Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 314/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 245, art. 246
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt III Sa/Wa 3083/12 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 16 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

We wniosku z dnia 20 grudnia 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 16 sierpnia 2012 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r., skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trójką dzieci. Wyjaśnił, że ani on, ani jego rodzina nie posiadają żadnego majątku podlegającego sprzedaży. Wszystko co posiadali i posiadają zostało zajęte w licznych postępowaniach egzekucyjnych. Wskazał również, że jego rodzina nie osiąga żadnych dochodów. Do wniosku załączył kopię zeznania podatkowego żony za 2011 r. i 2010 r. oraz kopie stron z podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Na skutek sprzeciwu wniesionego na powyższe postanowienie, sprawa została poddana pod rozpoznanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2013 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu, oświadczenia i dokumentny przedstawione przez skarżącego nie dawały dostatecznych podstaw do oceny jego sytuacji majątkowej, a co za tym idzie, do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sytuacja majątkowa skarżącego oraz osób pozostających wraz z nim we wspólnym gospodarstwie domowym przedstawiona została w sposób niepełny i wewnętrznie sprzeczny. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że skarżący w rozpoznawanej sprawie oświadczył, że jego rodzina nie uzyskuje żadnych dochodów (formularz z dnia 2 października 2012 r. i 20 grudnia 2012 r.), z kolei w sprawie o sygn. III SA/Wa 3397/12 podał, że z tytułu prowadzonej działalności jego żona osiąga dochód w wysokości ok. 2.500 zł (pismo z dnia 9 stycznia 2013 r.). Z nadesłanych natomiast dokumentów tj. zeznania podatkowego i kopii z podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika, że żona Skarżącego osiąga dochody na wyższym poziomie niż wskazuje na to skarżący. Skarżący nie przedstawił także rzetelnych informacji dotyczących majątku rodziny.

W zażaleniu wniesionym przez na powyższe skarżący podniósł, że w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji wykazał w sposób wystarczający, iż nie posiada środków finansowych umożliwiający poniesienie kosztów sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do przepisu art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej, jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (por. art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. postanowienie z dnia 4 stycznia 2011 roku w sprawie o sygn. akt II FZ 681/10), z art. 246 P.p.s.a. wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Warunkiem przyznania omawianego uprawnienia procesowego jest przedstawienie przez wnioskodawcę w sposób nie budzący wątpliwości swej sytuacji majątkowej, na podstawie której Sąd będzie mógł dokonać oceny zaistnienia w konkretnej sprawie przesłanek przyznania prawa pomocy.

Analiza toczącego się przed Sądem pierwszej instancji postępowania w przedmiocie prawa pomocy prowadzi Naczelny Sąd Administracyjny do wniosku, że zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie odpowiadało prawu. Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że skarżący nie przedstawił w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości swojej sytuacji majątkowej. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł istotne sprzeczności pomiędzy informacjami zawartymi we wnioskach o przyznanie prawo pomocy złożonych w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 3083/12 oraz III SO/Wa 2/13. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w drugiej z wymienionych spraw, skarżący przedstawił szerszy, niż w analizowanej sprawie, zakres majątku posiadanego przez niego i osoby prowadzące wraz z nim wspólne gospodarstwo domowe. Wewnętrznymi sprzecznościami obarczone były także informacje odnoszące się do wysokości dochodów uzyskiwanych przez żonę skarżącego. W tym stanie rzeczy sytuacja majątkowa skarżącego jawi się jako niedostatecznie wyjaśniona, a to na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, że zaistniały okoliczności faktyczne, uzasadniające uwzględnienie wniosku. Rozstrzygnięcie o udzieleniu wnioskodawcy uprawnienia procesowego w postaci przejęcia finansowania jego udziału w sprawie przez Skarb Państwa, mogło zapaść jedynie na podstawie klarownie przedstawionego przez stronę stanu faktycznego. Ponieważ skarżący nie dopełnił ciążących na nim obowiązków w powyższym zakresie, WSA w Warszawie zobligowany był oddalić wniosek, co też uczynił, stosownie do przepisów obowiązującego prawa.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.