Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2374/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant specjalista Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2016 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] czerwca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego K.T. od decyzji Prezydenta miasta [...] z [...] grudnia 2014r., określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w W. za okres od lipca 2013 r. do lipca 2014 r. w wysokości 585,00 zł – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Skarżący w dniu 3 lipca 2014 r. złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, odnoszącą się do nieruchomości przy ul. [...] w W. W deklaracji zaznaczył selektywny sposób zbiórki odpadów, określił wielkość gospodarstwa domowego jako dwuosobowe oraz określił stawkę miesięczną opłaty w wysokości 45 zł.

Następnie dnia 29 lipca 2014 r., Skarżący złożył kolejną deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, odnoszącą się do tej samej nieruchomości, w której nie oznaczając sposobu zbiórki odpadów oraz wielkości gospodarstwa domowego wskazał, iż opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynosi 0 zł miesięcznie. Na deklaracji tej zamieścił odręczną adnotację, że odpady komunalne będą odbierane z jednego punktu przy ul. [...].

Pismem z 16 czerwca 2014 r. Prezydent miasta [...] wezwał Skarżącego do poprawienia złożonej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W uzasadnieniu wezwania wskazano, że opłata za gospodarowanie odpadami na nieruchomości zamieszkałej nie może wynosić 0 zł.

W odpowiedzi na to wezwanie Skarżący wyjaśnił, że nieruchomość przy ul. [...] w W. nie jest zamieszkiwana przez niego oraz żonę na stałe, w przypadku zaś powstania odpadów, są one przewożone na nieruchomość przy ul. [...], skąd jest zorganizowany odbiór segregowanych śmieci.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2010 r. Prezydent miasta [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pochodzącymi z nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], za okres od lipca 2013 r. do lipca 2014 r., po czym postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. wyznaczył Skarżącemu 7 dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Następnie decyzją z [...] grudnia 2014 r., Prezydent określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], za okres od lipca 2013 r. do lipca 2014 r., w wysokości 585,00 zł.

Wskutek wniesionego odwołania, wymienioną na wstępie, zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na przepisy art. 1 ust. 1, art. 6c ust. 1, art. art. 6h, art. 6j, art. 6k ust. 1, ust. 2 i ust. 4, art. 6j ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz. U. z 2012r., poz. 391 ze zm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a właściciele takich nieruchomości są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucił, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca. Skarżący wyjaśnił, że wywiązuje się z obowiązku nałożonego ustawą o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, lecz na nieruchomości przy ul. [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zadania i obowiązki gmin w tym zakresie oraz obowiązki właścicieli nieruchomości reguluje ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, która w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym zaskarżoną decyzją, tj. od lipca 2013 r. do maja 2014 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 391 ze zm., dalej zwana ustawą).

Jak zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO lub Kolegium), przepis art. 6c. ust. 1 ustawy nakłada na gminy obowiązek zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Stosownie do art. 6h ustawy właściciele tych nieruchomości są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Przepis art. 6j ust. 1 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach stanowi, że w przypadku nieruchomości zamieszkałych przez mieszkańców, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn: liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość lub ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub powierzchni lokalu mieszkalnego - oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1. Ustęp 2 omawianego przepisu stanowi, że w przypadku nieruchomości zamieszkałej przez mieszkańców rada gminy może uchwalić jedną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego. Jednocześnie, w myśl ust. 2a art. 6j, rada gminy może zróżnicować stawki opłaty w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy.

Przepis art. 6k ust. 1 i 4 ustawy stanowi, że rada gminy dokonuje w drodze uchwały wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustala stawkę takiej opłaty, przy czym dopuszczalne jest stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy. Jednocześnie rada gminy określa niższe stawki ww. opłaty, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny (art. 6k ust. 3 ustawy).

Trafnie zauważyło SKO w zaskarżonej decyzji, iż określając warunki opłat zgodnie z metodą z art. 6j ust. 1 i 2 ustawy, rada gminy może różnicować stawki opłat, wprowadzać zwolnienia przedmiotowe, ustanawiać dopłaty dla właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, spełniających ustalone przez nią kryteria, lub określić szczegółowo zasady ustalania tych opłat.

Podsumowując znaczenie powołanych wyżej przepisów, gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, zaś właściciele takich nieruchomości są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi dochód gminy (art. 6r ust. 1 ustawy). Na mocy ust. 2 tego przepisu z pobranych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania tymi odpadami, które obejmują koszty: odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych; tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz obsługi administracyjnej tego systemu.

