Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2782/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 7 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 808
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lutego 2021 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. P., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wójt Gminy decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] przyznał skarżącemu świadczenia alimentacyjne na troje dzieci. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że dochód wnioskodawcy po uwzględnieniu dochodu uzyskanego i utraconego przez rodzinę w 2017 r. w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł miesięcznie i nie przekroczył kwoty 725 zł, która stanowi kryterium uprawniające do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Na dochód ten składały się następujące kwoty: [...] zł - stypendium socjalne, [...] zł - zwrot z tytułu niewykorzystanej ulgi na dzieci (obie w skali roku) oraz [...] zł miesięcznie - dochód uzyskany z tytułu świadczeń emerytalnych.

W dniach [...] stycznia 2019 r., [...] marca 2019 r. i [...] maja 2019 r. organ I instancji dokonał weryfikacji w systemie EMPATIA ZUS wniosku skarżącego o świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Na tę okoliczność zostały sporządzone notatki służbowe, z treści których wynika, że skarżący pobiera emeryturę z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od dnia [...] lipca 2018 r. oraz wykonuje umowę zlecenie od dnia [...] sierpnia 2018 r. do dnia weryfikacji. W rozmowie przeprowadzonej ze skarżącym stwierdził on, że nigdzie nie pracuje, tylko otrzymuje emeryturę i dostarczył juz w tej sprawie dokumenty.

W dniu [...] maja 2019 r. do akt sprawy dołączono pismo Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej, w którym wskazano, że skarżący został zatrudniony od [...] sierpnia 2018 r. na umowę zlecenie oraz wskazano wynagrodzenie za poszczególne miesiące. Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2019 r. Wójt Gminy zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia zasadności pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego przyznanych decyzją z dnia [...] października 2019 r. W dniu [...] maja 2019 r. organ I instancji dokonał kolejnej weryfikacji przedmiotowego wniosku. Z uzyskanych z systemu EMPATIA ZUS informacji wynikało, że skarżący pobiera emeryturę z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od dnia [...] lipca 2018 r. oraz wykonuje umowę zlecenie od dnia [...] sierpnia 2018 r. do dnia weryfikacji. W dniu 22 maja 2019 r. do akt sprawy złożono: umowę zlecenia z dnia [...] stycznia 2019 r., dwa pisma zatytułowane rozwiązanie umowy z dnia [...] maja 2019 r. o różnej treści, pismo Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej z dnia [...] maja 2019 r.

Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Wójt Gminy uchylił wypłatę przyznanych z dnia [...] października 2019 r. świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Następnie zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2019 r. Wójt Gminy poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia, czy świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone na podstawie decyzji administracyjnej z dnia [...] października 2018 r., uchylonej decyzją z dnia [...] maja 2019 r. były świadczeniami nienależnie pobranymi.

Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. Wójt Gminy uznał, że kwota wypłacona w okresie od dnia [...] października 2018 r. do dnia [...] marca 2019 r. w wysokości [...] zł stanowi nienależnie pobrane świadczenie z funduszu alimentacyjnego.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, M. P. wniósł odwołanie. W uzasadnieniu zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie przepisów prawa poprzez błędne obliczenie dochodu rodziny, gdzie według tych wyliczeń dochód przekroczył kryterium dochodowe określone w art. 9 ustawy, tj. kwotę 725 zł, podczas gdy prawidłowa analiza zebranego materiału prowadzi do odmiennych wniosków. Mając na uwadze powyższe, odwołujący wniósł o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. przyznanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od dnia [...] października 2018 r. do dnia [...] marca 2019 r. Ewentualnie z ostrożności procesowej odwołujący zarzucił naruszenie art. 23 ust. 8 ustawy poprzez pominięcie faktu, że w sprawie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń alimentacyjnych. W uzasadnieniu odwołujący podniósł, że nie jest prawdą, aby wykonywał umowę zlecenia od dnia [...] sierpnia 2018 r. Zgodnie z dokumentami był związany umową zlecenia, jednak przez okres jedynie od sierpnia do września 2018 r. oraz trzecią umową zlecenia przez okres od stycznia do marca 2019 r. Był wiec zatrudniony trzykrotnie na podstawie umowy zlecenia, z przerwą, nie pozostając zatrudnionym nieprzerwanie przez okres od dnia [...] sierpnia 2018 r. do dnia [...] marca 2019 r. Osiągane wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia nie było na tyle duże, aby dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekroczył 725 zł. Gdyby dochód został prawidłowo wyliczony, do takiej sytuacji by nie doszło. Odwołujący przedstawił również trudną sytuację finansową rodziny.

Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi między innymi art. 2 pkt 7 lit. a, art. 23 ust. 1, ust. 1a, ust. 5, ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 670 ze zm.). Organ II instancji przywołał treść art. 23 ust. 1 powołanej ustawy. Następnie przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania. Podkreślił, że w decyzji przyznającej przedmiotowe świadczenia z funduszu alimentacyjnego z dnia [...] października 2018 r. skarżący został pouczony o treści art. 19 ust. 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania lub utraty dochodu albo innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu, są obowiązani do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia. Jednakże skarżący nie wywiązał się z tego obowiązku. Ze zgromadzonych przez organ I instancji akt sprawy oraz z pozyskanych w toku postępowania odwoławczego informacji (pismo SP ZOZ z dnia [...] września 2019 r.) jednoznacznie wynika, że skarżący był zatrudniony w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w [...] na umowę zlecenie w okresie [...] sierpnia 2018 r. do [...] grudnia 2018 r. oraz od [...] stycznia 2019 r. do [...] marca 2019 r. Z dniem [...] marca 2019 r. przedmiotowa umowa zlecenia została rozwiązana. W miesiącu wrześniu 2018 r. wynagrodzenie do wypłaty wyniosło [...] zł.

Organ odwoławczy przywołał treść art. 2 pkt 5 i pkt 18 oraz art. 9 ust. 4a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wyjaśniającego pojęcie dochodu rodziny i sposobu jego obliczania. Następnie przywołał treść mającego zastosowanie w sprawie art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 2220 ze zm.).

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego podjęcie zatrudnienia przez skarżącego w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej na umowy zlecenia stanowi podstawę do zastosowania instytucji dochodu uzyskanego za miesiąc październik 2018 r. Organ I instancji kilkukrotnie dokonywał weryfikacji dochodu skarżącego. Każdorazowo, o czym świadczą sporządzone przez pracownika socjalnego notatki służbowe, odwołujący twierdził, że nigdzie nie pracował oraz że otrzymuje tylko emeryturę. Po ponownym przeliczeniu dochodu rodziny skarżącego organ odwoławczy stwierdził, że miesięczny dochód na jednego członka jego rodziny z uwzględnieniem dochodu uzyskanego z tytułu umowy zlecenia wyniósł [...] zł ([...] zł: [...] osoby) i przekroczył ustawowy próg dochodowy 725 zł wynikający z art. 9 ust. 2 powołanej ustawy. W związku z powyższym organ I instancji decyzją z dnia [...] maja 2019 r. uchylił wypłatę świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Następstwem tej decyzji jest obowiązek ustalenia świadczeń nienależnie pobranych.

W ocenie organu II instancji niewątpliwie podjęcie zatrudnienia przez skarżącego i w związku z tym przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymywania świadczeń z funduszu alimentacyjnego stanowiły okoliczność powodującą ustanie wypłaty świadczenia.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 18 ust. 5 powołanej ustawy w przypadku, gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. W świetle powyższego kwota [...] zł stanowi nienależnie pobrane świadczenie z funduszu alimentacyjnego za okres od [...] października 2018 r. do [...] marca 2019 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że wprawdzie organ I instancji w zakażonej decyzji nie orzekł o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń, niemniej jednak w ocenie organu odwoławczego nie stanowi to naruszenia art. 23 ust. 2 i 4 ustawy. Konsekwencją przedmiotowej decyzji będzie bowiem w dalszej kolejności wydanie przez organ I instancji decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń.

Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ II instancji wyjaśnił, że z akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący podjął zatrudnienie na umowę zlecenie w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej. Okoliczność, że umowy zlecenia były zawierane na jeden miesiąc, nie oznacza, iż dochód z tego tytułu nie stanowi dochodu uzyskanego, bowiem umowy te były zawierane przez tego samego pracodawcę. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 4b przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wyrejestrowania lub rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy, lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą. Wbrew twierdzeniom odwołującego zapomoga losowa nie została uwzględniona przy obliczaniu dochodu rodziny. Odnośnie natomiast braku świadomości odwołującego, że świadczenie mogłoby być nienależnie pobrane, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że odwołujący został pouczony o konieczności informowania o każdej zmianie sytuacji dochodowej zarówno we wniosku o ustalenie prawa do świadczenie z funduszu alimentacyjnego, jak i w samej decyzji o przyznaniu tych świadczeń. Nie można zatem przyjąć - jak sugeruje odwołujący - że nie był świadomy swojego obowiązku w tym zakresie.

Na zakończenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że zgodnie z art. 23 ust. 8 powołanej ustawy organ, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Postępowanie to stanowi odrębne postępowanie, które jest wszczynane na wniosek osoby zainteresowanej. Zatem z wnioskiem o umorzenie skarżący może zwrócić się do organu I instancji.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. P. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że nie zna się na prawie, korzysta z pomocy organizacji pozarządowych, które nieodpłatnie pomagały mu formułować pisma. Nie ma pieniędzy na prawników. Następnie skarżący przedstawił swoją sytuację rodzinną oraz trudną sytuację finansową i zdrowotną. Podkreślił, że zwrot świadczenia, do którego został wezwany, jest niemożliwy do zrealizowania. W ocenie skarżącego pobrane pieniądze bezsprzecznie należą się jego dzieciom. Nie stać go na to, aby zwrócić tak znaczną kwotę, bowiem świadczenie z funduszu alimentacyjnego jest bezpośrednio konsumowane. Jego sytuacja finansowa nie zmieni się na lepsze w przyszłości. Co więcej, może jedynie się pogorszyć, mając na uwadze dorastanie dzieci i zwiększające się potrzeby oraz pogarszanie się stanu zdrowia skarżącego, który jest w podeszłym wieku. Skarżący chciałby tyle, ile zdrowie i możliwości pozwolą, zadbać o swoje dzieci. Podkreślił, że codzienne życie również jest coraz droższe, problemy zaczyna sprawiać mu regulowanie podstawowych należności, a ze względu na obecny stan zdrowia nie może zatrudnić się nawet przy pracach dorywczych.

Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wniósł o wydanie wyroku, w którym Sąd stwierdzi, że świadczenia pobrane przeze niego nie są nienależne, nie musi ich zwracać, ewentualnie o uchylenie decyzji obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 2 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. z 2020 r. Dz. U. poz. 808 ze zm.). Przepis ten stanowi, że ilekroć w omawianej ustawie jest mowa o nienależnie pobranym świadczeniu, oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części. Zgodnie natomiast z art. 23 ust. 1 tej ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Ponadto w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, dochód obejmujący kwotę miesięcznego dochodu następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty, doliczany jest do kwoty przeciętnego miesięcznego dochodu osiągniętego przez członka rodziny w roku poprzedzającym okres świadczeniowy, tj. dochodu członka rodziny (art. 9 ust. 4a). Przy czym przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wyrejestrowania lub rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy, lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą (art. 9 ust.4 b).

