Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1505/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 74 par. 3, art. 74h par. 12, art. 87 par. 1 pkt 4, art. 80 par. 2, art. 74e par. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 189 poz 1158
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. M. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego, którego termin został wyznaczony na 4-6 września 2012 r. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do tutejszego Sądu Uchwałą z dnia [...] lutego 2013 r. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego, którego termin został wyznaczony na [...]-[...] września 2012 r., na podstawie art. 74h § 1, § 9 i § 12 ustawy z dnia 14 lutego Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 ze zm.) - dalej także jako P.n. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w P. w sprawie ustalenia negatywnego wyniku egzaminu notarialnego M. M..

Uchwałę podjęto w następujących ustaleniach faktycznych i prawnych:

Komisja Egzaminacyjna Nr [...] do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w P. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2012 r. ustaliła wynik z egzaminu notarialnego M. M. jako negatywny. Zdający z części pierwszej egzaminu (test) otrzymał ocenę dostateczną, z części drugiej (opracowanie dwóch projektów aktów notarialnych) ocenę niedostateczną (z ocenami cząstkowymi: dostatecznymi za projekt pierwszego aktu notarialnego oraz ocenami cząstkowymi niedostatecznymi za projekt drugiego aktu notarialnego) i z trzeciej części egzaminu ocenę dobrą.

W odwołaniu od uchwały nr [...] M. M. zarzucił niewłaściwe określenie ocen cząstkowych za projekt drugiego aktu notarialnego i w konsekwencji nietrafne stwierdzenie o negatywnym wyniku całego egzaminu notarialnego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości, zmianę obu ocen cząstkowych z zadania polegającego na opracowaniu drugiego projektu aktu notarialnego z drugiej części egzaminu notarialnego - wystawionych przez SSO B. W. i Not. M. W. - z ocen niedostatecznych na oceny dostateczne oraz podjęcie uchwały stwierdzającej pozytywny wynik tego egzaminu.

Skarżący wskazał na bezzasadne podniesienie przez egzaminatorów zarzutu braku odniesienia się do art. 146 § 2 k.s.h. poprzez nieprzywołanie wymaganej zgody komplementariuszy na treść uchwały, braku zgody na nabycie własności budynków oraz traktowania spółki cywilnej jako podmiotu prawa, które to zarzuty nie mają oparcia w sporządzonym przezeń projekcie aktu notarialnego.

W ocenie skarżącego, również bezzasadnie zarzucono brak zrozumienia istoty umowy zamiany, podczas gdy zastosowana przez niego konstrukcja zawiera wszystkie niezbędne elementy tej umowy. Niezasadny według skarżącego był zarzut wadliwego ustanowienia hipoteki. Skarżący przyznał, że wniosek wieczystoksięgowy w sporządzonym projekcie nie jest kompletny, oraz że nie podał podstawy prawnej pobrania podatków i innych opłat, ale wymogi formalne aktu notarialnego zostały spełnione. Sporządzony akt zawierał bowiem wszystkie niezbędne elementy oraz prawidłowy sposób rozwiązania zadania.

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia po rozpoznaniu odwołania stwierdziła, że nie zasługuje ono na uwzględnienie.

W ocenie organu, nie można podzielić stanowiska skarżącego co do należytego wypełnienia wymogów formalnych aktu notarialnego wynikających z art. 87 ustawy - Prawo o notariacie. Według organu nie należy bowiem utożsamiać wyłączenia obowiązku notariusza, poczynienia wzmianki w akcie notarialnym co do niemożności złożenia podpisu (art. 87 § 2 tej ustawy), z wynikającym z treści zadania brakiem wymogu zamieszczenia podpisów uczestników czynności objętych aktem notarialnym. Zdaniem Komisji II stopnia wskazaną wzmiankę należy uznać za odrębny do podpisu (tuszowego odcisku palca) wymóg formalny aktu, tymczasem przygotowany przez M. M. projekt aktu notarialnego tego wymogu nie realizuje.

