Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2111/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 2, art. 44 ust. 3 i 4; art
journal: Dz.U. 2016 poz 2134
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.
article: art. 1 § 1 i 2, art. 3 § 2 pkt 5, 6, art. 147 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi R. B. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zniesienia ochrony pomnika przyrody oddala skargę


UZASADNIENIE

R. B. (dalej: Skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Miasta [...] z Nr [...] z [...] czerwca 2017 r. w sprawie odmowy zniesienia ochrony pomnika przyrody – drzewa dębu szypułkowego [...], rosnącego na posesji przy ul. [...] w [...] (dalej także: Uchwała).

Stan faktyczny sprawy jest następujący.

Ochrona pomnikowa przedmiotowego drzewa została ustanowiona orzeczeniem Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z [...] grudnia 1986 r. o uznaniu za pomnik przyrody (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z [...] lutego 1987 r. Nr [...], poz. [...]).

Skarżąca od 2009 r. wnioskowała do Urzędu Miasta [...] (dalej: Urząd Miasta, UM) o zabiegi pielęgnacyjne dotyczące spornego dębu, wskazując, że drzewo zagraża jej zdrowiu, życiu i mieniu, szczególnie w okresie złej pogody. W odpowiedzi na te pisma UM, redukował koronę drzewa i instalował wiązania zabezpieczające w koronie drzewa.

W grudniu 2011 r. została wykonana opinia dendrologiczna dotycząca zagrożenia powodowanego przez drzewo przez mgr inż. M. K. W świetle tej opinii stan zdrowotny drzewa był 5, najgorszej klasy (Kryteria stanu zdrowotnego drzew wg. skali Pacyniaka i Smólskiego to w skali 5 drzewo mające w 70 % obumarłą koronę lub pień z licznymi dziuplami oraz martwe), pnie drzewa są znacząco przechylone, drzewo jest przeciążone. Tkanka przyranna drzewa naruszona przez wiatry, następują procesy gnilne, co może skutkować wyłamaniem się drzewa. Oba pnie drzewa są bardzo wysokie - 25 metrów. Biegły w opinii wskazał, że każda anomalia pogodowa może spowodować rozerwanie drzew. Zalecono obcięcie konarów drzewa i założenie wiązań sztywnych i elastycznych na drzewo, mających na celu zwiększenie jego statyki. Prace te zostały zlecone przez Urząd Miasta [...] i wykonane zgodnie ze zleceniem z [...] stycznia 2012 r.

Pismem z [...] lipca 2016 r. Skarżąca złożyła do Urzędu Miasta [...], w oparciu o art. 40 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tj. Dz.U. z 2016 r. poz 1651 z późn. zm.; dalej: u.o.p.), wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa, znajdującego się na nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...], twierdząc, że drzewo stanowi zagrożenie dla ludzi i mienia.

W dniu 17 sierpnia 2016 r. biegły M. K. w obecności Skarżącej oraz jej pełnomocnika, a także przedstawicieli Urzędu Miasta [...] dokonał oględzin przedmiotowego drzewa. Na miejscu wykonano dokumentację fotograficzną oraz sporządzono protokół, w którym zaznaczono, że w opinii właścicielki, jej pełnomocnika i sąsiadów drzewo stanowi realne zagrożenie dla zdrowia, życia i mienia.

Urząd Miasta otrzymał 8 września 2016 r. opinię o stanie zdrowotnym drzewa pomnikowego sporządzoną przez M. K. Zgodnie z jej treścią przeprowadzone przez Miasto zabiegi znacznie poprawiły stan zdrowotny drzewa. Oceniono go na 3 (zbliżający się do 2). Kryteria stanu zdrowotnego drzew wg. skali Pacyniaka i Smólskiego to: w skali 3 – drzewo mające w 50% obumarłą koronę lub pień, w znacznym stopniu zaatakowane przez szkodniki, w skali 2 – drzewo z częściowo obumierającymi cieńszymi gałązkami w wierzchołkowej partii korony, z pojedynczymi szkodnikami. Wskazano, że wykonane zabiegi w zdecydowany sposób poprawiły stan zdrowotny drzewa. Wichura z 17 czerwca 2016 r. nie spowodowała w miejscu zrośnięcia drzewa rozerwania, a konary nie zostały połamane, mimo, iż na terenie miasta i powiatu zostało powyrywanych i połamanych dużo drzew. W konkluzji stwierdzono, iż konieczne jest obserwowanie drzewa oraz skracanie konarów zagrażających w nawet minimalnym stopniu budynkowi. Zalecono obserwację oraz usuwanie posuszu.

