Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1005/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Zatrudnienie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 147, art. 7, art. 8, art. 9,
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 2 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1482
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 par.1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2021 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie statusu osoby bezrobotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżącego A. M. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 dalej : "K.p.a.") w związku z art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1482 ze zm.) dalej : "u.p.z.) po rozpatrzeniu odwołania A. M. (dalej : "Skarżący" lub "Strona") Wojewoda utrzymał w mocy wydaną po wznowieniu postępowania decyzję Starosty K. Nr [...] z dnia [...].8.2020 r. w przedmiocie odmowy uznania Skarżącego się za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2020 r.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym : W dniu [...] marca 2020 r. Skarżący dokonał rejestracji w PUP K. jako osoba bezrobotna. W dniu rejestracji podał organowi I instancji, że pracował za granicą od [...] marca 2018 r. do [...] lutego 2020 r.; w tej sytuacji Starosta K. wydał decyzję, na mocy której uznał Skarżącego za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2010 r. a także powiadomił go, że w sprawie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych winien się zwrócić do Marszałka Województwa, jako organu właściwego do wydania decyzji w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych.

W dniu [...] lipca 2020 r. Skarżący złożył w PUP K. pisemne oświadczenie, w którym podał, że otrzymał dokumenty od pracodawcy z [...] i z dokumentów tych wynika, że pracował do [...] marca 2020 r. Do złożonego oświadczenia Skarżący dołączył kopie dokumentów.

W związku z tym oświadczeniem, Starosta K. w dniu [...] lipca 2020 r. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego w przedmiocie wydanej przez siebie decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 2020 r., a następnie na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. w dniu 31 lipca 2020 r. wydał decyzję na mocy której uchylił własną decyzję z dnia [...] marca 2020 r. i orzekł o odmowie uznania Strony za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2020 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie art. 151 ust 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 1 i 2 u.p.z. poprzez odmowę przyznania mu statusu osoby bezrobotnej, bez jednoczesnego rozstrzygnięcia o przyznaniu tego statusu z dniem [...] marca 2020 r., tj. z dniem, w którym już nie pracował.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Wojewoda stwierdził, cyt. : "rozpatrując powyższą sprawę należy w pierwszej kolejności podkreślić, iż w omawianej sprawie - na uzyskanie prawa do statusu osoby bezrobotnej - ma fakt zatrudnienia. Wynika to z brzmienia przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. wyżej ustawy o promocji zatrudnienia.

Należało zatem w pierwszej kolejności ustalić czy powołany przepis mógł mieć zastosowanie w danej sytuacji to jest na tle zaistniałego, opisanego stanu faktycznego sprawy.

Art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowił na dzień orzekania w związku z postępowaniem wznowieniowym, że ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę [...] niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Mając zatem na uwadze powyższe oraz fakt, iż Strona zgodnie z przedłożonymi przez siebie dokumentami oraz złożonym oświadczeniem w dniu [...] lipca 2020 r. była zatrudniona włącznie do [...].03.2020 r., nie można uznać argumentów Strony, że posiadała ona uprawnienia do bycia osobą bezrobotną już na dzień [...].03.2020 r.

W związku z tym, że odwołanie Skarżącego z dnia [...].08.2020 r. zawiera wiele zarzutów związanych z naruszeniem prawa procesowego i materialnego, Wojewoda pragnie zauważyć, że:

