Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2521/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 50 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 131 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Irena Wiszniewska-Białecka (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Dąbek Protokolant Beata Cisek-Chojnacka po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych Der Grüne Punkt - Duales System Deutschland GmbH z siedzibą w Kolonii, Niemcy oraz Rekopol Organizacja Odzysku Opakowań S.A. z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2084/14 w sprawie ze skarg Der Grüne Punkt - Duales System Deutschland GmbH z siedzibą w Kolonii, Niemcy oraz Rekopol Organizacja Odzysku S.A. z siedzibą w Warszawie na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 października 2013 r. nr Sp. 42/11 w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargi kasacyjne


UZASADNIENIE

I

Wyrokiem z 23 marca 2015 r. (VI SA/Wa 2084/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi Der Grüne Punkt - Duales System Deutschland GmbH z siedzibą w Kolonii (spółka Der Grüne Punkt) oraz Rekopol - Organizacja Odzysku S.A. z siedzibą Warszawie (spółka Rekopol) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (Urząd) z 29 października 2013 r. unieważniającą prawo ochronne na graficzny znak towarowy zarejestrowany pod numerem R-202501 (sporny znak towarowy).

WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

Decyzją z 4 marca 2008 r. Urząd udzielił spółce Der Grüne Punkt prawa ochronnego na sporny znak towarowy, zgłoszony do ochrony 12 kwietnia 2006 r. i przeznaczony do oznaczania towarów i usług w klasach od 1 do 45.

Spółka A (wnosząca sprzeciw) wniosła sprzeciw od tej decyzji. Jako podstawę sprzeciwu wskazała m.in. art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.; pwp). Podniosła, że sporny znak towarowy został zgłoszony do ochrony w toku postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia identycznego znaku towarowego spółki Der Grüne Punkt zarejestrowanego pod numerem IR-585713. Jej zdaniem to wskazuje, że zgłoszenia dokonano w celu uniknięcia konsekwencji ewentualnego wygaszenia znaku towarowego nr IR-585713, a więc w złej wierze.

Spółka Der Grüne Punkt uznała sprzeciw za bezzasadny.

W piśmie z 29 kwietnia 2013 r. spółka Rekopol wniosła o umożliwienie jej czynnego udziału w postępowaniu, ewentualnie o zawiadomienie jej o rozprawach jako osoby, której udział w sprawie jest uzasadniony ze względu na przedmiot postępowania. Jako podstawę swoich żądań wskazała art. 10 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; kpa) w zw. z art. 256 ust. 1 pwp oraz art. 90 § 3 kpa w zw. z art. 256 ust. 1 pwp.

Na rozprawie przed Urzędem w dniu 10 maja 2013 r. wnosząca sprzeciw podniosła, że w wyrokach z 21 listopada 2012 r. (II GSK 1646/11 i II GSK 1551/11) NSA potwierdził brak rzeczywistego używania znaków tożsamych ze spornym znakiem towarowym i podtrzymał decyzje o stwierdzeniu wygaśnięcia praw z ich rejestracji. Natomiast spółka Der Grüne Punkt, w załączniku do protokołu rozprawy, zanegowała zarzut dotyczący braku zamiaru używania spornego znaku towarowego, stwierdziła, że nie miała na celu obejścia prawa i zaznaczyła, iż zakresy ochrony spornego znaku i wspomnianych wyżej znaków zarejestrowanych na jej rzecz różnią się.

Na rozprawie przed Urzędem w dniu 18 października 2013 r. spółka Der Grüne Punkt oraz wnosząca sprzeciw podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.

Decyzją z 29 października 2013 r. Urząd unieważnił prawo ochronne na sporny znak towarowy.

Na wstępie Urząd podkreślił, że krąg podmiotów uczestniczących w postępowaniu spornym, toczącym się wskutek wniesienia sprzeciwu wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, został określony w pwp i jest on odmienny od uregulowań kpa. Wskazał, że w postępowaniu spornym bierze udział wnoszący sprzeciw i uprawniony ze spornego prawa. Zatem spółka Rekopol nie mogła być uznana za stronę postępowania spornego, ponieważ nie jest ani wnoszącym sprzeciw, ani uprawnionym do spornego znaku towarowego.