Do Urzędu Miasta [...] września 2016 r. wpłynął skierowany przez pełnomocnika skarżącej wniosek dowodowy z zastrzeżeniami do opinii. Zgodnie z jego treścią, opinia nie spełniała elementarnych wymagań dla tego rodzaju opracowań, nie podano metodologii badania drzewa, a zastosowana ocena wizualna drzewa trwająca zaledwie 3 minuty nie spełniała standardów dla tego rodzaju ocen. Wskazano, że opinia biegłego pozostaje w sprzeczności z opinią sporządzoną w 2011 r. W konkluzji pełnomocnik wniósł o wydanie opinii przez biegłego z zakresu dendrologii.

W odpowiedzi na wniosek powołano nowego biegłego z zakresu dendrologii, prof. dr. hab. inż. M. S. W dniu 4 listopada 2016 r. w obecności przedstawicieli Urzędu Miasta, pełnomocnika Skarżącej oraz biegłego, sporządzony został protokół dotyczący oględzin drzewa pomnikowego. Ekspertyza dendrologiczna sporządzona biegłego M. S. wpłynęła do Urzędu Miasta 15 listopada 2016 r. W opinii wskazano, że chorób i szkodników nie stwierdzono, zabezpieczenia w postaci wiązań opaskowych są założone za nisko, jest bardzo napięte, zastosowane opaski są zbyt słabe i nietrwałe. Wiązanie przelotowe jest założone za nisko, jest bardzo napięte i może ulec zerwaniu. Wiązania przejęły całkowicie przeciążenie pomiędzy obu pniami, pnie pozbawione zostały bodźców mechanicznych do wzmacniania się i wyeliminowane zostały z systemu. Witalność korony oceniono jako średnią, wskazano na wydzielanie się posuszu średniego i drobnego. Wskazano, że w miejscach skracania korony pojawiają się pędy regeneracyjne. Podano, że zasięg systemu korzeniowego jest przypuszczalnie ograniczony i korzenie mogły zostać uszkodzone podczas prac związanych z budową. Stan zdrowie oceniono na średni/słaby – drzewo znajduje się w fazie "degeneracji/stagnacji", co oznacza, że przyrost jest wyraźnie zahamowany, procesy obumierania korony są wyraźne, rokowania powrotu do FW 1 są nikłe. Wskazano, że pod względem fizjologicznym drzewo mogłoby jeszcze dalej rosnąć, nie stwierdzono obecności stanowisk lęgowych populacji chronionych gatunków zwierząt oraz innych chronionych gatunków zwierząt i roślin. Podano, że wytrzymałość pnia na złamanie zmalała do 0,2. Wartość aktualnej wytrzymałości pnia na złamanie Sb=196 % jest wystarczająca. Pień posiada niewielką rezerwę wytrzymałości na złamanie. W zakresie stabilności drzewa w gruncie wskazano, że zmalała do 0,1. Wartość aktualnej stabilności w gruncie Sk =105% jest niewystraczająca. System korzeniowy nie zapewnia wymaganej stabilności w gruncie. Podano, że założone wiązania opaskowe i przelotowe nie zabezpieczają obu części drzewa przed złamaniem. Kosztowana wymiana niewłaściwie założonych wiązań zabezpieczyłaby jedynie oba pnie przed złamaniem ale stabilność drzewa w gruncie pozostałaby wyraźnie poniżej przeciętnej granicy bezpieczeństwa (zabezpieczenie dębów przed wykrotem wymagałoby zastosowania odciągów). Podano, że niska/średnia witalność drzewa rokuje pewne możliwości poprawy stanu witalnego. Jednak parametry statyczne nie będą wzrastały. Dalsza redukcja korony nie jest możliwa, gdyż osłabiona zostałaby fizjologia drzewa. Stwierdzono, iż dąb pomnikowy jest drzewem niebezpiecznym, zwłaszcza w tej lokalizacji, a wniosek o jego usunięcie jest uzasadniony.

