Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 996/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 2 i 3a, art. 32
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Jyż (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi I. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną tu decyzją z dnia [...] r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku I.J. (dalej skarżącej) z dnia [...] r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej k.p.a. ) w związku z art. 83 ust. 4 oraz w świetle art. 28 ust. 2 i ust. 3, ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585; dalej u.s.u.s. ) postanowił utrzymać w mocy decyzję ZUS nr [...] z dnia [...] r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy i FGŚP przypadających od "A" s.c. w części finansowanej przez płatnika za okres [...] r. w łącznej kwocie [...] zł, w tym na:

- ubezpieczenia społeczne za okres [...] r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł naliczonymi na dzień [...] r.

- Fundusz Pracy i FGŚP za okres [...] r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł naliczonymi na dzień [...] r.

Stan faktyczny i prawny sprawy jest następujący:

W dniu [...] r. do ZUS (Oddział w S.) wpłynął wyrok Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia [...] r., sygn. akt [...], przekazujący do rozpoznania wniosek skarżącej z dnia [...] r. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek przypadających od spółki cywilnej "A". We wniosku tym prośbę o umorzenie przedmiotowych należności skarżąca umotywowała swoją bardzo trudną sytuacją finansową wynikającą z faktu, iż utrzymuje się z emerytury, która od lat jest obciążona zajęciem komorniczym na poczet zobowiązań spółki cywilnej "A". Oświadczyła także, iż jej udział w spółce wynosił tylko 10 %, a pozostałe 90% przypadało na wspólniczkę W.O., która niepodzielnie zarządzała finansami oraz sprawozdawczością spółki, a zatem jest osobą bezpośrednio odpowiedzialną za powstanie zobowiązań spółki. Dla poparcia tych twierdzeń skarżąca przedłożyła aneks nr 1 do umowy spółki z dnia [...] r. Oświadczyła również, iż dodatkowe obciążenie jej spłatą całości zobowiązania wobec ZUS przypadającego od "A" s.c. oraz wspólnika tej spółki, tj. W.O. zmusi ją do szukania pomocy w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej, ponieważ jej sytuacja finansowa nie pozwoli na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W przedmiotowym wniosku wskazała także, iż jednym z powodów odmowy umorzenia należności było nie podjęcie w terminie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w tej sprawie przez bezpośrednio zainteresowaną tj. W.O. Skarżąca oświadczyła że W. O. z pełną świadomością nie odbierała żadnych pism urzędowych, unikając w ten sposób odpowiedzialności.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na treść art. 28 ust. 2 i ust. 3 u.s.u.s., a także art. 28 ust. 3a tejże ustawy w związku z unormowaniami zawartymi w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365),

W trakcie toczącego się postępowania w piśmie z dnia [...] r. skarżąca wskazała, iż W. O. obecnie pracuje za granicą jej mąż A.O., który sprzedał majątek firmy i przywłaszczył sobie uzyskaną ze sprzedaży kwotę, mieszka w wynajmowanym mieszkaniu w centrum S. za [...] zł miesięcznie, prowadzi własną firmę, posiada konto bankowe, jeździ samochodem i ubiera się u najlepszych krawców. Nadto w czasie sprawy toczącej się w Sądzie Okręgowym w K. W. O. złożyła do protokołu oświadczenie, że zobowiązuje się płacić zaległości wobec ZUS wynikające z decyzji nr [...] z dnia [...] r. Złożyła takie zobowiązanie także na piśmie w dniu [...] r. Kopię tego oświadczenia W. O. skarżąca złożyła do akt. Wskazała także, iż A.O. zmusił ją do założenia konta w (...) Banku, gdzie miał przekazywać wpłaty stanowiące rekompensatę za nieuregulowane składki. Na konto to wpłynęły dwie wpłaty: w dniu [...] r. w kwocie [...] zł oraz w dniu [...] r. w kwocie [...] zł. Skarżąca oświadczyła, iż cały czas żyje w stresie ponieważ nachodzą ją firmy windykacyjne za nieuregulowane przez spółkę faktury. W dniu [...] r. otrzymała nowe wezwanie przedegzekucyjne do zapłaty kwoty [...] zł na rzecz "B" S.A. Oświadczyła, iż jest osobą samotną ciężko schorowaną nie posiada żadnego majątku. Nie jest w stanie na bieżąco opłacać swoich podstawowych należności, żyje dzięki pomocy i dobrej woli rodziny i znajomych.

