Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1674/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1674/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 maja 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk (spr), Sędziowie: WSA Anna Znamiec, WSA Urszula Zięba, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006r., sprawy ze skargi B. S., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 29 października 2004r Nr [...], w przedmiocie zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych, uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji


UZASADNIENIE

Sygn. I SA/Kr 1674/04

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2004 r. nr. [...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania B. S. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 20004 r. w sprawie odmowy zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych- umowy sprzedaży z dnia [...] lutego 2001 r.

Bezsporne było , ze aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...] lutego 2001 r. B.S.sprzedał T. C. nieruchomość stanowiącą zabudowaną działkę nr. [...] o pow. 695 m kw. położoną w K. , a notariusz jako płatnik pobrał podatek od tej czynności w kwocie 5000 zł.

[...] czerwca 2004 r. B. S. zwrócił się o zwrot tejże kwoty ponieważ czynność prawna została unieważniona przed Sądem Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie w dniu [...] lipca 2002 r.

Organ I instancji odmawiając zwrotu podatku stanął na stanowisku , że nie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych / DZ.U. Nr.86, poz. 959 ze zm./

Utrzymując w mocy tą decyzję Dyrektor Izby Skarbowej podał ,że przepis powyższy pozwala na zwrot podatku miedzy innymi, gdy uchylone zostały skutki prawne oświadczenia woli / nieważność względna/.

Tymczasem treść zawartej w trybie postępowania pojednawczego ugody wskazuje , że strony umowy sprzedaży nieruchomości skorzystały z przysługującego im ustawowego uprawnienia odstąpienia od umowy sprzedaży na podstawie art. 560 k.c. z powodu wady rzeczy sprzedanej .

Pomimo użytego w treści ugody sformułowania " uznając ją za nieważną z powodu wad technicznych " nie można przyjąć , że odstąpienie od umowy wywołało skutek w postaci nieważności z powodu działania pod wpływem błędu.

Ponadto w decyzji II instancji stwierdzono , że z analizy wpisów w księgach wieczystych wynika iż strony nie dokonały zmian w prawie własności w oparciu o zawartą ugodę , brak jest też wzmianek o wnioskach w zakresie zmian prawa własności , wyłączających rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych

Powyższa decyzja została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez B. S. , który zarzuca naruszenie prawa materialnego w szczególności przepisu art. 560 par. 1 kodeksu cywilnego , art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych , nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy , sprzeczność argumentacji zaskarżonej decyzji.

Powołując te zarzuty B. S. domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji , zwrotu podatku oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W uzupełnieniu skargi podatnik składa dokument w postaci wypisu z ewidencji gruntów , z którego wynika , iż w oparciu o ugodę sądową dokonano ujawnienia zmiany własności przedmiotowej nieruchomości , poprzez wpisania jej na jego rzecz.

W piśmie procesowym ustanowionego dla podatnika pełnomocnika z urzędu z dnia [...] października 2005 r. podnosi się , że po zawartej umowie sprzedaży nieruchomości ujawniły się jej wady fizyczne , które zmusiły nabywcę do uchylenia się od złożonego oświadczenia woli przy zastosowaniu konstrukcji błędu , który z pewnością można uznać za istotny w rozumieniu art. 84 k.c.

W związku z powyższym nabywca nieruchomości wniósł sprawę do sądu i w pozwie z dnia 17 lipca 2001 r. uchylił się od wyrażonego w umowie oświadczenia.

Zgodnie z art. 88 par. 1 k.c. oświadczenie o uchyleniu się od skutków oświadczenia pod wpływem błędu powinno być złożone na piśmie , przy czym forma zastrzeżona jest jedynie ad probationem.

W niniejszej sprawie zachował formę pisemną uchylenia się, co więcej niejako ponad wymagany prawem obowiązek złożył sprawę do sądu , która zakończyła się zawarciem ugody.

Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując dotychczasowe stanowisko domagał się oddalenia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Na wstępie należy przypomnieć , że zgodnie z art. 1 par 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych /DZ. U. Nr 153, poz. 1269/ Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Ocenie sądu podlega zgodność decyzji administracyjnej z przepisami prawa materialnego i procesowego.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia tego kryterium , trzeba stwierdzić że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa i to w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Istotą sporu w niniejszej sprawie było to czy uchylone zostały skutki prawne czynności cywilnoprawnej - umowy sprzedaży nieruchomości z dnia[...] lutego 2000 roku wyżej wskazanej, której stronami byli B. S. i T. C. , uzasadniające zwrot podatku od tej czynności na podstawie art. 11 ust 1 pkt 1 Ustawy z dnia 9 września 2000 roku /DZ. U. 86¸ poz. 959 ze zm./.

Odmawiając zwrotu podatku , organy podatkowe oparły się na treści ugody zawartej w dniu [...]lipca 2002 r. przed Sądem Rejonowym dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie do protokołu w sprawie o sygn. I Co 24/02/S .

Analizując ją przyjęto iż strony czynności skorzystały z ustawowego uprawnienia odstąpienia od umowy sprzedaży z powodu wady rzeczy sprzedanej, o którym mowa w art. 560 kodeksu cywilnego.

Istotnie odstąpienie od umowy w trybie powyższego przepisu realizuje się poprzez złożenie sprzedawcy stosownej treści oświadczenia , w następstwie czego umowa ulega zniweczeniu ze skutkiem wstecznym /ex tunc/.Rodzi to dla każdej strony obowiązek zwrotu świadczenia otrzymanego wcześniej od drugiej strony.

W takim wypadku nie można mówić o nieważności względnej umowy ,o czym mowa w art. 11 ust 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Jednakowoż należy mieć na uwadze czynności podjęte przez nabywcę nieruchomości poprzedzające ugodę ,a mianowicie treść jego oświadczenia

zawartego w piśmie skierowanym do Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieścia z dnia [...] lipca 2001 r. a zwłaszcza ostatnie zdanie , w którym w sposób nie budzący wątpliwości uchyla się od oświadczenia zawartego w akcie notarialnym - umowie sprzedaży Rep. [...] tyczącym nabycia nieruchomości , od której zapłacono podatek - jako zawartej pod wpływem błędu.

Oświadczenie, o którym mowa w art. 84 par. 1 kodeksu cywilnego zawarte w tej formie zgodnie z art. 88 par. 1 kodeksu cywilnego , jak słusznie podaje skarżący wywołało już skutek w postaci nieważności zawartej umowy , natomiast fakt zawarcia w późniejszym czasie ugody przed sądem i użycia w niej sformułowania o odstąpieniu od umowy sprzedaży , nie może go zniweczyć.

Wolą nabywcy nieruchomości bowiem w tym stanie faktycznym było unieważnienie umowy jako zawartej pod wpływem błędu , co zresztą znajduje potwierdzenie w ugodzie poprzez stwierdzenie , iż strony uznają ją za nieważną.

Za powyższym przemawia też protokół z posiedzenia Sądu Rejonowego z dnia [...]maja 2002 r. z zapisem ,iż strony chcą się uchylić od skutków prawnych umowy jako zawartej pod wpływem błędu dotyczącego stanu budynku znajdującego się na sprzedawanej nieruchomości.

W tym stanie rzeczy , podzielając zarzuty skarżącego co do naruszenia art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wyżej powołanej , poprzez jego niezastosowanie ,stwierdzić należy iż niezasadnie odmówiono zwrotu podatku , tym bardziej , iż wbrew stwierdzeniom organu odwoławczego, własność nieruchomości w oparciu o ugodę przeszła na skarżącego.

Mając na uwadze powyższe , Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 par 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr. 153 , poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr 153 , poz. 1271 ze zm./ orzekł jak w sentencji.