Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 735/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 3, art. 92a ust. 1, 2 i 6, art. 92c
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 8, art. 78, art. 79
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 3 pkt h
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. NSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 12 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt III SA/Lu 384/14 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M. G. 2517 (dwa tysiące pięćset siedemnaście) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 listopada 2014 r. , sygn. akt III SA/Lu 384/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lutego 2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej oddalił skargę.

Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że w dniu 6 września 2013 r. w miejscowości [...] przeprowadzono kontrolę zespołu pojazdów, składającego się z pojazdu marki [...] o nr. rej. [...] oraz przyczepy marki [...] o nr. rej. [...], którym kierował K. W. Pojazdem tym wykonywano przewóz drogowy koparki i bębna na przewody, stanowiących własność M. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] w [...]. W toku kontroli stwierdzono, że kierowca nie okazał i nie posiadał wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne lub licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy oraz że przejazd drogowy był wykonywany pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.

Przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, że 6 września otrzymał polecenie od kierownika firmy [...], żeby przewieźć koparkę i bęben kablowy z budowy w H. do bazy firmy w L. Do wykonania zadania otrzymał samochód ciężarowy [...] o nr. rej. [...] oraz przyczepę marki [...] o nr. rej. [...]. Świadek nie wiedział dlaczego pojazd nie został wyposażony w urządzenie rejestrujące.

W piśmie z dnia 7 października 2013 r. M. G. (dalej skarżący) wyjaśnił, że masa całkowita skontrolowanego pojazdu ( samochodu ciężarowego) z ładunkiem w postaci minikoparki nie przekraczała 3,5 tony. Natomiast skarżący nie wie kto i w jakich okolicznościach do pojazdu podłączył przyczepę kablową z pustym bębnem po kablu światłowodowym. Ponadto przyczepa kablowa i bęben nie są jego własnością lecz należą do firmy A. Sp. z o.o. z siedzibą w L.

Decyzją z [...] listopada 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na M. G. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe

urządzenie rejestrujące.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka – A. M. Podniósł, że kierowca nie otrzymał polecenia podczepienia do pojazdu przyczepy i zrobił to samowolnie.

Decyzją z [...] lutego 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] listopada 2013 r. Przywołując treść przepisów art. 33 ust. 1, art. 87 ust. 2 i art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1265 z późn. zm.), dalej: ustawa o transporcie drogowym, organ wskazał, że za niezarobkowym charakterem przewozu przemawia treść zeznań złożonych przez kierowcę oraz to, że protokół kontroli został przez niego podpisany bez zastrzeżeń. Skarżącemu nie wydano zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne ani licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Skarżący nie posiada również zaświadczenia na międzynarodowe niezarobkowe przewozy drogowe, ani licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego. Organ nie zgodził się z twierdzeniem strony, że kierowca bez wiedzy skarżącego podłączył przyczepę do pojazdu i samowolnie wykonywał przewóz zespołem pojazdów przekraczającym dopuszczalną masę całkowitą 3,5 tony. Przeczą temu zeznania kierowcy złożone w chwili kontroli oraz poczynione przez organ I instancji ustalenia.

Ponadto, w ocenie organu obowiązkiem skarżącego było zamontowanie w pojeździe urządzenia rejestrującego przed podjęciem działalności polegającej na wykonywaniu przewozu rzeczy. Przewóz ten nie podlegał wyłączeniu z obowiązku zamontowania i używania tachografu na mocy art. 29 ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców. Wyłączenie takie, zgodnie z art. 3 pkt h) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006, z dnia 15 marca 2006 r., w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r., nr 102, s. 1), dotyczy bowiem przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 ton, używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy. Skarżący wykonywał natomiast niezarobkowy przewóz rzeczy, a wiec pomocniczy w stosunku do wykonywanej działalności gospodarczej, co nie jest tożsame z przewozem niehandlowym, tj. przewozem prywatnym, nie związanym z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Organ uznał również, że wniosek o przesłuchanie skarżącego oraz A. M. jest bezzasadny bowiem w ocenie organu okoliczności istotne dla sprawy zostały udowodnione dowodami przeprowadzonymi w toku kontroli drogowej.

