Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2904/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1; art. 12 ust. 1 pkt 2; art. 15 ust. 6;
journal: Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Sędzia NSA (del.) Jan Grzęda, Protokolant Marta Wyszkowska, po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. [...] "T." sp. z o.o. z siedzibą w G. (obecnie: T. S.A. z siedzibą w G.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 22 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SA/Ke 254/12 w sprawie ze skargi S. [...] "T." sp. z o.o. z siedzibą w G. (obecnie: T. S.A. z siedzibą w G.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach z dnia 25 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 rok 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla w całości zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach z dnia 25 kwietnia 2012 r. nr [...], 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach na rzecz T. S.A. z siedzibą w G. jako następcy prawnego S. [...] "T." sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 16185 (szesnaście tysięcy sto osiemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SA/Ke 254/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę [...] T. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej jako "Spółka") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach z dnia 25 kwietnia 2012 r. w przedmiocie określenia wysokości straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r.

Przedstawiając w uzasadnieniu powyższego wyroku stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że Dyrektor Izby Skarbowej ww. decyzją z dnia 25 kwietnia 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia 27 stycznia 2012 r. określającą Spółce wysokość straty w podatku dochodowym od osób prawnych z tytułu prowadzonej w 2008 r. działalności gospodarczej w kwocie 2 404 324,12 zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Spółka zaniżyła wykazane w zeznaniu podatkowym przychody o wartość odzyskanych murów oporowych stanowiących element zlikwidowanego w 2008 r. środka trwałego - węzła betoniarskiego nabytego wcześniej w drodze aportu w dniu 18 czerwca 1998 r.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.d.o.p.", stanowiący, m.in. o przychodzie z nieodpłatnych świadczeń. Jednocześnie odwołał się do funkcjonującej w orzecznictwie sądowym definicji tego pojęcia. Organ odwoławczy przypomniał, że w grudniu 2008 r. Spółka przyjęła na magazyn mury oporowe o łącznej wartości 1 222 543 zł. Mury te stanowiły element zlikwidowanego środka trwałego, tj. węzła betoniarskiego stanowiącego zaplecze dla budowy obwodnicy K.. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, powyższe jednoznacznie wskazuje, że wartość przyjętych do aktywów Spółki murów oporowych stanowi dla Spółki konkretne przysporzenie do jej majątku, tj. przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p.

Organ odwoławczy odnosząc się do argumentacji Spółki wyjaśnił ponadto, że wytworzenie we własnym zakresie środka trwałego wiąże się z ponoszeniem wydatków wymienionych w art. 16g ust. 4 u.p.d.o.p. Dokumentacja księgowa Spółki nie potwierdza ponoszenia takich wydatków.

Spółka złożyła skargę wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie o ich uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p., poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że aktualizacja wartości księgowej własnej rzeczy stanowi nieodpłatne świadczenie będące przychodem Spółki.

W uzasadnieniu skargi wskazano na wypracowaną w orzecznictwie sądowym definicję nieodpłatnego świadczenia oraz podniesiono, że Spółka nie uzyskała żadnego tego rodzaju świadczenia. Nie jest bowiem możliwe, by nabycie własności rzeczy po raz drugi stało się przychodem podatnika w związku ze zmianą zapisu księgowego. W ocenie Spółki, operacji księgowej wyceny środka trwałego nie sposób uznać za świadczenie, czyli zdarzenie stanowiące przysporzenie majątkowe po stronie podatnika. Korzystanie z własnych rzeczy przez podatnika nie stanowi dla niego nieodpłatnego świadczenia. Spółka podniosła, że wartość jej majątku nie uległa zmianie. Aktualizacja wyceny środka trwałego dla celów bilansowych nie rodzi skutków podatkowych, nie stanowi przychodu. Zdaniem Spółki, decyzje organów podatkowych w sposób rażący naruszają prawo, stąd wniosek o stwierdzenie ich nieważności.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd oddalając skargę stwierdził, że spór w sprawie dotyczy konsekwencji podatkowych odzyskania przez Spółkę elementów zlikwidowanego środka trwałego. Zdaniem organów podatkowych, takie elementy stanowią przychód podlegający opodatkowaniu, w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p., tj. są nieodpłatnie otrzymanym przez Spółkę świadczeniem. Spółka stoi natomiast na stanowisku, że nie uzyskała żadnego świadczenia. Dokonała jedynie aktualizacji wyceny środka trwałego dla celów bilansowych, co nie rodzi skutków podatkowych.

