Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 24/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2012 r. sprawy ze skargi A. B., E. N., A. V., A. R. i J. V. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania I instancji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania A. B., E. N., A. R., A. V. i J. V. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] odmawiającej im ujawnienia w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w I instancji w całości.

Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Pismem z dnia [...] października 2005 r. A. B., E. N., A. R., A. V., J.V. złożyli wniosek o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w postaci majątku [...]. Do pisma załączono zaświadczenie Starosty Powiatu [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...] stwierdzające, że A. B., E. N., M. R. , A. R., A.V., J. V. są osobami uprawnionymi do otrzymania ekwiwalentu za nieruchomość pozostawioną przez A. B.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił A. H., E. N., A. R., A. V. i J. V. ujawnienia w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał, że decyzją z dnia [...] maja

2011 r. nr [...] stwierdzono nieważność zaświadczenia Starosty Powiatu [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Wskazał przy tym, że mimo, iż decyzja ta nie jest jeszcze decyzją ostateczną, to jest nią związany zgodnie z art. 110 k.p.a. Stwierdził ponadto, że skoro organ ma obowiązek zakończyć sprawę z wniosku o ujawnienie w rejestrze prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, a ujawnienie to może nastąpić jedynie w oparciu o posiadane przez wnioskodawców zaświadczenie, to wyeliminowanie z obrotu prawnego takiego zaświadczenie powoduje, że wniosek taki staje się bezprzedmiotowy. Wojewoda zauważył ponadto, że nie można ujawnić prawa do rekompensaty, bowiem pozytywne załatwienie wniosku o ujawnienie powinno nastąpić poprzez dokonanie adnotacji na zaświadczeniu przedłożonym przez wnioskodawców.

Od decyzji powyższej odwołanie do organu wyższego stopnia złożyli A. B., E. N., A. R., A.V., J. V. reprezentowani przez pełnomocnika adw. J. F. W odwołaniu zarzucili Wojewodzie [...] rażące naruszenie art. 19 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 16 kpa, art. 110 w zw.

z art. 16 kpa, art. 7 oraz art. 8 kpa.

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia

[...] października 2011 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. i umorzył postępowanie w całości. Uzasadniając swe rozstrzygniecie Minister powołał się na przepis art. 105 § 1 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Wskazał przy tym, że decyzją z dnia [...] października 2011 r.,

nr [...] utrzymana została w mocy decyzja Wojewody [...]

z dnia [...] maja 20011 r. stwierdzająca nieważność zaświadczenia Starosty Powiatu [...] z [...] stycznia 2001 r. nr 1. Wobec powyższego Minister uznał, że skoro przedmiotowe zaświadczenie Starosty [...] zostało ostatecznie wyeliminowane z obrotu prawnego, to przestał istnieć przedmiot wniosku z dnia

[...] października 2005 r. o ujawnienie w rejestrze formy realizacji prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie w postaci świadczenia pieniężnego. Zatem, zdaniem organu, postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Od opisanej powyżej decyzji Ministra Skarbu Państwa skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. B., E. N., A. R., A. V. i J. V. reprezentowani przez pełnomocnika adw. J. F.

W skardze zarzucili organowi naruszenie:

– art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 105 § 1 kpa przy jednoczesnym błędnym niezastosowaniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa;

– art. 7 oraz art. 8 kpa poprzez naruszenie interesu społecznego oraz słusznego interesu skarżących, jak też naruszenie zasady prowadzenia postępowania

w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, podczas gdy każdy organ administracji powinien stać na straży tych ogólnych zasad kpa;

– art. 7 ust. 3 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w zw. z art. 19 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 16 kpa poprzez ich niezastosowanie i bezzasadną odmowę ujawnienia w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty sytuacji w której wadliwa decyzja nadzorcza jest nieprawomocna i została zaskarżona do sądu administracyjnego.

Skarżący wnieśli przy tym o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r.

W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie w/w zarzutów.

Odpowiadając na skargę, Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Organ II instancji rozpoznając odwołanie ma obowiązek uwzględniać aktualny stan faktyczny i prawny zaistniały w sprawie. Jeżeli więc po wydaniu decyzji przez organ

I instancji następuje zmiana stanu prawnego, to organ odwoławczy zobowiązany jest orzekać z uwzględnieniem nowego stanu prawnego, o ile z nowych przepisów nie wynikają inne skutki prawne.

W sytuacji, gdy po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej, a przed rozpatrzeniem odwołania odpadła podstawa materialnoprawna do wydania decyzji, to obowiązkiem organu odwoławczego jest uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i umorzenie postępowania pierwszej instancji.

Kwestia umorzenia przez organ odwoławczy postępowania przed organem pierwszej instancji nie została uregulowana w przepisie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. W tym zakresie mają zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji czyli przepis art. 105 § 1 kpa.

Umorzenie postępowania łączy się w doktrynie prawa administracyjnego

z powstaniem trwałej i nieusuwalnej przeszkody w kontynuacji postępowania administracyjnego. Przepis art. 105 § 1 kpa kładzie akcent nie na przeszkodę w prowadzeniu postępowania, lecz na brak przedmiotu postępowania administracyjnego.

Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy brak jest któregoś

z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do jej istoty. Przesłanka umorzenia może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, albo powstać w toku postępowania administracyjnego.

Z tą drugą sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.

W związku z ostatecznym stwierdzeniem przez Ministra Skarbu Państwa, w dniu [...] października 2011r., nieważności zaświadczenia Starosty [...] z dnia

[...] stycznia 2001 r. skarżący nie dysponują zaświadczeniem potwierdzającym ich prawo do ekwiwalentu za mienie pozostawione poza granicami RP, przez ich poprzednika prawnego A. B. w związku z wojną 1939 r.

Tym samym uznać należy, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie istniało ich uprawnienie, które mogłoby stanowić przedmiot wniosku o ujawnienie we właściwym rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty, stosownie do treści art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Powyższe przesądza, że brak przedmiotu postępowania o ujawnienie w wymienionym rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty, determinuje obowiązek umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela ponadto pogląd Ministra Skarbu Państwa, że zaskarżona decyzja nie rodzi dla skarżących niekorzystnych skutków prawnych. W przypadku prawomocnego uwzględnienia przez Sąd, ich skargi na decyzję stwierdzającą nieważność omawianego zaświadczenia z dnia [...] stycznia

2001 r., będą mogli ponownie złożyć wniosek o ujawnienie prawa w rejestrze, które to złożenie nie jest obwarowane żadnym terminem.

Nie zasługuje zdaniem sądu na aprobatę także wskazany w skardze zarzut naruszenia treści art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a.

Zgodnie z wymienionym przepisem organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe.

Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne.

Przez pojęcie zagadnienia wstępnego rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego.

Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek:

a) postępowanie administracyjne jest w toku;

b) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd;

c) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.

Z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika aby sytuacja taka w niej zaistniała. Niewątpliwie brak jest bowiem podstawy do przyjęcia, że rozstrzygnięcie sprawy stało się co do zasady niemożliwe.

Sąd w składzie orzekającym nie podziela poglądu skarżących, że w sprawie niniejszej wpis sądowy winien być uiszczony w łącznej kwocie 200 zł, z uwagi na treść art. 214 § 2 ppsa. Zważyć bowiem należy, że każdy ze skarżących reprezentuje

w sprawie własny interes stosownie do udziału w majątku objętym roszczeniem zabużańskim. Ich uprawnienia ani obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia nie są zatem wspólne i nie podlegają jednej opłacie.

Mając na uwadze wszystkie omówione okoliczności - z mocy art. 151 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.