Postanowienie NSA, sygn. akt FZ 505/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 220 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 57 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1646
law: Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych
Teza: Kwestie związane z uiszczeniem opłat, w tym od wnoszonych środków odwoławczych, należą przede wszystkim do kompetencji WSA /art. 220 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270, par. 57 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych - Dz.U. nr 169 poz. 1646/, a więc zagadnienia związane ze zwrotem nienależnie pobranej opłaty, uiszczonej na wezwanie tego sądu powinien badać powinien badać również ten sąd, który takie wezwanie wystosował.

TEZY

Kwestie związane z uiszczeniem opłat, w tym od wnoszonych środków odwoławczych, należą przede wszystkim do kompetencji WSA /art. 220 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270, par. 57 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych - Dz.U. nr 169 poz. 1646/, a więc zagadnienia związane ze zwrotem nienależnie pobranej opłaty, uiszczonej na wezwanie tego sądu powinien badać powinien badać również ten sąd, który takie wezwanie wystosował.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Sylwina J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 sierpnia 2004 r. I SA/Łd 453-454/03 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi Sylwina J. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia 21 marca 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów poniesionych w związku z osobistym stawiennictwem. postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Skarżący pismem z dnia 6 sierpnia 2004 r. skierowanym do sądu administracyjnego drugiej instancji /złożonym osobiście do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi dnia 9 sierpnia 2004 r./ wniósł o zwrot kwoty wpisu od zażalenia na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawach I SA/Łd 453/04 i I SA/Łd 454/04. Swoje żądanie uzasadnił tym, że Sąd ogłaszając wyrok w czasie jego nieobecności, w innym dniu - 2 kwietnia 2004 r. - niż odbyła się rozprawa, nie pouczył go o terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Dlatego też nie odpowiada prawdzie treść protokołu z rozprawy z dnia 23 marca 2004 r., w którym odnotowano dokonanie takiego pouczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2004 r. I SA/Łd 453-454/04 postanowił odmówić zwrotu żądanego wpisu.

W uzasadnieniu Sąd podał, że postanowieniem z dnia 25 maja 2004 r. został odrzucony wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 2 kwietnia 2004 r. W dniu 5 lipca 2004 r. pismem zatytułowanym "zażalenie drugie" skarżący zakwestionował to postanowienie. Wymagany wpis w kwocie 100 zł uiścił dnia 9 sierpnia 2004 r., po uprzednim wezwaniu Sądu z dnia 21 lipca 2004 r. W tym stanie rzeczy żądanie skarżącego nie znajdowało oparcia w obowiązujących przepisach gdyż w sprawie nie wystąpiły przesłanki do zwrotu opłaty, o których mowa w art. 225 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. Pod pojęciem opłaty należy rozumieć także wpis, w tym wpis od zażaleń na postanowienia, który w rozpatrywanej sprawie został uiszczony w prawidłowej wysokości 100 zł, stosownie do par. 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 221 poz. 2193/.

