Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 41/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 9, art. 14 par. 2, art. 67 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 2 pkt 3, art. 24 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: par. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 200 poz 1443
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu  przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na  lata 2007-2013

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia del. WSA Marzenna Kosewska Protokolant Małgorzata Suchocka po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 15 października 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 781/09 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 781/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylił zaskarżoną przez R. S. decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej.

Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd podał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. (dalej: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji) przyznał skarżącemu pomoc finansową w wysokości 50.000 zł w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Decyzja zawierała pouczenie o tym, z jakich obowiązków beneficjent musi się wywiązywać w okresie odpowiednio 3 i 5 lat od daty wypłacenia pomocy. Pouczenie nie zawierało informacji, że wypłata pomocy finansowej jest uzależniona od wykonania przez beneficjenta dodatkowych czynności. Decyzja została doręczona stronie w dniu 1 lipca 2008 r.

W dniu [...] stycznia 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji wydał decyzję o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" z dnia [...] czerwca 2008 r. Przyczyną wydania decyzji było niezłożenie przez beneficjenta wniosku o płatność terminie 180 dni od dnia doręczenia decyzji przyznającej pomoc finansową.

Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji z dnia [...] stycznia 2009 r. W uzasadnieniu decyzji Prezes ARiMR przywołał przepisy § 16 ust. 1 i § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1443 ze zm.) – dalej: rozporządzenie, stanowiące, że pomoc wypłaca się na wniosek o płatność złożony w terminie 180 dni od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, a w przypadku niezłożenia wniosku o płatność w tym terminie, dyrektor oddziału regionalnego Agencji stwierdza w drodze decyzji wygaśnięcie decyzji o przyznaniu pomocy. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że wnioskodawca potwierdził podpisem złożonym na wniosku o przyznanie pomocy, że znane mu są przepisy dotyczące przyznawania i wypłaty pomocy. Stwierdził również, że nie zaistniały przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o płatność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uwzględniając skargę stwierdził, iż przepis art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), regulującej m.in. udzielanie wsparcia w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", wyłącza stosowanie art. 9 k.p.a. Przepis art. 21 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy tym różni się od art. 9 k.p.a., że nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek udzielania stronie pomocy na jej żądanie, a nie z urzędu.

W ocenie Sądu w sprawie został naruszony art. 21 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Skarżący bowiem zarówno w odwołaniu, jak i w skardze oraz składając wyjaśnienia na rozprawie dowodził, że już po wydaniu decyzji o przyznaniu pomocy finansowej wielokrotnie zwracał się do pracownika Agencji z pytaniem, kiedy zostaną mu wypłacone pieniądze przyznane decyzją oraz czy musi podejmować jeszcze jakieś działania w celu uzyskania wypłaty tych pieniędzy. Pytania takie kierowane do pracownika organu prowadzącego postępowanie, zdaniem sądu, stanowią niewątpliwie żądanie udzielenia niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, w rozumieniu art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy.

Zdaniem Sądu z wyjaśnień skarżącego wynika, że w odpowiedzi na stawiane pytania uzyskiwał informację, że nic już nie musi robić, tylko czekać na wypłatę pieniędzy. Wprowadzenie skarżącego w błąd poprzez udzielenie mu błędnych i niezgodnych z przepisami pouczeń stanowi naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy. Sąd podkreślił, że do okoliczności udzielenia błędnej informacji przez pracownika Agencji organ nie odniósł się ani w zaskarżonej decyzji, ani też w odpowiedzi na skargę.

W ocenie Sądu jest nieprawdopodobne, aby młody rolnik, któremu przyznano pomoc finansową w wysokości 50.000 zł, nie interesował się tym, kiedy pieniądze otrzyma i przez pół roku nie podjął działań w celu uzyskania wypłaty przyznanej kwoty. Odstąpić od starań o wypłatę mogła tylko osoba zapewniona przez pracownika organu orzekającego, że ze względu na dużą ilość spraw wypłata może nawet nastąpić dopiero w ciągu roku.

