Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 841/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del) Urszula Raczkiewicz, Sędzia NSA (del) Ewa Jóźków (spr.), Sędzia WSA Beata Krajewska, Protokolant Marianna Igielska, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej [...] w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] września 2002 r. nr [...], uznającą zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określającą kwotę wynikającą z długu celnego. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał przepisy art. 233 § 1 pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr l37, poz. 926), art. 13 § 1, § 3 pkt 2, art. 19 § 1, art. 85 § 1 ustawy z dnia 09.01.1997r.- Kodeks celny (Dz.U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.) , §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej ( Dz.U. Nr 158, poz. 1036), § 11 i 13 rozporządzenia Rady Ministrów z 15.10.1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towaru, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130, poz. 851).

W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności odniesiono się do zasadniczych elementów ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W tych ramach przypomniano, iż w dniu [...] grudnia 1999 r., na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...], Dyrektor Urzędu Celnego w W. objął procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym zgłoszony przez Stronę towar – odzież - z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej.

W wyniku przeprowadzonej kontroli postimportowej zgłoszenia celnego ustalono, że zgłoszenie zostało dokonane w oparciu o nieprawidłowy dokument pochodzenia. W związku z powyższym Dyrektor Urzędu Celnego w W., postanowieniem z dnia [...] marca 2002 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zgłoszenia celnego SAD z dnia [...] grudnia 1999 r. a następnie wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] września 2002 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej i wymiaru cła. Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podniósł, że w powołanym wyżej zgłoszeniu celnym została zastosowana stawka celna konwencyjna mimo, że nie zostały spełnione warunki do jej zastosowania, ponieważ pochodzenie towaru nie zostało udokumentowane w należyty sposób. Przeprowadzone przez służby celne T. dochodzenie wykazało bowiem, iż pieczęć znajdująca się w polu nr 8 świadectwa pochodzenia załączonego do zgłoszenia celnego nie była zatwierdzona przez Izbę Handlową w I., ponadto firma wystawiająca świadectwo nie jest członkiem Izby.

Zgodnie z treścią § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130, poz. 851), pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 do rozporządzenia musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Odzież, stanowiąca przedmiot obrotu towarowego z zagranicą w niniejszej sprawie, jako objęta sekcją XI Taryfy celnej, została ujęta w Wykazie nr 3 do powołanego rozporządzenia RM, dlatego jej pochodzenie, dla zastosowania konwencyjnej stawki celnej, musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.

Wymogi, jakie musi spełniać świadectwo pochodzenia towarów przywożonych na polski obszar celny, określone zostały w § 13 powołanego rozporządzenia RM z 15.10.1997 r. Jednym z wymogów jest to, aby świadectwo było sporządzone przez organ upoważniony w danym kraju do wydawania świadectw pochodzenia. Organem upoważnionym do legalizacji świadectw pochodzenia w T. jest turecka Izba Handlowa. Skoro tureckie władze celne ustaliły, iż stempel zawarty w polu 8 świadectwa pochodzenia nie odpowiada wzorowi świadectwa używanego przez [...] Izbę Handlową, tym samym świadectwo nie zostało sporządzone przez uprawniony organ.

Ponieważ pochodzenia sprowadzonej odzieży nie można było ustalić na podstawie innych dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego, zgodnie z ust. 7 części A Postanowień wstępnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 27.12.1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, organy celne zastosowały wobec importowanego towaru stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100 %.

Organ celny ustosunkował się także do zarzutu naruszenia przepisów o właściwości, powołując się na przepisy o zmianach organizacyjnych w administracji celnej.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania tj, art. 121 i 122 i 187 Ordynacji Podatkowej oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 § 1 i § 3 oraz art. 19 § 1 w zw. z art. 83 ustawy Kodeks celny i wniósł o uchylenie decyzji obu instancji bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Stwierdził, że skoro organ celny w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego przeprowadził rewizję celną towarów i zweryfikował dokumenty załączone do zgłoszenia celnego, co potwierdził pobierając stosowną opłatę, to tym samym potwierdził, że zgłoszenie celne spełniało nie tylko formalne ale i materialne przesłanki by uznać je za prawidłowe. Skoro organy celne dysponują wzorami pieczęci Izby Handlowej w I. oraz wzorami podpisów upoważnionych eksporterów, to powinny podważyć wiarygodność świadectwa pochodzenia w dniu przyjmowania zgłoszenia celnego. Ponadto podniósł, że postanowienie wszczynające postępowanie w sprawie wydane zostało przez Dyrektora Urzędu Celnego, którego byt prawny zakończył się w dniu 01.05.2002r., natomiast postanowienie zostało doręczone po dniu 01.05.2002r, kiedy to organem celnym pierwszej instancji był Naczelnik Urzędu Celnego. Stąd też samo wszczęcie postępowania było obarczone wadą.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej [...] w W. wniósł o jej oddalenie, Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i zaprezentowaną na jego poparcie argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, właściwy do rozpoznania sprawy z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje.

