Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 76/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 par 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 134 par 1, 135, 145 par 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 6, 7, 8 par 1, 9, 77 par 1, 79a par 1, 107 par 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 31zy ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: par 10 ust. 1 pkt 2, ust. 2, 2a i 3
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Asesor WSA Magdalena Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2022 r. sprawy ze skargi P. T. T.-K. O. w S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności składkowych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z [...] roku nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Zakład, organ) utrzymał w mocy decyzję tego organu z [...] znak [...] odmawiającą Polskiemu T. T. K. Oddział w S. (dalej PTTK, stowarzyszenie) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, za okres od 1 grudnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 28 czerwca 2021 r. PTTK (działające w formie stowarzyszenia) złożyło wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. Podało w nim, że jako przeważającą na dzień 31 marca 2021r. prowadziło działalność o kodzie PKD 79.12.Z.

Organ decyzją z [...] r. odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek za wnioskowany okres. Ustalił, że podany we wniosku kod PKD 79.12.Z nie został potwierdzony w otrzymanym przez GUS wykazie na dzień 31 marca 2021 r. Według danych z rejestru REGON działalnością przeważającą wnioskodawcy jest działalność pozostałych organizacji członkowskich gdzie indziej niesklasyfikowana – kod PKD 94.99.Z., co nie uprawnia do zwolnienia.

PTTK złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podniosło, że w rzeczywistości prowadzi jako przeważającą, działalność gospodarczą o kodzie PKD 79.12.Z. Organ pominął fakt, że stowarzyszenia prowadzące działalność gospodarczą w praktyce posiadają dwa kody przeważające tj. kod działalności statutowej (PKD 94.99.Z - działalność pozostałych organizacji członkowskich gdzie indziej niesklasyfikowana) i kod prowadzonej działalności gospodarczej. Ten drugi ujęty jest w rejestrze REGON w zakładce "jednostki lokalne" o czym świadczy dołączony do wniosku skan zaświadczenia z GUS. Nadto podniesiono, że ustalanie klasyfikacji do zwolnienia z obowiązku składkowego zgodnie z kodem działalności statutowej, prowadzi automatycznie do pozbawienia stowarzyszenia prawa do pomocy przewidzianej przepisami prawa. ZUS pominął okoliczności prowadzenia przez wnioskodawcę działalności gospodarczej, zatrudniania pracowników. PTTK zwróciło uwagę, że przedsiębiorcy prowadzący działalność z tożsamym kodem, a nie mający statusu stowarzyszenia, otrzymali pomoc. Nadto z treści przepisów mających zastosowanie w sprawie nie wynika, że wolą ustawodawcy było wyłączenie stowarzyszeń z grona podmiotów, które mogą ubiegać się o wnioskowaną pomoc.

Powołaną na wstępie decyzją z [...] organ utrzymał w mocy decyzję z [...] r. Wskazał na treść art. 31zq ust. 8, art. 31zy ust 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), dalej: ustawy COVID-19 oraz § 10 ust. 1, 2 i 2a, § 11 pkt 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371) – dalej: rozporządzenie.

W uzasadnieniu organ podtrzymał dotychczas zaprezentowane stanowisko w sprawie.

Na powyższą decyzję PTTK złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. W jej treści powieliło argumentację przedstawioną we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Dodało, że odmowa przyznania wnioskowanego wsparcia stanowi rażące naruszenie zasady równego traktowania przedsiębiorców.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.").

Rozpatrując sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.

Spór w sprawie dotyczy spełnienia przez skarżące stowarzyszenie przesłanek do uzyskania zwolnienia w opłacaniu należności z tytułu składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r., a dokładnie przewidzianej w § 10 ust. 1, 2 i 2a rozporządzenia przesłanki prowadzenia na dzień 31 marca 2021 r. określonego rodzaju "przeważającej działalności" uprawniającej do uzyskania tego zwolnienia.

Jak wynika ze stanowiska organu, kod PKD "przeważającej działalności" skarżącego ustalony na podstawie rejestru REGON tj 94.99.Z nie uprawniał do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek.

Natomiast PTTK podnosiło, że główną działalnością gospodarczą jaką prowadzi jest ta oznaczona kodem PKD 79.12.Z (uprawniająca do zwolnienia), natomiast kod, który przywołuje organ jest kodem działalności statutowej.

Rozpoczynając rozważania prawne w pierwszej kolejności podniesienia wymaga, że art. 31zy ust. 1 ustawy COVID-19 zawiera delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia innych okresów zwolnienia z obowiązku opłacania składek, niż wynikające z art. 31zo ustawy COVID-19.

Na podstawie tej delegacji zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 .

Zgodnie z treścią § 10 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia: zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z

- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r. lub we wrześniu 2020 r, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Natomiast według § 10 ust. 2 rozporządzenia: zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Zgodnie z treścią § 10 ust. 2a rozporządzenia zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z,

- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1-2b, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r. (§ 10 ust. 3 rozporządzenia).

