Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 832/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28 i art. 156 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 164
journal: Dz.U. 2008 nr 234 poz 1570
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędzia WSA del. Iwona Kosińska (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 1026/09 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] września 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 1026/09, po rozpatrzeniu skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie decyzją z dnia [...] września 2009 r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] zatwierdzającą podział nieruchomości położonej w Rzeszowie - [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ nadzorczy powołał się na treść art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 95 pkt 4 i 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) i wyjaśnił, że wniosek J. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mógł prowadzić do uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2009 r., gdyż podniesione w nim zarzuty nie znajdują uzasadnienia. W ocenie organu nadzoru decyzja Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] czerwca 2007 r. dokonująca podziału działki nr [...] z powołaniem się na art. 95 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami rażąco narusza przepisy prawa, co stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Naruszenie obejmuje art. 7 i art. 77 kpa i polega na tym, że organ orzekający o podziale nie zbadał i nie wyjaśnił, czy w sprawie ma zastosowanie art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc dokonanie podziału w związku z wydzieleniem części nieruchomości, niezbędnej do korzystania z budynku znajdującego się na działce podlegającej podziałowi. Brak takich rozważań w sposób rażący narusza prawo, zatem daje podstawę do wyeliminowania decyzji podziałowej z obrotu prawnego. W takim kierunku orzekło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie rozpoznając wniosek K. K. wszczynający postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] czerwca 2007 r., dlatego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mógł zostać uwzględniony.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] września 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył J. W. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie: art. 95 pkt 4 oraz art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nadto strona wskazała na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 kpa. Wskazane naruszenia polegają w ocenie skarżącego na błędnej interpretacji przepisów materialnych i niewłaściwym zastosowaniu przepisów procesowych. Dodatkowo skarżący wskazał na naruszenie art. 28 kpa polegające na uznaniu K. K. za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej oraz naruszenie art. 10 i art. 7 oraz art. 77 kpa przez błędną ich interpretację. Wskazując na powyższe naruszenia strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2009 r. oraz o przekazanie w całości sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podkreśliła, że wnioskodawca K. K. nie jest stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej, gdyż nie ma i nie miał tytułu prawnego do dzielonej nieruchomości. Nieruchomość podlegająca podziałowi stanowiła własność Gminy Miejskiej Rzeszów, zaś wnioskodawca jest właścicielem działki sąsiedniej oznaczonej nr [...]. Skarżący podkreślił, że podział nieruchomości w związku z postępowaniem zwrotowym może mieć podstawę tylko w art. 95 pkt 4 ustawy, a nie w art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który wskazuje organ. Z tych przyczyn strona skarżąca uznała, że stanowisko organu nadzoru zawarte w skarżonych decyzjach jest nieuzasadnione i krzywdzące.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 1026/09 uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu I instancji należy zgodzić się ze stanowiskiem skargi, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie orzekając o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] czerwca 2009 r. naruszyło art. 156 § 1 pkt 2 kpa przyjmując, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 97 pkt 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez rażące naruszenie art. 7 i art. 77 kpa, zatem przez niewyjaśnienie sprawy, czy przy podziale działki nr [...] nie miał zastosowania przypadek związany z wydzieleniem działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Sąd I instancji wyjaśnił, że art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami określa przypadki, w których może być dokonany podział działki gruntu niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo od ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wskazane w tym przepisie okoliczności dające podstawę do podziału są samodzielnymi przyczynami takiego działania, niezależnie od tego, że w konkretnej sytuacji mogą wyczerpywać przesłanki określone w więcej niż jednej sytuacji regulowanej tym przepisem. Zdaniem Sądu I instancji zaistnienie takiego przypadku nie uprawnia tezy, że organ prowadzący postępowanie podziałowe ma obowiązek rozważania wszystkich sytuacji opisanych w dyspozycji art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dla prawidłowego zastosowania wskazanego przepisu istotne jest to, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, jaka przyczyna leży u podstaw wszczęcia postępowania podziałowego. Wskazanie tej okoliczności skutkować musi przyjęciem konkretnej podstawy podziału. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w sprawie objętej skargą podział działki [...] spowodowany jest koniecznością realizacji roszczenia zwrotowego. Zatem ta okoliczność przesądza o zasadności podziału. Z faktu, że na działce objętej zwrotem istnieje budynek uczestnika postępowania sądowego K. K., wynika tylko tyle, że ten fakt należy uwzględnić przy podziale. Z tego podziału nie wynika, że postępowanie podziałowe powinno być prowadzone z zastosowaniem art. 95 pkt 7 powołanej ustawy. Z samodzielnego charakteru wskazanych w art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami podstaw podziału nieruchomości musi wynikać, że podział następuje po spełnieniu warunków właściwych dla danego przypadku. Stanowisko Sądu, przyjmujące niemożność łączenia podstaw podziału przyjętego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, wynika z założenia, że podział wskazany w art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest etapem koniecznym ale tylko pomocniczym dla realizacji celów, które uzasadniają zastosowanie procedury szczególnej, o jakiej stanowi ten przepis. Gdyby przyjąć argumentację organu nadzoru leżącą u podstaw skarżonej decyzji, trzeba by uznać, w ocenie Sądu I instancji, że podział w związku ze zwrotem nieruchomości jest niemożliwy, o ile nie spełniałby on warunku wydzielenia działki budowlanej. Przy takim sposobie argumentacji dochodziłoby do zniesienia uprawnienia zwrotowego określonego w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Sytuacja taka byłaby niedopuszczalna, gdyż zwrot nieruchomości należy traktować jako wyraz konstytucyjnej ochrony własności, zatem wszelkie przepisy ustawy należy wykładać na rzecz realizacji tej zasady, a nie jej ograniczenia (uzasadnienie wyroku TK z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt K6/05, OTK-A 2008/3/41). Wychodząc z takiego założenia Sąd I instancji przyjął, że w rozpoznawanej sprawie decyzja Prezydenta Miasta Rzeszowa z [...] czerwca 2007 r. orzekając o podziale działki nr [...] nie naruszała art. 95 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd ten dodał również, że podział działki dla orzekania o zwrocie musi być oderwany od kryteriów wyznaczonych przez przepisy prawa budowlanego określające sposób sytuowania budynków. Na rzecz takiego stanowiska przemawiają dwa argumenty. Pierwszy odnosi się do braku odesłania w ustawy o gospodarce nieruchomościami do przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepisy rozporządzenia są aktem wykonawczym prawa budowlanego i dotyczą "sytuowania", zatem przyszłego lokalizowania obiektów, które mają być wykonane. Poza tym nawet w przypadku sytuowania nowych budynków przewidziano liczne odstępstwa, łącznie z usytuowaniem budynku przy granicy, a to oznacza, że nawet prawo budowlane dopuszcza sytuacje szczególne, choć w rozpoznawanej sprawie ten aspekt nie ma znaczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zauważył, że przyjęty przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie sposób rozumienia przesłanek podziału skutkuje tym, że organ dopuścił się naruszenia art. 7 i art. 77 kpa przez niewyjaśnienie, czy dla postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa znaczenie posiada istnienie budynku na działce objętej postępowaniem zwrotowym. Sąd I instancji podkreślił, że w aktach sprawy brak dowodów, które wskazywałyby jaki jest tytuł prawny do budynku i gruntu, na którym się znajduje budynek wnioskodawcy postępowania nadzorczego i po czyjej stronie on istnieje. Rozstrzygnięcie tej kwestii daje podstawę do jednoznacznego określenia stron postępowania, w tym ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej. Reasumując Sąd I instancji stwierdził, że wskazane w art. 95 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przesłanki podziału nieruchomości niezależnie od ustaleń planu miejscowego lub niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu należy traktować jako samoistne podstawy przeprowadzenia postępowania podziałowego ze względu na cel, jaki był podstawą jego wszczęcia, nawet w sytuacji, gdy przedmiot postępowania obejmowałby więcej niż jeden ze wskazanych przypadków uregulowanych w powołanym przepisie. Równocześnie Sąd Wojewódzki uznał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie powinno ustalić tytuł prawny K. K. do części działki zajętej pod budynek oraz stosownie do tych ustaleń dokonać oceny poprawności podziału nieruchomości z punktu widzenia treści art. 95 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Skargę kasacyjną od tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł K. K. W złożonej skardze skarżący zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) w związku z art. 95 pkt 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w niniejszej sprawie postępowanie podziałowe nie powinno być prowadzone z zastosowaniem art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami,