W wyniku analizy sytuacji finansowej skarżącej organ ustalił, iż : w okresie od [...] r. do [...] r. prowadziła ona działalność gospodarczą w zakresie gastronomii i hotelarstwa w spółce cywilnej "A" z W.O. Z dniem [...] r. działalność została wyrejestrowana z ubezpieczeń, do dnia dzisiejszego działalność nie została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczych.

Skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł brutto. Z ww. świadczenia prowadzone jest przez Komornika Sądowego przy SR w S. postępowanie egzekucyjne, w ramach którego dokonywane są miesięczne potrącenia w wysokości [...] zł. Po odliczeniu podatku, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz miesięcznego potrącenia dokonywanego przez Komornika do dyspozycji skarżącej pozostaje kwota w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Komornik prowadzi także wobec niej postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania należności z tytułu niezapłaconych faktur wobec:

1) "C" w D. na kwotę [...] zł,

2) Firmy Handlowej "D" Sp. z o.o. na kwotę [...] zł

Skarżąca jest osobą stanu wolnego, mieszka w mieszkaniu spółdzielczym położonym w S. Stałe miesięczne opłaty związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą: czynsz [...] zł, energia [...] zł, woda [...] zł, telefon [...] zł, składka na ubezpieczenie [...] zł (płatna co kwartał). W mieszkaniu znajduje się podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego bez wartości rynkowej. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w K. Wydział [...] Gospodarczy z dnia [...] r. została wpisana do rejestru dłużników niewypłacalnych pod numerem [...].

Skarżąca oświadczyła, iż wymaga opieki kardiologicznej oraz leczenia neurologicznego, miesięcznie na zakup niezbędnych lekarstw przeznacza ok. [...] zł. Zgodnie z informacją MOPS w S. z dnia [...] r. nie figuruje w wykazie wnioskodawców objętych pomocą finansową w formie dodatku mieszkaniowego, nie korzysta z pomocy finansowej ww. Ośrodka. Z informacji Urzędu Miejskiego w J. i S. wynika, iż nie figuruje w operacie ewidencji gruntów i budynków jako właściciel, współwłaściciel lub wieczysty użytkownik. Zgodnie z danymi uzyskanymi przez organ z Urzędu Miejskiego w S. Referat Wymiaru Podatków z dnia [...] r. skarżąca nie figuruje w ewidencji podatników podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego. Stosownie do treści odpisu zupełnego z księgi wieczystej KW Nr [...] z dnia [...] r. przesłanego przez Centralną Informację Ksiąg Wieczystych w W. skarżąca jest współwłaścicielem nieruchomości o powierzchni [...] ha położonej w miejscowości T., powiat w. Zgodnie z informacją Centralnej Ewidencji Pojazdów w W. z dnia [...] r. nie posiada żadnych środków transportu.

Organ stwierdził, iż w świetle obowiązujących przepisów, tj. art. 28 ust.1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy i FGŚP przypadające od "A" s.c. w części finansowanej przez płatnika mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tegoż artykułu. Wyliczenie zawarte w tym przepisie stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku "mogą być one umorzone". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności ustalonej według kryteriów wskazanych w art.28 ust. 3, organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja ma miejsce, w ocenie organu, w przypadku skarżącej. Odmawiając umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy i FGŚP przypadających od "A" s.c. w części finansowanej przez płatnika za okres [...] r. w łącznej kwocie [...] zł wzięto pod uwagę, iż skarżąca posiada stały miesięczny dochód z tytułu emerytury, z którego prowadzone jest skuteczne postępowanie egzekucyjne przez Komornika, ponadto ustalono, że skarżąca jest współwłaścicielem nieruchomości o powierzchni [...] ha położonej w miejscowości T., powiat w. (KW Nr [...]), która może stanowić źródło pozyskania środków na spłatę zadłużenia.

