Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 766/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a  i c p.p.s.a. oraz art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 33 §  2
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Marcin Kamiński AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej w [...] na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 6 maja 2022 r. nr OA.7723.1.4.2022 w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 21 marca 2022 r. nr PINB.52.1.2.2022; II. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej w [...] kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie ( dalej: "WINB", "Organ II instancji" lub "Organ odwoławczy") z 6 maja 2022 r., Nr OA.7723.1.4.2022 uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] ( dalej: "PINB", lub "Organ I instancji") z 21 marca 2022 r., znak: PINB.52.1.2.2022, odmawiające uwzględnienia zarzutów zgłoszonych przez Zarząd Gospodarki [...] w [...] w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i jednocześnie oddalające zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z [...] lutego 2022r., Nr [...], dotyczącej wykonania nakazu wynikającego z decyzji PINB w [...] z dnia [...] marca 2019 r., Nr [...].

W podstawie prawnej postanowienia organ powołał art. 138 § 1 pkt. 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2021r., poz.735 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), w zw. z art. 34 § 2 pkt. 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U z 2022 r., poz. 479 ze zm.; dalej: "u.p.e.a.").

Z uzasadnienia postanowienia i akt sprawy wynika, że PINB decyzją ostateczną z [...] marca 2019 r., Nr [...], nakazał Zarządowi Gospodarki [...] w [...] ( dalej: "Strona skarżąca") usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i usterek w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...] położonym na działce nr ewid. [...] w miejscowości R., [...] poprzez wykonanie następujących robót budowlanych:

"ETAP I" w lokalu nr [...] zamieszkałym przez Panią M. S. — w terminie do dnia 30 marca 2019 r.:

1. Usunąć zagrzybione i zawilgocone tynki wraz z zastosowaniem środków grzybobójczych oraz dokonać pomalowania ścian i sufitów,

2. Wykonać w drzwiach wejściowych otwory nawiewne w celu zapewnienia skutecznej wentylacji lokalu,

"ETAP II" w całym budynku — w terminie do dnia 31.08.2019 r.:

1. Wykonać drenaż opaskowy wokół budynku,

2. Wykonać izolację przeciwwilgociową i termiczną ścian fundamentowych wraz z tynkami cokołów,

3. Wykonać chodnik odbojowy wokół budynku z zachowaniem spadku od ścian,

4. Odpływy z rur spustowych należy wyprowadzić min. 0,50 m poza ściany fundamentowe w celu zapewnienia swobodnego spływu wód opadowych na teren działki,

5. Skuć odpadające tynki i wykonać nowe na kominie ponad dachem.

Na wniosek Strony skarżącej z 27 marca 2019 r. PINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2019r. znak: [...] wydłużył termin wykonania decyzji w części określonej jako "ETAP I" do dnia 15 maja 2019 r.

W dniu 15 kwietnia 2019 r. do PINB wpłynęło pismo Strony skarżącej z 11 kwietnia 2019 r. informujące o usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości i usterek w lokalu mieszkalnym nr [...] (określonych jako "ETAP I"), co potwierdziła kontrola przeprowadzona przez organ powiatowy w dniu 26 kwietnia 2019 r. Kolejno na skutek wniosków Strony skarżącej z dnia 2 września 2019 r. i 31 października 2019 r. PINB decyzjami z 9 września 2019 r. i 7 listopada 2019 r. dwukrotnie przedłużył termin wykonania robót określonych jako "ETAP II" i ustalił ostateczny termin ich wykonania do dnia 31 sierpnia 2020 r.

Wobec niewykonania przez zobowiązanego całości obowiązków nałożonych w decyzji z 5 marca 2019 r. znak: PINB.5162.1.20.2018, PINB przesłał Stronie skarżącej na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. upomnienie z 23 października 2020 r., Nr PINB.5162.1.20.2018. W odpowiedzi na upomnienie Strona skarżąca pismem z 10 listopada 2021 r. zwróciła się do PINB z wnioskiem o ponowne przedłużenie wyznaczonego terminu wykonania nakazu z uwagi na panującą pandemię COVID-19, ograniczenia finansowe oraz trudności związane ze znalezieniem wykonawcy robót. Ponadto w piśmie z 31 grudnia 2020r. Strona skarżąca poinformowała organ powiatowy, że roboty określone jako "ETAP II" w decyzji organu I instancji z dnia 5 marca 2019 r. znak: PINB.5162.1.20.2018 zostaną wykonane do dnia 30 września 2021 r. Wobec powyższego PINB decyzją znak: [...] z [...] maja 2021 r. zmienił decyzję własną z [...] marca 2019 r. znak: [...] w zakresie terminu jej wykonania dla robót określonych jako "ETAP II" do dnia 30 września 2021 r.

