Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 202/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2014 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej Warszawa – Wola delegowanego do Prokuratury Okręgowej w Warszawie Krzysztofa Kosieradzkiego sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego S. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] znak [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania S. W. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] orzekającej o wymeldowaniu ww. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...], powołując w podstawie prawnej art.138§1 pkt.1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego / t.j Dz U z 2013r. poz.267, dalej określany jako "kpa"/ i art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych / Dz U nr 139/2006r. poz. 993 z póz. zm., dalej określana jako " u.w.l.d.o"/ - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w toku którego ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte z urzędu na podstawie zawiadomienia Prokuratury Rejonowej [...], która poinformowała Delegaturę Biura i Administracji Urzędu [...] w Dzielnicy [...], że S. W. nie przebywa w lokalu nr [...] przy ul. [...] i miejsce pobytu stałego opuścił dobrowolnie nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. Powyższe zostało ustalone w trakcie prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w [...] postępowania przygotowawczego pod nr [...].

Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w zasobach której znajduje się ww. lokal, na pismo organu, poinformowała, że tytuł prawny własnościowego spółdzielczego prawa do tego lokalu przysługuje D. W., P. W. i M. W.

Ponadto Spółdzielnia wskazała, że nie posiada wiedzy, czy S. W. zamieszkuje, czy też nie ww. lokalu, przy czym M. W. nie wymienił S. W. jako osoby zamieszkującej w tym lokalu w oświadczeniu do naliczania opłat czynszowych.

W latach [...], na wniosek prowadzących postępowanie organów, ww. lokalu miały miejsce wielokrotne tzw. kontrole meldunkowe funkcjonariuszy Policji mające na celu sprawdzenie, czy S. W. zamieszkuje na stałe pod ww. adresem.

Z dokonanych czynności wynikało, że na podstawie pisma z dnia [...] Wydział Prewencji KRP [...] przekazywał, że w trakcie czynności sprawdzających w lokalu zastano L. S., który nie posiadał wiedzy odnośnie pobytu S. W., a sam mieszkanie wynajmował od K. W. Rozpytany na te okoliczności sąsiad A. K. stwierdził, że nigdy nie widział S. W. a lokal nr [...] cały czas był wynajmowany.

Następnie pismem z dnia [...] wspomniana KRP [...] powiadamiała, że w trakcie kontroli ww. lokalu zastano w nim J. F., który wyjaśnił, że zamieszkuje w przedmiotowym lokalu za przyzwoleniem P. W. i że w okresie jego zamieszkiwania w tym lokalu S. W. był w nim jedynie raz i w nim nie nocował. Ponadto rozpytani przez funkcjonariuszy Policji sąsiedzi zamieszkujący w pobliżu lokalu nr [...] oświadczyli, że nie znają S. W. Również pismem z dnia [...] KRP [...] poinformowała, że S. W. nie przebywa pod wskazanym adresem. Pomimo dokonania wielokrotnych kontroli ww. lokalu o różnych porach nikogo nie zastano. W rozmowie z sąsiadami ustalono, że od dłuższego czasu nie widzieli S. W., a sam lokal nr [...] jest wynajmowany przez nieznane osoby widywane sporadycznie.

Przeprowadzone dowody osobowe z przesłuchanych w charakterze świadków sąsiadów ww. lokalu doprowadziły do następujących ustaleń:

A. S. zamieszkujący w lokalu nr [...] zeznał, że nie posiada żadnych informacji na temat zamieszkiwania bądź niezamieszkiwania S. W. ponieważ go nie zna.

J. C. zamieszkujący w budynku przy ul. [...] w [...] od 20 lat zeznał, że zna mieszkańców ww. budynku przy czym nie zna S. W.

Pisemne oświadczenia informujące, że S. W. zamieszkuje stale w miejscu zameldowania na pobyt stały złożyli D. W., P. W. i M. W..

Sam S. W. zajął w sprawie pisemne stanowisko wyjaśniając, że od [...] zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz nie ma zamiaru go opuścić. Ponadto wymieniony do odwołania od decyzji organu I instancji dołączył pismo skierowane w dniu [...] do Straży Miejskiej w [...] informujące o wezwaniu strażników do zablokowanego wyjazdu samochodowego. Ponadto ww. dołączył pisemne oświadczenie P. P. informujące, że przez okres kilku tygodni zamieszkiwał ww. lokalu, a obecnie wg. jego wiedzy lokal ten zamieszkuje M. W. wraz ze S. W.

Reasumując stan faktyczny i prawny sprawy ustalony w przebiegu przeprowadzonego postępowania administracyjnego Wojewoda stwierdza, że uzasadnione jest stwierdzenie, że S. W. nie zamieszkuje stale w miejscu zameldowania.

Organ odnosząc się do przebiegu postępowania w którym poprzedzające decyzje organu I instancji z dnia [...] z dnia [...] były uchylane przez organ odwoławczy z uwagi na brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, wskazuje, że aktualnie powyższe uchybienia zostały usunięte.

