Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1852/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 190 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2010 nr 176 poz 1190
law: Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw -tekst jednolity.
article: art. 3 ust. 1, art. 22 ust. 1, arrt. 20 ust. 1, art. 98a ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz del WSA Mirosław Wincenciak Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska-Pellegrino po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 65/14 w sprawie ze skargi T. S. na uchwałę Rady Gminy Ł. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 65/14, oddalił skargę T. S. na uchwałę Rady Gminy Ł. z dnia [...] listopada 2013 r. [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy:

Wyrokiem z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II K 1057/12 Sąd Rejonowy w Kutnie II Wydział Karny uznał T. S. za winnego popełnienia mu zarzucanego czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa określonego w art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. i na podstawie art. 69 § 1 i § 2 k.k. i art. 70 § 1 k.k. wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawieszoną na okres próby 2 lat. Wyrok uprawomocnił się w dniu 8 sierpnia 2013 r.

W związku z powyższym Rada Gminy Ł. uchwałą z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 16 ust. 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 113 ze zm.), art. 190 ust. 1 pkt 3 w z w. z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190 ze zm.- dalej jako: "Ordynacja wyborcza"), stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy Ł. – T. S., z uwagi na utratę przez niego prawa wybieralności.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą uchwałę wniósł T. S., zarzucając jej naruszenie:

- art. 20 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz § 23 Statutu Gminy Ł.;

- art. 7 Konstytucji RP poprzez niepouczenie radnego o przysługujących mu środkach zaskarżenia i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uzasadniając wskazał, że doręczona mu uchwała nie zawierała pouczenia o przysługującym mu prawie jej zaskarżenia do sądu administracyjnego. Pouczenie takie w ocenie skarżącego winno stanowić nieodzowny element uchwały w świetle konstytucyjnych zasad prawa oraz działania organów publicznych na podstawie i w granicach prawa. Podniósł nadto, że sesja Rady Gminy Ł. z dnia [...] listopada 2013 r. została zwołana z rażącym naruszeniem ustawy o samorządzie gminnym oraz postanowień statutu gminy. Nie został bowiem dochowany termin powiadomienia radnych o sesji, jak również nie zostały doręczone materiały dotyczące poszczególnych punktów porządku obrad. Informacja o planowanym posiedzeniu Rady nie została także podana do wiadomości publicznej. Tym samym sesja z dnia [...] listopada 2013 r. jest nieważna, a każda podjęta na niej uchwała dotknięta jest wadą prawną uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Ponadto w ocenie skarżącego podjęcie uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia jego mandatu jest przedwczesne. Nastąpiło bowiem przed skorzystaniem przez niego z prawa do wniesienia kasacji wyroku, co może uczynić po otrzymaniu uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi V Wydziału Karnego Odwoławczego. Skarżący podniósł, że jest niewinny, a cała sytuacja to prowokacja mająca na celu wyeliminowanie go z życia politycznego.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Ł. wniosła o jej oddalenie. Uzasadniając wskazała, że uchwała o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu skarżącego miała być podjęta na sesji Rady, która odbyła się w dniu [...] października 2013 r., na której strona była obecna. W związku z niepodjęciem uchwały, w dniu [...] listopada 2013 r. odbyła się kolejna sesja Rady Gminy Ł., w porządku której przewidziano projekt podjęcia w/w uchwały. Przekazując materiały na sesję w dniu [...] listopada 2013 r. Rada Gminy ze względów oszczędnościowych nie przekazała projektów, które zostały już uprzednio przekazane na sesję w dniu [...] października 2013 r. Wskazała również, iż skarżący nie brał udziału w sesji w dniu [...] listopada 2013 r. przedstawiając zwolnienie lekarskie. W załączonej prośbie o usprawiedliwienie jego nieobecności nie kwestionował prawidłowości trybu zwołanej sesji oraz nie podnosił faktu niedoręczenia mu materiałów.

W motywach wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, powołując się na art. 190 ust. 1 pkt 3 oraz art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, podniósł, że zaskarżona uchwała została wydana w zgodzie z jej podstawą materialnoprawną. Skoro bowiem prawa wybieralności nie mają osoby karane za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, a okolicznością bezsporną jest to, że skarżący prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi, Wydział V Karny Odwoławczy z dnia 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt: V Ka 652/13 utrzymującym w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Kutnie, Wydział II Karny z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt: II K 1057/12 został skazany na podstawie art. 18 § 2 w zw. z art. 207 § 1 k.k. za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, to niewątpliwie utracił on prawo wybieralności.

