Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2117/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 42
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 129  par. 2 w zw. z  art. 127  par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Lenart Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi S "Z." w likwidacji z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium odwoławcze w W., działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "k.p.a."), stwierdziło uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, złożonego przez S. "Z." w likwidacji.

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia [...] r. [...] Izba [...] i [...] wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] r. nr [...] orzekającej o przekazaniu S. R. B.-I. "Z." w użytkowanie wieczyste terenu o pow. [...] m2, położonego w W., przy ul. [...] róg [...].

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 k.p.a. stwierdzło nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] r. nr [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Powyższa decyzja została doręczona w dniu [...] r. M. P. – kuratorowi S. "Z." w likwidacji, będącego następcą prawnym S. R. B.-I. "Z.".

Spółdzielni "Z." została postawiona w stan likwidacji na podstawie uchwały Walnego Zgromadzenia jej członków z dnia [...] r. i [...] r., zaś likwidatorem został wybrany W. W. Wobec śmierci ww. ustanowionego likwidatora postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. w W., [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...], kuratorem na podstawie art. 42 k.c. został ustanowiony M. P. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla W., [....] z dnia [...] r., sygn. [...] numer KRS [...] zwolniono dotychczasowego kuratora w osobie M. P. oraz ustanowiono nowego w osobie P. B. określając zakres uprawnień kuratora jako podjęcie czynności celem powołania likwidatora S. "Z." w likwidacji. Z odpisu KRS S. "Z." w likwidacji wynika, że likwidatorem został ustanowiony A. B.

Pismem z dnia [...] r., uzupełnionym dnia [...] r., a następnie sprecyzowanym w dniu [...] r., likwidator S. "Z." w likwidacji wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] r. (mylnie oznaczonego jako [...] r.). W uzasadnieniu wskazał, że kurator nie był uprawniony do reprezentacji Spółdzielni, a jedynie do powołania likwidatora. Tym samym samo postępowanie dotknięte jest nieważnością. Zwrócił przy tym uwagę, że w innych postępowaniach sądowych, Sądy z chwilą śmierci likwidatora zawieszały postępowania w sprawie, zaś wnioski kuratora o dopuszczenie go do udziału w sprawie jako przedstawiciela S. były oddalane. Na dowód złożył Postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] r., sygn. akt [....] w przedmiocie odmowy dopuszczenia M. P. do reprezentowania S. "Z." w likwidacji, postanowienie Sądu Okręgowego w W., [...] z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy sporządzenia uzasadnienia postanowienia tego sądu z dnia [....] r. na skutek wniosku M. P. działającego jako kurator Spółdzielni, postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] r., sygn. [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oraz wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] r.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium odwoławcze w W. stwierdziło uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy złożonego przez S. "Z." w likwidacji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że termin dla Spółdzielni do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął najpóźniej w dniu [...] r. wobec doręczenia decyzji kuratorowi S. – M. P. Jednocześnie Kolegium zauważyło, że przy wielości stron postępowania doręczenie decyzji jednej stronie ma skutek prawny wejścia decyzji do obrotu prawnego oraz dla obliczania terminu do złożenia odwołania. Brak doręczenia jednej ze stron decyzji nie powoduje skutku pozbawienia ostateczności decyzji. W ocenie Kolegium stronie, która nie brała udziału w postępowaniu przysługuje prawo do złożenia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) w terminie przewidzianym dla pozostałych stron. Tym samym decyzja staje się ostateczna niezależnie od tego czy organ doręczył wszystkim stronom decyzję czy też nie. Wniesienie odwołania przez stronę, która nie brała udziału w sprawie w każdym czasie uderzałoby w trwałość decyzji administracyjnych i stwarzało ciągłą niepewność dla innych uczestników postępowania. Tym samym wniosek likwidatora S. "Z." w likwidacji z dnia [...] r. o ponowne rozpatrzenie sprawy należało uznać za wniesiony z uchybieniem terminu do jego złożenia. Ostatecznie Kolegium wskazało, że wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. Tym samym merytoryczne rozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego z uchybieniem terminu do jego wniesienia stanowiłoby rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. wniosła S. "Z." w likwidacji reprezentowana przez likwidatora A. B. W uzasadnieniu skargi wskazał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nigdy nie stała się prawomocna, albowiem została wydana w czasie kiedy S. "Z." w likwidacji nie posiadała organu uprawnionego do jej reprezentacji. Doręczenie decyzji kuratorowi – M. P. było nieskuteczne, a tym samym brak również było podstaw do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powyższe oznacza, że termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dla S. "Z." w likwidacji nie zaczął biec.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w postanowieniu.