W związku z treścią ekspertyzy, pismem z 21 listopada 2016, r. przekazano do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] projekt uchwały w sprawie zniesienia formy ochrony przyrody, celem uzgodnienia treści uchwały zgodnie z art. 44 ust. 3 a ustawy o ochronie przyrody. Ten nie zajął stanowiska w ustawowym terminie.

W związku z wejściem w życie 1 stycznia 2017 r. ustawy z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody i ustawy o lasach (Dz. U. z 2016 r., poz. 2249) Skarżąca nie musiała już uzyskać zgody burmistrza na wycięcie spornego dębu, zatem postępowanie w przedmiocie wydania zezwolenia na usunięcie drzewa zostało decyzją Burmistrz Miasta [...] Nr [...] z [...] stycznia 2017 r. umorzone.

Po zakończeniu tego postępowania pismem z 18 stycznia 2017 r. Burmistrz Miasta [...] przekazał do Rady Miasta projekt uchwały w sprawie zniesienia wobec przedmiotowego drzewa ochrony jako pomnika przyrody. W uzasadnieniu tego projektu uchwały wskazano, że wobec sporządzonej przez biegłego M. S. ekspertyzy przedmiotowe drzewo jest niebezpieczne, ma małą stabilność w gruncie i jakiekolwiek dalsze działania na rzecz poprawienia tego stanu rzeczy nie będą skuteczne. Dalsza redukcja korony jest niemożliwa, gdyż osłabiona zostałaby fizjologia drzewa. Zniesienie ochrony pomnikowej drzewa jest zatem zasadne.

Na sesji Rady Miasta [...] stycznia 2017 r. radni, przychylając się do stanowiska Komisji Budżetu, Finansów i Rozwoju Miasta przegłosowali wniosek o zdjęcie z porządku obrad ww. projektu uchwały i skierowali go do komisji celem sporządzenia dodatkowych ekspertyz oraz w celu zapoznania się ze stanem drzewa podczas wegetacji. Na sesji Rady Miasta [...] w [...] lutego 2017 r. radni ponownie przegłosowali zdjęcie z porządku obrad przedmiotowej uchwały i przekazanie do dalszych prac na okres do 30 sierpnia 2017 r. zgodnie z wnioskiem Komisji Zagospodarowania Przestrzennego i Ewidencji Gruntów.

W dniu 13 marca 2017 r. odbyło się spotkanie przedstawicieli Urzędu Miasta z biegłym S. w celu uzyskania dodatkowych wyjaśnień w przedmiocie sporządzonej ekspertyzy. Biegły potwierdził treść opinii sporządzonej przez niego wskazując, że wytrzymałość pnia na złamanie jest wystarczająca, natomiast aktualna stabilność drzewa wynosi 105%, a powinna dla warunków miejskich zgodnie z praktyką badania drzew wynosić w granicach 150 %. Przyczyną pogorszenia stanu stabilności w gruncie są uszkodzone korzenie, najprawdopodobniej podczas wznoszenia wiele lat temu okolicznych budynków, które są bliżej niż przyjmowana strefa ochrony pomnikowego dębu. Ze spotkania sporządzono notatkę, którą przekazano do Rady Miasta.

Pełnomocnik R. B. złożył w dniu 27.03.2017r. do Urzędu Miasta pismo Komendy Powiatowej Straży Pożarnej, w którym podano, że w dniu 15.03.2017r. funkcjonariusze Straży pożarnej przeprowadzili oględziny przedmiotowego drzewa i stwierdzili, że drzewo ma około 30 metrów wysokości, oddalone jest od najbliższego budynku mieszkalnego o 5 metrów, a od garażu i pomieszczenia gospodarczego o 6 metrów. Wskazano, że ewentualne przewrócenie się tego drzewa, czy nawet złamanie jego konarów, może powodować uszkodzenie mienia i zagrożenie zdrowia lub życia ludzi.

