Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 67/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności
stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
oddalono skargę w pozostałym zakresie
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w M. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki z dnia [...] października 2020 r. I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do wydania aktu lub dokonania czynności; II. stwierdza, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. w pozostałym zakresie oddala skargę; IV. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego K. na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. w M. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 19 lutego 2021 r. Firma A w M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w związku z niewydaniem w terminie rozstrzygnięcia odnośnie do wniosku Firma A z dnia 27 października 2020 r. w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki nr [...] z 14 października 2020 r. (znak: [...]).

Skarżąca wniosła o: 1) stwierdzenie, iż bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) wymierzenie [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., grzywny w wysokości 40.000 zł (czterdzieści tysięcy złotych) i przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej stanowiącej połowę wysokości wnioskowanej grzywny; 3) zwrot kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w dniu 2 listopada 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki przekazał Małopolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego zażalenie wniesione przez Firma A w dniu 27 października 2020 r. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki nr [...] z 8 października 2020 r., które jednocześnie zawierało wniosek o stwierdzenie nieważności w/w postanowienia.

Do dnia sporządzenia skargi Inspektor Nadzoru Budowlanego, wskazując termin rozpatrzenia zażalenia do 31 stycznia 2021 r., nie rozpatrzył wniosku o stwierdzenie nieważności tego postanowienia, nie poinformował Firma A o niezałatwieniu sprawy w terminie ani nie wskazał nowego terminu załatwienia tej sprawy.

Podkreślając, iż jest to kolejna skarga na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego, skarżąca wskazała, że w ocenie skarżącej inwestycja, która została wstrzymana postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki, jest prowadzona na podstawie przepisów wyłączających stosowanie wobec niej przepisów prawa budowlanego. W ocenie skarżącej w sprawie doszło do domniemania przez organy nadzoru istnienia kompetencji w tym zakresie.

Stąd pozostawanie w bezczynności jest ograniczeniem możliwości dokonania szybkiej oceny przez sąd administracyjny, czy organy nadzoru budowlanego są właściwe w sprawie i czy stosuje się w tym przypadku przepisy prawa budowlanego.

Tym samym pozostawanie w bezczynności przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydłuża proces inwestycyjny, mogąc przyczynić się do niezrealizowania inwestycji w terminie, w jakim wymagają tego potrzeby społeczne w związku z rozprzestrzenianiem się choroby COVID-19, jak i spowodować realne straty finansowe po stronie skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, że w dniu 3 listopada 2020r. na dziennik podawczy Inspektoratu wpłynęło pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki przekazujące zażalenie Firma A z siedzibą w M. z dnia 27 października 2020 r. na postanowienie PINB w K. Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020 r., nr [...], znak: ROIK [...], w treści którego został również zawarty wniosek w przedmiocie stwierdzenia nieważności w/w postanowienia z dnia 14 października 2020 r..

MWINB w K. pismem z dnia 14 grudnia 2020 r., znak: [...] wezwał pełnomocnika Firma A do jednoznacznego wskazania, czy wniesione przez niego, w imieniu spółki, pismo z dnia 27 października 2020r. stanowi: wyłącznie zażalenie na postanowienie PINB w K. - Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020r., nr [...], znak: ROIK [...]; wyłącznie wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia PINB w K. - Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020r., nr [...], znak: ROIK [...]; czy też zażalenie na postanowienie PINB w K. – Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020r., nr [...], znak: ROIK [...] oraz wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia PINB w K. - Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020r., nr [...], znak: ROIK [...], a jeśli tak to należy wskazać, które z tych postępowań ma być prowadzone jako pierwsze, z pouczeniem, że w przypadku udzielenia odpowiedzi na niniejsze wezwanie wyjaśnienia, że pismo z dnia 27 października 2020 r. stanowi zarówno zażalenie jak i wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia, przy braku wskazania, które z tych postępowań ma być prowadzone jako pierwsze, organ jako pierwsze przeprowadzi postępowanie zażaleniowe.

Pismem z dnia 18 grudnia 2020r. (data wpływu do Inspektoratu 23.12.2020r.) pełnomocnik spółki poinformował, że pismem z dnia 27 października 2020r. wniesione zostało zażalenie na postanowienie PINB w K. - Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020r. oraz jednocześnie z uwagi na istotną wadliwości skarżonego postanowienia złożony został wniosek o stwierdzenie jego nieważności i wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Sprawa dotycząca zażalenia na postanowienie PINB z dnia 14 października 2020r., nr [...], znak: ROIK [...] została zarejestrowana pod znakiem: [...], natomiast sprawa dotycząca stwierdzenia nieważności postanowienia pod znakiem: [...]

