Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1056/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 25 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: par. 2 ust. 1, 2, 3, par. 2a
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 326
law: Rozporządzenie MInistra Rolnictwa i Rozwoju Wsi  z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz  szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
article: par. 1 ust. 1, par. 2, par. 4
journal: Dz.U. 2010 nr 39 poz 211
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 19 ust. 2, art. 73 ust. 1-2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 12 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 23 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Dnia 25 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant specjalista– Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2015 roku sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] o przyznaniu K. B. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r. w wysokości 41 271,37 zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej 36 481,66 zł ze środków unijnych i 0,00 zł ze środków krajowych w związku z pomniejszeniem płatności o kwotę 8 420,96 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, zastosowanie współczynnika korygującego, z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych 2 133,17 zł ze środków krajowych i 0,00 zł ze środków unijnych w związku z pomniejszeniem płatności o kwotę 1 088,13 zł ze względu na zastosowaną modulację płatności oraz z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych 2 656,54 ze środków krajowych i 0,00 zł ze środków unijnych w związku z pomniejszeniem płatności o kwotę 1 355,09 zł ze względu na zastosowaną modulację płatności.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W dniu 15 maja 2013 r. K. B. złożył wniosek o przyznanie płatności na 2013 r. Łączna powierzchnia działek rolnych deklarowanych do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 58,07 ha, do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych wynosiła 23,38 ha, do płatności zwierzęcej 34,69 ha. W dniach 13 – 14 listopada 2013 r. w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzono kontrolę na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. W dniu 13 listopada 2013 r. rozpoczęto w gospodarstwie beneficjenta kontrolę na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności, którą zakończono w dniu 28 listopada 2013 r.

W dniu [...] organ I instancji wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ pierwszej instancji przyznał stronie płatność JPO w wysokości 36 481,66 zł do powierzchni 54,08 ha, płatność UPO w wysokości 2 133,17 zł do powierzchni 23,11 ha, płatność zwierzęcą w wysokości 2 656,54 zł do powierzchni 16,79 ha.

W odwołaniu beneficjent zarzucił nieprawidłowe i nierzetelne przeprowadzenie kontroli na miejscu, a w konsekwencji wydanie nieprawidłowego rozstrzygnięcia w oparciu o jej wyniki.

Organ II instancji ww. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że rolnik wskazuje we wniosku powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest weryfikowana przez w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. W toku postępowania organ I instancji, biorąc pod uwagę raport z kontroli na miejscu stwierdził że: powierzchnia zadeklarowana do jednolitych płatności obszarowych – 58,07 ha jest większa niż powierzchnia stwierdzona, która wynosi 54,08 ha, powierzchnia zadeklarowana do uzupełniających płatności obszarowych – 23,38 ha jest większa niż powierzchnia stwierdzona, która wynosi 23,11 ha, powierzchnia zadeklarowana do płatności zwierzęcych 34,69 ha jest większa niż powierzchnia stwierdzona, która wynosi 30,97 ha. Maksymalna powierzchnia zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 40, poz. 326 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem" wynosiła 16,79 ha. Dodatkowo stwierdzono naruszenie wymogów wzajemnej zgodności. Wobec tego podejmując rozstrzygnięcie organ I instancji zastosował art. 58 i art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.

Organ odwoławczy stwierdził, że kontrole zostały przeprowadzone z zachowaniem wymogów formalnych. Kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni wykonywana była przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu ARiMR dysponujących odpowiednią wiedzą i doświadczeniem w zakresie przeprowadzania przedmiotowych kontroli, legitymujących się upoważnieniami o nr [...], [...] i nr [...], [...]. Wyniki kontroli przedstawiono w raporcie spełniającym wymagania art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, który został przekazany beneficjentowi pismem z dnia 27 listopada 2013 r. Zachowany został wymóg ustanowiony w art. 32 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Kontrola w zakresie wzajemnej zgodności wykonywana była przez tych samych inspektorów terenowych, po uprzednim poinformowaniu strony o zamiarze jej przeprowadzenia. Wyniki kontroli przedstawiono w raporcie spełniającym wymagania art. 54 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Raport z kontroli doręczono wnioskodawcy pismem z dnia 10 stycznia 2014 r. Tym samym dochowano dyspozycji art. 54 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Pomiar powierzchni na działkach rolnych, na których stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na zmniejszenie płatności, podczas kontroli kwalifikowalności powierzchni został dokonany zgodnie z wymogami opisanymi w art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Beneficjent nie wniósł zastrzeżeń do raportu w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz do raportu w zakresie wzajemnej zgodności w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportów.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. stwierdził, że organ I instancji przeanalizował ustalenia kontrolne, odniósł się do zastrzeżeń strony pismem z dnia 1 września 2014 r., aczkolwiek podtrzymał swoje dotychczasowe wyniki. Do pisma dołączono notatkę inspektorów terenowych. Z raportu z kontroli jednoznacznie wynika, że pomiary dokonywane były urządzeniem GPS - model CHC X20, których tolerancja pomiaru wynosi 0,75 m. Taką też tolerancję przyjęto podczas pomiarów działek rolnych i spełnia ona warunek ustanowiony w art. 34 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Skuteczna weryfikacja zgromadzonego materiału dowodowego może odbyć się wskutek oceny ustaleń kontrolnych w oparciu o zdjęcia z kontroli oraz szkice kontrolne, na których zaznaczono kierunek wykonywania zdjęć i zestawienie ich z deklaracją strony z wniosku oraz treścią załączników graficznych, na których strona oznacza granice działek rolnych, a także treścią odwołania.

