Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 833/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1; art. 129 § 1 i 2; art. 127 § 1; art. 97 § 1 pkt 4; art. 8 w zw. z art. 107 § 3; art. 158 § 1 i § 2; art. 16 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Teza: Pod pojęciem rażącego naruszenia prawa o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. rozumie się naruszenie normy prawnej w sposób oczywisty, wyraźny i bezsporny, w sytuacji gdy decyzja wydana została wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, tzn. istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie, a rażące naruszenie prawa musi mieć miejsce w momencie wydania decyzji.

Przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie nawiązuje w żaden sposób do wiedzy organu o okolicznościach skutkujących nieważnością decyzji, ani też nie uzależnia stwierdzenia nieważności od zaistnienia takiej przesłanki. Co więcej nie wynika z niego również, by naruszenie prawa, o którym mowa art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., musiało być naruszeniem zawinionym przez organ lub naruszeniem, którego organ był świadomy.

Na ocenę zaistnienia wad, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie ma wpływu to, czy organ odwoławczy wiedział o fakcie wniesienia odwołań przez inne strony oraz czy jego niewiedza w tym zakresie była zawiniona, czy też nie. Organ na etapie postępowania odwoławczego powinien mieć bowiem aktualną wiedzę na temat kręgu podmiotów, które wniosły odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej. Jego obowiązkiem było zagwarantowanie stronom czynnego udziału także w stadium postępowania odwoławczego oraz jednoczesne rozpatrzenie wszystkich odwołań wniesionych w sprawie.

W chwili wszczęcia postępowania nieważnościowego nie zostały jeszcze wniesione skargi od decyzji z dnia 26 lipca 2021 r., a tym samym nie zostało jeszcze wszczęte postępowanie przed sądem administracyjnym.

Tym samym możliwe było uruchomienie i przeprowadzenie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego z urzędu, zaś fakt późniejszego wszczęcia postępowania sądowoadministracyjne nie obligował organu do zawieszenia  postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. Przeciwnie, zawieszeniu w takiej sytuacji podlegało z mocy art. 56 p.p.s.a. wszczęte później postępowanie sądowoadministracyjne.

TEZY

Pod pojęciem rażącego naruszenia prawa o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. rozumie się naruszenie normy prawnej w sposób oczywisty, wyraźny i bezsporny, w sytuacji gdy decyzja wydana została wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, tzn. istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie, a rażące naruszenie prawa musi mieć miejsce w momencie wydania decyzji.

Przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie nawiązuje w żaden sposób do wiedzy organu o okolicznościach skutkujących nieważnością decyzji, ani też nie uzależnia stwierdzenia nieważności od zaistnienia takiej przesłanki. Co więcej nie wynika z niego również, by naruszenie prawa, o którym mowa art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., musiało być naruszeniem zawinionym przez organ lub naruszeniem, którego organ był świadomy.

Na ocenę zaistnienia wad, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie ma wpływu to, czy organ odwoławczy wiedział o fakcie wniesienia odwołań przez inne strony oraz czy jego niewiedza w tym zakresie była zawiniona, czy też nie. Organ na etapie postępowania odwoławczego powinien mieć bowiem aktualną wiedzę na temat kręgu podmiotów, które wniosły odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej. Jego obowiązkiem było zagwarantowanie stronom czynnego udziału także w stadium postępowania odwoławczego oraz jednoczesne rozpatrzenie wszystkich odwołań wniesionych w sprawie.

W chwili wszczęcia postępowania nieważnościowego nie zostały jeszcze wniesione skargi od decyzji z dnia 26 lipca 2021 r., a tym samym nie zostało jeszcze wszczęte postępowanie przed sądem administracyjnym.

Tym samym możliwe było uruchomienie i przeprowadzenie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego z urzędu, zaś fakt późniejszego wszczęcia postępowania sądowoadministracyjne nie obligował organu do zawieszenia  postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. Przeciwnie, zawieszeniu w takiej sytuacji podlegało z mocy art. 56 p.p.s.a. wszczęte później postępowanie sądowoadministracyjne.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędziowie Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Referent Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skarg Stowarzyszenia O. w K. oraz Stowarzyszenia P. z siedzibą w Ć. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po wszczęciu z urzędu w dniu [...] sierpnia 2021 r. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2021 r., znak: [...], stwierdziło nieważności decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2021 r., znak: [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji wydanej przez Wójta [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., znak: [...] w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych i gazu LPG z pawilonem obsługi i infrastrukturą towarzyszącą na działkach nr [...], [...] i [...], położonych w miejscowości K., gm. K. i odmowy wydania decyzji w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych i gazu LPG z pawilonem obsługi i infrastrukturą towarzyszącą na działkach nr [...] i [...], położonych w miejscowości K., gm. K. oraz określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych i gazu LPG z pawilonem obsługi i infrastrukturą towarzyszącą na działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...], położonych w miejscowości K., gm. K..

