Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1753/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: Art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 2, art. 3, art. 11, art. 36, art. 39
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: Art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Hanna Knysiak – Molczyk Protokolant st. ref. Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skarg P. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 września 2014 r. nr [...] oraz z dnia 11 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłków celowych I. skargi oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz adwokat A. K., Kancelaria Adwokacka w K, ul. [...] kwotę 480,- zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta, działając na podstawie:

- art. 104, art. 107 i art. 108 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego zwanej dalej k.p.a.;

- art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8, art. 14, art.17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2, art. 102, art.104, art.106 ust.1,3 i 4, art. 109 ustawy o pomocy społecznej,

- § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej zwanego dalej rozporządzeniem,

- § 2 ust. 1 i 3 pkt. 1, 2, 3, § 7 Uchwały [...] Rady Miasta z dnia 15.01.2014r w sprawie przyjęcia programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy pomocy w zakresie dożywiania zwanej dalej uchwałą -

w dniu [...] 2014r. wydał dwie decyzje :

1/ nr [...] przyznającą zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie dla rodziny skarżącego – P. K., w kwocie 300 zł – ustalając, że odbiorcami świadczenia są: P. K., B. K. i M. K. określając, że świadczenie przysługuje za lipiec 2014 r.;

2/ nr [...] przyznającą zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie dla rodziny skarżącego w kwocie 300 zł., ustalając, że odbiorcami świadczenia są: P. K., B. K. i M. K. określając, że świadczenie przysługuje za sierpień 2014 r.

Powyższe decyzje zostały wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny ustalony przez organy:

na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji dotyczącej sytuacji materialnej i rodzinnej organ stwierdził, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną B. i córką M. Rodzina skarżącego znajduje się w trudnej sytuacji bytowej.

Zdaniem organu, przyznanie pomocy w formie gorącego posiłku byłoby nieuzasadnione sytuacją rodzinną skarżącego. Wobec powyższego za zasadne uznał organ przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie. Zasiłek ten został przyznany z uwagi na brak możliwości zapewnienia dziecku żywienia zbiorowego w szkole w okresie wakacji.

W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o pomoc tj. w miesiącu maju 2014 r. dochód rodziny stanowiły: renta skarżącego z tytułu częściowej niezdolności do pracy w wysokości 613,94 zł., zasiłek rodzinny na córkę M. w wysokości 106 zł oraz zasiłek okresowy z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w kwocie 328,57 zł. Łączny dochód rodziny w miesiącu maju wyniósł 1.048,51 zł., co daje kwotę 349,50 zł. na osobę w rodzinie.

Ustalono również, że rodzina skarżącego zajmuje część domu jednorodzinnego, a w miesiącu maju skarżący poniósł koszty związane z uregulowaniem opłat za prąd w kwocie 434,64zł., za gaz kwocie 89,19zł. oraz za śmieci w kwocie 46,00 zł.

Organ podniósł, że pomoc finansowa przyznana rodzinie decyzjami z dnia [...] 2014 r. została przyznana pod warunkiem aktywnego poszukiwania pracy przez B. K. we własnym zakresie, dokumentowania tych działań i przedkładania sprawozdania pracownikowi socjalnemu co 2 tygodnie, a także pod warunkiem podjęcia działań w celu wykorzystania własnych zasobów tj. sprzedaży obuwia pozostałego z prowadzonej działalności gospodarczej.

W ocenie organu skarżący nie wykorzystał własnych zasobów tj. możliwości sprzedaży posiadanego obuwia.

Ponadto, organ stwierdził, że żona skarżącego B. K. nie współpracowała z organem i nie wykazała aktywności w poszukiwaniu pracy i dokumentowania tych działań poprzez przedkładanie pracownikowi socjalnemu co 2 tygodnie zeszytu aktywności zawodowej. Organ podkreślił, że w okresie od dnia 17 kwietnia 2014 r., czyli od dnia wydania decyzji pod warunkiem współpracy z MOPS, żona skarżącego przedłożyła zeszyt aktywności zawodowej w trakcie wywiadu środowiskowego:

- w dniu 06.05.2014r. - z wpisami za okres od 25.04.2014 r. do 05.05.2014 r.,

- w dniu 09.06.2014 r. - z wpisami za okres od 26.05.2014 r. do 06.06.2014 r.,

- w dniu 01.07.2014 r. - za pośrednictwem skarżącego - z wpisami za okres od 18.06.2014 r. do 23.06.2014 r. podczas uzupełniania dokumentacji niezbędnej do zakończenia wywiadu środowiskowego.

