Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1078/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Asesor Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant Referent-stażysta Izabela Wędrak, po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2005 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...]; 2. zasądza na rzecz M. J. od Wojewody [...] kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu wpisu sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] udzielajacą pozwolenia na budowę budynku garażowego na terenie położonym w Z. przy ul. A 86.

W uzasadnieniu tej decyzji powołał się na przepis art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane (Dz. U. z 2000, Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999r., Nr 15, poz. 140 ze zm.), wywodząc, iż dopuszczalne jest sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki bądź w odległości mniejszej od określonej w ust. 4 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, jeśli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową, a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej. Podkreślił, iż zamierzona do realizacji budowa budynku garażowego nie koliduje z obecną zabudową działki skarżącej i została zaprojektowana w sposób zapewniający ochronę osób trzecich, obejmującą w szczególności zapewnienie dostępu do drogi publicznej, ochronę przed pozbawieniem możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz środków łączności; dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi; ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby. Organ odwoławczy zauważył nadto, iż określony przez inwestora w projekcie zagospodarowania terenu sposób usytuowania spornego obiektu nie narusza ustaleń wynikających z powyższych przepisów i jest on podyktowany istniejącą bramą wjazdową na posesję. Wojewoda [...] uznał, iż opisane przez M. J. nieporozumienia sąsiedzie, wynikające z niewłaściwego zachowania się sąsiadów w czasie użytkowania działki, żądanie zwrotu 5 m² działki, jak również sugerowana przez skarżącą zmiana lokalizacji projektowanego budynku i związana z tym częściowa rozbiórka tarasu w istniejącym budynku mieszkalnym inwestora oraz zmiana spadku dachu na projektowanym budynku nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, a organ jest związany wnioskiem inwestora. Podkreślił nadto, iż inwestor spełnił wszystkie wymagania wynikające z art. 33 ust. 2 prawa budowlanego, do wniosku załączył projekt budowlany wraz z wymaganymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi, dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, prawomocną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a odprowadzanie wód ze spornego obiektu odbywać się będzie na działkę inwestora.