Sąd zwrócił uwagę, że przepisy u.p.d.o.p. nie definiują pojęcia "nieodpłatnego świadczenia", jednakże w niniejszej sprawie jest ono bezsporne. Zarówno organ podatkowy, jak i Spółka, przywołują definicję nieodpłatnego świadczenia jednolicie funkcjonującą w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie z tą definicją, pojęcie "nieodpłatnego świadczenia" użyte w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. ma szersze znaczenie niż w prawie cywilnym. O ile bowiem w prawie cywilnym nie ma świadczenia bez świadczącego, o tyle na gruncie u.p.d.o.p. nie jest istotne kto świadczył, ani czy w ogóle działanie innego podmiotu było źródłem przysporzenia majątkowego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.p.d.o.p., przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty. Właśnie ta zasada stanowi podstawę do odmiennego od cywilistycznego rozumienia pojęcia "świadczenie" na gruncie omawianej ustawy. Skoro bowiem nie jest ważne źródło przychodów, lecz sam fakt definitywnego osiągnięcia dochodu, to tym bardziej nie jest ważne, czy osiągnięty dochód był następstwem działania (zaniechania) innej osoby, czy też nie. W związku z powyższym pojęcie nieodpłatnego świadczenia obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy (por. uchwały NSA z dnia 18 listopada 2002 r. sygn. akt FPS 9/02 i z dnia 16 października 2006 r. sygn. akt II FPS 1/06).

W świetle przedstawionej definicji nieodpłatnego świadczenia należy stwierdzić, wbrew zarzutom Spółki, że w stanie faktycznym sprawy odzyskanie elementów zlikwidowanego środka trwałego w postaci murów oporowych stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, określony w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. Spółka podnosząc argument, że korzystanie z własnej rzeczy nie rodzi skutków podatkowych dla jej właściciela nie wzięła pod uwagę faktu, że środek trwały w postaci węzła betoniarskiego został w 100% zamortyzowany, a następnie zlikwidowany. Istotnym zaś jest, że konsekwencją likwidacji w całości zamortyzowanego środka trwałego jest jego eliminacja z majątku. Wobec tego okoliczność, że odzyskane przez Spółkę mury oporowe stanowiły element węzła betoniarskiego wcześniej nabytego przez Spółkę w drodze aportu, nie podważa twierdzenia, że odzyskując mury oporowe Spółka otrzymała nieodpłatne świadczenie.

Sąd wyjaśnił dalej, że z chwilą przyjęcia środka trwałego do używania dokonuje się od niego odpisów amortyzacyjnych, które stanowią koszt uzyskania przychodów (art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p.). W sytuacji gdy wartość odpisów amortyzacyjnych zostanie zrównana z wartością początkową środka trwałego następuje pełna amortyzacja środka trwałego. Taki środek trwały w przypadku jego dalszego wykorzystywania przez podatnika w działalności pozostaje w ewidencji środków trwałych, stanowiąc w dalszym ciągu składnik majątku trwałego podatnika. Jeżeli jednak środek trwały nie jest wykorzystywany może zostać zlikwidowany. Postawienie środka trwałego w stan likwidacji powoduje wyksięgowanie jego wartości początkowej i umorzenie z ewidencji bilansowej. Pojęcie likwidacji nie ma swojej normatywnej definicji. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2012 r. sygn. akt II FPS 2/12 wskazano na konieczność szerszego rozumienia pojęcia "likwidacji" i objęcia nim także wycofania (wykreślenia) środka trwałego z ewidencji, np. w związku z jego zużyciem technicznym, technologicznym, czy też utratą przydatności gospodarczej. Reasumując, istotnym jest, iż konsekwencją likwidacji środka trwałego jest to, że przestaje on być składnikiem majątku podatnika. Odzyskanie części takiego środka, przedstawiających wymierną wartość ekonomiczną, należy traktować jako przysporzenie majątkowe stanowiące przychód podlegający opodatkowaniu.

W przedmiotowej sprawie taka właśnie sytuacja miała miejsce. Likwidacja środka trwałego w postaci węzła betoniarskiego spowodowała, że przestał on być składnikiem majątku Spółki. Kwalifikując zaistniałe zdarzenie jako aktualizację wyceny środka trwałego dla celów bilansowych, Spółka pominęła fakt, że w momencie dokonywania owej aktualizacji przedmiotowy środek trwały nie stanowił składnika jej majątku, ponieważ po jego zamortyzowaniu uległ likwidacji, czego Spółka nie kwestionowała.