Odnosząc się do istoty sprawy, Urząd uznał, że wnosząca sprzeciw wykazała w dostateczny sposób, iż zgłoszenia spornego znaku towarowego dokonano w złej wierze.

Przede wszystkim Urząd zauważył, że zgłoszenia tego spółka Der Grüne Punkt dokonała 12 kwietnia 2006 r., czyli po wpłynięciu do Urzędu (18 lutego 2005 r.) wniosków o stwierdzenie wygaśnięcia na terytorium Polski ochrony międzynarodowych znaków towarowych m.in. o numerach IR-585713 i IR-653450, identycznych ze spornym znakiem towarowym (dwie strzałki kontrastowe względem siebie - jedna w kolorze czarnym, druga białym, obie wpisane w okrąg) i przeznaczonych do oznaczania towarów i usług identycznych lub podobnych do tych, dla których zgłoszony został sporny znak towarowy. Zdaniem Urzędu, działanie spółki Der Grüne Punkt było naganne, ponieważ spółka ta, spodziewając się stwierdzenia wygaśnięcia ochrony międzynarodowych znaków towarowych z powodu ich nieużywania w funkcji znaku towarowego dokonała zgłoszenia identycznego znaku towarowego, dążąc tym samym do przedłużenia ochrony.

Urząd uznał ponadto, że sporny znak towarowy nie został zgłoszony w celu odróżniania towarów i usług, do oznaczania których jest przeznaczony, a zatem zgodnie z funkcją, jaką przypisuje się znakom towarowym. Zdaniem Urzędu, spółka Der Grüne Punkt nie przedstawiła okoliczności i dowodów, które uzasadniałyby twierdzenie, że ma zamiar używać spornego znaku towarowego w taki sposób, że będzie on odróżniał jej towary i usługi od towarów i usług innych przedsiębiorców. Urząd powołał się na wyroki NSA z 21 listopada 2012 r. (II GSK 1646/11 i II GSK 1551/11), wydane w sprawach dotyczących stwierdzenia wygaśnięcia ochrony znaków nr IR-653450 i IR-585713 z powodu ich nieużywania w funkcji znaku towarowego, podkreślając, że NSA ocenił iż umieszczenie na opakowaniu towaru spornego znaku nie wskazywało ani na pochodzenie towaru od konkretnego przedsiębiorstwa, ani na pochodzenie usługi odzysku od spółki Rekopol. W ocenie Urzędu, działanie spółki Der Grüne Punkt nie miało na celu uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy w celu oznaczania nim własnych towarów, a zmierzało do obejścia prawa, co świadczy o złej wierze w momencie zgłaszania spornego znaku towarowego do ochrony.

W konsekwencji Urząd uwzględnił zarzut wnoszącej sprzeciw, że prawa ochronnego na sporny znak towarowy udzielono z naruszeniem art. 131 ust. 2 pkt 1 pwp.

Spółka Der Grüne Punkt oraz spółka Rekopol wniosły do WSA skargi na decyzję Urzędu.

WSA połączył sprawy z tych skarg do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Zdaniem WSA, skargi były niezasadne.

Co się tyczy skargi spółki Rekopol, WSA ją oddalił, uznając, że spółka ta nie miała legitymacji skargowej. Zdaniem WSA, w świetle art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; p.p.s.a.) legitymacja skargowa przysługuje podmiotowi wnoszącemu skargę we własnym interesie prawnym. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa, a nie z czynności prawnych, a zatem legitymacji skargowej nie ma licencjobiorca.

WSA zaznaczył, że legitymacja skargowa przysługiwałaby spółce Rekopol, jeśli byłaby ona stroną postępowania spornego, toczącego się przed Urzędem Patentowym i wszczętego na skutek sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny. Z przepisów pwp wynika, że w postępowaniu takim bierze udział wnoszący sprzeciw oraz uprawniony z prawa ochronnego do znaku. WSA uznał, że skoro spółka Rekopol nie jest uprawnionym do prawa ochronnego na sporny znak towarowy, ani wnoszącym sprzeciw, to nie była stroną postępowania spornego, które toczyło się w rozpatrywanej sprawie przed Urzędem i w konsekwencji nie ma legitymacji skargowej w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 257 pwp.

