Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1711/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-12-16 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.C. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 11.08.2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1999r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 11.08.2011r. Nr[...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1999r.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku , "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", nadesłanych dokumentów i akt sprawy M. C. ur. w 1963r. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem J. C. ur. w 1962r. , synami : A. ur. w 1982r., S. ur. w 1983r. , B. ur. w 1988r. oraz córkami : K. ur. w 1991r. i M. ur. w 1994r. A. C. choruje na padaczkę i niedorozwój umysłowy. B. C. jako dziecko podczas prac na gospodarstwie stracił oko. K.C. jest bezrobotna a M. C. uczy się . J. C. jest osobą schorowaną ale z powodu braku środków finansowych nie leczy się .

Na miesięczny dochód rodziny składają się : wynagrodzenie J.C. z tytułu umowy o pracę na ½ etatu w wysokości 693 zł., brutto (556,65 zł. netto) , renta socjalna A. C. z tytułu upośledzenia umysłowego w wysokości 540,62 zł. , należność za dzierżawę gruntu w wysokości 3500 zł.

W 2010r. J. C. osiągnął dochód w wysokości 4 378 zł. przy przychodzie wynoszącym 5 268 zł. a S. C. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poniósł stratę w wysokości 28 719,59 zł. przy przychodzie na poziomie 190 936,42 zł. Obecnie działalność ta nie przynosi dochodów a saldo konta firmowego wynosi 0.

M. C. nie pracuje i nie prowadzi działalności gospodarczej. W minionym roku nie deklarowała żadnego dochodu do opodatkowania. Zarówno ona jak i J. C. nie posiadają kont bankowych. J. C. jest natomiast właścicielem nieruchomości rolnej o łącznej pow. 1,0578 ha i domu o pow. 216 m2 a syn S. nieruchomości rolnej o łącznej pow. 1,4167 ha i domu o pow. 110 m2 . Nieruchomość rolna S. C. w części oddana jest w dzierżawę firmie inżynieryjno budowlanej "C." sp. j. z siedzibą w P. a w części użytkowana przez rodzinę w celu zaspokajania potrzeb żywnościowych. W skład gospodarstwa wchodzą : koń , krowa, cielak i 8 kur. Bieżące wydatki rodziny obejmują: opłatę z tytułu korzystania z sieci wodociągowo kanalizacyjnej – 334,09 zł. , opłatę za energię elektryczną – 525,76 zł., opłatę za telefon – 150,98 zł.

Strona skarżąca podnosi, iż oboje z mężem są bardzo zadłużeni a ich dochody nie pokrywają podstawowych potrzeb .Nieruchomość J. C. obciążona jest natomiast hipoteką przymusowa na rzecz Skarbu Państwa jak również hipoteką umowną na rzecz osoby fizycznej. M. C. zaznacza ponadto, iż wszelkie zobowiązania związane z wynagrodzeniem pełnomocnika finansuje córka A. z mężem.

Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ).

Obecna sytuacja M. C. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych. Ona sama nie pracuje i nie uzyskuje wynagrodzenia. Uzyskiwane przez rodzinę dochody nie wystarczają na pokrycie niezbędnych potrzeb siedmioosobowej rodziny. Ponadto w ostatnim okresie uległy one znacznemu pomniejszeniu. Działalność gospodarcza syna S. nie przynosi już bowiem dochodów a wcześniej uzyskiwał on z tego tytułu 1 800 zł. miesięcznie.

Należy też podkreślić , iż w tut. Sądzie toczy się 18 spraw ze skarg M. C. o sygn. akt I SA/Kr 1702 – 1719/11, co powoduje , iż suma kosztów sądowych jest znaczna ( łączna kwota z tytułu wpisów od skarg wynosi 9000 zł. ) i staje się wartością poza możliwościami płatniczymi wnioskodawczyni. Stąd też, konieczność poniesienia kosztów sądowych przez M. C. zagroziłaby realizacji podstawowych potrzeb życiowych jej i rodziny.

Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.

W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.