1) Skarżący podał w swoim odwołaniu, że w dniu [...] lutego zakończył faktyczne świadczenie pracy w [...] i w tym dniu udał samolotem do Polski oraz, że na ten dzień nie posiadał żadnych dokumentów od pracodawcy i zgodnie z prawdą oświadczył, że świadczył pracę do dnia [...].02.2020 r.; odnosząc się do powyższego Wojewoda pragnie zauważyć, że takie twierdzenie Strony nie pokrywa się z tym co sam Skarżący podał organowi I instancji w dniu swojej rejestracji tj. [...].03.2020 r. Otóż Strona poświadczyła własnoręcznym podpisem w karcie rejestracyjnej, że pracowała za granicą w okresie od [...].3.2018 r. do [...].2.2020 r. (...). Jest to o tyle istotna okoliczność albowiem Strona w tym samym odwołaniu twierdzi, że nie wiedziała, iż pracodawca udzielił jej urlopu właśnie w dniach od [...].02,2020 r. do [...].3.2020 r. Powyższe oznacza, że zgodnie z pierwotnym oświadczeniem Strony, zatrudnienie to ustało faktycznie w dniu [...].02.2020 r. i taki okres kończący jej zatrudnienie Skarżący podał organowi I instancji podczas swojej rejestracji. Należy też podkreślić, że Skarżący także nie kwestionował tego, iż do dnia [...].3.2020 r. pozostawał w zatrudnieniu, albowiem w dniu swojej kolejnej rejestracji w PUP tj. [...].7.2020 r. w karcie rejestracyjnej wskazał, iż był zatrudniony za granicą do [...].3.2020 r. Podawanie zatem też kwestii przez Skarżącego, że nie miał on wiedzy od pracodawcy że ten udzielił mu urlopu nie może mieć znaczenia co do zmiany okoliczności faktycznych sprawy jakim jest ustanie zatrudnienia przez Stronę w dniu [...].3.2020 r. i potwierdzone dokumentami przez samego pracodawcę,

2) Skarżący zarzucił w swoim odwołaniu, że dopuszczono się naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 Kpa poprzez odmowę przyznania mu statusu osoby bezrobotnej bez jednoczesnego rozstrzygnięcia w granicach wznowieniowego postępowania o przyznaniu tego statusu. Odnosząc się do powyższego Wojewoda pragnie zauważyć, że w decyzji, którą organ wydaje na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 należy zawrzeć rozstrzygnięcie usuwające z obrotu prawnego decyzję opartą na wadliwym ustaleniu faktycznym, a następnie rozstrzygnięcie załatwiające sprawę merytorycznie. W tym przypadku obowiązek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wynika bezpośrednio z przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia, które wedle rozwiązań przyjętych w przepisach Kodeksu nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy (art. 149 § 2). Spełniając powyższy obowiązek, organ administracji publicznej nie wydaje jednak w tym zakresie dwóch odrębnych decyzji, lecz w jednej decyzji - kończącej postępowanie w sprawie wznowienia - podejmuje dwa rozstrzygnięcia, z których jedno uchyla dotychczasową decyzję, drugie zaś ponownie rozstrzyga sprawę administracyjną co do jej istoty. Ponieważ wznowieniem obejmuje się całość dotychczasowego postępowania, również decyzja musi obejmować całość sprawy, w przeciwnym wypadku brakowałoby w niej elementu tożsamości. Twierdzenia Strony, że naruszono w tym zakresie przepis prawa procesowego nie ma podstaw, albowiem przedmiotem wznowionej decyzji ostatecznej była weryfikacja decyzji dotycząca uznania Strony z dniem [...].3.2020 r. za osobę bezrobotną i w tym zakresie ponownie orzeczono o istocie sprawy, tj. odmówiono Stronie przyznania statusu osoby bezrobotnej z uwagi na to, że na ten dzień pozostawała w zatrudnieniu,

3) odnosząc się do zarzutów Skarżącego, iż już z dniem [...].3.2020 r. należało mu przyznać statusu osoby bezrobotnej i winno to nastąpić w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia oraz także w związku z art. 151 § 1 pkt 2 kpa, Wojewoda nie podziela takie stanowiska Strony z uwagi na to, że żaden z przepisów wyżej powołanych przez Stronę nie dają organom takiego upoważnienia. Jak to już wyżej wskazano, granicą wznowieniowego postępowania administracyjnego było ustalenie czy na dzień [...].3.2020 r. Strona spełniała warunki do uznania jej za osobę bezrobotną, a nie to czy je spełniała w pierwszym - i hipotetycznym- kolejnym dniu po ustaniu zatrudnienia (tu: [...].3.2020 r.) i bez faktycznego dokonania rejestracji w PUP w ww. dniu. Na uwagę zasługuje też to, że definicja osoby bezrobotnej została z kolei zawarta w przepisach prawa materialnego, tj. w art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, i zgodnie z tym artykułem ilekroć jest mowa o bezrobotnym - oznacza to m.in. osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, [...], zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Z wymienionego przepisu prawa materialnego wynika zatem, że jedną z przesłanek przyznania określonej osobie statusu osoby bezrobotnej jest zarejestrowanie się tej osoby w urzędzie pracy.