W dniu 26 kwietnia 2017 r. Miasto zleciło kolejną ekspertyzę drzewa pomnikowego biegłemu J. S., technikowi leśnictwa, inspektorowi nadzoru w specjalności leczenie i pielęgnacja drzew. Z opinii wynika, że próba obciążeniowa wykazała, że drzewo jest wystarczająco stabilne w gruncie i jest wystarczająco odporne na złamania, choć najsłabsze wyniki są graniczne. Wskazania obu inklinometrów świadczą o wystarczającej stabilności drzewa w gruncie (na poziomie 170 % i 184 % przy wymaganym poziomie 150 %). Wskazania wszystkich elastometrów są zróżnicowane od 167% do 256% jednak nawet najsłabsze mieście się w granicy bezpieczeństwa (ustalonej wg modelu Wessolley’ego na poziomie 150 %). W konkluzji wskazano na odporność drzewa na wywrot i złamanie pnia na badanym odcinku. Zarekomendowano zmniejszenie powierzchni korony o 15 % w części wierzchołkowej i na obwodzie drzewa. Według obliczeń programu, po redukcji korony poziom bezpieczeństwa na wywrot będzie wynosił 216%, z kolei na złamanie 212%. Wskazano, że niezbędne jest zastąpienie istniejących, niespełniających norm wiązań nowymi oraz zastosowanie dodatkowych wiązań sztywnych przewiertowych. Podano, że przedmiotowe drzewo stanowi ważny element lokalnego krajobrazu, posiada też dużą wartość przyrodniczą i historyczną.

Projekt uchwały w sprawie odmowy zniesienia ochrony pomnika przyrody został doręczony wszystkim radnym wraz z materiałami na sesję Rady Miasta [...].06.2017r. Na sesji zostały przedstawione opinie Komisji, Komisje wyraziły pozytywną opinię nad projektem uchwały, wskazano, że radni na bieżące otrzymywali korespondencję wpływającą w sprawie składaną przez pełnomocnika jak i samą zainteresowaną, mieli możliwość zapoznania się z ekspertyzami oraz otrzymali pismo pełnomocnika Skarżącej dotyczące dalszych pytań do autora wykonanej ekspertyzy.

Na sesji Rady Miasta [...] czerwca 2017 r. radni podjęli Uchwałę o odmowie zniesienia ochrony pomnikowej. Za uchwałą głosowało 8 osób, przeciw 1 osoba, 6 osób wstrzymało się od głosowania. W uzasadnieniu projektu Uchwały podniesiono, że zgodnie z art 44 ust. 3, 3a i 4 u.o.p. zniesienie formy ochrony przyrody następuje w drodze uchwały Rady Gminy, po uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Zniesienie ochrony może nastąpić w razie utraty wartości przyrodniczych, ze względu, na które ustanowiono formę ochrony przyrody lub w razie konieczności realizacji inwestycji celu publicznego lub zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego. W związku z wnioskiem Skarżącej sporządzona została we wrześniu 2016 r. metodą wizualną przez inż. Macieja Kanclerza, opinia stanu zdrowotnego drzewa, z której wynikało, że zastosowane wcześniej zabiegi i wiązania wpłynęły na poprawę stanu zdrowotnego drzewa i na chwilę obecną nie kwalifikuje się ono do usunięcia. Według sporządzonej na wniosek Skarżącej opinii z listopada 2016 roku, opracowanej przez biegłego M. S. zintegrowaną, bezinwazyjną metodą tensometryczną, drzewo pomnikowe jest drzewem niebezpiecznym, w szczególności wskazano na stabilność drzewa w gruncie. System korzeniowy nie zapewnia wymaganej stabilności w gruncie. Niska/średnia witalność drzewa rokuje pewne możliwości poprawy stanu witalnego. Jednak parametry statyczne nie będą wzrastały. Dalsza redukcja korony jest niemożliwa, gdyż osłabiona zostałaby fizjologia drzewa. Ze względu na wysokie koszty nie zalecano wymiany wiązań. Z ekspertyzy wynika, że zasadny jest wniosek o usunięcie tego drzewa. Kolejna opinia została opracowana przez J. S. Oceniono stan zdrowotny drzewa metodą wizualną, metalową sondą arborystyczną (stan korzeni) oraz osłuchowo (poprzez opukanie pnia młotkiem diagnostycznym). Badanie statyki drzewa przeprowadzono metodą obciążeniową (tensometryczną). Próba obciążeniowa wykazała, że w momencie badania drzewo było wystarczająco odporne na złamanie, choć najsłabsze wyniki były graniczne. Z ekspertyzy wynika, że stabilność pnia w gruncie oraz wytrzymałość pnia na złamanie są wystarczające, tak więc drzewo nie stwarza nadzwyczajnego zagrożenia dla otoczenia i może pozostać na posesji. Zalecono redukcję korony poprzez usunięcie gałęzi o średnicy poniżej 5 cm. Niezbędne jest również zastąpienie, istniejących, nie spełniających norm wiązań nowymi. Dół pnia należy dodatkowo wzmocnić wiązaniem sztywnym przewiertowym. Według autora ekspertyzy drzewo stanowi ważny element lokalnego krajobrazu, posiada też dużą wartość przyrodniczą i historyczną.