W ocenie Sądu, przy podjęciu uchwały nie doszło do naruszenia art. 190 ust. 3 ustawy Ordynacja wyborcza, gdyż skarżący miał możliwość złożenia wyjaśnień, z której skorzystał w trakcie sesji Rady Gminy Ł. w dniu [...] października 2013 r. Skarżący mógłby także zabrać głos w tej sprawie ponownie przed podjęciem uchwały na sesji w dniu [...] listopada 2013 r. Fakt, że nie był on obecny na sesji w dniu [...] listopada 2013 r. z powodu choroby nie oznacza, że został pozbawiony tego uprawnienia, skoro wypowiadał się w tym przedmiocie na sesji [...] października 2013 r. Ponadto z samej niezdolności do pracy nie wynika brak możliwości zaprezentowania stanowiska na piśmie lub chociażby zasygnalizowania organowi, że skarżący chce złożyć wyjaśnienia z jednoczesnym wykazaniem przeszkody, która to uniemożliwia. Skarżący takich działań nie podjął ograniczając się wyłącznie do przesłania zaświadczenia lekarskiego.

Odnosząc się do zarzutu zwołania sesji z dnia [...] listopada 2013 r. z rażącym naruszeniem ustawy o samorządzie gminnym oraz postanowień statutu przez niedochowanie terminu zawiadomienia radnych o planowanej sesji i niedostarczenie stosownych materiałów, w tym projektów uchwał, Sąd podniósł, że naruszenie to nie uzasadniało stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały.

Sąd zwrócił uwagę, że ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.) nie określa terminu, w którym należy przesłać radnym projekty uchwał, regulują to statuty gmin. Statut Gminy Ł. w § 15 stanowi, że rada obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego w miarę potrzeb, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał (pkt 1); na wniosek wójta lub co najmniej ¼ składu rady przewodniczący zobowiązany jest zwołać sesję w ciągu 7 dni od daty złożenia wniosku (pkt 2), o sesji nadzwyczajnej rady należy zawiadomić pisemnie członków rady co najmniej na 3 dni przed terminem posiedzenia, a o sesji planowanej na 7 dni, wskazując miejsce, dzień i godzinę posiedzenia oraz proponowany porządek obrad (pkt 3); zawiadomienie o sesji winno być również podanego wiadomości publicznej. Nie ulega wątpliwości, że zawiadomienie o terminie posiedzenia rady zostało dokonane w dniu [...] listopada 2013 r., a więc na 5 dni przed terminem sesji. Wszyscy radni zostali jednak powiadomieni o posiedzeniu i poza skarżącym, który przedstawił zwolnienie lekarskie, brali udział w obradach rady, o czym świadczy przysłana do sądu lista obecności radnych oraz protokół z posiedzenia Nr [...], z którego wynika, że nie zgłaszano uwag ani zastrzeżeń do zaproponowanego porządku obrad. Statut należy do przepisów gminnych powszechnie obowiązujących na terenie gminy i wiąże również organy gminy. W tym jednak przypadku jego naruszenie przez powiadomienie o sesji rady na 5 zamiast na 7 dni przed jej terminem, gdy wszyscy radni poza skarżącym byli na niej obecni i nie kwestionowali trybu jej zwołania, nie uzasadnia uznania w ocenie Sądu pierwszej instancji, że naruszenie to miało jakikolwiek wpływ na treść uchwały i wynik głosowania. W przedmiotowej sprawie, z uwagi na fakt, że projekt uchwały był prezentowany i omawiany na poprzedniej sesji rady w dniu [...] października 2013 r. nie można uznać, że radni nie mogli przemyśleć sprawy i przygotować się do zajęcia stanowiska i istotnie żadnych tego typu zastrzeżeń nie podnosili. Skarżący zaś byłby wyłączony od głosownia we własnej sprawie.

Sąd zauważył, że skoro statut dopuszcza skrócenie terminu powiadomienia o nadzwyczajnej sesji rady do 3 dni przed jej terminem, to powiadomienie o terminie sesji z 5 dniowym wyprzedzeniem, gdy żaden z radnych nie zgłosił uwag do sposobu zwołania sesji i przystąpili oni do realizacji porządku obrad pozwala uznać, iż naruszenie to nie było na tyle istotne aby spowodować stwierdzenie nieważności uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego.

