Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2055/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 337 ust. 3, art. 336 ust. 1, art. 302 ust. 1 pkt 4, art. 338
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
article: art. 87 ust 2pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 645
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Alina Balicka, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z wydaniem i wykonaniem decyzji o zobowiązaniu do powrotu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] dnia [...] marca 2016 r. nr [...]; 2. zasadza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz skarżącego A. M. kwotę 5512 ( pięć tysięcy pięćset dwanaście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 2055/16

UZASADNIENIE

Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z dnia [...] maja 2016r. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. M. utrzymał w mocy decyzję nr [...]

z dnia [...] marca 2016 r. Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...]

w sprawie ustalenia kosztów związanych z wydaniem i wykonaniem decyzji

o zobowiązaniu obywatela [...], M. S. do powrotu.

Powyższa decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.

Na podstawie art. 336 ust. 1 i 2 w zw. z art. 329 ust. 4 pkt 1 oraz art. 337 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 ze zm.) Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. orzekł o obciążeniu kosztami poniesionymi w związku z wydaniem

i wykonaniem decyzji nr [...] o zobowiązaniu obywatela [...], pana M. S. do powrotu (decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] z dnia [...] czerwca 2015 r.,

w której nie określono terminu dobrowolnego powrotu) w kwocie [...] PLN (słownie: [...]) A. M.

A. M. wniósł do Komendanta Głównego Straży Granicznej odwołanie od przedmiotowej decyzji.

Organ II instancji po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem w sprawie oraz złożonym odwołaniem zważył, co następuje:

W świetle zapisów art. 336 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, koszty związane z wydaniem i wykonaniem decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu ustala się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której nie określono terminu dobrowolnego powrotu, lub w przypadku przymusowego wykonania tej decyzji.

Natomiast w myśl ust. 2 przywołanego przepisu, organ Straży Granicznej właściwy

w sprawie przymusowego wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu ustala, w drodze decyzji wysokość kosztów, o których mowa w ust. 1, oraz podmioty obowiązane do pokrycia tych kosztów. Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu.

Zgodnie z art. 337 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, koszty związane z wydaniem

i wykonaniem decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w związku

z okolicznością, o której mowa w art. 302 ust. pkt 4 ustawy ponosi podmiot powierzający wykonywanie pracy.

Art. 338 tejże ustawy zawiera otwarty katalog kosztów związanych z wydaniem

i wykonaniem decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, do których zalicza się w szczególności koszty: postępowania w sprawie wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, pobrania od cudzoziemca odcisków linii papilarnych oraz sporządzenia fotografii, pobytu cudzoziemca w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców, badania lekarskiego cudzoziemca, pomocy udzielonej cudzoziemcowi przez inne państwo członkowskie Unii Europejskiej w związku

z przeprowadzeniem tranzytu drogą powietrzną przez jego terytorium, doprowadzenie cudzoziemca do granicy lub do portu lotniczego albo morskiego państwa, do którego zostaje doprowadzony.

Szczegółowy sposób obliczania kosztów związanych z wydaniem i wykonaniem decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa z kolei rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 17 kwietnia 2015 r. w sprawie szczegółowego sposobu obliczania kosztów związanych z wydaniem i wykonaniem decyzji

o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu (Dz. U. poz. 580), zwane dalej rozporządzeniem.

W ocenie organu odwoławczego w przedstawionych okolicznościach sprawy niewątpliwie zaistniała podstawa do wydania zaskarżonej decyzji. Decyzja

o ustaleniu kosztów (...) jest pochodną decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.