W konkluzji uzasadnienia projektu uchwały stwierdzono, że po wykonaniu wszystkich zaleconych w ekspertyzie J. S. zabiegów i przy bieżącym monitorowaniu jego stanu zdrowia poprzez wykonywanie badań co kilka lat, drzewo to jeszcze wiele lat może stanowić potencjalne siedlisko dla wielu gatunków chronionych. Uwzględniono także opinię biegłego K. z 2016 r., która również wskazuje na możliwość utrzymania drzewa pomnikowego. Dodatkowym argumentem przemawiającym zdaniem Rady za utrzymaniem ochrony jest okoliczność, iż sąsiednie drzewa nie wytrzymały nawałnic, które przeszły przez miasto, natomiast przedmiotowe drzewo nie doznało uszczerbku. Stąd Rada podjęła uchwałę o odmowie zniesienia ochrony pomnika przyrody.

Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę, wnosząc na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. - dalej jako p.p.s.a.) w zw. z art. 101 u.s.g. o stwierdzenie jej nieważności w całości lub ewentualnie na podstawie art. 150 p.p.s.a o jej uchylenie.

W skardze podniesiono zarzuty naruszenia:

– art. 40 ust. 2 u.o.p. oraz art. 44 ust. 4 u.o.p. poprzez odmowę zniesienia stanowi ochrony pomnikowej drzewa, pomimo posiadania wiedzy, że stanowi ono zagrożenie dla ludzi, mienia, bezpieczeństwa powszechnego;

– art. 7, 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2017 poz. 1257; dalej: k.p.a) poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny przeprowadzonych dowodów w postaci kilku opinii biegłych.

W uzasadnieniu skargi wielokrotnie podkreślono, że przedmiotowe drzewo, posadowione na działce należącej do Skarżącej, stanowi w opinii jej oraz sąsiadujących mieszkańców zagrożenie i budzi dużą obawę związane z prawdopodobnym jego przewróceniem. Ponadto naruszany jest interes prawny skarżącej, albowiem obowiązująca ochrona pomnikowa przedmiotowego drzewa uniemożliwia jej jego usunięcie, co ogranicza również jej prawo własności nieruchomości. W uzasadnieniu skargi przytoczono także szereg zarzutów dotyczących dokonanych przez Radę Miasta ocen sporządzonych w sprawie opinii, dokonano porównania wynikających z nich wniosków. W ocenie Skarżącej Rada Miasta dokonała wybiórczej analizy i akceptacji opinii biegłych, co było podstawą przyjętej uchwały. Rada oparła się jedynie na ich fragmentach, pominęła opinię M. K. z 2011 r., która już w tamtym momencie diagnozowała drzewo jako niebezpieczne. Ponadto zdyskwalifikowała zalecenia eksperta prof. M. S. o usunięciu niebezpiecznego drzewa, nie uzasadniając jednocześnie, dlaczego jego ekspertyzy nie uznała za wiarygodną, jednocześnie za wiarygodne uznając opracowania niższej rangi i przygotowane przez specjalistów o niższych kwalifikacjach.