Wniosek o zaistnieniu przesłanek do wymeldowania S. W. z miejsca pobytu stałego Wojewoda [...] wyprowadza z ustaleń dokonanych przez funkcjonariuszy Policji, którzy na przestrzeni lat [...] pomimo wielokrotnych kontroli lokalu przy ul. [...] nigdy w nim nie zastali ww., a dodatkowo rozpytani przez funkcjonariuszy sąsiedzi wskazywali, że S. W. nie mieszka w przedmiotowym lokalu od wielu lat.

Sam zainteresowany nie przedstawił natomiast w ocenie organu żadnych dowodów, które mogłyby potwierdzać, że zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały i z powyższych powodów utrzymał w mocy decyzję o wymeldowaniu ww. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...].

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. W.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1/ naruszenie przepisów postępowania polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że opuścił miejsce pobytu stałego przy ul. [...] w [...] , podczas gdy pod ww. adresem zamieszkuje od wielu lat

2/ naruszenie przepisów prawa materialnego art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez wadliwą jego interpretację prowadzącą do niesłusznego uznania, iż do wymeldowania osoby wystarczające jest fizyczne przebywanie w miejscu innym niż miejsce zameldowania, choćby bez woli opuszczenia miejsca dotychczasowego zameldowania i zamiaru związania się z nowym miejscem

3/ naruszenie art.7, art.77§1, art.80 kpa poprzez dokonanie wybiórczych ustaleń w trakcie postępowania dowodowego ukierunkowanego na osiągnięcie celu w postaci wymeldowania

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jaki i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi skarżący przede wszystkim podniósł, że przy wydawaniu decyzji organ oparł się na błędnych i nieaktualnych na dzień jej wydania ustaleniach faktycznych.

W odniesieniu do faktów wielokrotnych kontroli meldunkowych stwierdzających brak obecności skarżącego w miejscu zameldowania, skarżący wskazał, że faktem jest iż przebywa w lokalu w różnych, nieregularnych godzinach co związane jest z prowadzoną przez niego działalnością zawodową, ale nie może to być podstawą do wymeldowania.

Na potwierdzenie okoliczności, że zamieszkuje w lokalu zameldowania skarżący kolejny raz podniósł fakt interwencji w Straży Miejskiej w [...] z powodu zablokowania wyjazdu z garażu w dniu [...].

Ponadto skarżący zakwestionował wiarygodność dowodów z zeznań świadków sąsiadów, wskazując iż w szczególnie w dużych blokowiskach jest naturalne, że sąsiedzi mogą spotykać się okazjonalnie lub w ogóle i nie jest możliwe znać wszystkich mieszkańców dużego 9-piętrowego bloku.

Dodatkowo S. W. podniósł, że w trakcie postępowania w lokalu prowadzony był remont generalny, którego celem jest odnowienie mieszkania na potrzeby dalszego w nim zamieszkiwania, co mogło wpłynąć na obraz całości tj. utrudnienia dostępności i brak rzeczy osobistych w mieszkaniu.

Uzasadniając wadliwe zinterpretowanie przez organy art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych skarżący wskazał, że błędnie organ przyjął iż do wymeldowania wystarczające jest fizyczne nieprzebywanie w danym miejscu, podczas gdy w rzeczywistości z opuszczeniem dotychczasowego miejsca stałego pobytu powinien wiązać się zamiar jego opuszczenia i chęć skoncentrowania swojego życia w nowym miejscu.

Tymczasem w sprawie organy tego nie udowodniły, nawet nie wskazały gdzie ewentualnie miałoby się znajdować jego nowe centrum życiowe.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja, akt nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Skarga S. W. jest uzasadniona albowiem zaskarżone decyzje podjęte zostały z naruszeniem przepisów postępowania i w konsekwencji także przepisów prawa materialnego.

Przywołany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji Wojewody [...] przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w brzmieniu obowiązującym w chwili orzekania, stanowi, że: organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Zatem dla prawidłowego orzeczenia o wymeldowaniu S. W. z lokalu przy ul. [...] w Warszawie niezbędne było ustalenie, że ww. w chwili orzekania w lokalu tym nie zamieszkuje i opuścił trwale i dobrowolnie wskazany lokal.

Ze względu na rejestracyjny charakter zameldowania, ustalenia dotyczyć mają czasu poprzedzającego bezpośrednio decyzję o wymeldowaniu. Należy przy tym pamiętać, że fakt zameldowania ma charakter ewidencyjny, rejestracyjny i powinien odzwierciedlać istniejący stan faktyczny, wskazywać aktualne miejsce pobytu osób i tylko tym celom ma służyć.

