Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 334/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art.35 par, 3, art. 36
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Z. J. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku 1. Zobowiązuje Prezydenta [...] do wydania rozstrzygnięcia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, w sprawie wniosku Z. J. z dnia 27 grudnia 2005 r. o wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za działki zajęte pod drogę o numerach ewidencyjnych: [...] i [...] położonych w W. przy ul. S. oraz odszkodowania z tytułu bezumownego z nich korzystania, 2. Stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. Wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1500 (tysiąc pięćset) złotych, 4. Zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej Z. J. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IV SAB/Wa 334/15

U Z A S A D N I E N I E

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17.06.2015 r., profesjonalny pełnomocnik Z. J. zarzucił bezczynność Prezydentowi W. w rozpoznaniu wniosku Skarżącej z dnia [...]12.2005 r., o wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za działki zajęte pod drogę o numerach ewidencyjnych [...] i [...], położone w W., obręb [...] przy ul. [...] oraz o odszkodowanie z tytułu bezumownego korzystania z tych gruntów.

W związku ze sformułowanym zarzutem pełnomocnik Skarżącej wniósł o:

1) zobowiązanie Prezydenta W. do merytorycznego zakończenia sprawy w terminie 60 dni od dnia doręczenia akt Organowi,

2) stwierdzenie, że bezczynność Prezydenta W. nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa,

3) zasądzenie wszelkich kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych na rzecz Skarżącej,

4) zwrot na rzecz Skarżącej nadpłaty 20 zł z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - dokonanej omyłkowo ponad wysokość wpisu określonego w § 2 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W uzasadnieniu podał, że na skutek zażalenia Skarżącej na niezałatwienie sprawy wszczętej tym wnioskiem, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [..].02.2014 r. wyznaczył Prezydentowi W. na załatwienie sprawy termin 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia wraz z aktami sprawy (załącznik nr 4 do skargi).

Zarzucił, że pomimo upływu wyznaczonego terminu, Organ w dalszym ciągu pozostaje w bezczynności. W tym czasie dokonywano jedynie zawiadomień o kolejnych terminach załatwienia sprawy, powołując się na dużą liczbę podobnych spraw oraz konieczność sporządzenia operatu szacunkowego i wyznaczenia rozprawy administracyjnej, co do tej pory nie nastąpiło. Zdaniem pełnomocnika, przedstawione argumenty, jako okoliczności faktyczne a nie prawne, w żadnym stopniu nie zwalniały Organu z zarzutu bezczynności. Ponadto z samych zawiadomień o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy nie wynikają żadne konkrety, w tym dlaczego Organ nie zleca wykonania wspomnianego operatu, jakie są przeszkody, że czynność ta nie może zostać zlecona. Zawiadomienia te, mające w założeniu czynić zadość obowiązkowi z art. 36 § 1 K.p.a., de facto nawet w sposób pośredni czy pozorowany nie zmierzają do ostatecznego załatwienia sprawy.

Reasumując, zarzucił, że wobec niepodjęcia w sprawie żadnej konkretnej czynności, Prezydent W. nadal pozostaje w bezczynności.

W odpowiedzi na skargę, Prezydent W. wyjaśnił, że:

- Wojewoda [...] decyzją z dnia [..].04.2012 r. nr [...] stwierdził nabycie przez gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku prawa własności gruntu położonego w W., Dzielnica W., oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [..] o powierzchni 0.0075 ha z obrębu [...], zajętego pod część ulicy [...]. W uzasadnieniu wskazał, że "zgodnie z zaświadczeniem z dnia [...].05.2010r znak: [...], wydanym przez Prezydenta W., do działki o nr. ew. [...] na dzień [...].12.1998 r., jako właściciel figurowała Z. J.,

- w związku ze złożoną skargą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2195/12 oddalił skargę Z. J. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [..].09.2012 r. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].04.2012 r. nr [...], stwierdzającą nabycie przez Gminę W., z mocy prawa z dniem [...].01.1999 r. , prawa własności działki położonej w m. W., Dzielnica W., oznaczonej nr [...] o pow. 0,0075 ha z obrębu [...], jako zajętej pod część ul. [...] w W.,