Z uwagi na okoliczność, że Strona skarżąca nie wykonała w całości nałożonych decyzją obowiązków, organ I instancji, działając jako wierzyciel i organ egzekucyjny zobowiązany był do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w celu wyegzekwowania nałożonych obowiązków. W związku z powyższym przesłano Stronie skarżącej upomnienie z 4 stycznia 2022r. znak: PINB.5162.1.20.2018, którym wezwano do wykonania obowiązków w terminie 14 dni od daty jego doręczenia i pouczono o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, w przypadku niewykonania obowiązku.

Wobec niezastosowania się przez Stronę skarżącą do treści upomnienia, w dniu 23 lutego 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wystawił tytuł wykonawczy kierując go do egzekucji. Postanowieniem z [...] lutego 2022 r. znak: [...], nałożono na Stronę skarżącą grzywnę w celu przymuszenia.

Pismem z 15 marca 2021 r. Strona skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę zgłoszenia zarzutów podano naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności: art. 33 § 2 pkt. 1 u.p.e.a., wobec nieistnienia obowiązku, który z wyłączeniem chodnika odbojowego został wykonany. Zarzucono naruszenie przez organ egzekucyjny przepisów postępowania w myśl art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 i 80 k.p.a., poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego w sprawie poprzez pominięcie stanowiska Strony skarżącej zawartego w piśmie z 13 stycznia 2022 r., w którym wyjaśniono powód nie wykonania innych niż koniecznych dla zapewnienia bezpieczeństwa osób zamieszkujących w budynku i osób postronnych prac opisanych w decyzji PINB w [...] z [...] marca 2019 r. znak: [...].

Organ I instancji postanowieniem z 21 marca 2022r., znak: PINB.52.1.2.2022, odmówił uwzględnienia zarzutów. Wskazał, że są one bezpodstawne, ponieważ nakazane roboty nie zostały wykonane, Strona skarżąca na żadnym etapie nie kwestionowała treści nałożonego obowiązku a brak dysponowania środkami finansowymi i konieczność utrzymania pozostałych 43 obiektów - nie stanowi podstawy dla organu egzekucyjnego do odstąpienia od wykonania nakazanych robót, a tym bardziej do umorzenia postępowania.

W zażaleniu Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. (w zakresie nieistnienia obowiązku, z wyłączeniem wykonania chodnika odbojowego, który to obowiązek nie został niewykonany celowo) oraz naruszenie art. 7 w zw. z art.77 oraz 80 k.p.a.

Organ II instancji nie zgodził się z zarzutami. Uchylając postanowienie organu I instancji zreformował je jedynie pod względem treści, oddalając zgłoszone zarzuty a nie odmawiając ich uwzględnienia oraz podając w sentencji postanowienia prawidłową decyzję, której dotyczy wszczęte postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z [...] lutego 2022r ., znak: [...].

Zgodził się w całości z Organem I instancji, że wniesione na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. zarzuty nie zasługują na uwzględnienie z uwagi na to, że obowiązek nałożony na Stronę skarżącą w decyzji PINB z [...] marca 2019r. znak: [...] nie został wykonany. Nie wykonano:

- drenażu opaskowego wokół budynku od strony północno - wschodniej i północno - zachodniej;

- izolacji przeciwwilgociowej i termicznej ścian fundamentowych od strony północno - wschodniej i północno - zachodniej:

- otynkowania cokołów wokół budynku:

- wykonania chodnika odbojowego wokół budynku z zachowaniem odpowiedniego spadku w kierunku od ścian,

- wyprowadzenia odpływów rur spustowych min. 0.50 m poza ściany fundamentowe, celem zapewnienia swobodnego spływu wód opadowych na teren działki.

Dopiero wykonanie obowiązku w całości skutkować może uznaniem zarzutów za uzasadnione.