Organ odwoławczy stwierdził, że prawidłowo obliczono wysokość kosztów poniesionych w związku z wydaniem i wykonaniem decyzji o zobowiązaniu do powrotu obywatela [...], pana M. S., co obrazuje spis kosztów wchodzący w zakres zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, tj.:

Ad. 1 koszty poniesione przez Strzeżony Ośrodek dla Cudzoziemców w [...]

w kwocie [...] PLN zostały udokumentowane w zestawieniu kosztów sporządzonym przez Strzeżony Ośrodek dla Cudzoziemców w [...] - zestawienie w aktach sprawy organu I instancji- k. 65;

Ad. 2 koszty doprowadzenia cudzoziemca z KPP w [...] do PSG [...] w kwocie [...] PLN zostały udokumentowane w piśmie Specjalisty [...] - pismo w aktach sprawy organu I instancji - k. 59;

Ad. 3 koszty poniesione przez PSG [...] w kwocie [...] PLN zostały udokumentowane w zestawieniu kosztów sporządzonym przez Kierownika Zespołu Konwojowego Ochronnego Grupy do Spraw Cudzoziemców Placówki Straży Granicznej [...] załączonym do pisma Kierownika [...] nr [...] z dnia [...] września 2015 r. - w aktach sprawy organu I instancji - k. 6-7;

Ad. 4 koszty poniesione przez Komendę Powiatową Policji w [...] w kwocie [...] PLN udokumentowane zostały w piśmie Naczelnika Wydziału Prewencji KPP w [...] nr [...] z dnia [...] września 2015 r. - w aktach sprawy organu I instancji - k. 12;

Ad. 5 koszt zakupu biletu lotniczego dla cudzoziemca w kwocie [...] PLN został udokumentowany w e-mailu z Zarządu do Spraw Cudzoziemców KGSG - w aktach sprawy organu I instancji - k, 60;

Ad. 6 koszty zakupu biletów lotniczych dla funkcjonariuszy eskorty (przekazanie cudzoziemca odbyło się pod eskortą 3 funkcjonariuszy SG. Koszt zakupu biletu dla

1 funkcjonariusza wynosił - [...] PLN) w kwocie [...] PLN zostały udokumentowane

w e-mailu z Zarządu do Spraw Cudzoziemców KGSG - w aktach sprawy organu I instancji - k. 60.

Organ odwoławczy wskazał, że koszt biletu cudzoziemca, jak i koszty biletów funkcjonariuszy zostały faktycznie poniesione, co zostało udokumentowane fakturami wystawionymi przez sprzedawcę [...] znajdującymi się w aktach sprawy organu II instancji.

Przepisy obowiązującej ustawy o cudzoziemcach stanowią w sposób jednoznaczny, że skutkiem przymusowego wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu jest obligatoryjne wydanie przez właściwy organ decyzji o ustaleniu kosztów wydania i wykonania takiej decyzji. Co istotne, w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o ustaleniu kosztów wydania i wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, nie ma znaczenia żaden z argumentów podniesionych

w odwołaniu.

Z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, wynika, iż funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej [...] przeprowadzili kontrolę legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców, powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom w firmie "[...].

W wyniku kontroli stwierdzono, że pan A. M. powierzył obywatelowi [...], panu M. S. wykonywanie pracy bez wymaganego tytułu prawnego pobytu cudzoziemca. Mając na uwadze powyższe Komendant Placówki Straży Granicznej [...], w oparciu

o przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.

o cudzoziemcach wydał decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. o zobowiązaniu obywatela [...], pana M. S. do powrotu. Zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy

o cudzoziemcach decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy wykonuje lub wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy, lub został ukarany karz grzywny za nielegalne wykonywanie pracy.

Pan A. M. powierzając nielegalne wykonywanie pracy obywatelowi [...], panu M. S. wypełnił przesłankę z art. 120 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Fakt ukarania pana A. M. karą grzywny oraz uiszczenie jej przez stronę, znajduje potwierdzenie w treści odwołania. W świetle art. 337 ust. 3 ustawy

o cudzoziemcach, podmiot powierzający wykonywanie pracy lub pełnienie określonej funkcji ponosi koszty związane z wydaniem i wykonaniem decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w związku z okolicznością, o której mowa w art. 302 ust, pkt 4 ustawy.