Organ zaakcentował, że skarżący nie wymienił wysokości wynagrodzenia notariusza, podatków i innych opłat z powołaniem podstawy prawnej, co jest istotną wadą pracy, gdyż stanowi o niewykonaniu zadania w istotnej części i zarazem świadczy o nierespektowaniu w tym zakresie przepisów ustawy - Prawo o notariacie (art. 89 § 2, art. 92 § 4, art. 7 § 2). Również wnioski wieczystoksięgowe są niekompletne. Powyższe uchybienia, choć nie są uznawane w doktrynie, jako wymóg formalny aktu, mogą rodzić zdaniem organu, odpowiedzialność odszkodowawczą i dyscyplinarną notariusza. Stąd przy ocenie pracy braki w tym zakresie nie mogą być bagatelizowane.

Komisja II stopnia wskazała, że w sporządzonym projekcie nie doszło do skutecznego ustanowienia hipoteki w celu zabezpieczenia wierzytelności z tytułu dopłat z uwagi na naruszenie art. 65 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Komisja wyjaśniła, że Ustawodawca dopuścił możliwość ustanowienia jednej hipoteki w celu zabezpieczenia kilku wierzytelności co najmniej dwóch wierzycieli lecz tylko na rzecz administratora hipoteki, a ta sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Należało w związku z tym ustanowić dwie odrębne hipoteki w celu zabezpieczenia poszczególnych wierzytelności z tytułu dopłaty. Jedynie w sytuacji umownego zastrzeżenia przez różnych wierzycieli solidarności, dopuszcza się możliwość ustanowienia jednego zabezpieczenia hipotecznego na ich rzecz. Na wystąpienie takiej sytuacji skarżący się nie powołał. Ponadto, w ocenie organu, Skarżący nie rozważył szczególnych podstaw uzyskania przez K. L. pełnoletności (art. 10 § 2 kc i art. 11 kc).

W oświadczeniu o rygorze egzekucji nie podał prawidłowej podstawy prawnej (art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c.) oraz elementów koniecznych do skuteczności tego oświadczenia: brak wskazania wierzyciela, brak wskazanego zdarzenia, od którego uzależnione jest powstanie obowiązku zapłaty i brak terminu do wystąpienia o klauzulę wykonalności. Ustanawiając służebność gruntową skarżący nie wskazał, że następuje to na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego wskazywanej nieruchomości.

Komisja II stopnia zgodziła się ze skarżącym, że sporządzony przez niego projekt aktu notarialnego nie daje podstaw do twierdzenia, że "zdający ma wyraźne problemy z rozumieniem instytucji spółki cywilnej", gdyż sporządzony projekt nie daje podstaw do takiego twierdzenia.

Komisja stwierdziła, że sporządzony przez skarżącego projekt aktu notarialnego w zakresie sformułowania umowy zamiany wypełnia wymogi zadania i podniesione w tym zakresie zarzuty odwołania należy uznać za uzasadnione.

Ponadto w ocenie Komisji II stopnia skarżący trafnie wskazuje, że w komparycji aktu powołano się na uchwałę podjętą "za zgodą wszystkich komplementariuszy". Zaznaczyła jednak, że w poleceniu egzaminacyjnym wskazano nie tylko na konieczność podania wszystkich dokumentów niezbędnych do należytego zabezpieczenia interesów stron oraz dokonania czynności, ale także właściwego opisania ich formy oraz treści. Powyższego wymogu sporządzony projekt w tym zakresie nie spełnia.

Organ podkreślił, że pomimo częściowej zasadności zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, waga popełnionych przez niego uchybień przy sporządzaniu drugiego projektu aktu notarialnego nie pozwala na podwyższenie wystawionej mu oceny na pozytywną i tym samym odwołanie nie mogło zostać uwzględnione.

W skardze do Sądu na powyższą uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia z dnia [...] lutego 2013 r. M. M. zarzucił naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- obrazę prawa materialnego: art. 2, 7 oraz 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przyjęcie odmiennych założeń i standardu oceny w odniesieniu do projektu II aktu notarialnego sporządzonego przez skarżącego, niż w stosunku do pozostałych osób zdających egzamin notarialny, co doprowadziło do niedopuszczalnego nierównego traktowania zdających znajdujących się w tej samej sytuacji i charakteryzujących się tymi samymi cechami relewantnymi, gdyż z informacji uzyskanych od zdających, wielu pozostałym osobom zdającym egzamin notarialny, które posiadały podobny stopień i zakres rozwiązania zadania polegającego na sporządzeniu projektu II aktu notarialnego co skarżący, nie zarzucono dokonania nieważnej czynności prawnej i osoby te otrzymały pozytywny wynik z egzaminu;