Ze stanowiska organu zawartego w zaskarżonej decyzji wynika, że w realiach niniejszej sprawy ustalił rodzaj "przeważającej działalności" wnioskodawcy wyłącznie na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON.

Działanie takie jako wadliwe i niewystarczające do rozpoznania wniosku strony doprowadziło do uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Zdaniem Sądu organ naruszył: przepisy postępowania administracyjnego tj art. 6, art. 7, art. 8 § 1, 9 oraz art. 77 § 1, 79a § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz w konsekwencji § 10 ust. 1, 2 i 2a rozporządzenia.

Na wstępie należy zwrócić uwagę na specyfikę rozpatrywanej sprawy wynikającą w faktu, że skarżący jest podmiotem podlegającym wpisowi do Rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Do Rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego podlega on wpisowi, jedynie niejako uzupełniająco, ze względu na prowadzoną działalność gospodarczą, której wykonywanie nie jest w jego przypadku obligatoryjne. Z tego zaś wynikają dodatkowe konsekwencje, na gruncie przepisów o statystyce publicznej, w tym w odniesieniu do ujawnianych w rejestrze REGON zakresu danych.

Podkreślić przy tym trzeba, że działalność statutowa i działalność gospodarcza są odrębnymi rodzajami działalności. Zgodnie z treścią art. 34 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. 2020r. poz. 2261) stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą według ogólnych zasad określonych w odrębnych przepisach. Stowarzyszenia mogą więc prowadzić dwojakiego rodzaju działalność: statutową i gospodarczą. Gospodarczego celu działalności nie niweczy przy tym to, że dochód z jej prowadzenia jest przeznaczony na działalność statutową (por. wyrok NSA dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 926/10, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 października 2009 r. sygn. akt III SA/Wr 333/09). W związku z tym Stowarzyszenia mogą także zatrudniać pracowników i w takiej sytuacji występują jako płatnicy, których obowiązkiem jest opłacanie za te osoby należnych z tego tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne.

Z kolei z brzmienia § 10 ust. 1, 2 i 2a rozporządzenia wynika, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w opłacaniu składek płatnikom składek prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż). Treść tego przepisu wskazuje, że omawiana ulga przysługuje przedsiębiorcom - płatnikom składek, rzeczywiście prowadzącym określone w nim rodzaje działalności, bez rozróżnienia ich poszczególnych kategorii. Jest w nim bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym działalność", "jako przeważający rodzaj działalności". Sprecyzowanie rodzajów tych działalności nastąpiło natomiast poprzez wskazanie określonych kodów PKD. Nastąpiło to jednak w sposób abstrakcyjny, w oderwaniu od cech konkretnego płatnika, domagającego się zwolnienia.

Z uwagi na okoliczność, że skarżący działa w formie stowarzyszenia, treść wpisu danych w rejestrze REGON może przybierać nieco inną postać, niż to ma miejsce w przypadku przedsiębiorców niepodlegających wpisowi do Rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Jak wynika z akt sprawy, Skarżący podlega obligatoryjnemu wpisowi do Rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, natomiast wpisowi do Rejestru przedsiębiorców podlega jedynie wówczas, gdy oprócz działalności statutowej, prowadzi także, niejako dodatkowo, działalność gospodarczą. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący tego rodzaju działalność niewątpliwie podjął.

Tymczasem, zgodnie z art. 42 ust. 3 a pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. z 2021 r., poz.955), dane uzupełniające, zamieszczane w rejestrze REGON, obejmowały w tym wypadku jedynie przeważający rodzaj działalności statutowej. Tej zaś nie można utożsamiać z przeważającą działalnością gospodarczą, do której odnoszą się przepisy rozporządzenia.

Rozróżnienie w przypadku strony działalności statutowej oraz gospodarczej nie może prowadzić do wyłączenia takich podmiotów (stowarzyszeń prowadzących działalność gospodarczą) z kategorii podmiotów uprawnionych do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w § 10 ust. 1, 2 i 2a rozporządzenia.

Tego rodzaju zamiaru prawodawcy nie sposób bowiem wyprowadzić z treści tych przepisów. Uregulowana nimi pomoc w postaci zwolnienia ze składek została bowiem skierowana do wszystkich podmiotów, będących płatnikami, spełniającymi określone warunki jej przyznania.

Poza tym stowarzyszenia prowadzące działalność gospodarczą są równoprawnymi uczestnikami obrotu gospodarczego, dlatego też ich odmiennego traktowania nie można wywieść z wyników wykładni celowościowej i funkcjonalnej wskazanych wyżej przepisów zwłaszcza, że godziłoby to w zasadę równości wobec prawa, odnoszącą się także do wszelkiego rodzaju przedsiębiorców. (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 359/21). Pomoc określona między innymi w § 10 ust. 1, 2 i 2a rozporządzenia, kierowana jest do podmiotów rzeczywiście prowadzących wskazane w nich rodzaje działalności. Ustalenie w konkretnym przypadku rodzaju takiej działalności w oparciu o zapisy rejestru REGON ma na celu jedynie uproszczenie postępowania w tym przedmiocie, same zaś dane kodów PKD nie mają charakteru bezwzględnie wiążącego.