Przesłanką do uchylenia skarżonej decyzji nie może być argument uciążliwości kary, W oparciu o stan faktyczny oraz przepisy prawa materialnego organ stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe. W aktach administracyjnych znajduje się szczegółowe zestawienie kosztów poniesionych przez organy administracji w związku z wydaniem i wykonaniem orzeczonej wobec obywatela [...], pana M. S. decyzji o zobowiązaniu do powrotu, w której nie określono terminu jej wykonania i brak jest podstaw do kwestionowania tego zestawienia. W ocenie Komendanta Głównego Straży Granicznej koszty wskazane w zestawieniu są wiarygodne i pozostają w związku ze sprawą zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Nie pozostawia również wątpliwości, iż w myśl obowiązujących przepisów prawa, organ I instancji słusznie zobowiązał do pokrycia tychże kosztów pana A. M.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie złożył A. M. wnosząc o uchylenie decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1.1. naruszenie art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "KPA") poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, naruszając w ten sposób słuszny interes skarżącego,

1.2. naruszenie art. 8 KPA poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania skarżącego do władzy publicznej, w szczególności poprzez obciążenie skarżącego nadmiernymi kosztami związanymi z wykonaniem decyzji

o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu,

1.3. naruszenie art. 77 KPA poprzez nie wyczerpujące zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego,

2.4. naruszenie art. 337 ust. 3 ustawy z dnia 12/12/2013 r. o cudzoziemcach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w istniejącym stanie faktycznym i w ten sposób niesłuszne obciążenie skarżącego kosztami związanymi z wykonaniem decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu,

2.5. naruszenie art. 338 pkt. 6 ustawy o cudzoziemcach w zw. z § 18 ust. 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 05/09/2014 r. w sprawie wykonywania niektórych uprawnień przez funkcjonariuszy straży granicznej (dalej "Rozporządzenie RM"), poprzez nałożenie na skarżącego wygórowanego i bezpodstawnego obowiązku pokrycia kosztów biletów dla trzech konwojujących funkcjonariuszy, podczas gdy w świetle przepisów rozporządzenia RM w przypadku doprowadzania do portu lotniczego kraju jednego cudzoziemca wystarczająca była obecność dwóch funkcjonariuszy. Z tych względów koszt dodatkowego trzeciego konwojenta nie był uzasadniony względami bezpieczeństwa.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący podkreśla, że według informacji otrzymanych od cudzoziemca oraz dokumentacji przez niego okazanej, miał on prawo wykonywania pracy w dniu zatrudnienia. Ustawa z dnia 20/04/2004 r.

o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (dalej "Ustawa o promocji zatrudnienia") przewiduje szereg sytuacji, w których cudzoziemiec może wykonywać pracę na terytorium RP mimo braku niektórych formalnych wymogów. Warto wspomnieć chociażby o normie art. 87 ust. 2 pkt 5 Ustawy o promocji zatrudnienia, zgodnie z którą z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę jest zwolniony cudzoziemiec, przebywający na terytorium RP na podstawie art. 108 ust. 1 pkt. 2 lub art. 206 ust. 1 pkt. 2 ustawy o cudzoziemcach lub na podstawie umieszczonego

w dokumencie podróży odcisku stempla, który potwierdza złożenie wniosku

o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku był zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę na podstawie pkt. 1-4 tego artykułu. Stosownie do art. 108 ust. 1 pkt. 2 ustawy o cudzoziemcach, jeżeli cudzoziemiec stara się o przedłużenie okresu legalnego przebywania na terytorium RP, jego pobyt uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku, do dnia w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna. Analogiczna reguła obowiązuje w przypadku ubiegania się przez cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na pobyt stały (art. 206 ust. 1 pkt. 2 ustawy o cudzoziemcach). Udowodnienie tej okoliczności, tj. że Cudzoziemiec w dniu jego zatrudnienia przez skarżącego przebywał legalnie na terytorium RP jest kluczowa dla skarżącego, natomiast skarżący nie ma możliwości potwierdzenia (lub zaprzeczenia) tej okoliczności.