W skardze kasacyjnej Spółka, działając przez swojego pełnomocnika, zaskarżyła wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie prawa materialnego przez:

1) niewłaściwe zastosowanie art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p.; Sąd zastosował ten przepis do innego stanu faktycznego niż ustalił:

a) Sąd ustalił, że Spółka nie utraciła własności rzeczy złożonej pod nazwą "węzeł betoniarski" i nie nabyła własności jej części składowych pod nazwą "mury oporowe", a mimo to stosując wskazanych przepis, przyjął, że Spółka utraciła własność rzeczy złożonej i nabyła własność jej części składowych,

b) rozpatrywane zdarzenie uznał za uzyskanie nieodpłatnego świadczenia, chociaż Spółka nie uzyskała żadnego przysporzenia,

c) pominął, że zapisanie w księgach rachunkowych "murów oporowych" nastąpiło kosztem wyksięgowania "węzła betoniarskiego", a więc nie nieodpłatnie, nawet gdyby przyjąć, że Spółka uzyskała jakieś przysporzenie;

2) błędną wykładnię art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p.; Sąd błędnie przyjął, że "odzyskanie elementów zlikwidowanego (przez podatnika) środka trwałego stanowi przychód (tego samego podatnika) podlegający opodatkowaniu" z tytułu uzyskania nieodpłatnego świadczenia.

Mając powyższe na uwadze, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, tj. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, ewentualnie ich uchylenie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania za obie instancje. Ewentualnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania za instancję kasacyjną.

Spółka w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniosła, że konsekwencją likwidacji środka trwałego jest to, iż przestaje on być składnikiem majątku podatnika. Sąd nie wyjaśnił jednakże, jak rozumie pojęcie "majątek podatnika". Pojęcie to w rozumieniu Sądu oznacza po prostu mienie definiowane w art. 44 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 83, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "k.c", (mienie stanowi własność i inne prawa majątkowe). Z ustalonego i niespornego stanu faktycznego wynikało, że likwidacja środka trwałego pod nazwą "węzeł betoniarski" nie oznaczała utraty własności jego części składowych przez Spółkę, a więc nie przestały one być składnikami majątku Spółki. Sąd nie zaprzeczył, że własność rzeczy złożonej rozciąga się na całość jej elementów składowych - art. 47 § 1 k.c. Jednakże wbrew temu, Sąd zastosował art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. i przyjął, że likwidacja środka trwałego pod nazwą "węzeł betoniarski" polegała na jego, a więc i jego elementów, "eliminacji z majątku", a co za tym idzie, że przestał on być składnikiem majątku Spółki. Oznacza to, że Sąd zastosował art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. do nieustalonego przez siebie ani przez organy podatkowe stanu faktycznego. Organy te, co Sąd uznał za prawidłowe, nie ustaliły, ażeby Spółka utraciła własność elementów rzeczy pod nazwą "węzeł betoniarski". Wprost przeciwnie ustaliły, że Spółka nie utraciła własności, gdyż uzyskała z węzła betoniarskiego "mury oporowe" będące jego elementami. Spółka nie nabyła ich własności skoro była już ich właścicielem, jako elementów węzła betoniarskiego. Zachodzi zatem sprzeczność pomiędzy ustalonym stanem faktycznym a stanem, który Sąd przyjął, stosując prawo materialne. Sąd ustalił, że Spółka nie utraciła własności jednej rzeczy i nie nabyła własności innych rzeczy, jednak stosując prawo materialne przyjął, że Spółka utraciła własność jednej rzeczy i nabyła własność innych rzeczy.

Drugim błędem Sądu było przyjęcie, że Spółka uzyskała nieodpłatne świadczenie, chociaż nie uzyskała żadnego przysporzenia. Organy podatkowe ani Sąd nie dokonały wyjaśnienia, dlaczego uznały sytuację, w której Spółka "odzyskała część środka trwałego", za uzyskanie nieodpłatnego świadczenia, zamiast nieodpłatnego uzyskania własności rzeczy. Skoro Spółka uzyskała, zdaniem Sądu, własność rzeczy, to Sąd powinien zakwalifikować stan faktyczny jako przychód z otrzymanych nieodpłatnie rzeczy, lecz wbrew temu Sąd zakwalifikował przychód jako wynikający z uzyskania nieodpłatnych świadczeń. Ponadto kwalifikując jako nieodpłatne nabycie rzeczy Sąd winien wyjaśnić od kogo, a co najmniej czyim kosztem, Spółka nabyła rzecz. To doprowadziłoby do trafnego spostrzeżenia, że Spółka nabyła własność rzeczy od samej siebie, co rezultacie oznaczałoby, iż nie wystąpiło zdarzenie w postaci nieodpłatnego nabycia rzeczy.