W ocenie organu przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumenty i dowody wskazujące na trudną sytuację finansową nie mogą być uwzględnione w sprawie jako przesłanki przemawiające za umorzeniem ww. należności, gdyż do należności z tytułu składek będących przedmiotem rozstrzygnięć w zakresie umorzenia nie mają zastosowania przepisy art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), zgodnie z którymi należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za osoby ubezpieczone będące równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umorzone pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

Należności z tytułu składek za okres [...] r. są nieopłaconymi składkami za osoby zgłoszone do ubezpieczeń z tytułu zatrudnienia w "A" s.c, a więc za ubezpieczonych nie będących równocześnie płatnikami składek.

Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, iż W.O. jest osobą bezpośrednio odpowiedzialną za powstanie przedmiotowych zobowiązań - ZUS wyjaśnił, iż kwestię odpowiedzialności za zaległe zobowiązania przypadające od "A" s.c. I.J., W.O. oraz od wspólnika tej spółki, tj. Pani W.O. określają decyzje nr [...] oraz nr [...] z dnia [...] r.. Od powyższych decyzji przysługiwało zarówno skarżącej jak i W.O. odwołanie do Sądu Okręgowego w K. Strony nie skorzystały z przysługującego im prawa, w związku z tym po uprawomocnieniu się decyzji z dnia [...] r. zostało wdrożone przymusowe dochodzenie tychże należności.

Również fakt, iż Pani W.O. w piśmie z dnia [...] r. zobowiązała się płacić zaległości "A s.c. wobec ZUS wynikające z decyzji nr [...] z dnia [...] r. nie stanowi przesłanki uzasadniającej zwolnienie skarżącej z odpowiedzialności za zobowiązania spółki, ponieważ zgodnie z art.115 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ord0ynacja podatkowa wspólnik spółki cywilnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki i wspólników wynikające z działalności spółki.

Odnosząc się także do stwierdzenia skarżącej, iż fakt nie odbierania przez W.O. korespondencji informującej o zadłużeniu oraz o wszczęciu postępowania w sprawie o umorzenie zadłużenia było powodem odmowy umorzenia wnioskowanych należności ZUS stwierdził, że rozpatrując wniosek o umorzenie należności zadaniem Zakładu jest określenie czy w świetle obowiązujących przepisów prawa zachodzą przesłanki uzasadniające ich umorzenie. Natomiast fakt nie odbierania korespondencji przez W. O. nie ma wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcia, ponieważ jeżeli nie doszło do doręczenia pisma stronie postępowania w trybie doręczenia właściwego to zgodnie z art. 44 k.p.a. ma zastosowanie tzw. doręczenie zastępcze, które pozwala na dalsze prowadzenie postępowania w sprawie.

Przedmiotowa decyzja z dnia [...] r. stała się przedmiotem skargi I.J. do WSA w Gliwicach, w której zarzuciła, iż: narusza ona prawo i zasady współżycia społecznego oraz to, że ZUS miał obowiązek wykonać punkt 1 wyroku Sadu Okręgowego z dnia [...] r., a sprawę miał rozstrzygnąć Prezes ZUS w W. a nie w S. W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła zarzuty wcześniej wyartykułowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz dała wyraz swojemu rozżaleniu, iż ZUS nie zrobił nic aby wyegzekwować zadłużenie od W.O., która w ocenie skarżącej, jest sprawczynią zaistniałej sytuacji. Wniosła także o przyznanie jej z pomocy prawnej w postaci pełnomocnika z urzędu.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 18 sierpnia 2010 r. ustanowiono radcę prawnego dla skarżącej. W piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej w całości podtrzymał skargę oraz dodatkowo wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji, 2) zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. Decyzji tej zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego – tj. art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) poprzez ich niezastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8. k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie wadliwego uzasadnienia faktycznego decyzji. W ocenie pełnomocnika skarżącej organ nie ma racji uznając, iż w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia. Zdaniem pełnomocnika (cyt.): "...bezspornie płatnikiem składek była w przedmiotowej sprawie "A" s.c, jednak nie sposób nie zauważyć iż to skarżąca obecnie odpowiada za powstałe należności jako była wspólniczka i de facto następczyni prawna "A" s.c. Co więcej art. 115 § 1 Ordynacji podatkowej wprost stanowi, że wspólnik odpowiada solidarnie ze spółką natomiast gdyby wspólnik odpowiadał na innej podstawie innej podstawy prawnej z innego tytułu (a nie jako płatnik składek) odpowiedzialność ta zostałaby ukształtowana przez ustawodawcę na zasadzie odpowiedzialności in solidum. Dlatego też zdaniem skarżącej wstąpiła ona w prawa i obowiązki płatnika zaległych składek, a zatem art. 28 ust. 3a SysUbSpołU w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia powinny znaleźć zastosowanie."

Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy zważył,

co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę wykonują biorąc pod uwagę kryterium legalności. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie natomiast z art. 145 § 2 pkt 2 p.p.s.a. - Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność tych aktów w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej jako k.p.a.) lub w innych przepisach.

Stosownie do unormowań art. 134 § 1 cytowanej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.). Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę każde naruszenie prawa, także to nie kwestionowane przez stronę.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności:

1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych,

2) przebiegu ubezpieczeń,

3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu

składek,

4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych,

5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie nie przysługuje. Strona może natomiast wnieść do Prezesa ZUS wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w k.p.a. (art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). ZUS podejmujący decyzję administracyjną w trybie określonym w powołanym art. 83 ustawy związany jest zatem rygorami procedury administracyjnej.

Zaskarżona decyzja ZUS wydana została w wyniku rozparzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zatem mają do niej zastosowanie przepisy k.p.a. To z kolei oznacza, że wniosek ten powinien być rozpatrzony w oparciu o odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących odwołań. Stwierdzenie to implikuje z kolei następne, a mianowicie, że decyzja II instancji stanowi wyraz ponownego rozpatrzenia sprawy, w granicach wyznaczonych wnioskiem strony oraz rozstrzygnięciem organu I instancji, do którego to rozstrzygnięcia organ odwoławczy musi się odnieść, rozstrzygając tę samą sprawę, która stanowiła przedmiot postępowania organu I instancji. Za nie zasadny należy w świetle przytoczonych regulacji prawnych znać zarzut skargi, iż zaskarżona decyzja została wydana przez organ niewłaściwy w sprawie, tj. przez ZUS, a nie przez Prezesa ZUS w W. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie sądowym – np. w wyroku z dnia 28.01.2009 r., sygn. akt II GSK 691/08 (LEX nr 516021), NSA stwierdził: "1. Organem wydającym decyzje w trybie przewidzianym w art. 83 ust. 4-6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (...) jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie Prezes Zakładu. 2. Użyty w art. 83 ust. 4 ustawy (...) zwrot "stronie przysługuje prawo wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy" zawiera jedynie wskazanie podmiotu, do którego należy zaadresować wniosek, a nie organu właściwego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie tego wniosku. Ustawodawca uznając, że stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przyjął zatem, że sprawa będzie ponownie rozpatrywana przez ten sam organ – Zakład Ubezpieczeń Społecznych."

