Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 78/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 124
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 3 par. 1 P.p.s.a., art. 145 par. 1 pkt 1 c P.p.s.a., art. 200 P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. kpa, art. 108 par. kpa
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skargi I. K. i P. K. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżących I. K. i P. K. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta, na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, decyzją z [...], ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr, obręb ewidencyjny, gmina , dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], stanowiącej współwłasność I. i P. K., polegający na założeniu i przeprowadzeniu przez nieruchomość napowietrznej linii elektroenergetycznej relacji, w tym na podwieszeniu napowietrznych przewodów linii o długości przewodów ok. metrów, posadowieniu trzech słupów, a także na funkcjonowaniu linii po wybudowaniu, na części ww. nieruchomości w pasie technologicznym o szerokości metrów (metrów) i powierzchni ha, zgodnie z treścią załącznika mapowego, stanowiącego integralną część niniejszej decyzji, a ponadto zobowiązał spółkę Spółka A. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu odcinka sieci, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania.

Decyzją z [...] Starosta , na podstawie art. 124 ust. 1a i ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zezwolił Spółka A. na niezwłoczne zajęcie części ww. nieruchomości oznaczonej jako działka nr , obręb ewidencyjny, gmina, polegające na założeniu i przeprowadzeniu przez nieruchomość napowietrznej linii elektroenergetycznej relacji, zgodnie z treścią załącznika mapowego, stanowiącego integralną część niniejszej decyzji. Ponadto, organ I instancji nadał niniejszej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Od ww. decyzji z dnia [...] r. I i P K wnieśli odwołanie, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 7, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz brak należytej oceny materiału dowodowego, co w konsekwencji spowodowało wydanie zaskarżonej decyzji.

Zdaniem odwołujących się, organ nie rozważył w sposób rzetelny obszaru zajęcia niezbędnego do realizacji inwestycji w kontekście uwzględnienia interesu właściciela nieruchomości, a jedynie skupił się na interesie inwestora. Ponadto, zarzucono organowi I instancji brak dokonania należytej analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości i odzwierciedlenia tego w uzasadnieniu decyzji, bowiem z jej treści musi wynikać zakres uszczuplenia władztwa, jak również brak wskazania wystarczających przesłanek do udostępnienia nieruchomości w celu dokonania czynności wynikających z art. 124 ust. 1a.

Decyzją z dnia [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 124 ust. 1a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Zgodnie z art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzji, od której służy odwołanie może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie zachowany jest zarówno ważny interes społeczny, jak i ważny interes gospodarczy. O bezpieczeństwie regionu decyduje przede wszystkim utrzymanie należytego stanu technicznego istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej w zakresie wytwarzania, przesyłania oraz dystrybucji energii elektrycznej. Inwestor - jako przedsiębiorstwo energetyczne zgodnie z ustawą z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, jest zobowiązany zapewnić ciągłość i niezawodność dostaw energii, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych.

Pismem z dnia 10 grudnia 2014 r. I. i P.K. złożyli skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej naruszenie:

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i nieuwzględnienie zarzutu skarżących co do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności odnoszącego się do konieczności zajęcia pasa technologicznego o szerokości m,

- art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. obowiązku dążenia do prawdy obiektywnej oraz ustalenia okoliczności mających znaczenie, w tym także uznania zgromadzonych dowodów, w szczególności przez brak rozważenia interesu skarżącego, którego prawo własności zostało ograniczone.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w sprawie zauważalny jest brak rzetelnie określonego obszaru niezbędnego do realizacji przedmiotowej inwestycji. Z decyzji musi wynikać jednoznaczny przebieg inwestycji i zakres uszczuplenia władztwa właściciela. Ponadto, w sprawie nie wydana została dotychczas decyzja o pozwoleniu na budowę (przebudowę) istniejącej linii elektroenergetycznej, a tylko na tej podstawie można rozpocząć roboty budowlane.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 852/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na przebudowie istniejącej jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej kV od stanowiska do stanowiska.

Prawomocną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia [...] i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje :

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga jest zasadna.

W myśl art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Z kolei, zgodnie z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Z brzmienia powołanych przepisów wynika, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może zostać udzielone tylko po uprzednim wydaniu decyzji ograniczającej sposób korzystania z tej nieruchomości. Obie decyzje są integralnie ze sobą związane, a rozstrzygnięcie podjęte w trybie art. 124 ust. 1a ww. ustawy poprzedzone musi być stwierdzeniem, że w obrocie prawnym istnieje wydana wcześniej decyzja ograniczająca właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu sposób korzystania z nieruchomości. Oznacza to, że decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest rozstrzygnięciem zależnym od decyzji ograniczającej sposób korzystania z tej nieruchomości. Taki charakter decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a ww. ustawy (stanowiącej przykład decyzji związanej) skutkuje tym, że traci ona swoją podstawę w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej w oparciu o art. 124 ust. 1 tej ustawy.

Sądowi z urzędu jest wiadome, że prawomocnym wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 852/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO z [...] r. w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na przebudowie istniejącej jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV od stanowiska do stanowiska. W dniu [...] r. SKO uchyliło decyzję Wójta Gminy z [...] r. w przedmiocie lokalizacji ww. inwestycji celu publicznego i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r., Sąd – wyrokiem z dnia 29 września 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 77/15 - uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...]r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części ww. nieruchomości. Wspomniane ograniczenie sposobu korzystania dotyczyło bowiem konkretnej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Powyższe oznacza, że skoro decyzja w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części ww. nieruchomości została wyeliminowana z obrotu prawnego z powodu uchylenia decyzji Wójta Gminy w przedmiocie lokalizacji ww. inwestycji celu publicznego, to zaskarżona decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie części ww. nieruchomości, będąca decyzją zależną od decyzji ograniczającej sposób korzystania z tej nieruchomości, traci swoją podstawę i podlega uchyleniu przez Sąd.

W nawiązaniu do złożonego na rozprawie wniosku pełnomocnika inwestora o odroczenie rozprawy lub jej zawieszenie w związku z wydaniem nowej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji przez Wójta Gminy, Sąd stwierdza, że brak jest podstawy prawnej aby zrealizować powyższe wnioski. Nie sposób bowiem "przypasować" dotychczasowe decyzje o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oraz związane z nimi decyzje zezwalające na niezwłoczne zajęcie części ww. nieruchomości do nowej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Prowadziłoby to do ograniczenia praw strony w postępowaniu administracyjnym.

W ocenie Sądu, w sprawie mamy do czynienia z przesłanką wznowieniową (art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a.), gdyż decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości została wydana w oparciu o inną decyzję, która następnie została uchylona, tj. decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości i pośrednio decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. oraz zasądził koszty postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.