W ocenie organu, nie zostały spełnione warunki wskazane w decyzji przyznającej pomoc, a także zawarte w oświadczeniu podpisanym przez żonę skarżącego w dniu 06 maja 2014 r.; żona skarżącego nie stawiała się co 2 tygodnie z zeszytem aktywności zawodowej, a wpisy w zeszycie okazały się zbieżne z terminami ubiegania się o pomoc finansową. Działania podejmowane przez rodzinę w celu rozwiązania trudnej sytuacji, zdaniem organu, są działaniami niewystarczającymi i świadczą o braku współdziałania z ośrodkiem pomocy społecznej.

Organ podkreślił, że posiada ograniczone środki finansowe i przyznając świadczenia musi wyważyć interes społeczny i słuszny interes stron ubiegających się o świadczenia pomocy społecznej.

W odwołaniu od powyższych decyzji skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, podkreślił swoją trudną sytuację materialną i wniósł o przyznanie świadczeń w większej wysokości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze dwoma decyzjami z dnia 11 września 2014 r. tj. nr [...] oraz nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone decyzje.

Organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza brzmienie zastosowanego przepisu. Uznanie nie pozwala na dowolność w załatwianiu sprawy,

ale też nie nakazuje spełnienia każdego żądania. Zaskarżona decyzja oparta na powołanych w decyzji przepisach prawa oraz ustaleniach stanu faktycznego jest prawidłowa, gdyż została wydana w ramach uznania administracyjnego, nie naruszając jednocześnie granic tego uznania.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art.48 ust.1 ustawy o pomocy społecznej osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania , jeżeli jest tego pozbawiona . Pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie , która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić ( art. 48 ust. 4 ww. ustawy ).

Ponadto , stosownie do uchwały Nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014 – 2020 (M.P.2013.1024) , ze środków przekazywanych w ramach Programu gminy udzielają wsparcia osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie o pomocy społecznej oraz spełniające kryterium dochodowe w wysokości 150% kryterium , o którym mowa w art.8 ww. ustawy. Wsparcie to jest realizowane w formie posiłku , świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych.

W przypadku braku możliwości zapewnienia gorącego posiłku lub gdy przyznanie pomocy w tej formie byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną, stosownie do § 7.1 uchwały Rady Ministrów Nr [...] z dnia 15 stycznia 2014r. w sprawie przyjęcia programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy pomocy w zakresie dożywiania, można udzielić pomocy w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności.

Prawo do zasiłku celowego przysługuje w ww. zakresie w sytuacji , gdy dochód na osobę lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego ( § 7.2 uchwały).

Organ odwoławczy stwierdził , że analiza akt sprawy potwierdza stanowisko organu I instancji , że dochód na osobę w rodzinie skarżącego nie przekracza 150% kryterium dochodowego. Z akt sprawy wynika również , że organ I instancji udzielając skarżącemu pomocy decyzjami z dnia [...] 2014r. zobowiązał rodzinę do współpracy tj. do aktywnego poszukiwania pracy przez żonę skarżącego B. K. we własnym zakresie, jak też do dokumentowania tych działań pracownikowi socjalnemu co 2 tygodnie oraz do podjęcia działań w celu wykorzystania własnych zasobów w postaci obuwia przeznaczonego do sprzedaży , pozostałego z wcześniej prowadzonej działalności gospodarczej. Rodzina skarżącego nie wywiązała się z tych zobowiązań.

W związku z powyższym organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji , że postawa rodziny skarżącego świadczy o braku należytych starań mających na celu poprawę swojej sytuacji życiowej.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, obie decyzje organu I instancji zostały podjęte po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania administracyjnego w trakcie którego ustalono sytuację finansową, mieszkaniową i zdrowotną skarżącego i jego rodziny.

Na powyższe decyzje wpłynęły skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w których skarżący nie zgodził się z zaskarżonymi rozstrzygnięciami.

Następnie ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i poprzedzających je decyzji organu I instancji i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania.

Pełnomocnik zarzucił zaskarżonym decyzjom: naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: art. 3 ust. 1 i art. 8 ust. 1 oraz art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, polegające na przekroczeniu granic uznania administracyjnego i przyjęcie, że skarżącemu nie należą się wnioskowane świadczenia; naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie wzięcie przez organ pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach, w tym m. in. protokołu z dnia 24 czerwca 2014 r. sporządzonego przez pracownika socjalnego.

