Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 730/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 67 ust 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art 155
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magda Froncisz SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Mirosław Bator po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi S. Ł. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 2021 r, znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę skargę oddala


UZASADNIENIE

Przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w L. toczyło się postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalno - gospodarczego na działce nr [...] położonej w miejscowości K. M., gmina L., które zakończyło się wydaniem w dniu 15 kwietnia 2011r., decyzji znak: [...], mocą której nakazano S. Ł. rozbiórkę budynku mieszkalno -gospodarczego zlokalizowanego na działce numer [...] położonej w miejscowości K. M., gmina L.. Termin rozpoczęcia rozbiórki wyznaczono na dzień następny, przypadający po upływie 8 tygodni, licząc od dnia doręczenia decyzji. Termin zakończenia rozbiórki wraz z terminem uporządkowania terenu wyznaczono na dzień 31 grudnia 2011r.

Dnia 6 listopada 2018r. do PINB w L. wpłynął wniosek S. Ł. w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji.

W związku z prowadzeniem przez MWINB w K. postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w L. z dnia 15 kwietnia 2011r., znak: [...], postanowieniem z dnia 21 listopada 2018r., nr [...] zawieszone zostało postępowania w przedmiocie uchylenia tej decyzji. MWINB w K. decyzją wydaną dnia 5 sierpnia 2019r., nr [...], znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia 15 kwietnia 2011 r. znak: [...] W wyniku postępowania odwoławczego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją wydaną dnia 10 października 2019r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzję MWINB z dnia 5 sierpnia 2019r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lipca 2020r., sygn. akt VII SA/Wa 2702/19 oddalił skargę S. Ł. na decyzję GINB z dnia 10 października 2019r. Wyrok stał się prawomocny od dnia 5 września 2020r.

PINB w L. postanowieniem z dnia 8 grudnia 2020r. podjął z urzędu zawieszone postępowanie administracyjne w sprawie uchylenia w trybie art. 155 k.p.a. własnej decyzji ostatecznej z dnia 15 kwietnia 2011r., znak: [...]

Dnia 31 grudnia 2020r. została wydana decyzja nr [...], znak: [...], którą odmówiono uchylenia w trybie art. 155 k.p.a. decyzji ostatecznej z dnia 15 kwietnia 2011r., znak: [...] W uzasadnieniu decyzji PINB w L. wskazał, że w przedziale ostatnich lat obserwuje się znaczną zmianę klimatu, w okresie letnim mamy do czynienia z ekstremalnymi suszami jak również i intensywnymi opadami deszczu. Te zmiany pogodowe mogą w każdej chwili spowodować niebezpieczeństwo zagrożenia dla życia lub zdrowia osób przebywających w obrębie budynku. Świadczą o tym również zapiski w karcie rejestracyjnej osuwiska nr [...], która wraz z kartą osuwiska nr [...] została zaktualizowana przez Państwowy Instytut Geologiczny w związku z pismem organu I instancji z dnia 1 października 2020r.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł S. Ł. podnosząc, że decyzja jest krzywdząca, narusza prawo i została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Podkreślił, że jego dom stoi nienaruszony, a decyzje podejmowane w roku 2010 były wydawane "na gorąco", kiedy osuwisko ruszyło i ujawniły się zniszczenia. Jednak w ciągu 10 lat od tamtego czasu na należącej do odwołującego się działce nie zaobserwowano wystąpienia żadnych oddziaływań, które miałyby negatywny wpływ na budynek. W ocenie odwołującego się PINB miał możliwość choćby przez oględziny ustalić, czy da się na budynku zaobserwować jakiekolwiek ślady negatywnego oddziaływania osuwiska, gdyż z jednej strony geologowie mówią, iż osuwisko stwarza zagrożenie, a z drugiej osoba legitymująca się odpowiednim przygotowaniem poświadcza, że budynek jest w stanie odpowiednim i na pewno nie można go uznać za zagrożenie dla ludzi.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 12 maja 2021 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2021, poz. 735) oraz art. 80 ust. 2 pkt. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity z 2020, poz. 1333 z późn. zm.).

W uzasadnieniu decyzji MWINB wskazał, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 K.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, ale przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za uchyleniem przemawia interes społeczny lub interes strony.