Jak wynika z akt sprawy skarżący, do dnia przejścia na emeryturę był zatrudniony w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej. Po przejściu na emeryturę rozwiązał stosunek pracy i od dnia [...] lipca 2018 r. pobierał emeryturę (k-8, 34 akt adm.). Następnie skarżący podpisywał z Samodzielnym Publicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej umowy zlecenia na okresy, które trwały od dnia [...] sierpnia do dnia [...] września 2018 r. i od dnia [...] listopada do dnia [...] grudnia 2018 r. oraz od dnia [...] stycznia do dnia [...] marca 2019 r. W okresach tych z tytułu wykonywanej na zlecenie pracy otrzymywał skarżący dodatkowe miesięczne wynagrodzenie (k-28 akt adm.). O fakcie uzyskania z zawartych umów zlecenia dodatkowego dochodu skarżący nie poinformował organu, mimo ciążącego na nim obowiązku, o którym został poinformowany zarówno we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, jak i w samej decyzji o przyznaniu tych świadczeń. Ponadto skarżący proszony przez pracowników socjalnych o wyjaśnienie tej kwestii, wbrew faktom zaprzeczał, by otrzymywał jakikolwiek poza emeryturą dodatkowy dochód (k-24, 27, 34, 55 akt adm.). W takiej sytuacji nie sposób uznać, zdaniem Sądu, że skarżący nie był świadom swojego obowiązku o konieczności informowania organu o zdarzeniach mogących mieć wpływ na pobierane świadczenia.

W ocenie Sądu, z analizy zgromadzonych materiałów dowodowych wynika, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiły ustawowe przesłanki do stwierdzenia, że świadczenia pobierane przez skarżącego z funduszu alimentacyjnego w okresie od dnia [...] października 2018 r. do dnia [...] marca 2019 r. są nienależnie pobrane, ponieważ dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie skarżącego po uwzględnieniu dochodu uzyskanego z zawartych umów zlecenia (a dokładnie z miesiąca września 2018 r.) przekroczył kwotę 725 zł, która stanowi kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 4a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Podjęcie przez skarżącego zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia spowodowało uzyskanie dodatkowego dochodu. Po przeliczeniu dochodu rodziny skarżącego, miesięczny dochód na jednego członka rodziny, po uwzględnieniu dochodu uzyskanego z tytułu umowy zlecenia za miesiąc wrzesień 2018 r., wyniósł [...] zł ([...]:4 osoby, k-30 akt adm.) i przekroczył ustawowy próg dochodowy w kwocie 725 zł wynikający z art. 9 ust. 2 ustawy. Faktu tego zresztą skarżący nie kwestionuje. Oznacza to natomiast, że pobrane przez skarżącego, w okresie od dnia [...] października 2018 r. do dnia [...] marca 2019 r., świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługiwały mu i zgodnie z treścią powołanego wyżej art. 2 pkt 7 lit. a oraz art. 23 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów świadczenia z funduszu alimentacyjnego są świadczeniami nienależnie pobranymi. Osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest natomiast obowiązana do ich zwrotu. Podniesione przez skarżącego argumenty dotyczące jego trudnej sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, a przede wszystkim finansowej nie zmieniają prawnej oceny zaistniałej sytuacji.

Jednakże zgodnie z treścią art. 23 ust. 8 powołanej ustawy organ właściwy wierzyciela (w rozpatrywanej sprawie organ I instancji), który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. W oparciu o ten przepis skarżący może rozważyć konieczność wystąpienia do organu I instancji z odpowiednim wnioskiem. Rozpoznając wniosek o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń, organ administracji zobligowany jest zbadać sytuację życiową wnioskodawcy oraz rodziny, którą tworzy, w tym sytuację materialną, stan zdrowotny, okoliczność uzyskiwania dochodu czy zdolność zarobkowania. Jednak zwrócić należy uwagę, że przepis ten może być zastosowany tylko wtedy, gdy sytuacja rodziny wynikająca ze szczególnie uzasadnionych okoliczności uniemożliwia spłatę nienależnie pobranego świadczenia nie tylko w chwili wnioskowania o jej umorzenie, ale także w przyszłości.

Podsumowując, Sąd uznał, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało przeprowadzone prawidłowo. Organy orzekające dokładnie ustaliły stan faktyczny i prawny rozpatrywanej sprawy, a także właściwie zastosowały zarówno przepisy procedury administracyjnej, jak i prawa materialnego, a powody podjętych rozstrzygnięć wyczerpująco przedstawiły w uzasadnieniach wydanych decyzji.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Dodatkowo wyjaśnić należy, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, o czym zawiadomiono strony, umożliwiając im przedstawienie dodatkowych argumentów. Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw na rozprawie.