W ocenie pełnomocnika zaskarżone decyzje zostały wydane z przekroczeniem granic uznania administracyjnego . Skarżący ma świadomość, że świadczenia z pomocy społecznej nie mają charakteru odszkodowawczego, jednakże wielkość i charakter poniesionych koniecznych kosztów na remont mieszkania oraz sytuacja społeczna skarżącego winna być w tym przypadku wzięta pod uwagę i skutkować winna przyznaniem zasiłków.

Skarżący jest osobą niezdolną do pracy. Stwierdzono u niego schorzenie narządów ruchu.

Dochód rodziny, jak przedstawił pełnomocnik skarżącego, stanowi renta skarżącego z tytułu częściowej niezdolności do pracy w kwocie 613,94 zł i zasiłek rodzinny dla córki M. K. w wysokości 106 zł. Łączny dochód rodziny trzyosobowej to 719,94 zł, co stanowi na osobę 239,98 zł i nie przekracza kryterium ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Dochody nie wystarczają skarżącemu nawet na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Nie można również w sprawie mówić o braku współpracy w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej ze strony skarżącego. Twierdzenia organu wskazujące na brak współpracy skarżącego i jego małżonki są bezzasadne. Żadne zachowanie skarżącego, czy jego żony nie mieści się w normie art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Obuwie, o którym pisze organ, nie nadawało się w ogóle do użytku, a tym bardziej do sprzedaży, z powodu złego stanu. Obuwie było zagrzybiałe, a trudno odmówić wiarygodności oświadczeniu skarżącego w zakresie zagrzybienia obuwia, kiedy protokół z dnia 24 czerwca 2013 r. potwierdza zły stan mieszkania. Zdaniem skarżącego, wszystko z tego mieszkania w wyniku zagrzybienia nadawało się do wyrzucenia. Zatem trudno uznać brak sprzedaży z uwagi na zły stan produktu powstały z przyczyn niezależnych od skarżącego - brakiem współpracy.

Pełnomocnik podniósł, że żona skarżącego przez cały okres współpracowała i nadal współpracuje z organem poprzez aktywne poszukiwanie pracy i przedkładane pracownikowi socjalnemu sprawozdania zawsze w terminach uzgodnionych z pracownikiem socjalnym. Powoływanie się przez organ, jakoby małżonka skarżącego nie dokonywała dokumentowania swoich działań co 2 tygodnie, spowodowane było przesunięciem terminu w porozumieniu i za zgodą pracownika socjalnego, między innymi z uwagi na remont mieszkania skarżącego oraz z powodu nieobecności pracownika socjalnego, zajmującego się sprawą skarżącego. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, nie można zarzucać B. K., aby nie wywiązywała się ze swoich obowiązków, skoro stawiała się zgodnie z decyzją pracownika socjalnego i przez cały okres aktywnie poszukiwała pracy. Według informacji skarżącego, jego małżonka jest zarejestrowana w Grodzkim Urzędzie Pracy. Natomiast brak stawiennictwa w dniu 23 marca 2014 r. był spowodowany odnotowaniem w kalendarzu przez małżonkę skarżącego błędnej daty wizyty w urzędzie. Sytuacja ta została wyjaśniona i B. K. jest zarejestrowana w Grodzkim Urzędzie Pracy.

W ocenie pełnomocnika, nie można również traktować przeprowadzonego przez skarżącego remontu jako działanie świadczące o nieracjonalnym gospodarowaniu środkami finansowymi. Wskazać należy, iż poniesione koszty na mieszkanie miały bezpośredni wpływ na możliwości korzystania z tego mieszkania przez skarżącego. Przenikanie wilgoci skutkuje występowaniem wilgoci, pleśni i grzyba budowlanego, co w dłuższej perspektywie jest groźne dla bezpieczeństwa konstrukcji budynku i zdrowia jego użytkowników. Prace remontowe były w zaistniałej sytuacji konieczne. Z protokołu z dnia 24 czerwca 2014 r. sporządzonego przez pracownika socjalnego wynika, iż mieszkanie skarżącego było zagrzybione, zawilgocone, konieczne było skucie tynków i podłogi na wysokość około 20 cm. Zdaniem pełnomocnika skarżącego konieczna była wymiana instalacji elektrycznej, montaż pieca akumulacyjnego w łazience. Konieczne było wyrzucenie zagrzybianych mebli. Warunki, jakie miał skarżący przed remontem godziły w godność człowieka. W tych okolicznościach remont przeprowadzony przez skarżącego był konieczny.