Przedstawione wyżej postanowienie zostało skarżącemu doręczone dnia 14 września 2004 r. W dniu 20 września 2004 r. skarżący skierował do Sądu drugiej instancji za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pismo zatytułowane "zażalenie czwarte", w którym domaga się "uchylenia, kasacji" postanowienia sądu pierwszej instancji z dnia 25 sierpnia 2004 r. "z powodu pomyłki do kogo była skierowana". Z uzasadnienia wynika, że skarżący za nieprawidłowe uznał, iż sprawą jego zażaleń, a także pisma w sprawie zwrotu wpisu, które stanowiło odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków "zażalenia drugiego", zajmował się Wojewódzki Sąd Administracyjny podczas gdy były one adresowane do sądu drugiej instancji. Ponadto wnioskował o zmianę przepisów regulujących tryb przedstawiania zażaleń za pośrednictwem sądu, który wydał kwestionowane orzeczenie, jak również podniósł, że 100 zł opłata za pośrednictwo w przekazywaniu zażalenia jest wygórowana w porównaniu z opłatami pobieranymi np. przez Pocztę Polską.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Tryb wnoszenia takich środków odwoławczych jak zażalenia od orzeczeń sądów administracyjnych pierwszej instancji został uregulowany w przepisach powszechnie obowiązujących, w szczególności w art. 194 par. 2, art. 195-197, art. 177-178 w zw. 197 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz par. 57-58 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych /Dz.U. nr 169 poz. 1646/. Z przepisów tych wynika, że jednym z powodów dla których wprowadzono składanie środków odwoławczych za pośrednictwem tego sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, była potrzeba zapewnienia wstępnej kontroli takich środków w celu odciążenia sądu drugiej instancji od zajmowania się tymi sprawami, które ze względów formalnych nie mogą być merytorycznie rozpatrzone przez ten sąd. Do zadań sądu pierwszej instancji po wpłynięciu środka odwoławczego należy więc zbadanie czy środek odwoławczy odpowiada wymogom formalnym /np. czy został sporządzony przez zawodowego pełnomocnika, jeśli tak nakazuje ustawa - art. 175, art. 194 par. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy w przypadku skargi kasacyjnej nie zawiera istotnych, nieusuwalnych braków - art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, a także czy został uiszczony wpis. W razie potrzeby ten Sąd wzywa do usunięcia braków formalnych i uiszczenia wpisu. Jeśli zaś wskazane uchybienia nie zostaną w wyznaczonym terminie usunięte, albo z innych względów środek odwoławczy jest niedopuszczalny czy też wniesiony po terminie, sąd pierwszej instancji decyduje o jego odrzuceniu /art. 178, stosowany także odpowiednio w stosunku do zażaleń na podstawie art. 197 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Na takie postanowienia, na podstawie art. 194 par. 1 pkt 7 i 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przysługują zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dlatego też wstępna, formalna kontrola sprawowana przez sąd pierwszej instancji nie zamyka stronie drogi do sądu drugiej instancji.

W rozpatrywanej sprawie skarżący prawidłowo został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionego zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 220 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasadą jest, że Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, chyba że ustawa przewiduje zwolnienie danego środka od obowiązku uiszczenia opłaty /np. art. 227 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia od opłat zażalenia na zarządzenia przewodniczącego i postanowienia WSA w przedmiocie kosztów sądowych/. W przypadku zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych, które ustawowo nie są zwolnione z opłaty, wpis stały - będący w myśl art. 212 par. 2 rodzajem opłaty sądowej - wynosi 100 zł /par. 2 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Wpis ten nie stanowi opłaty za pośrednictwo w przekazywaniu sprawy do sądu drugiej instancji, jak sugeruje skarżący w zażaleniu, tylko daninę publiczną, będącą, zgodnie z art. 212 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dochodem budżetu państwa. Ponoszenie takich danin w zakresie określonym w ustawie stanowi konstytucyjny obowiązek zgodnie z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też porównywanie wysokości takich opłat z opłatami pobieranymi przez Pocztę Polską jest chybione.

Ponieważ kwestie związane z uiszczaniem opłat, w tym od wnoszonych środków odwoławczych, należą przede wszystkim do kompetencji wojewódzkiego sądu administracyjnego /art. 220 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, par. 57 ust. 1 ww. Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych/ również zagadnienie związane ze zwrotem nienależnie pobranej opłaty, uiszczonej na wezwanie tego sądu, powinien badać sąd, który takie wezwanie wystosował. W rozpatrywanej sprawie Sąd prawidłowo odmówił zwrotu wnioskowanego wpisu, biorąc pod uwagę, że nie zaistniały przesłanki do takiego zwrotu /art. 225, art. 232 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Dlatego też brak jest podstaw do uznania za usprawiedliwiony zarzutu zawartego w zażaleniu, że w sprawie zwrotu opłaty orzekał niewłaściwy sąd.

Wobec powyższego zażalenie, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegało oddaleniu.