W myśl art. 155 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie brak było możliwości uchylenia decyzji PINB w L. z dnia 15 kwietnia 2011r., znak: [...] Zarówno interes społeczny jak i słuszny interes strony nie uzasadniają bowiem zmiany objętej wnioskiem decyzji, dlatego też decyzja organu I instancji odmawiająca żądanego przez stronę uchylenia jest prawidłowa.

Podkreślono, że objęta wnioskiem o uchylenie decyzja została wydana na podstawie art. 67 ust. 1 prawa budowlanego, zgodnie z którym "Jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.". Nakaz rozbiórki został wydany ponieważ - jak wynika z materiału dowodowego zawartego w aktach organu I instancji - wskutek ruchów osuwiskowych został uszkodzony, posiada liczne zarysowania i pęknięcia na ścianach konstrukcyjnych na zewnątrz. Stwierdzono fragmentaryczne kawałki odwarstwiającego się tynku oraz liczne ubytki materiałowe. Kolejno Geolog Powiatowy uczestniczący w kontroli potwierdził, że w przypadku zsuwu osuwiska nad budynkiem będzie ono bezpośrednio zagrażało budynkowi. Z treści karty dokumentacyjnej osuwiska z dnia 21 czerwca 2010r, sporządzonej przez doc. dr hab. A. W. i J. C., karty rejestracyjnej osuwiska (korekta) z dnia 15 października 2010r. sporządzonej przez dr hab. prof. nadzw. PIG-PIB A. W. i J. C. , jak również opinii geologicznej terenu osuwiska (stanowiącej załącznik do karty rejestracyjnej osuwiska - korekty) autorstwa geologa A. S., wynika, że brak jest możliwości ustabilizowania czynnego osuwiska ze względu na powierzchnię i miąższowość koluwium. W karcie dokumentacyjnej osuwiska z dnia 21 czerwca 2010r. wskazano: "Brak możliwości ustabilizowania czynnego osuwiska ze względu na powierzchnię i miąższowość koluwium! (..) Domy o numerach [...] stoją na aktywnej części osuwiska i w związku z tym także konieczne jest przesiedlenie mieszkańców" z kolei w karcie rejestracyjnej osuwiska (korekta) z dnia 15 października 2010r. wskazano: "Ze względu na wielkość osuwiska, miąższowość koluwiów oraz stopień aktywności brak możliwości zabezpieczenia". W opinii geologicznej terenu osuwiska (stanowiącej załącznik do karty rejestracyjnej osuwiska - korekty) autorstwa geologa A. S. podniesiono: duży obszar poziomy osuwiska i miąższowość koluwium oraz stopień aktywności powodują, że brak jest możliwości jego stabilizacji ze względu na bardzo duże koszty jej wykonania, przekraczające wielokrotnie wartości chronionych obiektów".

Kolejno za pismem z dnia 10 listopada 2020r. Państwowy Instytut Geologiczny poinformował, że w celu ujednolicenia danych 20 października 2020r. w miejscowości K. M. została przeprowadzona wizja w terenie wraz z powtórnym kartowaniem geologicznym, celem zaktualizowania kart osuwisk o numerach [...] przez geologa M. W. oraz L. B.. W zaktualizowanej karcie rejestracyjnej osuwiska nr [...] podniesiono cyt.: "Osuwisko do dziś nie uzyskało stanu równowagi, a ślady świeżych przemieszczeń obserwuje się zarówno w górnej, jak i dolnej części osuwiska, w obrębie dobrze zaznaczającego się jęzora w zachodniej części osuwiska (..) W przypadku wystąpienia długotrwałych opadów i odnowienia ruchów może dojść do zagrożenia dla innych zabudowań w obszarze osuwiska". Natomiast w zaktualizowanej karcie rejestracyjnej osuwiska nr [...] podniesiono cyt.: "Duże osuwisko skalno - zwietrzelinowe, rozpoczynające się skarpami głównymi o wysokości 1-5m. W obrębie osuwiska występują skarpy wtórne oraz progi akumulacyjne. Osuwisko kończy się czołem, które zostało częściowo zabudowane. Osuwisko w przeważającej części określono jako aktywne". Ponadto w obu zaktualizowanych kartach rejestracyjnych osuwisk stwierdzono możliwość wystąpienia dalszych ruchów masowych przy długotrwałych i intensywnych opadach atmosferycznych lub dużych roztopach.