Sąd wskazał, że należy też zbadać, czy nie doszło do złożenia przez skarżącego wniosku o wypłatę przyznanej pomocy finansowej w terminie, w formie ustnej, co wobec treści art. 14 § 1 k.p.a. i art. 64 k.p.a. wymagałoby jedynie utrwalenie w formie pisemnej. Tego rodzaju uchybienie formalne związane z brakiem utrwalenia wniosku na piśmie i brakiem podpisu strony może być uzupełnione w trybie art. 64 k.p.a., gdyż przepisy rozporządzenia nie nakazują, aby wniosek został złożony w formie pisemnej.

W skardze kasacyjnej Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów:

1) art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, polegające na jego błędnej wykładni przez przyjęcie, że w przedmiotowym stanie faktycznym naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 3 mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania;

2) art. 24 ust. 1 ww. ustawy w związku z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom..." (Dz. U. Nr 200, poz. 1443 ze zm.), polegające na niewłaściwym zastosowaniu przez brak zastosowania poprzez przyjęcie, że wniosek o płatność, który beneficjent zobowiązany jest złożyć w terminie 180 dni od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, może być złożony ustnie;

3) art. 64 § 2 k.p.a., polegające na błędnej wykładni poprzez przyjęcie, że uzupełnienie braków formalnych podania przez wezwanie wnioskodawcy do złożenia podpisu ma zastosowanie do złożenia podania w formie ustnej;

4) art. 21 ust. 3 ww. ustawy, polegające na niewłaściwym zastosowaniu przez brak jego zastosowania, a w konsekwencji nakazanie organowi przeprowadzenie postępowania dowodowego celem, ustalenia faktu złożenia bądź niezłożenia przez beneficjenta wniosku o płatność.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż beneficjent pomocy finansowej, której dotyczy niniejsza sprawa, w momencie składania wniosku o przyznanie płatności składa oświadczenie, iż są mu znane warunki przyznawania płatności. W tym kontekście interpretacja art. 21 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy, dokonana przez Sąd I instancji, co do błędnego pouczenia skarżącego przez pracownika organu – w trakcie rozmowy telefonicznej, a więc w sposób wykluczający możliwość identyfikacji rozmówcy oraz bezspornego ustalenia treści rozmowy, jest nieprawidłowa.

Aby strona mogła się powołać na wadliwe działanie, powinna zadbać o to, aby organ udzielił informacji w formie pisemnej. Zatem nie każde naruszenie przez organ obowiązku udzielenia stronie informacji skutkować będzie możliwością skutecznego powoływania się strony na takie naruszenie, a w konsekwencji powodować uchylenie decyzji.

Zarzucono też, że zgodnie z art. 24 ust. 1 cyt. ustawy złożenie wniosku o płatność jest dokonywane w formie pisemnej, brak jest bowiem możliwości złożenia wniosku ustnie na formularzu. Oznacza to brak możliwości zastosowania art. 14 § 2 k.p.a. oraz art. 64 § 2 k.p.a., gdyż ostatnio wskazany przepis ma zastosowanie tylko wtedy, gdy żądanie zostało sformułowane na piśmie.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, z uwagi na treść art. 21 ust. 3 cyt. ustawy to na skarżącym spoczywa obowiązek udowodnienia, że w terminie określonym w § 16 ust. 1 rozporządzenia złożył wniosek o płatność.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną R. S. wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontroli instancyjnej sprawowanej w granicach zakreślonych skargą kasacyjną poddany został wyrok Sądu I instancji wydany w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z treści tego przepisu wynika, że Sąd I instancji nie miał obowiązku wykazania, że stwierdzone naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, lecz wystarczające było uznanie, że uchybienie mogło mieć taki wpływ. W literaturze przyjmuje się, że przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romanowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Praw. "LexisNexis", Warszawa 2005).

