Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1774/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49 ust 1 , 2, art. 48 ust 2 i 3, art 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga [...] (dalej: "skarżąca", "Spółka") na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

W związku z pismami Prokuratury Rejonowej w [...] z 27 kwietnia 2016 r. oraz 15 czerwca 2016 r. dotyczącymi prowadzonego dochodzenia sygn. akt [...] w sprawie zaistniałego w dniu 23 grudnia 2015 r. w [...] na terenie hali dzierżawionej od [...] S.A przez skarżącą wypadku przy pracy podczas wykonywania prac budowlanych przez firmę, tj. wykopu pod prasę i prac z tym związanych, gdzie w wyniku zawalenia świeżo wymurowanej ściany wykopu pracownik firmy "[...]" uległ wypadkowi, Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego Miasta [...] przeprowadził w dniu 7 lipca 2016 r. czynności kontrolne. W dniu kontroli stwierdzono, że pod dwie prasy hydrauliczne został wykonany fundament blokowy z betonu zbrojonego B 25 i zainstalowane na nim urządzenia pracują. Płyta posadowiona na głębokości 2,94 m ma wymiary w rzucie poziomym, mierzonym w poziomie posadzki ok. 5,30 X 18,20 m grubość ściany 0,57 m, na którą składa się ściana konstrukcyjna, ścianka z bloczków betonowych. Wokół pras ułożona jest podłoga z blachy ryflowanej. Obiekt ten znajduje się wewnątrz hali produkcyjnej wybudowanej na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] sierpnia 2008 r. nr [...]. Zawiadomieniem z 13 lipca 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji") poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie samowolnie pobudowanego przez skarżącą fundamentu pod prasy w hali produkcyjnej [...] S.A., ponieważ części budowlane urządzeń technicznych takie jak fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową stanowią budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) i wymagają pozwolenia na budowę.

Postanowieniem z [...] lipca 2016 r. organ I instancji nałożył na skarżącą jako inwestora obowiązek przedłożenia wskazanych w rozstrzygnięciu dokumentów w terminie do 31 października 2016 r., co Spółka uczyniła przy piśmie z 27 października 2016 r.

Następnie postanowieniem nr [...] z [...] grudnia 2016 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 49 ust. 1 i ust. 2, art. 59f ust. 1, 2 i 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm., zwana dalej: "P.b.") oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), orzekł o ustaleniu skarżącej jako inwestorowi opłaty legalizacyjnej w kwocie 125.000 zł za wykonanie bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę fundamentu pod prasy, zlokalizowanego wewnątrz hali produkcyjnej należącej do [...] S.A. przy ul. [...] , płatną w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji podał m.in., że z wydanego przez Prezydenta Miasta [...] zaświadczenia z [...]października 2016 r. znak [...] wynika, że zrealizowana budowa fundamentu pod prasy wewnątrz istniejącej hali jest zgodna z ustaleniami Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w rejonie "[...] " uchwalonego Uchwałą Nr [...] z [...] stycznia 2011 r. Rady Miasta [...] i zmianą uchwały Rady Miasta [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w rejonie "[...] ", uchwalonej Uchwałą Rady Miasta [...] z [...] sierpnia 2016 r. Nr [...]. Nadto w związku z tym, że w pozostałych badanych dokumentach nie stwierdzono nieprawidłowości, organ I instancji uznał za zasadne ustalenie opłaty legalizacyjnej.

PINB wskazał, że wysokość opłaty oblicza się jako iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w) pięćdziesiątkrotnie podwyższony [(s)x( k )x (w)]x 50. W omawianym przypadku wielkości te wynoszą : - (s) = 500 zł. (art. 59 f ust. 2 ustawy P.b.), (k)= 5 (wg. załącznika do ustawy P.b., kat. VIII - inne budowle), (w) = 1 (wg. załącznika do ustawy P.b.) Na podstawie tego wzoru i przyjętych współczynników wysokość opłaty ustalono na kwotę 125.000 zł, tj. 500 x 5 x 1) x 50.

Zażalenie na powołane rozstrzygnięcie złożyła skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów:

1) art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w celu prawidłowej kwalifikacji fundamentu pod prasę w postępowaniu legalizacyjnym;

2) art. 10 § 1 k.p.a., poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed ustaleniem opłaty legalizacyjnej;

3) art. 3 pkt 3 P.b. poprzez kwalifikację fundamentu pod prasę jako budowli w rozumieniu tego przepisu, bez wystarczającego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym;

4) Załącznika do ustawy Prawo budowlane, przez zastosowanie do obliczenia opłaty legalizacyjnej współczynników przewidzianych dla kategorii VIII "inne budowle".

Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy nałożenia na Spółkę opłaty legalizacyjnej.

Postanowieniem nr [...] z [...] czerwca 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ odwoławczy"), biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 P.b., orzekł

o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.

W uzasadnieniu postanowienia [...]WINB stwierdził zasadność podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Podał, że organ I instancji zasadnie wskazał, iż części budowlane urządzeń technicznych takie jak fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową stanowią budowle w myśl art. 3 pkt 3 P.b.

W ocenie organu odwoławczego sporny fundament pod prasy mieści się w granicach definicji budowli.

[...]WINB wyjaśnił, że zrealizowanie obiektu budowlanego bez wymaganej przepisami decyzji o pozwoleniu na budowę wypełnia przesłanki zastosowania art. 48 P.b. Przytoczył brzmienie art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 49 P.b.

Zdaniem organu odwoławczego PINB prawidłowo wszczął procedurę legalizacyjną i dokonał sprawdzenia przedłożonej dokumentacji budowlanej, jak i potwierdził jej zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym oraz warunkami techniczno - budowlanymi, a także jej kompletność. Nadto prawidłowo ustalił inwestorowi wysokość opłaty legalizacyjnej i ją uzasadnił. Wyjaśnił, że wniesienie przez inwestora opłaty legalizacyjnej będzie stanowiło podstawę do zakończenia procedury legalizacyjnej w niniejszej sprawie. Nieuiszczenie zaś w terminie opłaty legalizacyjnej oznacza zastosowanie przepisu art. 48 P.b., czyli wydanie nakazu rozbiórki.

Skargę do sądu administracyjnego na powołane postanowienie złożyła skarżąca. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie następujących przepisów tj.:

a) art. 49c ust. 2 P.b. poprzez brak zawieszenia postępowania administracyjnego i wydanie postanowienia pomimo zaistnienia obligatoryjnej przesłanki zawieszenia postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy;

b) art. 10 § 1 k.p.a., poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem postanowienia, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy;

c) art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i prawidłowej kwalifikacji fundamentu pod prasę w postępowaniu legalizacyjnym, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy;

d) art. 3 pkt 3 P.b. poprzez kwalifikację fundamentu pod prasę jako budowli w rozumieniu tego przepisu, bez wystarczającego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, co miało wpływ na wynik sprawy;

e) przepisów Załącznika do P.b., poprzez zastosowanie do obliczenia opłaty legalizacyjnej współczynników przewidzianych dla kategorii VIII "inne budowle", co miało wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła m.in., że [...]WINB zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej, w związku ze złożeniem wniosku o udzielenie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej, a następnie wbrew obowiązującym przepisom, podjął z urzędu zawieszone postępowanie. Zdaniem skarżącej [...]WINB pominął fakt, że w toku pozostawało (i pozostaje) nadal postępowanie administracyjne w sprawie umorzenia w całości lub w części opłaty legalizacyjnej. A zatem na skutek wydania przez [...]WINB postanowienia z [...]kwietnia 2017 r., doszło do sytuacji, w której postępowanie zażaleniowe w sprawie opłaty legalizacyjnej zostało, po jego zawieszeniu, podjęte, mimo że w toku pozostawało jednocześnie postępowanie w sprawie udzielenia ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej, tj. jej umorzenie w całości lub w części.

Skarżąca stwierdziła zatem, że w okresie, gdy postępowanie zażaleniowe powinno być obligatoryjnie zawieszone, [...]WINB podjął to postępowanie mimo braku do tego uzasadnionych podstaw, nie uwzględnił wniosku Spółki o reasumpcję i uchylenie postanowienia o podjęciu postępowania lub ewentualnie o ponowne zawieszenie postępowania, a po ustaniu - zaistniałej w jego ocenie - przeszkody do zawieszenia postępowania - nie zawiesił go, lecz rozstrzygnął sprawę co do istoty. W ocenie skarżącej, powyższe naruszenie mogło mieć ponadto wpływ na wynik sprawy, gdyż rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności wniosku Spółki o udzielenie ulgi, mogło uczynić postępowanie zażaleniowe bezprzedmiotowym. A zatem powyższe uzasadnia zarzut naruszenia art. 49c ust. 2 P.b.