Niezależnie od powyższego, skarżący nie zgadza się z wysokością nałożonych na niego kosztów. Skarżący doskonale zdaje sobie sprawę, że instytucja obciążania kosztami pracodawcy w opisywanych okolicznościach faktycznych ma przede wszystkim funkcję odstraszającą. Skarżący zauważa, że funkcja odstraszająca nie może być utożsamiana z funkcją penalną, którą zapewniają stosowne przepisy wykroczeniowe zawarte w ustawie o promocji zatrudnienia. Przyjęcie przeciwnego poglądu oznaczałoby, że skarżący jest karany za ten sam czyn dwukrotnie, raz

w postaci grzywny za wykroczenie, a drugi raz w postaci obowiązku ponoszenia sztucznie wygórowanych kosztów. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu I instancji wynika, że największym składnikiem kosztów jest cena biletów lotniczych kupionych w celu konwojowania cudzoziemca. Cena ta została określona w łącznej kwocie [...] PLN i stanowi [...]% całkowitych kosztów wydania

i wykonania decyzji z [...]. Największe zastrzeżenia budzi fakt, że cena dotyczy podróży aż trzech konwojentów, podczas gdy przymusowemu wydaleniu podlegała tylko jedna osoba. Zgodnie z treścią § 18 ust. 2 Rozporządzenia RM, doprowadzenia do portu lotniczego albo morskiego, do którego cudzoziemiec zostaje doprowadzony, funkcjonariusze dokonują na pokładzie rejsowego lub wyczarterowanego statku powietrznego albo promami pasażerskimi odbywającymi regularne rejsy. W takim przypadku, liczba doprowadzających funkcjonariuszy musi być większa od liczby doprowadzanych osób (§ 18 ust. 4 Rozporządzenia RM). Przepisy powyższe wprowadzają zatem regułę, że liczba konwojentów musi być każdorazowo większa od liczby konwojowanych, co jest rozwiązaniem mającym uzasadnienie przede wszystkim poprzez zapewnienie prawidłowego toku konwoju i bezpieczeństwa - tak konwojowanego, jak i konwojujących. Co prawda przepisy nie precyzują, o ile osób powinna być większa liczba konwojujących nad konwojowanymi, to racjonalnym

i ekonomicznie zasadnym jest przyjęcie, że regułą powinno być 1+2. W wyjątkowych przypadkach uzasadnionych trudem podróży lub osobą konwojowanego (bezpieczeństwo lub szczególna uciążliwość zachowania konwojowanego), uzasadniona może być większa liczba konwojentów (np. 1+3).

W realiach przedmiotowej sprawy nie wystąpiły żadne powody, dla których Cudzoziemiec musiał korzystać z asysty aż trzech funkcjonariuszy zważywszy, że cena jednego biletu dla funkcjonariusza wynosiła [...] PLN. Dość też wskazać, że ceny biletów lotniczych do [...] mogą być nawet dwukrotnie niższe, a mimo tego wybrano bardzo wysoką cenę. Organ miał odpowiednio dużo czasu, aby czynność konwoju zaplanować i wybrać korzystną (najtańszą) ofertę.

Świadomość skarżącego, że zostaje obciążony kosztami poniesionymi ponad miarę, bez rzeczowego uzasadnienia i konieczności ich ponoszenia, z pewnością nie pogłębia w nim zaufania do władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W ocenie sądu Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2016r. narusza przepisy prawa procesowego.

W prowadzonym przez organ postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 7 k.p.a. obowiązuje zasada prawdy obiektywnej, obligująca organ do dokładnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Wyrazem tej zasady są wynikające z treści art. 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. obowiązki nałożone na organ, a zatem zgromadzenie wyczerpującego materiału dowodowego i jego obiektywna, wszechstronna ocena, obejmująca rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a następnie rzetelne uzasadnienie m.in. dokonanej oceny dowodów i stanowiska organu. W ocenie sądu organ odwoławczy rozpatrując przedmiotową sprawę na skutek wniesionego odwołania naruszył powyższą zasadę, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ wbrew zasadzie wyrażonej w artykule 7, 77§ 1 i 107 § 3 K.p.a nie przeprowadził czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, nie ustalił sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy i nie wyjaśnił w sposób przekonujący swojego stanowiska w sprawie, co powoduje, że rozstrzygnięcie o obciążeniu skarżącego kosztami w wysokości określonej w decyzji jest przedwczesne.

