Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 91/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: Art. 3, art. 4, art. 6, art. 25, art. 32
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: Art. 6
journal: Dz.U. 2021 poz 1082
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rodzinnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 17 listopada 2021 r. sygn. akt: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 735 ze zm.) oraz art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 18, art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 6 ust. 1, art. 25 ust. 1 i art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania skarżącej H. W. od decyzji Burmistrza znak: [...] z dnia [...] 2021r. w sprawie:

I. uchylenia decyzji znak: [...] z dnia [...] 2020 r., zmienionej decyzją znak: [...] z dnia [...] 2021 r. przyznającej H. W. prawo do świadczeń rodzinnych na N. W. w formie:

1. zasiłku rodzinnego na dziecko w wieku 18 do 24 lat - w kwocie 135,00 zł miesięcznie;

2. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2021/2022 - w kwocie 100,00 zł;

3. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka - w kwocie 193,00 zł miesięcznie;

4. dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła - w kwocie 69,00 zł miesięcznie, oraz

II. odmowy H. W. prawa do świadczeń rodzinnych na N. W.

w formie:

1. zasiłku rodzinnego na dziecko,

2. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2021/2022,

3. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka,

4. dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła,

utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją znak: [...] z dnia 28.09.2021r. Kierownik Sekcji Świadczeń Rodzinnych i Funduszu Alimentacyjnego Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Burmistrza, orzekł:

I. o uchyleniu decyzji znak: [...] z dnia [...] 2020 r., zmienionej decyzją znak: [...] z dnia [...] 2021r. przyznającej H. W. prawo do świadczeń rodzinnych na N. W. w formie:

1. zasiłku rodzinnego na dziecko w wieku 18 do 24 lat - w kwocie 135,00 zł miesięcznie,

2. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2021/2022 - w kwocie 100,00 zł,

3. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka - w kwocie 193,00 zł miesięcznie,

4. dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła - w kwocie 69,00 zł miesięcznie, oraz

II. o odmowie H. W. prawa do świadczeń rodzinnych na N. W. w formie:

1. zasiłku rodzinnego na dziecko,

2. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2021/2022,

3. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka,

4. dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła.

W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu 25.09.2020 r. do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynął wniosek skarżącej o ustalenie jej prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku na córkę N. W. na okres zasiłkowy 2020/2021. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, że jej córka N. W. w roku szkolnym 2020/2021 uczęszcza i realizuje obowiązek szkolny w technikum - Studium Ekonomiczne Policealne Niepubliczne. Dalej w uzasadnieniu decyzji podano, że z zaświadczeń, które wpłynęły do OPS w dniu 14.05.2021 r., 18.05.2021 r., 19.05.2021 r. i 09.06.2021 r. wynika, że N. W., córka skarżącej, od września 2020 r. była słuchaczem kwalifikacyjnego kursu zawodowego celem uzyskania kwalifikacji do prowadzenia spraw kadrowo-płacowych i gospodarki finansowej jednostek organizacyjnych. Jednakże jak zaznaczono, placówki szkolnej, do której we wrześniu i październiku 2020 r. uczęszczała N. W., nie można uznać za szkołę w rozumieniu art. 3 pkt 18 ustawy o świadczeniach rodzinnych i w związku z tym nie została w tym okresie spełniona przesłanka warunkująca uznanie, że za ten okres przysługiwał skarżącej zasiłek rodzinny. Stwierdzono, że N. W. ma ukończony 18 rok życia i w okresie zasiłkowym 2020/2021 nie kontynuuje nauki w szkole w rozumieniu art. 3 pkt 18 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a więc nie są spełnione przesłanki określone w tej ustawie warunkujące prawo do pobierania zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie w którym twierdziła, że z mocą wsteczną uchylono wcześniej przyznawane świadczenia rodzinne należne jej, ponieważ córka uczęszczała do szkoły i nadal uczęszcza do Niepublicznej Szkoły Policealnej. Skarżąca wskazała, że córka ma indeks i dlatego prosi o przyznanie świadczeń rodzinnych na kolejne lata 2021 - 2022.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po zapoznaniu się z aktami przedmiotowej sprawy, powołało treść art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 111, ze zm., zwanej dalej "ustawą"). Organ wskazał, że w myśl art. 3 pkt 18 ustawy za szkołę uważa się szkołę podstawową, szkołę ponadpodstawową oraz szkołę artystyczną w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także młodzieżowy ośrodek socjoterapii, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania oraz ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy.