W skardze do Sądu Strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) przepisów postępowania, a to art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., poprzez uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec nie wywiązania się z nałożonych obowiązków pomimo, że o wykonaniu obowiązków celem usunięcia zagrożenia dla osób zamieszkujących w budynku i osób postronnych oraz samego budynku Strona skarżąca informowała Organ na piśmie, co prowadzi do wniosku, że w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie istniały już obowiązki wynikające z treści decyzji z [...] marca 2019 r. z wyłączeniem wykonania chodnika odbojowego, który to obowiązek nie został wykonany celowo;

2) przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.a. w zw. z art.77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego z uwagi na pominięcie stanowiska Strony skarżącej zawartego w piśmie z 13 stycznia 2022 r., w którym to Strona skarżąca wyjaśniła powód nie wykonania innych niż koniecznych dla zapewnienia bezpieczeństwa osób zamieszkujących w budynku i osób postronnych, prac opisanych w decyzji z [...] marca 2019 r.;

3) przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.a. w zw. z art.77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego z uwagi na uznanie, że zalegające w aktach sprawy Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego obala twierdzenia Strony skarżącej w zakresie prawidłowości wykonania włączenia drenażu opaskowego odprowadzenia wód opadowych z rur spustowych, podczas gdy wykonany szkic połączeń drenażu z kolektorem odprowadzającym wody opadowe został dołączony do dokumentacji. Wykonana natomiast ekspertyza nie zawiera cech specjalności w rozumieniu art. 84 k.p.a., bowiem autor ekspertyzy nie wykonał ani jednej odkrywki ścian fundamentowych, więc nie mógł stwierdzić jaki jest stan techniczny pozostałej części fundamentów;

Na tych podstawach i w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 pkt c p.p.s.a. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie postanowienia Organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

Sądowa kontrola administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Ta kontrola jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ), zaś zakres kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowicie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] odmawiające uwzględnienia zarzutów w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i jednocześnie oddające te zarzuty.

W sprawie bezspornie decyzją z [...] marca 2019 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.; dalej: "P.b.") nakazał Zarządowi Gospodarki [...] w [...] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i usterek w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...], położonym na działce nr ewid. [...] w miejscowości R., co wynikało z "Ekspertyzy stanu technicznego" opracowanej w styczniu 2019 r. przez mgr. Ł. H. posiadającego wymagane uprawnienia budowlane poprzez wykonanie następujących robót:

Etap I. W lokalu nr [...] zamieszkałym przez Panią M. S.:

1. Usunąć zagrzybione i zawilgocone tynki wraz z zastosowaniem środków grzybobójczych oraz dokonać pomalowania ścian i sufitów,

2. Wykonać w drzwiach wejściowych otwory nawiewne w celu zapewnienia skutecznej wentylacji lokalu w terminie do 30 marca 2019 r.

Etap II. W całym budynku:

1. Wykonać drenaż opaskowy wokół budynku,

2. Wykonać izolację przeciwwilgociową i termiczną ścian fundamentowych wraz z tynkami cokołów,

3. Wykonać chodnik odbojowy wokół budynku z zachowaniem spadku od ścian,

4. Odpływy z rur spustowych należy wyprowadzić minimum 0,50 m poza ściany fundamentowe w celu zapewnienia swobodnego spływu wód opadowych na teren działki,

5. Skuć odpadające tynki i wykonać nowe na kominie ponad dachem.

W sprawie nie ulega również wątpliwości, że prace wymienione jako Etap I w lokalu nr [...] zamieszkałym przez M. S. zostały wykonane ( pismo Zarządu Gospodarki [...] informujące o zakończeniu prac z 11 kwietnia 2019 r. oraz protokół kontroli z 26 kwietnia 2019 r.).

W sprawie w zasadzie nie ma również sporu co do tego, że część robót wymienionych jako Etap II, także została wykonana. Po trzykrotnym przedłużaniu terminu na wykonanie prac, w toku kontroli, przeprowadzonej 4 listopada 2021 r. stwierdzono, że wykonano część nakazanych robót wymienionych w Etapie II tj.:

- wykonano częściowo drenaż opaskowy budynku w części elewacji południowo-wschodniej i w części elewacji południowo – zachodniej,

- docieplono ściany fundamentowe budynku od stron elewacji południowo- wschodniej i południowo-zachodniej styrodurem o grubości 5 cm, do którego kółkami została zamocowana folia kubełkowa,

- dwie rynny (rury spustowe) od wyżej wymienionych stron elewacji podłączone zostały do częściowo wykonanego drenażu fundamentów,

- wykonano tynki na kominach ponad dachem.

Jednocześnie stwierdzono, że nie wykonano:

- odprowadzenia wód opadowych poza budynek na minimalną odległość 0,5 m,

- chodnika odbojowego wokół budynku od strony elewacji północno wschodniej i północno – zachodniej.

Zamiast wykonania odprowadzania wód opadowych z połaci dachowych budynku za pomocą rynien i rur spustowych na minimalną odległość 0,5 m od ścian wyżej wymienionego budynku ( po powierzchni terenu) rury spustowe zostały wprowadzone do częściowo wykonanego drenażu opaskowego.

