Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 378/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140mb pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 15zzzzzn(2)
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 30 września 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędzia WSA Marzenna Kosewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2022 roku sprawy ze skargi K.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu w przewidzianym terminie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2021 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (zwanego dalej SKO lub organem), z [...] lutego 2022 r. nr [...] wydana po rozpoznaniu odwołania K.R. (zwanego dalej stroną lub skarżącym), od decyzji Prezydenta Miasta z [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

W dniu 5 marca 2021 r. K.R. zbył pojazd marki Volkswagen o nr rejestracyjnym [...]. O powyższym organ został zawiadomiony w dniu 10 kwietnia 2021 r.

Prezydent Miasta, decyzją z [...] października 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. zwanego dalej K.p.a.), art.78 ust. 2 pkt 1, art.140n ust. 1 oraz art. 140mb ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm. zwanego dalej P.r.d.), nałożył karę pieniężną w wysokości 300 zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia ww. organu, w przewidzianym terminie, o zbyciu przedmiotowego pojazdu.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji, powołując się na przepisy art. 78 ust. 2 pkt 1 i art 140 mb pkt 2 P.r.d. wskazał, że strona przekroczyła 30-dniowy termin do zawiadomienia o zbyciu pojazdu o 6 dni, co stanowiło okoliczność bezsporną. W związku z niedopełnieniem przez stronę wskazanego obowiązku zaistniała przesłanka do nałożenia kary pieniężnej. Organ wskazał, że nie dysponował prawem do odstąpienia od wydania decyzji na zasadzie uznania administracyjnego i wymierzył stronie karę w wysokości 300 zł tj. najniższą z możliwych. Przy ustaleniu wysokości kary uwzględnił, że K.R. prowadzi działalność gospodarczą, której przedmiotem jest sprzedaż hurtowa i detaliczna m.in. samochodów osobowych i że czyni to jako podmiot profesjonalny, który powinien wykazać się należytą starannością w przestrzeganiu przepisów prawa. Zdaniem organu zastosowanie instytucji przywrócenia terminu zawitego może nastąpić wyjątkowo i jedynie w sytuacji, gdy taką możliwość przewidują przepisy ustalające termin. Dalej organ wskazywał, że P.r.d. nie przewiduje możliwości przywrócenia terminu, a przepisy ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 , innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie, która dotyczy zbycia pojazdu w dniu 5 marca 2021 r.

W skardze wniesionej do Sądu strona wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych zarzucając naruszenie następujących przepisów:

- art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela. Skarżący wskazał, iż błędnie przyjął termin obowiązkowego zgłoszenia ze względu na zmiany przepisów w tym zakresie. Pierwotny termin zgłoszenia 30 dni od daty nabycia pojazdu został wydłużony w trakcie trwania pandemii Covid-19 do 180 dni, następnie ponownie obowiązywał termin 30 dni, a od 1 lipca 2021 roku obowiązuje termin 60 dni.

- art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wszechstronny i wyczerpujący całego materiału dowodowego, podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz arbitralną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego,

- art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. przez dowolne, jednostronne i niezgodne z celem ich interpretowanie,

- art. 7 K.p.a. i 8 K.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu stron, a także zasady sprawiedliwości społecznej oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,

- art. 12 § 1 K.p.a. poprzez niedziałanie przez organ wnikliwie, niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pominięcie bądź nieprzeprowadzenie obiektywnych dowodów,

- art. 189 f § 1 – 3 K.p.a. poprzez brak rozważenia przez organ czy istnieją podstawy do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej,

- art. 35 § 3 K.p.a. w zw. z art. 36 § 1 K.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w terminie i niepoinformowanie strony o przedłużeniu terminu.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. W piśmie z 4 lipca 2022 r. Kolegium wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2022 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. dalej P.p.s.a.) zgodnie z którego treścią sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Organ w niniejszej sprawie wniósł o rozpoznanie sprawy w wyżej wskazanym trybie, a skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym zaszły przesłanki przewidziane w cytowanym przepisie do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

Odnosząc się do meritum to Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji uznał, iż zachodzą podstawy do uchylenia decyzji organu II instancji, jak również poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta nakładającej na stronę karę pieniężną w kwocie 300 zł.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 140mb pkt 2 P.r.d., zgodnie z którego treścią na dzień wydania zaskarżonej decyzji kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Wskazany przepis art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., nakłada obowiązek na właściciela pojazdu zarejestrowanego zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni.

Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny był bezsporny. Skarżący przyznał, że obowiązek rejestracji pojazdu nie został dopełniony powołując się na epidemię COVID-19 oraz na zmiany przepisów w zakresie terminu na zawiadomienie organu o zbyciu pojazdu. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołał się na ustawę z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm., dalej: "ustawa COVID-19") wskazując, że zbycie pojazdu nastąpiło już po okresie obowiązywania ustawy tj. w dniu 2 marca 2021 r. Organ pominął jednak przepis art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju – organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, o czym mowa już w ust. 2 cytowanego artykułu, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W myśl natomiast ust. 3 w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

Powyższa regulacja odnosi się do zdarzeń, które nastąpiły w okresie obowiązywania epidemii COVID-19. Stan epidemii został ogłoszony od 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020, poz. 491 ze zm.) i trwał do 16 maja 2022 r. w związku z jego odwołaniem na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r., poz. 1027).

Powyższy przepis znajduje zastosowanie również w przypadku uchybienia terminowi przewidzianemu w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., który jest terminem zawitym, w przypadku niezachowania którego, następują ujemne skutki dla strony, w postaci nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w art. 140mb pkt 2 P.r.d. Stwierdzając zatem uchybienie przez skarżącego 30- dniowego terminu dotyczącego zgłoszenia zbycia pojazdu, które miało miejsce 5 marca 2021 r. – organ powinien w pierwszej kolejności zawiadomić stronę o tym uchybieniu i wyznaczyć jej 30 - dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Spełnienie wyżej wskazanego obowiązku miało istotne znaczenie, zważywszy na argumentację skarżącego dotyczącą okoliczności, które także powinny być przedmiotem rozważań organu – często zmieniające się przepisy, czy też prowadzenie przez skarżącego jednoosobowej działalności gospodarczej, niezatrudnianie pracowników. Powyższe działania nie zostały jednak przez organ podjęte, przez co doszło do istotnego naruszenia art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 9 K.p.a. Wskazane powyżej zaniechanie organu, nie tylko stanowi uchybienie spoczywającego na nim obowiązku należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 9 zd. 1 K.p.a.), ale również jest to naruszenie obowiązku prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.). Ewentualne przywrócenie wskazanego terminu spowoduje bowiem, że skarżącemu nie będzie można przypisać naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d.

Wobec powyższego przedwczesne byłoby odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skargi.

Dopiero jednoznaczne wykazanie, że skarżący co do zasady powinien ponieść odpowiedzialność z art. 140mb pkt 2 P.r.d., co nie nastąpiło w kontrolowanej sprawie, pozwoli na dalsze rozważenie kwestii merytorycznych. Konieczne zatem pozostaje, zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID-19, otwarcie skarżącemu terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. i w przypadku złożenia takiego wniosku rozstrzygnięcie w sprawie przywrócenia terminu.

Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji zastosuje się do oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu i wynikającej z niej wskazań do dalszego postępowania.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł, Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku zgodnie z art. 200 P.p.s.a.