W pismach z dnia [...] r., [...] r., [...] r. oraz z dnia [...] r. złożonych do akt sprawy, skarżący podtrzymał dotychczasową argumentację, a nadto przy piśmie z dnia [...] r. załączył opinię prawną potwierdzającą zasadność skargi.

W dniu [...] r. wpłynęło za pośrednictwem faxu, na zarządzenie sędziego, postanowienie Sądu Rejonowego dla W., [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem.

Na rozprawie w dniu [...] r. Sąd dopuścił i przeprowadził dowód z odpisu postanowienie Sądu Rejonowego dla W., [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślenia wymaga, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga to, że przedmiotem kontroli w toku przedmiotowego postępowania jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r., mocą którego stwierdzono uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozstrzygniętej decyzją tego organu z dnia [...] r., która stwierdzała nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Podstawę rozstrzygnięcia SKO w W. stanowił przepis art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., który stanowi, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie.

Zdaniem Sądu przedmiotowa decyzja nie została doręczona, wobec czego termin na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie rozpoczął swojego biegu.

W aktach sprawy znajduje się dowód, potwierdzający odbiór w dniu [...] r. przesyłki listowej, stanowiącej odpis decyzji SKO w W. z dnia [...] r. przez M. P., która była skierowana na prywatny adres kuratora.

Z uwagi na fakt, że S. "Z." w likwidacji brała udział w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] r., obowiązkiem organu było doręczenie jej przedmiotowej decyzji. Skarżąca S. od dnia [...] r.-data śmierci poprzedniego likwidatora Spółdzielni , aż do dnia [...] r.-data powołania kolejnego likwidatora nie posiadała organów, które mogłyby reprezentować ją na zewnątrz. Osoba prawna może działać tylko przez swoje organy, których brak nie oznacza jednak, że nie istnieje osoba prawna. Kurator w osobie M. P. ustanowiony został przez Sąd Rejonowy dla W., [...] postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt [...] na mocy przepisu art. 42 k.c., który stanowi, że jeżeli osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw z braku powołanych do tego organów, Sąd ustanawia dla niej kuratora, który powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację. Kurator nie staje się organem osoby prawnej i nie zastępuje też właściwego organu, zakres jego kompetencji jest ograniczony. W praktyce staranie się będzie polegało na zwołaniu posiedzenia odpowiedniego organu powołującego, doprowadzenie do wskazania członków organów przez osoby, które mają o tego prawo, itd. Kolejną kompetencją kuratora jest podjęcie działań zmierzających do likwidacji osoby prawnej. Kompetencje kuratora są więc ściśle określone, a sens jego istnienia sprowadza się do jak najszybszego doprowadzenia do powołania organów osoby prawnej, nie rozciągają się one na ogólną sferę działania osoby prawnej - jak ma to miejsce w przypadku jej organów. Czynności kuratora, o których mowa w przepisie art. 42 k.c. są również w tym zakresie ściśle określone, że wyznaczają tym samym zakres jego dopuszczalnego działania, poza którym to zakresem kurator nie może prowadzić spraw osoby prawnej. Nawet sąd nie może swobodnie rozszerzać treści normy prawnej wbrew jej brzmieniu i nawet umocowanie przez sąd do reprezentacji (sensu largo) i prowadzenia bieżących spraw osoby prawnej należałoby uznać za wadliwe. ( patrz wyrok NSA z dnia 3 lutego 2012 r. II OSK 2223/10, komentarz do art.42 k.c. Andrzej Kidyba, Zbigniew Świderski- system informacji prawnej Lex)

Wobec powyższego decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. winna zostać w sposób prawem przewidziany doręczona skarżącej S. "Z." w likwidacji, stąd prawidłowe zdaniem Sądu jest stanowisko skarżącej w zakresie braku podstaw do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, skoro nie została ona dotąd doręczona.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) uchylił zaskarżone postanowienie.