Powyższe rozstrzygnięcie w dniu 9 lipca 2003r. M. J. zaskarżyła do sądu, zarzucając mu minn. naruszenie zasady ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, nie przestrzegania przez organy przepisów ustawy prawo budowlane i ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, naruszenie art. 21 pkt 1 Konstytucji RP chroniącego prawo własności. Zakwestionowała również przebieg granicy między działkami oraz wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji konieczność usytuowania obiektu w granicy z jej działkę z uwagi na istniejącą bramę wjazdową. Zdaniem skarżącej brama wjazdowa została usytuowana niezgodnie z projektem budowy, zaś wykonane, bez jej udziału, pomiary geodezyjne działek są nieprawidłowe, gdyż wbrew jej woli pozbawiają ją 5 m² działki. Skarżąca, powołując się na zły stan tarasu, zasugerowała konieczność rozebrania schodów i części tarasu, tak aby w ten sposób garaż mógł być usytuowany zgodnie z pierwotnym projektem od strony działki nr 269. Powołała się na podany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepis § 270 ust. 2, wywodząc, iż sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej możliwe jest tylko wtedy, gdy zostanie "wykazana możliwość zachowania określonych w zagospodarowaniu działki i uzyskana zgoda pisemna jej właściciela". W razie braku takiej zgody, zdaniem skarżącej, konieczne było wydanie postanowienia wykazującego, iż takie usytuowanie budynku nie "spowoduje istotnego utrudnienia w zagospodarowaniu działki sąsiedniej". Zauważyła, iż jej działka wykorzystywana jest pod uprawę warzyw i w takim celu została nabyta. W tej sytuacji budowa garażu w granicy pozbawi ją nie tylko zdrowej, nieskażonej żywności, ale także radości, jaką daje uprawa warzyw oraz dodatkowego dochodu z działki. Jej nieruchomość straci też na wartości. W uzasadnieniu skargi wskazała nadto na uciążliwości powodowane przez inwestora, tj. wywieranie presji na skarżącą, przedostawanie się gruzu i pyłu z rozbieranego przez inwestora budynku mieszkalnego na jej działkę i zniszczenie ogródka warzywnego, opryskliwość robotników, brak tablicy informacyjnej prowadzonych robót budowlanych, niszczenie gleby na jej działce, mycie samochodu przy ścianie jej domu oraz na biurokratyczne i przewlekłe działanie Starosty [...] w sprawach składanych przez skarżącą skarg dotyczących przedmiotowego pozwolenia na budowę. Podkreśliła nadto, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie spornej budowy datowane na dzień 12 grudnia 2002r. (nr rejestru [...]) zostało nadane na poczcie w dniu 18 grudnia 2002r, a doręczone skarżącej w dniu 19 grudnia 2002r. Zakwestionowała również podany w tym zawiadomieniu 7 dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie przedmiotowego pozwolenia. Z tych okoliczności, jak również z faktu jej wieku i choroby uniemożliwiającej poruszanie się, okoliczności doręczenia zawiadomienia w okresie przedświątecznym, kiedy to skarżąca przebywała u rodziny, wywiodła zamiar organu pierwszej instancji utrudnienia jej brania udziału w postępowaniu. Skarżąca nie zgadza się również z zawartym w uzasadnieniu decyzji sformułowaniem, wedle którego odprowadzanie wód opadowych ze spornego obiektu odbywać się będzie na działkę inwestora". Wyraziła obawy, iż po wybudowaniu garażu inwestorzy nie będą przestrzegali powyższego wymogu, a śnieg z tego dachu będzie spadał na jej działkę uprawną, zaś cień garażu zasłoni dostęp słońca na jej działkę.

W konkluzji skargi oraz jej uzupełnieniu z 31 stycznia 2005r. skarżąca zażądała zwrotu 5 m² działki, zadośćuczynienia w kwocie 22 tysięcy złotych za "36 lat obciążania (...) opłatami za część działki, która znajduje się w sąsiedztwie" wraz z odsetkami oraz wyrównania strat za nieuzyskane dochody, zatrzymania budowy garażu i usytuowania garażu 3 m od jej granicy, zmiany usytuowania wjazdu na sporną działkę, zasądzenia od inwestora kwoty 5 tysięcy złotych za naprawę płotu, 200 tysięcy złotych za męki moralne, a "w przypadku pozostawienia garażu w obecnym miejscu zażądała wypłaty 2 tysięcy rocznie płatnej z góry każdego roku powiększonej każdego roku o punkty procentowe stosowane w Urzędach Skarbowych" oraz zwrotu kosztów postępowania w sprawie w wysokości 205,30 zł.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł dodatkowo, iż teren, na którym zlokalizowane są działki skarżącej i inwestora zgodnie z zapisem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przeznaczony jest pod budownictwo mieszkaniowe o niskiej intensywności zabudowy, a budowa garażu towarzyszy zabudowie mieszkaniowej i nie koliduje z powyższym zapisem. Powołał się nadto na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001r., P 11/2000 (Dz. U. z 2001r., Nr 17, poz. 201), wywodząc, iż przepis § 12 ust. 6 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wprowadzający wymóg uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie obiektu w granicy z tą działką utracił moc z dniem 16 marca 2001r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był przeto rozpoznać skargę w oparciu o przepisy nowej ustawy. O wpisie i innych kosztach sądowych, stosownie do § 2 art. 97 powołanej ustawy, orzekł na podstawie przepisów dotychczasowych.

W myśl art. 3 § 1 powołanej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga zgodnie z art. 151 ustawy podlega oddaleniu.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] udzielajacą pozwolenia na budowę budynku garażowego na terenie położonym w Z. przy ul. A 86, nr. ew. gruntów 268. Podstawę prawną tych decyzji stanowi przepis art. 32 ust. 4 i art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000, Nr 106, poz. 1126 ze zm.).

