Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1432/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy materialnej 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata D. S. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...] lok. [...], kwotę [...] złotych oraz kwotę [...] złotych stanowiącą 22% VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy:

Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] odmówił M. S. przyznania pomocy materialnej.

W uzasadnieniu powyższej decyzji podano, że wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2006 r. M. S. zwrócił się o udzielenie mu pomocy materialnej na miesiąc kwiecień br. oraz wyrównania za wszystkie miesiące od lutego 2003 r. włącznie. Z danych uzyskanych z wywiadu środowiskowego wynika, że wnioskujący o przyznanie pomocy uprawniony jest do świadczenia rentowego w wysokości [...] zł. netto, jednakże odmawia przyjęcia renty, co spowodowało zawieszenie świadczenia przez ZUS. M. S. jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy, zamieszkuje sam w dwupokojowym mieszkaniu spółdzielczo – lokatorskim, mieszkanie jest zadłużone, bo nie są wnoszone regularnie opłaty czynszowe. Ponadto w tym samym miesiącu – kwietniu 2006 r. – organ prowadził postępowanie w sprawie przyznania M. S. pomocy na wniosek z dnia 11 stycznia 2006 r., 17 lutego 2006 r., 7 marca 2006 r. i 30 marca 2006 r.

Decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. został przyznany M. S. za miesiąc maj 2006 r. zasiłek celowy zwrotny w kwocie [...] zł. na trzy cele: na zakup żywności, na opłacenie energii elektrycznej i podłączenie dopływu energii elektrycznej oraz na pokrycie kosztów usługi dentystycznej. Zasiłek został mu przyznany z uwagi na niepełnosprawność i długotrwałą chorobę – mimo, że jego dochód - renta w wysokości [...] zł. netto - przekracza kryterium dochodowe wynoszące kwotę 461 zł.

Wobec tego organ uznał, że niezbędne potrzeby wnioskującego zostały już zaspokojone, dlatego też odmówił przyznania pomocy materialnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2006 r. odmawiającej mu przyznania pomocy materialnej, uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Kolegium stwierdziło, że zaskarżoną decyzją rozstrzygnięty został negatywnie wniosek skarżącego z dnia 10 kwietnia 2006 r. w sprawie udzielenia pomocy materialnej. W orzeczeniu tym nie sprecyzowano - ani w sentencji ani w motywach - jakiej konkretnie pomocy materialnej odmówiono skarżącemu. Nie można orzec o odmowie przyznania pomocy materialnej bez ustalenia o jakie świadczenie wystąpiła strona. We wniosku z dnia 10 kwietnia 2006 r. skarżący podnosił : "proszę o pilne przyznanie pomocy materialnej na miesiąc kwiecień b.r. oraz wyrównanie za wszystkie miesiące od lutego 2003 r. włącznie, za które pomocy mi nie przyznano pod zmyślonymi pretekstami", "od lutego 2003 r. organ I instancji odebrał mi zasiłek stały, który był moim jedynym źródłem utrzymania", " grozi mi eksmisja z powodu niemożności opłacania czynszu, a gdyby nie pomoc znajomych dawno umarłbym z głodu".

Aby wyjaśnić treść wniosku skarżącego z dnia 10 kwietnia 2006 r. organ I instancji powinien był zobowiązać go do sprecyzowania w/w żądania w wyznaczonym terminie. Nie powinien jednak orzekać o odmowie przyznania wnioskodawcy pomocy materialnej "w sposób ogólny", bez wyjaśnienia treści powyższego wniosku.

Skarżący wnosił o pomoc w miesiącu kwietniu 2006 r. W decyzji z dnia [...] maja 2006 r. wskazano, iż odmowa przyznania świadczenia następuje dlatego, że inną decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. przyznano skarżącemu w miesiącu maju 2006 r. zasiłek celowy zwrotny w kwocie [...] zł.

Jednakże nie wiadomo, czy we wniosku z 10 kwietnia 2006 r. skarżącemu chodziło o pomoc materialną z przeznaczeniem na cele określone w decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. o przyznaniu zasiłku celowego zwrotnego na miesiąc maj 2006 r., czy też o zupełnie inną formę pomocy materialnej z ustawy o pomocy społecznej.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2006 r. zabrakło też danych o środkach finansowych, jakimi dysponował organ pierwszej instancji na realizacje zadań z ustawy o pomocy społecznej, w tym na zadania fakultatywne i obligatoryjne oraz brak danych dotyczących ilości osób ubiegających się o pomoc, w tym tych którzy taką pomoc otrzymali.

