Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 121/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art 3 pkt 20, art 28 ust 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 145 par 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: par 13 par 60
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi A.G., A.G., J.G. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] Starosta, po rozpatrzeniu wniosku A Spółki z o.o. Spółki komandytowej, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z wewnętrzną instalacją gazową – Etap 1, 2, 3, 4 na działce nr [...].

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2021 r. A.G., A.G. i P.G. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną wyżej decyzją ostateczną, powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.) i wskazując, że nie brali udziału jako strony w postępowaniu zakończonym powyższą decyzją. O okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, tzn. o rozpoczęciu robót budowlanych dowiedzieli się w dniu 23 lipca 2021 r.

Postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. Starosta wznowił postępowanie w sprawie, po czym decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż w sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. uzasadniająca uchylenie decyzji ostatecznej w sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przedłożona przez inwestora ekspertyza techniczna wykazała, że nieruchomości wnioskodawców, stanowiące działki nr [...], znajdują się na wschód i południe od terenu inwestycji. Od działki nr [...] oddziela je publiczna droga gminna, a budynki mieszkalne wielorodzinne zaprojektowano w odległości od ok. 27 m do ok. 30 m od granic tych działek. Zasięg oddziaływania inwestycji ze względu na parametr przesłaniania w kierunku zachodnim i południowo-zachodnim zamyka się w granicy działki nr [...], w wysokości przesłaniania 16,4 m od projektowanych budynków. Wobec powyższego, w ocenie organu I instancji nieruchomości wnioskodawców nie znajdują się w zasięgu oddziaływania projektowanych budynków. Inwestycja nie ogranicza także warunków zamieszkania, w szczególności poprzez dostęp światła dziennego. Zatem wnioskodawcy nie są stronami niniejszego postępowania.

Od powyższej decyzji wnioskodawcy wnieśli odwołanie zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 prawa budowlanego poprzez niepodjęcie wszelkich czynności celem ustalenia, czy nieruchomości stanowiące ich własność objęte są obszarem oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego. Wskazali na bezpodstawne uznanie, że przesłanka wznowienia nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie, oraz naruszenie art. 28 prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię przepisów polegającą na nieuprawnionej i zawężonej wykładni pojęcia "obszar oddziaływania obiektu" oraz "ograniczenia w zabudowie terenu".

Decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...].

W ocenie organu odwoławczego, z przedłożonej przez inwestora w toku wznowionego postępowania ekspertyzy technicznej dotyczącej obszaru oddziaływania projektowanej inwestycji wynika, iż nie oddziałuje ona na działki nr [...], a tym samym nie ogranicza możliwości realizacji jakiejkolwiek przyszłej inwestycji na działkach należących do wnioskodawców. W ekspertyzie wykazano m.in. brak zacieniania działki nr [...] oraz fakt, że działka ta nie graniczy z terenem inwestycji na działce nr [...], poza jej częścią północną, która znajduje się naprzeciwko południowo-wschodniego narożnika działki nr [...], na którym zaprojektowano jedynie miejsca parkingowe. Powyższe czyni zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. bezpodstawnym.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 28 ust. 2, art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 prawa budowlanego Wojewoda zwrócił uwagę, iż stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu należy natomiast rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego, na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu (art. 3 pkt 20 prawa budowlanego). O statusie stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę decyduje więc tytuł prawny do nieruchomości oraz ograniczenie w zabudowie terenu wynikające z przepisów prawa wprowadzone na danej nieruchomości w związku z realizacją inwestycji. W sprawie o pozwolenie na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć obszar w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy i konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji.

Obszar oddziaływania projektowanej inwestycji na nieruchomości wnioskodawców winien być oceniany w kontekście przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.). Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że na podstawie przywołanego rozporządzenia brak jest ograniczeń w sposobie zagospodarowania nieruchomości wnioskodawców. Inwestycja nie będzie zacieniać ani przesłaniać ich nieruchomości. Nie pozbawi ich dostępu do światła naturalnego. Nie będzie źródłem hałasu, który ograniczyłby możliwość wykorzystania ich nieruchomości w sposób zgodny z jej przeznaczeniem. Nie pozbawi również nieruchomości wnioskodawców dostępu do drogi publicznej. Nie ograniczy również dotychczasowego dostępu do niej. Nie ograniczy także dostępu do szeroko rozumianych mediów.