W uzasadnieniu decyzji stwierdzającej nieważność Kolegium wskazało, że decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. Wójt Gminy K. określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych i gazu LPG z pawilonem obsługi i infrastrukturą towarzyszącą na działkach nr [...], [...] i [...], położonych w miejscowości K., gm. K. oraz odmówił określenia wydania decyzji w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych i gazu LPG z pawilonem obsługi i infrastrukturą towarzyszącą na działkach nr [...] i [...], położonych w miejscowości K., gm. K..

Od decyzji [...] sp. z o.o. wniosła w dniu [...] lipca 2021 r. odwołanie, podnosząc nie zgadza się z wydaną decyzją. Skarżąca Spółka wskazała w odwołaniu na naruszenia odnoszące się do prawa procesowego i prawa materialnego. W opinii Spółki naruszenia te polegały na ponownie błędnej interpretacji przez organ przepisów ustawy, aktów wykonawczych od niej oraz aktu prawa miejscowego, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnej odmowy określenia uwarunkowań środowiskowych dla planowanego przedsięwzięcia na działkach o nr ewid. [...] i [...]. Skarżąca Spółka wskazała, że w tym zakresie, pomimo wcześniejszego stanowiska Kolegium, organ ponownie naruszył wskazane w odwołaniu przepisy i nie zastosował się do wytycznych organu wyższego stopnia.

Odwołanie wraz z aktami sprawy wpłynęło do Kolegium [...] lipca 2021 r. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. po rozpatrzeniu odwołania Spółki wydał decyzję, w której uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł co do istoty sprawy poprzez określenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych i gazu LPG z pawilonem obsługi i infrastrukturą towarzyszącą na działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...], położonych w miejscowości K., gm. K..

Następnie w dniu [...] lipca 2021 r. do Kolegium wpłynęły kolejne odwołania od decyzji organu I instancji, które zostały wniesione przez I. Z., R. Z. i S. P., S. B., Stowarzyszenie O. S. P. w K. , F. P.. Dodatkowo w dniu [...] sierpnia 2021 r. do Kolegium wpłynęło odwołanie wniesione przez S. D..

Mając na uwadze powyższe Kolegium w dniu [...] sierpnia 2021 r. wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2021 r.

Organ wyjaśnił, że przesłankę stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. może stanowić wyłącznie naruszenie rażące. Dalej wskazano, że zgodnie z przepisem art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji a stosownie do dyspozycji przepisu art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

W tym kontekście organ podkreślił, że wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji przez dwie lub więcej strony postępowania administracyjnego nakłada na organ odwoławczy obowiązek łącznego ich rozpatrzenia w jednym terminie. Jeżeli organ odwoławczy ograniczy się do rozpoznania odwołania tylko jednej strony, to podjęte w takiej sytuacji orzeczenie definitywnie kończy postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji wyłączona jest w ogóle możliwość rozpoznania drugiego odwołania wniesionego przez inną osobę. Dlatego uznać należy, że niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań jest istotnym naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, obligującym uchylenie zaskarżonych decyzji organu odwoławczego (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Poznaniu z dnia 12 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Po 450/07 oraz w Łodzi z dnia 16 marca 2010 r., II SA/Łd 79/10, CBOSA). Dla porządku wskazać należy również, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest także stanowisko, że niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań skutkuje tym, że decyzja taka dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa (jako wydana bez podstawy prawnej) - vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2005 r., sygn. akt OSK 1230/04 (LEX nr 176134) oraz z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1198/09 (LEX 746416), powołane w wyroku NSA z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2146/11 (LEX nr 1121207).

Z akt sprawy wynika, że z przyczyn niezależnych od tut. Kolegium, fakt wniesienia odwołań przez niektóre strony postępowania nie był znany organowi odwoławczemu w momencie wydawania decyzji w postępowaniu odwoławczym. Należy jednocześnie uznać, że strony te wniosły odwołania od decyzji I instancji w ustawowym terminie. Odwołanie I. Z., R. Z. i S. P., S. B., Stowarzyszenia O. S. P. w K. i F. P. zostały wniesione w dniu [...] lipca 2021 r. (data wpływu do organu I instancji). Z kolei odwołanie S. D. zostało wniesione w dniu [...] lipca 2021 r. (pomimo opatrzenia daty jego sporządzenia [...] lipca 2021 r.). Zatem wszystkie powyżej wskazane odwołania powinny zostać rozpatrzone przez Kolegium w dniu [...] lipca 2021 r. Podkreślić należy, że ich nierozpatrzenie nie wynikało z ich pominięcia, ale z braku przekazania przez organ I instancji wraz z aktami sprawy, zgodnie z art. 1333 k.p.a., pomimo tego, że z wyjątkiem odwołania S. D. odwołania te były znane temu organowi w dacie przekazania do organu odwoławczego odwołania [...] Sp. z o.o. - vide treść pisma znak: [...] z dnia [...] lipca 2021 r. - data wpływu do Kolegium [...] lipca 2021 r.