Według Spółki, trzecim błędem Sądu było przeoczenie, że odzyskanie środka trwałego, nawet gdyby, do czego nie było podstaw, uznać za przysporzenie, nie było nieodpłatne, skoro doszło do niego w zamian likwidację środka trwałego stanowiącego własność Spółki. Nieodpłatność oznacza brak poniesienia kosztów, nie sposób zatem utraty rzeczy złożonej na skutek wyodrębnienia z niej poszczególnych elementów uznać za brak kosztów, gdyż pojęcie kosztu zakłada poniesienie jakiegoś uszczerbku majątkowego.

Spółka podniosła ponadto, iż w uzasadnieniu wyroku można także dostrzec nieprawidłową wykładnię art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p., wynikającą z błędnego rozumienia pojęć: "likwidacja środka trwałego", "odzyskanie części takiego środka" oraz "przysporzenie majątku". Sąd interpretował likwidację i odzyskanie części takiego środka jako przysporzenie majątkowe. Sąd postawił znak równości między przychodem bilansowym polegającym na aktualizacji wartości środka trwałego, wynikającej z wpisania do ksiąg rachunkowych, jako środków trwałych, poszczególnych elementów dotychczasowego jednego środka trwałego, a przychodem podatkowym z nieodpłatnego świadczenia, nie przywiązując przy tym wagi do różnicy między nabyciem rzeczy, a uzyskaniem innego świadczenia. Sąd poszedł dalej i przyjął wykładnię art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p., z której wynika, że przychodem jest wyodrębnienie przez podatnika z rzeczy złożonej, będącej jego własnością, jej elementów składowych i zapisanie ich w księgach rachunkowych w miejsce dotychczasowej rzeczy złożonej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest zasadna.

Sąd pierwszej instancji zaakceptował jako prawidłowe stanowisko organów podatkowych, iż Spółka poprzez odzyskanie elementów (murów oporowych) zlikwidowanego środka trwałego (węzła betoniarskiego) uzyskała w ten sposób przychód w postaci nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p.

Sąd wskazując, że pojęcie nieodpłatnego świadczenia nie zostało prawnie zdefiniowane powołał się, podobnie jak wcześniej uczynił to organ podatkowy, na stanowisko, jakie wypracowane zostało w tej mierze w ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

I tak, w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2002 r. sygn. akt FPS 9/02 wyrażono pogląd, że pojęcie nieodpłatnego świadczenia ma na gruncie art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje bowiem ono wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Stanowisko takie powtórzone zostało w uchwale z dnia 16 października 2006 r. sygn. akt II FPS 1/06, a następnie nawiązano do niego również w uchwale całego składu Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2011 r. II FPS 7/10 dotyczącej tożsamego pojęcia występującego na gruncie ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f.

Pomimo że przyjęte w tych uchwałach ujęcie nieodpłatnego świadczenia jest bardzo szerokie i pojemne, to jednak i ono posiada swoje granice. Nie można bowiem mając na uwadze niedokreśloność normatywną tego pojęcia obejmować nim jako podlegających opodatkowaniu przychodów wszelkich mających majątkowy kontekst zdarzeń i domniemanych przysporzeń. Taki kierunkowy wniosek wypływa też z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt K 7/13 dotyczącego pojęcia "innych nieodpłatnych świadczeń" występującego na gruncie przepisów u.p.d.o.f.

W niniejszej sprawie rację należy przyznać Spółce, która konsekwentnie wskazywała, iż w jej wyłącznie własnych działaniach mających za przedmiot wniesiony uprzednio (w 1998 r.) jako aport środek trwały i objawiających się w dokonaniu określonych operacji księgowych dla celów bilansowych trudno dopatrzyć się otrzymania przez nią jakiegokolwiek przysporzenia.

Przemawiają za tym zarówno względy, które umownie określić by można jako podmiotowe, jak i te odnoszące się do przedmiotu nieodpłatnego świadczenia.