MWINB podkreśla, że osuwisko to nagłe przemieszczenie się ziemi, w tym mas skalnych, które może być spowodowane zjawiskami zachodzącymi w przyrodzie, np. intensywnymi deszczami, budową geologiczną i działalnością człowieka. Osuwiska są częstym zjawiskiem na obszarach, gdzie warstwy skał przepuszczalnych (żwiry, piaski, rumosze) i nieprzepuszczalnych (iły, iłołupki, zwarte gliny ilaste, margle ilaste, skały masywne niespękane) występują naprzemiennie. Przepuszczalność skał związana jest z przenikaniem przez nie cząsteczek wody. Osuwanie się może następować nagle, może być także poprzedzone pojawieniem się na przestrzeni kilku, kilkunastu lub kilkudziesięciu lat pęknięć, rys i szczelin, może również odnawiać się w tych samych miejscach.

Wobec powyższego w ocenie MWINB, brak jest podstaw do uznania, że dołączone dokumenty prywatne tj. Ekspertyza techniczna budynku mieszkalnego jednorodzinnego, która w sposób bardzo ogólny opisuje stan techniczny budynku i jak słusznie podniósł organ I instancji nie zawiera jakichkolwiek obliczeń statystyczno - wytrzymałościowych istniejących elementów konstrukcyjnych oraz badań geologicznych podłoża, na którym usytuowany jest budynek są aktualne i wystarczające w stopniu, który pozwalałby na zmianę oceny istnienia przesłanek z art. 155 K.p.a., a zatem interesu społecznego oraz słusznego interesu strony; w szerszym zakresie organ nie ma zaś kompetencji do badania i weryfikacji opisywanej ekspertyzy w ramach niniejszego postępowania. O ile bowiem organ zobligowany jest do uwzględnienia i oceny znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, to w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. organ nie może prowadzić postępowania dowodowego zmierzającego do badania zasadności objętej wnioskiem o zmianę - decyzji. MWINB podkreśla w kontekście powyższego, że niniejsze postępowanie nie jest trzecią, kolejną instancją, w ramach której powinnością organu jest badanie prawidłowości ostatecznej decyzji rozbiórkowej. Niniejsza decyzja odnosi się jedynie do kwestii zasadności i dopuszczalności uchylenia decyzji z dnia 15 kwietnia 2011r. w świetle przesłanek z art. 155 k.p.a., nie odnosi się natomiast do kwestii oceny samej ostatecznej decyzji rozbiórkowej.

Zdaniem MWINB, materiał dowodowy zawarty w aktach postępowania nie daje podstaw do przyjęcia, że przywoływane przez organ I instancji okoliczności, które nie pozwalają na uchylenie decyzji o rozbiórce, uległy dezaktualizacji. Przedłożona w toku postępowania przez odwołującego się w/w Ekspertyza techniczna budynku mieszkalnego jednorodzinnego w ocenie MWINB nie podważa faktu, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego został wydany ponieważ - jak wynika z materiału dowodowego zawartego w aktach organu I instancji - wskutek ruchów osuwiskowych został uszkodzony i brak było możliwości doprowadzenia go do stanu niezagrażającego życiu i zdrowiu ludzi, a ponadto w toku postępowania przedmiocie uchylenia decyzji rozbiórkowej pozyskano zaktualizowane karty rejestracyjne osuwiska, z których wynika dalsza możliwość wystąpienia ruchów masowych przy długotrwałych i intensywnych opadach atmosferycznych lub dużych roztopach.

Stwierdzono, że dalsze zwlekanie z rozbiórką obiektu, a tym bardziej zmiana decyzji przez uchylenie nie leży w interesie społecznym. Przyjęcie przeciwnego punktu widzenia doprowadziłoby zdaniem MWINB do naruszenia interesu społecznego, polegającego na konieczności rozbiórki obiektów budowlanych z uwagi na bezpieczeństwo otoczenia.

Organ odwoławczy podkreślił, że działania organów nadzoru budowlanego podejmowane w oparciu o art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i wydawane na tej podstawie decyzje służą ochronie porządku prawnego oraz zapewnieniu szeroko rozumianego bezpieczeństwa. Wobec powyższego za zmianą decyzji nie przemawia interes społeczny.