Nadto skarżąca podniosła, że PINB powinien, w ramach obowiązków określonych w art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., ustalić w sposób niebudzący wątpliwości, czy konstrukcja fundamentu stanowi integralną część składową prasy, jako urządzenia, czy też jest od niej odrębna pod względem technicznym. Organ nie zgromadził materiału dowodowego, który potwierdzałby możliwość zaklasyfikowania fundamentu pod prasę, jako budowli, w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b. Jednocześnie, do obliczenia opłaty legalizacyjnej zastosował współczynniki przewidziane w Załączniku do P.b. dla obiektów kategorii VIII "inne budowle".

W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew zarzutowi skargi brak było podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie, a prawidłowe było wydanie postanowienia ustalającego skarżącej opłatę legalizacyjną.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że rozpoczęcie procesu inwestycyjnego – robót budowlanych – powinno być co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. Zasadę tę określa art. 28 P.b. stanowiąc, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 P.b. Przepisy art. 29-31 P.b. wprowadzają wyjątki od ogólnej zasady, określając budowy i roboty budowlane, których wykonanie nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie w określonych wypadkach wymaga zgłoszenia do właściwego organu.

Omawiana w niniejszej sprawie budowa przez inwestora (tj. skarżącą) fundamentu blokowego z betonu pod dwie prasy hydrauliczne do nich nie należy, bowiem wymagała uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżąca takiego dokumentu nie przedstawiła, a więc należy uznać, że dopuściła się samowoli budowlanej.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie należy się zgodzić z kwalifikacją charakteru robót budowlanych dokonaną przez organy. Niewątpliwie tego typu inwestycja jest objęta obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 pkt 3 P.b., pod pojęciem budowli należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Sąd zauważa, że definicja budowli zbudowana została na podstawie dwóch zaprzeczeń oraz przykładowego, a więc otwartego, wyliczenia obiektów stanowiących budowle. Oznacza to, że obiekt, mimo że nie jest budynkiem ani obiektem małej architektury, może stanowić budowlę, a tym samym zostać zakwalifikowany jako obiekt budowlany, co przesądza o tym, że podlega prawu budowlanemu. Zawarte w komentowanym przepisie wyliczenie wyznacza zakres znaczeniowy definiowanego pojęcia. Dlatego w przypadkach nastręczających trudności przy zakwalifikowaniu wytworu ludzkiej działalności oceny należy dokonać także na podstawie ustaleń, czy dany obiekt ma cechy wspólne z wymienionymi w przepisie przykładami, czy jest do nich podobny. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 186/09 (LEX nr 597412), stwierdził, że budowlą jest każdy inny obiekt, który nie jest budynkiem lub obiektem małej architektury, ale który jest podobny do wymienionych w art. 3 pkt 3 wytworów ludzkiej działalności (por. Alicja Plucińska-Filipowicz (red.), Arkadiusz Despot-Mładanowicz Komentarz aktualizowany do art. 3 P.b.).

Należy wskazać, że fundament pod maszynę to rodzaj fundamentu przeznaczonego do montażu na nim konkretnego rodzaju maszyny (lub urządzenia) i przenoszenia na grunt obciążeń statycznych oraz dynamicznych, generowanych podczas pracy danej maszyny. W przeciwieństwie do fundamentów budynków i budowli, które stanowią element składowy danego obiektu budowlanego, fundamenty pod maszyny stanowią odrębną budowlę, nawet jeżeli zlokalizowane są wewnątrz budynku, np. hali określonego zakładu czy fabryki. Ta specyfika tego rodzaju fundamentów znalazła swoje odzwierciedlenie w przepisach prawa budowlanego, w definicji budowli, w której fundamenty pod maszyny i urządzenia zostały literalnie wyszczególnione są w ramach listy przykładowych obiektów budowlanych będących budowlą, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość techniczno-użytkową. Fundamenty tego rodzaju kształtuje się jako samodzielne konstrukcje budowlane, oddzielone (np. poprzez odpowiednie posadowienie, wykonanie dylatacji i inne) od konstrukcji budynku, w którym są zlokalizowane, tak aby przenoszone obciążenia, szczególnie obciążenia dynamiczne, nie były przenoszone na konstrukcję budynku (por. "Wikipedia"). W świetle powyższego za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia przez organy przepisu art. 3 pkt 3 P.b.

Skoro wykonane roboty budowlane nie zostały zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, PINB zasadnie rozpoczął procedurę zmierzającą do legalizacji tego obiektu w trybie art. 48 P.b. Zgodnie z art. 48 ust. 1 P.b., właściwy organ nakazuje,

z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Tą kategoryczną dyspozycję łagodzi jednak regulacja art. 48 ust. 2 P.b., bowiem zgodnie z jego treścią, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu przestrzennym, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (jeżeli są one nadal prowadzone).