Strona wnosząca skargę kasacyjną nie wskazała, w ramach której podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 p.p.s.a. podniosła sformułowane w jej petitum zarzuty dotyczące naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 3, art. 24 ust. 1 i art. 21 ust. 3 cyt. ustawy oraz art. 64 § 2 k.p.a. i § 16 ust. 1 rozporządzenia. Przepisy te, z wyłączeniem § 16 ust. 1 cyt. rozporządzenia, są przepisami postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1) przyjęto, że w wypadku niepełnego wskazania podstawy kasacyjnej, ograniczającego się do wskazania naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, nie ma przeszkód, by Naczelny Sąd Administracyjny po przeanalizowaniu uzasadnienia skargi kasacyjnej samodzielnie zidentyfikował zarzut naruszenia prawa przez WSA. Mając na uwadze ogólną moc wiążącą powołanej uchwały (art. 269 § 1 p.p.s.a.) Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, po przeprowadzeniu analizy uzasadnienia skargi kasacyjnej, stwierdza, że zawarte w niej zarzuty odnoszące się do art. 21 ust. 2 pkt 3, art. 21 ust. 4, art. 21 ust. 3 cyt. ustawy oraz art. 64 § 2 k.p.a. w istocie dotyczą naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Zatem w postępowaniu kasacyjnym kwestionowanie orzeczenia wydanego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., aby było skuteczne, musi opierać się na uzasadnionym poglądzie, że jego naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W sprawie, w której Sąd I instancji uchylił rozstrzygnięcie administracyjne z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc do wykazania, że bądź w ogóle nie doszło w toku postępowania administracyjnego do naruszenia przepisów postępowania, bądź też, w sytuacji gdy doszło do uchybień proceduralnych, do uprawdopodobnienia, że stwierdzone uchybienia nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik postępowania administracyjnego.

Istota zarzutu sformułowanego w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej (dotyczącego naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy) sprowadza się do twierdzenia, że ochrona strony przed skutkami udzielenia nieprawdziwej informacji nie ma charakteru bezwzględnego, a zatem, że nie każde naruszenie tego przepisu skutkować będzie uchyleniem decyzji.

Wobec tak sformułowanego zarzutu należy wskazać, że nie jest on trafny w okolicznościach niniejszej sprawy.

W myśl art. 21 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Przywołany przepis stanowi modyfikację art. 9 k.p.a., który wyraża zasadę ogólną informowania stron o ich prawach i obowiązkach. Modyfikacja ta sprowadza się do tego, iż organ obowiązany jest udzielać stronie niezbędnych pouczeń na jej żądanie, a nie z urzędu. Zatem jeżeli strona skieruje tego rodzaju żądanie do organu, to jest on zobowiązany stosować zasadę wyrażoną w art. 21 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy. Przy wykładni omawianego przepisu należy też mieć na względzie, że w sprawach dotyczących przyznawania pomocy finansowej dla rolników, postępowania tego rodzaju składają się nieraz z kilku etapów. Podjęcie bądź też brak podjęcia określonej czynności przez beneficjenta tej pomocy bezpośrednio wpływa na jego dalsze uprawnienie dotyczące przyznanej pomocy finansowej.

Autor skargi kasacyjnej nie kwestionuje stanowiska Sądu I instancji, iż w okolicznościach niniejszej sprawy skarżący skierował do organu żądanie udzielenia mu niezbędnych pouczeń w rozumieniu art. 21 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy, dotyczących sposobu podjęcia czynności mających na celu wypłatę przyznanych mu płatności. Strona wnosząca skargę kasacyjną odwołując się do poglądów doktryny dotyczących wykładni art. 9 k.p.a. zarzuca jedynie, że Sąd I instancji wadliwie przyjął, iż skarżącemu udzielono błędnej informacji. Skarżący nie wykazał bowiem, że tego rodzaju informację otrzymał na piśmie. Stanowisko to nie zasługuje na akceptację. Aczkolwiek w przeszłości w doktrynie tego rodzaju pogląd został wyrażony, to jednakże w świetle jednolitego orzecznictwa ukształtowanego na gruncie wykładni art. 9 k.p.a. (które może mieć zastosowanie przy wykładni art. 21 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy także w zmodyfikowanym zakresie) nie jest on aktualny. Udowodnienie przez stronę naruszenia przez organ obowiązku informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony, nie musi sprowadzać się tylko do wykazania tego faktu poprzez przedstawienie pisemnej informacji organu. W tym zakresie mają zastosowanie ogólne zasady dowodzenia obowiązujące w danej procedurze administracyjnej. W omawianym przypadku, zasady wynikające z art. 21 cyt. ustawy. Oczywiście przy braku tzw. "dowodu na piśmie" występuje pewien stopień trudności przeprowadzenia dowodu co do samego faktu naruszenia tej zasady. Niemniej w okolicznościach niniejszej sprawy nie można zakwestionować stanowiska Sądu I instancji, że skarżący powyższej okoliczności nie udowodnił, a co najmniej że nie wskazywał faktów i dowodów na wykazanie, iż tego rodzaju stan rzeczy miał miejsce. Sąd I instancji trafnie bowiem w uzasadnieniu przyjętego stanowiska odwołał się do tego, że skarżący w odwołaniu oraz w skardze wskazywał z imienia i nazwiska pracownika organu, do którego zwracał się z żądaniem udzielenia informacji i od którego uzyskał informacje, do treści których się dostosował. Trafnie też zwrócił uwagę Sąd I instancji, że do tych okoliczności, wskazywanych konkretnie przez skarżącego, organ orzekający nie ustosunkował się nie tylko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ale także w odpowiedzi na skargę. Trafność ocen Sądu I instancji wyrażonych w powyższej kwestii uzasadnia też treść wyjaśnień skarżącego i organu przedstawionych przed WSA, a dotyczących zmiany trybu pouczania beneficjentów tej pomocy w wydawanych przez organ decyzjach w 2008 r. Jeżeli się przy tym zważy, że decyzja z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej w kwocie 50.000 zł nie zawierała warunków, o których stanowi § 15 ust. 3 pkt 1-5 cyt. rozporządzenia (co oznacza, w świetle brzmienia tego przepisu, że warunki te były spełnione w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy), to potwierdza trafność stanowiska Sądu I instancji, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, nieprawdopodobnym jest, aby skarżący odstąpił od starań o wypłatę przyznanych mu płatności.

Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że udowodnione naruszenie obowiązku informacyjnego strony (przy uwzględnieniu modyfikacji dotyczącej art. 21 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy) jest wystarczającą podstawą do uchylenia decyzji administracyjnej formalnie nawet odpowiadającej prawu materialnemu. Ma to miejsce w szczególności wówczas, gdy z okoliczności sprawy wynika, że to właśnie błędna informacja lub jej brak spowodowały zachowanie strony przynoszące w rezultacie niekorzystne dla niej skutki. W orzecznictwie zwrócono uwagę, iż naruszenie zasady informowania strony przez organ administracji publicznej pozwala na uchylenie decyzji bez potrzeby mniej lub bardziej usilnego poszukiwania szczególnego przepisu, przeciw któremu wykroczyło działanie organu administracji.

Zachowanie się przez stronę zgodnie z udzielonymi jej przez organ informacjami nie może powodować dla strony ujemnych konsekwencji, a wątpliwości co do stanu faktycznego nie powinny być rozstrzygane na niekorzyść strony (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 1992 r., sygn. akt III ARN 40/92, opubl. z glosą aprobującą W. Tarasa w PiP 1993, nr 3, poz. 110 oraz glosą J. Zimmermanna opubl. w PiP 1993, nr 8, poz. 46, a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 1996 r., sygn. akt III ARN 19/96, wyroki NSA z dnia 17 marca 1995 r., sygn. akt III SA 1054/94, z dnia 16 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1559/97, zbiór LEX nr 38213).

Wobec powyższego nie jest też uzasadniony zarzut, że fakt podpisania przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności, w którym znajduje się oświadczenie o znajomości warunków przyznania płatności, dowodzi błędnej wykładni przez Sąd I instancji art. 21 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy. Dodać można jedynie, że w orzecznictwie sądowym na gruncie odpowiednich do art. 21 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy uregulowań zawartych w art. 9 k.p.a. reprezentowany jest pogląd, iż strona zwracając się do organu o informację przyjmuje udzieloną informację za zgodną z prawdą, kierując się zasadą zaufania obywateli do organów państwa. W tym kontekście zasada informowania stron przez organ skutkuje ograniczeniem zasady ignoranta iuris nocet (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 1997 r. sygn. akt SA/Lu 2249/95).

Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w pkt 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej wskazać należy, że aczkolwiek są one trafne w tym sensie, iż przepis art. 24 ust. 1 cyt. ustawy z uwagi na treść art. 14 § 2 k.p.a. stoi na przeszkodzie w załatwieniu złożenia wniosku o płatność w formie ustnej, to nie mogą one skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku, bowiem nietrafny okazał się zarzut naruszanie art. 21 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy, co stanowiło wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonej do Sądu decyzji z przyczyn wyżej wskazanych.