W sprawie nie zaistniała zatem przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Tym samym brak było podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej obejmującej pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji, zaś wnioskodawcy nie są stronami postępowania w przedmiotowej sprawie.

Na powyższą decyzję A.G., J.G. i A.G., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając naruszenie:

I. prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy:

1) art. 28 ust. 2 prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie, czego skutkiem była bezpodstawna odmowa skarżącym przymiotu strony w postępowaniu przed organem I instancji w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę, a w dalszej konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji, pomimo, że nieruchomości skarżących położone są na działkach znajdujących się w obszarze oddziaływania zamierzonego obiektu budowlanego;

2) art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu nieuprawnionego I zawężonego znaczenia pojęcia: "obszaru oddziaływania obiektu" oraz "ograniczenia w zabudowie terenu";

3) art. 5 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieuwzględnienie przy ustalaniu przymiotu strony faktu, że skarżący posiadają jako osoby trzecie uzasadnione interesy występujące na obszarze oddziaływania obiektu, które powinny zostać przez organy uwzględnione w procesie budowlanym, gdyż mają wpływ na przyznanie przymiotu strony;

II. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:

1) art. 7, art. 77 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania dowodów, a następnie brak kompleksowego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz uchylenie się od podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. pominięcie, że skarżący zostali w sposób dowolny pozbawieni możliwości występowania, jako strona w postępowaniu przed organem I instancji, podczas gdy nieruchomości skarżących znajdują się w bliskiej odległości od terenu (działki), na którym realizowana ma być zamierzona inwestycja i jednoznacznie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, co uzasadnia przyznanie skarżącym przymiotu strony;

2) art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 prawa budowlanego poprzez bezpodstawne uznanie, że przesłanka wznowienia postępowania, o której stanowi art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie spełniła się w rozpatrywanej sprawie, a w konsekwencji uznanie, że brak było podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej obejmującej pozwolenie na budowę;

3) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wnikliwego uzasadnienia, które zostało sformułowane w sposób ogólny, ograniczony do syntetycznego opisu stanu faktycznego i przytoczenia orzecznictwa, a przy tym nie umożliwia stronie zapoznania się z motywami rozstrzygnięcia, tokiem rozumowania organu, ponadto brak jest odniesienia się do wszystkich twierdzeń strony postępowania, jak również uzasadnienie nie zawiera wskazania wszystkich dowodów, na których organ się oparł oraz wszystkich faktów mających znaczenie w sprawie, brak zasadniczych przyczyn rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienia przyjętej przez organ wykładni art. 28 ust. 2 prawa budowlanego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] listopada 2021 r., a także zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nadto wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci opinii biegłego sądowego w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz wyceny nieruchomości z dnia [...] stycznia 2022 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia [...] czerwca 2022 r. uczestnik postępowania – A Spółka z o.o. Spółka komandytowa wniosła o oddalenie skargi, podzielając argumentację organu przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik Spółki podtrzymał to stanowisko procesowe na rozprawie w dniu 9 czerwca 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Przedmiot kontroli w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Wojewody wydana w postępowaniu wznowieniowym. Z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z wewnętrzną instalacją gazową na działce nr [...] wystąpili A.G., A.G. i P.G. – właściciele działek nr [...], położonych po przeciwległej stronie publicznej drogi gminnej.

