Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 1952/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA - Daniela Kozłowska (spr.) NSa - Anna Łukaszewska-Macioch Protokolant - Anna Fijałkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi Prezydenta W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2002 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I SA 1952/02

U z a s a d n i e n i e

Wojewoda W. decyzją z dnia [...] marca 1992 r., [...], wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) odmówił przekazania na własność Dzielnicy-Gminy W. nieruchomości położonej w W. przy ul. [...],[...] i [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m². Wojewoda przyjął, że zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy nie podlega komunalizacji składnik mienia ogólnonarodowego, jeżeli służy wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji publicznej. Przedmiotowa nieruchomość została wpisana do rejestru zabytków W. i przekazana Muzeum T. z przeznaczeniem na Muzeum P. Muzeum H. i Muzeum D. W związku z tym zapis w karcie inwentaryzacyjnej, że władającym jest W. [...] "W." nie jest zgodny ze stanem faktycznym.

Wnioskiem z dnia [...] września 1999 r. M. A., zastępca dyrektora Zarządu Dzielnicy W., wystąpił o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji. Zdaniem wnioskodawcy decyzja ta oparta jest jedynie na przepisie o charakterze kompetencyjnym bez wskazania podstawy prawnej w przepisach prawa materialnego. Muzeum Techniki nie dysponuje tytułem prawnym do powyższej nieruchomości. Decyzja Wojewody wydana została bez podstawy prawnej i z naruszeniem art. 5 ustawy z 10 maja 1990 r.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] marca 2002 r., nr [...], po rozpatrzeniu powyższego wniosku odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody W. z dnia [...] marca 1992 r. Organ przyjął, że nieruchomość znajdowała się w faktycznym władaniu Muzeum T. oraz Muzeum H. w W. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. wyłączone jest z komunalizacji mienie ogólnonarodowe służące wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Przepis ten został przez Wojewodę powołany w uzasadnieniu decyzji jako podstawa prawna odmowy komunalizacji z mocy prawa spornej nieruchomości. Zatem zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej jest chybiony, gdyż jej materialnoprawną podstawę stanowił właśnie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy. Nie znajduje także uzasadnienia także zarzut naruszenia tego przepisu polegający na braku po stronie Muzeum T. tytułu prawnego do nieruchomości. Tytuł taki jest wymagany w przypadku zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy. Nieruchomość w dniu [...] maja 1990 r. służyła wykonywaniu zadań publicznych należących do Ministra Kultury i Sztuki, a zadanie to w jego imieniu wykonywało Muzeum T. w W.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...], utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2002 r. Artykuł 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r., w odróżnieniu od innych przepisów tej ustawy, odwołuje się do stanów faktycznych, a nie stanów prawnych. Zarówno z treści powołanego przepisu, jak i z orzecznictwa wynika, że o wyłączeniu z komunalizacji na tej podstawie prawnej decyduje faktyczny sposób wykorzystywania mienia w dniu [...] maja 1990 r. i nie ma przy tym znaczenia tytuł prawny do mienia objętego decyzją. W dniu [...] maja 1990 r. nieruchomość znajdowała się w faktycznym władaniu Muzeum T. i Muzeum H w W. Z decyzji Wojewody W. z dnia [...] marca 1992 r., jak i z jej uzasadnienia jednoznacznie wynika, że odmowa komunalizacji nastąpiła ze względu na przepis art. 11 ust. 1 pkt ustawy. Należy więc uznać, że podstawę prawną decyzji stanowił ten przepis w powiązaniu z art. 5 ust. 1 ustawy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Dzielnica W. w W. podniosła, że jej argumenty nie zostały prawidłowo ocenione w wydanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzjach. Działalność Muzeum T. służy rzeczywiście wykonywaniu zadań publicznych, ale nie są to zadania ze sfery administracji rządowej, sądów czy władzy państwowej, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy. Samorząd terytorialny również sprawuje mecenat nad kulturą, co określa art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

Odpowiadając na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2004 r. syndyk masy upadłości N. SA został dopuszczony do udziału w postępowaniu na podstawie art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a pełnomocnik skarżącego zobowiązany do wskazania daty złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody W. z dnia [...] marca 1992 r. oraz wykazania, że składający ten wniosek członek Zarządu zastępca dyrektora Zarządu Dzielnicy W. M. A., który wniosek ten podpisał, w dniu jego sporządzenia i złożenia był prawidłowo umocowany do dokonania tych czynności.

Wykonując powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2004 r. poinformował Sąd, że skarżący nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi datę złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody W. Na kopii wniosku znajdującej się w posiadaniu skarżącego znajduje się ręczna adnotacja o jego wysłaniu w 22 września 1999 r. W dniu składnia wniosku M. A. działał na podstawie zarządzenia nr [...] Prezydenta W. z dnia [...] maja 1999 r. zmieniającego zarządzenie nr [...] z dnia [...] stycznia 1998 r. w sprawie ustalenia tekstu jednolitego załącznika nr 1 i 2 do zarządzenia nr [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r. w sprawie upoważnienia Zarządu Dzielnicy i pracowników Urzędu Dzielnicy W. do prowadzenia postępowania administracyjnego i załatwiania spraw z zakresu administracji publicznej na obszarze Dzielnicy W. Pełnomocnictwo to upoważniało do "wydawania decyzji w indywidualnych sprawach i wykonywania innych zadań i kompetencji z zakresu gospodarki nieruchomościami i geodezji". Do pisma tego pełnomocnik skarżącego dołączył kserokopię zarządzenia nr [...].

Ustosunkowując się do przytoczonego wyżej pisma syndyk masy upadłości Norblin SA wniósł o odrzucenie skargi w trybie art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 49 § 2, art. 48 oraz art. 46 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).

Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis ten zatem nakłada na organ obowiązek ustalenia, czy żądanie wszczęcia postępowania (art. 61 § 1 k.p.a.) pochodzi od strony. Powinno to nastąpić w decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty lub w inny sposób kończący postępowanie (art. 104 § 2 k.p.a.). Zasady określone w art. 28 i 61 k.p.a. obowiązują także w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, o którym mowa w art. 157 k.p.a (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 1994 r., sygn. III SA 2164/92, ONSA 1995, z. 1, poz. 32).

W rozpatrywanej sprawie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji z naruszeniem powyższych zasad wszczął postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej komunalizacji nieruchomości, bowiem nie zbadał, czy zgłaszający wniosek zastępca dyrektora Zarządu Dzielnicy W. był upoważniony do występowania w imieniu Dzielnicy W. Z przedstawionej na żądanie Sądu kserokopii zarządzenia Prezydenta W. z dnia [...] maja 1999 r., nr [...], obowiązującego w dniu składania wniosku, wynika, że członek Zarządu M. A. był upoważniony do "wydawania decyzji i indywidualnych sprawach i wykonywania innych zadań i kompetencji z zakresu gospodarki nieruchomościami i geodezji". W tak ustalonej treści upoważnienia nie mieszczą się zadania z zakresu komunalizacji, określone w ustawie z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Złożenie wniosku przez osobę, która w sprawie nie jest stroną, ani nie działa jako pełnomocnik lub przedstawiciel strony, powinno spowodować wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia braku wniosku poprzez dostarczenie właściwego umocowania do działania w sprawie albo wszczęcie postępowania z urzędu. Postępowanie wszczęte na podstawie wniosku, który nie pochodził od strony powinno zakończyć się jego umorzeniem na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Wobec powyższego Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).