W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uchwale. Odnosząc się do zarzutów, Rada oceniła, że brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności uchwały w całości bądź jej uchylenia. Podkreślono, że Rada wielokrotnie dokonywała oceny przedmiotowych ekspertyz, które były wynikiem decyzji o zdjęciu projektu uchwały na sesji w dniach [...] stycznia 2016 r. i [...] lutego 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego – art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.

Przedmiotem skargi jest uchwała Rady Miasta [...] z Nr [...] z [...] czerwca 2017 r. w sprawie odmowy zniesienia ochrony pomnika przyrody – drzewa dębu szypułkowego. Skarga wniesiona została w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. 2017 poz. 1875; dalej: u.s.g.). Kwestionując uchwałę w tym trybie, trzeba dowieść, iż zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na sferę prawno-materialną skarżącego, czyli np. pozbawia go pewnych, prawem gwarantowanych, uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Interes ten musi być bezpośredni i realny w tym znaczeniu, że można go wywodzić wyłącznie z własnej określonej przez prawo materialne sytuacji prawnej (wyrok NSA z 22 lutego 2017 r., sygn. akt OSK 1497/15, LEX nr 2283260). O uwzględnieniu skargi z art. 101 ust. 1 u.s.g. przesądza wykazanie naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego.

W sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki dopuszczalności skargi. Niewątpliwie zaskarżona Uchwała Rady Miasta w przedmiocie odmowy zniesienia formy ochrony przyrody podejmowana na podstawie art. 44 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody jest uchwałą z zakresu administracji publicznej ponieważ dotyczy zniesienia ustanowionej ochrony pomnika przyrody i jest aktem określonym w art. 3 § 2 pkt. 6 p.p.s.a.

Skarżąca jest właścicielką nieruchomości, na której znajduje się drzewo objęte ochroną pomnikową i domaga się zniesienia ochrony, powołując się na zagrożenie swojego życia i zdrowia w związku z brakiem możliwości usunięcia drzewa, stwarzającego niebezpieczeństwo. Z uwagi na brak zniesienia ustanowionej formy ochrony pomnikowej Skarżąca ma niewątpliwie ograniczoną możliwość korzystania z nieruchomości i wykonywania swojego władztwa w zakresie wynikającym z art. 140 kodeksu cywilnego. Zgodnie z jego treścią w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Tak więc w ocenie Sądu Skarżąca wykazała swój interes prawny w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i jego naruszenie. Wobec odmowy zdjęcia ochrony pomnikowej Skarżąca nadal pozostaje ograniczona z możliwości korzystania z nieruchomości w nieskrępowany sposób, w tym z możliwości podjęcia działań na nieruchomości, które zapewnią jej komfort i bezpieczeństwo zamieszkiwania na niej (poprzez właśnie usunięcie drzewa).

Termin do wniesienia skargi nie został przekroczony z uwagi na brzmienie art. 53 § 2 a p.p.s.a.

Przystępując do oceny aktu wskazać należy, że sąd administracyjny ocenia tylko, czy zachodzą podstawy do stwierdzenia jego nieważności w oparciu o kryterium istotnego naruszenia prawa, co wynika z treści art. 91 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Brak zatem istotnego naruszenia prawa przez zaskarżony akt wydany przez organ gminy stanowi podstawę do oddalenia skargi przez sąd administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. O istotnym naruszeniu prawa przez akt organu gminy można mówić w przypadku wyraźnej i oczywistej jego sprzeczności z przepisami prawa (por. wyrok NSA z 17 lutego 2016 r., sygn. akt. II FSK 3595/13 , LEX nr 2036630). Istotnymi naruszeniami prawa są np. naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, nie wskazanie podstawy prawnej podejmowania uchwał, naruszenie przepisów prawa ustrojowego, naruszenie przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię, a także przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. Podkreślić należy, że do zakresu sądowej kontroli działalności administracji publicznej, której granice zakreślają przepisy art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 5, 6 i art. 147 § 1 p.p.s.a., nie należy badanie zaskarżonych uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego pod kątem celowości czy racjonalności przyjętych w nich rozwiązań. Kontrola legalności kwestionowanego aktu sprowadza się wyłącznie do badania jego zgodności z prawem. (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 1240/14, LEX nr 2033458).

W świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu brak jest w sprawie podstaw uzasadniających zgodnie z art. 147 p.p.s.a. stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały. Rada Miasta [...] podejmując zaskarżoną uchwałę działała w granicach swoich kompetencji zgodnie z art. 44 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, była bowiem organem uprawnionym do zniesienia formy ochrony w postaci ustanowionego pomnika przyrody w formie uchwały. Brak jest również podstaw do uznania, że doszło do naruszenia przepisów regulujących podejmowanie zaskarżonej Uchwały. Projekt uchwały został zaopiniowany przez Komisje Rady Miasta, a uchwała została poddana pod głosowanie na sesji [...].06.2017 r., zgodnie z porządkiem obrad.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, Sąd zauważa, że organy samorządu terytorialnego nie są zobowiązane do stosowania, przy podejmowaniu uchwał określonych w art. 3 § 2 pkt. 5 i 6, przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Obowiązek stosowania tych przepisów nie wynika ani z kodeksu postępowania administracyjnego ani z innych ustaw regulujących kwestie podejmowania uchwał przez samorząd terytorialny. Odesłanie do k.p.a. znajduje się w ustawie o samorządzie gminnym w odniesieniu do rozstrzygnięć podejmowanych przez organy nadzoru – art. 91 ust. 5, gdzie wskazano, że przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio. Rada Miasta nie jest zatem związana przy dokonywaniu oceny zgromadzonych w sprawie materiałów przepisami k.p.a., zatem nie można skutecznie postawić jej zarzutu ich naruszenia.

W ocenie Sądu Rada podjęła szereg działań dla dokonania wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Przygotowane zostały w sumie 4 opinie biegłych dotyczące drzewa pomnikowego, opisujące jego stan zdrowia oraz ewentualnych dalszych konsekwencji jego funkcjonowania w środowisku. Opinie były przygotowywane w różnych okresach, w oparciu o różne metody badawcze, co świadczy o chęci wykluczenia jednostronnego spojrzenia na sprawę. Wnioski zawarte w tych opiniach były sprzeczne co do konieczności zachowania drzewa lub jego usunięcia. Nie wykluczono jednak, że drzewo to będzie w stanie, przy odpowiedniej opiece, przeżyć lata i stanowić istotny element krajobrazu.

Należy stwierdzić, że rada gminy, jako organ jej władz, ma prawo podejmować rozstrzygnięcia w ramach jej upoważnień ustawowych. Takie upoważnienie w niniejszej sprawie zawarte jest w art. 44 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody zgodnie z którym zniesienie formy ochrony przyrody, (...), następuje w razie utraty wartości przyrodniczych i krajobrazowych, ze względu na które ustanowiono formę ochrony przyrody, lub w razie konieczności realizacji inwestycji celu publicznego w przypadku braku rozwiązań alternatywnych lub zapewnienie bezpieczeństwa powszechnego. Rada Miasta w oparciu o cztery sporządzone w sprawie opinie dokonała oceny, że powyższe przesłanki uchylenia ochrony w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Rada uznała, że drzewo objęte ochroną pomnikową nie stwarza aktualnie niebezpieczeństwa uzasadniającego zniesienie formy ochrony, w szczególności zważywszy na fakt, że możliwe jest zastosowanie zabiegów pielęgnacyjnych, które zapewnią większą stabilność i zmniejszą podatność na złamanie i wywrócenie. W ocenie Sądu Rada była uprawniona do dokonania takiej oceny. Uchwały rady gminy są podejmowane zwykłą większością głosów i są wyrazem jej woli. Natomiast wyrażenie takiego, a nie innego stanowiska nie stanowi jeszcze naruszenia prawa. Zauważyć należy, że w treści uzasadnienia projektu uchwały wskazano na okoliczności przemawiające za przyjęciem wyrażonej przez Radę oceny tj., że wobec drzewa pomnikowego konieczne będzie przeprowadzenie dalszych zabiegów pielęgnacyjnych, co oznacza, że zapewnienie bezpieczeństwa publicznego nie musi wiązać się z usunięciem drzewa pomnikowego, jak chciałaby Skarżąca. Zatem nie można stwierdzić, że Rada nie wzięła pod uwagę wątpliwości pojawiających się co do kwestii bezpieczeństwa.

