowcy P.N. oraz o dokumenty, ewentualnie przesłuchania osób, które mogły stanowić załogę pojazdu w dniu [...] sierpnia 2015 r., a następnie dokonanie oceny całego zebranego materiału dowodowego z dochowaniem wymogów wynikających z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.