A contrario- niespełnienie którejkolwiek z ww. przesłanek oznacza odmowę uznania za osobę bezrobotną.

Rejestracji, inaczej niż pozostałym przesłankom wymienionym w tym przepisie, ustawodawca przypisał znaczącą rolę, albowiem właśnie ten element definicji bezrobotnego podniesiono do rangi przepisu podustawowego i na podstawie dyspozycji zwartej w art. 33 ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia minister właściwy do spraw pracy określił, w drodze rozporządzenia, tryb rejestracji i sposób prowadzenia rejestru bezrobotnych i poszukujących pracy, zakresy informacji niezbędnych do rejestracji oraz informacji gromadzonych o osobach zarejestrowanych, a także dokumenty niezbędne do ustalenia statusu i uprawnień rejestrowanych osób oraz treść oświadczenia o prawdziwości danych składanego przez bezrobotnego lub poszukującego pracy pod rygorem odpowiedzialności karnej, mając na względzie pozyskanie wszystkich koniecznych informacji mających wpływ na uprawnienia rejestrowanych osób.

Z powyższego zatem wynika, że termin "rejestracja" ma dwa znaczenia: jeden kwalifikuje osobę zarejestrowana jako bezrobotna oraz drugi, który ogranicza się do faktu umieszczenia w rejestrze.

Nie wydaje się jednak, aby można było wbrew ustawowej definicji bezrobotnego konstruować aktu rejestracji tylko i wyłącznie jako czynność techniczną, skoro będąc elementem legalnej definicji ma ona z natury rzeczy przymiot materialnej istotności.

A skoro tak - to idąc tokiem wnioskowania przez Skarżącego - należałoby w każdym takim przypadku przyznawać "na wyrost w sensie dnia'' status osoby bezrobotnej każdej osobie, która takiej faktycznej rejestracji - wbrew definicji- by nie musiała dokonywać. Takie orzeczenia o przyznaniu statusu powodowałyby też, iż pracownicy organów I instancji musieliby się podpisywać pod dokumentami nie odzwierciedlającymi stanu faktycznego sprawy, tj. przyznawać status osobie, której nie rejestrowali w danym dniu. Trudno także wyobrazić sobie sytuację, w której taki status byłby przyznany osobie a dopiero potem uzupełniana by była do tego cała dokumentacja wymagana przy technicznej rejestracji. Rejestracja i jej zmiana w zakresie daty niewątpliwie też jest niedopuszczalna w sytuacji jednoczesnego prowadzenia przez ten organ postępowania wznowieniowego gdzie granicą tego postępowania jest dany moment w czasie (tu: dzień [...].3.2020 r.).

