Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1207/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Znaniecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B., na podstawie art. 7 ust. 1, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, ze zm.), art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 651, ze zm.), art. 11 oraz art. 23-24 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. L 30 z 31.1.2009, str. 16), z uwzględnieniem przepisów art. 79 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.), art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE z 20.12.2013, L. 347 str. 549) oraz § 14g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 22, poz. 121, z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, przyznał R. W., płatności na rok 2014 w wysokości 53 360,91 zł, w tym jednolitą płatność obszarowa, kod pomocy [...], krajowa pozycja budżetowa [...], w wysokości 53 360,91 zł, w tym środki unijne 53 360,91 zł, środki krajowe 0,00 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 7 093,53 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i zastosowanie współczynnika korygującego oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej, kod pomocy [...], w wysokości 967,32 zł, w tym środki unijne 967,32 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 29,92 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, w dniu [...] marca 2014r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek R. W. o przyznanie płatności na rok 2014. Powierzchnia gruntów rolnych zadeklarowana do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 69,02 ha. W dniach od [...] do [...] września 2014 r. ARiMR w przedmiotowym gospodarstwie rolnym przeprowadziła kontrolę w zakresie wzajemnej zgodności. Podczas kontroli stwierdzono naruszenie normy N.04.1 - stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta. Nieprawidłowości opisane zostały w raporcie z kontroli nr [...].

W dniach od [...] października 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. w gospodarstwie rolnym należącym do R. W. przeprowadzono kontrolę na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz w zakresie programu rolnośrodowiskowego. Zgodnie z ustaleniami przeprowadzonych kontroli, wystąpiły nieprawidłowości ujęte w protokołach Nr [...] oraz Nr [...]. Z wynikami kontroli nie zgodził się R. W., który odmówił podpisania protokołu. Zakwestionował on pomiary dokonane dla działek rolnych [...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], nie zgadzając się ponadto z ustaleniami raportu wzajemnej zgodności, gdyż działka rolna [...] i [...] zostały wykoszone, a na działkach rolnych [...],[...],[...],[...],[...],[...], z uwagi na realizowany pakiet 5.1, został pozostawiony obszar nieskoszony. R. W. zaznaczył, iż na działkach rolnych [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] pozostawiono obszar niekoszony zgodnie z załącznikiem graficznym.

Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. Biuro Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR w T. ustosunkowało się co do zgłoszonych zastrzeżeń. Z uwagi na brak zasadności, zgłoszone zastrzeżenia nie zostały uwzględnione.

Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. R. W. ponownie wniósł zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych. Nie zgodził się z argumentacją przedstawioną w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. odnośnie działek rolnych [...],[...],[...], [...], [...], [...], [...],[...], podnosząc, że jest niemożliwym, iż w ciągu 9 miesięcy nastąpił tak znaczny rozrost drzew ograniczających użytkowaną powierzchnię.

W odpowiedzi na złożone zastrzeżenia, Biuro Kontroli na Miejscu, pismem z dnia [...] marca 2015 r., ustosunkowało się do zarzutów i podtrzymało wyniki kontroli na miejscu.

Organ wskazał sposoby obliczenia płatności obszarowej:

1) jednolita płatność obszarowa

Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 69,02 ha. Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 69,02 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wynosiła 66,37 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. Zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 26 ust. 1 i art. 34 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, uwzględniono również wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu. Zgodnie z art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Mając na uwadze powyższe jednolita płatność obszarowa została przyznana do powierzchni stwierdzonej.

Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2014 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 listopada 2014 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1602) i wyniosła 910,87 zł. Początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej wyniosła 60 454,44 zł. Kwota ta została jednak pomniejszona ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, zastosowanie współczynnika korygującego a także nieprzestrzeganie norm oraz wymogów i wyniosła 53 360,91 zł.