- art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa - poprzez niedostrzeżenie przez komisję odwoławczą błędów komisji I stopnia i niedokonanie zmiany wadliwej uchwały w sytuacji, gdy z uzasadnienia uchwały komisji II stopnia wynikało, że argumenty odwołującego zostały w znacznej mierze uwzględnione,

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa, art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 74 h § 12 ustawy Prawo o notariacie, poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do negatywnej oceny pracy, podczas gdy występujące w niej uchybienia nie powinny skutkować jej całkowitym zdyskwalifikowaniem, a jedynie wpływać na wysokość przyznanej oceny, brak wyprowadzenia właściwych wniosków z uznanych przez Komisję II stopnia za trafne zarzutów skarżącego w odniesieniu do projektu II aktu notarialnego, wydania - w następstwie nieprawidłowej oceny odwołania skarżącego - wewnętrznie sprzecznej uchwały,

- art. 74d § 6 oraz art. 74e § 2 ustawy Prawo o notariacie - poprzez niezastosowanie przewidzianej przez ustawodawcę pięciostopniowej skali ocen oraz wystawieniu oceny negatywnej, brak wyczerpującego i rzetelnego uzasadnienia przesłanek całkowicie dyskwalifikujących pracę oraz powołanie się w tym zakresie jedynie na "wagę popełnionych uchybień" - w sytuacji jednoczesnego podzielenia części zarzutów odwołania, a także brak uwzględnienia powyższej okoliczności w wysokości oceny pracy,

- art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 oraz art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 74 h § 9, 12 ustawy Prawo o notariacie, poprzez pobieżne oraz powierzchowne rozpatrzenie zarzutów wniesionego odwołania, w szczególności w zakresie możliwości ustanowienia służebności gruntowej na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości,

- art. 74 h § 12 upn w zw. z § 5 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego z dnia 16 lipca 2009 r., poprzez wyjście poza granice zarzutów odwołania oraz oparcie zaskarżonej uchwały m.in. na podstawie okoliczności (uchybień w pracy egzaminacyjnej), które nie zostały powoływane przez Komisję I stopnia, w konsekwencji nie były poruszone w odwołaniu (w szczególności dot. prawidłowości opisania dokumentów), podczas gdy z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż postępowanie w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego ma charakter szczególny i toczy się w ramach podniesionych przez odwołującego zarzutów.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W ocenie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpatrywania odwołań od wyników egzaminu notarialnego skarga M. M. nie zasługuje na uwzględnienie i winna zostać oddalona.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia podtrzymała stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej uchwale.

Wojewódzki Sąd Administracyjny W Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 powołanego artykułu ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. ppsa - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona uchwała nie narusza, bowiem prawa w stopniu, który w świetle art. 145 § 1 ppsa uzasadniałby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Egzamin notarialny podlega zasadom określonym przepisami ustawy Prawo o notariacie.

Stosownie do art. 74 § 3 tejże ustawy egzamin notarialny polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu notariusza, w tym wiedzy i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, gospodarczego, prawa finansowego, prawa prywatnego międzynarodowego, Unii Europejskiej, konstytucyjnego, prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu notarialnego oraz innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu notariusza i etyki tego zawodu zaś druga część egzaminu składa się z dwóch zadań polegających na opracowaniu projektów aktów notarialnych na podstawie opisanego przypadku - casusu (art. 74d § 3). Natomiast ocenę każdego z zadań stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego członka komisji sprawdzającego pracę pisemną.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że ustawa - Prawo o notariacie zawiera upoważnienie dla Ministra Sprawiedliwości do określenia w drodze rozporządzenia m.in. trybu i sposobu działania Komisji Odwoławczej (art. 74h § 14 pkt 4 ustawy). Minister Sprawiedliwości, na podstawie tej delegacji wydał rozporządzenie z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego (Dz. U. Nr 114, poz. 955). W § 5 rozporządzenia został uregulowany sposób postępowania Komisji Odwoławczej.