W ocenie organu drugiej instancji nie ma wątpliwości, że przedmiotem kontroli były powierzchnie zadeklarowane przez beneficjenta we wniosku. Potwierdzają to zarówno zdjęcia z kontroli, jak i szkice kontrolne, na których oznaczono kierunek wykonywania zdjęć. Grancie kontrolowanych działek są tożsame z granicami działek oznaczonymi przez stronę na załącznikach graficznych. Ponadto, na płycie CD z kontroli zapisane są współrzędne gps miejsca wykonania poszczególnych zdjęć. Głównym powodem podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia były ustalenia faktyczne powzięte podczas kontroli na miejscu na powierzchni działek rolnych AC, AL/AL1, AT, AU, BE, BK, BŁ, D, F, G/G1, l, J/J1, O, a także ustalenia w zakresie powierzchni PEG działki rolnej BN weryfikowane na etapie kontroli administracyjnej. Ustalenia w zakresie powierzchni pozostałych działek rolnych nie mają znaczenia na zmniejszenie płatności obszarowych. Z porównania zdjęć kontrolnych z kierunkiem ich wykonania oznaczonym na szkicach kontrolnych i granicami działek rolnych wyrysowanych przez stronę na załączniku graficznym wynika, że na dzień 13 listopada 2013 r. na powierzchni działki rolnej AC jedynie 0,74 ha, a nie 3 ha jak deklarował strona było użytkowane rolniczo. Powierzchnia użytkowana rolniczo znajdowała się w dwóch częściach, jednej o powierzchni 0,64 ha (zdjęcia nr F3, F4, F9) i drugiej o powierzchni 0,10 ha (zdjęcie nr F14). Na powierzchni 0,67 ha stwierdzono niezachowanie normy N.04.1. Dodatkowe 16 zdjęć wykonane w granicach działki AC dowodzi, że pozostała jej cześć była silnie zachwaszczona, co jednoznacznie potwierdza brak użytkowania rolniczego reszty tej działki w 2013 r. Kontrola wykonywana była po ostatecznym terminie przewidzianym na koszenie działki, tj. 30 października 2013 r. Różnicę pomiędzy powierzchnią użytkowaną rolniczo, a nieużytkowaną można wyraźnie zauważyć na zdjęciu nr F1, które wykonywane było z granicy powierzchni użytkowanej w kierunku obszaru nieużytkowanego. Różnica między tymi obszarami jest zasadnicza. Organ II instancji stwierdził więc, że niewiarygodne są twierdzenia strony, że cała powierzchnia działki rolnej AC była w 2013 r. wypasana. Powyższe zgodne jest z wyjaśnieniami Biura Kontroli na Miejscu przedstawionymi w piśmie z dnia 1 września 2014 r. Na działkach rolnych AT, F, O stwierdzono, że ich powierzchnie użytkowane rolniczo są niespójne. Działkę AT przecina bowiem w jej środkowej części pas powierzchni zachwaszczonej nieużytkowanej rolniczo w 2013 r. (zdjęcie nr F226), a także z lewej strony( zdjęcie nr F222) i prawa strona (zdjęcia nr F225). Powierzchnia silnie zachwaszczona w granicach tej działki znajdowała się także w południowej części działki (zdjęcia nr F223, F224). Pomiar powierzchni użytkowanej rolniczo wykazał dwie części, z której pierwsza miała 0,07 ha, a druga 0,08 ha. Żadna z tych części nie spełniała warunku minimalnej powierzchni działki rolnej 0,10 ha, więc całą działkę rolną AT należało wykluczyć z płatności na 2013 r. Działkę rolną F z kolei w północnej jej części przecina pas zadrzewień i zakrzaczeń zaliczonych przez rolnika w poczet powierzchni działki rolnej (zdjęcia F - F176, F177, F179). Tę powierzchnię należało wykluczyć z płatności, dlatego powierzchnia stwierdzona tej działki wynosi 2,27 ha i nie jest zgodna z deklarowaną. Działkę rolną O w jej południowej części przecina natomiast rów o szerokości większej niż 2 m. Za rowem część użytkowana rolniczo miała powierzchnię 0,06 ha i nie spełniała warunku 0,10 ha przez co należało ją wykluczyć z płatności. Dlatego powierzchnia uwzględniona tej działki do płatności wynosi 2,60 ha, bowiem taka powierzchnie miał największy spójny obszar. W granicach pozostałych działek rolnych, na których stwierdzony nieprawidłowości AL/AL1, AU, BE, BK, BŁ, D, G/G1, l, J/J1 wykryto występowanie powierzchni, do których nie przysługuje płatność, dlatego ustalono, że powierzchnie stwierdzone są mniejsze niż deklarowane, l tak: w granicach działki rolnej AL/AL1 przy jej zachodniej i południowej granicy stwierdzono powierzchnie zachwaszczone i zakrzaczone (prawa strona zdjęcia nr F46, F48 i lewa strona zdjęcia nr F47); w granicach działki rolnej AU przy południowej i północnej granicy stwierdzono silne zachwaszczenie (lewa strona zdjęcia nr F220 i zadrzewienia widziane z prawej strony zdjęcia nr F2219); w granicach działki rolnej BE przy zachodniej i północnej granicy stwierdzono zakrzaczenia (zdjęcia nr F121, F123, F124); w granicach działki rolnej BK w północnej części stwierdzono zakrzaczenia i zachwaszczenia (zdjęcia nr F134, F135); w granicach działki rolnej BŁ we wschodniej części stwierdzono zachwaszczenia (zdjęcie nr 154), w południowej części występowały zakrzaczenia i trzcinowiska (zdjęcia nr F145, F146, F147), a wzdłuż granicy z działką nr 234 występowała silnie zachwaszczona powierzchnia (zdjęcia nr F150, F151, F152); w granicach działki rolnej D stwierdzono powierzchnie podlegające wykluczeniu, tj. siedlisko (zdjęcie nr F188) oraz staw (zdjęcie nr F191); w granicach działki rolnej G/G1 stwierdzono, że powierzchnia siedliska jest większa niż wyłączona przez stronę we wniosku (zdjęcie nr F166), a ponadto stwierdzono "przydomową oczyszczalnię", którą strona zaliczyła w poczet powierzchni działki rolnej (zdjęcie nr F171); w granicach działki rolnej l we wschodniej części stwierdzono zakrzaczenia i zadrzewienia (zdjęcie nr F212), a ponadto po całej długości północnej strony działki stwierdzono zadrzewienia podlegające wykluczeniu (zdjęcie nr F2090; w granicach działki rolnej J/J1 w północnej części stwierdzono nieużytki zaliczone przez stronę w poczet powierzchni działki rolnej (zdjęcie nr F207), zaś w południowej części zadrzewienia. Wszystkie te powierzchnie należało wykluczyć z płatności jako nieużytkowane rolniczo w 2013 r. uznając za prawidłowe ustalenia w przedmiocie weryfikacji wzajemnej zgodności w zakresie działki rolnej AC, AD i AT. Organ odwoławczy wskazał, że zgromadzone zdjęcia z kontroli potwierdzają brak ich wykoszenia w odpowiednim terminie (zdjęcia nr 25, 26, 27 dotyczące działki AD, nr F222-F226 dotyczące działki AT oraz opisane powyżej dotyczące działki AC).