Co się tyczy skargi spółki Der Grüne Punkt, WSA zauważył, że pojęcie "złej wiary" nie zostało zdefiniowane w pwp i wskazał, że wedle piśmiennictwa ze złą wiarą podmiotu ubiegającego się o ochronę znaku towarowego mamy do czynienia w razie zgłoszenia znaku z innych powodów aniżeli chęć uzyskanie wyłączności na jego używanie dla własnych towarów. Zdaniem WSA, ze względu na domniemanie dobrej wiary wnoszący sprzeciw powinien wykazać, że okoliczności istniejące w dacie zgłoszenia znaku towarowego lub istniejące przed tą datą dowodzą, że uprawniony działał w złej wierze.

WSA stwierdził, że spółka Der Grüne Punkt zgłosiła sporny znak towarowy w trakcie toczących się postępowań o wygaśnięcie bardzo podobnych znaków towarowych zarejestrowanych na jej rzecz spółki (nr IR-585713 i IR-653449), które przeznaczone były do oznaczanie towarów i usług w znacznym stopniu podobnych do towarów i usług, dla których został zgłoszony sporny znak. WSA podzielił stanowisko Urzędu, że zgłoszenie spornego znaku miało na celu przedłużenie ochrony.

Ponadto WSA podzielił stanowisko Urzędu, że sporny znak towarowy nie został zgłoszony w celu odróżniania towarów i usług, do oznaczania których jest przeznaczony, jako pochodzących od uprawnionego. W ocenie WSA, spółka Der Grüne Punkt zgłosiła sporny znak towarowy z innych powodów aniżeli chęć posiadania wyłączności jego używania dla własnych celów. WSA zauważył, że obie skarżące spółki są tzw. organizacjami odzysku; z przepisów prawa wynika, że przedmiotem działania organizacji odzysku może być wyłącznie działalność związana z organizowaniem, zarządzaniem lub prowadzeniem przedsięwzięć związanych z odzyskiem, a w szczególności z recyklingiem odpadów, a także edukacja ekologiczna. Organizacje odzysku nie zajmują się zatem wprowadzaniem do obrotu towarów i usług.

WSA podkreślił, że znak "Zielony Punkt", wobec masowości nakładania go na opakowania towarów pochodzących od różnych producentów, w powszechnym odczuciu konsumentów oznacza, że opakowanie będzie podlegać utylizacji lub recyklingowi.

Podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa) WSA uznał za niezasadne. Stwierdził, że zgodnie z art. 269 ust. 1 pwp tylko w sprawach nieuregulowanych w pwp stosuje się przepisy kpa. Ponadto, przepisy kpa stosowane do postępowania spornego przed Urzędem podlegają odpowiednim modyfikacjom, stosownie do istotnych cech tego postępowania, zakładających aktywność dowodową stron.

II

Skargi kasacyjne od wyroku WSA złożyły spółka Rekopol i spółka Der Grüne Punkt.

Spółka Rekopol zaskarżyła wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz o przyznanie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:

1) "naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa przez niezastosowanie i art. 151 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie - oddalenie skargi spółki Rekopol, która zasługiwała na uwzględnienie ze względu na naruszenie przez Urząd prawa będące podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego, ponieważ spółka Rekopol bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu spornym przed Urzędem ze względu na rażące naruszenie przez Urząd art. 10 § 1 kpa i art. 28 kpa w zw. z art. 256 ust. 1 pwp, w szczególności nie zawiadamianie spółki Rekopol o terminach rozpraw i dacie ogłoszenia zaskarżonej decyzji, jak również nie doręczanie pism pozostałych stron w toku postępowania;

2) naruszenie art. 246 i 247 pwp oraz art. 255¹, 25512, 255²-2554, przez błędną wykładnię przejawiającą się w akceptacji błędnego stanowiska Urzędu i uznaniu, że z przepisów tych wynika, iż stroną postępowania spornego przed Urzędem, wszczętego na skutek sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny, jest wyłącznie sprzeciwiający się (lub wielu sprzeciwiających się) i uprawniony (lub wielu uprawnionych), pomimo iż przepisy te nie wyłączają zastosowania w tym postępowaniu art. 28 kpa w zw. z art. 256 ust. 1 pwp w odniesieniu do innych stron postępowania niż wnoszący sprzeciw (który jest zwolniony z wymogu posiadania interesu prawnego, co bez tego zwolnienia w art. 246 ust. 1 pwp wymagałoby spełnienia przez wnoszącego sprzeciw wszystkich wymogów dla strony z art. 28 kpa), a więc bezpodstawne uznanie, że stroną takiego postępowania oprócz wnoszącego sprzeciw i uprawnionego nie może być inny podmiot - "każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek", co skutkowało uznaniem, że spółka Rekopol nie posiadała statusu strony postępowania i legitymacji skargowej;