Z przedstawionego wyżej stanowiska, zawartego w ww. uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego, co do sposobu rozumienia pojęcia "nieodpłatnego świadczenia" wynika, iż uznaniu, że miało miejsce otrzymanie przez podatnika nieodpłatnego świadczenia nie stoi na przeszkodzie brak "osoby świadczącego". Co więcej, we wspomnianej uchwale z dnia 16 października 2006 r. sygn. akt II FPS 1/06 uznano, dokonując analizy językowej słowa "otrzymać", że może to oznaczać również działanie własne i czynność jednostronną ("otrzymanie skutku"), innymi słowy otrzymanie nieodpłatnego świadczenia może być także konsekwencją działań własnych. Pogląd ten wyrażono na tle stanu faktycznego, do którego odnosiła się ta uchwała, gdzie nie było wprawdzie "świadczącego na rzecz spółki podmiotu", niemniej istniała jednak jakaś określona "relacja zewnętrzna", w której to relacji świadczenie takie mogło powstać, w tym przypadku na linii spółka i jej wspólnik. Konkretnie chodziło tam o odroczenie przez zgromadzenie wspólników spółki z o.o. wypłaty należnej jedynemu jej wspólnikowi dywidendy, co przyniosło tej spółce wymierną korzyść ekonomiczną kosztem tego wspólnika.

Natomiast w sprawie niniejszej brak było istnienia jakiejkolwiek, nawet pośredniej, relacji zewnętrznej. Całe zdarzenie powodujące, zdaniem organów podatkowych, uzyskanie przez Spółkę przychodu, poprzez otrzymanie przez nią nieodpłatnego świadczenia, zamykało się obrębie działania samej Spółki, która świadczenie to wykreowała będąc jednocześnie jego dostarczycielem i odbiorcą.

Jeżeli chodzi o aspekt przedmiotowy, niesporne jest, iż przedmiotowe mury oporowe, stanowiły element (część składową) środka trwałego w postaci tzw. węzła betoniarskiego, wniesionego do Spółki aportem w 1998 r. Sąd pierwszej instancji, jak można wnosić z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, za decydujące uznał, że środek ten został zlikwidowany, a więc nie stanowił już elementu majątku Spółki, a w tej sytuacji Spółka poprzez odzyskanie murów oporowych otrzymała owo nieodpłatne świadczenie.

Słusznie jednak Spółka zwracała uwagę, iż nigdy nie wyzbyła się własności tychże murów oporowych, które cały czas stanowiły element jej majątku, podkreślając przy tym, że dokonała jedynie zabiegu czysto księgowego, polegającego na aktualizacji wyceny środka trwałego dla celów bilansowych.

W istocie polegało to na wykreśleniu z ewidencji jednego środka trwałego z jednoczesnym zastąpienie go innym stanowiącym element tego pierwszego.

W znajdujących się w aktach sprawy, tzw. protokołach ujawnienia z dnia 8 i 23 grudnia 2008 r. mowa była o tym, że odzyskano wskazane w nich mury oporowe w wyniku likwidacji starego węzła betoniarskiego. Zapis taki wskazuje na równoczesność i powiązanie tych zdarzeń, co powoduje konieczność rozpatrywania całej operacji w sposób całościowy, a więc jak wskazano wyżej, zastąpienie określonego składnika majątku Spółki jego częścią.

W tej sytuacji rację należy przyznać Spółce, która dowodziła, iż dalsze korzystanie przez nią z elementów tworzących mur oporowy, nie stanowi dla niej przychodu z tytułu otrzymania nieodpłatnego świadczenia. Za zasadne uznać zatem należy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p.

Z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji oraz zaskarżoną do tego Sądu decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził przy tym, aby zachodziły przesłanki do zastosowania art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., czego domagała się Spółka.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 209 w związku z art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a., w związku § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. a) i w związku z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. (Dz. U. z 2013 r. poz. 461). Zasądzając zwrot kosztów postępowania nie uwzględniono wniosku pełnomocnika Spółki o zasądzenie od organu podatkowego zwrotu kosztów dojazdu pełnomocnika do Sądu. Z treści art. 205 § 2 P.p.s.a. wynika, że do niezbędnych kosztów postępowania zalicza się wydatki jednego adwokata, które nie są wynagrodzeniem ani nie stanowią kosztów sądowych. Wydatkiem adwokata nie będzie więc zwrot kosztów podróży, gdyż ustawodawca uznał za niezbędne w tym zakresie tylko koszty nakazanego przez Sąd osobistego stawiennictwa strony. W związku z powyższym brak jest podstaw prawnych do zasądzenia na rzecz Spółki zwrotu kosztów dojazdu profesjonalnego pełnomocnika na rozprawę przed sądem kasacyjnym (por. wyroki NSA z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt II FSK 1197/05 i z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt I FSK 939/09.