Wedle art. 32 ust. 4 powołanej ustawy pozwolenie na budowę może być udzielone temu, kto złożył wniosek o pozwolenie na budowę w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeśli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym oraz wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zgodnie zaś z art. 35 ust. 1 przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ stwierdza:

1.zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z;

a)miejscowym planem zagospodarowania terenu i wymaganiami ochrony środowiska,

b)wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,

c)przepisami, w tym techniczno – budowlanymi,

2.kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

3.wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

W myśl ust. 4 przepisu art. 35 powołanej ustawy właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w razie spełnienia wymagań określonych w powołanym wyżej art. 32 ust. 4 i ust. 1 art. 35.

Z powołanych przepisów wynika, iż pozwolenie na budowę może być udzielone jedynie wówczas, gdy wszystkie wymienione w powołanych przepisach warunki zostaną spełnione łącznie. Użyty w ust. 4 art. 35 powołanej ustawy zwrot "organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę" oznacza, że organ administracji architektoniczno – budowlanej w razie spełnienia tych przesłanek jest związany powyższymi przepisami i ma obowiązek podjąć rozstrzygniecie zgodne z żądaniem wnioskodawcy. A contrario rozumując dopiero brak którejkolwiek z tych przesłanek uniemożliwia podjęcie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Z ustaleń poczynionych w analizowanej sprawie wynika, iż wniosek o pozwolenie na budowę złożono w dniu 14 kwietnia 2003r., a do wniosku inwestor załączył decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] Nr [...], wypis z księgi wieczystej, potwierdzający jego prawo do terenu oraz projekt budowlany. W aktach administracyjnych brak jest zaświadczenia potwierdzającego okoliczność, iż projekt sporządziła osoba posiadająca uprawnienia do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, w specjalności architektonicznej.

Kontrolując poczynione przez organy administracji publicznej ustalenia, Sąd doszedł do przekonania, iż przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany, wbrew temu co twierdzi organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie został uzgodniony, zaś pozwolenie na budowę zostało wydane pomimo, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu utraciła już swoją ważność. Okoliczność tą potwierdza zarówno zawarte w decyzji nr [...] [...] sformułowanie, iż "po rozpoznaniu wniosku inwestora z dnia 14 kwietnia 2003r. nr rejestru organu [...] wydaję pozwolenie na budowę zatwierdzonego projektu budowlanego nr [...] z dnia [...]", jak również porównanie daty złożenia wniosku o pozwolenie na budowę oraz treści decyzji o warunkach. Wniosek o pozwolenie na budowę złożono w dniu 14 kwietnia 2003r. (nr rejestru [...]), zaś decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] Nr [...] utraciła swoją ważność z dniem 31 grudnia 2002r. W ocenie Sądu, dla udzielenia pozwolenia na budowę spornego budynku nie może mieć istotnego znaczenia okoliczność, iż inwestor wniosek o pozwolenie na budowę po raz pierwszy złożył w dniu 11 grudnia 2002r., to jest w okresie ważności decyzji o warunkach, gdyż wniosek ten nie został rozpoznany i nie zostało udzielone pozwolenia na budowę. Z tych względów nie budzi wątpliwości okoliczność, iż inwestor nie spełnił wymogów art. 32 ust. 4 prawa budowlanego.

