Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 88/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18   ust. 4a i 4b,  art. 87,  art. 93 ust. 1, 3, 7
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi R. Fl. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. nr [...] nakładającą na R. F. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą "A" karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł z tytułu:

• wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4 tej ustawy,

• niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument,

• niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę.

Jako podstawę prawną jej wydania organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 – dalej: "kpa"), art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 14 ust 2 ust. 4 , art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2140) – dalej powoływana jako "utd" oraz lp. 1.12, Ip. 1.5 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do utd.

Rozstrzygnięcie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] r. w C. przy al. [...] (stacja "B") miała miejsce kontrola drogowa pojazd marki [...] o nr rej. [...], którym kierował A. L. Kontrola została przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. W trakcie kontroli ustalono, że kierowca przewoził pasażera, który zamówił przejazd na trasie w C. z ul. [...] na al. [...] przy użyciu aplikacji [...]. W toku kontroli ustalono, że podmiotem wykonującym przewóz jest przedsiębiorca R. F. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą: "A", ul. [...], [...]-[...] C.. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli drogowej nr [...] z dnia [...] r.

W konsekwencji powyższych ustaleń organ pierwszoinstancyjny pismem z [...] r. wszczął postępowanie administracyjne.

Pismem z dnia [...] r. organ pierwszoinstancyjny zawiadomił stronę, że w związku z zakończeniem postępowania dowodowego w sprawie i dokonaniem analizy całości materiału dowodowego doszło do zmiany kwalifikacji naruszenia stwierdzonego podczas kontroli drogowej z Ip. 2.10. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym tj. wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym na naruszenie z Ip. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy i transporcie drogowym tj. wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4 tej ustawy. Jednocześnie organ pouczył stronę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań.

Decyzja ta została zaskarżona wniesieniem odwołania. Przedsiębiorca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji I instancji zarzucił organowi: 1) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez kontrolowanego kierowcę czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej; braku wykazania przez organ jakiegokolwiek powiązania pomiędzy kierującym a skarżącym; 2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; 3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym; 4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. l.5., 1.12 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy w zw. z 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że decyzja nie wskazuje w żaden sposób, z jakich powodów za kierowcę odpowiedzialność ma ponosić skarżąca. W ocenie strony zgromadzony materiał dowodowy, jak i tok rozumowania organu przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazują żadnego powiązania pomiędzy kierującym a skarżącym. Tym samym w ocenie pełnomocnika strony brak podstaw do uznania, że w dniu [...] r. to skarżąca podejmowała i wykonywała działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób. Pełnomocnik wskazał również, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie sposób w żadnym razie stwierdzić, że skarżąca wykonywała transport drogowy. Protokół kontroli stanowiący podstawę ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie w żaden sposób nie wskazuje, na jakiej podstawie skarżąca miałaby się dopuścić "wykonywania transportu drogowego bez zezwolenia". Ponadto, pełnomocnik zarzucił, że organ I instancji nie wykorzystał wszystkich możliwości dowodowych w sprawie i nie ustalił w sposób należyty stanu faktycznego nie stwierdziwszy uprzednio, że wykonywane przez stronę czynności nosiły znamiona działalności gospodarczej. Tym samym organ w sposób nieuprawniony nałożył karę na stronę. W ocenie pełnomocnika jeżeli już organ uznał, że doszło do wykonywania krajowego transportu drogowego w rozumieniu ustawy, to podmiotem wykonującym transport z pewnością nie był adresat decyzji. Zgromadzony materiał w toku sprawy nie pozwala na poczynienie takich ustaleń, jakie doprowadziły do wydania przez organ zaskarżonej decyzji. Dalej, pełnomocnik zarzucił, że brak jest przesłanek do uznania, że wykonywane przez skarżącego czynności nosiły znamiona przewozu okazjonalnego (organ nie ustalił z czyjej inicjatywy doszło do przejazdu ani w ogóle, że czynności skarżącej mieściły się w pojęciu wykonywania przewozu okazjonalnego). W ocenie pełnomocnika skarżący nie wykonywał przewozu okazjonalnego. Co więcej, skoro kontrolowany przewóz nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, brak było obowiązku skarżącej wyposażenia kierowcy w wypis z licencji oraz aktualizacji danych w posiadanej przez skarżącą licencji.