Biorąc pod uwagę wyżej wymienione braki decyzji z dnia [...] maja 2006 r. oraz braki w stanie faktycznym sprawy skład orzekający postanowił orzec o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia i o przekazaniu sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, po sprecyzowaniu przez wnioskodawcę treści wniosku z dnia 10 kwietnia 2006 r.

M. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.

W skardze wskazał, że wszystkie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, tak samo, jak decyzje Ośrodka Pomocy Społecznej, mają na celu pozbawienie go środków do życia i spowodowanie jego eksmisji z mieszkania. Skarżący podniósł, że od lutego 2003 r. pozbawiony został stałego zasiłku, który był jedynym źródłem jego utrzymania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. skarżący oświadczył, że popiera skargę jednocześnie podkreślając, że nie walczy z korzystnymi decyzjami, a z nadużywaniem prawa do celów szykanowania go, poprzez przewlekanie rozpatrywania jego wniosków i faktycznie nie przyznawania pomocy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest ostateczna decyzja organu odwoławczego, wydana w oparciu o art.138 §2 kpa, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania skarżącemu pomocy materialnej.

Dokonując kontroli tej decyzji Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja zgodna jest zarówno z przepisami prawa materialnego, jak również z przepisami postępowania administracyjnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podzielił ustalenia dokonane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.

Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji rozstrzygnął o odmowie przyznania pomocy materialnej M. S., przy czym odmowę udzielenia pomocy uzasadnił faktem przyznania mu specjalnego zasiłku celowego w miesiącu maju 2006 r. w kwocie [...] zł. , co miało zaspakajać jego niezbędne potrzeby. Przy czym Prezydent nie ustalił o jaką pomoc materialną chodziło skarżącemu - o jakie świadczenie wystąpił. Nie wezwał go do dokładnego sprecyzowania rodzaju pomocy i odmówił przyznania pomocy materialnej, nie określając, jakiej konkretnie pomocy materialnej odmawia.

Również Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie wytknęło organowi pierwszej instancji, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło danych o środkach, jakimi dysponował organ pierwszej instancji na realizacje zadań z pomocy społecznej.

Stosownie do art.7 kpa organy administracji publicznej powinny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia jej mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis nakłada na organy administracji publicznej obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. W myśl natomiast art.77 § 1 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie dokonać oceny na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego (art.80 kpa). Stosownie do art.106 ust.1 ustawy o pomocy społecznej przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja ta powinna zaś odpowiadać wymogom określonym w art.107 kpa, przy czym organy administracji publicznej mają obowiązek szczególnej dbałości o prawidłowe i wyczerpujące uzasadnienie rozstrzygnięcia.

Zgodnie z treścią art.3 ust.3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

W rozpoznawanej sprawie, jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, decyzja organu pierwszej instancji nie zawierała żadnych ustaleń dotyczących możliwości finansowych Ośrodka Pomocy Społecznej. Tymczasem organy orzekające w sprawach przyznania bądź odmowy przyznania pomocy społecznej winny w uzasadnieniu podać konkretnie wysokość kwoty, jaką dysponowały na udzielenie pomocy, jaka kwota została już rozdysponowana i na jakiego rodzaju potrzeby oraz w jakiej wysokości były przyznawane przeciętne świadczenia. Ocenę możliwości finansowych gminy należy też odnieść do konieczności zaspokojenia potrzeb innych osób korzystających z pomocy społecznej.

W tych okolicznościach organ odwoławczy prawidłowo postąpił uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Należy podkreślić, że zaskarżona do Sądu decyzja organu odwoławczego jest dla skarżącego korzystna, tym bardziej, że z akt sprawy wynika, iż ma on przyznane świadczenie rentowe, którego przyjęcia odmawia (odmowa przyjęcia świadczenia rentowego bieżącego oraz zaległego z odsetkami), a żąda przyznania mu świadczeń z opieki społecznej. Taką postawą skarżący działa na swoją niekorzyść, podobnie jak w sprawie niniejszej, gdy zaskarża korzystną dla siebie decyzję.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił, jako całkowicie nieuzasadnioną.