Ponadto organ wskazał, że brak jest dowodów potwierdzających, iż deklaracja beneficjent we wniosku jest prawidłowa. Zebrany materiał dowodowy skutecznie podważa wyjaśnienia strony, których nie poparła ona żadnymi dowodami. Z powierzchni zadeklarowanej do JPO i UPO odrzucić należało 0,04 ha mieszczące się w granicy działki rolnej O, niespełniające minimalnej powierzchni działki rolnej 0,10 ha. Biorąc pod uwagę raporty z kontroli na miejscu ustalono, że powierzchnia kwalifikująca się do JPO wynosi 54,08 ha, do UPO wynosi 23,11 ha, do płatności zwierzęcych 30,97 ha. Zastrzec jednak należy, że uwzględniając przepis § 6 ust. 2 rozporządzenia maksymalna powierzchnia, do której można przyznać płatność zwierzęcą wynosiła 16,79 ha. Z racji na kody błędów DR51, DR52, DR53 wraz z kodem DR13+ skompensowane nie mogły zostać działki z błędem DR13-. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną w ramach JPO wyniosła 3,95 ha, a w ramach UPO wyniosła 0,23 ha, co stanowiło odpowiednio 7,34% i 0,9952%. W sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Wnioskodawca pomimo tego, że podpisując wniosek oświadczył, iż zna zasady przyznawania płatności, nie złożył wniosku zgodnego ze stanem faktycznym, nie wykazał, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy, a także nie zaktualizował go na piśmie do czasu wykrycia nieprawidłowości przez organ. Obowiązkiem osoby ubiegającej się o przyznanie płatności jest zaznajomienie się z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa oraz złożenie wniosku, w którym wykazane zostaną dane zgodne ze stanem faktycznym na gruncie. Tym samym należało rozstrzygnąć, że płatność JPO przysługuje do powierzchni 46,18 ha (po pomniejszeniu 54,08 ha o dwukrotność stwierdzonej różnicy, czyli o 7,90 ha), płatność UPO przysługuje do powierzchni stwierdzonej 23,11 ha, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni 16,79 ha. Ponadto, w sprawie należało wziąć pod uwagę zasady dyscypliny finansowej i modulacji obowiązujące w sprawach na 2013 r. Podstawy zastosowania dyscypliny finansowej stanowi art. 11 rozporządzenia Rady nr 73/2009 i art. 1 rozporządzenia Rady (UE) nr 1181/2013. Podstawy zastosowania modulacji płatności uzupełniających stanowi art. 17a rozporządzenia i art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za 2013 r. Ze względu na to, że łączna kwota płatności bezpośrednich wynosiła 38 343,25 zł (JPO: 46,18 ha x 830,30 zł) i przekraczała 2000 euro, bowiem po przeliczeniu na euro po kursie wymiany 4,2288 zł stanowiła 9067,17 euro, to początkową kwotę jednolitej płatności obszarowej należało pomniejszyć o 733,29 zł będące wynikiem równania 7067,17 euro x 2,45365800 % x 4,2288 zł. Płatność JPO po uwzględnieniu tego pomniejszenia wynosiła zatem 37 609,96 zł. Z uwagi na to, że łączna kwota przyznanych płatności bezpośrednich, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wynosiła 45 576,18 zł (JPO 38 343,25 zł + UPO 3 221,30 zł + PZ 4 011,63 zł) i przekraczała 5000 euro, bowiem po przeliczeniu na euro po kursie wymiany 4,2288 zł stanowiła 10 777,57 euro, to początkową kwotę uzupełniających płatności obszarowych do grupy upraw podstawowych należało pomniejszyć o 1 088,13 zł, a początkową kwotę płatności zwierzęcych należało pomniejszyć o 1 355,09 zł, co łącznie daje 10 % z nadwyżki czyli 577,76 euro. Płatność UPO po uwzględnieniu tego pomniejszenia wynosiła zatem 2 133,17 zł, a płatność zwierzęca po uwzględnieniu tego pomniejszenia wynosiła 2 656,54 zł. Organ zastosował w sprawie właściwy kurs euro na podstawie art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006.