Uregulowane w przepisach od art. 145 do art. 152 k.p.a. wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą charakter nadzwyczajny, pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową. Celem wznowienia postępowania jest sprawdzenie, czy jakaś kwalifikowana wada postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. W badanej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania zakończonego powyższą ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] czerwca 2021 r. wskazano przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W myśl tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego o tym, kto ma przymiot strony, rozstrzyga art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2351), stanowiący lex specialis wobec regulacji art. 28 k.p.a., w związku z art. 3 pkt 20 tej ustawy. W myśl pierwszego z wymienionych tu przepisów stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Z uwagi na zakończenie postępowania zwykłego decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. oraz fakt wszczęcia postępowania wznowieniowego postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. nie budzi wątpliwości, że w sprawie niniejszej zastosowanie znajdzie art. 3 pkt 20 prawa budowlanego w wersji po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471), która weszła w życie z dniem 19 września 2020 r. Stosownie do treści tego przepisu przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się jednolicie, że w sprawie o pozwolenie na budowę, na potrzeby konkretnej inwestycji organ architektoniczno-budowlany powinien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu (obecnie, na skutek opisanej wyżej nowelizacji, zawężonym do zabudowy terenu) i na ich podstawie wyznaczyć teren w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru zawsze winno być indywidualne – należy brać pod uwagę konkretne cechy obiektu budowlanego, jak jego funkcję, formę, konstrukcję, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu. Innymi słowy, pojęcie obszaru oddziaływania obiektu musi być doprecyzowane przy każdej inwestycji na podstawie cech indywidualnych obiektu oraz jego przeznaczenia w odniesieniu do przepisów odrębnych, na podstawie których można ustalić obszar wokół realizowanej inwestycji, wprowadzający związane z tym obiektem budowlanym ograniczenia zabudowy tego terenu. Sąsiedztwo nieruchomości względem nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja nie oznacza jeszcze, iż zostanie ona objęta automatycznie obszarem oddziaływania obiektu, a jej prawny dysponent za stronę postępowania (S. Zwolak, Problematyka obszaru oddziaływania obiektu budowlanego, Administracja 2016/4/154-165).

Znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu należy rozumieć w ten sposób, że przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania administracyjnego. Ograniczenia, które nie są wynikiem obowiązywania przepisów prawnych, nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w sprawie, której przedmiotem jest wydanie pozwolenia na budowę. Regulacja ta (art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 prawa budowlanego) ma na celu zapewnienie możliwości skutecznego kwestionowania zamierzenia inwestycyjnego wówczas, gdy dany podmiot posiada w sprawie interes prawny wynikający z konkretnego przepisu prawa materialnego i to w takim zakresie, w jakim owo zamierzenie inwestycyjne z nim koliduje (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OSK 2117/18). Przepis art. 3 pkt 20 prawa budowlanego nie definiuje przy tym pojęcia obszaru oddziaływania obiektu wprost, lecz poprzez odesłanie do innych regulacji materialnoprawnych. Należą m.in. przepisy rozporządzenia określającego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Również z art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego wynika konieczność zapewnienia poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Jednakże przepis ten wymaga uwzględnienia jedynie takich interesów osób trzecich, które znajdują oparcie w przepisach prawa, bowiem ochrona wynikająca z art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego nie ma charakteru absolutnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 24 stycznia 2018 r., II SA/Gd 572/17).

Jeśli chodzi o zarzucany w skardze spływ wód opadowych na nieruchomości skarżących, to zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym nie dopuszcza się odprowadzania wód opadowych na tereny sąsiednie, przy czym projekt budowlany przewiduje w tym zakresie stosowne rozwiązania techniczne w postaci odpowiedniego wyprofilowania spadków w stronę projektowanych wpustów deszczowych.

Odnosząc się do zarzucanego przez skarżących zaciemnienia i ograniczenia naturalnego dostępu do światła należy wskazać, iż kwestia naturalnego oświetlenia pomieszczeń została uregulowana w § 13, natomiast kwestia nasłonecznienia w § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065). W myśl § 13 ust. 1 rozporządzenia odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń – co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania – dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m – dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m, 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części (§ 13 ust. 2). Z kolei zgodnie z § 60 ust. 1 pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej oraz szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 800-1600, natomiast pokoje mieszkalne – w godzinach 700-1700. W mieszkaniach wielopokojowych wymagania ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju (§ 60 ust. 2).