Mając na względzie powyższe Kolegium stwierdziło, że rozstrzygnięcie własne Kolegium zostało wydane prażącym naruszeniem obowiązujących przepisów prawa procesowego, i zasadne jest jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. W konsekwencji umożliwi to przeprowadzenie postępowania odwoławczego w oparciu o przepisy prawa procesowego i zagwarantowanie wszystkich uprawnień stronom postępowania w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przez Stowarzyszenie O. S. P. w K. oraz S. D. z siedzibą w Ć. .

W skardze Stowarzyszenia O. S. P. w K. zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 97 §1 pkt. 4 k.p.a., poprzez niezastosowanie wymienionego przepisu i nie zawieszenie postępowania wszczętego w sprawie nieważności decyzji, która wcześniej została zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a co za tym idzie wszczęte zostało postępowanie sądowoadministracyjne, które na podstawie powołanego przepisu, stanowiło podstawę obligatoryjnego zawieszenia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją.

W skardze wniesiono o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W skardze S. D. z siedzibą w Ć. zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a., poprzez niezawieszenie postępowania zakończonego skarżoną decyzją podczas gdy dotyczyło ono decyzji już zaskarżonej przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego a co za tym idzie wszczęte zostało postępowania sądowoadministracyjne, które to na podstawie powołanego przepisu stanowiło podstawę do zawieszenia postępowania stojącego u podstaw skarżonej decyzji;

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 8 k.p.a., polegające na wydaniu decyzji z pominięciem adekwatnego zbadania faktycznych podstaw powodujących, iż konieczne było wszczęcie postępowania celem stwierdzenia nieważności decyzji [...], podczas gdy skala i charakter naruszeń wskazywał, iż wynikłe naruszenia były nie tylko istotne lecz potencjalnie zamierzone;

3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., polegające na lakonicznym i zdawkowym przedstawieniu powodów naruszenia prawa leżących u podstaw konieczności wydania skarżonej decyzji pomimo ewidentnych dowodów wskazujących, iż decyzja wydana została na skutek odwołania wniesionego przez tylko jedną stronę - spółkę [...] Sp. z o.o. i została sporządzona w całości przed otrzymaniem przez organ odwołań innych uprawnionych podmiotów.

W skardze wniesiono o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r., uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2021 r. i uchylenie decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] czerwca 2021 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa przez zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedziach na skargi organ wniósł o oddalenie skarg, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Na rozprawie w dniu [...] stycznia 2022 r., na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a., zarządzono połączenie do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skarg Stowarzyszenia O. S. P. w K. (sygn. akt II SA/Lu 833/21) oraz S. D. z siedzibą w Ć. (sygn. akt II SA/Lu 834/21). Od chwili połączenia sprawy prowadzone są pod sygnaturą akt II SA/Lu 833/21.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skargi S. O. S. P. w K. oraz S. D. z siedzibą w Ć. nie są uzasadnione.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, jego zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie postanowienia następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Skargi w sprawie nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.

Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności.

Organ administracji dokonał także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosowały normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Organ zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i dowody zgromadzone w aktach sprawy, w tym także te odnoszące się do odwołań, które w sprawie wnieśli skarżący.

Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów. Większość dowodów, które stanowiły podstawę ustaleń dokonanych w sprawie, to dowody w postaci dokumentów urzędowych, których prawdziwość w żaden sposób nie została podważona.

Podkreślić należy również, że także sami skarżący nie wskazują takich środków dowodowych, które będąc pominięte przez organ, miałyby znaczenie dla ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Organy nie naruszył także dyspozycji art. 6 k.p.a.

Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa.

W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa.

Nie ma podstaw do podzielenia zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem, co umożliwia przeprowadzenie kontroli sądowej wydanego przez organ rozstrzygnięcia. W motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy rzeczowo i z poszanowaniem reguł określonych w art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśnił przesłanki natury faktycznej i prawnej podjętego rozstrzygnięcia.

Brak jest również podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego.