Organ II instancji wyjaśnił także, że w sprawie w zakresie płatności JPO należało uwzględnić sankcje z tytułu niezachowania wymogów wzajemnej zgodności na działkach AC, AD, AT. W wyniku kontroli na miejscu stwierdzono uchybienie normy N.04.01 na tych działkach. Dla normy tej ustalono oceny naruszenia zgodnie z kategoriami zasięgu – 1 pkt, dotkliwości – 3 pkt i trwałości – 3 pkt. Zgodnie z treścią załącznika nr 5 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz.U. nr 67, poz. 434 ze zm.), w sytuacji gdy liczba punków wnosi 7, to wysokość procentowego zmniejszenia stanowi co do zasady 3 %. Tym samym JPO należało pomniejszyć o 3 %, czyli o 1 128,30 zł. Przysługująca stronie płatność JPO z wniosku na 2013 r. wynosi zatem 36 481,66 zł.

W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik K. B. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów procedury dotyczących prowadzonego postępowania:

- art. 7 w związku z art. 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego i naruszenie tym samym zasady słusznego interesu obywateli oraz nieprzeprowadzenie postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 7 ust. 1, art. 18, art. 19, art. 30 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.);

- art. 2, art. 14, art. 25, art. 26, art. 28, art. 32, art. 34, art. 35, art. 54, art. 58, art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009;

- przepisów, w tym § 15, § 17, § 18 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009;

- § 2, § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, że nie jest prawdą, iż skarżący nie zakwestionował protokołów z kontroli. Skarżący złożył bowiem w Biurze Powiatowym pisma, w których, po doręczeniu protokołów kontroli i raportów, domagał się przeprowadzenia ponownej kontroli w gospodarstwie. Zdaniem skarżącego pomiary nie zostały przeprowadzone rzetelnie i dokładnie. Nie jest prawdą, że cała powierzchnia działki AC nie była wypasana z uwagi na widoczne zachwaszczenia na zdjęciach. Zgodnie z obowiązującymi przepisami wypas ma trwać w okresie wegetacyjnym roślin, a zatem biorąc pod uwagę termin, w jakim kontrola została przeprowadzona trawy systematycznie odrastały. Przepis § 4 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm wskazuje kiedy grunty mogą być porośnięte drzewami i krzewami. Drzewa na gruntach mogą się znajdować, jeżeli drzewa te nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a także gdy drzewa i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. Te kryteria zostały zdaniem skarżącego spełnione. Zatem organ niesłusznie wykluczył powierzchnie działek, na których znajdowały się zadrzewienia i zakrzaczenia. Skarżący na swoich działkach prowadzi uprawę traw (łąk). Zatem ocena dokonana na podstawie wykonanych zdjęć nie jest wiarygodna. Na skutek wniesionych uwag do protokołów i raportów organ, zgodnie z obowiązującymi przepisami, winien ponownie przeprowadzić kontrole w gospodarstwie. Taka kontrola nie została przeprowadzona. Skarżący był przekonany, że składając wniosek o ponowne przeprowadzenie kontroli tym samym składa zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak i raportów z kontroli. Skarżący jest rolnikiem, a nie prawnikiem i nie musi wiedzieć jaką formę winny posiadać zastrzeżenia do protokołu kontroli, z którym skarżący się nie zgadza. To organ winien wezwać skarżącego, w razie wątpliwości co do rodzaju złożonego przez skarżącego pisma w toku postępowania i zobowiązać do określenia jaki skutek zamierzał tym pismem wywołać. Organ nie przeprowadził ponownej kontroli w obecności skarżącego, która wyjaśniłaby na miejscu wszelkie wątpliwości. Ponadto organ zupełnie nie uwzględnił faktu, że z programu rolnośrodowiskowego, jaki realizował skarżący wynikał obowiązek pozostawienia części powierzchni niewykaszanych i niewypasanych. Taki obowiązek wynika wprost z założeń programu, który skarżący realizuje. Trudno zatem domagać się aby wszystkie powierzchnie były jednakowo wykaszane, skoro według założeń programowych miały pozostać nie wykaszane. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ powyższych kwestii w ogóle nie wziął pod uwagę.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] w przedmiocie przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz płatności zwierzęcej na rok 2013 w pomniejszonej wysokości.