Pismem z dnia 20 stycznia 2020r., znak: [...] organ wezwał adwokata do uzupełnienia pisma z dnia 27 października 2020r. w zakresie wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w K. - Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020r., nr [...], znak: ROIK [...] poprzez przedłożenie oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu dokumentu pełnomocnictwa potwierdzającego umocowanie do działania w imieniu Firma A z siedzibą w M., w terminie 14 dni od daty doręczenia przedmiotowego wezwania, pod rygorem pozostawienia pisma z dnia z dnia 27 października 2020r. w zakresie wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w K. - Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020r., nr [...], znak; ROIK [...] bez rozpoznania.

Wymagane dokumenty wpłynęły do organu dnia 1 lutego 2021r.

Zawiadomieniem wydanym dnia 17 lutego 2021r., znak: [...] organ poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w K. - Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020r., nr [...], znak: ROIK [...] MCZ.

Również dnia 17 lutego 2021r. zostało wydane postanowienie nr [...], znak: [...], sprostowane postanowieniem z dnia 15 marca 2021r., nr [...], którym zawieszono z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w K. - Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020r., nr [...], znak: ROIK [...] do czasu ostatecznego zakończenia przez MWINB w K. postępowania administracyjnego znak: [...] w sprawie zażalenia Firma A z siedzibą w M..

Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem wydanym dnia 11 marca 2021r., nr [...], znak: [...] utrzymał w mocy postanowienie PINB w K. z dnia 14 października 2020r., nr [...], znak: ROIK [...] MCZ.

Dnia 15 marca 2021r. organ postanowieniem nr [...], znak: [...] podjął z urzędu postępowanie administracyjne zawieszone postanowieniem MWINB w K. z dnia 17 lutego 2021r., nr [...], znak: [...], sprostowanym postanowieniem z dnia 15 marca 2021r., nr [...] oraz poinformował strony o możliwości i terminie zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie.

Mając na uwadze powyższe, a zwłaszcza fakt ciągłego procedowania w sprawie, organ wniósł o oddalenie skargi.

Z ostrożności procesowej, na wypadek uwzględniania skargi, wniósł o stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz o oddalenie wniosków o wymierzenie MWINB, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., grzywny w wysokości 40.000 zł i przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej stanowiącej połowę wysokości wnioskowanej grzywny.

Organ podniósł, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość działania organu administracji o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania wymaganych czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dokonując więc oceny, czy naruszenie prawa ma charakter rażący, nie można poprzestać na prostym zestawieniu terminów, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania danej sprawy (por. wyroki NSA: z dnia 15 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1783/20 i II OSK 1727/20, z dnia 4 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 3374/18, z dnia 17 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 2171/17). Wyjątkowe okoliczności związane z warunkami funkcjonowania organu administracji mogą stanowić usprawiedliwienie dla wydłużonego czasu rozpatrywania konkretnej sprawy (por. wyroki NSA: z dnia 15 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1783/20 i II OSK 1727/20).

Jak wskazano powyższej sprawa nie została rozpoznana w terminie, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. zarówno z uwagi na jej skomplikowany charakter w połączeniu z ograniczeniami w pracy organu wynikającymi z istniejącej sytuacji epidemiologicznej, ze względu na ustaloną konieczność uzyskania od strony postępowania - wnioskodawcy - wyjaśnień dotyczących charakteru podania z dnia 27 października 2020r. oraz uzupełnienia braków formalnych w zakresie wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia.

Dodatkowo organ podniósł, że przed MWINB rozpatrywana jest znaczna liczba postępowań administracyjnych, wobec czego w pierwszej kolejności rozpatrywane są sprawy, w których występuje udokumentowany stan zagrożenia. Ponadto organ podniósł, że od kilku lat sytuacja kadrowa w Inspektoracie jest bardzo trudna, bowiem istnieje duża rotacja pracowników i nie ma realnej możliwości takiej organizacji pracy, by nie zachodziły opóźnienia w załatwianiu spraw. Postępowania administracyjne prowadzone przez organ nadzoru budowlanego są w większości skomplikowane i wymagają specjalistycznej wiedzy, której nabycie wymaga co najmniej kilkunastu miesięcy pracy w WINB. Powyższe uwarunkowania powodują spiętrzenie dużej liczby spraw oczekujących na rozpatrzenie.