2) art. 145 § 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez nieuzasadnione przyjęcie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miało podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] czerwca 2009 r.,

3) art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uwzględnienie skargi, w sytuacji, gdy skarga, ze względu na brak podstaw, tj. okoliczność, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze przeprowadziło postępowanie w sposób pełny i prawidłowy, pozwalający na ustalenie stanu faktycznego, do którego następnie poprawnie zastosowały przepis prawa, powinna zostać oddalona.

W tej sytuacji skarżący kasacyjnie na podstawie art. 176 w związku z art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zasądzenie od uczestnika na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W obszernym i szczegółowym uzasadnieniu skargi kasacyjnej (uzupełnionej pismami procesowymi) strona skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

W odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania J. W. wniósł o jej oddalenie jako całkowicie niezasadnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Jako niezasadne ocenił Naczelny Sąd Administracyjny postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisów art. 28 i art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz powołanych jako związane z tym przepisem przepisów art. 95 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. z 2010 r. Dz. U. Nr 102, poz. 651, ze zm.).

Podstawową kwestią mającą rozstrzygające znaczenie dla oceny prawidłowości zarówno zapadłego w rozpatrywanej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lutego 2010 r., jak i podjętych przez organ nadzoru decyzji administracyjnych, jest ustalenie, czy K. K. jako wnioskodawcy postępowania nadzorczego przysługiwał przymiot strony w rozumienie art. 28 kpa, a zatem czy był on podmiotem uprawnionym do żądania wszczęcia w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] czerwca 2007 r. zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w Rzeszowie – [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Tylko bowiem pozytywna odpowiedź na to pytanie dawała organowi nadzoru prawo do wszczęcia postępowania nadzorczego w sprawie oceny prawidłowości wydania decyzji podziałowej na wniosek skarżącego. Negatywne zaś rozstrzygniecie tej kwestii obligowało organ nadzoru do odmowy wszczęcia wnioskowanego postępowania nadzorczego, a w konsekwencji brak prawnych możliwości merytorycznego rozpatrywania zasadności postawionych w złożonym wniosku zarzutów skarżącego dotyczących prawidłowości wydania kwestionowanej decyzji podziałowej.

Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie takiego postępowania wymaga zatem uprzedniej kontroli ze strony organu nadzoru, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność. W pierwszym rzędzie, jeśli postępowanie nadzorcze nie jest prowadzone z urzędu, organ nadzoru winien zatem przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy złożony wniosek pochodzi od uprawnionego do jego złożenia podmiotu, czyli strony. Stosownie zaś do art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony przesądzają przepisy prawa materialnego, przy czym interes prawny wyrażać się winien w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji danego podmiotu prawa. Powszechnie przyjęte jest zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że pojęcie "interes prawny" użyte w powyższym przepisie oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Interes ten wynika z przepisu prawa materialnego, który w okolicznościach danej sprawy daje podstawę do uznania danego podmiotu za stronę postępowania. Jeżeli osoba żądająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może wykazać się tak rozumianym interesem prawnym, to organ powinien odmówić wszczęcia takiego postępowania na podstawie art. 157 § 3 kpa.