Na marginesie dotychczasowych rozważań zauważyć należy nadto, iż złożony przez I. i S. małżonków M. w dniu 11 grudnia 2002r. wniosek o pozwolenie na budowę (numer rejestru [...]) został rozpoznany niezgodnie z jego treścią, z wniosku tego oraz zawiadomienia z dnia 12 grudnia 2002r. wynika bowiem, iż wnioskodawcy żądają udzielenia pozwolenia na budowę garażu, zaś z decyzji kończącej postępowanie administracyjne, podjętej w dniu [...] Nr [...] wynika, iż zatwierdzono wyłącznie projekt budowlany budynku garażowego bez udzielenia pozwolenia na budowę. Nie budzi również wątpliwości okoliczność, iż decyzja ta stanowi odpowiedź na wniosek z dnia 11 grudnia 2002r. o pozwoleniu na budowę (nr. Rejestru [...]), oraz że została ona doręczona wyłącznie inwestorom I. i S. M., a uczyniono to w dniu [...] Mając to ma uwadze za słuszny należy uznać podnoszony przez M. J. w skardze zarzut, iż uniemożliwiono jej branie udziału w tym postępowaniu. Skoro bowiem zawiadomienie o wszczęciu tegoż postępowania datowane na dzień 12 grudnia 2002r. doręczono skarżącej w dniu 19 grudnia, zaś decyzję kończącą to postępowanie podjęto w dniu [...], to oczywistym jest, iż skarżąca nie miała zapewnionej możliwości wypowiedzenia się w przedmiocie toczącego się postępowania, w szczególności zaś zapoznania się z przedłożonym projektem budowlanym, nie tylko w momencie jego wszczęcia, ale także przed jego zakończeniem.

Analizując załączone do skargi akta administracyjne Sąd zauważył nadto, iż w aktach tych brak jest specjalistycznej opinii, o której mowa we wniosku o pozwolenie na budowę z dnia 14 kwietnia 2003r., a która wynika z art. 33 ust. 3 ustawy prawo budowlane. Przedłożony przez inwestora projekt jest nadto niekompletny, w projekcie zagospodarowania terenu stwierdza się bowiem że "w celu zapewnienia właściwego funkcjonowania budynku planuje się również (według odrębnego opracowania) wykonanie instalacji elektrycznej – zalicznikowej z budynku mieszkalnego". Dokumentacji takiej brak w aktach sprawy. Z projektu tego wynika także, iż odległość spornego budynku od granicy z działką skarżącej wynosząca 1,5 m zostaje pomniejszona z uwagi na projektowany okap o 40 cm. Powyższe okoliczności nie były przedmiotem badania organów administracji publicznej, na co wskazuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w którym brak jakiejkolwiek wzmianki w przedmiocie powyższych kwestii.

Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów proceduralnych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim zauważyć należy, iż budowa obiektu budowlanego w granicy jest wyjątkiem od wyrażonej w § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999r., Nr 15, poz. 140 ze zm.) zasady sytuowania obiektów w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy – w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; 3 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Stosownie do ust. 6 powołanego przepisu dopuszcza się usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległościach mniejszych od określonych w ust. 4 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, jeśli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu (działki budowlanej) zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej. Ustanowiony w powołanym przepisie wyjątek jak każdy wyjątek od zasady winien być interpretowany ściśle. To zaś oznacza, iż organy administracji publicznej obowiązane były do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do konieczności usytuowania budynku w odległości mniejszej niż 3 m. od granicy. W ocenie Sądu, organ orzekający powinien przede wszystkim pouczyć zarówno właściciela sąsiedniej działki sprzeciwiającego się budowie garażu przy granicy jego nieruchomości, jak i inwestora o potrzebie uzasadnienia stanowiska w sprawie. Rozstrzygając sprawę organ administracji publicznej musi bowiem mieć na uwadze zasadę ogólną wyrażoną w art. 7 k.p.a., wymagającą uwzględnienia słusznego interesu stron. Pozytywnie powinien rozstrzygnąć wniosek tej strony, która wykaże w toku postępowania, iż budowa przy granicy z nieruchomością sąsiednią nie narusza zasad współżycia społecznego i nie zakłóci korzystania z niej ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno – gospodarczego przeznaczenia nieruchomości, a ponadto nie utrudni zabudowy działki sąsiedniej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż kwestia ta nie była przedmiotem badania i oceny organu administracji publicznej. Z powyższych względów nie sposób zaakceptować przyjętego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poglądu, wedle którego "usytuowanie obiektu w sposób określony zaskarżoną decyzją jest podyktowane istniejąca bramą wjazdową na posesję".