W niniejszym przypadku nie można mówić o bezczynności organu, bowiem przez cały czas prowadzone było postępowanie wyjaśniające, po czym nastąpił okres zawieszenia postępowania, a po ustąpieniu przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania, nastąpiło niezwłoczne jego podjęcie.

Gdyby jednak Sąd stwierdził, że na jakimś etapie postępowania miała miejsce bezczynność, to opóźnienie w załatwieniu sprawy na dzień wniesienia skargi było nieznaczne. Opóźnienie to nie wynikało ze złej woli organu, lecz ze skomplikowanego charakteru sprawy i niejednoznacznej treści pisma z dnia 27 października 2020r., jak również ze wskazanych wyżej problemów związanych z funkcjonowaniem Inspektoratu, które powodują wydłużenie czasu rozpatrywania wszystkich spraw, a nie tylko sprawy skarżącej.

Organ wniósł o uwzględnienie powyższych okoliczności przy dokonywaniu oceny, czy ewentualne opóźnienie w załatwieniu sprawy stanowiło bezczynność mającą charakter rażący. Zdaniem skarżonego organu w sprawie nie było bezczynności.

W odniesieniu do wniosku o przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej organ podniósł, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż zasądzona suma pieniężna ma zrekompensować, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek, jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności organu administracji, wobec czego wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do uszczerbku wywołanego bezczynnością (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 3271/19).

Skarżąca nie wykazała jakiegokolwiek uszczerbku, wskazując jedynie na możliwość poniesienia realnych strat.

Pismem z 27 kwietnia 2021 r., k. 26, organ poinformował Sąd, że postępowanie zażaleniowe objęte ww. skargą zostało zakończone w dniu 12 kwietnia 2021 r. postanowieniem MWINB nr [...] znak: [...], którym na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 123 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, umorzono postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020r., nr [...], znak: ROIK [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.), jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznając skargę na bezczynność, sąd kontroluje jedynie, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.).

W myśl art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1), przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). W przypadku skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania - jak przewiduje art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), które - stosownie do art. 37 § 3 k.p.a. - wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.

Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

W przedmiotowej sprawie skarżąca dopełniła tego wymogu, kierując do organu ponaglenie w dniu 18 lutego 2021 r., tj. przed wniesieniem skargi.

Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie do art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5).

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany, po myśli art. 36 § 1 k.p.a., zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). W postępowaniu zażaleniowym ma odpowiednie zastosowanie termin do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym (art. 144 k.p.a.).

Skarga okazała się zasadna, chociaż nie wszystkie sformułowane w niej wnioski zasługiwały na uwzględnienie.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 3 listopada 2020r. na dziennik podawczy Inspektoratu wpłynęło pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki przekazujące zażalenie Firma A z siedzibą w M. z dnia 27 października 2020 r. na postanowienie PINB w K. Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020 r., nr [...], znak: ROIK [...], w treści którego został również zawarty wniosek w przedmiocie stwierdzenia nieważności w/w postanowienia z dnia 14 października 2020r.

MWINB w K. pismem z dnia 14 grudnia 2020 r., znak: [...] wezwał pełnomocnika Firma A do jednoznacznego wskazania, czy wniesione przez niego, w imieniu spółki, pismo z dnia 27 października 2020r. stanowi: wyłącznie zażalenie na postanowienie PINB w K. - Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020r., nr [...], znak: ROIK [...]; wyłącznie wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia PINB w K. - Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020r., nr [...], znak: ROIK [...]; czy też zażalenie na postanowienie PINB w K. – Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020r., nr [...], znak: ROIK [...] oraz wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia PINB w K. - Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020r., nr [...], znak: ROIK [...], a jeśli tak to należy wskazać, które z tych postępowań ma być prowadzone jako pierwsze, z pouczeniem, że w przypadku udzielenia odpowiedzi na niniejsze wezwanie wyjaśnienia, że pismo z dnia 27 października 2020 r. stanowi zarówno zażalenie jak i wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia, przy braku wskazania, które z tych postępowań ma być prowadzone jako pierwsze, organ jako pierwsze przeprowadzi postępowanie zażaleniowe.

Pismem z dnia 18 grudnia 2020r. (data wpływu do Inspektoratu 23 grudnia 2020r.) pełnomocnik spółki poinformował, że pismem z dnia 27 października 2020r. wniesione zostało zażalenie na postanowienie PINB w K. - Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020r. oraz jednocześnie z uwagi na istotną wadliwości skarżonego postanowienia złożony został wniosek o stwierdzenie jego nieważności i wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Sprawa dotycząca zażalenia na postanowienie PINB z dnia 14 października 2020r., nr [...], znak: ROIK [...] została zarejestrowana pod znakiem: [...], natomiast sprawa dotycząca stwierdzenia nieważności postanowienia pod znakiem: [...]