2) zwrot dyscypliny finansowej

Zgodnie z art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. państwa członkowskie zwracają środki przeniesione zgodnie z art. 169 ust. 3 rozporządzenia (UE Euratom) Nr 966/2012 odbiorcom końcowym, w odniesieniu do których w roku budżetowym, na który przeniesiono środki, zastosowano współczynnik korygujący. Zgodnie z postanowieniami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 oraz rozporządzenia (UE Euratom) nr 966/2012 zwrot powinien spełniać kryteria równego traktowania i być proporcjonalny do korekty dyscypliny finansowej. Początkowa kwota zwrotu dyscypliny finansowej wyniosła 997,24 zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na nieprzestrzeganie norm oraz wymogów i ostatecznie wyniosła 967,32 zł.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł R. W., który nie zgodził się z pominięciem jego stanowiska w toczącym się postępowaniu.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie, w przedmiotowej sprawie postępowanie organu pierwszej instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów. Organ prawidłowo powołał i zastosował podstawę prawną zaskarżonej decyzji oraz oparł się o materiał dowodowy zebrany zgodnie z wymogami prawa.

Organ stwierdził, że w wyniku czynności kontrolnych podjętych na gruntach rolnych deklarowanych do płatności przez odwołującego się, stwierdzono nieprawidłowości polegające na zawyżeniu powierzchni. Stwierdzono ponadto, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, po analizie raportu, że kontrola przedmiotowego gospodarstwa rolnego została przeprowadzona w sposób prawidłowy, zgodnie z obowiązującymi procedurami, wszystkie nieprawidłowości zostały utrwalone w dokumentacji pokontrolnej a wyniki odzwierciedlają stan faktyczny istniejący w dniu kontroli. Organ nie zgodził się ponadto ze zgłoszonym w odwołaniu zarzutem, nieuwzględnienia wnoszonych uwag i zastrzeżeń. Jak również wskazał organ drugiej instancji, ciężar wykazania prawidłowości powierzchni deklarowanej we wniosku spoczywał na beneficjencie płatności, który powinien wskazać dowody podważające poczynione przez organy ustalenia. Odwołujący się kwestionował wprawdzie wyniki poszczególnych kontroli, nie przedstawił jednak, zdaniem organu, żadnych dowodów mogących podważyć te wyniki.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał również, że organ pierwszej instancji prawidłowo określił wysokość przyznanych na rok 2014 płatności, zgodnie z konsekwencjami określonymi dla poszczególnych stwierdzonych nieprawidłowości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, R. W. poniósł zarzut pomniejszenia przyznanej płatności o kwotę 7.093,53zł. Wskazał na naruszenie art. 3, art. 7 ust. 1, ust. 1a i ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Skarżący stwierdził, że kluczowymi przyczynami pomniejszenia kwoty przyznanej płatności jest stwierdzenie przez organ różnicy w deklarowanej powierzchni gruntów a powierzchni stwierdzonej w trakcie kontroli oraz nieprzestrzeganie przez skarżącego norm i wymogów.

Skarżący podniósł, że powierzchnia gruntu była już kontrolowana przez organ, przy czym różnice stwierdzone zostały dopiero w czasie ostatniej kontroli. W związku powyższym, zdaniem skarżącego, organ winien był dopuścić dowód z opinii biegłego, który ustaliłby rzeczywistą powierzchnię gruntu.

Jak wynika z dalszej części skargi, organ powinien wyjaśnić rozbieżność pomiędzy wynikami pomiarów gruntu, nie istnieje przy tym podstawa prawna zobowiązująca skarżącego do poszukiwania dowodów. Przepisów takich nie zawiera ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wniósł o jej oddalenie, krytycznie odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy: art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438), art. 3 oraz art. 7 ust. 1, 1a i ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.) w związku z art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 308), art. 26, art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r. ze zm.).

Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy ustalenia prawidłowej powierzchni gruntów uprawnionych do pomocy finansowej z tytułu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprowadza się do ustalenia, czy prawidłowo organ przyznał R. W. płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014r.

Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że ARiMR w gospodarstwie rolnym skarżącego w dniach [...] -[...] września 2014r. przeprowadziła kontrolę w zakresie wzajemnej zgodności (nr dokumentu: [...]), w dniach [...]-[...] września 2014r. przeprowadziła kontrolę w zakresie kwalifikowalności powierzchni (nr dokumentu: [...]), a w dniu [...] września 2014r. przeprowadziła kontrolę w zakresie programu rolnośrodowiskowego (nr dokumentu: [...]).

