Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1339/98
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 2000-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 632  Pomoc społeczna
Powołane przepisy: article: art. 27a ust. 1, art. 43 ust. 6
journal: Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414
law: Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 lutego 1998 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pomocy społecznej.
Teza: Gdy osoba całkowicie niezdolna do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia osiąga pełnoletność w dniu innym niż pierwszy danego miesiąca i w tym samym miesiącu składa wniosek o przyznanie jej renty socjalnej na podstawie art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414 ze zm./, początkiem okresu, za jaki należna jest renta, będzie dzień osiągnięcia pełnoletności.

TEZY

Gdy osoba całkowicie niezdolna do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia osiąga pełnoletność w dniu innym niż pierwszy danego miesiąca i w tym samym miesiącu składa wniosek o przyznanie jej renty socjalnej na podstawie art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414 ze zm./, początkiem okresu, za jaki należna jest renta, będzie dzień osiągnięcia pełnoletności.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Adriana M. na decyzję Wojewody B. z dnia 17 czerwca 1998 r. (...) w przedmiocie renty socjalnej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. uwzględnił wniosek złożony w dniu 30 kwietnia 1998 r. przez Marię M. - matkę Adriana M. urodzonego 29 kwietnia 1980 r. i decyzją z dnia 11 maja 1998 r. (...) przyznał temuż Adrianowi M. rentę socjalną od 30 kwietnia 1998 r.

Podstawę prawną decyzji stanowił m. in. art. 27a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /ówczesny t.j. Dz.U. 1993 nr 13 poz. 60 ze zm. - dalej ustawa o pomocy społecznej/, podstawą faktyczną zaś ustalenie, że adresat decyzji jest całkowicie niezdolny do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia.

Zaskarżoną do Sądu administracyjnego decyzją Wojewoda B. utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję organu I instancji, podzielając jednocześnie jej wszystkie podstawy.

Równocześnie nie podzielił zarzutu z odwołania jakoby datą początkową przyznania renty winien być dzień 1 kwietnia 1998 r. Na poparcie swego stanowiska odwoływał się do art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej. Z przepisu tego wywodził, że skoro adresat decyzji w dniu 29 kwietnia 1998 r. ukończył 18-sty rok życia to renta socjalna nie może być przyznana, z uwagi na treść przepisu art. 27a ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, za czas poprzedzający osiągnięcie pełnoletności. Stąd datą początkową okresu za jaki przyznana została renta winien być dzień złożenia wniosku.

W skardze do sądu administracyjnego podniesiono ten sam zarzut jak wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a mianowicie naruszenia art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej.

Adrian M. na jego poparcie powoływał się na informację uzyskaną z MOPS w G. W Ośrodku tym miała być stosowana praktyka odpowiadająca jego żądaniu.

Wojewoda w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, lecz tylko w ograniczonym zakresie.

Wykładnia art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej dla potrzeb oznaczenia daty początkowej od jakiej należy wypłacać rentę socjalną może nastręczać trudności. Szczególnie w stanie faktycznym jaki zaistniał w sprawie, a więc wówczas kiedy data złożenia wniosku oraz data osiągnięcia pełnoletności przez uprawnionego przypadają na inne dni tego samego miesiąca niż pierwszy.

Dosłowne brzmienie zdania pierwszego cytowanego przepis; uzasadniałoby wykładnię jaką reprezentuje strona skarżąca, w szczególności, gdy zważy się, że wyjątek od zasady z pierwszej części przepisu, ustanowiony w zdaniu drugim obejmuje tylko jedno świadczenie okresowe - gwarantowany zasiłek okresowy.

Sąd jednak nie podziela takiej wykładni, jeśli miałaby ona prowadzić do przyznania zasiłku z naruszeniem jednego z dwu podstawowych warunków rodzących uprawnienie do renty socjalnej, to jest osiągnięcia pełnoletności przez uprawnionego.

W przypadku, kiedy osoba całkowicie niezdolna do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia osiąga pełnoletność w dniu innym niż pierwszy danego miesiąca i w tym samym miesiącu składa wniosek o przyznanie jej renty socjalnej /art. 27a ust. 1 ustawy o pomocy społecznej/, to początkowym dniem okresu za jaki należna jest renta będzie dzień osiągnięcia pełnoletności. Dosłowne bowiem zastosowanie zdania pierwszego z art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej nie może naruszać jednej z dwu ustawowych przesłanek warunkujących nabycie prawa do renty socjalnej /art. 27a ust. 1 ustawy o pomocy społecznej/.

Na marginesie tylko można zauważyć, że zaistnienie kolizji między obydwoma wyżej wymienionymi normami jest wynikiem przeoczenia przez ustawodawcę warunku osiągnięcia przez uprawnionego pełnoletności. Skoro pełnoletność osiąga się w oznaczonym dniu /art. 10 w zw. z art. 112 Kc/, to celowym było zamieszczenie w ustawie szczególnego przepisu, zgodnego z art. 27a ust. 1 ustawy o pomocy społecznej i stanowiącego o drugim wyjątku od zasady ze zdania pierwszego art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej mówiącym, iż renta socjalna nie może być przyznana za czas poprzedzający osiągnięcie przez uprawnionego pełnoletności.

W świetle powyższych rozważań pogląd z zaskarżonej decyzji jakoby dniem nabycia prawa do renty socjalnej był dzień złożenia wniosku nie wytrzymuje krytyki i nie daje się niczym uzasadnić.

Zresztą w przypadku kiedy wniosek zostałby złożony przed nim osiągnięcia pełnoletności prowadziłby on do naruszenia art. 27a ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.

Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji wyroku /art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA/.