Zdaniem organu odwoławczego nie można także uznać, że za wnioskowanym przez odwołującego się uchyleniem przedmiotowej decyzji przemawia słuszny interes strony w rozumieniu art. 155 k.p.a. Zawarte w powyższym przepisie pojęcie "słusznego interesu strony" nie może być bowiem, rozpatrywane w oderwaniu od celu i charakteru przepisu art. 155 k.p.a.

Organ stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że okoliczności przytaczane przez S. Ł., mające wskazywać na istnienie słusznego interesu strony, mogą stanowić przesłankę uzasadniającą uchylenie decyzji. Przede wszystkim bowiem uchylenie stałoby w sprzeczności z interesem społecznym, polegającym na konieczności usunięcia zagrożenia płynącego ze strony przedmiotowego obiektu budowlanego, a wywołanego przez jego stan techniczny i czynne osuwisko.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie S. Ł., zarzucając jej naruszenia przepisów art. 6,8 oraz art. 7, 77 w związku z art. 154 i 155 k.p.a. i art. 104 k.p.a. Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez PINB w L..

W uzasadnieniu skargi podniósł, że organy nadzoru budowlanego przyjęty, że brak jest przesłanek do uchylenia decyzji o nakazie rozbiórki. W decyzji wskazano, co jest prawdą, że osuwisko powstało w roku 2010. Minęło 10 lat przez które w budynku nie były wykonywane żadne prace zabezpieczające czy remontowe.

W decyzji PINB pisze, że "możliwym jest, że do chwili obecnej inwestor nie zauważył negatywnego wpływu osuwiska na znajdujący się na jego działce budynek mieszkalno -gospodarczy. Jednakże nie oznacza to, że w przeciągu najbliższych miesięcy bądź lat, sytuacja ta nie ulegnie zmianie". Stanowisko to podtrzymał [...]i Wojewódzki Inspektor, Jednakże tego rodzaju stwierdzenie nie może stanowić podstawy do przyjęcia, iż w dalszym ciągu utrzymują się przesłanki opisane w art. 67 ustawy prawo budowlane. Tożsame twierdzenie może być przecież podniesione w stosunku do każdego domu zalanego w czasie powodzi z roku 1997 r, 2010, 2018 i 2019 czy to w okolicach dopływów O. czy W., czy wielu zamieszkałych budynków na terenach, które obecnie zostały uznany przez geologów za zagrożone osuwiskiem.

Zdaniem skarżącego organy nadzoru budowlanego "chowają" się za treścią przepisów nie chcąc przyznać, że jego dom z pewnością nie stanowi dla skarżącego, jako osoby w nim zamieszkującej, żadnego niebezpieczeństwa.

Zdaniem skarżącego nietrafne jest także powoływanie sią przez organy nadzoru budowlanego na rozstrzygnięcia, które zapadły w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji po nakazie rozbiórki. Przecież sąd administracyjny wręcz wskazał, iż właściwym trybem na rozstrzygnięcie faktu, iż budynek mimo upływu lat nie doznał żadnych uszkodzeń jest postępowanie w trybach art. 154, 155 k.p.a. Tym samym skoro sąd taką okoliczność zauważył to oznacza, ze organy administracji są zobowiązane do szczegółowego zbadania tej kwestii, w tym także z urzędu, korzystając z możliwości zlecenia ekspertyzy przez uprawniony organ.

Jak stwierdza skarżący - brak jakiegokolwiek negatywnego oddziaływania masowych ruchów ziemi na należący do skarżącego budynek przez okres 10 - letni winien stanowić wystarczającą podstawę do zmiany decyzji ostatecznej, tym bardziej, że nakaz rozbiórki stanowi najdalej idącą ingerencję w konstytucyjnie gwarantowane prawo własności. Inaczej, budynki zalane w roku 1997 (np. całe osiedla we W.) również powinny być rozebrane, gdyż zostały zlokalizowane na terenach, które mogą być zajęte przez wody powodziowe przez okres wielu miesięcy (co również może przyczynić się do ich degradacji).

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.

Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany.

Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 poz. 1842 ze zmianami) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Wobec braku możliwości technicznych przeprowadzenia rozprawy zdalnej, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 sierpnia 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonana w powyższym zakresie kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że jest ona prawidłowa. Organy obu instancji dokonały pełnych ustaleń, materiał dowodowy został zebrany w sposób kompletny i rozpatrzony należycie, w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Stosownie do art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.

