Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2408/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 § 1, art. 56 § 3
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 92 § 3
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w P. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem G. R. (dalej zwanej również skarżącą) i W. R.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. Wyjaśniono, że wskazany tytuł wykonawczy został wystawiony wobec G. R. jak i W. R., którzy to złożyli wspólne zeznanie roczne PIT-36 za 2009 r. Następnie w dniu [...] czerwca 2013 r. skarżąca złożyła pismo zatytułowane "zażalenie na wydanie decyzji dnia [...].06.2013 nr [...] z dnia [...].06.2013r." – dotyczące zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym za 2012 r. na rzecz dochodzonej zaległości podatkowej za 2009 r. W omawianym piśmie skarżąca zawarła żądanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego uzasadniając to chorobę nowotworową i psychiczną swojego męża. W omawianym piśmie podniesiono również, że obowiązek podatkowy spoczywa jedynie na mężu skarżącej w związku z faktem, że skarżąca nigdy nie miała świadomości, jak też wpływy na zobowiązania podatkowe swojego męża.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w P. wyjaśnił, że katalog przesłanek umożliwiających i jednocześnie obligujących organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania został wyczerpująco określony w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazano przy tym, że skarżąca w swoim wniosku o zawieszenie postępowania nie podniosła żadnej, z wymienionych we wskazanym przepisie okoliczności uzasadniającej zawieszenie postępowania.

Organ I instancji wyjaśnił przy tym, że zaległość podatkowa objęta wskazanym powyżej tytułem egzekucyjnym obejmuje podatek dochodowy od osób fizycznych za 2009 r., za który to podatek skarżąca odpowiada solidarnie wraz ze swoim mężem, z którym to dokonano wspólnego rozliczenia podatku dochodowego za 2009 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w P. wyjaśnił ponadto, że z poczynionych przez niego ustaleń wynika, że rozdzielność majątkowa pomiędzy małżonkami została ustanowiona dopiero w 2011 r.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła na nie zażalenie skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej w P., wnosząc o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że pismem z dnia [...] marca 2013 r. uchylono wobec niej zajęcie egzekucyjne bowiem skarżąca nie figurowała na tytułach wykonawczych jako osoba zobowiązana. Wyjaśniono przy tym, że w związku małżeńskim skarżącej istnieje rozdzielność majątkowa spowodowana chorobą męża. Uzasadniając zażalenie stwierdzono, że zakres odpowiedzialności majątkiem wspólnym za długi małżonka zależy od tego, czy zobowiązanie zostało zaciągnięte za zgodą współmałżonka, czy też bez takiej zgody. Skarżąca wyjaśniła również, że składając wspólne deklaracje podatkowe za 2009 r. brak było decyzji o zaległości podatkowej, wyjaśniono przy tym, że skarżąca nie była świadoma istnienia zaległości podatkowej w związku z nieuczestniczeniem w działalności gospodarczej męża i nieczerpaniem z tego tytułu korzyści.

Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej w P., postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], utrzymał w mocy wymienione na wstępie postanowienie organu I instancji.

W motywach swojego rozstrzygnięcia organ II instancji wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne podlega zawieszeniu w przypadkach wskazanych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W kontekście wskazanego przepisu wyjaśniono, że ustawodawca nie pozostawił do uznania organu egzekucyjnego, czy w konkretnym przypadku zawiesić postępowanie egzekucyjne czy też nie. Wyjaśniono również, że powołany przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. przepis zawiera zamknięty katalog przesłanek zawieszenia postępowania.

W ocenie organu II instancji w sprawie skarżącej nie wystąpiła żadna z okoliczności przewidzianych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obligująca organ egzekucyjny do zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wskazano przy tym, że podnoszona przez skarżąca argumentacja, nie może przemawiać za zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, bowiem okoliczności na, które powołuje się skarżąca nie zostały przez ustawodawcę wymienione w zamkniętym katalogu przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do podnoszonego w zażaleniu uchylenia zawiadomieniem z dnia [...] marca 2013 r. zajęcia egzekucyjnego, wyjaśniono, że uchylenie to nastąpiło w związku z faktem objęcia zajęciem poza tytułem wykonawczym nr [...], wystawionym na skarżącej i jej małżonka, również tytułów wykonawczych obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług obciążające jedynie męża skarżącej. Wyjaśniono przy tym, że uchylenie zajęcia nie oznacza, że należności dochodzone tytułem wykonawczym o wskazanym powyżej numerze przestały być wymagalne.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. powołując się na regulacje art. 92 § 3 Ordynacji podatkowej wyjaśnił, że małżonkowie wspólnie opodatkowani na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe. Z powyższego wynika zatem w ocenie organu II instancji, że za zobowiązanie podatkowe objęte zeznaniem podatkowym PIT-36 za 2009 r., jak też jego korektą małżonkowie R. odpowiadają solidarnie.