Jak wynika z zaświadczenia z dnia 12.05.2021r. wydanego przez Niepubliczną Szkołę Policealną, N. W. ur. [...] 2000 r. ukończyła kwalifikacyjny kurs zawodowy z zakresu spraw kadrowo-płacowych i gospodarki finansowej jednostek organizacyjnych, prowadzony przez Niepubliczną Szkołę Policealną.

Ponadto skarżąca załączyła do swego odwołania zaświadczenie z dnia 11.10.2021 r. wydane przez Policealne Niepubliczne Studium Ekonomiczne stwierdzające, że N. W. jest uczestnikiem organizowanego kwalifikacyjnego kursu zawodowego celem uzyskania kwalifikacji w zakresie prowadzenia rachunkowości.

Ukończenia kwalifikacyjnego kursu zawodowego w zakresie spraw kadrowo-płacowych i gospodarki finansowej jednostek organizacyjnych, prowadzonego przez Niepubliczną Szkołę Policealną, a także uczestnictwa w kwalifikowanym kursie zawodowym prowadzonym przez Policealne Niepubliczne Studium Ekonomiczne celem uzyskania kwalifikacji w zakresie prowadzenia rachunkowości, nie można uznać za naukę w szkole we wskazanym rozumieniu art. 3 pkt 18 ustawy, a zatem, skoro N. W. [...] 2018 r. ukończyła 18 lat i nie spełnia przesłanek określonych w art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy, to nie można przyjąć, że skarżącej przysługuje na nią prawo do zasiłku rodzinnego, a także do dodatków do tego zasiłku. W związku z tym w przedmiotowej sprawie zachodzi okoliczność określona w art. 32 ust. 1 ustawy, polegająca na zmianie sytuacji rodzinnej, która stanowiła podstawę do uchylenia ostatecznej decyzji znak: [...] z dnia 3.12.2020 r., zmienionej decyzją znak: [...] z dnia 26.01.2021 r. i do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanych świadczeń rodzinnych na N. W.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wpłynęła skarga skarżącej H. W. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i przyznanie prawa do świadczeń rodzinnych. Wniosła o dopuszczenie dowodu z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 XI 2021 r [...] na okoliczność, że nie działała w złej wierze i na Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej spoczywał obowiązek weryfikacji dokumentów. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem, że córka nie uczęszczała do szkoły, skoro w nazwie jest Niepubliczna Szkoła Policealna, córka ma indeks, opłaca czesne i dlatego świadczenie rodzinne jest jej należne. Skarżąca podniosła, że córka uczęszcza do szkoły drugi rok i skarżąca uważa, że do czasu zakończenia nauki, co nastąpi we przyszłym roku, powinna korzystać z pomocy. Ojciec córki nie żyje, skarżąca nie pracuje i nie ma środków na utrzymanie.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu jest odpowiedź na pytanie, czy organy I i II instancji zasadnie uznały, że placówka, do której uczęszczała N. W., będąc słuchaczem kwalifikacyjnego kursu zawodowego celem uzyskania kwalifikacji do prowadzenia spraw kadrowo-płacowych i gospodarki finansowej jednostek organizacyjnych, nie może być uznana za szkołę w rozumieniu art. 3 pkt 18 ustawy o świadczeniach rodzinnych i w związku z tym nie została w tym okresie spełniona przesłanka warunkująca uznanie, że za ten okres przysługiwał skarżącej zasiłek rodzinny i dodatki do tego zasiłku. N. W. ukończyła bowiem 18 rok życia i prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do niego było w okresie zasiłkowym 2020/2021 uwarunkowane kontynuowaniem przez N. W. nauki w szkole w rozumieniu art. 3 pkt 18 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zdaniem Sądu stanowisko organów orzekających obu instancji zaprezentowane w wydanych rozstrzygnięciach jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i zasługuje na aprobatę.