Odnosząc się także do podnoszonych i cytowanych przez Stronę kwestii, iż odmowa przyznania statusu bezrobotnego z datą wsteczną pozbawia go możliwości ponownej rejestracji z datą wsteczna a przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia nie zakazuje orzekania o pozbawieniu statusu wyłącznie na okres, w którym bezrobotny nie spełniał warunków, co w danym przypadku oznacza intencje Skarżącego by pozbawić go ewentualnie statusu osoby bezrobotnej tylko na okres zatrudnienia za granicą, Wojewoda pragnie zauważyć, iż słowo pozbawia (użyte w art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji i oznaczające: przyczynić się do utraty czegoś przez kogoś lub przez coś) nie oznacza, iż należy mu nadać znaczenie takie jakie żąda Strona, tj. powodujące wydawanie decyzji zamkniętych. Niewątpliwie skoro ustawodawca by chciał nadać brzmienie tzw. "zamknięte" temu pojęciu ujętym w art. 33 ust. 4 pkt 1 i wskazać, iż orzekanie o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej może wystąpić na okres, w którym bezrobotny nie spełniał warunków, to niewątpliwie by to wskazał tak, jak to uczynił np. w art. 78 ust. 1 - 4 ustawy o promocji zatrudnienia poprzez zapis iż cyt.: "pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano emeryturę, świadczenie przedemerytalne, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub służb Jest to jedyny przepis prawa materialnego, który określa sytuacje, w których wydawane są tzw. decyzje zamknięte, co powoduje ciągłość w posiadaniu statusu osoby bezrobotnej. Idąc bowiem tokiem wskazywanym przez Stronę, skoro właściwy Starosta wydaje decyzje administracyjne w określonym zakresie umocowanym w art. 9 ust. 1 pkt 14 ustawy i do jego zadań należy np. wydawanie decyzji o uznaniu lub odmowie uznania danej osoby za bezrobotną oraz utracie statusu bezrobotnego, to trudno sobie wyobrazić by taka decyzja o uznaniu za osobę bezrobotną miała by być decyzją zamkniętą i z niemożliwą do określenia datą do jakiego momentu w czasie status ten może trwać. Tak samo np. z określeniem przez Starostę daty do jakiego momentu ma on wskazać termin (dni, miesięcy czy lat) wydania decyzji o odmowie uznania danej osoby za osobę bezrobotną; dot. to też wielu innych decyzji, których katalog jest wymieniony w art. 9 ust. 1 pkt 14 ustawy.

Należy też zauważyć, że po utracie statusu osoby bezrobotnej z przesłanek wskazanych w art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia, ponowna rejestracja następuje na wniosek osoby starającej się o status osoby bezrobotnej, a nie z urzędu. Trudno też zatem wyobrazić sobie sytuację, iż każda utrata statusu np. z powodu pozostawania zatrudnienia powodowałaby automatyczną rejestrację od następnego dnia po ustaniu tego zatrudnienia.

Nie budzi wątpliwości zatem fakt, że dzień rejestracji (przekazanie dokumentów/danych, bądź ich brak w świetle ww. rozporządzenia) rozstrzyga o statusie danej osoby i przysługujących uprawnieniach jako osoby bezrobotnej.

Negatywna weryfikacja przesłanek, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia zobowiązuje zatem organ administracji publicznej do wydania decyzji o odmowie uznania zainteresowanej osoby za osobę bezrobotną,

4) w kwestii podnoszonych w odwołaniu przez Stronę dotyczących złożonych przez niego wniosków w dniu [...].7.2020 r. o przywrócenie terminu w trybie art. 58 § I kpa, wniesienie podania o wznowienie postępowania w trybie art. 148 kpa oraz to, że wnioski te zostały potraktowane przez organ I instancji jako zajecie stanowiska w sprawie, organ odwoławczy pragnie wskazać Stronie, iż przedmiotem niniejszego odwołania jest decyzja Starosty K. z dnia [...].7.2020 r. nr [...]. Wnioski Strony dotyczące wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, organ I instancji winien rozpatrzyć zgodnie z przepisami procedury administracyjnej obowiązującej w tym zakresie i do zaleceń tych organ zatrudnienia winien się zastosować. Z racji jednak tego, że złożone tak wnioski stanowią odrębny przedmiot postępowania i nie mają wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie ww. sprawy administracyjnej, należało przyjąć prawidłowość orzeczenia Starosty K. w tym zakresie." (koniec cytatu)

Powyższą decyzję Skarżący reprezentowany przez radcę prawnego zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 ust. 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 oraz art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w sposób mający wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty K. z dnia [...] lipca 2020 r. uchylającej decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. i odmawiającej uznania Skarżącego za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2020 r., przy braku orzeczenia o ustaleniu statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] marca 2020 r.,

2) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 i 77 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, wydanej bez wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego i wniosków Skarżącego.

Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody, a także poprzedzającej ją decyzji Starosty K. z [...] sierpnia 2020 r. oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, iż po otrzymaniu pocztą dokumentów od pracodawcy powziął wiedzę, że ten w okresie od [...] lutego do [...] marca 2020 r. udzielił mu urlopu wypoczynkowego – czego wcześniej z pracodawcą nie uzgadniał i o czym pracodawca go nie informował. W związku z powyższym złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydanym przez Starostę Koszalińskiego decyzji z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] o uznaniu go za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2020 r.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. postępowanie w sprawie zostało wznowione przez organ z urzędu - w związku z powzięciem informacji o tym, że Skarżący pozostawał w zatrudnieniu na terenie [...] do [...] marca 2020 r. Wniosek Skarżącego o wznowienie postępowania został pominięty i potraktowany jako zajęcie stanowiska w sprawie.

Po wznowieniu i przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. Starosta K. orzekł o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2020 r. oraz odmówił uznania go za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2020 r.

Z decyzją tą Skarżący się nie zgadza.

Zdaniem Skarżącego, Wojewoda całkowicie błędnie twierdzi, że istotą sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] marca 2020 r. było ustalenie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] marca 2020 r. Żaden przepis prawa nie precyzuje, że decyzja o uznaniu za osobę bezrobotną jest decyzją określającą status na dzień złożenia wniosku i jednocześnie wyłączającą możliwość orzeczenia o innej dacie uzyskania statusu osoby bezrobotnej w sytuacji, w której organ na podstawie dokumentów powziąłby wiedzę, że osoba zgłaszająca się do urzędu nabyła ten status w innej dacie niż wizyta w urzędzie.

Istotą sprawy w decyzji o uznaniu osoby za osobę bezrobotną w określonej dacie jest ustalenie, czy osoba zgłaszająca się do urzędu spełnia warunki do uznania ją za osobę bezrobotną. W przypadku powzięcia wiedzy, że zgłaszający się spełnia warunki w innej dacie, organ winien w takiej dacie stwierdzić nabycie statusu osoby bezrobotnej.

Wojewoda szeroko rozwodzi się nad charakterem rejestracji i jej materialnoprawnego znaczenia, a także braku zamkniętego charakteru decyzji o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej, podczas gdy nie znajdują one zastosowania w sprawie, a nadto pomijając całkowicie wykładnię celowościową i funkcjonalną przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, których celem jest łagodzenie skutków bezrobocia, a także objęcie stosownymi ubezpieczeniami osobę posiadającą status osoby bezrobotnej. Argumentacja Wojewody dotycząca charakteru rejestracji ma się w zasadzie nijak do okoliczności faktycznych sprawy, gdzie o statusie osoby bezrobotnej organ orzekał w postępowaniu wznowieniowym i w tymże postępowaniu orzekał o statusie bezrobotnego. Odwołanie nie dotyczyło bowiem decyzji pozbawiającej statusu osoby bezrobotnej czy też czynności technicznej odmawiającej zarejestrowania jako osoby bezrobotnej, a wydania decyzji o uznaniu Skarżącego za osobę bezrobotną, w wyniku wznowienia postępowania, wobec ujawnienia się nowych okoliczności i dowodów. Decyzja Wojewody jest o tyle błędna, że opiera się na przesłankach jak dla decyzji pozbawiającej statusu osoby bezrobotnej, a nie decyzji wznowieniowej.