Podstawą materialnoprawną w przedmiotowej sprawie jest art. 337 ust. 3 ustawy

o cudzoziemcach zgodnie z którym podmiot powierzający wykonywanie pracy lub pełnienie określonej funkcji ponosi koszty, o których mowa w art. 336 ust. 1,

w przypadku gdy cudzoziemcowi została wydana decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w związku z okolicznością, o której mowa w art. 302 ust. 1 pkt 4.

Nie budzi wątpliwości w sprawie, że wobec cudzoziemca M. S. obywatela [...] została wydana decyzja o zobowiązaniu do powrotu w związku m.in. z nielegalnym wykonywaniem przez niego pracy, a zatem decyzja o której mowa w art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy. Skoro tak, nie może być wątpliwości, że skarżący jako podmiot, który zatrudnił cudzoziemca zobowiązany jest do poniesienia kosztów związanych

z wydaniem i wykonaniem decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu

w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której nie określono terminu dobrowolnego powrotu, lub w przypadku przymusowego wykonania tej decyzji (art. 336 ust.1 ustawy).

Do kosztów tych według art. 338 ustawy zalicza się w szczególności koszty:

1) postępowania w sprawie wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu;

2) pobrania od cudzoziemca odcisków linii papilarnych oraz sporządzenia fotografii;

3) pobytu cudzoziemca w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców;

4) badania lekarskiego cudzoziemca;

5) pomocy udzielonej cudzoziemcowi przez inne państwo członkowskie Unii Europejskiej w związku z przeprowadzeniem tranzytu drogą powietrzną przez jego terytorium;

6) doprowadzenia cudzoziemca do granicy lub do portu lotniczego albo morskiego państwa, do którego zostaje doprowadzony.

Organ orzekając w sprawie ustalenia wysokości kosztów i nałożenia obowiązku pokrycia kosztów przez skarżącego prawidłowo ocenił, że skoro w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja zobowiązująca cudzoziemca do powrotu wydana na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 4, rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest obligatoryjne. Wydanie decyzji w przedmiocie kosztów jest skutkiem przymusowego wykonania decyzji

o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.

Skarżący nie kwestionuje faktu istnienia w obrocie prawnym decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] z dnia [...] czerwca 2015r. o zobowiązaniu cudzoziemca M. S. do powrotu. Kwestionuje jednak zasadność oceny, iż cudzoziemiec nie był uprawniony do wykonywania pracy w dacie zatrudnienia go przez skarżącego, a tym samym prawidłowość wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.

Ta okoliczność nie może być jednak przez skarżącego kwestionowana

w przedmiotowym postępowaniu dotyczącym wyłącznie oceny legalności decyzji

w przedmiocie kosztów będącej konsekwencją decyzji o zobowiązaniu do powrotu podlegającej przymusowemu wykonaniu.

Dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja o zobowiązaniu do powrotu, dopóty kwestia nielegalnego wykonywania pracy przez cudzoziemca pozostaje jednoznacznie ustalona, a tym samym zamknięta. Na marginesie tylko sąd wskazuje, że kwestia stempla figurującego w dokumencie podróży cudzoziemca potwierdzającego złożenie przez niego w dniu [...] czerwca 2012r. wniosku

o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie, nie dowodzi uprawnienia do wykonywania pracy w oparciu o art. 87 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Z uzasadnienia decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu będącej częścią materiału dowodowego w niniejszej sprawie wynika, iż w dacie zatrudniania cudzoziemca przez skarżącego, złożony przez niego wniosek o był rozstrzygnięty negatywnie ostateczną decyzją.