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Zgodził się z nałożeniem na stronę kary za popełnione naruszenia. Wskazał, iż na podstawie Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę sankcjonowane jest karą pieniężną w 800 zł.

Stosownie do Ip. 1.12 załącznika nr 3 do utd niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dokument.

W myśl Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł.

Organ II instancji wskazał, iż z protokołu przesłuchania świadka z dnia [...] r. wynika iż pasażer tj. W. M. zamówił usługę transportową przy pomocy aplikacji [...] zainstalowanej na jego telefonie, jechał sam, po kilku minutach pod wskazane miejsce tj. przystanek autobusowy na ul. [...] w C. przyjechał wskazany samochód osobowy marki [...] o nr rej. [...], przewóz został wykonany na trasie z ul. [...] na ul. [...] w C., nie zawierał umowy z kierowcą lub firmą przewozową, pobrał tylko aplikację [...], miał świadomość odpłatności przejazdu, w aplikacji uzyskał informację o cenie za przejazd, przed wykonywaniem przewozu nie wnosił opłaty, płatność została pobrana z karty w wysokości [...] zł, kierowcy nie przekazywał żadnych pieniędzy, nie znał kierowcy. Organ dodał iż kontrolujący zabezpieczyli w czasie kontroli okazane na telefonie pasażera zrzuty z ekranu z aplikacji potwierdzające trasę przejazdu, imię kierowcy, a także wysokość opłaty tj. [...] zł.

Zaznaczył, iż [...] r. kierowca A. L. zeznał, iż jest zatrudniony od [...] r. na umowę zlecenie u strony. Ma otrzymywać wynagrodzenie zgodnie z umową zlecenie za wykonaną pracę, tj. przewóz osób. Firma strony jest tzw. partnerem - pośrednikiem dla [...]. Jeszcze nic nie otrzymał bo dopiero zaczął (...) Płatność odbywa się bezgotówkowa poprzez aplikację [...] (...) Aplikacja działa w ten sposób, że płatność ma miejsce za każdy wykonany kurs. Klient zawsze otrzymuje potwierdzenie wykonania przewozu. Ponadto, świadek zeznał, że nawiązał kontakt z klientem za pomocą aplikacji, posiada telefon z aplikacją. Poza tym wskazał, że posiada umowę najmu pojazdu, którą okazał podczas kontroli, a także ksero licencji. Ponadto, na pytanie, czy posiada oryginał wypisu z licencji udzielonej R. F.: podał iż oryginał wypisu z licencji został dostarczony na miejsce kontroli po pół godzinie. Nie został w taki dokument wyposażony.

Organ odwoławczy wskazał iż w toku kontroli kierowca okazał m.in. prawo jazdy, dowód rejestracyjny pojazdu, kopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, umowę najmu samochodu oraz umowę zlecenia. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się również poświadczona za zgodność z oryginałem kopia licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz wypisu nr [...] z licencji z adnotacjami kontrolującego, iż dowieziono w trakcie kontroli. Organ odwoławczy ustalił, że ww. licencja została wydana przez Prezydenta Miasta C. przedsiębiorcy "A", ul. [...], [...]-[...] C., NIP; [...] w dniu [...] r. (ważna do [...] r.) Ponadto, z okazanej umowy zlecenia wynika, że została zawarta pomiędzy A. L. jako "Zleceniobiorcą" a przedsiębiorcą "A" jako "Zleceniodawcą", a także, że przedmiotem umowy jest zlecenie przez Zleceniodawcę Zleceniobiorcy wykonania w sposób samodzielny następujących prac: Przewóz osób lub towarów (ust. 1 umowy) za wynagrodzeniem. Stosownie do ust. 2 umowy: Za wykonanie prac określonych w 1 pkt 2 Zleceniobiorca otrzyma wynagrodzenie prowizyjne w wysokości wg cennika partnera Zleceniodawcy pomniejszone o prowizje partnera i Zleceniodawcy oraz ew. inne koszty w 10. Ponadto, z ust. 9 pkt. 1 dot. kosztów użytkowania pojazdu wynika: Zleceniodawca może pokryć wybrane koszty użytkowania pojazdu będącego przedmiotem służącym do wykonania niniejszej umowy zlecenia przez zleceniobiorcę, a także inne koszty związane z wykonaniem umowy przez zleceniobiorcę o ile zostaną odpowiednio udokumentowane (faktura vat) i dostarczone zleceniodawcy osobiście w siedzibie firmy lub w formie elektronicznej na email firmy [...]. Na podstawie powyższego organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że wykonawcą przedmiotowego przewozu osób na podstawie okazanej podczas kontroli przez kierowcę ww. licencji nr [...] był przedsiębiorca R. F. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "A".