- Wydział [...] Urzędu m. W. prowadząc przedmiotowe postępowania kieruje się zasadą, aby w sposób pewny, a nie jedynie prawdopodobny ustalić wszelkie okoliczności dot. gruntu objętego wnioskiem, zarówno pod względem prawnym jak i fizycznym, a jednym z elementów przedmiotowego postępowania jest ustalenie faktu, czy nigdy i na niczyją rzecz nie zostało ustalone i wypłacone odszkodowanie,

- pismem z dnia [...].12.2014 r. strona postępowania została poinformowana, iż rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiotowej sprawie nastąpi do dnia [...] grudnia 2015 r., z uwagi na konieczność zgromadzenia całości materiału dowodowego, tj. sporządzenia przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, określającego wartość prawa tej nieruchomości, a następnie przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w myśl art. 89 K.p.a.,

- w dniu [...] czerwca 2015 r. zlecone zostało wykonanie operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego w celu ustalenia odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną - ul. [...], stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...],

- tutejszy Wydział Nieruchomości Skarbu Państwa prowadzi ok. 4500 spraw z zakresu ustalenia i wypłaty odszkodowań z tytułu zajęcia części gruntów pod drogi publiczne. Sprawy te są załatwiane według kolejności zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organ dokłada wszelkich starań, aby jak najszybciej wydać stosowne rozstrzygnięcie.

W ocenie Organu, w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki wynikające z treści art. 35 i 36 K.p.a. Strona została poinformowana o przyczynie opóźnienia oraz o nowym terminie załatwienia sprawy, zgodnie z zaleceniami jego art. 37.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) ma miejsce wówczas, gdy organ w ustawowym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie lub postępowanie takie wprawdzie prowadził, ale nie zakończył go – mimo istnienia ustawowego obowiązku – wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął też stosownej czynności. Nadto skarga na bezczynność dopuszczalna jest niezależnie od powodów, dla których dany akt lub czynność nie zostały podjęte, w szczególności bez względu na to, czy przyczyna tej opieszałości jest zawiniona, czy też nie.

Należy nadmienić, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W ramach tej kontroli Sądy orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów tylko wówczas, gdy te zobowiązane są do wydania :

1. decyzji administracyjnych;

2. postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty;

3. postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4. innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

4a. pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach.

Rozpoznanie niniejszej sprawy mieści się więc w kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Artykuł 35 § 3 K.p.a. stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Natomiast w myśl § 5 art. 35 K.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Minister w niniejszej sprawie nie wykazał, aby po wydaniu postanowienia z dnia [...].02.2014 r. przez Wojewodę miały miejsce wskazane okoliczności z § 5 art. 35 K.p.a., a ich zaistnienie nie wynika też z nadesłanych Sądowi akt administracyjnych tej sprawy.

W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik Skarżącej wyczerpał tryb pozwalający na wniesienie Skargi na bezczynność do Sądu. Uprzednio bowiem, na zażalenie Skarżącej na niezałatwienie sprawy wszczętej tym wnioskiem, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...].02.2014 r. wyznaczył Prezydentowi W. termin 3 miesięcy na załatwienie sprawy, liczony od dnia doręczenia postanowienia Wojewody. Termin ten upłynął bezskutecznie, wobec tego w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [..].06.2015 r. (doręczonej Organowi [...].12.3015 r.), profesjonalny pełnomocnik Z. J. zarzucił Prezydentowi m. W. bezczynność w rozpoznaniu wniosku Skarżącej z dnia [...].12.2005 r. o wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za grunty zajęte pod drogę o nr geodezyjnym [...], [...] położone w W., obręb [...] przy ul. [...] oraz o odszkodowanie z tytułu bezumownego korzystania z tych gruntów.

Nadto, zgodnie z art. 36. § 1 K.p.a. - o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

Natomiast z § 2 art. 36 K.p.a. wynika, że ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

W rozpatrywanej sprawie, wskazane terminy, przewidziane na jej załatwienie zostały znacznie przekroczone, w sposób rażący.

