Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 56/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano organ do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 149  par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant st. referent Maciej Lipiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udzielenia informacji publicznej 1/ zobowiązuje Prezydenta Miasta do rozpoznania wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej 3 czerwca 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni; 2/ orzeka, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3/ zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu 5 czerwca 2015r. Spółdzielnia Mieszkaniowa, powołując się na przepisy art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, zwróciła się do Prezydenta O. z obszernym wnioskiem, obejmującym 19 rozbudowanych pytań, o udostępnienie informacji publicznej we wskazanym wspomnianymi pytaniami zakresie.

W odpowiedzi w piśmie z dnia 15 czerwca 2015r. Prezydent O., powołując się na art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wezwał wnioskodawcę do wykazania, że udostępnienie wnioskowanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Tylko bowiem wykazanie takiego interesu umożliwi udostępnienie żądanych informacji, które mają charakter informacji przetworzonych. Organ zastrzegł, że nie wykazanie takiego charakteru rzeczonych informacji w ciągu 7 dni od dnia otrzymania tego pisma, spowoduje, że zostanie wydana wobec strony decyzja o odmowie udostępnienia wnioskowanych informacji.

W piśmie z dnia 24 czerwca 2015r. skierowanym do Prezydenta O. wnioskodawca stwierdził, że wnioskowane informacje nie mają charakteru informacji przetworzonych.

Następnie pismem oznaczonym datą 14 sierpnia 2015r., które wpłynęło do organu 25 sierpnia 2015r., Spółdzielnia Mieszkaniowa wywiodła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca zwróciła się o: zobowiązanie Prezydenta do udzielenia żądanej przez stronę informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; zobowiązanie Prezydenta Miasta do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwieniu sprawy w terminie; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżąca przywołała przebieg korespondencji pomiędzy nią a organem. Wskazała, że po złożeniu stosownych wyjaśnień organ nie zajął do dnia dzisiejszego żadnego stanowiska w sprawie, ani nie poinformował strony o powodach opóźnienia w udzieleniu wnioskowanych informacji. Strona skarżąca podkreśliła, że w jej ocenie żądane informacje nie są informacjami przetworzonymi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że wnioskowane informacje mają charakter informacji przetworzonych. Dlatego też skarżąca zobligowana była do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, który uprawniałby ją do uzyskania takich informacji, czego jednak nie uczyniła.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga wniesiona w rzeczonej sprawie jest zasadna.

Podnieść należy, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647 j.t.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej: ustawą ppsa. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy ppsa, jak również stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Stosownie zaś do art. 3 § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

W takich sprawach można skutecznie wnieść skargę na bezczynność, jeśli organ administracji publicznej nie załatwi sprawy w terminie określonym w przepisach art. 35-36 k.p.a., bądź w terminie wynikającym z innej ustawy regulującej sposób postępowania organów administracji.

Wyjaśnić pozostaje również, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie - ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określona decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały dokonane, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.

Udostępnianie zaś informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni - art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014r., poz. 782, j.t.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do art. 13 ust. 2 jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).

Ponadto trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania (art. 17 ustawy). Na ograniczenia w zakresie udzielenia informacji publicznej wskazuje art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do tej regulacji prawnej organ może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych np. ze względu na prywatność osoby fizycznej lub z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych.

Nie jest natomiast odmową udzielenia informacji publicznej wskazanie, że się ich nie posiada. Jednakże o tym fakcie organ winien powiadomić wnioskodawcę pisemnie, wskazując – jeśli posiada taką wiedzę, gdzie zainteresowany żądane informacje może uzyskać. Organ nie ma natomiast obowiązku wydawania w takiej sytuacji decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 września 2002r., II SAB 289/02).

W sytuacji zaś gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą (por. wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z 20 czerwca 2002r., II SA/Lu 507/02).

Bezspornym w sprawie jest, że wnioskowane przez skarżącą informacje mają charakter informacji publicznych, czego nie kwestionuje organ. W ocenie Sądu nie ulega to wątpliwości ponieważ żądane dane dotyczą przedmiotu związanego z materią publiczną (gospodarka odpadami komunalnymi na terenie miasta) i podmiotu realizującego zadania publiczne czyli Prezydenta Miasta.

