Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 68/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 8, art. 149 § 1a, art. 161 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Dnia 29 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 marca 2022 roku sprawy ze skargi Fundacji A na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w udostępnieniu informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od organu na rzecz Fundacji A kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 13 września 2021 r., Fundacja A (dalej jako: "skarżąca", "Fundacja"), zwróciła się do Powiatowego Urzędu Pracy [...] z wnioskiem

o udostępnienie informacji publicznej, wnosząc o udzielenie następujących informacji:

1. Ile było prowadzonych naborów na wnioski o udzielenie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej w latach 2019-2020 z podziałem na poszczególne kwartały;

2. Ile w każdym z tych kwartałów było do wykorzystania środków finansowych dla potencjalnych składających wnioski o udzielenie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej.

W skardze z dnia 22 lutego 2022 r. (data wpływu do organu 2 marca 2022 r.), skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – zarzuciła Dyrektorowi Powiatowego Urzędu Pracy [...] (dalej jako: "organ", "PUP"), bezczynność w udzieleniu informacji publicznej i wniosła o zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej oraz o zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podano, że jednym z głównych celów statutowych Fundacji jest pomoc przedsiębiorcom. Powołując przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, z późn. zm.), dalej jako: "u.d.i.p."., wskazano, że organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek

w ustawowym terminie, co stanowi znaczące utrudnienie w działalności statutowej Fundacji.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do udzielenia odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej, oddalenie skargi w pozostałym zakresie i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wyjaśniono, że niezwłocznie po otrzymaniu skargi na bezczynność, organ udzielił żądanej informacji publicznej. Wiadomość e-mail z wnioskiem o udostępnienie informacji została nieumyślnie przeoczona przez pracowników organu, co spowodowało że organ nie ustosunkował się do wniosku; brak odpowiedzi na wniosek do dnia wniesienia skargi przez Fundację nie był celowym zaniechaniem. Organ niezwłocznie po otrzymaniu skargi na bezczynność odpowiedział wyczerpująco na wniosek, wskazał przyczyny uchybienia oraz zwrócił się do skarżącego o cofnięcie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Z kolei,

w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpatrzona w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., zgodnie

z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przechodząc do meritum sprawy, wskazać trzeba, że przepisy prawa nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności

w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el.).

Na gruncie przepisów u.d.i.p., bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ, będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Podkreślić jednak należy, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność, decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli organ przekroczył termin przewidziany do jej wykonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca domagała się udostępnienia informacji publicznej w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2

i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz

o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje

w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji

w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.

Okolicznością bezsporną w przedmiotowej sprawie jest to, że Dyrektor PUP jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie bowiem

z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne,

w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Nie jest również kwestionowane, że informacje, o udostępnienie których wnioskowała Fundacja, dotyczące liczby prowadzonych naborów na wnioski o udzielenie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej oraz ilości środków przeznaczonych na ten cel, stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p.

Jednakże w dacie rozpoznawania sprawy przez tutejszy Sąd, nie można już mówić o bezczynności organu, ponieważ stan bezczynności ustał wraz z udzieleniem skarżącej pełnej, żądanej we wniosku informacji publicznej, drogą elektroniczną

(e-mail) w dniu 3 marca 2022 r. Organ wskazał bowiem w odpowiedzi na wniosek

z dnia 3 marca 2022 r., ile było do wykorzystania w 2019 i 2020 r. środków finansowych na udzielenie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej

i poinformował skarżącą – odpowiadając na pytanie pierwsze - że nabory ogłasza jedynie na składanie wniosków w ramach Krajowego Funduszu Szkoleniowego,

a w przypadku przyznawania środków na rozpoczęcie działalności gospodarczej, wnioski przyjmowane i rozpatrywane są w trybie ciągłym. W odpowiedzi na skargę organ wskazał też, że usiłował ustalić ze skarżącą, czy zakres udzielonej odpowiedzi jest wystarczający.

Jeżeli więc w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ nie pozostaje

w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z 13 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3812/21, LEX nr 3289493 i powołane tam orzecznictwo).

W związku z powyższym, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie

o bezczynność organu w przedmiocie udzielenia wnioskowanej informacji publicznej stało się bezprzedmiotowe i Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zobowiązany był do jego umorzenia, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.

Podjęcie przez organ stosownego działania w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi na bezczynność, nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce

z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie, bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt. II sentencji wyroku. Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu (podmiotu zobowiązanego) będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. np. wyrok NSA z 22 września 2021 r., sygn. akt

III OSK 995/21, LEX nr 3227754.).

W ocenie tutejszego Sądu, w niniejszej sprawie bezczynności organu nie miała cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. Należy mieć bowiem na względzie, że nieudostępnienie w terminie wnioskowanej informacji nie stanowiło przejawu złej woli organu, lecz było wynikiem omyłkowego przeoczenia maila

z wnioskiem Fundacji, w skrzynce poczty elektronicznej organu, co spowodowało brak udzielenia odpowiedzi w terminie. Organ jednak niezwłocznie, następnego dnia po wniesieniu skargi, udostępnił Fundacji żądane informacje.

O zwrocie kosztów postępowania (pkt III sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu (100 zł), wysokość opłaty skarbowej za złożenie dokumentu pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego (480 zł), ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U.

z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.).