O ile należy zgodzić się, że na dzień [...] marca 2020 r. Skarżący nie spełniał warunków do uznania go za osobę bezrobotną, o tyle decyzja Starosty z [...] lipca 2020 r. jest niepełna, nie orzeka co do istoty sprawy. Oczywistym jest, że w trakcie wydawania decyzji w wyniku wznowienia organ I instancji posiadał wiedzę, w jakiej dacie Skarżący spełniał warunki do uznania go za osobę bezrobotną. Okoliczności sprawy są o tyle specyficzne, że Skarżący - nie z własnej winy - zgłosił się do PUP o trzy dni wcześniej, niż wynikało to z dokumentów pracodawcy, które otrzymał później. W związku z tym został złożony wniosek o wznowienie postępowania zawierający wniosek o wydanie decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną z właściwą datą. Taka decyzja wznowieniowa - skoro organ miał wiedzę, z jakim dniem Skarżący spełnił warunki uznania go za osobą bezrobotną - byłaby pełna zaskarżona decyzja Starosty K. (i w efekcie Wojewody) mogłaby być uznana za prawidłową wyłącznie wówczas, gdyby Skarżący nie spełniał w ogóle warunków do uznania go za osobę bezrobotną, względnie gdyby organ wiedzy takiej nie posiadał i nie posiadał możliwości rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. W okolicznościach niniejszej sprawy organ I instancji nie był ograniczony do daty [...] marca 2020 r., to jest daty rejestracji. Biorąc pod uwagę cele ustawy o promocji zatrudnienia, posiadając w tym zakresie wiedzę, dowody, winien orzec z jakim dniem Skarżący nabył status osoby bezrobotnej, tym bardziej, że wniosek w tym zakresie Skarżący złożył we wniosku o wznowienie postępowania, nie mając jeszcze wiedzy o decyzji organu I instancji o wznowieniu postępowania.

Skarżący powołał się też na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1277/18, który został wydany w stanie faktycznym zbliżonym do stanu faktycznego niniejszej sprawy. WSA stwierdził tam, że w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym statusu osoby bezrobotnej, mając ku temu przesłanki, organ zobowiązany jest do wydania decyzji uznającą za osobę bezrobotną w dacie, w jakiej spełnione były przesłanki do takiego rozstrzygnięcia.

Również inne sądy administracyjnie zgodnie prezentują stanowisko, zgodnie z którym w przypadku wznowienia postępowania organ I instancji jest zobowiązany do rozstrzygnięcia w jakiej dacie osoba nabyła status osoby bezrobotnej, oraz że decyzja ograniczająca się do odmowy uznania za osobę bezrobotną w dacie wskazanej w pierwotnej decyzji (w dacie rejestracji) jest wadliwa. Stanowiska takie zostały zawarte:

- w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/GI 425/19,WSA w Bydgoszczy z dnia 8 lipca 2015 r., II SA/Bd 385/15, WSA w Szczecinie z dnia 18 września 2015 r., II SA/Sz 393/15, WSA w Kielcach z 10 kwietnia 2014 r., II SA/Ke 219/14, w wyroku WSA w Warszawie z 27 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2369/19.

Stanowisko, jakie prezentuje Wojewoda, pozostaje w sprzeczności z tymi orzeczeniami.

Organ I instancji nie wypowiedział się w ogóle na temat wniosku Skarżącego o wznowienie postępowania, zaś Wojewoda prezentuje stanowisko nie znajdujące poparcia w orzecznictwie sądów administracyjnych. Skarżący stoi na stanowisku, że decyzja Starosty nie rozstrzygająca istoty sprawy w granicach wznowienia, jest wadliwa i jako taka winna być przez Wojewodę uchylona i przekazana do ponownego rozpoznania. Utrzymanie przez Wojewodę wadliwej decyzji organu I instancji w mocy stanowi naruszenie wskazanych przepisów postępowania uzasadniających jej uchylenie i zmianę. Wobec oczywistej wadliwości decyzji organów obu instancji - Skarżący wnosi o uchylenie zarówno decyzji Wojewody, jak i Starosty K..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy.

Zakres tej kontroli wyznacza treść art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) dalej : "P.p.s.a.", zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd, kontrola legalności, zaskarżonej decyzji, a także – z mocy art. 135 P.p.s.a. decyzji organu I instancji wykazała zasadność skargi i trafność większości jej zarzutów.

W okolicznościach niniejszej sprawy niesporne jest, iż decyzją Starosty K. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] Skarżący na podstawie złożonego oświadczenia o zaprzestaniu z dniem [...] lutego 2020 r. pracy w [...], został uznany za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2020 r.

Po otrzymaniu dokumentów od wskazanego pracodawcy, z których wynikało, że był zatrudniony do dnia [...] marca 2020 r. przy czym od dnia [...] do [...] marca pracodawca udzielił mu urlopu, Skarżący w dniu [...] lipca 2020 r. zgłosił ten fakt Staroście Koszalińskiemu, wskazując jednocześnie, iż o fakcie udzielenie mu urlopu do dnia [...] marca 2020 r., dowiedział się o tym z przesłanych mu dokumentów.