W tym postanowieniu, stosownie do ust. 3 art. 48 P.b., ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

W przypadku niewypełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (art. 48 ust. 4 p.b.), tj. orzeka się nakaz rozbiórki. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5 p.b.). Wówczas właściwy organ, przed wydaniem decyzji zatwierdzającej w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki i terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, oraz w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej.

W toku postępowania legalizacyjnego, stosownie do art. 49 ust. 1 P.b., właściwy organ zobowiązany jest do zbadania zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kompletności projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz wykonania projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Pozytywny wynik powyższych sprawdzeń powoduje, że możliwe jest wydanie postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej.

Do ustalenia opłaty legalizacyjnej stosuje się przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f P.b. z tym, że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 49 ust. 2 p.b.). Kwotę opłaty legalizacyjnej stanowi natomiast iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Współczynnik kategorii obiektu budowlanego oraz współczynnik wielkości obiektu określone zostały w załączniku do ustawy P. b. Spełnienie przez strony powyższych wymagań obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Nieuiszczenie natomiast opłaty legalizacyjnej skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części (art. 49 ust. 3

i ust. 4 P.b.).

Ustalenie opłaty legalizacyjnej jest zatem konsekwencją stwierdzenia samowoli budowlanej i dążenia do jej legalizacji, po spełnieniu przez inwestora określonych prawem warunków. Podkreślić w tym miejscu należy, że chociaż do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. 1 P.b., z zastrzeżeniem, że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu, to opłata legalizacyjna nie jest karą, ponieważ postępowanie legalizacyjne, w toku którego zapada postanowienie ustalające taką opłatę, stwarza stronie możliwość uniknięcia rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, z której ma ona prawo, a nie obowiązek, skorzystać.

W ocenie Sądu, postanowieniem nr [...] z [...] grudnia 2016 r. PINB zasadnie ustalił skarżącej opłatę legalizacyjną w wysokości 125.000 zł., a organ odwoławczy prawidłowo zaakceptował to rozstrzygnięcie. Spełniła ona bowiem obowiązki nałożone postanowieniem nr [...] z [...] lipca 2016 r., przedkładając wymagane prawem dokumenty. Także opłata legalizacyjna wyliczona została prawidłowo w oparciu o art. 49 ust. 2 w związku z art. 59 f ust. 1 P.b. Wysokość opłaty oblicza się przy zastosowaniu wzoru s x k x w, przy czym s to stawka opłaty, k - współczynnik kategorii obiektu budowlanego i w - współczynnik wielkości obiektu budowlanego.

W ocenie Sądu poczynione przez organ administracyjny ustalenia dotyczące sklasyfikowania przedmiotowej budowli jako VIII kategorii z załącznika do ww. ustawy P.b. – inne budowle, na podstawie którego została ustalona opłata legalizacyjna są prawidłowe. Sąd zauważa, że skarżąca wskazując na naruszenie przepisów załącznika do P.b. poprzez zastosowanie współczynników przewidzianych dla tej kategorii nie wskazuje, jaka kategoria obiektów budowlanych, w jej ocenie, winna być zastosowana.

Zasadnie organy orzekające uznały, że przedmiotowa budowla należy do kategorii VIII (inne budowle), gdzie współczynnik k wynosi 5, współczynnik w – 1, a zatem przy stawce s, określonej jako 500 zł, opłata legalizacyjna wyniesie 125.000 zł (500 x 5 x 1 x 50 = 125.000), czyli tyle, ile ustaliły organy administracji.

Podkreślić też trzeba, że ustalenie w drodze postanowienia wysokości opłaty legalizacyjnej jest rozstrzygnięciem związanym, determinowanym stwierdzeniem faktu samowoli budowlanej i ustaleniem istnienia prawnych, pozytywnych przesłanek jej zalegalizowania. Oznacza to, że organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do określenia tej opłaty, gdyż przepisy P.b. nie przewidują możliwości odstąpienia od jej określenia ani też możliwości miarkowania wysokości tej opłaty (tak np. WSA w Białymstoku w wyroku z 20 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 321/11, Lex Omega 1125238). Zatem ustawodawca w art. 48 ust. 1 P.b. nie przewidział możliwości uwzględnienia przez organy nadzoru budowlanego jakichkolwiek dodatkowych kryteriów (tak m.in. WSA w Warszawie w wyroku z 27 stycznia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 854/05, Lex Omega nr 196409).

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd stwierdził, że w kontrolowanym postępowaniu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego organy nadzoru budowlanego zastosowały właściwe przepisy P.b. Skoro zaś Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania ani naruszenia przepisów prawa materialnego, orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.