Skarżący w dalszej kolejności podważa zasadność ustaleń dotyczących wysokości kosztów związanych z przymusowym wykonaniem zobowiązania do powrotu.

W ocenie sądu zarzuty te są zasadne. Istnienie podstawy prawnej do ustalenia

i obciążenia podmiotu kosztami wydania i wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie oznacza dopuszczalności ustalenia tych kosztów

w dowolnej wysokości, tylko dlatego że poszczególne ich składniki mieszczą się

w kategorii kosztów wymienionych w art. 338 ustawy o cudzoziemcach.

Ocenę prawidłowości określenia wysokości kosztów organ odwoławczy oparł wyłącznie na ogólnikowym stwierdzeniu, że sporządzono szczegółowe zestawienie poniesionych kosztów i brak jest podstaw do kwestionowania tego zestawienia, gdyż koszty są wiarygodne i pozostają w związku ze sprawą zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Przesłanki, którymi kierował się organ przy ocenie prawidłowości ustalenia kosztów stanowią elementarny wymóg pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów wydania i wykonania decyzji o zobowiązaniu do cudzoziemca powrotu. Oczywiste jest bowiem, że koszty muszą mieć związek ze sprawą i muszą być prawdziwe. Jednak ocena prawidłowości ustalenia wysokości kosztów wymaga dokładniejszej analizy, gdyż musi wiązać się z ustaleniem zasadności poniesienia kosztów w określonej wysokości znajdującej potwierdzenie w zgromadzonej dokumentacji. W ocenie sądu nie może być wątpliwości, że do kosztów określonych w art. 336 ust 1 ustawy, których przykładowe elementy zostały wskazane w art. 338 ustawy zaliczyć można wyłącznie wydatki konieczne dla realizacji określonych czynności. Stąd wynika obowiązek racjonalizowania przez organ wysokości ponoszonych w związku z wydaniem i wykonaniem decyzji

o zobowiązaniu do powrotu kosztów, którymi w rzeczywistości zostanie później obciążony inny podmiot. Dlatego dla oceny racjonalności kosztów nie wystarcza ustalenie, że w rzeczywistości zostały w takiej wysokości poniesione przez organ, gdyż przy konstrukcji przeniesienia ciężaru ponoszenia kosztów na inny podmiot może dojść do wydatkowania większych kwot, aniżeli faktycznie było to konieczne,

z uwagi na nieprawidłowe rozumienie tego mechanizmu.

Odzwierciedlenie wydatkowanych kwot w dokumentach stanowi konieczny, ale niewystarczający element ustaleń w zakresie prawidłowości określenia kosztów.

Słusznie podnosi skarżący, że szczególne zastrzeżenie budzi nie wyjaśnienie przez organ konieczności, a więc zasadności poniesienia kosztów doprowadzenia cudzoziemca do portu lotniczego państwa do którego był doprowadzany, a więc do [...], mimo iż stanowią one niewątpliwie element kosztów wykonania decyzji

o zobowiązaniu do powrotu (art. 338 pkt 6 ustawy). Wyniosły one kwotę [...] zł,

a więc 80% całkowitych kosztów wydania i wykonania decyzji zobowiązującej do powrotu. Na ten ogromny koszt składa się cena biletów lotniczych z [...] do [...] dla cudzoziemca i trzech funkcjonariuszy Straży Granicznej konwojujących go do portu lotniczego w [...].