Z czynności kontrolnych została sporządzona pełna dokumentacja (protokoły, szkice, zdjęcia).

Skarżący nie był obecny w trakcie kontroli w zakresie wzajemnej zgodności i w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Był o terminie kontroli powiadomiony telefonicznie. Kopie raportów z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności i w zakresie kwalifikowalności powierzchni zostały przekazane skarżącemu. Został on pouczony o możliwości wniesienia zastrzeżeń.

Skarżący był obecny przy kontroli w zakresie programu rolnośrodowiskowego. Na stronie 67 protokołu oświadczył, że nie zgadza się z wynikami kontroli i wniósł o przeprowadzenie ponownej kontroli. Skarżącemu został przekazany również raport z czynności w zakresie programu rolnośrodowiskowego. Został on ponadto pouczony o możliwości wniesienia pisemnych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w Raporcie z czynności kontrolnych.

W piśmie z dnia [...] listopada 2014r. skarżący wniósł zastrzeżenia do raportów z czynności kontrolnych: w zakresie programu rolnośrodowiskowego, w zakresie wzajemnej zgodności i w zakresie kwalifikowalności powierzchni i odmówił podpisania tego dokumentu kwestionując treść dostarczonych dokumentów.

Zastrzeżenia nie zostały uwzględnione, o czym organ wypowiedział się w piśmie z dnia [...] grudnia 2014r. Skarżący w piśmie z dnia [...] stycznia 2015r. odniósł się do stanowiska organu wnosząc o rzetelną ocenę, zgodną ze stanem faktycznym kontroli przeprowadzonej we wrześniu 2014r. Organ w piśmie z dnia [...] marca 2014r. uznał zastrzeżenia skarżącego za niezasadne oraz poinformował go o możliwości zapoznania się z materiałem z kontroli, w którym zgromadzono dowody w postaci fotografii, pomiarów działek rolnych, szkiców. Skarżący nie skorzystał jednak z przysługującego jemu uprawnienia.

Sąd, oceniając materiał dowodowy zgromadzony w sprawie przez organy obydwu instancji, nie dostrzegł uchybień skutkujących naruszeniem przepisów postępowania.

Kontrole przeprowadzone w gospodarstwie rolnym skarżącego zostały zrealizowane przez osoby uprawnione.

W myśl art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 kpa nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 3).

W tym miejscu wymaga przywołania ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, zgodnie z którym decyzje administracyjne dotyczące przyznawania płatności bezpośrednich mogą być podejmowane dopiero po szczegółowym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności, po uprzednim ustaleniu zakresu przedmiotowego wniosku i precyzyjnym ustaleniu czy i jakie działki rolne mogą być objęte tą płatnością (wyrok NSA z 15 marca 2007 r., II GSK 342/06 oraz wyrok NSA z 14 czerwca 2007 r., sygn. II GSK 53/07; dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Staranna analiza stanu faktycznego sprawy jest ważna przede wszystkim z tego względu, że wadliwe zebranie i rozpatrzenie dowodów odnoszących się do faktu posiadania, użytkowania działek rolnych objętych wnioskiem, a także ich powierzchni ma wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego i wpływa ostatecznie na rozstrzygnięcie w sprawie i na sytuację prawną strony w aspekcie jej uprawnień do otrzymywania dopłat nie tylko w danym roku, ale i w latach następnych (wyrok NSA z 13 grudnia 2007 r., II GSK 260/07; http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

W świetle powyższego, to na rolnika, który złożył wniosek o płatności, ustawodawca nałożył obowiązek inicjatywy w zakresie aktywnego uczestnictwa w postępowaniu i przejawienia inicjatywy dowodowej, bez oczekiwania na wezwania.

W pismach z dnia [...] listopada 2014r, [...] stycznia 2015r. i [...] kwietnia 2015r. skarżący kwestionuje wyniki pomiarów i ustalenia z kontroli organu. Nie przedstawił jednak on żadnych dowodów podważających stanowisko organu. Nie przedstawił skarżący również stanowiska eksperta w zakresie nieprzestrzegania normy N.04.1.

W ocenie Sądu, dokumentacja fotograficzna i szkice załączone do akt sprawy na płycie CD potwierdzają stanowisko organu. Skarżący miał możliwość zapoznania się z tymi dokumentami i zgłoszenia do nich zastrzeżeń. Forma sprzeciwu powinna jednak uzewnętrzniać stanowisko poparte wnioskami oraz dowodami, które podważają ustalenia organu, jak chociażby własna dokumentacja fotograficzna, czy też szkice z własnych pomiarów. Nie wystarcza, do podważenia stanowiska kontrolujących, będących uprawnionymi osobami, z odpowiednim przygotowaniem merytorycznym, dysponującymi wiedzą specjalistyczną oraz sprzętem specjalistycznym do pomiarów, subiektywne przekonanie o nieprawidłowości wyników kontroli.

Przestawione powyżej stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 259/07, podkreślił, że weryfikacja danych obszarowych działek rolnych wskazanych we wniosku producenta rolnego o przyznanie płatności nie następuje na podstawie danych zawartych w ewidencjach i rejestrach, lecz przede wszystkim na podstawie kontroli na miejscu.

W wyroku z 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 492/07 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił znaczenie dowodowe protokołu kontroli w sprawach dotyczących wniosku producenta o przyznanie płatności. Wskazał, iż o wadze dowodu z protokołu kontroli świadczy fakt, że kontrole przeprowadzane mogą być tylko przez określone podmioty. Dowodom tym, właśnie z racji przeprowadzania kontroli przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne, co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności.

W ocenie Sądu, stanowisko organu znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym. Organ szczegółowo w piśmie z dnia [...] maja 2015r. (k- 198 akt administracyjnych) ustosunkował się do pisma skarżącego z dnia [...] kwietnia 2015r., w którym skarżący podtrzymał zastrzeżenia złożone do przeprowadzonej kontroli. Wyjaśnienia organu poparte zostały dokumentacją fotograficzną oraz szkicami (dowody utrwalono również na płycie CD załączonej do akt). Ustalenia organu znajdują potwierdzenie w metryce działki referencyjnej dla PEG (k- 184 akt administracyjnych).

Co więcej, w uzasadnieniu decyzji organ powtórzył stanowisko zaprezentowane skarżącemu w piśmie z dnia [...] grudnia 2014r. (K- 167 akt administracyjnych). Na działkach : [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], deklarowano łąki trwałe i przemienne. Inspektorzy pomierzyli teren faktycznie wykorzystywany jako łąka. Wyniki kontroli odnoszą się do działek użytkowanych rolniczo, a nie działek ewidencyjnych. Wyniki kontroli znajdują odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych decyzji.

Ustalenia kontrolne zawierają dane w zakresie powierzchni deklarowanej we wniosku o płatność oraz stwierdzonej w wyniku kontroli. Wyjaśniono skarżącemu, że do pomiaru działki [...] nie został włączony fragment deklarowany na działce ewidencyjnej [...]. Wyjaśniono zastosowanie kodów DR 13+ i kod DR 52. Na tej części inspektorzy stwierdzili nieużytek w postaci suchych, przerośniętych, nie koszonych traw, chwastów z licznie występującymi samosiewami drzew. Dokumentacja fotograficzna i szkic z naniesionymi miejscami wykonanych zdjęć potwierdzają ustalenia organu. Organy szczegółowo opisały stwierdzone niezgodności na każdej z wymienionych działek oraz sposób wykonania pomiarów. Na działce J stwierdzono przedeklarowanie o 0,04 ha. Działkę tę pomierzono po granicy, którą stanowił od północnej strony nasyp kolejowy i zadrzewienie a od południowej strony droga dojazdowa do innych działek rolnych. Zgodnie ze szkicem działka ta stanowi trwałą łąkę. Na działce tej wykonano fotografie od 108- do 110.Na wykonanych zdjęciach widoczny jest teren z łąką trwałą oraz z częściowym nieużytkiem.