Przeprowadzona przez sąd kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Spór w sprawie dotyczy prawidłowości przeprowadzenia kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym skarżącego, w wyniku których stwierdzono nieprawidłowości w zakresie kwalifikowalności powierzchni zgłoszonych do płatności działek oraz nieprawidłowości w zakresie przestrzegania norm i wymogów wzajemnej zgodności.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły m.in. następujące przepisy:

- ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.);

- rozporządzenia Rady (WE) nr 73 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005., (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U. UE. L. z 2009 r. nr 30, poz. 16);

- rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U. UE.L nr 316 z 2009r. poz.65 ze zm.);

- rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2009 r. nr 40, poz. 326 ze zm);

- rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. z 2010 r., nr 39, poz. 211 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Ponadto stosownie do art. 7 ust. 2 powołanej ustawy rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:

1) (uchylony),

2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,

3) innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa)

- do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.

W myśl § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - płatnością uzupełniającą do powierzchni upraw są objęte następujące rodzaje roślin uprawiane w plonie głównym:

1) zboża;

2) rośliny oleiste - rzepak, rzepik, słonecznik i soja;

3) rośliny wysokobiałkowe - bób, bobik, łubin słodki i groch siewny;

4) rośliny strączkowe - wyka siewna, soczewica jadalna i ciecierzyca pospolita;

5) rośliny strączkowe pastewne;

6) (uchylony);

7) len włóknisty i oleisty;

8) konopie na włókno;

9) rośliny przeznaczone na materiał siewny kategorii elitarny lub kwalifikowany, które są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia;

10) rośliny motylkowate drobnonasienne;

11) rośliny okopowe pastewne, z wyłączeniem ziemniaków pastewnych;

12) trawy na trwałych użytkach zielonych przeznaczone na susz paszowy;

13) mieszanki roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami na gruntach rolnych innych niż trwałe użytki zielone.

Płatnością uzupełniającą do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, zwaną dalej "płatnością zwierzęcą", są objęte wszystkie rodzaje takich roślin, z wyłączeniem roślin, o których mowa w ust. 1 pkt 12 (§ 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia). Rodzaje roślin określone w ust. 1 pkt 1-5 i 10 obejmuje się płatnością uzupełniającą również w przypadku ich uprawy w formie mieszanek (§ 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia).

Zgodnie z § 2a rozporządzenia płatność uzupełniająca do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin, przysługuje, jeżeli na gruntach tych:

1) rolnik dokonał zasiewu w celu podniesienia żyzności gleby przez wprowadzenie do niej świeżej masy roślinnej (zielony nawóz);

2) roślinność została przyorana lub wprowadzona do gleby na skutek zastosowania innego zabiegu mechanicznego w terminie do dnia 31 sierpnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności uzupełniającej;

3) uprawa nie jest prowadzona nie dłużej niż rok.

Natomiast płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli rolnik spełnił warunki określone w § 6 - § 12 a powołanego rozporządzenia.

W świetle powyższych regulacji organy prawidłowo przyjęły w rozpoznawanej sprawie, że jednolita płatność obszarowa, a w konsekwencji i uzupełniająca płatność obszarowa oraz płatność zwierzęca mogą być przyznane do powierzchni działek rolnych faktycznie użytkowanych rolniczo i utrzymywanych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym złożony został wniosek o przyznanie płatności.

W myśl art. 2 pkt 1 wymienionej ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przez działkę rolną rozumie się działkę w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1122/2009, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy płatności obszarowe, płatności do krów i owiec oraz płatność do tytoniu są przyznawane na wniosek rolnika.

Stosownie do treści art. 25 ust. 1 wymienionej ustawy rolnik składa wnioski w sprawach dotyczących płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, płatności do krów i owiec, płatności do tytoniu, płatności niezwiązanej do tytoniu oraz płatności niezwiązanej do skrobi i zgody, o której mowa w art. 28 ust. 1, na formularzach opracowanych oraz przesłanych lub udostępnionych przez Agencję.

Zgodnie z załącznikiem VII do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 minimalna powierzchnia przypadającego na gospodarstwo obszaru kwalifikującego się, o której mowa w art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 wynosi 1 ha.