Organ II instancji zaznaczył, iż z protokołu kontroli oraz dowodu rejestracyjnego wynika, że pojazd marki [...] o nr rej. [...] był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał. Wskazał też, że przewóz wykonywany przez skarżącą w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Jak wynika z zeznań pasażera oraz kierowcy przedmiotowy przewóz został zamówiony za pomocą aplikacji [...]. Ponadto pasażer wskazał, że w aplikacji uzyskał informację o cenie za przejazd, opłata w wysokości [...] zł została pobrana przy pomocy aplikacji [...] po zakończonym przewozie, na wykonanie przewozu nie została sporządzona pisemna umowa w siedzibie firmy. Dlatego organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 ustawy o transporcie drogowym oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Organ odwoławczy podniósł także, że R. F. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "A" posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną w dniu [...] r. i jednocześnie nie zgłosiła do ww. licencji pojazdu marki [...] o nr rej. [...] podczas gdy zmiany danych powinny zostać zgłoszone organowi, który udzielił licencji nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.

Za nieuzasadniony organ uznał zarzut pełnomocnika strony, iż w sprawie brak jest przesłanek do uznania, że wykonywane przez skarżącego czynności nosiły znamiona przewozu okazjonalnego. Podkreślił, że rozporządzenie Rady (EWG) nr 684/92 na które powołuje się strona skarżąca nie obowiązuje, ponieważ zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1073/2009, które dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą. Definicja przewozu okazjonalnego określona w art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym, odnosi się do przewozów wykonywanych pojazdem przeznaczonym do przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą. W związku z powyższym obowiązującą definicją przewozu okazjonalnego, jest definicja z ustawy o transporcie drogowym i to ona ma zastosowanie do przewozu osób pojazdami konstrukcyjnie przystosowanymi do zarobkowego przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą. Jednocześnie w niniejszej sprawie nie zaszły wszystkie warunki określone w art. 18 ust. 4b utd. Ponownie podkreślił, że z dowodu z zeznań pasażera wynika bezspornie, że pasażer zamówił usługę przewozu za pomocą zainstalowanej w telefonie aplikacji [...], przed wykonaniem przewozu nie zawierał umowy z kierowcą, miał świadomość, że będzie to przewóz odpłatny, w aplikacji otrzymał informację o opłacie, opłata w wysokości [...] zł został pobrana z karty. Dlatego organ I instancji prawidłowo uznał, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny samochodem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu poniżej 7 osób łącznie z kierowcą, a także, że w sprawie nie zachodzą warunki określone w art. 18 ust. 4b utd i nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 utd oraz Ip. 2.11. załącznika nr 3 do utd.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona zarzuciła organowi II instancji:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], wykonanie tego przejazdu przez kierowcę A. L., nie zaś przez Skarżących (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na Skarżących kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez Skarżących, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd kontrolowanego kierowcy był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest "C";

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.5 oraz 1.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary za niezgłoszenie zmian danych do licencji i brak wyposażenia kierowcę w wypis z licencji, w sytuacji, w której organ w zaskarżonej decyzji stwierdził w sposób jednoznaczny, że Skarżący nie posiadał na dzień kontroli ważnej licencji uprawniającej go do wykonywania tzw. przewozu okazjonalnego;

5) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżących.

6) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu Skarżących;

7) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

8) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

9) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

10) naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji Organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji o nazwie [...];

11) naruszenie art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W oparciu o powyżej sformułowane zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 lit a) i c) p.p.s.a. wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując prezentowane dotąd stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).

Przeprowadzone w zakreślonych ramach badanie sprawy wykazało, że organy nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego.

Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019r., poz. 2140 j.t.- dalej utd.), użyte w ustawie określenie krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 5b ust. 1 utd. Podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

1) samochodem osobowym,

2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,

3) taksówką

- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Z powyższego wynika, że prowadzenie działalności polegającej na krajowym transporcie drogowym w zakresie przewozu osób wymaga posiadania co najmniej jednego z trzech rodzajów licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 utd., a ustawodawca wyraźnie rozróżnił wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1/ samochodem osobowym, 2/ pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą i 3/ taksówką. Przy czym wykonywanie przewozów taksówką podlega regulacji odrębnej od pozostałych sposobów przewozu osób.

Nadto należy podkreślić, że zgodnie z art. 18 ust. 5 utd., przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: 1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru; 2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi; 3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych; - co w ocenie Sądu ma dodatkowo podkreślać odrębność przewozów wykonywanych taksówką od przewozów okazjonalnych i zapobiegać ich myleniu przez konsumentów.

Niezależnie od rodzajów licencji na przewóz osób, ustawa definiuje także różne rodzaje przewozów.

Jednym z nich jest przewóz okazjonalny zdefiniowany w art. 4 pkt 11 utd. w ujęciu negatywnym. Z definicji tej wynika bowiem, że przewozem okazjonalnym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Zatem każdy przewóz, nawet powtarzalny, o ile nie spełnia przesłanek do uznania go za przewóz regularny, regularny specjalny albo wahadłowy jest przewozem okazjonalnym w rozumieniu utd., i znaczenie tego sformułowania przyjęte w udt. jest odmienne od potocznego znaczenia pojęcia "okazjonalności", jako czegoś wyjątkowego, zdarzającego się rzadko.

Stosownie do art. 4 utd.:

7) przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1983 oraz z 2018 r. poz. 2244);

9) przewóz regularny specjalny to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób;

10) przewóz wahadłowy to wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu łącznie następujących warunków:

a) każda grupa osób przewiezionych do miejsca docelowego wraca do miejsca początkowego,

b) miejsce początkowe i miejsce docelowe oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce zakończenia usługi przewozowej, z uwzględnieniem w każdym przypadku okolicznych miejscowości leżących w promieniu 50 km.

Jak wynika z ustaleń faktycznych, skarżąca przy pomocy samochodu osobowego kierowanego przez kierowcę zatrudnionego przez nią (kierowca oświadczył, że zawarł ze skarżącą umowę zlecenia i z tego tytułu będzie otrzymywał od niej wynagrodzenie) wykonywał odpłatny przewóz osób na terenie kraju. Był to przewóz realizowany na zamówienie konkretnego klienta z i do wskazanego przez niego miejsca. Nie był to zatem przewóz regularny ani regularny specjalny (brak haromonogramu kursów, dowolny wybór trasy) ani wahadłowy (kurs jednorazowy i tylko "tam", bez kursu powrotnego). Z powyższego wynika zatem, że nosił on charakter przewozu okazjonalnego.

Odnośnie tego rodzaju przewozu, art. 18 ust. 4a utd. wyraża zasadę, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Zgodnie z ust. 4b utd. dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

W ocenie Sądu użycie słów "dopuszcza się" wskazuje, że jest to wyjątek od zasady ogólnej z art. 18 ust. 4a utd., w myśl której przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Natomiast z akt sprawy wynika, że co prawda usługa przewozu była świadczona przez kierowcę zatrudnionego przez przedsiębiorcę przewozowego, (albowiem w toku postępowania organ I instancji ustalił, że udzielono mu licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym) i na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, ale nie zostały spełnione pozostałe przesłanki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd., tj. umowa nie została zawarta w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, nie nastąpiła w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu.