Zdaniem organu, w niniejszej sprawie nie zaistniały również okoliczności wskazane w art. 92c ustawy o transporcie drogowym bowiem toku postępowania skarżący nie przedłożył żadnych dowodów uzasadniających zastosowanie powyższego przepisu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. G. zarzucił naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i § 2, art. 80, art. 86, art. 107 § 3, art. 123 k.p.a. w zw. z art. 77 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Podnosił, że organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy. Organ powinien dopuścić dowód z przesłuchania w charakterze świadka A. M. bowiem między zeznaniami kierowcy a twierdzeniami strony istnieją zasadnicze rozbieżności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie analizując stan faktyczny sprawy z punktu widzenia art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym doszedł do wniosku, że skarżący spełnił wszystkie przesłanki wynikające z tego przepisu. Kontrolowany zespół pojazdów kierowany był przez K. W., zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, zaś przewożona koparka stanowiła własność skarżącego. Bezsporne jest również, że wykonywany przewóz nie był przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Zdaniem Sądu I instancji skarżący w dniu kontroli posiadał także tytuł prawny do dysponowania zespołem pojazdów gdyż wystarczy, aby kierowca legitymował się jakimkolwiek ważnym tytułem prawnym do dysponowania pojazdem, w szczególności może to być nawet użyczenie, a więc nieodpłatna umowa, w której użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu na używanie oddanej mu w tym celu rzeczy na czas oznaczony lub nieoznaczony. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie bowiem piśmie z 10 września 2013 r. skarżący oświadczył, że w dniu kontroli koparka przewożona była pojazdem użyczonym nieodpłatnie przez firmę A. Sp. z o.o. w L. W świetle powyższego należało zatem uznać, że skarżący wykonywał przewóz na potrzeby własne.

Sąd I instancji uznał, że skoro w toku kontroli stwierdzono również, że używany przez skarżącego pojazd nie był wyposażony w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, zaś obowiązek taki został nałożony na przewoźników drogowych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U. UE L. z dnia 31 grudnia 1985 r., Nr 370, s. 8) zatem organ zasadnie uznał, że wykonywany przez skarżącego przewóz nie podlegał wyłączeniu z obowiązku zamontowania i używania tachografu na mocy art. 29 ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców. Wyłączenie takie, zgodnie z art. 3 pkt h) Rozporządzenia nr 561/2006, dotyczy bowiem przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 ton, używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy. Skarżący wykonywał natomiast niezarobkowy przewóz rzeczy. Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie przyjęto, że pojęcia przewozu niezarobkowego, o którym mowa w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, nie można utożsamiać z przewozem niehandlowym. W świetle przepisu art. 3 pkt h) Rozporządzenia nr 561/2006 przewóz handlowy oznacza bowiem przewóz niezwiązany z prowadzoną działalnością gospodarczą, wykonywany w celach prywatnych, nieodpłatnie.

Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że w toku postępowania skarżący nie przedłożył żadnych dowodów uzasadniających zastosowanie art. 92c ustawy. Z protokołu przesłuchania kierowcy wynika, że w dniu kontroli otrzymał od kierownika firmy – A. M. - polecenie przewozu koparki i bębna kablowego z budowy w H. do bazy firmy znajdującej się w L. Co prawda rację ma skarżący podnosząc, że zgodnie z art. 79 k.p.a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu jednak kierowca został przesłuchany w toku kontroli drogowej. Przepis art. 73 ust. 1 pkt 4 u.t.d. jest regulacją szczególną wobec art. 79 k.p.a., której przyjęcie było uzasadnione wyjątkowym charakterem postępowania kontrolnego przeprowadzanego przez inspektorów inspekcji transportu drogowego. Kontrola ta wymaga na ogół przesłuchania świadków w jej trakcie, co wyklucza zastosowanie art. 79 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 1617/06). Ponadto wniosek skarżącego o przesłuchanie świadków został przedstawiony dopiero na etapie postępowania odwoławczego, natomiast okoliczności istotne, mające znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy, zostały ustalone w toku kontroli. Wobec powyższego, organ odwoławczy mógł - stosownie do wyżej wskazanego przepisu - nie uwzględnić żądania przesłuchania w charakterze świadka skarżącego i A. M., jako dowodu w sprawie.

Zdaniem Sądu I instancji złożony w trakcie postępowania sądowego wyrok Sądu Rejonowego Lublin-Wschód z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt III W 436/14 bez poświadczenia jego prawomocności (k. 35 akt) dotyczący uniewinnienia skarżącego od zarzutu popełnienia wykroczenia nie podważa bowiem ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie niniejszej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył M. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił; na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego a mianowicie:

- art. 92c ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2013, poz. 1414) - zwana dalej u.t.d., przez jego błędną wykładnię i w rezultacie niezastosowanie oraz niewywiedzenie z tego przepisu obowiązku organu dokładnego wyjaśnienia przesłanek, co do odstąpienia od wymierzenia kary i umorzenia postępowania, oraz błędne uznanie, że w czasie postępowania strona nie zgłosiła dowodów mogących skutkować zastosowaniem przepisu, gdy strona w odwołaniu od decyzji i instancji zgłosiła wnioski dowodowe, o ponowne przesłuchanie kierowcy (gdyż zaprzeczyła wiarygodności jego zeznań w czasie kontroli), przesłuchanie świadka i strony, dokonania konfrontacji świadków i strony, które zostały przez organ pominięte bez uzasadnienia.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy a mianowicie;

a) art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Z 2014, poz. 1647 - dalej jako p.u.s.a., art, 1 § 2 p.u.s.a oraz art. 3 § 2 pkt 1) p.p.s.a. w związku z art. 151 w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. przez błędną wykładnię przepisów i niewłaściwe zastosowane i w rezultacie błędną kontrolę decyzji administracyjnej, gdyż organ nie poczynił wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, co jest szczególnym obowiązkiem organu nakładającego administracyjną karę pieniężną - organ I instancji przeprowadził jedynie dowód z przesłuchania kierowcy, a także pominięcie twierdzeń strony o braku wpływu strony na powstanie naruszenia i niemożności ich przewidzenia, na co strona zgłosiła wnioski o przesłuchanie świadków i strony, zaś organ bezzasadnie twierdzi, że są to jedynie tezy strony, niepoparte żadnymi dowodami - gdy nie przeprowadził zawnioskowanych dowodów,; ponadto organ II instancji błędnie ustalił, że A. M. jest pracownikiem skarżącego, gdy ten jest pracownikiem innego podmiotu oraz iż przyczepka w zespole pojazdów była własnością skarżącego, gdy stanowiła własność innego podmiotu - okoliczności sporne i istotne dla sprawy;

b) art. 1 § 1 p.u.s.a. i art. 1 § 2 p.u.s.a., oraz art. 3 § 2 pkt 1) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 7 k.p.a., art. 15 k.p.a. i art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przez to niedokonanie kontroli decyzji administracyjnej, gdyż organ II instancji nie uwzględnił zgłoszonych w odwołaniu przez stronę wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków, oraz dokonanie ich ewentualnej konfrontacji, podczas gdy dowody zgłoszone zostały w odwołaniu, twierdzenia strony zgłoszone w odwołaniu sprzeczne są z zeznaniami świadka K. W., toteż nie można w żaden sposób uznać, że dowody mogą być pominięte z uwagi, że "okoliczności istotne dla sprawy zostafy udowodnione na podstawie dowodów przeprowadzonych w toku kontroli drogowej.", podczas gdy strona wnosi o przeprowadzenie na odmienne twierdzenia od dotychczas ustalonych, zatem brak jest przesłanek do zastosowania art. 78 § 1 k.p.a. nieuwzględnienie dowodów; ponadto strona wnosiła o ponowne przesłuchanie świadka kierowcy - gdyż zaprzeczyła jego zeznaniom. Organ w czasie kontroli badał jedynie przesłanki do zastosowania kary pieniężnej, zgłoszone zaś przez stronę wnioski dowodowe, zmierzały do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt. 1 u.t.d. - zatem wykluczenia jej odpowiedzialności i umorzenia postępowania, czego organ nie badał w czasie kontroli;

c) art. 1 § 1 p.u.s.a. i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 86 k.p.a. przez ich błędną wykładnię i błędne zastosowanie, w rezultacie czego niedokonanie prawidłowej kontroli decyzji administracyjnej, gdyż nieuwzględnienie przez organ zgłoszonego w odwołaniu przez stronę wniosku o przesłuchanie strony, gdy stan faktyczny nie jest wyjaśniony dostatecznie, a organ nie przeprowadził zawnioskowanych dowodów;

d) art. 1 § 1 p.u.s.a. i art. 1 § 2 p.u.s.a., oraz art. 3 § 2 pkt 1) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. przez ich błędną wykładnię i błędne zastosowanie, w rezultacie czego niedokonanie prawidłowej kontroli decyzji administracyjnej, gdyż organ dokonał ocenę twierdzeń strony, bez przeprowadzenia dowodu, o samowolnym podłączeniu przez kierowcę przyczepy do pojazdu jako niewiarygodnych, gdy organ nie przeprowadził zawnioskowanych dowodów z przesłuchania świadków, ewentualnej konfrontacji świadków, a także ewentualnego przesłuchania strony - brak więc materiału dowodowego do takiej oceny;