W myśl § 4 ust.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2010 r., nr 39, poz. 215) - w przesłanym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa materiale graficznym, o którym mowa w art. 19 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, z późn. zm.), rolnik zaznacza:

1) obszar uprawy pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa;

2) znajdujące się w obrębie działki rolnej:

a) drzewa będące pomnikami przyrody, objęte ochroną na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220, nr 157, poz. 1241 i nr 215, poz. 1664),

b) rowy, których szerokość nie przekracza 2 m,

c) oczka wodne o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m2.

Zgodnie z treścią art.12 ust. 1 rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 1122/2009 pojedynczy wniosek zawiera wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy, w szczególności:

a) tożsamość rolnika;

b) system lub systemy pomocy, których dotyczy wniosek;

c) identyfikację uprawnień do płatności zgodnie z systemem identyfikacji i rejestracji przewidzianym w art. 7 do celów systemu płatności jednolitej;

d) szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnię wyrażoną w hektarach z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, ich położenie i, w stosownych przypadkach, ich użytkowanie oraz informację, czy dana działka rolna jest nawadniana;

e) oświadczenie rolnika, że jest świadomy warunków przedmiotowych systemów pomocy.

W myśl art. 14 ust.1 wymienionego rozporządzenia po wygaśnięciu terminu składania pojedynczego wniosku, poszczególne działki rolne lub indywidualne uprawnienia do płatności można dodać do pojedynczego wniosku, pod warunkiem że przestrzegane są wymogi w ramach odnośnych systemów pomocy. Zmian dotyczących użytkowania lub systemu pomocy odnośnie do poszczególnych działek rolnych lub odnośnie do uprawnień do płatności zadeklarowanych w pojedynczym wniosku można dokonać na tych samych warunkach. Jeśli poprawki, o których mowa w akapicie pierwszym i drugim mają związek z jakimikolwiek dokumentami uzupełniającymi lub umowami, które należy przedłożyć, dozwolone są również stosowne poprawki do tych dokumentów lub umów.

Zgodnie z treścią art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiła się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny.

Zgodnie z treścią art. 19 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 państwa członkowskie dostarczają, między innymi drogą elektroniczną, z góry ustalone formularze sporządzone w oparciu o obszary określone w poprzednim roku oraz materiały graficzne wskazujące położenie takich obszarów, oraz, w stosownych przypadkach, umiejscowienie drzew oliwnych. Państwo członkowskie może zdecydować, że wniosek o pomoc ma zawierać jedynie zmiany w odniesieniu do wniosku o pomoc złożonego w poprzednim roku.

Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli:

1) w przypadku gruntów ornych - jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie, przy czym dla pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek rośliny może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej nie dłużej niż 3 lata;

2) w przypadku łąk i pastwisk zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania:

a) płatności dla obszarów NATURA 2000 oraz związanych z wdrażaniem Ramowej Dyrektywy Wodnej,

b) program rolnośrodowiskowy

- okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana w zakresie i terminie określonym w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich lub są na nich wypasane zwierzęta w sezonie pastwiskowym określonym w tych przepisach.

Natomiast w przypadku łąk i pastwisk innych niż wymienione w pkt 2 - okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw (§ 1 pkt 4 rozporządzenia).

W myśl § 2 ww. rozporządzenia uznaje się, że grunt był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca: 1) koszeniu lub 2) innym zabiegom zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów.

Z kolei zgodnie z § 4 tego rozporządzenia grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem:

1) drzew i krzewów:

a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,

b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb,

c) niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną;

2) gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar.

Należy przy tym podkreślić, że to obowiązkiem producenta rolnego jest podanie faktycznych powierzchni użytkowanych rolniczo i utrzymywanych zgodnie z normami. Składany przez niego wniosek o płatności winien być prawidłowy pod względem faktycznym i prawnym. Dane zadeklarowane w tym zakresie przez producenta rolnego we wniosku podlegają natomiast stosownej weryfikacji, w szczególności za pomocą kontroli administracyjnej, czy kontroli na miejscu. W sytuacji stwierdzenia przez organ administracyjny rozpoznający wnioski o dopłaty, że powierzchnia deklarowana we wniosku różni się od powierzchni spełniającej warunki do przyznania płatności, ulegają one, w zależności od wielkości stwierdzonej różnicy, zmniejszeniu lub nie zostają w ogóle przyznane.

Zdaniem sądu w rozpoznawanej sprawie organy dokonały wnikliwej oceny zgodności wniosku skarżącego z powyższymi wymaganiami prawnymi i prawidłowo uznały (po przeprowadzeniu kontroli działek na miejscu i sporządzeniu odpowiedniej dokumentacji fotograficznej), że grunty zadeklarowane przez skarżącego uprawniały go do otrzymania wnioskowanych przez niego płatności, ale w pomniejszonej wysokości. Wniosek beneficjenta zawierał szereg nieprawidłowości, których konsekwencją było zawyżenie we wniosku powierzchni zadeklarowanej do jednolitej płatności obszarowej 58,07 ha w stosunku do powierzchni stwierdzonej 54,08 ha, do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grup podstawowych 23,38 ha w stosunku do powierzchni stwierdzonej 23,11 ha oraz do płatności zwierzęcej 34,69 ha w stosunku do powierzchni stwierdzonej 30,97 ha. Nieprawidłowości te szczegółowo zostały wyjaśnione w zaskarżonej decyzji.