Zdaniem pełnomocnika, organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie wysłuchał skarżącego i jego małżonki oraz nie zasięgnął opinii specjalisty z zakresu usuwania grzyba budowlanego.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawach.

Na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270 ze zm.) postanowił połączyć sprawę o sygn. akt III SA/Kr 1753/14 ze sprawą o sygn. akt III SA/Kr 1754/14 – do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić ją pod sygn. akt III SA/Kr 1753/14.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. Nr 270).

Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji pod kątem ich zgodności z prawem, Sąd badał, czy organ administracyjny ustalił stan faktyczny zgodnie z obowiązującymi przepisami, a następnie, czy do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował właściwe przepisy oraz, czy przepisy te prawidłowo zinterpretował.

Kontrola zaskarżonych decyzji doprowadziła do wniosku, że skargi nie zasługują na uwzględnienie pomimo , iż argumentacja organów orzekających nie w pełni zasługuje na akceptację.

Okolicznością bezsporną w sprawie jest to , że skarżący jest w trudnej sytuacji materialnej i nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych. Skarżący spełnia kryterium dochodowe, od którego uzależniona jest pomoc społeczna. Bezsporny jest też fakt, iż skarżący objęty jest opieką Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej i faktycznie wnioskowane świadczenia zostały skarżącemu przyznane .

Kwestą sporną jest wysokość przyznanych świadczeń oraz to czy rodzina skarżącego nie współpracuje z organami pomocy społecznej i nieracjonalnie gospodaruje posiadanymi środkami, jak twierdzą organy, czy też ewentualny brak współpracy miał obiektywne przyczyny.

W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną decyzji stanowią przepisy ww. ustawy z dnia 12 marca 2004 roku (Dz. U. 2013.182) o pomocy społecznej zwanej dalej ustawą.

Zgodnie z artykułem 36 ust. 1 pkt c ustawy, świadczeniem z pomocy społecznej jest świadczenie pieniężne w formie zasiłku celowego.

Zgodnie z art. 39 ust.1 ustawy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2).

Organy orzekające w rozpatrywanej sprawie uwzględniły również uchwałę Rady Ministrów Nr 221 z dnia 10 grudnia 2013r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014 – 220 (MP.2013.1024) oraz uchwałę Rady Miasta Nr [...] z dnia 15 stycznia 2014r. w sprawie przyjęcia programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy pomocy w zakresie dożywiania.

Rozstrzygnięcia oparte o powyższe przepis wydane zostały w ramach tzw. uznania administracyjnego, a Sąd badał czy zakres uznania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie został przez organy przekroczony, a także, czy w sposób należyty uzasadniono orzeczenia o przyznaniu skarżącemu zasiłku celowego w takiej wysokości.

Uznaniowość nie oznacza dowolności, a organ związany jest przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, jak również przywołanymi przepisami ustawy o pomocy społecznej.

Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza - zgodnie z art. 7 k.p.a. - załatwienie sprawy, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Doprecyzowaniem tej zasady jest przepis art. 2 ust. 1 ustawy, zgodnie z którymi pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, oraz art. 3 ust. 4 ustawy stanowiący, iż potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Podnieść należy, że stosownie do przepisów ustawy o pomocy społecznej, organ przy udzielaniu wnioskowanej pomocy kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi na gruncie tej ustawy, dotyczącymi wymogu dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy (art. 3 ust. 3).

Zabezpieczeniem realizacji opisanych powyższych zasad jest szereg przepisów o postępowaniu dowodowym, spośród których zasadnicze znaczenie ma art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., ustanawiające dla organów administracji publicznej obowiązek zebrania i rozpatrzenia w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego oraz właściwej jego oceny.

W rozpatrywanej sprawie organy zarzuciły skarżącemu i jego żonie brak współpracy z ośrodkiem pomocy społecznej.

Artykuł 11 ust. 2 ustawy stanowił, w chwili wydawania zaskarżonych decyzji, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych lub prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Przepis ten mógłby mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, m in. gdyby skarżącemu organy pomocy społecznej przedstawiły do zawarcia kontrakt socjalny, a skarżący by go nie podpisał.