e) art. 1 § 1 p.u.s.a. i art. 1 § 2 p.u.s.a., oraz art. 3 § 2 pkt 1) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. w zw. 107 § 3 k.p.a, w zw, z art. 11 k.p.a., przez ich błędną wykładnię, i błędne zastosowanie art. 107 § 3 k.p.a. oraz niezastosowanie art. 11 k.p.a., w rezultacie czego niedokonanie prawidłowej kontroli decyzji administracyjnej, gdyż organ sporządził błędne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, organ nie podaje praktycznie (wyjątkowa lakoniczność uzasadnienia) żadnych motywów dlaczego nie przeprowadził dowodu z przesłuchania świadków, twierdzi bezzasadnie ze zgłoszone przez stronę twierdzenia powodujące brak jej odpowiedzialności to jedynie tezy, ocenia przesłuchania świadka A. M. jako niewiarygodne, gdy organ w ogóle nie przeprowadził tego dowodu, co narusza również podstawową zasadę postępowania - zasadę przekonywania, oraz uniemożliwia kontrolę instancyjną decyzji.

f) art. 1 § 1 p.u.s.a i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. w zw. z 123 k.p.a. w zw. z art. 77 § 2 k.p.a. przez błędną wykładnię i w rezultacie błędną kontrolę decyzji administracyjnej, gdyż organ nie wydał postanowienia o oddaleniu wniosków dowodowych, gdy uzasadnienie decyzji zawiera lakoniczne stwierdzenia co do oddalenia wniosków, przez co niemożliwa jest przez Sąd kontrola niedopuszczenia przez organ wniosków dowodowych;

g) art. 1 § 1 p.u.s.a. i art. 1 § 2 p.u.s.a oraz art. 3 § 2 pkt 1) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a, w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez błędne zastosowanie, gdyż Sąd nie uchylił decyzji rażąco naruszającej prawo, podczas gdy organ winien zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i decyzja winna być w całości uchylona, a postępowanie umorzone na mocy art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., bądź organ winien na mocy art. 138 § 2 k.p.a. sprawę przekazać do ponownego rozpoznania organowi I instancji, z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego;

h) art. 1 § 1 p.u.s.a i art. 1 § 2 p.u.s.a., oraz art. 3 § 2 pkt 1) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a., przez niezastosowanie i niedokonanie prawidłowej kontroli decyzji administracyjnej, gdyż organ nieuwzględnił zawnioskowanych przez stronę wniosków dowodowych, przez co strona nie praktycznie nie mogła czynnie uczestniczyć w postępowaniu i udowodnić okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność.

i) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 144 § 4 p.p.s.a, przez wyjątkową lakoniczność uzasadnienia sądu. i nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skargi (rozszerzonych pismem procesowym na rozprawie) poprzestanie na przytoczeniu treści przepisu art. 78 § 2 k.p.a. i nieprzedstawienie jasnego wywodu, dlaczego organ mógł nie przeprowadzić zawnioskowanych dowodów, co uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a pod uwagę bierze z urzędu jedynie nieważność postępowania - z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wystąpienia których w niniejszej sprawie nie dopatrzono się. Naczelny Sąd Administracyjny orzekał zatem w granicach związania granicami skargi kasacyjnej.

W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach; 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podstawy, na których oparto skargę kasacyjną uzasadniają wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku.

Rozpoznawana skarga kasacyjna M. G. została oparta na zarzucie naruszenia przepisów postępowania oraz naruszeniu przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony.

Odnosząc się do postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

trudno tym zarzutom odmówić słuszności.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w myśl art. 3 ust. 1 pkt 2 u.t.d. przepisów tej ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. A contrario, co do zasady, każdy przypadek przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, w tym także w niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy, podlega regulacji ustawy o transporcie drogowym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestia ta miała zasadnicze znaczenie w sprawie bowiem skarżący M. G. został ukarany karą pieniężną 10.000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące zaś właśnie podłączenie przyczepki spowodowało, że przekroczona została masa całkowita 3,5 tony.

W tym kontekście usprawiedliwione są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące zaakceptowania przez Sąd I instancji sposobu przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organy w sytuacji, gdy już w swoich pierwszych wyjaśnieniach po przeprowadzeniu kontroli skarżący podnosił, że przyczepka została podłączona do samochodu ciężarowego z powodu "samowoli" kierowcy, zaś sam samochód ciężarowy bez przyczepki nie podlegał przepisom u.t.d., jedynie zespół pojazdów z przyczepką podlegał przepisom tejże ustawy. W konsekwencji okoliczności, w jakich podłączono przyczepkę mają decydujące znaczenie dla ustalenia odpowiedzialności administracyjnej strony.