Organ stwierdził, że zadeklarowana powierzchnia działek rolnych AC, AL/AL1, AT, AU, BE, BK, BŁ, D, F, G/G1, l, J/J1, O jest większa od powierzchni stwierdzonej, zaś dokonany w toku czynności kontrolnych pomiar tych działek jest prawidłowy.

Ponadto organ szczegółowo i wyczerpująco wyjaśnił, że przeprowadzona kontrola wykazała, że rolnik nie przeprowadził w terminie na łąkach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej oraz nie były wypasane na nich zwierzęta. Na działce AT,F i O stwierdzono, że ich powierzchnie użytkowane rolniczo są niespójne, co potwierdza dokumentacja fotograficzna, na której widoczne są zachwaszczenia i zakrzaczenia, dlatego działka AT została wykluczona z płatności, bowiem nie spełniała warunku minimalnej powierzchni działki rolnej. Natomiast co do powierzchni działki F i O stwierdzono, że w części podlegają wykluczeniu. Dokumentacja fotograficzna sporządzona przez inspektorów terenowych wskazuje również, że na innych działkach zadeklarowanych do płatności występowały zachwaszczenia, zakrzaczenia, zadrzewienia, co uzasadniało stwierdzenie, że powierzchnie stwierdzone są mniejsze od deklarowanych. Ponadto na działce G/G1 stwierdzono, że powierzchnia siedliska jest większa niż wyłączona przez stronę we wniosku. Stwierdzono także, że skarżący zaliczył w poczet powierzchni działki rolnej przydomową oczyszczalnię.

W ocenie sądu powyższe ustalenia organów są prawidłowe, a skarżący nie podważył ich skutecznie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Wskazać należy w tym miejscu na przepis art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie do ust. 2 powyższego przepisu w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Według zaś ust. 3 powołanego przepisu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Przy czym podkreślić należy, że chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Powyższe nie oznacza jednak, że w przypadku, gdy wnioskodawca zgłasza zastrzeżenia, nie podpisuje protokołu kontroli i kwestionuje dokonane w trakcie kontroli ustalenia organ nie powinien rozważyć potrzeby dokonania ponownej kontroli na miejscu, w celu zweryfikowania dokonanych ustaleń. Zgodnie bowiem z art. 31 ust. 7 ustawy, w przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie z czynności kontrolnych, może w terminie 14 dni od doręczenia raportu zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie co do ustaleń w nim zawartych. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że w sytuacji, gdy organy kwestionują dane zadeklarowane przez producenta rolnego we wniosku i załączonych przez niego dokumentach, ustalenia w tym zakresie winny być dokonane na podstawie rzetelnego materiału dowodowego. Analiza materiału dowodowego oraz dokonane ustalenia faktyczne, jak i ich ocena prawna winny przy tym znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 K.p.a.

W rozpoznawanej sprawie z prawa zgłoszenia na piśmie umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w raporcie kontroli skarżący nie skorzystał w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportów. Zaskarżona decyzja czyni zaś zadość ww. wymogom, uwzględnia zarzuty strony przedstawione w odwołaniu dotyczące powierzchni stwierdzonych działek i sposobu użytkowania tych działek. Uzasadnienie faktyczne decyzji wyjaśnia okoliczności sporne, a materiał dowodowy, na którym oparły się organy jest wystarczający do dokonania jednoznacznych ustaleń w zakresie mającej zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia powierzchni faktycznie rolniczo użytkowanej przez skarżącego oraz powierzchni niekwalifikującej się do płatności.

Zdaniem sądu, w postępowaniu o przyznanie płatności obszarowych istotne znaczenie ma powierzchnia gruntów rolnych objęta wnioskiem i utrzymywanie ich w stanie zgodnym z normami w danym roku, w którym beneficjent ubiega się o ich przyznanie (por. wyroki NSA z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 199/10, z 19 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 500/10 ). W sytuacji, gdy nieprawidłowości w zakresie powierzchni kwalifikującej się do płatności i sposobu użytkowania działek rolnych stwierdzone zostały przez inspektorów terenowych w ramach kontroli na miejscu, co zostało jednocześnie zobrazowane za pomocą dokumentacji fotograficznej, to brak jest podstaw do kwestionowania tych ustaleń. Należy bowiem podkreślić, że w świetle art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego istotny jest efekt pozwalający na stwierdzenie, że grunty są użytkowane rolniczo i utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Skoro zatem w wyniku kontroli stwierdzono, że w niniejszej sprawie efekt ten był niewystarczający, ponieważ stwierdzono nieużytki, bez znaczenia dla powyższej oceny pozostawały podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące podejmowanych zabiegów agrotechnicznych.