W przepisie art. 74h § 12 P.n. podkreślano, że do postępowania przed Komisją Odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów polega na tym, że niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane, zaś ocena zakresu odpowiedniego stosowania przepisu powinna uwzględniać systematykę i cele regulacji w obrębie której dany przepis ma być odpowiednio zastosowany. Odpowiednie zastosowanie przepisów z jednej regulacji prawnej w innej regulacji w żadnym wypadku nie może niweczyć rozwiązań przyjętych w regulacji, w której te przepisy mają być stosowane.

Zdaniem Sądu, Uchwała Komisji podjęta po rozpatrzeniu odwołania tworzy nowy stan prawny, który musi pozostawać w zgodzie z odpowiednimi unormowaniami ustawowymi, w szczególności z przepisami ustawy - Prawo o notariacie, określającymi cel egzaminu notarialnego i kryteria oceny.

Związanie organu odwoławczego zakresem zaskarżenia i treścią podniesionych zarzutów, nie oznacza braku kompetencji do dokonania kompleksowej oceny zaskarżonej pracy egzaminacyjnej, w szczególności do oceny, jakie znaczenie dla końcowego rezultatu postępowania mają uwzględnione (w razie stwierdzenia ich zasadności) zarzuty osoby odwołującej się.

Według Sądu, w rozpatrywanej sprawie Komisja Egzaminacyjna II stopnia procedowała w ramach zaskarżonej części egzaminu i w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego. Fakt, że działając w takich ramach organ całościowo spojrzy na pracę egzaminacyjną, nie oznacza wyjścia poza granice odwołania, gdyż w ramach zarzutów odwołania kontrola polega na dokonaniu oceny, z uwzględnieniem wszystkich elementów, które maja wpływ na taką ocenę zaskarżonej części pracy. W ocenie Sądu, nawet posłużenie się innymi niż Komisja I stopnia argumentami dowodzi rozpoznania sprawy w sposób autonomiczny i dziać się to może w granicach postawionych zarzutów.

Nie można podzielić stanowiska skarżącego, że uchwała w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego ma charakter uznaniowy, co wpływa na zakres kontroli sądowoadministracyjnej takiego rozstrzygnięcia. W wyroku z dnia 19 czerwca 2013 r. w sprawie sygn. akt II GSK 319/12 stwierdzono m.in. że decyzje w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego należy zakwalifikować do grupy decyzji związanych.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę pogląd ten podziela wskazując, że przytoczony wyrok dotyczy, co prawda wyniku egzaminu radcowskiego, jednakże ze względu na analogiczne rozwiązania przyjęte w ustawie Prawo o notariacie, pogląd wyrażony w tym wyroku zachowuje aktualność na gruncie tej sprawy.

Podsumowując ten wątek stwierdzić należy, że kontrolując uchwałę Komisji egzaminacyjnej w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego, Sąd czyni to według zgodności z prawem, kwalifikując tę uchwałę do grupy decyzji związanych, nie zaś według uznania administracyjnego.

Skarżący otrzymał z projektu aktów notarialnych w ramach drugiej części egzaminu ocenę niedostateczną. W ramach tej części egzaminu należało sporządzić dwa projekty aktów. Za pierwszy z nich skarżący otrzymał ocenę dostateczną, za projekt drugiego aktu notarialnego ocenę niedostateczną. Przy czym zauważenia wymaga, że oboje egzaminatorzy sprawdzający pracę ocenili opracowanie projektu drugiego aktu notarialnego na ocenę niedostateczną.

W toku postępowania administracyjnego (jak również w skardze do Sądu) M. M. zakwestionował negatywny wynik egzaminu zawodowego wskazując na uchybienia komisji popełnione w zakresie dokonanej przez nią oceny poprawności wykonanego przez skarżącego zadania egzaminacyjnego tj. sporządzenia projektu drugiego aktu notarialnego w ramach drugiej części egzaminu notarialnego.

W zaskarżonej uchwale Komisja II stopnia opisała zakwestionowaną pracę skarżącego, wskazując na uchybienia, które w jej ocenie, nie kwalifikowały zadania drugiego na ocenę pozytywną (w punktacji 3 do 6).