Sąd w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez organ celny w zaskarżonej decyzji, iż za prawidłowe zgłoszenie celne odpowiada zgłaszający. Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może przystąpić do jego weryfikacji. Weryfikacja może rozpocząć się niezwłocznie po przyjęciu zgłoszenia w trybie art. 70 § 1 Kodeksu celnego, czyli przed zwolnieniem towaru, albo też w trybie art. 83 § 1 Kodeksu celnego, po zwolnieniu towaru. Weryfikacja zgłoszenia celnego polega na ocenie materialnej treści dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego oraz danych zawartych w tym zgłoszeniu, a więc np. faktury, świadectwa pochodzenia, certyfikatu towaru, wskazanego przez zgłaszającego kodu PCN, stawki celnej itp. Decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe może być wydana, jeżeli nie upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, iż czynności, przeprowadzone przez organ celny w chwili przyjmowania zgłoszenia celnego, polegające na częściowej rewizji celnej towaru oraz badaniu dokumentów wymaganych do zgłoszenia celnego, przesądziły o uznaniu zgłoszenia celnego za prawidłowe. Przeprowadzenie czynności kontroli celnej w trybie art. 70 § 1 Kodeksu celnego nie zamyka organowi celnemu możliwości przeprowadzenia kontroli zgłoszenia po zwolnieniu towaru, w trybie art. 83 Kodeksu. Kontrola zgłoszenia, dokonywana po przyjęciu zgłoszenia celnego ale przed zwolnieniem towaru jest z reguły kontrolą pobieżną, ogranicza się do wykrycia oczywistych nieprawidłowości zgłoszenia. Najczęściej polega na przeprowadzeniu rewizji towaru – częściowej lub całkowitej, ponieważ po zwolnieniu towaru przeprowadzenie rewizji towaru najczęściej nie jest już możliwe, oraz na kontroli formalnej dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego. Sama konstrukcja przepisu art. 70 wskazuje, że weryfikacja w oparciu o ten przepis nie jest ostateczna. Treść § 2 powołanego przepisu wskazuje, że organ celny może pobrać próbki towaru, w celu przeprowadzenia ich dalszej analizy lub dokładniejszej kontroli. Badanie próbek będzie się odbywało już po zwolnieniu towaru i w razie, gdy wyniki badań potwierdzą, że zgłoszenie towaru było nieprawidłowe, organ celny wyda w tym zakresie decyzję. Weryfikacja przeprowadzana w trybie art. 70 kończy się decyzją administracyjną wyłącznie w sytuacji, gdy już na tym etapie organ celny uznał zgłoszenie za nieprawidłowe (art. 70 § 3 Kodeksu celnego). Nawet wydanie decyzji w trybie art. 65 § 4 Kodeksu celnego nie zamyka organowi celnemu możliwości zmiany rozstrzygnięcia w zakresie prawidłowości zgłoszenia celnego. Postępowanie będzie się wówczas toczyło w nadzwyczajnym trybie umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznej. Jeśli po przeprowadzeniu weryfikacji w trybie art. 70 Kodeksu celnego organ celny nie miał podstaw do zakwestionowania zgłoszenia, nie wydaje decyzji administracyjnej w tym zakresie.

Nie jest także zasadny zarzut skarżącego, iż organ celny w chwili przyjmowania zgłoszenia celnego powinien zakwestionować załączone do zgłoszenia celnego świadectwo pochodzenia. Słusznie podniósł organ celny w uzasadnieniu decyzji, iż na etapie zgłoszenia towaru do odprawy celnej nie jest w stanie ocenić prawidłowości i rzetelności wystawionego dowodu pochodzenia towaru. Przekazane przez polskim władzom celnym wzory pieczęci i podpisów osób upoważnionych do potwierdzania świadectw pochodzenia nie mają rangi przepisu prawnego, nie mogą więc być wyłączną podstawą do zakwestionowania świadectwa pochodzenia towaru. W razie uznania, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, że pieczęć zawarta na świadectwie pochodzenia i podpis osoby upoważnionej do potwierdzania świadectwa nie odpowiada przekazanym wzorom, organ celny powinien skierować świadectwo do weryfikacji do organu wystawiającego świadectwo w trybie określonym w przepisie § 20a ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 15.10.1997 r. w sprawie określania szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów... Skoro administracja celna T. nie potwierdziła legalności pieczęci użytej w polu nr 8 świadectwa pochodzenia, organ celny miał obowiązek uznać, iż świadectwo pochodzenia przedłożone przez zgłaszającego do zgłoszenia celnego nie potwierdza pochodzenia towarów.

W ocenie sądu nie jest także zasadny zarzut naruszenia przepisów proceduralnych w zakresie wszczęcia postępowania. Postanowienie o wszczęciu postępowania wydane zostało w dniu [...] marca 2002 r. przez Dyrektora Urzędu Celnego w W.. Doręczenie postanowienia po ustaniu bytu prawnego organu nie pozbawia aktu administracyjnego jego mocy prawnej. Postępowanie celne toczyło się już przed organem właściwym po dniu 1 maja 2002 r., którym był Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W.. Ten organ wydał też w sprawie decyzję w pierwszej instancji.

W związku z powyższym skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowiska organów orzekających nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym lub naruszenia przepisów prawa materialnego. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego działając na podstawie art. 151 w/w ustawy, orzekł jak w sentencji.