W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, nie można przyjąć, że brak wpisania w rejestrze REGON działalności gospodarczej skarżącego, która ma dla niego przeważający charakter, wyklucza definitywnie skarżącego z ubiegania się o przyznanie zwolnienia.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych m.in. § 10 ust. 3 rozporządzenia zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia płatnikom składek faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym. Wskazać w tym miejscu należy, że co prawda dane pozyskiwane przez ZUS w trybie określonym w ustawie o COVID-19 i przepisów rozporządzenia mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (art. 43 ustawy o statystyce publicznej) i są dla organu wiążące, lecz przepisy ustawy COVID-19 nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 k.p.a., co nie zostało przez organ dostrzeżone (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 304/21, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 367/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 633/21, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 256/21).

Oznacza to, że płatnik prowadzący rzeczywistą przeważającą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w przedmiotowej ustawie, czy rozporządzeniu może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego. Obalenie domniemania podlegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru podmiotów REGON. Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony, która złożyła wniosek, inicjujący postępowanie administracyjne, zaś organ przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Organ powinien zatem przed wydaniem takiej decyzji powiadomić stronę o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.).

W ocenie Sądu tak ścisłe interpretowanie przepisu, jakie przyjął organ może być krzywdzące dla szeregu podmiotów, którzy faktycznie i rzeczywiście prowadzili działalność uprawniającą do zwolnienia ze składek, jednakże wymaganego przepisem kodu PKD nie mieli wpisanego jako kodu "przeważającej działalności".

Dlatego też, w ocenie Sądu, odejście od literalnej wykładni przepisów jest możliwe i pożądane w sytuacji, gdy jej rezultaty wypaczają założone przez prawodawcę cele i założenia ustawy.

Prawidłowa wykładnia § 10 ust. 1, 2 i 2a rozporządzenia, uwzględniająca dyrektywy wykładni systemowej i wykładni celowościowej, prowadzi do wniosku, że przepis ten nie wyłącza konieczności ustalenia przez Zakład rzeczywiście wykonywanej przez podmiot wnioskujący o zwolnienie z opłacania składek przeważającej działalności, także w sytuacji gdy jest ona inna niż wpisana w rejestrze REGON. Organ ma obowiązek wysłuchania wnioskującego podmiotu i zweryfikowania jego twierdzeń odnośnie faktycznie prowadzonej działalności w postępowaniu dowodowym prowadzonym na podstawie regulacji zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie Zakład nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego jaką przeważającą działalność rzeczywiście prowadzi skarżące stowarzyszenie, błędnie przyjmując w tym kontekście jako wiążące informacje charakteryzujące działalność statutową.

Tymczasem we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podnosił, że prowadzi jako przeważającą, działalność gospodarczą o kodzie PKD 79.12.Z. Wyjaśnił nadto, że stowarzyszenia prowadzące działalność gospodarczą w praktyce posiadają dwa kody przeważające tj. kod działalności statutowej (PKD 94.99.Z - działalność pozostałych organizacji członkowskich gdzie indziej niesklasyfikowana) i kod prowadzonej działalności gospodarczej. Ten drugi ujęty jest w rejestrze REGON w zakładce "jednostki lokalne" o czym świadczy dołączony do wniosku skan zaświadczenia z GUS.

Powyższe oznacza, że w toku postępowania strona kwestionowała stanowisko organu, wyjaśniając jednocześnie specyfikę prowadzonej działalności w określonej formie.

Obowiązkiem organu, było zatem wyjaśnienie zaistniałych w kontrolowanej sprawie rozbieżności, jednakże organ obowiązkowi temu nie sprostał. Nadto pominął dołączone do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dowody, złożone na poparcie prezentowanego przez wnioskodawcę stanowiska i nie ustosunkował się do podnoszonych przez skarżącego argumentów, przy pomocy których uzasadniał swoje racje. Należy tym samym stwierdzić, że organ nie rozważył kwestii mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Organ uchybił w ten sposób obowiązkom wynikającym z kodeksu postępowania administracyjnego, w tym z art. 6, który stanowi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Nie odnosząc się natomiast do prezentowanych przez wnioskodawcę tez popartych dołączonymi dowodami naruszył dodatkowo art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia decyzji.

Podsumowując, organ przedwcześnie odmówił wnioskodawcy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek. Naruszył wyżej opisane przepisy postępowania - art. 6, art. 7, art. 8 § 1, 9 oraz art. 77 § 1, 79a § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz w konsekwencji § 10 ust. 1, 2 i 2a rozporządzenia.

W związku z tym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...].

W ponownym postępowaniu organ będzie związany przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu interpretacją § 10 ust. 1, 2 i 2a rozporządzenia. Obowiązkiem organu będzie rzetelne ustalenie stanu faktycznego co do przedmiotu prowadzonej przez stronę rzeczywistej przeważającej działalności gospodarczej na dzień 31 marca 2021 r. przy pomocy wszelkich dopuszczonych prawem dowodów i dokonanie ponownej oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek wnioskowanego zwolnienia.