Na marginesie sprawy organ odwoławczy wyjaśnił, że zażalenie na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym za 2012 r. na zaległość w tym podatku za 2009 r., zawierające wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego stanowiło przedmiot odrębnego postępowania zakończonego postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] września 2013 r. nr [...], uchylającym wyżej wymienione postanowienie organu I instancji z dnia [...] czerwca 2013 r. Zaznaczono przy tym, że po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji wydał postanowienie z dnia [...] października 2013 r., nr [...], na które to wniesiono zażalenie, które na dzień wydania omawianego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] listopada 2013 r. nie zostało jeszcze rozpoznane. Zaznaczono, że w zażaleniu na wyżej wskazane postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] października 2013 r. również zawarto wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, który stanowił przedmiot omawianego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P., tj. postanowienia z dnia [...] listopada 2013 r.

Wyżej wymienione ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] listopada 2013 r. stanowi przedmiot skargi G. R. kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze skarżąca wniosła o uchylenie wobec niej zajęcia.

W uzasadnieniu skargi podtrzymano argumentację złożoną w zażaleniu na wymienione na wstępie postanowienie organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy wyjaśnić, że postępowanie w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego zainicjowane zostało wnioskiem zawartym w ostatnich słowach zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym za 2012 r. na zaległość w tym podatku za 2009 r. Dokonując analizy treści zażalenia, niezależnie od toku postępowania zażaleniowego w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej, organ zobowiązany był rozpatrzyć wniosek o zawieszenie postępowania. W tym kontekście organ drugiej instancji zwrócił uwagę w zaskarżonym postanowieniu, że postępowanie w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych, stanowiące przedmiot odrębnego postępowania, zakończone zostało postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] września 2013 r. nr [...], uchylającym wyżej wymienione postanowienie organu I instancji z dnia [...] czerwca 2013 r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji wydał postanowienie z dnia [...] października 2013 r., nr [...], na które wniesiono zażalenie, które na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie zostało jeszcze rozpoznane. W ramach postępowania w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych złożony został wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego i sprawa ta poddana jest kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu.

Badając zaskarżone postanowienie przez pryzmat zgodności z obowiązującymi normami prawnymi, należy stwierdzić, że jest ono prawidłowe. Zgodnie z art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. – Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.; dalej: u.p.e.a.), postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Na mocy art. 56 § 3 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast art. 56 § 4 u.p.e.a. stanowi, że na postanowienie organu egzekucyjnego o zawieszeniu postępowania lub o odmowie zawieszenia tego postępowania służy zażalenie.

Odnosząc powyższe przepisy do okoliczności faktycznych sprawy, należy zauważyć, że skarżąca nie powołała żadnej okoliczności, o których mowa w powołanym powyżej przepisie. Jak słusznie zauważył organ egzekucyjny argumenty podniesione przez skarżącą: uciążliwa sytuacja, w jakiej znalazła się zobowiązana (choroba nowotworowa i psychiczna męża W. R.), strata finansowa i niesprawiedliwość społeczna spowodowana zaliczeniem nadpłaty zobowiązanej na zaległość podatkową za 2009 r., jak również twierdzenie strony, iż obowiązek podatkowy spoczywa na jej mężu W. R., a nie na niej, oraz że nie miała wpływu na powstanie zobowiązania objętego tytułem wykonawczym i nie czerpała żadnych korzyści majątkowych z działalności gospodarczej prowadzonej przez męża, z którym posiada rozdzielność majątkową nie stanowią przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Zasadnie wyjaśnił także organ, że uchylenie zajęcia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. nastąpiło z uwagi na objęcie zajęciem oprócz tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego na obojga małżonków, również tytułów wykonawczych wystawionych na zaległości dotyczące wyłącznie W. R. w podatku od towarów i usług. Nie oznacza to jednak, że zaległości objęte tytułem wykonawczym nr [...] przestały być wymagalne. Obowiązek ten jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej, a w okolicznościach faktycznych sprawy brak jest podstaw do zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Niezależnie od tego prawidłowo organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 92 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), małżonkowie wspólnie opodatkowani na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe. Z powyższego wynika, że za zobowiązanie podatkowe objęte zeznaniem podatkowym (korektą) PIT-36 za 2009 r. małżonkowie W. i G. R. odpowiadają solidarnie. Zeznanie podatkowe zawiera pouczenie, że w przypadku nie wpłacenia w obowiązujących terminach kwoty wynikającej z poz. 207 (kwota do zapłaty) lub wpłacenia jej w niepełnej wysokości, zeznanie stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, zgodnie z przepisami u.p.e.a.

Na marginesie Sąd pragnie zauważyć, że niewątpliwie istotne dla skarżącej okoliczności powoływane w toku postępowania, takie jak uciążliwa sytuacja, w jakiej znalazła się zobowiązana (choroba nowotworowa i psychiczna męża W. R.), strata finansowa, brak wpływu na powstanie zobowiązania objętego tytułem wykonawczym i nie czerpanie żadnych korzyści majątkowych z działalności gospodarczej prowadzonej przez męża, z którym posiada rozdzielność majątkową choć nie stanowią przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego mogą zostać poddane badaniu w toku postępowania w przedmiocie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, włącznie z postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej.

Mając powyższe na uwadze skargę należało oddalić, stosownie do postanowień art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).