Pismem z dnia 20 stycznia 2020r., znak: [...] organ wezwał pełnomocnika spółki do uzupełnienia pisma z dnia 27 października 2020r. w zakresie wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w K. - Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020r., nr [...], znak: ROIK [...] poprzez przedłożenie oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu dokumentu pełnomocnictwa potwierdzającego umocowanie do działania w imieniu Firma A z siedzibą w M., w terminie 14 dni od daty doręczenia przedmiotowego wezwania, pod rygorem pozostawienia pisma z dnia z dnia 27 października 2020r. w zakresie wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w K. - Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020r., nr [...], znak; ROIK [...] bez rozpoznania.

Wymagane dokumenty wpłynęły do organu dnia 1 lutego 2021r.

Zawiadomieniem wydanym dnia 17 lutego 2021r., znak: [...] organ poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w K. - Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020r., nr [...], znak: ROIK [...] MCZ.

Również dnia 17 lutego 2021r. zostało wydane postanowienie nr [...], znak: [...], sprostowane postanowieniem z dnia 15 marca 2021r., nr [...], którym zawieszono z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w K. - Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020r., nr [...], znak: ROIK [...] do czasu ostatecznego zakończenia przez MWINB w K. postępowania administracyjnego znak: [...] w sprawie zażalenia Firma A z siedzibą w M..

Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem wydanym dnia 11 marca 2021r., nr [...], znak: [...] utrzymał w mocy postanowienie PINB w K. z dnia 14 października 2020r., nr [...], znak: ROIK [...] MCZ.

Dnia 15 marca 2021r. organ postanowieniem nr [...], znak: [...] podjął z urzędu postępowanie administracyjne zawieszone postanowieniem MWINB w K. z dnia 17 lutego 2021r., nr [...], znak: [...], sprostowanym postanowieniem z dnia 15 marca 2021r., nr [...] oraz poinformował strony o możliwości i terminie zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie.

Postępowanie objęte skargą zostało zakończone w dniu 12 kwietnia 2021 r. decyzją MWINB nr [...] znak: [...] (k. 27 i nast. akt sprawy), którą - na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 126 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. - umorzono postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020 r., nr [...], znak: ROIK [...]

W tej sytuacji należy stwierdzić, że skoro akt ten (decyzja MWINB z dnia 12 kwietnia 2021 r. nr [...] znak: [...]) został wydany po wniesieniu skargi do Sądu (datą tą jest data wniesienia skargi do sądu za pośrednictwem organu – 19 lutego 2021 r.), ale przed rozpoznaniem skargi, uznać należy, że organ załatwił sprawę i nie pozostaje już w bezczynności, a zatem postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Z powyższych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu kończącego postępowanie lub dokonania czynności – pkt I sentencji wyroku.

Sąd stwierdził, że MWINB w tej sprawie dopuścił się bezczynności z uwagi na to, że sprawa nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 k.p.a. ani terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy postanowienie kończące postępowanie wydał dopiero po upływie ponad 4 miesięcy od przekazania zażalenia Firma A z siedzibą w M. z dnia 27 października 2020 r. na postanowienie PINB w K. Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020 r., nr [...], znak: ROIK [...], w treści którego został również zawarty wniosek w przedmiocie stwierdzenia nieważności w/w postanowienia z dnia 14 października 2020 r..

Tak długi okres zwlekania z załatwieniem sprawy był nieuzasadniony, zwłaszcza mając na uwadze, że zasadą powinno być rozpatrzenie zażalenia/wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia 14 października 2020r. w terminie miesiąca od dnia jego otrzymania. Tym samym, uwzględniając charakter podejmowanych czynności należy stwierdzić, że organ swoim postępowaniem nie zachował zasady szybkości postępowania wynikającej z art. 12 § 1 k.p.a. i naruszył art. 35 k.p.a. Przekroczenia terminów określonych w k.p.a. nie mogą co do zasady uzasadniać powoływane przez organ problemy organizacyjne, jak duża liczba spraw (por. NSA z 19 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 48/15).