Prawnomaterialną podstawę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie stanowiły przepisy art. 158 § 1 i § 2 w zw. z art. 127 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji własnej z dnia [...] lipca 2021 r. w przedmiocie uchylenia w całości decyzji Wójta [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. oraz określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych i gazu LPG z pawilonem obsługi i infrastrukturą towarzyszącą na działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w miejscowości K..

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Stwierdzenie nieważności jest nadzwyczajnym środkiem wzruszenia decyzji wydanych w postępowaniu administracyjnym.

Stwierdzenie nieważności decyzji wskutek rażącego naruszenia prawa jest wyjątkiem od wynikającej z art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji, zapewniającej stabilizację i pewność obrotu prawnego, co oznacza, że pojęcie to musi być interpretowane wąsko.

Trafnie zatem w orzecznictwie podkreśla się, że przesłankę nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi rażące naruszenie prawa, co oznacza, że nie każde naruszenie prawa stwierdzone w odniesieniu do rozstrzygnięcia organu administracji rodzi skutek nieważność, część naruszeń pozbawiona jest takiej wagi. Decyzja, nawet wydana z naruszeniem prawa, któremu nie możne przypisać cechy naruszenia rażącego, nie podlega stwierdzeniu nieważności. Rażące naruszenie to zwrot o charakterze wartościującym, który skutkuje koniecznością ewaluacji naruszeń w kategoriach ich doniosłości, oczywistości i wywoływanych skutków.

Pod pojęciem rażącego naruszenia prawa o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. rozumie się naruszenie normy prawnej w sposób oczywisty, wyraźny i bezsporny, w sytuacji gdy decyzja wydana została wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, tzn. istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie, a rażące naruszenie prawa musi mieć miejsce w momencie wydania decyzji.

Wbrew odmiennym wywodom zawartym w skardze S. D. z siedzibą w Ć. , stwierdzić należy, że taki właśnie rażący charakter miało w sprawie naruszenie, którego dopuściło się Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając decyzję z dnia [...] lipca 2021 r. wyłącznie w wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez [...] sp. z o.o.

Naruszenie, którego dopuścił się organ odwoławczy polegało na tym, że Kolegium rozpatrzyło jedynie odwołanie jednej ze stron ([...] sp. z o.o.), w następstwie którego uchyliło decyzję organu I Instancji w całości i orzekło co do istoty sprawy określając środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, pomimo, że od decyzji pierwszoinstacyjnej wniesione zostały odwołania także przez pozostałe podmioty biorące udział w postępowaniu, w tym również przez skarżących w niniejszej sprawie.

Jak trafnie wskazał organ wniesienie odwołania przez dwie lub więcej strony postępowania administracyjnego nakłada na organ odwoławczy obowiązek łącznego ich rozpatrzenia w jednym terminie. Jeżeli organ odwoławczy ograniczy się do rozpoznania odwołania tylko jednej strony, to podjęte w takiej sytuacji orzeczenie definitywnie kończy postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji wyłączona jest w ogóle możliwość rozpoznania drugiego odwołania wniesionego przez inną osobę. Dlatego uznać należy, że niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań jest istotnym naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Naruszenie to nie tylko, że miało charakter oczywistego i bezspornego naruszenia prawa, ale również pociągało za sobą niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności skutki w postaci przedwczesnego zakończenia postępowania odwoławczego oraz związanej z tym niemożności rozpoznania pozostałych odwołań wniesionych przez inne podmioty biorące udział w sprawie. Niewątpliwie więc tego rodzaju wadliwe, choć niezawinione przez organ odwoławczy, procedowanie w sprawie, skutkowało względem stron powstaniem doniosłych i niekorzystnych następstw procesowych, sprowadzających się do wyłączenia możliwość rozpoznania odwołań wniesionych przez strony w postępowaniu administracyjnym.

Z tych też względów naruszenie takie musiało zostać uznane za rażące naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co trafnie przyjął również organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu w kwestii tej podzielić należy pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2146/11, w którym wskazano, że podstawową zasadą postępowania administracyjnego (określoną w art. 138 § 1 k.p.a.) jest to, że wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji przez dwie lub więcej stron postępowania administracyjnego, nakłada na organ odwoławczy obowiązek ich łącznego rozpatrzenia w jednym terminie. Jeżeli organ odwoławczy ograniczy się do rozpoznania odwołania tylko jednej strony, to podjęte w takiej sytuacji orzeczenie definitywnie kończy postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji wyłączona jest w ogóle możliwość rozpoznania "drugiego" względnie innych dotychczas nie rozpoznanych pism procesowych (odwołań), pochodzących od innych stron tego postępowania. Niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań stron wywołuje daleko idące skutki prawne. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest także stanowisko, że decyzja taka dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (jako wydanej bez podstawy prawnej).