Idąc dalej tym tokiem rozumowania nie można się zgodzić z zaakceptowaniem przez Sąd I instancji sposobem działania organu polegającym na odrzuceniu możliwości skorzystania przez stronę skarżącą kasacyjnie z dowodu z zeznań A. M., który był pracownikiem A. Sp. z o.o. firmy współpracującej z M. G., i który - jak zeznał kierowca K. W. - wydał mu polecenie przewiezienia koparki i bębna kablowego. Niesporna w sprawie była okoliczność, że dołączona do samochodu przyczepka stanowiła własność firmy A. Sp. z o.o. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego już sam fakt, że kierowca będący pracownikiem M. G. wykonywał polecenie wydane przez osobę z innej

firmy powinien zostać poddany ocenie na etapie postępowania administracyjnego. Ponadto z uzasadnienia decyzji organu II instancji ( str. 7 ) wynika, że organ potraktował A. M. jako pracownika firmy M. G., co nie zostało odpowiednio zweryfikowane przez Sąd I instancji. Kwestia ta została także podniesiona w skardze kasacyjnej, w której strona zwraca uwagę, że A. M. był pracownikiem innego podmiotu (firmy A. Spółki z o.o.), co jest okolicznością istotną dla sprawy.

Odrzucając te dowody a limine bez zbadania ich znaczenia dla sprawy Sąd I instancji nie dostrzegł, że oparcie się tylko i wyłącznie na zeznaniach kierowcy odebranych podczas kontroli drogowej może okazać się niewystarczające dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego przez organ. Potwierdzeniem tego toku rozumowania i konieczności przeprowadzenia innych dowodów był wyrok Sądu Rejonowego Lublin - Wschód z 23 września 2014 r. sygn. akt III W 436/14, z którego wynika, że skarżący M. G. został uniewinniony od zarzutu popełnienia czynu z art. 92 ust. 3 u.t.d. Wyrok ten został dopuszczony przez Sąd I instancji w trybie art. 106 p.p.s.a. ale w ocenie Sądu I instancji nie podważał on ustaleń faktycznych w sprawie dokonanych przez organ.

Sąd I instancji, jak już wspomniano, bez uzasadnionych podstaw, błędnie zaakceptował stanowisko organów transportu drogowego co do tego, że istotne okoliczności sprawy zostały ustalone w toku kontroli i nie ma żadnej potrzeby przeprowadzania innych dowodów. Nie sposób pominąć także wewnętrznej sprzeczności w zachodzącej w toku rozumowania Sądu I instancji. Z jednej strony Sąd I instancji wywodzi, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na możliwość zastosowania przepisów art. 92c u.t.d., zaś z drugiej strony uważa, iż zgłoszone przez stronę dowody nie mają znaczenia dla sprawy bowiem wszystkie istotne w sprawie okoliczności zostały już ustalone w toku kontroli.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając stanowisko zaprezentowane w skardze kasacyjnej jeśli chodzi o zarzuty zawarte w pkt 2 lit. a) do d) petitum skargi kasacyjnej uznał, że są one zasadne. W szczególności chodzi tu o niewłaściwe zastosowanie art. 78 k.p.a. Przepis ten stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, natomiast organ administracji publicznej może nie uwzględnić powyższego żądania jedynie wówczas, gdy żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla

sprawy. Organ administracji publicznej jest obowiązany rozpatrzeć taki wniosek dowodowy zgłoszony nawet po zakończeniu toku przeprowadzenia dowodów lub po zamknięciu rozprawy, (vide: wyrok NSA z 21 czerwca 1988 r. SA/Lu 151/88, ONSA 1988, nr 2, poz. 72).

W tej sytuacji odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej należy uznać za przedwczesne także ze względu na to, że sprawa będzie ponownie rozpoznana przez organ.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Główny Inspektor Transportu Drogowego, mając na uwadze wykładnię dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny dopuści zgłaszane przez stronę wnioski dowodowe i podejmie czynności procesowe mające na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy w sposób uwzględniający przesłanki z art. 78 k.p.a. w związku z art. 8 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok, a następnie rozpoznał skargę, uznając że także zaskarżona decyzja Główny Inspektor Transportu Drogowego została wydana z omówionych wyżej względów z naruszeniem przepisów postępowania poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało uchyleniem tejże decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

-----------------------

9

-----------------------

Sygn. akt II GSK 735/15

4

Sygn. akt II GSK 735/15

Sygn. akt II GSK 735/15

10

Sygn. akt II GSK 735/15

11

Sygn. akt II GSK 735/15

12