Oczywiście błędny jest pogląd Sądu I instancji, że skoro przepis § 16 ust. 1 cyt. rozporządzenia nie zawiera szczególnych wymagań co do formy pisemnej wniosku o płatność, to jego złożenie było możliwe w formie ustnej.

Z uwagi na treść art. 14 § 2 k.p.a. takiemu załatwieniu sprawy dotyczącej złożenia wniosku o płatność sprzeciwia się brzmienie art. 24 ust. 1 cyt. ustawy. W myśl tego ostatnio powołanego przepisu m.in. wniosek o płatność składa się na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym przez podmiot wdrażający. Powyższe dowodzi, że przepis szczególny sprzeciwia się ustnemu załatwianiu tego rodzaju sprawy. Złożenie wniosku o płatność na formularzu oznacza, że przepis prawa powszechnie obowiązującego wymaga załatwienia tej sprawy w formie pisemnej. Zatem pogląd Sądu I instancji w tej kwestii nie może być uznany za prawidłowy i wiążący w sprawie.

Niemniej podkreślić należy, na co już autor skargi kasacyjnej nie zwraca uwagi, że z treści art. 24 ust. 1 cyt. ustawy wyraźnie także wynika, iż formularz wniosku o płatność jest nie tylko opracowany przez Agencję, a także, co istotne w sprawie, udostępniany przez podmiot wdrażający. W tym konkretnym przypadku także przez Agencję. Zatem z przepisu tego wypływa obowiązek dla organu m.in. co do udostępniania formularza zainteresowanym stronom. Obowiązek udostępniania obejmuje więc także udzielanie, w przypadku żądania strony, informacji co do sposobu jego nabycia. Z okoliczności sprawy nie wynika, aby skarżącemu udzielono prawidłowej informacji w zakresie udostępnienia przedmiotowego formularza.

W orzecznictwie wyrażony został pogląd, że w przypadku, gdy przepis prawa materialnego wymaga pisemnego oświadczenia strony, a zobowiązany ograniczył się do oświadczenia ustnego złożonego właściwemu urzędnikowi, który takie oświadczenie przyjął, nie pouczając strony o wymaganej formie oświadczenia ani nie zastosował formy przewidzianej w art. 63 i 67 k.p.a., to takie zaniedbanie urzędnika stanowi obrazę art. 67 k.p.a. i nie może szkodzić interesom strony (wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r., sygn. akt I SA 1478/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 72). W orzeczeniu tym Sąd stwierdził też, że dopuszcza się obrazy art. 8 i 9 k.p.a. organ administracji, który skutki nieznajomości prawa przez podległych mu pracowników przerzuca na obywateli.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy skarżący żądał udzielenia mu stosownych informacji co do sposobu i formy podjęcia czynności w celu wypłaty płatności, a nie uzyskał w tym zakresie stosownej informacji, to organ uchybił nie tylko art. 21 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy, ale też art. 24 ust. 1 tej ustawy poprzez nieudostępnienie formularza wniosku bądź nieudzielenie informacji o sposobie jego uzyskania. Z tych zatem przyczyn zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Nie jest też trafny zarzut sformułowany w pkt 4 petitum skargi kasacyjnej.

Sąd I instancji w motywach zaskarżonego wyroku wskazał, że skarżący zarzucając w odwołaniu, iż zwracał się do organu o uzyskanie niezbędnych informacji, podał personalia pracownika z którym się kontaktował. Zatem w ten sposób skarżący wskazał dowody na wykazanie swoich twierdzeń co do ustalenia okoliczności istotnych dla sprawy. W żadnym razie Sądowi nie można zarzucić naruszenia art. 21 ust. 3 cyt. ustawy w zakresie sformułowanym w skardze kasacyjnej, gdyż w ten sposób nie został przeniesiony na organ administracji publicznej ciężar udowodnienia wskazanych faktów. Trafnie przy tym wskazał Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że do tych zarzutów skarżącego organ odwoławczy nie odniósł się ani w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ani też w odpowiedzi na skargę.

Z wyżej wskazanych względów brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdyż pomimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, orzeczenie Sądu I instancji odpowiada prawu. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.