Z tych też względów twierdzenia skarżącego jakoby skala i charakter naruszeń wskazywały, iż wynikłe naruszenia były nieistotne, uznać należy za oczywiście nieuzasadnione.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje to, czy naruszenia których dopuścił się organ odwoławczy, miały charakter zamierzony, czy też nie.

Przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie nawiązuje w żaden sposób do wiedzy organu o okolicznościach skutkujących nieważnością decyzji, ani też nie uzależnia stwierdzenia nieważności od zaistnienia takiej przesłanki. Co więcej nie wynika z niego również, by naruszenie prawa, o którym mowa art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., musiało być naruszeniem zawinionym przez organ lub naruszeniem, którego organ był świadomy.

Na ocenę zaistnienia wad, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie ma wpływu to, czy organ odwoławczy wiedział o fakcie wniesienia odwołań przez inne strony oraz czy jego niewiedza w tym zakresie była zawiniona, czy też nie. Organ na etapie postępowania odwoławczego powinien mieć bowiem aktualną wiedzę na temat kręgu podmiotów, które wniosły odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej. Jego obowiązkiem było zagwarantowanie stronom czynnego udziału także w stadium postępowania odwoławczego oraz jednoczesne rozpatrzenie wszystkich odwołań wniesionych w sprawie.

Za nietrafne uznać należy także zarzuty skarg dotyczące naruszenia art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu i nie zawieszenie postępowania wszczętego w sprawie nieważności decyzji, która została zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a co za tym idzie wszczęte zostało postępowanie sądowoadministracyjne, które na podstawie powołanego przepisu, stanowiło podstawę obligatoryjnego zawieszenia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją.

W obu wniesionych skargach w uzasadnieniu takich zarzutów odwołano się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt II GPS 1/17, przytaczając wyrażono tam stanowisko, że "w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego można wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, jednakże organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić to postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego".

Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono w przedmiotowej uchwale uznać należy za słuszne, jednakże, wbrew odmiennym intencjom skarżących, wyjaśnić należy, że nie uzasadnia ono w żaden sposób twierdzeń skarżących. Przeciwnie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnia tezę przeciwną, a mianowicie, że w sytuacji, gdy do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji doszło jeszcze przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego brak jest podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego, albowiem później wszczęte postępowanie sądowoadministracyjne nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a.

Z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że dotyczy ona sytuacji, w której do wszczęcia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego dochodził w trakcie już trwającego postępowania sądowoadministracyjnego.

W przedmiotowej sprawie do takiej sytuacji nie doszło albowiem organ wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji już w dniu [...] sierpnia 2021 r., a więc w czasie, gdy nie wszczęte zostało jeszcze postępowanie sądowoadministracyjne.

W chwili wszczęcia postępowania nieważnościowego nie zostały jeszcze wniesione skargi od decyzji z dnia [...] lipca 2021 r., a tym samym nie zostało jeszcze wszczęte postępowanie przed sądem administracyjnym.

Tym samym możliwe było uruchomienie i przeprowadzenie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego z urzędu, zaś fakt późniejszego wszczęcia postępowania sądowoadministracyjne nie obligował organu do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a.

Skarżący, odwołując się do uchwały ze sprawy sygn. akt II GPS 1/17, pominęli, że już w tej uchwale podkreślono, iż w art. 56 p.p.s.a. wprost ustawodawca wskazał, że w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu do czasu ich zakończenia.

Z taką też sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, w której jako pierwsze zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a dopiero później zainicjowane zostało skargami stron postępowanie sądowoadministracyjne.

W takiej sytuacji brak było podstaw do zawieszenia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego z uwagi na późniejsze wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego. Przeciwnie, zawieszeniu w takiej sytuacji podlegało z mocy art. 56 p.p.s.a. wszczęte później postępowanie sądowoadministracyjne. Wskazać należy przy tym, że faktycznie postępowanie w sprawach skarg I. Z., R. Z., S. P., S. B., Stowarzyszenie O. S. P. w K. i S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2021 r., znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia zostało zawieszone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 752/21.

W zakończeniu wskazać należy, że przedmiotem zaskarżenia w sprawie pozostawała decyzja stwierdzająca nieważności, w związku z czym Sąd mógł orzekać jedynie co do tej decyzji. Sąd w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie mógł natomiast orzekać co do decyzji merytorycznych określających środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Możliwość sądowego orzekania co do decyzji merytorycznych wydanych w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia istnieje jedynie w sprawach zainicjowanych skargami stron na decyzje z dnia 26 lipca 2021 r.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.