W niniejszej sprawie, wbrew stanowisku organów, okoliczności niezbędne do orzeczenia o wymeldowaniu ze spornego lokalu S. W. nie zostały stwierdzone w postępowaniu dowodowym poprzedzającym podjęcie decyzji. W szczególności, wbrew twierdzeniu organów, z przeprowadzonych czynności dowodowych nie wynika, że w czasie poprzedzającym podejmowanie decyzji o wymeldowaniu przez organy I i II instancji, S. W. lokal w którym jest zameldowany opuścił w sposób, o jakim mowa w zacytowanym przepisie ustawy o ewidencji ludności.

W ocenie Sądu twierdzenia i oceny organów, które są przez nie przytaczane jako uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia oparte są na nie dowodach a na, używając terminologii prawa karnego, poszlakach.

Organy ignorują jako dowody oświadczenia i zeznania członków rodziny / matki, córek, syna/ potwierdzające zamieszkiwanie skarżącego w lokalu, ignorują oświadczenie samego skarżącego / bez zweryfikowania wskazywanych w nim okoliczności na korzystanie przez niego z przedmiotowego mieszkania/, a w sposób jednostronny nadają wyjątkowe znaczenie dowodom z oświadczeń i zeznań sąsiadów i pismom policyjnym z kontroli meldunkowej. Tego rodzaju postępowanie nie może korzystać z ochrony prawnej.

Przedstawione fakty uzasadniają ocenę, iż w opisywanej sprawie organy obu instancji dokonały nieprawidłowego zastosowania przepisu do ustalonego stanu faktycznego sprawy, albowiem na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego brak było podstaw do przyjęcia, że bezpośrednio przed podjęciem decyzji przez organ I instancji ( tj. przed dniem [...]) S. W. w sposób trwały i dobrowolny opuścił miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Prawidłowe stosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności wymaga, by, przed podjęciem decyzji o wymeldowaniu danej osoby z pobytu stałego w określonym lokalu, zostało ustalone w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, iż osoba ta przedmiotowy lokal opuściła dobrowolnie w sposób trwały.

Stanowisko takie było i jest konsekwentnie przyjmowane w orzecznictwie sądowym i administracyjnym (por. np. wyrok WSA w Warszawie w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 600/05 z dnia 22.09.2005 r., LEX nr 192912: "2. Wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu musi prowadzić do wniosku, iż sam fakt przejściowej nieobecności czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie upoważniają jeszcze do automatycznego stwierdzenia, iż zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). O stosownym opuszczeniu może być mowa dopiero wtedy, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, iż lokal, w którym był na stałe zameldowany, przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych"; oraz:

wyrok WSA w Warszawie z dnia 10.08.2005 r. w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 506/05, LEX nr 192004: "Ustalenie charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu przez uczestnika postępowania nie jest wyłączone z właściwości orzekającego w sprawie meldunkowej organu administracji"; a nadto:

wyrok NSA w Warszawie z dnia 17.03.2003 r. w sprawie V SA 2323/02, LEX nr 159183:

"Prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd dotyczący dobrowolności i trwałości "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu" nie stracił na aktualności w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01)" i inne. W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie z przepisami art. 6 ust. 1 omawianej ustawy o ewidencji ludności (...) pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Skarżący podczas trwania postępowania konsekwentnie twierdził, że omawiane mieszkanie przy ul. [...] w [...] jest miejscem, w którym skarżący zamieszkuje i ma zamiar stale zamieszkiwać. Z uwagi na treść przytoczonego przepisu art. 6 ust. 1 u.e. deklarowany zamiar skarżącego nie może być pomijany przez organy orzekające przy analizowaniu materiału dowodowego sprawy jak również i to, że z akt sprawy nie wynika, by S. W. był kiedykolwiek zameldowany na pobyt stały w jakimkolwiek innym miejscu.

Przedstawione fakty uzasadniają stwierdzenie, że decyzje organów obu instancji w tej sprawie podjęte zostały z naruszeniem przepisów art. 7, 8, 9, 77 §1, 80, 107 § 1 i 3 kpa i art. 15 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a uchybienia tym przepisom miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w myśl art. 200 ustawy, a orzeczenie zawarte w pkt. 3 sentencji wyroku podjęto na podstawie art. 152 tej ustawy.

Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy o wymeldowanie S. W. z opisywanego lokalu organy wezmą pod uwagę powyższe stwierdzenia Sądu.

Ponadto organy dokonają uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie przede wszystkim o ustalenie kto jest zameldowany ww. lokalu ponieważ od [...] tj. od daty wszczęcia postępowania tego nie dokonały / odpisy z księgi wieczystej lokalu w tego rodzaju postępowaniu są zbędne/. Organy powinny także przeprowadzić dowód z przesłuchania skarżącego w charakterze strony na okoliczności przebywania, sposobu korzystania przez niego z ww. lokalu. Ponadto organy powinny dokonać innych ewentualnych czynności weryfikujących fakty i okoliczności wskazane przez skarżącego i na podstawie całokształtu tak zebranego materiału dowodowego podjąć właściwą końcową decyzję merytoryczną w sprawie opartą o obiektywne ustalenia dowodowe a nie opartą o niezweryfikowane twierdzenia wniosku prokuratury.