3) naruszenie art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 257 pwp przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w przyjęciu, że spółka Rekopol nie posiadała legitymacji skargowej, w szczególności ze względu na bezpodstawne uznanie, że spółce Rekopol nie przysługiwał status strony postępowania spornego, wszczętego na skutek sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny, toczącego się przed Urzędem, pomimo iż spółka Rekopol posiadała status strony tego postępowania, ponieważ dotyczyło ono jej interesu prawnego (w wyniku wydania zaskarżonej decyzji przestał istnieć przedmiot licencji udzielonej spółce Rekopol);

4) naruszenie art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 257 pwp przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w przyjęciu w odniesieniu do legitymacji skargowej, że "legitymacji takiej nie będzie miał np. licencjobiorca, gdyż jej powstania należy upatrywać w umowie licencyjnej a nie w normie prawnej", pomimo iż legitymacja licencjobiorcy wynika nie tylko z umowy licencyjnej, ale również przepisów prawa (art. 163 ust. 1 pwp, art. 76 ust. 6 w zw. z art. 163 ust. 1 zd. 2 pwp), a w konsekwencji brak było podstaw do uznania, że spółka Rekopol nie posiada legitymacji skargowej tylko z tego powodu, że jest licencjobiorcą - nie można generalnie przesądzić, że licencjobiorca nie posiada interesu prawnego w takim postępowaniu;

5) naruszenie art. 28 kpa w zw. z art. 256 ust. 1 pwp przez niezastosowanie i błędną wykładnię przejawiającą się w akceptacji błędnego stanowiska Urzędu i uznaniu, że art. 28 kpa nie znajduje zastosowania do ustalenia podmiotów posiadających status strony postępowania spornego przed Urzędem, wszczętego na skutek sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny, z wyłączeniem wnoszącego sprzeciw w odniesieniu, do którego przewidziana jest regulacja szczególna w art. 246 ust. 1 pwp - w odniesieniu do pozostałych stron postępowania ich legitymacja do udziału w postępowaniu powinna być oceniana z uwzględnieniem art. 28 kpa i brak jest podstaw do ograniczania kręgu stron postępowania spornego do wnoszącego sprzeciw i uprawnionego, a w konsekwencji nieuprawnione było uznanie, że spółka Rekopol nie jest stroną tego postępowania tylko ze względu na fakt, iż nie była wnoszącym sprzeciw ani też uprawnionym;

6) naruszenie art. 257 pwp poprzez błędną wykładnię i uznanie, że prawo do wniesienia skargi na decyzję Urzędu wydaną w postępowaniu spornym zainicjowanym sprzeciwem od decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy przysługuje wyłącznie wnoszącemu sprzeciw i uprawnionemu, pomimo iż przepis ten przyznaje prawo wniesienia takiej skargi każdemu kto posiada status strony postępowania, a status ten powinien być oceniany zgodnie z art. 28 kpa, co skutkowało bezpodstawnym uznaniem, że spółce Rekopol (licencjobiorcy wyłącznemu) nie przysługiwało prawo wniesienia skargi - w ogóle nie badano czy spółka Rekopol posiada interes prawny w postępowaniu (spółka Rekopol taki interes posiadała);

7) naruszenie art. 50 § 1 p.p.s.a. przez niezastosowanie przejawiające się w uznaniu, że spółce Rekopol nie przysługiwało prawo wniesienia skargi, pomimo iż zgodnie z tym przepisem "uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny", a spółka Rekopol bez wątpienia taki interes prawny posiadała, ponieważ wskutek unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, który był przedmiotem licencji wyłącznej udzielonej spółce Rekopol i wpisanej do rejestru znaków towarowych prowadzonego przez Urząd przestał istnieć przedmiot tej licencji (prawo uzyskane przez licencjobiorcą, w tym prawo przewidziane w art. 76 ust. 6 w zw. z art. 163 ust. 1 zd. 2 pwp)".