Uchylając się od rozważenia powyższej kwestii organy administracji obu instancji naruszyły przepisy art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000, Nr. 98, poz. 1071 z póż. zm.), zwanej dalej k.p.a.

Przepisy te ustanawiają naczelną zasadę postępowania, która ma wpływ na ukształtowanie całego postępowania, tj. na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, co z kolei stanowi niezbędny element prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Stosownie do tej zasady na organach ciąży obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego niedopuszczalna jest zatem sytuacja, w której organy administracji publicznej przyjmują, jak to miało miejsce w analizowanej sprawie, całkowicie bierną postawę, ograniczając się jedynie do oceny przedłożonych przez inwestora dokumentów stanowiących podstawę rozpoznania jego żądania (wyrok NSA z 26 października 1984 r., II SA 1205/84, ONSA 1984, Nr 2, poz. 98).

Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd dopatrzył się także naruszenia innych przepisów procesowych. Przede wszystkim podkreślić należy, iż Wojewoda [...], wbrew postanowieniom art. 89 § 2 k.p.a. nie przeprowadził rozprawy administracyjnej. Rozprawę tą, stosownie do tego przepisu organ administracji publicznej powinien przeprowadzić, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Skoro zatem w postępowaniu występują co najmniej dwie strony, a ich interesy nawzajem wykluczają się w całości lub części organ obowiązany jest przeprowadzić rozprawę (wyrok NSA z 10 listopada 1981r., SA/Kr 173/81, ONSA 1981, Nr 2, poz. 111). Celem rozprawy jest doprowadzenie do konfrontacji stron, która umożliwia organowi wyważenie słusznych interesów stron w danej sprawie. Nie ulega wątpliwości, iż w niniejszej sprawie występują strony o spornych interesach, z jednej strony mamy bowiem skarżącą, sprzeciwiającą się budowie garażu w odległości mniejszej niż 3 m od granicy, z drugiej zaś inwestora.

W analizowanej sprawie został naruszony nadto przepis art. 81 k.p.a., wedle którego okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeśli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Powołany przepis ustanawia prawo strony do wypowiedzenia "ostatniego słowa" w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było więc pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminem) złożenia powyższego oświadczenia. Przeprowadzenie dowodu czyni bowiem wiarygodną okoliczność faktyczną dopiero wtedy, gdy strona mogła się wypowiedzieć co do dowodu. Zachowanie tych wymagań nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzanego dowodu. Zaniechanie przez organ powyższych czynności stanowi z kolei naruszenie wyrażonej w art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Tymczasem w aktach sprawy brak jest końcowego oświadczenia strony oraz dowodu potwierdzającego zawiadomienie strony o zakończeniu postępowania dowodowego i wezwania skarżącej do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Na podstawie analizy uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości okoliczność, iż organ odwoławczy ograniczył postępowanie odwoławcze do oceny zasadności zarzutów zgłoszonych przez M. J. oraz analizy akt sprawy przedstawionych przez organ pierwszej instancji.