Żądane przez Organ dokumenty pełnomocnik Skarżącej nadesłał do organu już [...].04.2014 r., natomiast [...].05.2014 r. Organ wystosował do Strony pierwsze zawiadomienie w trybie art. 36 K.p.a., o wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia, wskazując, że nastąpi to dopiero do [...].12.2014 r., a więc po upływie terminu wyznaczonego przez Wojewodę. Jednocześnie uzasadnił to w sposób nie zasługujący na akceptację, a mianowicie wpływem 4500 wniosków i koniecznością kolejnego ich załatwiania.

Pełnomocnik Skarżącej nadesłał żądane postanowienia spadkowe, a następnie pismem z dnia [...].08.2014 r. zarzucił Prezydentowi m. W. przewlekłość w rozpoznawaniu sprawy. Podał, że możliwe jest jej rozstrzygnięcie w oparciu o dokumenty posiadane przez Organ oraz okoliczności możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi Organ rozporządza.

Należy mieć na uwadze, że Prezydent m. W. o dokumenty archiwalne zwrócił się do kilku instytucji dopiero [...].10.2014 r. Natomiast [...].12.2014 r. wydał kolejne zawiadomienie o terminie załatwienia sprawy w trybie art. 36 K.p.a. przedłużając go do [...].12.3015 r., wówczas powołał się m. in. na konieczność sporządzenia operatu szacunkowego dla przedmiotowej nieruchomości, a więc działania, które winny być podjęte wcześniej.

Odnotowania wymaga, że Wojewoda [...] wyznaczając Prezydentowi m. W. termin 3 miesięcy na załatwienie wniosku Skarżącej – w wyniku zażalenia Skarżącej na niezałatwienie sprawy - liczony od dnia doręczenia postanowienia Wojewody z dnia [...].02.2014 r., zaznaczył w nim jednocześnie, że gdyby stan bezczynności przedłużał się i Prezydent m. W. nie podejmował działań ukierunkowanych na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, wówczas dojdzie do rażącego naruszenia prawa.

W ocenie Sądu, przez owe 3 miesiące Organ podejmował czynności w sprawie w sposób opieszały, nie zmierzający do szybkiego jej załatwienia, wbrew wskazaniom Wojewody. O opracowanie operatu szacunkowego dla przedmiotowej nieruchomości Organ zwrócił się późno, po upływie terminu wyznaczonego przez Wojewodę na załatwienie tej sprawy, podobnie do Archiwów, w celu zgromadzenia koniecznej dokumentacji historycznej wystąpił dopiero pismem z [...].12.2014 r.

W efekcie do dnia rozprawy przed Sądem nie wydal rozstrzygnięcia w sprawie.

W tej sytuacji konieczne stało się zobowiązanie Ministra do wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie i zakreślenia mu na to terminu 30 dniowego, liczonego od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, który to termin, w ocenie Sądu, jest wystarczający na wydanie rozstrzygnięcia (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. - pkt. 1 sentencji wyroku).

Termin 30-dniowy, w ocenie Sądu, pozwoli na wydanie rozstrzygnięcia, zważywszy, że na rozprawie pełnomocnik Organu przedłożyła pierwszą stronę sporządzonego już operatu szacunkowego, protokół z przesłuchania Strony oraz z przeprowadzonej rozprawy administracyjnej.

Reasumując, w ocenie Sądu, z przyczyn uprzednio wskazanych, bezczynność Prezydenta m. W. w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto do dnia orzekania przez Sąd I. instancji Organ nie wydał żadnego rozstrzygnięcia, działając w sposób przewlekły (art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. - pkt. 2 sentencji wyroku).

Wobec stwierdzonej rażącej bezczynności Ministra w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku, Sąd z urzędu na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. orzekł o wymierzeniu Ministrowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. uznając, że grzywna w wysokości 1500 zł będzie adekwatna do mającej miejsce bezczynności (art. 149 § 2 P.p.s.a. - pkt. 3 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania w pkt. 5 sentencji rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2, uwzględniając wpis, koszty zastępstwa procesowego oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa - pkt. 4 sentencji wyroku.

Należy także nadmienić, że nadpłacony wpis w wysokości 20 zł został Skarżącej zwrócony przez Sąd w dniu 28.07.2015 r. (k. 24 akt sądowych).

W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.