Spółka Der Grüne Punkt zaskarżyła wyrok WSA w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:

1) naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a mianowicie naruszenie art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 151 p.p.s.a.:

a) przez nieuwzględnienie przez WSA zarzutów spółki Der Grüne Punkt dotyczących naruszenia przez Urząd przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, polegającym na niewłaściwej ocenie materiału dowodowego oraz błędnym ustaleniu stanu faktycznego i w konsekwencji oddaleniu skargi;

b) przez błędną ocenę stanu faktycznego sprawy ustalonego przez Urząd, a mianowicie niezakwestionowanie przez WSA ustaleń faktycznych poczynionych przez Urząd, co do istnienia okoliczności zaprzeczających dokonaniu zgłoszenia do ochrony w Urzędzie spornego znaku towarowego graficznego, z zamiarem jego używania w obrocie rynkowym;

c) przez błędną ocenę stanu faktycznego sprawy ustalonego przez Urząd, a mianowicie niezakwestionowanie przez WSA ustaleń faktycznych poczynionych przez Urząd, co do istnienia okoliczności potwierdzających, że do zgłoszenia spornego znaku towarowego doszło z innych powodów niż chęć posiadania przez spółkę Der Grüne Punkt wyłączności jego używania dla własnych towarów i usług;

d) przez błędną ocenę stanu faktycznego sprawy ustalonego przez Urząd, a mianowicie niezakwestionowanie przez WSA ustaleń faktycznych poczynionych przez Urząd, co do braku konieczności szczegółowego porównania towarów i usług, do oznaczania których przeznaczony został sporny znak towarowy z towarami i usługami, do oznaczania których przeznaczone były znaki towarowe "Zielony Punkt", których polskie części międzynarodowych rejestracji nr IR-585713, IR-585714, IR-653449, IR-653450 zostały wygaszone na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 pwp;

e) przez błędną ocenę stanu faktycznego sprawy ustalonego przez Urząd, a mianowicie niezakwestionowanie przez WSA ustaleń faktycznych poczynionych przez Urząd, co do istnienia konieczności udowodnienia przez spółkę Der Grüne Punkt rzeczywistego używania spornego znaku towarowego w dniu jego zgłoszenia do ochrony w Urzędzie, tj. 12 kwietnia 2006 r., w odniesieniu do towarów i usług objętych zgłoszeniem, pomimo postanowienia art. 169 ust. 1 pkt 1 pwp;

f) przez sporządzenie nieprawidłowego uzasadnienia wyroku i wadliwe wskazanie stanu sprawy polegające na uznaniu, że do akt sprawy zostały złożone dowody potwierdzające dokonanie zgłoszenia spornego znaku towarowego w złej wierze;

g) przez zastosowanie art. 151 p.p.s.a. w sytuacji, gdy istniały przesłanki do uwzględnienia skargi w świetle nieprawidłowego zastosowania przez Urząd art. 131 ust. 2 pkt 1 pwp oraz naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i § 4, art. 80 i 107 § 3 kpa przy wydawaniu decyzji o unieważnieniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy.

2) naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) przez niewłaściwie zastosowanie art. 131 ust. 2 pkt 1 pwp, a mianowicie błędne uznanie, że spółka Der Grüne Punkt dokonała zgłoszenia do ochrony w Urzędzie spornego znaku towarowego bez zamiaru jego używania w obrocie rynkowym w odniesieniu do jakichkolwiek towarów i usług, co miałoby świadczyć o jej działaniu w złej wierze;

b) przez niewłaściwie zastosowanie art. 131 ust. 2 pkt 1 pwp, a mianowicie błędne uznanie, że brak udokumentowania rzeczywistego używania przez spółkę Der Grüne Punkt w dacie zgłoszenia do ochrony w Urzędzie spornego znaku towarowego świadczy o jej działaniu w złej wierze w tej dacie;

c) przez niewłaściwie zastosowanie art. 131 ust. 2 pkt 1 pwp, a mianowicie błędne uznanie, że spółka Der Grüne Punkt działała w złej wierze dokonując zgłoszenia do ochrony w Urzędzie spornego znaku towarowego w odniesieniu do jakichkolwiek towarów i usług po złożeniu przez osobę trzecią do Urzędu działającego w trybie spornym wniosku na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 2 pwp w odniesieniu do identycznego znaku towarowego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółki Rekopol wnosząca sprzeciw wniosła o oddalenie tej skargi kasacyjnej oraz przyznanie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Na rozprawie przed NSA spółka Rekopol i spółka Der Grüne Punkt poparły skargi kasacyjne, a wnosząca sprzeciw wniosła o oddalenie skarg kasacyjnych i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna spółki Rekopol nie mogła być uwzględniona, ponieważ w zakresie, którego dotyczą jej zarzuty, zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