W przypadku załatwienia sprawy przez organ przed wydaniem wyroku, w razie uznania skargi na bezczynność za zasadną, w miejsce zobowiązania do wydania aktu (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Jednocześnie ocena sposobu prowadzenia postępowania przez organ nie może być oderwana od obowiązku rozpatrywania wszystkich spraw wniesionych do organu bez zbędnej zwłoki i w terminach określonych w art. 35 k.p.a. Sąd miał na uwadze, że przyczyną przekroczenia terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. był znaczny wzrost wpływu spraw do organu, a ponadto problemy kadrowe. Sąd wziął również pod uwagę ograniczenia w działalności organu stanowiące konsekwencje obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego oraz stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Stosownie do art. 15 zzr i 15 zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) z dniem 14 marca 2020 r. został zawieszony bieg terminów procesowych, a także zawieszono stosownie przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie do powiadamiania stron postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie, jak również o wymierzaniu organom kar, grzywien i zasądzaniu od nich sum pieniężnych za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Ograniczenia te przestały obowiązywać od dnia 24 maja 2020 r. Oznacza to, że do biegu terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. nie wlicza się ww. okresu, jednakże – co istotne w niniejszej sprawie - nawet po dniu 24 maja 2020 r. nadal obowiązywał stan epidemii z powodu COVID-19. W tym okresie działania organów administracji miały charakter ograniczony, co szczegółowo – w odniesieniu do niniejszej sprawy - organ wyjaśnił w odpowiedzi na skargę.

Mając powyższe względy na uwadze, w ocenie Sądu organ w tej sprawie dopuścił się bezczynności, jednakże nie było wystarczających podstaw do stwierdzenia, że bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA: z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19).

Co się zaś tyczy wniosku skarżącej o wymierzenie organowi grzywny oraz przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej, Sąd uznał go za bezzasadny. Przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. ma, przynajmniej w pewnym zakresie, rekompensować uszczerbek, jakiego doznał podmiot skarżący bezczynność organu. Tymczasem żądanie przez skarżącą przyznania na jej rzecz sumy pieniężnej stanowiącej połowę wysokości wnioskowanej grzywny nie zostało poparte wykazaniem po jej stronie jakiegokolwiek uszczerbku. Nie uzasadnia przyznania sumy pieniężnej ogólnikowe wskazanie na możliwe realne straty finansowej po stronie skarżącej.

Orzecznictwo sądów administracyjnych podkreśla, iż "Stwierdzenie, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, nie podważa jednak stanowiska, iż może być ona przyznana w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność, tj. zwalczenia bezczynności organu oraz jego zdyscyplinowania (vide wyroki NSA z dnia: 9 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 2285/19; 27 lutego 2019r., sygn. akt I OSK 1189/17; 19 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 490/17; 11 kwietnia 2017r., sygn. akt I OSK 1506/165)." (wyrok NSA z dnia 20 listopada 2020 r., II OSK 3455/19). W wyroku tym NSA wskazał, że w okolicznościach konkretnej rozpoznawanej sprawy istotne zatem jest, czy cel złożonej skargi na bezczynność czy przewlekłość (którym jest zwalczenie bezczynności i doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania) może zostać osiągnięty bez przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.

W niniejszej sprawie opóźnienie (bezczynność) organu w rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia nie wynikało ze złej woli organu, lecz z problemów związanych z jego funkcjonowaniem - w postaci w szczególności problemów kadrowych w organie, liczby i stopnia skomplikowania prowadzonych spraw, jak również poważnych trudności organizacyjnych wynikających ze stanu epidemii. W okolicznościach sprawy brak jest podstaw do uznania za drastyczny przypadek zwłoki organu w załatwieniu wniosku. W żadnej mierze nie można przyjąć, że organ celowo unikał podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie.

Ponieważ w dniu 12 kwietnia 2021 r. sprawa została załatwiona decyzją MWINB nr [...] znak: [...], którą na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 126 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. - umorzono postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki z dnia 14 października 2020r., nr [...], tym samym nie istnieje uzasadniona obawa, że bez dodatkowych sankcji organ nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa – jako że organ wydał przewidziane prawem rozstrzygnięcie.

Sąd nie dopatrzył się również, w omówionych wyżej okolicznościach sprawy, żadnych podstaw do wymierzenia organowi grzywny.

W tej sytuacji za zbędne należało uznać stosowanie dodatkowych środków dyscyplinująco – represyjnych.

Z tych względów w punkcie III sentencji wyroku skargę oddalono w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących kwotę uiszczonego wpisu (100 zł), koszt zastępstwa adwokata (480 zł) oraz opłatę od pełnomocnictwa (17 zł), Sąd orzekł w punkcie IV sentencji wyroku na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.