W związku z tym zgłoszeniem Starosta postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. z urzędu wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] marca 2020 r. o uznaniu Skarżącego za osobę bezrobotną.

Niezależnie od tego, w dniu [...] lipca 2020 r. Skarżący, powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. złożył własny wniosek o wznowienie postępowania w tej sprawie, ponownie opisując okoliczności związane ze zmianą daty zakończenia stosunku pracy z pracodawcą brytyjskim oraz wniósł o uchylenie decyzji Starosty z [...] marca 2020 r. oraz wydanie decyzji o uznaniu go za osobę bezrobotną od dnia [...] marca 2020 r.

Do wniosku tego organ I instancji nie ustosunkował się, a dnia [...] lipca 2020 r. powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1482 z późn. zm.) po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. uchylił swą decyzję z dnia [...] marca 2020 r. nr [...]/20 i orzekł o odmowie uznania Skarżącego za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2020 r.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez Stronę odwołania Wojewoda utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji podzielając wyrażone w jej uzasadnieniu stanowisko, iż podanie przez stronę niezgodnych ze stanem rzeczywistym danych odnośnie czasu trwania zatrudnienia i złożenie wniosku o uznanie za osobę bezrobotną w czasie gdy, jak się później okazało, pozostawał w zatrudnieniu, uzasadnia uchylenie wydanej w oparciu o takie oświadczenie decyzji i wydanie decyzji odmawiającej uznania Strony za osobę bezrobotną.

W uzasadnieniu swego stanowiska, które w tym zakresie Sąd wyżej przytoczył in extenso, organ odwoławczy szeroko przedstawił swe rozumowanie w powyższej kwestii. W ocenie Sądu, nie zasługuje ono na akceptację.

Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy działanie organów obu instancji rażąco narusza zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7, 8 i 9 K.p.a. zgodnie z którymi w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7).

Art. 8 § 1 K.p.a. stanowi natomiast, iż organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Natomiast zgodnie z art. 9 K.p.a. – Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają na tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

W niniejszej sprawie należy też mieć na uwadze treść art. 7a K.p.a. stanowiącego, iż jeżeli przedmiotem postępowania jest m.in. odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba, że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron, albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.

Z przedstawionych przez organy obu instancji uzasadnień wydanych przez nie decyzji, jak też akt sprawy, wynika, iż to nie organ ustalił fakt złożenia przez stronę niezgodnego ze stanem faktycznym oświadczenia, mającego istotne znaczenie prawne dla wydania decyzji o uznaniu strony za osobę bezrobotną, lecz to Skarżący powiadomił organ o tym, że złożone przez niego w dniu [...] marca 2020 r. oświadczenie, że w tym dniu nie pozostawał już w zatrudnieniu, nie odpowiada stanowi faktycznemu, albowiem w późniejszym okresie otrzymał od pracodawcy dokumenty, z których wynika, że zatrudniony był nie do [...] lutego a do [...] marca 2020 r. przy czym do [...] marca pracodawca udzielił mu urlopu wypoczynkowego, o czym w momencie dokonywania rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna nie wiedział.

Po otrzymaniu tych dokumentów Skarżący w dniu [...] lipca 2020 r. fakt ten zgłosił w Urzędzie.

Okoliczności tej organy nie zakwestionowały.

W świetle art. 7 i 9 K.p.a., organ po zgłoszeniu przez Skarżącego okoliczności wskazujących, że ustanie stosunku zatrudnienia nastąpiło w innej dacie, niż to wcześniej strona wskazała i w oparciu o które została wydana decyzja o uznaniu za osobę bezrobotną, zobowiązany był powiadomić stronę o właściwym trybie zgodnego z prawem oraz interesem strony załatwienia tej sprawy.

W okolicznościach tej sprawy zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., na wniosek strony, o czym organ - mając na uwadze obowiązek załatwienia sprawy mając na uwadze słuszny interes obywatela a także cele ustawy o promocji zatrudnienia, winien był stronę pouczyć i w tym kierunku prowadzić wznowione postępowanie.

