Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 555/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 września 2011 r. prawy ze skargi L. N. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wyznaczenia geodety do ustalenia granic nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

L. N. (dalej – skarżący) pismem z [...] stycznia 2011 r. wystąpił do Starosty M. z wnioskiem o wyznaczenie geodety do przeprowadzenia czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...](właściwy nr działki [...]) oraz usuniecie rozbieżności w zakresie oznaczenia nieruchomości pomiędzy księgą wieczystą KW [...] a ewidencją gruntów i budynków powstałych, zdaniem wnioskodawcy, z winy organów administracji publicznej.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011r. Nr [...] Starosta M. na podstawie art. 66 § 1 i 3 kpa zwrócił skarżącemu wniosek dotyczący wyznaczenia przez Starostę Powiatowego w M. geodety do ustalenia przebiegu granic nieruchomości ujawnionej w KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w M.. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, że wskutek złożonego przez wnioskodawcę pisma z dnia [...] listopada 2010 r. został sporządzony i wydany w dniu [...] grudnia 2010 r. wyciąg z wykazu zmian danych ewidencyjnych, który miał służyć do sprostowania zapisu w księdze wieczystej KW [...]. Ponieważ, mimo wezwania, wnioskodawca nie złożył dodatkowych wyjaśnień, organ uznał, że rozbieżności pomiędzy księgą wieczystą a ewidencją gruntów i budynków w zakresie przedmiotowej działki reguluje powyższy wyciąg.

Ponadto Starosta M. w uzasadnieniu wydanego postanowienia wyjaśnił, że działka o obecnym numerze [...] i powierzchni [...] ha położona w M., stanowiąca własność Gminy M. w użytkowaniu wieczystym L. N., stanowi działkę o poprzednim numerze [...]i powierzchni [...] ha stanowiącą własność Gminy M. w użytkowaniu wieczystym S. M.. Zmiana numeracji działki oraz powierzchni nastąpiła w wyniku przeprowadzonej w 1983 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta M.. Ówczesny właściciel nieruchomości został powiadomiony o zmianie numeracji oraz o zmianie i ubytku powierzchni przedmiotowej działki. Organ pierwszej instancji uznał, że brak jest podstaw do weryfikacji granic nieruchomości w sposób, który odpowiadałby powierzchni wykazanej w księdze wieczystej.

Na postanowienie Starosty skarżący złożył zażalenie pismem z dnia [...] marca 2011 r., w którym wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku o wyznaczenie geodety do dokonania czynności ustalenia przebiegu granic i rozgraniczenie przedmiotowej nieruchomości.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 roku nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071 j.t. ze zm., dalej - kpa) oraz w związku z art. 7 b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.10.193.1287 j.t. ze zm., dalej - Pgik) uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w całości.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż podstawę prawną wydania przez organ pierwszej instancji zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 66 § 1 i 3 kpa. Przepis ten, podobnie jak art. 65 § 1 kpa, regulują wyłącznie ustalenia braku właściwości na etapie wszczęcia postępowania. Natomiast jeżeli w trakcie prowadzonego postępowania organ stwierdzi swoją niewłaściwość, obowiązany jest zakończyć postępowanie decyzją o umorzeniu postępowania. Organ wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie Starosta przeprowadził postępowanie wyjaśniające. Podjęcie postępowania i następnie stwierdzenie braku właściwości do jego dalszego prowadzenia i zwrócenie podania wnioskodawcy, wskazuje że wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło z naruszeniem powołanych wyżej przepisów. Ponadto organ argumentował, iż przepis art. 66 § 3 kpa wskazuje, że aby zwrócić podanie wnoszącemu, organ administracji publicznej musi jednoznacznie stwierdzić, że sprawa nim objęta jest sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, a zatem sprawą z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego, prawa pracy, sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, lub gdy z zawartych w podaniu o wszczęcie postępowania informacji nie wynika, jaki organ jest w sprawie właściwy. Zdaniem organu drugiej instancji, podstawa prawna postanowienia nie jest zatem właściwa.

Organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji nie miał podstaw do prowadzenia postępowania i wydania zaskarżonego postanowienia. W sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na fakt, że częściowo roszczenie wnioskodawcy zostało zaspokojone jeszcze przed wszczęciem postępowania, to jest został wydany przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków dokument, konieczny do zgłoszenia zmian w księdze wieczystej. Ponadto żądanie wnioskodawcy o przeprowadzenie rozgraniczenia przedmiotowej nieruchomości nie należy do kompetencji Starosty M..

Jeżeli żądanie nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji publicznej, jak również, gdy nastąpiło naruszenie przepisów o właściwości, postępowanie administracyjne wszczęte takim żądaniem jest bezprzedmiotowe i powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego

Skargę na powyższe postanowienie złożył L. N., który w skardze oprócz przytoczenia stanu faktycznego w sprawie nie polemizuje ze stanowiskiem organu w zakresie podstaw prawnych umorzenia postępowania, ale upatruje wyłącznej winy organów administracji w powstaniu rozbieżności w dziale KW [...] i z tego względu uważa, że wszystkie czynności w zakresie doprowadzenia do stanu pierwotnego i zgodnego ze stanem faktycznym leżą wyłącznie po stronie organów administracji. W jego ocenie skarga jest zatem słuszna i zasadna, albowiem zmierza do pozytywnego i ostatecznego załatwienia sprawy rozbieżności we wpisach w księdze wieczystej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Przy tym kontrola o jakiej mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2 tego artykułu). Omawiając zakres kognicji sądu administracyjnego trzeba wskazać na przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) w myśl którego, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W konsekwencji zatem bada prawidłowość zastosowanych przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia [...] kwietnia 2011r., nr [...]uchylające postanowienie organu I instancji w całości i umarzające postępowanie.

Przede wszystkim należy najpierw podkreślić, iż zgodnie z przepisem art. 29 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz w wypadkach określonych w ustawie, sądy. Czynności ustalania przebiegu granic nieruchomości wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

Czynności ustalenia przebiegu granicy wykonane przez geodetę są udokumentowane protokółem granicznym, który jest dokumentem niezbędnym do zakończenia postępowania rozgraniczeniowego w drodze decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

Jak stanowi z kolei art. 33 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ,, Wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron.

Z powyższych przepisów wynika, że wniosek skarżącego o przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego i wyznaczenie geodety do dokonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości winien być skierowany do Burmistrza M.. Zatem słusznie podkreślił organ II instancji, iż Starosta M. winien przekazać powyższy wniosek do organu właściwego do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego.

Ewentualna decyzja kończąca postępowanie rozgraniczeniowe będzie podstawą do wprowadzenia zmian danych do ewidencji gruntów i budynków.

Podkreślenia wymaga także, iż z przepisu § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) wynika, że starosta jest zobowiązany do utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Z kolei według § 45 ust. 1 cytowanego rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Dokumentami uzasadniającymi wprowadzenie zmian w świetle § 46 rozporządzenia są, miedzy innymi, ostateczne decyzje administracyjne, ale także przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego opracowania geodezyjno-kartograficzne. Wprowadzenie tych zmian może nastąpić w trybie czynności materialno-technicznej albo w drodze decyzji administracyjnej.

Odnosząc się do rozbieżności w zakresie oznaczenia przedmiotowej nieruchomości pomiędzy księgą wieczystą KW [...] a ewidencją gruntów i budynków, to zgodnie z art. 20 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, budynków i lokali, ich właścicieli oraz innych osób fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Stosownie do art. 21 tej ustaw dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią, między innymi, podstawę oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych. Jak stanowi art. 26 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.) podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Zgodnie z art. 27 tejże ustawy ,,w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości".

Natomiast zapisy § 27 i § 28 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów (Dz. U. Nr 102, poz. 1122 z późn. zm.) precyzują, że dane dotyczące nieruchomości gruntowych wpisuje się w księdze wieczystej w dziale I-O zawierającym oznaczenie nieruchomości na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisów z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba, że odrębne przepisy stanowią inaczej.

Stosownie do art. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, organ do właściwości którego należy prowadzenie ewidencji gruntów i budynków nie ma legitymacji do zgłoszenia wniosku o sprostowanie oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej z danymi z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wyraźnie wynika, że legitymacja taka przysługuje tylko właścicielowi nieruchomości i wieczystemu użytkownikowi.

Z lektury powyższych przepisów wynika, że aby doprowadzić do zgodności wpisu w księdze wieczystej z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków strona powinna wystąpić do Sądu Rejonowego z wnioskiem o sprostowanie oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych dołączając, otrzymany od organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, wypis z rejestru gruntów.

Organ I instancji zakwalifikował pismo skarżącego, jako wniosek o wyznaczenie geodety. Słusznie zatem wskazał organ II instancji, przytaczając redakcję przepisu art.65 par 1 oraz art.66 par 1 i 3 kpa, iż podjęcie postępowania i następnie stwierdzenie braku właściwości do jego dalszego prowadzenia, skutkujące zwróceniem podania skarżącemu i wydaniem postanowienia przez organ I instancji nastąpiło z naruszeniem powołanych wyżej przepisów. Organ I instancji przywołując błędną podstawę prawną, nie mógł prowadzić postępowania i wydać zaskarżonego postanowienia, a powinien postępowanie umorzyć. W sprawie bowiem zachodzi bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na fakt, że częściowo roszczenie wnioskodawcy zostało zaspokojone jeszcze przed wszczęciem postępowania, to jest został wydany przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków dokument, konieczny do zgłoszenia zmian w księdze wieczystej. Ponadto żądanie skarżącego o przeprowadzenie rozgraniczenia przedmiotowej nieruchomości nie należało do kompetencji Starosty M..

Skoro więc żądanie nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji publicznej, jak również, gdy nastąpiło naruszenie przepisów o właściwości, postępowanie administracyjne wszczęte takim żądaniem jest bezprzedmiotowe i powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego

Mając powyższe okoliczności na uwadze, a w szczególności, iż Sąd nie dopatrzył się błędu w rozstrzygnięciu organu II instancji, na podstawie art.151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.