Przedłożona przez inwestora do akt sprawy ekspertyza techniczna dotycząca obszaru oddziaływania projektowanej inwestycji zawiera szczegółową analizę ewentualnego wpływu zamierzenia budowlanego na nieruchomości skarżących pod względem zacieniania i przesłaniania. Jak wynika ze znajdującego się w tym dokumencie rysunku nr 1 i 6, projektowane zamierzenie budowlane spełnia wymóg z § 13 ust. 1 pkt 1 ppkt a) rozporządzenia, natomiast ppkt b) ze względu na wysokość tego budynku, nie znajduje w sprawie zastosowania. Wysokość przesłaniania przez projektowane budynki wynosi bowiem 14,6 m – jest ona zatem mniejsza niż ich odległość od budynku usytuowanego na działce nr [...] (ok. 27 m) – jak tego wymaga § 13 ust. 1 pkt 1 ppkt a) rozporządzenia. Na marginesie należy tylko wspomnieć, iż jest to w pewnym sensie uproszczona wykładnia tego przepisu, jednakże jest ona wystarczająca do ustalenia, iż w okolicznościach rozpatrywanej sprawy wymóg ten został spełniony. Skoro bowiem odległość między budynkami (ok. 27 m) jest większa niż wysokość przesłaniania przez projektowane budynki (14,6 m), to oczywiste jest, że również po wyznaczeniu kąta 60°, z wierzchołkiem umiejscowionym na osi okna pomieszczenia przesłanianego w budynku na działce nr [...], w odległości równej wysokości przesłaniania (14,6 m) nie znajdzie się żadna część budynku projektowanego.

Kwestii zacieniania i nasłonecznienia dotyczą natomiast rysunki od 2 do 5 ekspertyzy technicznej. Wynika z nich, że zacienianie przez projektowaną inwestycję dotyczyć będzie jedynie działki nr [...] (z uwagi na usytuowanie tej działki po stronie wschodniej względem projektowanej inwestycji będzie ono miało miejsce jedynie w godzinach popołudniowych). Przy czym analiza nasłonecznienia wskazuje, iż działka nr [...] będzie nasłoneczniona nie krócej niż 9 do 10 godzin zarówno w dniu równonocy wiosennej, jak i w dniu równonocy jesiennej, co niewątpliwie świadczy o zachowaniu przez projektowaną inwestycję wymogu z § 60 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (nasłonecznienie wynoszące co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 800-1600, zaś w przypadku pokoi mieszkalnych – w godzinach 700-1700).

Działka nr [...] położona jest na południowy wschód względem projektowanej inwestycji, natomiast działka nr [...] – na wschód z minimalnym wychyleniem w kierunku południowym. Jak wynika z ekspertyzy technicznej, kwestia zacieniania przez projektowaną inwestycję w rozumieniu § 60 rozporządzenia, działek tych dotyczyć nie będzie. Ocena ekspertyzy w tym zakresie – ze względu na położenie geograficzne Polski na północnej półkuli Ziemi i kierunek cienia rzucanego przez wszystkie obiekty – nie dostarcza żadnego racjonalnego argumentu pozwalającego zakwestionować wiarygodność tego opracowania w omówionym tu zakresie. Sprawia to, iż zawartą w skardze argumentację o zarzucanym stronniczym, nieobiektywnym charakterze tej ekspertyzy oraz bezkrytycznej ocenie tego dokumentu przez organy orzekające w sprawie, należy uznać za bezzasadną.

Jeśli chodzi natomiast o wywodzenie przez skarżących swego interesu prawnego z art. 140 i art. 144 k.c., to pomimo tego, iż nawet w skardze wskazano na konieczność rozpatrywania tych przepisów w łącznym powiązaniu z przepisami prawa budowlanego – powiązania takiego nie wykazano. Skarga zawiera tylko ogólnikowe stwierdzenia na temat immisji w postaci hałasu, spalin, zaciemnienia, ograniczenia naturalnego dostępu do światła, substancji zapachowych, zwiększonego ruchu pojazdów mechanicznych, spływu wody, które – jak wskazano w skardze – mają przekraczać przeciętną miarę dla zabudowy jednorodzinnej i siedliskowo-zagrodowej. Zawarta w skardze argumentacja odwołuje się przy tym jedynie do art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9 oraz art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, bez powiązania z konkretnymi unormowaniami materialnoprawnymi, wprowadzającymi ograniczenia w zabudowie terenu, co z uwagi na treść art. 3 pkt 20 prawa budowlanego w jego obecnym brzmieniu i co omówiono już wyżej, jest niezbędne do przyjęcia, iż dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania kwestionowanej inwestycji. Również kontrola zaskarżonej decyzji z urzędu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów, nie wykazała powiązania nieruchomości skarżących z takimi konkretnymi regulacjami materialnoprawnymi, wprowadzającymi ewentualne związane z projektowanym obiektem ograniczenia w zabudowie ich działek.