Organ nie ustalił dlaczego wydatkowano środki na bilety lotnicze których cena przekraczała [...] zł od osoby, co kształtowało taką cenę jednostkowego biletu lotniczego i czy wydatkowanie takich środków było konieczne. Należało zatem wyjaśnić jaki jest przeciętny koszt biletu lotniczego z [...] do [...], czy są określone wymagania dotyczące standardu doprowadzenia cudzoziemca drogą lotniczą i czy miały one wpływ na cenę biletu lotniczego. Z załączonych do materiału dowodowego faktur dotyczących poniesionych kosztów przelotu nie wynika czy była to cena biletów za przelot standardowy (klasa ekonomiczna) czy w podwyższonym standardzie (klasa business). Pominięcie tych kwestii ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy skoro cena biletów lotniczych stanowi aż 80 % całkowitych kosztów, którymi został obciążony skarżący. Wiedzą powszechnie znaną jest fakt, iż dostępne są o wiele niższe, niekiedy o połowę ceny biletów lotniczych na przelot samolotem rejsowym na wiele dłuższym dystansie. Oczywiste jest również, że niekiedy wpływ na wysokość ceny biletów lotniczych ma termin ich rezerwacji dlatego również istotne znaczenie może mieć wyjaśnienie czy rzeczywiście nie było możliwości wyszukania tańszych biletów z odpowiednim wyprzedzeniem, czy też nie jest możliwe odpowiednio wczesne ustalenie terminu deportacji, a tym samym kupno biletów lotniczych w niewygórowanej cenie.

Kolejną istotną kwestią dotyczącą tego elementu kosztów jest niewyjaśnienie przez organ odwoławczy kwestii konieczności, a więc zasadności poniesienia kosztów biletów lotniczych dla trzech funkcjonariuszy Straży Granicznej. Skarżący słusznie podnosi, iż według § 18 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 września 2014 r. w sprawie wykonywania niektórych uprawnień przez funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz.U. poz. 1297) doprowadzenia dokonują funkcjonariusze, których liczba jest większa od liczby doprowadzanych osób. Przepis nie określa więc dokładnej liczby konwojujących funkcjonariuszy, jednak racje ma skarżący wskazując, iż konieczność udziału większej liczby niż dwóch funkcjonariuszy powinna znajdować uzasadnienie we względach bezpieczeństwa lub uciążliwości zachowania cudzoziemca. Takich przesłanek organ odwoławczy nie ustalił, a więc ocena zasadności poniesienia jako racjonalnych kosztów przelotu trzech funkcjonariuszy jest przedwczesna. Cudzoziemiec nie był niebezpiecznym przestępcą, a jedynie osobą która nie zamierzała dobrowolnie opuści terytorium Polski.

Spośród istotnych elementów kształtujących całkowity koszt wykonania decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu znaczenie dla określenia wysokości całkowitych kosztów z pewnością miała pozycja dotycząca pobytu cudzoziemca w Strzeżonym Ośrodku dla cudzoziemców w [...] stanowiąca kwotę [...] zł. Organ nie wyjaśnił dlaczego niezbędny był pobyt cudzoziemca w tym ośrodku aż do dnia [...] stycznia 2016r. tj. daty wyjazdu z Polski w sytuacji gdy wiadomo było, że każdy dzień pobytu generuje dodatkowy koszt.

W tej sytuacji, należy stwierdzić, że organ nie ustalił w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy, a ocena o zasadności obciążenia skarżącego kosztami wydania i wykonania decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu w wysokości określonej w zaskarżonej decyzji jest przedwczesna. Oprócz naruszenia wskazanych powyżej zasad dodatkowo należy wskazać, że brak wyjaśnienia konieczności poniesienia niewątpliwie wygórowanych kosztów stanowi także naruszenia zasady wynikającej

z art. 8 kpa, a więc obowiązku prowadzenia postepowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

W związku z tym, że organ nie ustalił w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy przedwczesna jest byłaby ocena sądu dotycząca tego czy w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego.

Z uwagi na to, że dostrzeżone naruszenia przepisów postępowania wymagają uzupełnienia materiału dowodowego, następnie dokonania ponownej jego oceny, według zaleceń określonych szczegółowo powyżej, zagwarantowanie stronie prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy (art. 15 K.p.a.), skutkowało koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni szczegółową ocenę prawną wyrażoną powyżej i przeprowadzi postępowanie z zachowaniem zasad określonych w art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. dokonując istotnych w sprawie ustaleń co do konieczności poniesienia wyszczególnionych wydatków.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak

w sentencji.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy.