Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1432/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 170
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 1
journal: Dz.U. 1928 nr 36 poz 341
law: Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem.
article: § 1
journal: Dz.U. 1950 nr 45 poz 416
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność  Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte, oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości  jest nieznany.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Popowska (spr.), Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, Sędzia NSA Wiesław Morys, Protokolant starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1073/14 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1.oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz J. K. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej - 1. uchylił zaskarżoną decyzję; 2. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. orzekł o kosztach postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z [...] grudnia 1954 r. nr [...] przejęto na własność Państwa nieruchomości ziemskie położone w gromadzie Z. w części stanowiącej w chwili przejęcia własność J. P.

Wnioskiem z dnia 12 lipca 2010 r. J. K. wystąpił do Wojewody [...]ego o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia w części dotyczącej J. P. i A. P..

Decyzją z 21 stycznia 2011 r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność orzeczenia PPRN w G. z [...] grudnia 1954 r. w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej w chwili przejęcia własność J. P..

Pismem z dnia 2 sierpnia 2011 r. Skarb Państwa Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ł. wystąpiły o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. wskazując, że został pominięty jako strona postępowania zakończonego tą decyzją.

Postanowieniami z [...] września 2011 r. Wojewoda [...] wznowił postępowanie zakończone własną decyzją z [...] stycznia 2011 r. oraz wstrzymał wykonanie ww. decyzji.

Decyzją z [...] grudnia 2011 r. Wojewoda [...] odmówił uchylenia swojej ostatecznej decyzji z [...] stycznia 2011 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania Nadleśnictwa Ł. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2011 r. w całości, uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2011 r. w całości i odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia PPRN w G. z [...] grudnia 1954 r., na podstawie którego przejęto na własność Państwa nieruchomości ziemskie położone w gromadzie Z. w części stanowiącej w chwili przejęcia własność J. P. W uzasadnieniu Minister wskazał, że badane w niniejszej sprawie orzeczenie PPRN z 1954 r., w części odnoszącej się do J. P. opierało się na dekrecie z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz.U. Nr 46, poz. 339 ze zm.- dalej jako "dekret z 1949 r."). Organ uznał, że ogólnikowość orzeczenia z [...] grudnia 1954 r., na podstawie którego przejęto na własność Państwa nieruchomości ziemskie położone w gromadzie Z. w części stanowiącej w chwili przejęcia własność J. P., nie powoduje jego nieważności. Jakkolwiek stanowi to naruszenie art. 75 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341), nie jest to jednak rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W ocenie Ministra, nie ulegało wątpliwości, co było przedmiotem orzeczenia, które przyjęto za podstawę wykreślenia dotychczasowych właścicieli ze stosownych wykazów hipotecznych. Tym bardziej, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można mówić o rażącym naruszeniu art. 1 ust. 1 dekretu z 1949 r. pozwalającego na przejęcie na własność Państwa w całości nieruchomości ziemskiej niepozostającej w faktycznym władaniu właściciela. Wykazano bowiem, że spełnione zostały przesłanki pozwalające przejąć na własność Skarbu Państwa nieruchomość J. P. Skoro przejmowano grunty wykazanego właściciela hipotecznego wymieniając go w orzeczeniu z imienia i nazwiska i określając przejmowane nieruchomości, najdokładniej jak było można, to choćby określenie przedmiotu przejęcia nie było bardzo precyzyjne, to naruszenie takie nie stanowi ciężkiego, rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Tym samym nie można stwierdzić, iż nieokreślenie przedmiotu przejęcia w osnowie decyzji doprowadziło w efekcie do niewykonalności przedmiotowej decyzji i nie mogło stać się tytułem wykonawczym nakierowanym na odebranie nieruchomości. Można bowiem w sposób jednoznaczny, wynikający wprost z treści decyzji, stwierdzić, co konkretnie (jakie nieruchomości) objęte zostały kwestionowaną decyzją. Ujawnienie nowego właściciela (Skarbu Państwa) w księdze wieczystej na podstawie badanego orzeczenia dowodzi zaś, że orzeczenie to było wykonalne i zostało w praktyce wykonane. Organ wskazał, że zgodnie z § 1 rozporządzenia z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte, oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany (Dz. U. z 1950 r. Nr 45, poz. 416), przejmowane na własność Państwa nieruchomości ziemskie (ich części) w razie, gdy granice ich zostały zatarte, określa się w orzeczeniu przez opis granic zespołu gruntów, składających się na te nieruchomości, lub przez wymienienie nieruchomości o ustalonych granicach, które bezpośrednio otaczają ten zespół gruntów. Zdaniem Ministra, na podstawie ustalonych okoliczności faktycznych sprawy nie można jednoznacznie stwierdzić, że uległy zatarciu granice gruntów J. P. wymienione w orzeczeniu z [...] grudnia 1954 r., skoro identyfikuje się zabudowania należące do niego, grunty w ogólnej powierzchni oraz było wiadome, iż jest on właścicielem figurującym w wykazach gruntowych, jak i w księdze hipotecznej.

Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. K.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a poprzez błędne uznanie, iż wady prawne zawarte w orzeczeniu PPRN w G. z dnia [...] grudnia 1954 r. nie stanowią rażącego naruszenia prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa; naruszenie art. 1 ust. 1, art. 2 i 3 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. w związku z art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. poprzez błędne uznanie, że nie stanowi rażącego naruszenia tych przepisów to, że w orzeczeniu o przejęciu nieruchomości ziemskich położonych w gromadzie Z. określono nieruchomości podlegające przejęciu na rzecz Państwa poprzez wskazanie jedynie ogólnej powierzchni przejmowanych gruntów, bez dokładnego ich zidentyfikowania oraz opisania w osnowie orzeczenia; naruszenie § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. poprzez błędne i dowolne uznanie, iż granice nieruchomości w gromadzie Z. będące własnością J. P. były znane i nie uległy one zatarciu, a więc brak było podstaw do określenia w orzeczeniu PPRN w G. tych nieruchomości poprzez opis granic zespołu gruntów, składających się na te nieruchomości lub przez wymienienie nieruchomości o ustalonych granicach, które bezpośrednio otaczają ten zespół gruntów.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: P.p.s.a.). Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że decyzja PPRN w G. z dnia [...] grudnia 1954 r. została wydana z naruszeniem art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym w administracji i § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich (...). Sąd zwrócił uwagę, że rozbieżności w stanowiskach organów dotyczyły jedynie charakteru tego naruszenia.

W nawiązaniu do tej kwestii, Sąd wskazał, że decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. utrzymało w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lipca 2009 r., którą stwierdzono nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] grudnia 1954 r. w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej własność J. K.. Skargę na ww. decyzję wywiódł Skarb Państwa - Gospodarstwo Leśne - Lasy Państwowe Nadleśnictwa Ł. oraz Skarb Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwa G.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie II SA/Kr 170/11 wyrokiem z dnia 31 stycznia 2012 r. skargi oddalił, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r., w sprawie I OSK 1350/12 oddalił skargę Skarbu Państwa Lasów Państwowych Nadleśnictwa G. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia nastąpiło z tego względu, że przez brak dokładnego określenia nieruchomości rażąco naruszało przepisy dekretu art. 75 ust. 1 rozporządzenia z 1928 r. Na mocy dekretu mogły być przejęte na własność Państwa nieruchomości określone w art. 1 dekretu, przy czym następowało to nie z mocy prawa, ale wyłącznie na podstawie decyzji administracyjnych. O takim trybie przejścia prawa własności nieruchomości na mocy tego dekretu świadczy sformułowanie jego art. 1 ust. 1 "mogą być przejmowane". Decyzje zatem wydawane na podstawie dekretu o przejmowaniu nieruchomości były decyzjami konstytutywnymi, toteż istotne było, aby określały one nieruchomość przejmowaną w sposób odpowiadający przepisom prawa. Przepisy nie wymieniały, z jakich części składać się ma decyzja o przejęciu nieruchomości, zatem miała ona odpowiadać przepisom regulującym postępowanie administracyjne. Takim aktem w dacie wydawania orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. było rozporządzenie z 1928 r. Art. 75 ust. 1 tego rozporządzenia określał, jakim wymogom formalnym ma odpowiadać decyzja i jakie elementy zawierać. Jednym z nich była osnowa, przez którą należy rozumieć tę część decyzji, z której wynika ustalenie prawa lub obowiązku. Osnowa zatem tak powinna być skonstruowana, aby nie budziła żadnych wątpliwości co do tego, jakie jest w istocie rozstrzygnięcie sprawy, w niej się zawierające. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy przedmiotem sprawy jest przejście nieruchomości na rzecz Państwa, poprzez odjęcie prawa własności dotychczasowemu właścicielowi. W zgodzie zatem z art. 75 ust. 1 rozporządzenia z 1928 r. było dokładne określenie nieruchomości przejmowanej – jej właściciela, obszaru, oznaczenia (numery działek) lub, w razie braku takich możliwości, opis nieruchomości poprzez określenie granic gruntów na nią składających się lub otaczających ją (§ 1 rozporządzenia). Brak takiego oznaczenia nieruchomości w orzeczeniu o przejęciu, wydanym na podstawie art. 1 dekretu, naruszało zatem ww. art. 75 ust. 1. NSA podkreślił, że dekret przewidywał, iż orzekanie o przejęciu stanowi podstawę dokonania zmian w księgach wieczystych (art. 4), a także możliwość zaliczenia wartości przejętej nieruchomości na poczet ceny nabycia innych gruntów (art. 5). Przepisy te dodatkowo wskazują, że niezbędne było właściwe, tj. odpowiadające wymaganiom art. 75 ust. 1 rozporządzenia z 1928 r., oznaczenie nieruchomości przejmowanej w osnowie orzeczenia.

Sąd Wojewódzki orzekający w niniejszej sprawie nie miał wątpliwości, że rozstrzygnięcie przywołane powyżej ograniczało się do badania decyzji z dnia [...] grudnia 1954 r. w granicach interesu prawnego składającego wniosek o stwierdzenie nieważności – następców prawnych J. K. (A. K.), jednakże uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy było ono wiążące dla organów administracji. Dotyczyło bowiem nieruchomości sąsiedniej, będącej przedmiotem tej samej decyzji. W stosunku do J. K. i J. K.-następcy prawnego J. P. mogły - co do zasady - zapaść inne rozstrzygnięcia, jednakże jedynie w sytuacji odmiennego stanu faktycznego i prawnego. Przytaczając treść art. 170 P.p.s.a., WSA odwołał się do prezentowanego w orzecznictwie poglądu, że ratio legis tego przepisu polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Sąd uznał, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. w którym przyjęto, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1954 r. rażąco narusza art. 75 rozporządzenia o postępowaniu administracyjnym oraz § 1 rozporządzenia z 16 września 1950 r., był wiążący również dla organów orzekających w niniejszej sprawie. O powyższym świadczy fakt, że zapisy tych decyzji są dokładnie takie same, dotyczą nieruchomości sąsiednich, położonych w sąsiednich gromadach, co oznacza, że skutki wydania decyzji wadliwej zarówno w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej niegdyś gospodarstwo J. K. jak i J. P. są takie same. W tym stanie rzeczy, Sąd za nieuprawnione uznał stanowisko organu odwoławczego wyrażone w tej konkretnej sprawie, iż stwierdzone uchybienia nie mają charakteru kwalifikowanego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W konkluzji WSA stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 75 rozporządzenia o postępowaniu administracyjnym oraz § 1 rozporządzenia z 16 września 1950 r., które miało wpływ na wynik sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 170 P.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2014 r. w wyniku błędnego przyjęcia, iż wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1350/12 wiąże WSA w Warszawie w niniejszej sprawie, co skutkowało brakiem samodzielnego rozpoznania sprawy przez WSA w Warszawie i wyrażenia przezeń własnej oceny prawnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Minister podniósł, że organy i sądy orzekające w niniejszej sprawie mają obowiązek uwzględnić fakt, że orzeczenie PPRN w G. z dnia [...] grudnia 1954 r. w części dotyczącej przejęcia nieruchomości położonej w miejscowości K. stanowiącej byłą własność J. K. zostało unieważnione, co finalnie potwierdza wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1350/12. Nie oznacza to jednak obowiązku automatycznego uwzględnienia poglądu dotyczącego nieważności decyzji wyrażonego w powołanym wyroku na gruncie innych spraw administracyjnych o innym zakresie podmiotowym i przedmiotowym, nawet jeśli wykazują one podobieństwo. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że w ramach przedmiotowych postępowań obejmujących badanie orzeczenia z dnia [...] grudnia 1954 r. brak jest tożsamości podmiotowej oraz przedmiotowej - występują inne strony oraz dotyczą innych nieruchomości, a co więcej - w sprawach tych wystąpiły przesłanki indywidualizujące w stosunku do każdej z nieruchomości objętej orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1954 r. (np. kwestia władania nieruchomością przez właściciela). Wyrok, który zapadł w sprawie I OSK 1350/12 dotyczył tylko nieruchomości będącej własnością J. K., dlatego jego skutki, jak również ocena w nim zawarta odnosi się tylko do jednej części orzeczenia z dnia [...] grudnia 1954 r., tj. w zakresie, w jakim obejmuje byłą nieruchomość J. K. W ocenie Ministra, brak jest podstaw do stwierdzenia, że rozstrzygnięcie zapadłe co do jednej z nieruchomości objętej orzeczeniem nacjonalizacyjnym jest wiążące w stosunku do innych nieruchomości objętych tym samym orzeczeniem. Wskazane naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż argument naruszenia art. 170 P.p.s.a. był jedynym, jaki WSA wysunął wobec zaskarżonej decyzji. Zdaniem Ministra, oparcie się w całości na stanowisku wyrażonym we wcześniejszym wyroku, potraktowanym przez WSA w Warszawie jako wiążący w sprawie, doprowadziło do przytoczenia jedynie oceny prawnej wyrażonej w tym wyroku przy jednoczesnym braku samodzielnego rozpoznania sprawy.

W piśmie procesowym z dnia 13 maja 2015 r. J. K., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego orzeczenia w granicach podstaw i zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej.

Sąd pierwszej instancji kontrolował decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2014 r., którą organ uchylił w całości decyzje Wojewody [...] z [...] grudnia 2011 r. i [...] stycznia 2011 r. i odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia PPRN w G. z [...] grudnia 1954 r., na podstawie którego przejęto na własność Państwa nieruchomości ziemskie położone w gromadzie Z. w części stanowiącej w chwili przejęcia własność J. P..

Zasadniczy spór w tej sprawie dotyczył charakteru naruszenia art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. i § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w kontekście rażącego naruszenia prawa, jako przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] grudnia 1954 r. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, iż kwestia ta została rozstrzygnięta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1350/12. Kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w ww. wymienionej sprawie został poddany wyrok Sądu I instancji oddalający skargę na decyzję SKO w N. z dnia [...] listopada 2010 r., którą utrzymana została w mocy decyzja tegoż Kolegium stwierdzająca nieważność orzeczenia PPRN w G. z [...] grudnia 1954 r. w części dot. przejęcia na własność Państwa nieruchomości, położonych w gromadzie K., stanowiących ówcześnie własność J. K.. W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] grudnia 1954 r. rażąco narusza art. 75 rozporządzenia o postępowaniu administracyjnym oraz § 1 rozporządzenia z 16 września 1950 r. poprzez brak w osnowie orzeczenia właściwego oznaczenia nieruchomości przejmowanej, odpowiadającego wymaganiom określonym w tych przepisach.

Wyrok ten dotyczył wprawdzie decyzji z dnia [...] grudnia 1954 r. w części obejmującej rozstrzygnięcie dotyczące nieruchomości należącej do J. K., to jednak zapadł on na tle analogicznego stanu faktycznego, gdyż zapisy decyzji dotyczące oznaczenia przejmowanych nieruchomości były skonstruowane tak samo, tj. poprzez wskazanie gromady, ogólnej powierzchni wszystkich przejmowanych nieruchomości i wymienienie z imienia i nazwiska osób "nieobecnych i niewładających swymi gruntami i budynkami". Tożsamość tego elementu osnowy decyzji z dnia [...] grudnia 1954 r. powoduje, że konkluzje zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. stały się wiążące również w niniejszej sprawie. Wniosek taki wynika z treści art. 170 P.p.s.a., w świetle którego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie to oznacza, że przesądzenie we wcześniejszym prawomocnym wyroku określonej kwestii wyklucza możliwość późniejszego jej badania, a podmioty stosujące prawo są faktem i treścią prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego związane, co "implikuje w sposób bezwzględny wzięcie tego pod uwagę w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach" (por. J.P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2010, s. 393). Inaczej zagrożone byłoby ratio legis art. 170 P.p.s.a., polegające na zagwarantowaniu spójności i logiki działania organów państwa oraz na zapobieżeniu współistnieniu w obrocie prawnym orzeczeń "nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy" (por. wyrok NSA z 17 listopada 2011 r., I FSK 1707/10).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jakkolwiek sprawa o sygn. akt I OSK 1350/12 dotyczyła właściciela innej nieruchomości, to jednak tożsame pozostawało zagadnienie braku właściwego określenia nieruchomości przejmowanych na podstawie orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] grudnia 1954 r. Sąd I instancji miał zatem prawo odwołać się do poglądu wyrażonego w uzasadnieniu tego wyroku, jako że wiązał się on ściśle z rozpatrywaną przez niego problematyką niewłaściwego określenia przedmiotu tej decyzji, zbiorczo zdefiniowanego w stosunku do wszystkich właścicieli nieruchomości w niej wymienionych. W tym kontekście, podnoszone przez skarżącego kasacyjnie kwestie istnienia przesłanek indywidualizujących w stosunku do każdej nieruchomości objętej orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1954 r. (w tym m.in. kwestia władania nieruchomością przez właściciela), miały wtórne znaczenie w stosunku do ocenianego naruszenia art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. i § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. Przywołując rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego i odwołując się do treści art. 170 P.p.s.a., Sąd I instancji słusznie zaakcentował konieczność zachowania spójności i logiki działania organów państwowych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie konieczne było nadanie prymatu tym właśnie wartościom, albowiem nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego byłaby sytuacja, gdyby w takim samym stanie faktycznym i prawnym organ podejmował krańcowo sprzeczne rozstrzygnięcia, w odniesieniu do poszczególnych właścicieli nieruchomości wywłaszczonych jednobrzmiącą decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] grudnia 1954 r.

Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny za nieuzasadniony uznał zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 170 P.p.s.a. Uznając, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.

-----------------------

9