WSA zasadnie podzielił stanowisko Urzędu, że spółka Rekopol nie była stroną postępowania spornego o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy.

W orzecznictwie przyjmuje się, że krąg podmiotów uczestniczących w postępowaniu spornym, wszczętym na skutek sprzeciwu wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, jest określony w sposób szczególny przepisami pwp i jest odmienny od określonego w art. 28 kpa (wyroki NSA z 21 listopada 2006 r., II GSK 227/06 i z 9 czerwca 2010 r., II GSK 620/09). W takim postępowaniu spornym jako wnioskodawca i inicjator uczestniczy zawsze wnoszący sprzeciw, a jako uczestnik - uprawniony ze spornego prawa. Podmioty te prowadzą spór przed Urzędem, a organ ten jest związany granicami i podstawą prawną sprzeciwu wskazaną przez podmiot wnoszący sprzeciw, który powinien także wskazać środki dowodowe na poparcie swego wniosku. Przy takim ukształtowaniu postępowania spornego brak jest podstawy prawnej i uzasadnienia do wprowadzania do tego postępowania jakichkolwiek innych podmiotów oprócz wnoszącego sprzeciw i uprawnionego, a w szczególności brak podstaw do uznania, że może w nim uczestniczyć licencjobiorca, o którym mowa w art. 163 pwp, który nie uczestniczył we wcześniejszym postępowaniu o udzielenie prawa ochronnego.

Z tego względu nietrafne są zarzuty nr 1, 2, 5 i 6 skargi kasacyjnej spółki Rekopol. Należy bowiem podzielić stanowisko WSA i Urzędu, że w postępowaniu spornym w niniejszej sprawie stronami były jedynie spółka Der Grüne Punkt (jako uprawniony) oraz wnosząca sprzeciw. Zakres podmiotowy tego postępowania wyznaczały przepisy pwp, interpretowane zgodnie z celem tego rodzaju postępowania spornego, a nie art. 28 kpa. W konsekwencji nie było podstaw do przyjęcia, że w postępowaniu przed Urzędem doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), które miało polegać na tym, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Spółka Rekopol nie była stroną postępowania spornego w niniejszej sprawie, a zatem Urząd nie naruszył prawa przez brak zawiadomienia tej spółki o terminach rozpraw i dacie ogłoszenia zaskarżonej decyzji oraz niedoręczenie pism w toku postępowania.

Mimo braku statusu strony w postępowaniu przed Urzędem w niniejszej sprawie, spółka Rekopol miała jednak legitymację skargową.

Z art. 50 § 1 p.p.s.a. wynika m.in., że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. W orzecznictwie przyjmuje się, że podmiotem mającym interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję administracyjną jest zarówno osoba mająca obiektywny interes prawny w udziale w postępowaniu administracyjnym, jak i niemający interesu prawnego w udziale w tym postępowaniu adresat decyzji administracyjnej (zob. m.in. postanowienia NSA: z 13 czerwca 2007 r., II GSK 1337/06; z 13 stycznia 2015 r., II OSK 3306/14).

WSA błędnie stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że spółka Rekopol nie miała legitymacji skargowej w niniejszej sprawie. Wprawdzie interes prawny tej spółki, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., nie mógł zostać wywiedziony z art. 257 pwp, który prawo do wniesienia skargi na decyzję Urzędu wydaną w postępowaniu spornym przyznaje wyłącznie stronom tego postępowania spornego. Jednak interes ten wynikał stąd, że spółka Rekopol była adresatem zaskarżonej decyzji Urzędu. Wobec tego spółka Rekopol miała legitymację skargową i mogła wnieść skargę na decyzję Urzędu, kwestionując stanowisko, że nie jest ona stroną postępowania spornego w niniejszej sprawie.