Podnoszone przez Skarżącą argumenty dotyczące poczucia zagrożenia stanowią w ocenie Sądu jej indywidualną ocenę, która jednakże nie pozwala na stwierdzenie, że organ podejmując akt naruszył przepisy prawa materialnego w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jego nieważności. Przytoczone w skardze informacje na temat powalonych drzew na terenie gminy w okresie poprzedzającym wniesienie skargi nie mają w tym kontekście znaczenia dla sprawy, gdyż jak sama Skarżąca zauważa "całkowicie nieprzewidywalne jest, które drzewa zostaną zawalone". Również bez znaczenia dla sprawy są informacje dotyczące stanu zalesienia na terenie gminy.

Organ gminy, jakim jest Rada Miasta, podejmując przedmiotową Uchwałę, skorzystał ze swej dyskrecjonalnej władzy i wyraził wolę utrzymania ochrony drzewa pomnikowego. Natomiast sprzeczność ze stanowiskiem Skarżącej w tym zakresie nie stanowi naruszenia prawa. Wskazać również należy, wbrew zarzutom skargi, że brak jest w sprawie przesłanek pozwalających na stwierdzenie, że nastąpiła utrata przez drzewo wartości przyrodniczych i krajobrazowych. Fakt braku gniazd ptasich czy posadowienie drzewa na prywatnej posesji niedostępnej dla ogółu lokalnej społeczności nie może przesądzać o powyższym, tym bardziej, że biegły J. S. w opinii wskazał, że drzewo stanowi ważny element lokalnego krajobrazu, posiada dużą wartość przyrodniczą i historyczną.

Z uwagi na powyższe brak jest podstaw do stwierdzenia, że doszło do istotnego naruszenia przepisów prawa przy podejmowaniu zaskarżonego aktu, a w szczególności art. 44 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody. Nie ma również podstaw do uznania, że doszło do naruszenia wykładni tego przepisu w powiązaniu z art. 40 ust. 2 ustawy ochronie przyrody. Przepis ten stanowi, że na terenach niezabudowanych, jeżeli nie stanowią zagrożenia dla ludzi lub mienia, drzewa stanowiące pomniki przyrody podlegają ochronie aż do ich samoistnego, całkowitego rozpadu. W przedmiotowej sprawie drzewo jest usytuowane na terenie zabudowanym, a z uzasadnienia projektu uchwały wynika, że w sprawie nie wykazano nadzwyczajnego zagrożenia ze strony drzewa, podano, że przy przeprowadzeniu zabiegów w postaci redukcji korony stanie się ono bardziej stabilniejsze, jak również wymiana wiązań dodatkowo wpłynie na zwiększenie bezpieczeństwa. Tym samym uznano, że drzewo nie stwarza zagrożenia w stopniu uzasadniającym pozbawienie go ochrony, natomiast nie ma podstaw do stwierdzenia, że zakwestionowano co do zasady dopuszczalność zdjęcia ochrony pomnikowej w przypadku zaistnienia zagrożenia dla ludzi i mienia, czy to indywidualnego czy powszechnego. Niewątpliwie do zadań własnych gminy należy zapewnienie porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt. 14 ustawy o samorządzie gminnym. W tej sytuacji, to na gminie ciąży obowiązek prawidłowego zabezpieczenia przedmiotowego drzewa, zgodnie ze wskazaniami opinii, na których podstawie podjęto Uchwałę oraz monitorowania stanu zdrowotnego drzewa w aspekcie bezpieczeństwa. Niezasadny jest również wniosek ewentualny sformułowany w pkt. 2 skargi o uchylenie na podstawie art. 150 p.p.s.a. zaskarżonej uchwały, albowiem zgodnie z tym przepisem sąd uwzględniając skargę uchyla lub stwierdza bezskuteczność aktu lub czynności w sprawach skarg na akty i czynności niewymienione w art. 145-148 p.p.s.a. Natomiast zgodnie zaś z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt. 5 i 6 p.p.s.a. stwierdza nieważność tej uchwały bądź aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.