W pierwszej kolejności godzi się podnieść, że przesłanki przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku zostały unormowane przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 615; powoływanej dalej jako "u.ś.r.").

Zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 1 u.ś.r. zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 tej ustawy, do ukończenia przez dziecko:

1) 18. roku życia lub

2) nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21. roku życia, albo

3) 24. roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wyjaśnić w tym miejscu wypada, że w art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych zamieszczony został słowniczek pojęć, którymi normodawca posłużył się w kolejnych przepisach ustawy i przy dokonywaniu wykładni tych przepisów organy administracji publicznej oraz sądy administracyjne zobligowane są korzystać właśnie z legalnych definicji, określonych w art. 3 u.ś.r.

Pojęcie "szkoły", o którym mowa w cytowanym wyżej przepisie, zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 18 u.ś.r., stanowiącym, że ilekroć w ustawie jest mowa o szkole - oznacza to szkołę podstawową, szkołę ponadpodstawową oraz szkołę artystyczną, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także młodzieżowy ośrodek socjoterapii, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania oraz ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy.

Zatem prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego przysługuje ściśle określonym w art. 4 ust. 2 podmiotom (w szczególności rodzicom), jeśli dziecko po ukończeniu 18. roku życia kontynuuje naukę w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21. roku życia. Nauka w innej placówce, nie wymienionej w art. 3 pkt 18 u.ś.r., wyklucza prawną możliwość przyznania przez organ administracyjny spornego świadczenia.

Pojęcie szkoły musi być interpretowane w powiązaniu z regulacjami w zakresie systemu oświaty. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz.U. z 2021, poz. 1082) system oświaty obejmuje w szczególności szkoły:

a) podstawowe, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami przedszkolnymi, integracyjnymi, specjalnymi, przysposabiającymi do pracy, dwujęzycznymi, sportowymi i mistrzostwa sportowego, sportowe i mistrzostwa sportowego,

b) ponadpodstawowe, w tym: specjalne, integracyjne, dwujęzyczne, z oddziałami integracyjnymi, specjalnymi, dwujęzycznymi, przygotowania wojskowego, sportowymi i mistrzostwa sportowego, sportowe, mistrzostwa sportowego, rolnicze, leśne, morskie, żeglugi śródlądowej oraz rybołówstwa,

c) artystyczne.

Żaden z przepisów powołanej wyżej ustawy Prawo oświatowe nie pozwala na zakwalifikowanie nauki w ramach kursu zawodowego jako nauki w szkole.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca pobierała zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego na N. W.

Jak wynika z zaświadczenia z dnia 12.05.2021r. wydanego przez Niepubliczną Szkołę Policealną, N. W. ur. [...] 2000 r. ukończyła kwalifikacyjny kurs zawodowy z zakresu spraw kadrowo-płacowych i gospodarki finansowej jednostek organizacyjnych, prowadzony przez Niepubliczną Szkołę Policealną. Nadto z zaświadczenia z dnia 11.10.2021 r. wydanego przez Policealne Niepubliczne Studium Ekonomiczne wynika, że N. W. jest uczestnikiem organizowanego kwalifikacyjnego kursu zawodowego celem uzyskania kwalifikacji w zakresie prowadzenia rachunkowości.

W ocenie Sądu organy administracyjne obu instancji prawidłowo stanęły na stanowisku, że podjęcie przez córkę skarżącej nauki w formie kursów organizowanych przez Niepubliczną Szkołę Policealną i Policealne Niepubliczne Studium Ekonomiczne nie daje podstaw do przyznania skarżącej prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, gdyż placówka, w której podjęła naukę córka skarżącej, nie jest jedną ze szkół wymienionych w art. 3 pkt 18 u.ś.r., w zakresie kształcenia w ramach kursów zawodowych.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 u.ś.r. w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, w tym na wysokość otrzymywanych świadczeń, osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1 powyższej ustawy, jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu właściwego wypłacającego świadczenia rodzinne. Zgodnie z art. 32 ust. 1 u.ś.r. organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do tychże świadczeń, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.

Podsumowując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z przepisami obowiązującego prawa. Organy administracyjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i podjęły trafne rozstrzygnięcie.

Z tych wszystkich powodów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.