Okoliczność ta prowadzi do wniosku, iż skarżącym nie przysługiwał status stron w postępowaniu, którego przedmiotem było zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę kwestionowanej inwestycji. Tylko bowiem takie ograniczenia w zabudowie, które są związane z konkretnym wprowadzającym je przepisem prawa, dają właścicielowi nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Wynikające z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego ograniczenie kręgu stron dotyczy przy tym zarówno postępowań o udzielenie pozwolenia na budowę, jak i postępowań nadzwyczajnych, dotyczących decyzji ostatecznych o udzieleniu pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 26 października 2021 r.).

Nie wystarczy zatem subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym. Potencjalna możliwość oddziaływania projektowanej inwestycji, aby mogła uzasadniać występowanie interesu prawnego uprawniającego do udziału w postępowaniu, musi w każdym przypadku wiązać się z potrzebą zbadania w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji. Jest to tym bardziej istotne, gdy tak jak w rozpoznawanej sprawie, organ w postępowaniu prowadzonym w wyniku pozytywnego rozpoznania wniosku o wznowienie dokonuje jedynie oceny wystąpienia przesłanek zawartych w art. 145 § 1 k.p.a. i nie ma uprawnień do ponownego rozpoznania sprawy w całości, tak jak to czyni organ w trybie zwykłym (por. wyrok NSA z 12 maja 2022 r., II OSK 1443/19).

Ponadto w wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z poglądem (opisanym powyżej), iż z dniem 19 września 2020 r., tzn. wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) ustawodawca w art. 3 pkt 20 prawa budowlanego jeszcze bardziej zawęził definicję strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Obecnie przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć tylko taki teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, które to przepisy wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. To uściślenie dotyczy terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia sprowadzające się jedynie do zabudowy, a nie szeroko rozumianego zagospodarowania terenu. Podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości, która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego, mogą obecnie powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych, stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego (por. również wyrok NSA z 15 grudnia 2021 r., II OSK 34/19; S. Juszczak, Zmiana kręgu stron postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę po nowelizacji definicji obszaru oddziaływania obiektu, ST 2021, nr 4, s. 48-57).

Zawarty w skardze wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z opinii biegłego sądowego w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz wyceny nieruchomości z dnia [...] stycznia 2022 r. został postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 9 czerwca 2022 r. oddalony. Jego treść nie wnosiła bowiem do niniejszej sprawy istotnych okoliczności, w szczególności z uwagi na fakt, iż dokument ten odnosił się do decyzji z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] o warunkach zabudowy dla kwestionowanej inwestycji. Tego rodzaju decyzja, mimo iż dotyczy wprawdzie tej samej inwestycji, wydawana jest w oparciu o odrębne regulacje prawne, w szczególności ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Podsumowując, analiza zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji prowadzi do wniosku, że organy rozpatrzyły niniejszą sprawę w jej całokształcie, z zachowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Decyzja organu II instancji zawiera wszystkie niezbędne elementy rozstrzygnięcia. Badając pod tym kątem legalność zaskarżonej decyzji jak i przebieg poprzedzającego ją postępowania administracyjnego obydwu instancji Sąd nie stwierdził tego rodzaju naruszeń prawa procesowego, ani naruszeń przepisów prawa materialnego, które stosownie do regulacji zawartej w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329) uzasadniałyby jej uchylenie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.