Należy zatem przyznać rację organowi, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publiczno-prawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Wszystkie podmioty wytwarzające odpady, których obowiązek odbioru i odpowiedniego zagospodarowania obciąża obecnie gminę, zobowiązane są uiszczać na rzecz gminy daninę publiczną, mimo nazwania jej w ustawie opłatą. Szczegółowe zasady naliczania tej opłaty ustanawiają w drodze aktów prawa miejscowego organy stanowiące gminy, wybierając stosownie do miejscowych uwarunkowań, sposób jej ustalania, spośród wskazanych w ustawie.

Sposób ustalania wysokości opłaty przyjęty w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach opiera się na systemie składania deklaracji, w której zobowiązany do złożenia tej deklaracji samodzielnie dokonuje obliczenia wysokości opłaty.

W razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości, co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze (art. 6o ustawy).

Skoro sposób ustalania wysokości opłaty przyjęty w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach opiera się na systemie składania deklaracji, w której zobowiązany do złożenia tej deklaracji samodzielnie dokonuje obliczenia wysokości opłaty, uprawniony organ określa wysokość opłaty tylko w razie niezłożenia deklaracji bądź uzasadnionych wątpliwości co do danych w niej zawartych. Ponieważ Skarżący w deklaracji z dnia 29 lipca 2014 r. wskazał stawkę opłaty 0 zł, zaistniały uzasadnione wątpliwości co do tych danych.

Po analizie deklaracji Skarżącego organ I instancji zastosował uchwałę nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 7 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności, zmienioną uchwałą NR [...] z dnia 12 czerwca 2013 r. W aktach tych ustalono dla nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, w przypadku, gdy odpady komunalne są zbierane i odbierane selektywnie, miesięczną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w wysokości 45 zł od gospodarstwa dwuosobowego.

Organ pierwszej instancji za podstawę ustalenia opłaty przyjął oświadczenie Skarżącego co do wielkości gospodarstwa domowego (dwuosobowe) oraz sposobu gromadzenia odpadów komunalnych zawartym w deklaracji złożonej w dniu 3 lipca 2014 r., co znalazło potwierdzenie również w informacjach przekazanych przez Z. sp. z o.o. z siedzibą w W. w piśmie z dnia 18 grudnia 2014 r. Wskazano w nim, że K.T. ma zawartą umowę na odprowadzanie ścieków z nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. [...] oraz dokonuje comiesięcznych opłat za wystawione faktury za wykonane usługi. W okresie objętym decyzją nieruchomość była zamieszkała, co również wynika z treści deklaracji.

Zdaniem Sądu ustalony na wymienionych podstawach stan faktyczny upoważnił organ do stwierdzenia, że ww. skoro nieruchomość jest zamieszkała i powstają na niej odpady, konieczne jest ustalenie dla jej właściciela opłaty w prawidłowej wysokości.

Trafnie i zgodnie z obowiązującymi przepisami organy określiły wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], za okres od lipca 2013 r. do lipca 2014 r., w wysokości 585,00 zł, przyjmując jako stawkę miesięczną kwotę 45 zł, pomnożoną przez ilość miesięcy, objętych decyzją.

Zaskarżona decyzja – na co zwróciło uwagę już SKO, a co popiera Sąd orzekający - znajduje oparcie również w art. 84 Konstytucji RP, w myśl którego każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jak wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2013r., jest świadczeniem pieniężnym, przymusowym, bezzwrotnym, jednostronnym, publicznoprawnym, odpłatnym i mającym realizować różne cele wynikające z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Obowiązkiem każdego właściciela nieruchomości, także Skarżącego, wynikającym z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy, jest uiszczanie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Jeśli deklaracja wzbudzała wątpliwości co do prawidłowości zawartych w niej informacji, to obowiązkiem organu było określenie wysokości tej opłaty w drodze decyzji. Również sama czynność organu w postaci wydania decyzji określającej wysokość opłaty, była jego obowiązkiem. Do jego spełnienia organ zobowiązany jest powoływanymi wyżej przepisami.

Zaznaczenia wymaga, że zadania sądu administracyjnego ograniczają się tylko do kontroli legalności, zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Przeprowadzona pod tym kątem kontrola decyzji, wydanej w stosunku do Skarżącego wykazała prawidłowość tej decyzji. Mając na uwadze powyżej przeprowadzone rozważania, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.