Z powyższego wynika, że w badanej sprawie przewóz ani nie był wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, tj. według zasady ogólnej, (gdyż z dowodu rejestracyjnego samochodu [...] NR REJ [...] którym przewóz był wykonywany wynikało, że był przeznaczony do przewozu maksymalnie 5 osób), ani nie zostały spełnione przesłanki konieczne do zastosowania wyjątku w postaci wykonania przewozu samochodem osobowym. Należało zatem uznać, że wykonanie go na takich zasadach, jak opisane w zaskarżonej decyzji, stanowiło wykonanie przewozu pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a z zastrzeżeniem ust. 4b utd.

Wskazuje to, że organy zasadnie przyjęły, że zatrudniony kierowca wykonywał w imieniu skarżącego przewóz okazjonalny, a pojazd, przy użyciu którego usługa była wykonywana nie odpowiadał wymaganiom przewidzianym dla transportu okazjonalnego, określonym w utd.

Jak wynika zaś z lp. 2.11. załącznika nr 3 do utd., za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd. z zastrzeżeniem art. 18 ust. 4b utd. nakładana jest kara pieniężna w kwocie 8 000 zł.

W tym miejscu wobec zarzutów ze skargi, iż organy nie udowodniły i nie wykazały w sprawie iż to skarżąca, korzystając z aplikacji [...] przy nawiązywaniu kontaktu z klientami, realizowała we własnym imieniu przewóz osób w rozumieniu ustawy stwierdzić należy, iż nie jest słuszne. Zebrany w aktach w sprawie materiał dowodowy w postaci protokołu z kontroli drogowej z [...] r., dowód z zeznań kierowcy A. L. wprost na to wskazuje i organy na to wskazały wydając decyzje. Dla oceny stanu faktycznego sprawy wystarczające było ustalenie, że usługę przewozu osób zamówioną przez pasażera za pośrednictwem aplikacji "[...]" zrealizował zatrudniony na podstawie umowy zlecenia przez skarżącą kierowca, a pasażer uiścił opłatę. Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę fakt, że usługi przewozu nie wykonała osobiście strona skarżąca pozostaje bez wpływu na ocenę zdarzenia, bowiem kierowca wykonał przewóz w jej imieniu i na jej rzecz, a to skutkowało zasadnym obciążeniem odpowiedzialnością za wykonanie usługi przewozu w sposób niezgodny z u.t.d. Podnieść również trzeba, że stanowisko, iż kierowca działał na rzecz skarżących i z wykorzystaniem przysługującej im licencji nie zostało skutecznie podważone. Mając na uwadze powyższe uznać należy, że zarzuty podniesione w skardze dotyczące braku ustalenia i oceny czy podejmował i wykonywał działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób są bezzasadne. Okoliczności te były przedmiotem ustaleń i oceny prawnej organów . Podkreślenia wymaga także, że zasadą jest, iż odpowiedzialność za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi przedsiębiorca i to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i to niezależnie od stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (por. wyroki NSA: z 6 lipca 2011 r., II GSK 716/10 i z 12 grudnia 2019 r., II GSK 676/19, CBOSA).

Odnośnie kolejnego zarzucanego naruszenia zauważyć należy, że art. 87 ust. 1 pkt 1 utd. stanowi, że kierowca pojazdu wykonując transport drogowy jest obowiązany okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji, którego w przedmiotowej sprawie nie okazał. Zatem wymierzenia kary za naruszenie opisane w pkt.1.12 załącznika nr 3 do utd polegające na "niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 utd" w kwocie 500 zł było zasadne.

Prawidłowo również przyjęto w zaskarżonej decyzji, że skarżący nie wywiązał się z obowiązku zgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 utd, co skutkowało nałożeniem kary 800 zł na podstawie I p. 1.5. załącznika nr 3 do utd. Nie zgłosił on bowiem w ogóle organowi udzielającemu licencji, że będzie wykonywał działalność z wykorzystaniem pojazdu zatrzymanego do kontroli.

W ocenie Sądu, organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie wyrażonego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Zapewniono również skarżącym udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., a także naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Wobec zaistnienia przewidzianych w przepisach prawa materialnego podstaw do nałożenia na skarżących kary w wysokości [...] zł za naruszenia u.t.d. organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie dopuścił się też naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd nie stwierdził innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.