Wobec nie wykonania wszystkich nałożonych decyzją z [...] marca 2019 r. obowiązków w dniu 4 stycznia 2022 r. skierowano do Zarządu Gospodarki [...] w [...] upomnienie wskazując w nim, że do wykonania całości nakazu zostały następujące roboty budowlane:

- wykonanie drenażu opaskowego wokół budynku od strony północno-wschodniej i północno - zachodniej,

- wykonanie izolacji przeciwwilgociowej i termicznej ścian fundamentowych od strony północno -wschodniej i północno -zachodniej,

- otynkowanie cokołów wokół budynku,

- wykonanie chodnika odbojowego wokół budynku z zachowaniem odpowiedniego spadku w kierunku ścian,

- wprowadzenie odpływów rur spustowych na minimalną odległość 0,50 m poza ściany fundamentowe, celem zapewnienia swobodnego spływu wód opadowych na teren działki.

W upomnieniu wskazano, że powyższy obowiązek należy wykonać w terminie 14 dni od daty doręczenia upomnienia.

Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu organ egzekucyjny wystawił tytuł wykonawczy z [...] lutego 2022 r. na podstawie decyzji z [...] marca 2019 r. nr [...] wskazując na treść obowiązku: "usunięcie stwierdzonych usterek i nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...], położonym na działce nr ewid. [...] w miejscowości R., gm. [...], co wynika z "Ekspertyzy stanu technicznego" opracowanego przez mgr. Inż. Ł. H. posiadającego wymagane uprawnienia budowlane, poprzez wykonanie robót budowlanych dotyczących całego budynku określonego jako "Etap II".

W zarzutach Strona skarżąca powołała się na art. 33 § 2 ust. 1 u.p.e.a. wskazując, że w dacie wszczęcia postępowania nie istniały obowiązki wynikające z decyzji z [...] marca 2019 r. z wyłączeniem chodnika odbojowego, w skardze do Sądu podniesiono zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.

Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym.

Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a.: podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

O ile nie można zgodzić się z zarzutem nieistnienia obowiązku – art. 33 §2 pkt 1 u.p.e.a. o tyle zarzut wygaśnięcia obowiązku w części, na co Strona skarżąca zwracała uwagę w zarzutach bez wskazania podstawy prawnej, a następnie w skardze powołując się już na art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. okazał się skuteczny.

Nieistnienie obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał (np. z mocy prawa) albo nie wydano/nie wysłano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana/wysłana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie. W sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia. Decyzja stanowiąca tytuł egzekucyjny weszła do obrotu prawnego, nie stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcia, nie doszło również do przedawnienia obowiązku.

Niewątpliwie jednak w sprawie doszło do wygaśnięcia części obowiązku, co uzasadnia zarzut z art. 33 § 2 pkt 5 w aktualnym i znajdującym w sprawie zastosowania brzmieniu u.p.e.a.

W toku kontroli, przeprowadzonej 4 listopada 2021 r. stwierdzono, że wykonano część nakazanych robót wymienionych w Etapie II tj.:

- wykonano częściowo drenaż opaskowy budynku w części elewacji południowo-wschodniej i w części elewacji południowo – zachodniej,

- docieplono ściany fundamentowe budynku od stron elewacji południowo- wschodniej i południowo-zachodniej styrodurem o grubości 5 cm, do którego kółkami została zamocowana folia kubełkowa,

- dwie rynny (rury spustowe) od wyżej wymienionych stron elewacji podłączone zostały do częściowo wykonanego drenażu fundamentów,

- wykonano tynki na kominach ponad dachem.

Tymczasem organ egzekucyjny objął tytułem wykonawczym całość robót określonych jako Etap II wskazanych w decyzji z [...] marca 2019 r.

Nałożony na Stronę skarżącą obowiązek określony w tytule wykonawczym wykracza zatem poza zakres pozostałych do wykonania robót.

Wskazanie w tytule wykonawczym świadczenia niepieniężnego określonego w ostatecznej decyzji, ale zrealizowanego przed jego wystawieniem powoduje niebezpieczeństwo egzekwowania od zobowiązanego obowiązku nieistniejącego, jak również na zastosowanie nieadekwatnych wobec tego środków egzekucyjnych. Zdaniem WSA nie jest dopuszczalna egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym, których wykonanie stwierdzono jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Z tego powodu podnoszony w skardze zarzut częściowego wygaśnięcia nałożonych obowiązków art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. okazał się uzasadniony, ale tylko w zakresie powołania tego przepisu, ponieważ uzasadnienie zarzutu nie może zostać zaaprobowane.