W rozpatrywanej sprawie niesporny jest natomiast fakt, że wnioskodawca postępowania nadzorczego K. K. nie był stroną postępowania podziałowego zakończonego kwestionowaną decyzją Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] czerwca 2007 r. zatwierdzającą podział nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Podział ten został dokonany na wniosek zarówno ówczesnego, jak i obecnego właściciela tej nieruchomości, czyli Gminy Miasta Rzeszów i tylko ta Gmina była stroną tego postępowania. Podział, co potwierdza treść złożonego wniosku z dnia [...] czerwca 2007 r., wynikał z faktu prowadzonego postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości na rzecz J. W. W aktach administracyjnych postępowania nadzorczego nie ma jednak żadnych dokumentów, z których wynikałby tytuł prawno rzeczowy K. K. do przedmiotowej nieruchomości, czyli działki nr [...], na dzień złożenia wniosku. Brak również jakichkolwiek dowodów by kwestia ta była w ogóle przedmiotem postępowania wyjaśniającego organu nadzoru, mimo że była ona podnoszona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Brak jest także jakichkolwiek dowodów na uzasadnienie prawidłowości zawartego w uzasadnieniu decyzji organu nadzoru z dnia [...] września 2009 r. (str. 6) ustalenia, że K. K. jest właścicielem sąsiedniej działki nr [...], na której posadowiona jest druga część budynku, która również jest jego własnością. Stwierdzenie to stoi w sprzeczności z ustaleniami jakie poczynił w sprawie o zwrot wywłaszczonych nieruchomości Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 77/08, który opierał się o nadesłane przez organ materiały dowodowe, a które potwierdza również sam skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz z dnia [...] września 2010 r. Z dokumentów tych wynika, że K. K. na mocy umowy dzierżawy zawartej z właścicielem działki nr [...] (powstałej ze spornego podziału), czyli Gminą Miasto Rzeszów, był do dnia [...] października 2002 r. jedynie dzierżawcą przedmiotowej działki. Budynek, który częściowo został zlokalizowany na spornej działce, został wybudowany za zgodą właściciela, czyli Gminy Miasta Rzeszów, przez inwestora, którym był dzierżawca K. K. Z aneksu do umowy dzierżawy wynika, że w przypadku zwrotu nieruchomości byłym właścicielom lub wygaśnięciu umowy z winy wydzierżawiającego nastąpi zwrot dzierżawcy jedynie nakładów poczynionych na tę nieruchomość. Jeśli jeszcze weźmie się pod uwagę zasadę superficies solo cedit, zgodnie z którą co do zasady częścią składową gruntu są wszystkie rzeczy (w tym także budynki) a także rośliny, trwale złączone z tą nieruchomością ziemską, które z tego tytułu stanowią własność właściciela gruntu, to uznać należy za całkowicie zasadne stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który uchylając zaskarżone decyzje organ nadzoru wywiódł, że wątpliwe a co najmniej wymagające dokładnego zbadania jest stanowisko organ nadzoru, z którego wynika, że dzierżawca gruntu, któremu nie przysługuje tytuł prawno-rzeczowy do podzielonej nieruchomości, ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa, a zatem jest on podmiotem uprawnionym do żądania wszczęcia w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] czerwca 2007 r. zatwierdzającej podział nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Stwierdzenie takiego naruszenia przez organ nadzoru przepisów postępowania obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie do uchylenia obu zapadłych w sprawie decyzji administracyjnych. Prawidłowo zatem Sąd ten na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone decyzje organu nadzoru i zwrócił sprawę do ponownego rozpatrzenia z zaleceniem, że w pierwszej kolejności organ nadzoru ma obowiązek ustalić tytuł prawno-rzeczowy K. K. do części działki zajętej pod budynek, które to ustalenie determinować będzie możliwość wszczęcia przez organ nadzoru postępowania nadzorczego i ewentualne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Podkreślić bowiem trzeba, że osoba nieposiadająca żadnego tytułu prawnego do nieruchomości będącej przedmiotem podziału nie ma interesu prawnego do występowania w tym postępowaniu w charakterze strony, w konsekwencji nie jest również legitymowana do domagania się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej. Konsekwencją tych rozważań jest uznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny za chybiony postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W uzasadnieniu wydanego orzeczenia Sąd I instancji przedstawił również swoje stanowisko co do możliwości zastosowania w rozpatrywanej sprawie przepisów prawa materialnego. Uznać można, że przy stwierdzeniu przez Sąd I instancji opisanych powyżej naruszeń przepisów procesowych, które mają istotny wpływ na sposób rozpatrzenia sprawy, Sąd ten winien, po ich stwierdzeniu, powstrzymać się od dalszej materialno-prawnej analizy rozpatrywanej sprawy, jako że prawidłowa merytorycznie decyzja może zapaść jedynie w wyniku niewadliwego przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania administracyjnego. Przedstawione w tym zakresie stanowisko Sądu I instancji uznać zatem należy za co najmniej przedwczesne. Jednak ta niedoskonałość uzasadnienia wydanego orzeczenia pozostaje, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, bez jakiegokolwiek wpływu na prawidłowość zapadłego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

Przedstawiona argumentacja prowadzi do wniosku, że sprawa co do istoty została prawidłowo rozpatrzona, a dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie ocena legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2009 r. oraz z dnia [...] lipca 2009 r. odpowiada prawu.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.