Zaskarżony wyrok, mimo błędnego uzasadnienia w zakresie legitymacji skargowej spółki Rekopol, odpowiada jednak prawu. WSA rozpoznał bowiem tę skargę, dokonując kontroli legalności stanowiska Urzędu, zgodnie z którym spółka Rekopol nie jest stroną postępowania spornego w niniejszej sprawie i dochodząc do trafnej oceny, że stanowisko Urzędu w tym zakresie jest zgodne z prawem. W związku z tym WSA prawidłowo zastosował w sprawie art. 151 p.p.s.a., oddalając skargę spółki Rekopol.

Na uwzględnienie nie zasługiwała również skarga kasacyjna spółki Der Grüne Punkt. Podniesione w niej zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego i prawa materialnego zmierzają do zakwestionowania przyjętego przez WSA, w ślad za Urzędem, stanowiska, że zgłoszenie spornego znaku towarowego nastąpiło w złej wierze.

Należy w związku z tym przypomnieć, że WSA, w ślad za Urzędem, uznał zgłoszenie spornego znaku za dokonane w złej wierze przede wszystkim dlatego, że nastąpiło ono w toku postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia należących do spółki Der Grüne Punkt praw ochronnych na znaki bardzo podobne do spornego znaku, które przeznaczone były do oznaczania w dużym stopniu zbliżonych towarów i usług.

W ocenie NSA stanowisko to jest trafne. Niewątpliwie bowiem dokonanie takiego zgłoszenia w toku postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia bardzo podobnego znaku na identyczne lub podobne towary i usługi świadczy o dążeniu do przedłużenia służącego uprawionemu monopolu na używanie znaku. Należy także zgodzić się z Urzędem, że gdyby takie działanie było możliwe instytucja wygaszenia prawa ochronnego na znak towarowy byłaby iluzoryczna – każdy uprawniony z prawa ochronnego na znak towarowy, wobec którego zgłoszono wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa z powodu nieużywania znaku, mógłby - zgłaszając znak identyczny lub bardzo podobny dla identycznych lub podobnych towarów - przedłużać ochronę mimo nieużywania znaku.

Większość podniesionych w skardze kasacyjnej spółki Der Grüne Punkt zarzutów naruszenia prawa formalnego i materialnego nie dotyczy powyższego stanowiska. Zarzuty te zmierzają do zakwestionowania wskazanych w wyroku WSA dodatkowych okoliczności uznanych przez WSA za wskazujące na złą wiarę zgłaszającego, a mianowicie brak zamiaru używania znaku w jego podstawowej funkcji, którą jest wskazanie pochodzenia towaru lub usługi. Wobec tego, że w ocenie NSA, jak wskazano wyżej, do uznania, że w niniejszej sprawie zgłoszenie dokonane zostało w złej wierze, wystarcza sam fakt zgłoszenia spornego znaku w toku toczącego się postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia bardzo podobnych znaków przeznaczonych do oznaczania towarów i usług w dużym stopniu zbliżonych, nawet ewentualne uwzględnienie tych zarzutów nie mogłoby mieć wpływu na wynik postępowania.

Wreszcie co się tyczy zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 131 ust. 2 pkt 1 pwp, "a mianowicie błędne uznanie, że spółka Der Grüne Punkt działała w złej wierze dokonując zgłoszenia do ochrony w Urzędzie spornego znaku towarowego w odniesieniu do jakichkolwiek towarów i usług po złożeniu przez osobę trzecią do Urzędu działającego w trybie spornym wniosku na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 2 pwp w odniesieniu do identycznego znaku towarowego" wystarczy wskazać, że w niniejszej sprawie istnienie złej wiary zostało stwierdzone ze względu na zgłoszenie znaku towarowego dla towarów i usług w dużym stopniu zbliżonych do tych, które ujęte były w wykazie towarów tych znaków, których dotyczyły postępowania o wygaśnięcie praw ochronnych.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

NSA uznał, że nie ma podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku wnoszącej sprzeciw o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w związku z oddaleniem skargi kasacyjnej spółki Rekopol. Z art. 204 p.p.s.a. wynika, że jeśli w razie oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego skargę strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione tylko przez organ, którym w niniejszym postępowaniu był Urząd.