Ponadto wskazać należy, iż żona skarżącego nie odmówiła podjęcia konkretnego zatrudnienie, czy innej pracy zarobkowej. Chęć podjęcia pracy przez B. K. została udowodniona poprzez fakt zarejestrowania się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, czyli poszukująca pracy. Niezależnie od tego żona skarżącego nie była bierna w samodzielnym poszukiwaniu pracy, co przyznaje sam organ. Nie stawiała się dokładnie co dwa tygodnie w ośrodku pomocy społecznej z zeszytem aktywności zawodowej. Okoliczność ta została jednak wyjaśniona przez skarżącego, iż było to uzgodnione z pracownikiem socjalnym, a ponadto "przerwa" w poszukiwaniu pracy związana była z rozległym remontem mieszkania. Podnoszone przez skarżącego w tym zakresie okoliczności nie zostały skutecznie podważone przez organ.

Za błędne należy uznać stanowisko organów obu instancji , że skarżący mógł przezwyciężyć samodzielnie swoją trudną sytuację życiową poprzez sprzedaż posiadanego obuwia. Zdaniem Sądu, za wiarygodne i zgodne z doświadczeniem życiowym należy uznać twierdzenie skarżącego, iż zniszczenie tego towaru w wyniku jego zagrzybienia było możliwe. W sytuacji , gdy okolicznością bezsporną w sprawie jest, że mieszkanie skarżącego było zawilgocone i znajdował się tam grzyb budowlany, a organ nie zakwestionował miejsca przechowywania obuwia w mieszkaniu, to podważanie przez organ twierdzeń skarżącego co do stanu obuwia, jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia zasad logiki i doświadczenia życiowego. Na marginesie należy zauważyć, że o możliwości sprzedaży towaru decyduje nie tylko jego dobry stan, ale również inne czynniki, np. takie jak jego atrakcyjność. Organ nie podjął nawet próby oceny, czy skarżący mógł legalnie sprzedać przedmiotowy towar nie będąc przedsiębiorcą , czy istniały realne szanse na zbycie obuwie i jakie ewentualnie wiązałyby się z tą transakcją wymogi (np. opłaty podatkowe).

Podkreślić należy, że nawet przy braku współpracy sytuacja beneficjenta i jego rodziny przemawiać może za przyznaniem wnioskodawcy pomocy adekwatnej i możliwej do udzielenie z punktu widzenia finansowych możliwości organu. Rodzina, w której jest dziecko, wymaga ze strony organów szczególnej ochron i wymogi te zostały przez organy w niniejszej sprawie spełnione poprzez fakt przyznania zasiłków celowych na zakup żywności z przeznaczeniem na przygotowanie jednego posiłku dziennie dla rodziny skarżącego.

Reasumując należy stwierdzić, że pomimo nieuzasadnionego stanowiska organów orzekających o braku współpracy rodziny skarżącego z pracownikiem socjalnym , sam fakt przyznania wnioskowanych świadczeń nie daje podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego tylko z tego powodu , że w ocenie skarżącego, świadczenia te zostały przyznane w niewystarczającej wysokości. Podkreślić należy, iż pomoc społeczna nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się, jak również udzielić wszelkich świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie zasiłku celowego powoduje, że organ pomocy społecznej może orzec o odmowie jego przyznania, nawet w przypadku, gdy wnioskodawca spełnia wszystkie kryteria, od których ta pomoc zależy, jak również może przyznać zasiłek celowy w wysokości, jaką uzna za zasadną i jaką jest w stanie udzielić mając na uwadze wysokość posiadanych środków i liczbę osób ubiegających się o pomoc społeczną. Uprawnienie jakie wynikają z ustawy o pomocy społecznej mają bowiem jedynie charakter subsydiarny, co oznacza, że uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Pomoc ta nie może być zatem traktowana, jak oczekiwałby tego skarżący, jako stałe źródło dochodu służące zaspokojeniu najbardziej nawet uzasadnionych potrzeb bytowych.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał , że zaskarżone decyzje nie zostały dotknięte wadami uzasadniającymi ich uchylenie. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu , jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień .

Skarżący ubiegając się o przyznanie mu zasiłków celowych musi liczyć się z tym, że nie każdy jego wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie uwzględniony, gdyż rodzaj, forma i rozmiar świadczeń muszą być dostosowane nie tylko do okoliczności uwzględniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy.

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić , że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem , gdyż argumentacja skargi , ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju , które mogły mieć wpływ na wynik sprawy . W szczególności argumentacja skargi dotycząca konieczności przeprowadzenia remontu mieszkania zajmowanego przez skarżącego nie mogła odnieść zamierzonego celu , gdyż ani organ I instancji , ani organ odwoławczy nie powoływali się na tę okoliczność , a tym bardziej nie kwestionowali jej w zaskarżonych decyzjach.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a w zw. z § 2 ust. 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).