W kwestii zarzutu przedwczesnego podjęcia zaskarżonej uchwały, z uwagi na zamiar wniesienia przez skarżącego o kasację prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 8 sierpnia 2013 r. wskazano, że wyrok wydany w sprawie karnej był prawomocny, o czym świadczyła klauzula na przesłanym odpisie wyroku i podlegał on wykonaniu. Sam fakt wniesienia kasacji nie daje jeszcze podstaw do wstrzymania wykonania orzeczenia. Postępowanie kasacyjne nie jest bowiem zwykłym postępowaniem odwoławczym. Rolą sądu kasacyjnego jest kontrola legalności zaskarżonego orzeczenia, nie zaś kontrola prawidłowości ustaleń faktycznych. Tym samy zamiar skarżącego do skorzystania z powyższego środka prawnego pozostawał bez wpływu na wynik niniejszej sprawy.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku T. S. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 147 § 1 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 190 ust. 3 o.g.p.w. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1998 r. o samorządzie gminnym (dalej: u.s.g.) i art. 22 ust. 1 u.s.g. oraz art. 20 ust. 1 u.s.g. w zw. z § 23 ust. 2 pkt 3 i ust. 4 Statutu Gminy Ł. poprzez błędne oddalenie skargi mimo, iż istniały podstawy do jej uwzględnienia i unieważnienia zaskarżonej uchwały Rady Gminy Ł. z uwagi na naruszenie przez Radę Gminy w procesie legislacyjnym oraz przy podejmowaniu tej uchwały procedury wynikającej z ww. przepisów Statutu Gminy oraz ustawy o samorządzie gminnym i ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw w tym w szczególności poprzez:

- pominięcie trybu określonego w § 23 ust. 4 Statutu Gminy co spowodowało, iż sesje zwołano w trybie nadzwyczajnym, mimo że nie było ku temu podstaw,

- niedostarczenie radnym projektów uchwał dotyczących poszczególnych punktów porządku obrad,

- pozbawienie radnego możliwości złożenia wyjaśnień w dacie podjęcia uchwały Nr[...].

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie od Gminy Ł. na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Sąd nie zauważył, iż skarżący złożył wyjaśnienia w czasie sesji Rady Gminy dniu [...] października 2013 r. do uchwały, która nie została podjęta — nie zaś do uchwały Nr [...], która została zaskarżona i której wydanie podlega kontroli w niniejszym postępowaniu. W dacie podjęcia skarżonej uchwały radny przebywał na zwolnieniu lekarskim, a Rada Gminy Ł. podejmując uchwałę w sprawie wygaśnięcia mandatu uniemożliwiła radnemu złożenie wyjaśnień, czym naruszono art. 190 ust. 3 o.g.p.w.

Zwrócono uwagę, że skarżący nie miał wiedzy na temat uchwał, które miały być uchwalone w dniu [...] listopada 2013 r., gdyż Rada Gminy naruszyła procedurę wynikającą z przepisów Statutu Gminy Ł. oraz ustawy o samorządzie gminnym i ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Zwołanie sesji z dnia [...] listopada 2013 r. winno polegać nie tylko na zawiadomieniu radnych o terminie i miejscu odbycia obrad, ale także winno być połączone z doręczeniem porządku obrad oraz projektów uchwał, których podjęcie na tej sesji jest przewidziane (art. 20 ust. 1 zdanie drugie u.s.g.). W przedmiotowej sprawie obowiązek dostarczenia radnym projektu uchwały przed sesją, na której ma być przedmiotem głosowania, nie tylko zapewniłby wszystkim radnym możliwość merytorycznego przygotowania się do zajęcia stanowiska w sprawie, ale co istotne - pozwoliłby skarżącemu, powiadomionemu o treści projektu, na podjęcie starań o pozyskanie poparcia wśród radnych, co mając na uwadze brak wyrażenia przez radnych zgody na uchwalenie uchwały o wygaśnięciu mandatu w dniu [...] października 2013 r. na sesji, na której skarżący był obecny, jest bardzo prawdopodobne. Zarówno przepis art. 21 ust. 1 u.s.g., jak i § 23 ust. 2 pkt 3 Statutu Gminy Ł. nie przewidują wyjątków odnośnie dostarczania radnym projektów uchwał przed terminem obrad— nawet "ze względów oszczędnościowych".