Nie dokonując oceny pracy skarżącego, lecz wyłącznie mając ją na uwadze, jako stan faktyczny sprawy, należy podzielić argumentację Komisji II stopnia, co do istotnych jej stwierdzeń. Wnioski Komisji zostały wyciągnięte po przeprowadzeniu postępowania w oparciu o istniejący materiał dowodowy w sprawie i właściwie uzasadnione.

Trafne wywody merytoryczne zawarte w zakwestionowanej uchwale pozwalają na pominięcie i nieprzytaczanie w tym miejscu ponownie argumentów dotyczących mankamentów projektu drugiego aktu notarialnego sporządzonego przez skarżącego.

W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej uchwały wskazuje na to, że ocena rozwiązania zaproponowanego przez M. M. została dokonana w aspekcie zachowania wymogów formalnych, prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji.

Egzamin zawodowy stanowi formę weryfikacji umiejętności zawodowych kandydata.

Egzamin notarialny ma sprawdzić przygotowanie kandydata do samodzielnego dokonania czynności notarialnych. Prowadzenie przez notariusza praktyki zawodowej wymaga posiadania odpowiedniej wiedzy teoretycznej oraz umiejętności praktycznych, dających gwarancję należytego wykonywania zawartych zobowiązań, tzn. wykonywania ich zgodnie z określonymi standardami merytorycznymi.

Należy przypomnieć, że w rozpatrywanej sprawie skarżący nie wykonał zadania egzaminacyjnego w części dotyczącej złożenia tuszowego odcisku palca zastępującego podpis, zgodnie z wymogami określonymi w przepisach art. 87 § 1 pkt 4 oraz art. 92 § 2 ustawy - Prawo o notariacie. W sytuacji opisanej w kazusie egzaminacyjnym dokonanie wzmianki o niemożności złożenia podpisu było wymogiem formalnym aktu.

Przepis bezwzględnie obowiązującego art. 87 § 1 pkt 4) ustawy - Prawo o notariacie stanowi, że jeżeli osoba biorąca udział w czynności nie umie lub nie może pisać, powinna na dokumencie złożyć tuszowy odcisk palca, obok tego odcisku zaś inna osoba wpisuje imię i nazwisko osoby nieumiejącej lub niemogącej pisać, umieszczając swój podpis.

O zachowaniu tych warunków, a także o niemożności złożenia podpisu notariusz czyni stosowną wzmiankę w treści sporządzonego dokumentu (v. art. 92 § 2 ustawy Prawo o notariacie).

Niespełnienie powyższego wymogu pozbawia dokonaną czynność notarialną charakteru urzędowego (art. 2 § 2 ustawy - Prawo o notariacie w zw. z art. 244 k.p.c.). Uwzględniając powyższe należy zgodzić się z organem, że opisana wada pracy jest wadą istotną.

Podobnie należy ocenić stanowisko organu, który uznał, że poważną wadą pracy jest również niewykonanie zadania w istotnej części i zarazem nierespektowanie w tym zakresie przepisów ustawy - Prawo o notariacie (art. 89 § 2, art. 92 § 4, art. 7 § 2).

Skarżący stoi na stanowisku, że Komisja II stopnia nie wyciągnęła jakichkolwiek wniosków z faktu, iż błędy w zakresie opłat oraz wniosków wieczystoksięgowych nie stanowią wad formalnych aktu (v. strona 6 skargi). Zdaniem Sądu, jest to pogląd sformułowany w oderwaniu od pełnej analizy zaskarżonej uchwały, bowiem na stronie 3 zakwestionowanego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy w zakresie omawianego zarzutu podał cyt. Zdający nie wymienił bowiem wysokości wynagrodzenia notariusza, podatków i innych opłat z powołaniem podstawy prawnej. Również wnioski wieczystoksięgowe są niekompletne. Choć powyższe obowiązki nie są uznawane w doktrynie, jako wymóg formalny aktu (por. A. Oleszko "Obrót cywilnoprawny w praktyce notarialnej i wieczystoksięgowej", Zakamycze 2003), niemniej uchybienie im może rodzić odpowiedzialność odszkodowawczą i dyscyplinarną notariusza. Stąd przy ocenie pracy braki w tym zakresie nie mogą być bagatelizowane.