Jednakże organ I instancji, znając okoliczności sprawy z informacji podanych przez Skarżącego w dniu [...] lipca 2020 r., w dniu [...] lipca 2020 r. wznowił postępowanie z urzędu, natomiast wniosek Skarżącego o wznowienie postępowania z dnia [...] lipca 2020 r. został pozostawiony bez rozpoznania, co w świetle powyższych okoliczności było nieuzasadnione i stanowiło naruszenie art. 147 K.p.a.

Po otrzymaniu wniosku Skarżącego o wznowienie postępowania z dnia [...] lipca 2020 r. organ winien był go rozpoznać i załatwić, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. z uwzględnieniem opisanych wyżej okoliczności sprawy.

Organ I, a za nim II instancji podszedł do sprawy tak, jakby strona celowo podała fałszywe dane usiłując uzyskać określone świadczenia, które inaczej by jej nie przysługiwało.

Bezzasadne jest stanowisko organów obu instancji, iż w tych okolicznościach sprawy nie mogła być wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. nowa decyzja, orzekająca o uznaniu Skarżącego za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2020 r. Obszerna obrona stanowiska organu odwoławczego zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest chybiona i niezgodna z wyżej wskazanymi przepisami K.p.a.

Tu należy też wspomnieć o treści art. 155 K.p.a., zgodnie z którym każda decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy również w tym trybie możliwa była zmiana decyzji z dnia [...] marca 2020 r., czego organy nie rozważyły, a co winny były uczynić mając na uwadze treść art. 7 K.p.a. (podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli) oraz wskazaną w art. 8 K.p.a. zasadę proporcjonalności, która pozbawienie Skarżącego statusu osoby bezrobotnej w opisanych wyżej okolicznościach sprawy niewątpliwie narusza.

Nie zasługuje również na akceptację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykładnia przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, mając na uwadze, iż oświadczenie Skarżącego, iż jego zatrudnienie ustało z dniem [...] lutego 2020 r., złożone zostało w wyniku niezawinionego błędu, a zgłaszając ten fakt po otrzymaniu dokumentów od pracodawcy zmierzał do jego usunięcia i załatwienia sprawy zgodnie ze stanem faktycznym z prawem.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela linię orzeczniczą wynikającą z przytoczonych w skardze wyroków sądów administracyjnych.

Na uwagę zasługuje w szczególności wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 7 lutego 2019 r. sygn.. akt II SA/Rz 1277/18 w którym zawarto m.in., iż stanowisko, iż odmowa przyznania statusu osoby bezrobotnej bez jednoczesnego rozstrzygnięcia w granicach wznowionego postępowania o przyznaniu tego statusu z chwilą gdy zaistniały do tego ustawowe warunki, stanowi o naruszeniu przez organy obu instancji przepisów postępowania administracyjnego o wznowieniu postępowania, tj. art. 151 ust. 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia.

W wyroku tym Sąd stwierdził również, iż odmowa przyznania statusu bezrobotnego z datą wsteczną nie tylko pozbawia możliwości ponownej rejestracji z datą wsteczną, ale także pozbawia go prawa do zabezpieczenia społecznego narażając na ujemne konsekwencje jakie z tej odmowy wynikają.

Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, uchylenie po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej nie może zamykać stronie drogi do ustalenia uprawnień z inną datą w okresie przypadającym przed datą wznowienia postępowania, a organ wydając nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy nie może poprzestać jedynie na ocenie, czy dana osoba spełniała warunki do uznania za osobę bezrobotną na dzień, który był oznaczony w decyzji ostatecznej.

W tej sytuacji Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji uznał, że została ona wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów, w szczególności art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a także art. 7, art. 8 § 1 i art. 9 K.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Wobec czego podlega ona – wraz z decyzją organu I instancji – uchyleniu, zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny uwzględnić przedstawione wyżej stanowisko Sądu.

Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie na rzecz Skarżącego, kosztów zastępstwa procesowego.