Odnosząc się do kwestii pominięcia trybu określonego w § 23 ust. 4 Statutu Gminy, kasator wywodził, że Statut gminy jest aktem prawnym o charakterze normatywnym. Postanowienia statutu są więc prawem, którego naruszenie przez uchwałę organu gminy uzasadnia stwierdzenie jej nieważności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wskazanego przepisu. W niniejszej sprawie żadna, z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów, sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.

Skarżący kasacyjnie zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 147 § 1 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 190 ust. 3 ustawy z dnia ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190 ze zm.- dalej jako: "Ordynacja wyborcza") w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 22 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1998 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm., dalej jako: “u.s.g.") w zw. z § 23 ust. 2 pkt 3 i ust. 4 Statutu Gminy Ł. Zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwrot normatywny: "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. W przytoczonym przepisie nałożono na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ istotny na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie takiego zarzutu wymaga zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia, polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna. Oznacza to po stronie skarżącej obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 232/07, LEX nr 480247). Analiza zarzutów skargi i ich uzasadnienia prowadzi do konstatacji, że skarżący kasacyjnie nie uprawdopodobnił skutecznie istnienia związku przyczynowego między istotnym naruszeniem przepisów postępowania a treścią zaskarżonego wyroku. Nie wykazał argumentacyjnie w jaki sposób Sąd pierwszej instancji uchybił wskazanym w petitum skargi normom.

Należy przypomnieć, że w myśl art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy Ordynacja wyborcza, wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów. Utrata prawa wybieralności, czyli biernego prawa wyborczego, jest konsekwencją sytuacji określonych w art. 7 ust. 2 ustawy Ordynacja wyborcza. Norma zawarta w art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy Ordynacja wyborcza wyraźnie wiąże moment utraty przez radnego prawa wybieralności z chwilą uprawomocnienia się wyroku skazującego w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego.

Bezspornie wyrokiem z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II K 1057/12 Sąd Rejonowy w Kutnie II Wydział Karny uznał T. S. za winnego popełnienia mu zarzucanego czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa określonego w art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. i za powyższe na podstawie art. 69 § 1 i § 2 k.k. i art. 70 § 1 k.k. wymierzył T. S. karę 3 miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawieszoną na okres próby 2 lat. Wyrok uprawomocnił się w dniu 8 sierpnia 2013 r. Tym samym, Sąd pierwszej instancji kontrolujący legalność zaskarżonej uchwały, zasadnie uznał, że została spełniona przesłanka utraty prawa wybieralności określona w art. 7 ust. 2 pkt 1 i 2 Ordynacji wyborczej i Rada Gminy Ł. prawidłowo zastosowała normę art. 190 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 Ordynacji wyborczej. Wygaśnięcie mandatu radnego następuje bowiem z mocy tej regulacji a więc ex lege, a nie z woli organu stwierdzającego jego wygaśnięcie. Jeżeli rada gminy nie podejmie aktu potwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnego, to wtedy aktualizuje się art. 98a ust. 2 u.s.g., która stwarza umocowanie dla wojewody do wydania aktu w sprawie wygaśnięcia mandatu wskutek utraty prawa wybieralności przez radnego.

W nawiązaniu do powyższego podkreślić trzeba, że rada gminy nie pozbawia radnego mandatu, lecz jedynie stwierdza, iż wskutek zaistniałej okoliczności, potwierdzonej orzeczeniem sądu, nastąpiła utrata prawa jego wybieralności i wobec tego jego mandat wygasł.

Przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu z przyczyn, o których mowa w art. 7 ust. 2 ustawy Ordynacja wyborcza, należy umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień. Złożenie wyjaśnień jest konieczną przesłanką podjęcia uchwały. Pozbawienie radnego możliwości złożenia wyjaśnień niewątpliwie stanowi naruszenie prawa, skutkujące wzruszeniem legalności takiej uchwały (A. Kisielewicz [w:] K. Czaplicki, B. Dauter, F. Rymarz, Samorządowe prawo wyborcze. Komentarz, ABC 2010 r.). Zwrot normatywny: "umożliwienie złożenia wyjaśnień", interpretowany literalnie i funkcjonalnie, oznacza, że rada powinna – ma obowiązek, w jakimkolwiek czasie przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu, umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień odnośnie przesłanki wygaśnięcia mandatu. Nie znaczy to, że wyjaśnienia te muszą być złożone na tej samej sesji, na której uchwała w tym przedmiocie została poddana pod głosowanie. Trafnie skonstatował Sąd pierwszej instancji, że ustawa nie precyzuje, w jakim czasie, trybie i w jakiej formie mają zostać złożone przedmiotowe wyjaśnienia przez osobę pełniącą funkcję publiczną. Idzie o to, aby radni, przed głosowaniem, znali stanowisko radnego, w kwestii wygaśnięcia jego mandatu. Przy podjęciu uchwały nie doszło zatem do naruszenia art. 190 ust. 3 ustawy Ordynacja wyborcza, gdyż skarżący miał możliwość złożenia wyjaśnień i z możliwości tej skorzystał w trakcie sesji Rady Gminy Ł. w dniu [...] października 2013 r. Skarżący miał także możliwość zabrania głosu – złożenia wyjaśnień, ponownie przed podjęciem uchwały na sesji w dniu [...] listopada 2013 r.