Stanowisko organu, co do wagi popełnionych uchybień zostało więc uzasadnione a wyciągnięte wnioski należy, w ocenie Sądu, uznać za poprawne.

W wyroku o sygn. K 49/01 Trybunał Konstytucyjny, zwracając uwagę na specyfikę pozycji notariusza wskazał m.in. że: "Pozycja notariusza różni się niewątpliwie od podmiotów świadczących typowe usługi prawnicze - adwokatów, radców prawnych czy doradców podatkowych. Notariusz jest nie tylko osobą zaufania publicznego, ale pełni jednocześnie funkcje pomocnicze w stosunku do wymiaru sprawiedliwości. Z punktu widzenia przepisów prawnokarnych jest traktowany, jako funkcjonariusz publiczny (art. 115 § 13 pkt 3 k.k.) i korzysta z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym (art. 2 § 1 ustawy o notariacie). Notariusz wykonuje także z istoty rzeczy szereg czynności o charakterze urzędowym, m.in. jako płatnik na podstawie odrębnych przepisów pobiera podatki i opłaty skarbowe (art. 7 ustawy o notariacie). Obligatoryjny charakter wielu czynności dokonywanych z udziałem notariusza, szczególny walor dowodowy czynności notarialnych (mających charakter dokumentu urzędowego) i doniosłość związanych z tymi czynnościami skutków prawnych sprawiają że ustawodawca słusznie zdecydował się na ograniczenie swobody kształtowania wysokości wynagrodzenia notariusza w umowie ze stronami czynności poprzez wprowadzenie tzw. maksymalnych stawek taksy notarialnej właściwych dla danej czynności".

Zdaniem Sądu, nie można również podzielić argumentów skarżącego przedstawionych na poparcie zarzutu naruszenia art. 2, 7 i 32 Konstytucji RP, które to naruszenie skarżący podnosi w kontekście naruszenia zasady równości wobec prawa.

Jak zasadnie wskazuje organ w odpowiedzi na skargę, każda sprawa dotycząca ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, rozstrzygana uchwałami komisji egzaminacyjnych, jest sprawą indywidualną w rozumieniu art. 1 ust. 1 k.p.a., a indywidualizm takiej sprawy powoduje, że nie jest ona rozpatrywana porównawczo.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że ani organ ani obecnie Sąd nie może wykraczać poza granice tej konkretnej sprawy. Tak więc w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego skarżącego, prawnie obojętne są rozstrzygnięcia wydane w sprawach innych zdających. Powyższa argumentacja ma oparcie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych dlatego, zdaniem Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, wystarczy odwołać się do orzeczenia reprezentatywnego w tym zakresie a mianowicie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 1807/11, w którym stwierdzono, że uwzględnienie przez sąd administracyjny przy kontroli legalności rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy, rozstrzygnięć wydanych w innych sprawach, nawet o zbliżonym stanie faktycznym ze wskazaniem identycznej podstawy prawnej oznacza, że Sąd dokonał oceny działalności administracji publicznej w szerszym zakresie aniżeli ta do jakiej był upoważniony.

Reasumując Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wydania uchwały ustalającej negatywny wynik z egzaminu notarialnego, któremu poddał się skarżący.

Rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały uzasadnione w sposób odpowiadający prawu. Organy te nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Należy zaakcentować, że do ustawowych obowiązków notariusza należy czuwanie przy dokonywaniu czynności notarialnych nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron oraz innych osób, dla których czynność ta może powodować skutki prawne (art. 80 § 2 Prawa o notariacie), udzielanie stronom niezbędnych wyjaśnień dotyczących dokonywanej czynności notarialnej (art. 80 § 3 prawa o notariacie), odmowa dokonania czynności notarialnej sprzecznej z prawem (art. 81 prawa o notariacie).

Przy tak ukształtowanych obowiązkach ustawowych notariusza podstawową kwestią jest znajomość przepisów prawnych.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ wykazał, że praca skarżącego z drugiej części egzaminu notarialnego (drugi projekt aktu), którą oceniono przez pryzmat kryteriów przewidzianych w art. 74e § 2 ustawy Prawo o notariacie, nie zasługuje na ocenę pozytywną, dlatego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.