W przypadku spełnienia przesłanek ustawy organ jest zobligowany do wydania decyzji, o której mowa w tym przepisie, a zatem wydana ostateczna decyzja PINB z dnia 15 kwietnia 2011 r. znak: [...] ma charakter związany. Mając na uwadze, że przepis art. 67 ust. 1 ustawy prawo budowlane nie pozostawiał organowi swobody wyboru rozstrzygnięcia, stwierdzić należy, że organy trafnie przyjęły że nie było możliwości uchylenia lub zmiany, w trybie art. 155 Kpa, ostatecznej decyzji PINB z dnia 15 kwietnia 2011 r. znak: [...]

Zgodnie z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgoda strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej , który ja wydał , jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Decyzje podejmowane w trybie art. 155 k.p.a. mają charakter decyzji uznaniowych a pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie. Przepis "może mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne. Ich zastosowanie w stosunku do decyzji związanych jest niedopuszczalne" (wyrok NSA z dnia 25 lutego 2011 r., I OSK 607/10, LEX nr 784233; wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2013 r., II OSK 756/12, LEX nr 1376778: "Przepis art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych, w których organ ma możliwość swobody decyzyjnej w orzekaniu, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony. Dlatego przepisu tego nie można stosować dla uchylenia lub zmiany decyzji, przy wydaniu której organ nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego, gdyż bezwzględnie obowiązujący przepis prawa materialnego zobowiązywał go, przy ustaleniu istnienia określonych w nim przesłanek, do wydania takiej decyzji" (powołano za Komentarzem aktualizowanym do k.p.a. Lex 2016, Jaśkowska Małgorzata (autor fragmentu: Andrzej Wróbel) teza 13).

W wyroku z dnia 13 października 1995 r., III SA 27/95, LEX nr 26991, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyraził pogląd, że celem postępowania w trybie art. 155 kpa nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, lecz weryfikacja decyzji ostatecznej pod kątem przesłanek w nim wymienionych. Zmiana (uchylenie) decyzji w tym trybie może dotyczyć zarówno decyzji wadliwych, jak i prawidłowych. Zastosowanie tego przepisu do decyzji wadliwych może nastąpić tylko wtedy, gdy wady decyzji lub postępowania poprzedzającego jej wydanie nie dają podstawy do jej wzruszenia przy zastosowaniu innych przepisów kodeksu (np. art. 156 § 1).

Samo subiektywne i konsekwentne przekonanie skarżącego, że "mój dom z pewnością nie stanowi dla mnie, jako osoby w nim zamieszkującej żadnego niebezpieczeństwa", to za mało by spełnione zostały przesłanki ustawy i aby możliwe było doprowadzenie do uchylenia decyzji o rozbiórce. Przesłanka słusznego interesu strony musi być zobiektywizowaną, realnie istniejącą potrzebą ochrony prawnej o charakterze konkretnym, a takiego uzasadnienia brak wnioskowi.

Jak jednoznacznie wynika z materiału dowodowego zawartego w aktach organu I instancji, co powtórzyć należy za organem orzekającym - wskutek ruchów osuwiskowych dom skarżącego został uszkodzony, posiada liczne zarysowania i pęknięcia na ścianach konstrukcyjnych na zewnątrz. Stwierdzono fragmentaryczne kawałki odwarstwiającego się tynku oraz liczne ubytki materiałowe. Kolejno Geolog Powiatowy uczestniczący w kontroli potwierdził, że w przypadku zsuwu osuwiska nad budynkiem będzie ono bezpośrednio zagrażało budynkowi. Z treści karty dokumentacyjnej osuwiska z dnia 21 czerwca 2010r, sporządzonej przez doc. dr hab. A. W. i J. C., karty rejestracyjnej osuwiska (korekta) z dnia 15 października 2010r. sporządzonej przez dr hab. prof. nadzw. PIG-PIB A. W. i J. C. , jak również opinii geologicznej terenu osuwiska (stanowiącej załącznik do karty rejestracyjnej osuwiska - korekty) autorstwa geologa A. S., wynika, że brak jest możliwości ustabilizowania czynnego osuwiska ze względu na powierzchnię i miąższowość koluwium. W karcie dokumentacyjnej osuwiska z dnia 21 czerwca 2010r. wskazano: "Brak możliwości ustabilizowania czynnego osuwiska ze względu na powierzchnię i miąższowość koluwium! (..) Domy o numerach [...] stoją na aktywnej części osuwiska i w związku z tym także konieczne jest przesiedlenie mieszkańców" z kolei w karcie rejestracyjnej osuwiska (korekta) z dnia 15 października 2010r. wskazano: "Ze względu na wielkość osuwiska, miąższowość koluwiów oraz stopień aktywności brak możliwości zabezpieczenia". W opinii geologicznej terenu osuwiska (stanowiącej załącznik do karty rejestracyjnej osuwiska - korekty) autorstwa geologa A. S. podniesiono: duży obszar poziomy osuwiska i miąższowość koluwium oraz stopień aktywności powodują, że brak jest możliwości jego stabilizacji ze względu na bardzo duże koszty jej wykonania, przekraczające wielokrotnie wartości chronionych obiektów".