Nie mniej jednak organ uznał, że wnioskowane przez stronę informacje mają charakter informacji publicznych przetworzonych a strona skarżąca nie wykazała szczególnie istotnego interesu publicznego, który uprawniałby ją do uzyskania wnioskowanych informacji.

Trzeba w tym miejscu wskazać, że zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Przesłanka szczególnie istotnego interesu publicznego jest pojęciem nieostrym i niedookreślonym. Nie mniej jednak zasadnym wydaje się przyjęcie, że przesłanka szczególnie istotnego interesu publicznego uprawniającego do uzyskania informacji przetworzonej występuje wtedy, gdy uzyskanie informacji przetworzonej stwarza realną możliwość jej wykorzystania dla poprawy funkcjonowania organów administracji. Powinna zatem istnieć po stronie wnioskodawcy indywidualna, realna i konkretna możliwość wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej i to w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej (vide: wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10, LEX nr 951999; wyrok NSA z dnia 17 maja 2012 r., I OSK 416/12).

W ocenie Sądu funkcjonalna wykładnia normy art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. bezspornie nie pozwala na obciążenie strony wnioskującej o informację obowiązkiem wykazywania już na poziomie złożonego wniosku, że żądanie w nim zawarte dotyczy informacji szczególnie istotnej dla interesu publicznego. Obciążony takim obowiązkiem jest przede wszystkim podmiot dysponujący informacją i to on musi dokonać takiej kwalifikacji z chwilą otrzymania wniosku, ewentualnie po wezwaniu wnioskodawcy do uzupełnienia argumentacji w nim przedstawionej. Do organu należy nadto uzasadnienie braku istnienia tej przesłanki w decyzji o odmowie udostępnienia. Wniosek o udostępnienie informacji przetworzonej winien bowiem zostać rozpoznany zarówno, gdy brak w nim będzie jakiegokolwiek uzasadnienia "szczególnego interesu publicznego", jak również kiedy wnioskodawca w ogóle nie zareaguje na wezwanie, by ten interes wykazał. W takiej sytuacji podmiot zobowiązany powinien samodzielnie zbadać przesłanki przemawiające za istnieniem szczególnej istotności dla interesu publicznego (podobnie: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2014r.: VIII SA/Wa 902/13, VIII SA/Wa 905/13, VIII SA/Wa 923/13, dostępne w CBOSA.).

Trzeba zaznaczyć, że merytoryczne zakończenie postępowania w sprawie wniosku o udzielenie informacji publicznej przetworzonej następuje w dwojaki sposób: albo poprzez udostępnienie przetworzonej informacji publicznej; albo przez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (patrz: M. Jabłoński, Udostępnianie przetworzonej informacji publicznej, Wrocław 2015, str. 198).

Biorąc pod uwagę powyższe regulacje prawne określające sposób udzielania informacji publicznych, w ocenie Sądu należy stwierdzić, że organ nie rozpoznał w prawidłowy sposób wniosku strony o udostępnienie jej informacji publicznej.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku i zobowiązał Prezydenta Miasta do rozpoznania wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej z 3 czerwca 2015r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni. Stosownie do treści art. 286 § 2 ppsa termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Sąd I instancji zwraca zaś akta organowi po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie (art. 286 § 1 ppsa).

Wskazać należy stronie skarżącej, że Sąd nie był władny zobowiązać organu do udzielenia wnioskowanych informacji ani też nie leży w gestii Sądu orzekanie o zobowiązaniu Prezydenta Miasta do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwieniu sprawy w terminie.

Jednocześnie Sąd stwierdził w pkt 2, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Na ocenę taką wpłynął fakt, że wydaje się, iż organ był przekonany o prawidłowym załatwieniu wniosku, który w jego ocenie dotyczył informacji przetworzonej. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu złośliwości a jedynie braku wiedzy co do prawidłowego zakończenia rzeczonego postępowania.

O kosztach orzeczono w pkt 3 stosownie do art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.