Działki [...] i [...] zostały zadeklarowane na jednej działce [...]. Przedeklarowanie wyniosło 0,01 ha. Obie działki rozgranicza pas niekoszonej trawy na działce [...]. W stosunku do działki [...] kontrolujący ustalili, że teren znajdujący się w jej w centralnej części nie kwalifikuje się do płatności. Na fotografiach 7-10, 13, 17 widać sukcesję naturalną terenu, na którym zaniechano prowadzenia upraw. Odnośnie Działki [...] kontrola wykazała obecność fragmentu obszaru tymczasowo niekwalifikującego się do płatności w postaci składowiska bel słomy widocznych na fotografiach 112 i 115. Z uwagi na wyłączenie wewnętrzne większe od 100m2 odjęto je od powierzchni zmierzonej działki i zastosowano z uwagi na wyłączenie kod DR 51, ponieważ wyłączenie jest nietrwałe i w przyszłości teren może być zastosowany do płatności. Na całym terenie działki W stwierdzono łąkę niekoszoną. Pomiar wykonano po granicy upraw. Natomiast na działkach [...] i [...] zastosowano kod DR 13 +, ponieważ na obu działkach powierzchnia deklarowana była mniejsza od stwierdzonej. Tak samo stwierdzone nieprawidłowości dotyczą działki [...], na której stwierdzono wyłączenie w centralnej części działki, co potwierdza dokumentacja fotograficzna i szkic (fot. 59-64).

Skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających prawidłowość wykoszenia na zakwestionowanych w kontroli działkach rolnych.

Działki [...] i [...], według szkicu, stanowią łąkę trwałą, niekoszoną. Nie został spełniony wymóg N.04.1, mówiący o konieczności koszenia i usuwania ściętej biomasy do dnia 31 lipca. Działki te nie zostały zgłoszone do żadnego pakietu rolnośrodowiskowego. Termin koszenia był nieprzekraczalny.

Działki [...], [...], [...], [...], [...] zadeklarowane w pakiecie 3.1 i działka [...] wnioskowana w pakiecie 5.1 – dla tych działek kontrolujący stwierdzili nieprzestrzeganie normy N.04.01 na powierzchni przekraczającej wymagane 5-10% pozostawionej powierzchni niewykoszenia. Sytuacja w terenie zezwoliła na jednoznaczne rozróżnienie granicy między powierzchnią wykoszenia a tą, na której zaniechano prowadzenia zabiegów agrotechnicznych.

Przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, odmiennie od zasad określonych w k.p.a. w postępowaniu o przyznanie pomocy, nakładają na stronę obowiązek wykazania się dowodami, a organ, przed którym toczy się postępowanie w myśl zasady praworządności, obowiązany jest w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wyłącza się obowiązek organu poszukiwania dowodów w sprawie. Nie oznacza to jednak, że organ może zrezygnować z części dowodów przedstawionych, czy też zaproponowanych przez stronę, których przeprowadzenie możliwe jest tylko przez ten organ. Ponadto przepis ten nakazuje organowi rozpatrzenie, w sposób wyczerpujący, całego materiału dowodowego zebranego w sprawie. Pominięcie niektórych dowodów, a także powierzchowna ocena części zebranych dowodów, prowadzi do wniosku, że organ nie spełnił standardów należytego prowadzenia postępowania administracyjnego wyznaczonych m.in. przez wskazany wyżej art. 3 ust. 2 pkt 2 .Ocena materiału dowodowego, aby nie można jej było postawić zarzutu dowolności, powinna być kompletna, logiczna i pełna.

Zgłoszenie zastrzeżeń w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a następnie powtórzenie ich w skardze do sądu administracyjnego, bez wskazania konkretnych dowodów na poparcie ich zasadności, nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Bierność dowodowa skarżącego daje podstawy organowi do przyjęcia dowodów z przeprowadzonej kontroli jako wystarczających do rozstrzygnięcia. ARiMR nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie oświadczeń składanych we wniosku przez ubiegającego się o pomoc beneficjenta. Przyjęta w ustawie klauzula ciężaru dowodu nie odbiega od klauzuli ciężaru dowodu regulowanej przepisem art. 6 Kodeksu cywilnego.

W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę jako nieuzasadnioną.