Kontrole działek mogą być dokonywane przez inspektorów upoważnionych do ich przeprowadzenia zgodnie z prawem krajowym i wspólnotowym bez obecności strony. Wyłączony jest obowiązek organu powiadamiania wnioskodawcy o czasie i miejscu przeprowadzenia kontroli. Kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zasadą są kontrole niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem. Zatem udział strony w czynnościach kontrolnych nie jest obowiązkowy. W rozpoznawanej sprawie raporty pokontrolne zostały przekazane wnioskodawcy drogą pocztową. Informacja o 14-dniowym terminie do złożenia zastrzeżeń do protokołu kontroli została w nim zawarta w odpowiedni sposób. Skarżący nie wniósł uwag w ww. terminie. Podkreślić przy tym należy, że w raporcie zamieszczony jest opis znaczenia kodów pokontrolnych w zakresie kwalifikowalności. Uważne zapoznanie się z ww. kodami umożliwiało rolnikowi sprawdzenie, jakie nieprawidłowości zostały stwierdzone w trakcie czynności kontrolnych.

Podnoszone przez skarżącego w odwołaniu okoliczności dotyczące niemożności wypełnienia swoich zobowiązań ze względu na zniszczenie terenu zasadnie organ odwoławczy uznał za niezasługujące na uwzględnienie. Stosownie bowiem do treści art. 75 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Ponadto właściwych zmniejszeń nie stosuje się, jeżeli niezgodność będąca następstwem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych dotyczy wzajemnej zgodności.

Stosownie zaś do treści ust. 2 art. 75 ww. rozporządzenia przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość. Skarżący nie zgłosił na piśmie do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we właściwym terminie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, które dawałyby podstawę do uznania, że z przyczyn niezależnych nie wykonał swoich zobowiązań.

A zatem podnoszone przez stronę argumenty pozostają bez wpływu na wynik postępowania kontrolnego. Również udostępnienie zbioru i wypasu zwierząt innemu rolnikowi, który nie wywiązał się ze swoich zobowiązań nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Podejmując bowiem powyższe działania rolnik działał na własne ryzyko.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Organ prowadzący postępowanie z wniosku rolnika o przyznanie płatności, w trakcie postępowania wyjaśniającego ma więc możliwość weryfikacji deklaracji zawartych we wniosku, jak i ustaleń systemowych, poprzez wykorzystanie wszelkich, zgodnych z prawem narzędzi, w tym kontroli na miejscu, która to najpełniej jest w stanie oddać rzeczywisty obraz danych zadeklarowanych we wniosku.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący nieprawidłowego uznania przez organy, że zadrzewienie działki stanowiło podstawę do wykluczenia płatności, bowiem § 4 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm wskazuje, że grunty mogą być porośnięte drzewami i krzewami, jeżeli nie wpływa to na prowadzoną na tych gruntach produkcję rolną. Powyższy zarzut dotyczy w istocie ustaleń co do stanu faktycznego i należy uznać go za bezzasadny. Ten stan faktyczny jest natomiast taki, że w granicach działki Al/AL1, AU, BE, BK, BŁ, D, F, G/G1, I i J/J1 stwierdzono powierzchnie, które w 2013 roku nie były poddane żadnym zabiegom agrotechnicznym, nie były użytkowane rolniczo. Na działkach tych stwierdzono zachwaszczenia, zakrzaczenia, trzcinowiska i zadrzewienia. Taki stan wskazywał na zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na części powierzchni tych działek.

W tak ustalonym i skutecznie niekwestionowanym stanie faktycznym zarzut niezastosowania § 4 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm nie jest więc trafny, skoro na spornych działkach nie była prowadzona produkcja rolna. W określonych w § 4 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm sytuacjach grunty rolne mogą być porośnięte drzewami i krzewami, prawodawca dopuszcza zatem usytuowanie drzew i krzewów na działkach rolnych w ściśle określonych okolicznościach, lecz zawsze dotyczy to gruntów rolnych, czyli działek rolnych, na których przewidziana jest uprawa roślin lub ugorowanie, a w przypadku łąk i pastwisk okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana. Skarżący zaś nie zakwestionował skutecznie ustaleń, że sporne działki nie były w określonej części użytkowane rolniczo w 2013 r. Na ww. działkach skarżący zadeklarował do płatności trwałe użytki zielone, czyli grunty, na których jedną uprawę stanowiła trawa (wysiewana lub naturalna). Trawa nie mogła być uprawiana na terenie, gdzie znajdowało się skupisko drzew i krzewów rosnących w zwarciu, a więc do tej części gruntu płatność nie przysługuje. Zarzut skarżącego w tym zakresie nie jest zasadny.

Wobec powyższego zaskarżona decyzja czyni zadość wymogom określonym przez przepisy prawa. Uzasadnienie faktyczne decyzji wyjaśnia okoliczności sporne, a materiał dowodowy, na którym oparły się organy, jest wystarczający do dokonania jednoznacznych ustaleń w zakresie mającym zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. oraz art. 77 K.p.a. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę.

k.ż.