Kolejno za pismem z dnia 10 listopada 2020r. (k – 99 akt adm.) Państwowy Instytut Geologiczny poinformował, że w celu ujednolicenia danych 20 października 2020r. w miejscowości K. M. została przeprowadzona wizja w terenie wraz z powtórnym kartowaniem geologicznym, celem zaktualizowania kart osuwisk o numerach [...] przez geologa M. W. oraz L. B.. W zaktualizowanej karcie rejestracyjnej osuwiska nr [...] podniesiono cyt.: "Osuwisko do dziś nie uzyskało stanu równowagi, a ślady świeżych przemieszczeń obserwuje się zarówno w górnej, jak i dolnej części osuwiska, w obrębie dobrze zaznaczającego się jęzora w zachodniej części osuwiska (..) W przypadku wystąpienia długotrwałych opadów i odnowienia ruchów może dojść do zagrożenia dla innych zabudowań w obszarze osuwiska". Natomiast w zaktualizowanej karcie rejestracyjnej osuwiska nr [...] wskazano cyt.: "Duże osuwisko skalno - zwietrzelinowe, rozpoczynające się skarpami głównymi o wysokości 1-5m. W obrębie osuwiska występują skarpy wtórne oraz progi akumulacyjne. Osuwisko kończy się czołem, które zostało częściowo zabudowane. Osuwisko w przeważającej części określono jako aktywne". Ponadto w obu zaktualizowanych kartach rejestracyjnych osuwisk stwierdzono możliwość wystąpienia dalszych ruchów masowych przy długotrwałych i intensywnych opadach atmosferycznych lub dużych roztopach.

PINB w L. trafnie rozważył i wskazał, że w ostatnich latach obserwuje się znaczne zmiany pogodowe związane z problemami klimatycznymi. Te zmiany pogodowe mogą w każdej chwili spowodować niebezpieczeństwo zagrożenia dla życia lub zdrowia osób przebywających w obrębie budynku skarżącego. Dobitnie świadczą o tym również zapiski w karcie rejestracyjnej osuwiska nr [...], która wraz z kartą osuwiska nr [...] została zaktualizowana przez Państwowy Instytut Geologiczny.

Powoływanie się przez skarżącego na nowe dowody (opinia zrobiona na zlecenie skarżącego) bądź nieprawidłowe ustalenia faktyczne mogłoby mieć znaczenie w odwołaniu od decyzji rozbiórkowej z dnia 15 kwietnia 2011 r, bądź w innych postępowaniach (wznowieniowym, o stwierdzenie nieważności decyzji), co pozostawało poza zakresem przedmiotowym rozpoznania w niniejszej sprawie. W tej sytuacji powoływanie się przez skarżącego na ekspertyzę techniczną z grudnia 2020 r sporządzoną przez T. S. nie miało znaczenia dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji trafnie ocenił wnioski opinii. Złożona ekspertyza techniczna budynku mieszkalnego zlokalizowanego w miejscowości K. M. gm. L. na działce ew. nr [...] w sposób bardzo ogólny opisuje stan techniczny budynku i jak słusznie podniósł organ I instancji nie zawiera jakichkolwiek obliczeń statystyczno - wytrzymałościowych istniejących elementów konstrukcyjnych oraz badań geologicznych podłoża, na którym usytuowany jest budynek. Jej wnioski nie są ani przekonujące ani aktualne. Wbrew twierdzeniom skargi organy nie naruszyły art. 78 § 1 kpa w zw. z art. 75 § 1 kpa i art. 77 kpa

Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, że orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325).