Decyzja Wojewody [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] nr [...] z dnia [...] udzielającą pozwolenia na budowę budynku garażowego na terenie położonym w Z. przy ul. A 86, nr. ew. gruntów [...] naruszają również art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Stosownie do powołanych przepisów obligatoryjnym elementem decyzji administracyjnej jest uzasadnienie prawne, które powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Użycie w § 3 powołanego przepisu zwrotu, iż uzasadnienie powinno wyjaśniać podstawę prawną oznacza, iż organ winien wyjaśnić stronom zasadność zastosowania przepisu prawnego, stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy, jak również treść tego przepisu. W szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego oraz ocenę ustalonego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Zawarte w decyzji rozstrzygnięcie winno stanowić logiczną konsekwencję ustalonego w postępowaniu stanu faktycznego i jego ocenę w świetle obowiązujących przepisów prawnych. W ocenie Sądu, strona ma prawo znać motywy i przesłanki podjętej decyzji, gdyż bez tego nie może bronić swoich słusznych interesów oraz prowadzić polemiki z organem. Obowiązek uzasadniania decyzji wynika nie tylko z powołanego przepisu, ale także z ogólnych zasad k.p.a., przede wszystkim zaś z zasady udzielania informacji faktycznej i prawnej (art. 9 k.p.a.) oraz zasady przekonywania strony o słuszności podjętego przez organ rozstrzygnięcia (art. 11 k.p.a.)(wyrok NSA z 15 lutego 1984r., SA/Po 1122/83, GAP 1986r, nr 4, s. 45). W sprzeczności z tymi zasadami, w ocenie Sądu, pozostaje decyzja, w której uzasadnieniu "owo" wyjaśnienie organ ograniczył, jak to miało miejsce w analizowanej sprawie, do przedstawienia stanu faktycznego nie wyjaśniając motywów, jakimi kierował się przy wydawaniu decyzji. Nie ustosunkowanie się przez organ do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, stanowi, w ocenie Sądu, uchybienie powołanym zasadom (por. uzasadnienie wyroku NSA z 19 stycznia 1982r., SA/Kr 583/81, ONSA 1982, nr 1, poz. 12, wyroku NSA z 4 czerwca 1982r., I SA 255/82, ONSA 1982, nr 1, poz. 53 czy wyrok NSA z 6 sierpnia 1984r., II SA 742/84, ONSA 1984r., nr 2, poz. 67).

Analiza obu decyzji dowodzi, iż nie spełniają one wymogów powołanego przepisu. W uzasadnieniu decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] nie tylko nie wyjaśniono przepisu prawnego stanowiącego podstawę prawną, ale nawet nie przytoczono treści tego przepisu, ograniczono się do zaprezentowania stanu faktycznego sprawy, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczono wprawdzie przepisy prawne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia sprawy, nie dokonano jednak analizy sprawy w świetle tych przepisów. Przede wszystkim nie wykazano w dostateczny sposób zasadności budowy przedmiotowego budynku w granicy.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 10, art. 77, art. 78, art. 81 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzuty skarżącej M. J. dotyczące złych stosunków sąsiedzkich, a także roszczenia cywilnoprawne, tj. żądanie zwrotu 5 m² działki, naprawienie szkód wyrządzonych wykonywaniem w sposób niewłaściwy robót budowlanych przez I. i S. M. czy roszczenia odszkodowawcze, a także żądanie zwrotu poniesionych kosztów sądowoadministracyjnych w kwocie 205,30 zł nie mogą być rozpoznawane przed sądem administracyjnym z uwagi na brak podstawy prawnej.

W kwestii kosztów zastosowanie ma art. 55 ust. 1 zdanie drugie ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Stosownie do treści tegoż przepisu w orzeczeniu uwzględniającym skargę Sąd orzeknie zwrot kosztów na rzecz skarżącego od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności. Ponieważ zaskarżona decyzja zawierała wady w istotny sposób wpływające na rozstrzygnięcie sprawy, co stanowiło z kolei podstawę do jego uchylenia, Wojewoda [...] obowiązany jest wypłacić na rzecz skarżącej M. J. tytułem poniesionych przez nich kosztów postępowania kwotę 10,00 (dziesięć) złotych.

Mając na uwadze fakt, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji Nr [...] z dnia [...] oraz poprzedzającej ja decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...]Nr [...] z dnia [...] nie wyjaśniono wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, uznać należy, iż decyzje te są niezgodne z prawem i podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w zw. z art. 97 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).