Celem postępowania odwoławczego jest ponowne wnikliwe rozpatrzenie przez organ II instancji wszystkich zebranych w sprawie materiałów dowodowych zgromadzonych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego w spawie, ewentualne przeprowadzenie o ile jest to konieczne uzupełniającego postępowania dowodowego z własnej inicjatywy lub na wniosek strony oraz ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Te same zasady dotyczą postępowania, które toczy się z wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zdaniem Sądu niezasadny jest zarzut pełnomocnika skarżącej naruszenia przez organ prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3a w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) poprzez ich niezastosowanie. Art. 28 ust. 3a u.s.u.s. stanowi, że: "Należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenie mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności." Należy przypomnieć, iż należności z tytułu składek za okres [...] r. są nieopłaconymi składkami za osoby zgłoszone do ubezpieczeń z tytułu zatrudnienia w "A" s.c, a więc za ubezpieczonych nie będących równocześnie płatnikami składek. W przedmiotowej sprawie nie ma sporu co do tego, że płatnikiem składek była "A" s.c, a nie skarżąca, a zatem przepis ten nie może mieć do niej zastosowania. Podkreślenia wymaga, że w odniesieniu do składek, które ciążyły na spółce cywilnej, ustawodawca w art. 31 u.s.u.s. nakazał do należności tych stosować odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), w tym jej art. 115. Przepis ten stanowi, że wspólnik spółki cywilnej, jak również były wspólnik tej spółki, odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki i wspólników, wynikające z działalności spółki. O odpowiedzialności orzeka się w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 108 § 1 w zw. z art. 115 Ordynacji podatkowej. Określenie wysokości zobowiązania – zgodnie z art. 115 § 4 Ordynacji podatkowej – następuje w jednej decyzji łącznie z orzeczeniem o odpowiedzialności wspólnika za zobowiązania spółki. Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, iż W.O. jest osobą bezpośrednio odpowiedzialną za powstanie przedmiotowych zobowiązań - ZUS wyjaśnił, iż kwestię odpowiedzialności za zaległe zobowiązania przypadające od "A" s.c. I.J., W.O. oraz od wspólnika tej spółki, tj. W.O. określają decyzje nr [...] oraz nr [...] z dnia [...] r. "Od powyższych decyzji przysługiwało zarówno skarżącej jak i W.O. odwołanie do Sądu Okręgowego w K. Strony nie skorzystały z przysługującego im prawa, w związku z tym po uprawomocnieniu się decyzji z dnia [...] r. zostało wdrożone przymusowe dochodzenie tychże należności." Nadto odnosząc się do argumentu pełnomocnika skarżącej należy zaakcentować, iż przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości uznania byłych wspólników zlikwidowanej spółki cywilnej za jej następców prawnych (por.: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18.08.2009 r., sygn. akt I SA/Po 498/09 – LEX nr 513035).

Skoro zatem organ prawidłowo uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 ww. rozporządzenia, za zasadne należy uznać, iż badanie możliwości umorzenia należności z tytułu składek organ ten przeprowadził w oparciu o art. 28 ust. 2 i ust. 3 u.s.u.s., Zgodnie z treścią art. 28 ust.2 ustawy należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Zgodnie z ust. 3 art. 28 cytowanej wyżej ustawy całkowita nieściągalność zachodzi gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, z późn. zm.),

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Należy podzielić pogląd organu, iż wyliczenie zawarte w tym przepisie stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku "mogą być one umorzone". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności ustalonej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3, organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stosując zasadę swobodnej oceny dowodów i nie przekraczając jej granic, zdaniem Sądu, organ w niniejszej sprawie zasadnie uznał, iż taka sytuacja ma miejsce w przypadku skarżącej. Odmawiając umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy i FGŚP przypadających od "A" s.c. w części finansowanej przez płatnika za okres [...] r. w łącznej kwocie [...] zł organ wziął pod uwagę, iż skarżąca posiada stały miesięczny dochód z tytułu emerytury, z którego prowadzone jest skuteczne postępowanie egzekucyjne przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S., ponadto jest współwłaścicielem nieruchomości o powierzchni [...] ha położonej w miejscowości T., powiat w. (KW Nr [...]), która może stanowić źródło pozyskania środków na spłatę zadłużenia.

W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia w toku postępowania odwoławczego wskazanych przez pełnomocnika skarżącej przepisów proceduralnych, tj.: art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. .Po pierwsze Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 7 k.p.a., który zawiera zasady ogólne k.p.a, tj.: 1) zasadę kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu, 2) zasadę prawdy obiektywnej, 3) zasadę uwzględniania w toku postępowania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Organ w toku postępowania dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, znajdujących oparcie w materiale dowodowym sprawy, nie naruszył w tym postępowaniu obowiązującego prawa i uwzględnił interes społeczny - wyważając go w stosunku do interesu indywidualnego strony. W konsekwencji organ ten nie naruszył także zasad ogólnych wynikających z treści art. 8 k.p.a., tj.: 1) zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz 2) zasady oddziaływania państwa na świadomość i kulturę prawną obywateli.

Wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony skarżącej nie można także organowi skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., tj. wadliwego uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji. Organ uznając, iż w sprawie nie ma zastosowania art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) nie mógł w odnieść się do spełnienia przez skarżącą przesłanek z § 3 tegoż rozporządzenia. Prawidłowo odniósł się natomiast do kwestii niespełnienia przez skarżącą przesłanek z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., tj. przesłanek całkowitej nieściągalności.

Stosownie do art. 151 p.p.s.a. Sąd – oddalił skargę, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.