Mianowicie strona skarżąca powołując się na ten przepis twierdzi, że egzekucja nie jest uzasadniona z tego powodu, że nałożone w tytule egzekucyjnym obowiązki, z wyjątkiem chodnika odbojowego, zostały wykonane w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców budynku, osób postronnych i samego budynku. Kwestionując istnienie obowiązku w zakresie włączenia drenażu opaskowego odprowadzania wód opadowych z rur spustowych ( robót, które pozostały do wykonania) wskazała, że wprowadzenie rur spustowych do częściowo wykonanego drenażu opaskowego jest zgodne z technologią i nie ma możliwości, jak twierdzi organ, przedostawania się wód opadowych do drenażu, nawet przy dużym ich spiętrzeniu w studzience.

W ostatecznej decyzji, stanowiącej tytuł egzekucyjny, został jednoznacznie określony obowiązek wykonania odprowadzania wód opadowych poza budynek na minimalną odległość 0,5 m. Kwestionowanie tego obowiązku na obecnym etapie postępowania i powoływanie się na zastosowanie innych, równie skutecznych sposobów zapobiegania niebezpieczeństwu, jest całkowicie nieuzasadnione.

Podkreślić należy, że pracownicy organu nadzoru budowlanego dysponują odpowiednią wiedzą i kwalifikacjami z zakresu budownictwa, pozwalającymi na określenie treści obowiązku, który zapobiegnie stwierdzonym nieprawidłowościom. W sytuacji precyzyjnego określenia treści obowiązku w decyzji stanowiącej tytuł egzekucyjny, nie może odnieść pozytywnego skutku próba wykazania, na etapie postępowania egzekucyjnego, w drodze zarzutów przeciwegzekucyjnych, że doszło do wygaśnięcia obowiązku na skutek wykonania innych, aniżeli określone w tytule egzekucyjnym, prac zwłaszcza w sytuacji, gdy organ je kwestionuje.

W piśmie z 23 listopada 2021 r. ( przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego) wyraźnie wskazano, że wykonane zamiennie prace są niezgodne z nałożonym obowiązkiem oraz sprzeczne z zasadami działania drenażu opaskowego. Podkreślono, że drenaż miał za zadanie odprowadzanie wód gruntowych ( przesączających się przez grunt), powstających w wyniku obfitych opadów atmosferycznych i roztapiania pokrywy śnieżnej zalegającej wokół budynku. Wprowadzenie bezpośrednio do drenażu wód opadowych z kilkusetmetrowej powierzchni połaci dachowej ( czego dokonał zobowiązany) powoduje zalewanie docieplonych ścian fundamentowych i ich zawilgocenie, przez co drenaż nie spełnia zamierzonej funkcji.

Wspomnieć przy tym należy, że w przypadku podjęcia przez stronę innych alternatywnych prac dotyczących robót objętych Etapem I organ poszedł na ustępstwa uznając, że zamontowanie na oknie nawiewnika higrosterowalnego powoduje brak konieczności wykonania w drzwiach wejściowych otworów nawiewnych, co wynikało z decyzji. Zatem stwierdzić należy, że organ w każdym przypadku poddał analizie nie tylko literalne wykonanie obowiązku, ale również jego skuteczność, która w przypadku ocenianych robót wypadła negatywnie.

Nie można przy tym zapominać, że nałożenie obowiązków było spowodowane zawiadomieniem Powiatowego Inspektora Sanitarnego Oddziału bieszczadzkiego i leskiego w [...] stwierdzającego w budynku nr [...] w R. zawilgocenia, zagrzybienia ścian, sufitów, mebli i ubrań, nieprzyjemny, gnilny zapach, a decyzja stanowiąca tytuł egzekucyjny miała za zadanie temu przeciwdziałać.

Reasumując stwierdzić należy, że objęcie tytułem wykonawczym obowiązków które zostały już wykonane, stanowi naruszenie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Doprowadziło do tego sformułowanie w tytule wykonawczym treści obowiązku bez uwzględnienia prac, które zostały już wykonane. Egzekwowany obowiązek musi być wskazany w tytule wykonawczym w sposób niewątpliwy, tj. taki, który wyklucza omyłki w tym zakresie, a także potencjalnie zdublowanie egzekwowanego obowiązku poprzez jego ponowne dochodzenie.

Działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].

O kosztach postępowania Sad orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 i 209 p.p.s.a.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a.