Odnosząc się do zarzutu zwołania sesji w dniu [...] listopada 2013 r. z naruszeniem art. 20 ust. 1 i art. 22 ust. 1 u.s.g. oraz postanowień § 23 ust. 2 pkt 3 i ust. 4 Statutu przez niedochowanie terminu zawiadomienia radnych o planowanej sesji i niedostarczenie im stosownych materiałów, w tym projektów uchwał, stwierdzić należy, że zarzut ten nie jest zasadny. W myśl art. 20 ust. 1 u.s.g. rada gminy obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego w miarę potrzeby, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał. Do zawiadomienia o zwołaniu sesji dołącza się porządek obrad wraz z projektami uchwał. Ustawa o samorządzie gminnym nie określa jednak terminu, w którym należy przesłać radnym projekty uchwał, regulują to statuty gmin. Statut Gminy Ł. w § 15 stanowi, że rada obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego w miarę potrzeb, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał (pkt 1 ); na wniosek wójta lub co najmniej ¼ składu rady przewodniczący zobowiązany jest zwołać sesję w ciągu 7 dni od daty złożenia wniosku (pkt 2), o sesji nadzwyczajnej rady należy zawiadomić pisemnie członków rady co najmniej na 3 dni przed terminem posiedzenia, a o sesji planowanej na 7 dni, wskazując miejsce, dzień i godzinę posiedzenia oraz proponowany porządek obrad (pkt 3); zawiadomienie o sesji winno być również podanego wiadomości publicznej. Z materiału aktowego wynika, że zawiadomienie o terminie posiedzenia rady zostało dokonane w dniu [...] listopada 2013 r., a więc na 5 dni przed terminem sesji. Wszyscy radni zostali jednak powiadomieni o posiedzeniu, poza skarżącym, który przedstawił zwolnienie lekarskie, brali udział w obradach rady, o czym świadczy lista obecności radnych oraz protokół z posiedzenia, z którego wynika, że nie zgłaszano uwag ani zastrzeżeń do zaproponowanego przez przewodniczącego porządku obrad.

W świetle powyższych uwag pozbawiona jest doniosłości prawnej argumentacja skargi, że obowiązek dostarczenia radnym projektu uchwały przed sesją, na której ma być przedmiotem głosowania, nie tylko zapewniłby wszystkim radnym możliwość merytorycznego przygotowania się do zajęcia stanowiska w sprawie, ale pozwoliłby skarżacemu podjęcie starań o pozyskanie poparcia wśród radnych, co mając na uwadze brak wyrażenia przez radnych zgody na uchwalenie uchwały o wygaśnięciu mandatu w dniu [...] października 2013 r. na sesji, na której skarżący był obecny, byłoby, w jego ocenie, bardzo prawdopodobne.

Po pierwsze jest to argumentacja o charakterze "czysto spekulatywnym", po drugie, biorąc pod uwagę przesłankę normatywną wygaśnięcia mandatu, należy mieć na uwadze, że podjęcie uchwały odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia mandatu lub nie podjęcie jej w ogóle powoduje, że ziszcza się warunek wyznaczony w art. 98a ust. 2 u.s.g. tj. bezskuteczny upływ terminu stwierdzenia wygaśnięcia mandatu daje podstawy do wydania przez wojewodę zarządzenia zastępczego. Jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy Ordynacja wyborcza w zakresie dotyczącym wygaśnięcia mandatu radnego, nie podejmuje uchwały, to wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni. W razie bezskutecznego upływu tego terminu, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze, mocą którego stwierdza wygaśniecie mandatu radnego.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.