Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 81/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 75, art. 6; art. 8; art. 9; art. 77 § 1;
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 15zzs4 ust. 3;
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 200 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
article: art. 279 ust. 1, art. 280; art. 285;
journal: Dz.U. 2018 poz 1669
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 13 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D.-M. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. (nr [...]) Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii – po rozpoznaniu wniosku skarżącej M. D. z dnia [...] listopada 2020 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy przyznania jej stypendium doktoranckiego na [...] w roku akademickim [...] – utrzymał w całości w mocy decyzję Prorektora ds. studentów i doktorantów z dnia [...] października 2020 r. (nr [...]) w sprawie odmowy przyznania skarżącej stypendium doktoranckiego w roku akademickim [...] na [...].

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie sprawy:

W dniu [...] września 2020 r. skarżąca M. D., doktorantka IV roku studiów doktoranckich na [...] na dyscyplinie "Psychologia", wystąpiła do Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z wnioskiem o przyznanie jej stypendium doktoranckiego w roku akademickim [...].

Po rozpoznaniu wniosku Prorektor ds. studentów i doktorantów [...] L. decyzją z dnia [...] października 2020 r. odmówił przyznania skarżącej stypendium doktoranckiego. Decyzja ta została wydana w oparciu o listę rankingową sporządzoną przez Doktorancką Komisję Stypendialną na [...], w której uwzględniono przyznaną skarżącej łączną liczbę 0,000 punktów. W toku postępowania ustalono, że Komisja dokonując oceny merytorycznej, przyznała skarżącej punkty w następujących kategoriach:

a) punkty za terminowe realizowanie programu studiów doktoranckich - 8,330;

b) punkty za postępy w przygotowaniu pracy doktorskiej - 15,000;

c) punkty za zaangażowanie w prowadzenie zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych albo realizacji badań naukowych - 25,000;

d) punkty za postępy w pracy naukowej - 0,000.

Warunki do przyznania stypendium nie zostały w tych warunkach spełnione, bowiem dla przyznania jakichkolwiek punktów i w konsekwencji stypendium wszystkie z nich musiały zostać spełnione łącznie, tu zaś nie został spełniony warunek z pozycji "d". Dlatego łączna liczba punktów, która decydowała o miejscu na liście rankingowej wyniosła ostatecznie 0,000 punktów.

Od decyzji tej w dniu [...] listopada 2020 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym domagała się zmiany decyzji Prorektora w części ustalającej łączną liczbę uzyskanych punktów, poprzez uwzględnienie i naliczenie jej punktów za artykuł opublikowany w specjalnym numerze czasopisma "[...]", który z powodu [...] ukazał się po terminie składania wniosków o przyznanie stypendium doktoranckiego, a także poprzez uwzględnienie i przyznanie punktów za udział w dwóch konferencjach naukowych, które nie doszły do skutku również z powodu rozprzestrzeniania się wirusa [...] W przypadku zaś nieuwzględnienia tego stanowiska wniosła o pozytywne rozpatrzenie jej wniosku o przyznanie stypendium, z pominięciem wymagań wskazanych w § 3 ust. 2-3 Regulaminu w sprawie szczegółowych zasad i trybu przyznawania stypendiów doktoranckich na [...] i przyjęcie w jej przypadku uzyskania 48,330 pkt za całokształt osiągnięć w roku akademickim [...].

W uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżąca podniosła, że decyzja Prorektora została wydana bez dostosowania procedury przyznawania stypendium doktoranckiego do wyjątkowej sytuacji mającej miejsce w roku akademickim [...], jaka została wywołana pandemią [...], co skutkowało niesprawiedliwym – w jej ocenie – zaniżeniem wartości przedstawionych przez nią osiągnięć.

Po rozpoznaniu wniosku skarżącej Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. utrzymał w całości w mocy decyzję Prorektora ds. studentów i doktorantów.

W uzasadnieniu tej decyzji Rektor nie zgodził się z zarzutami skarżącej wskazując, że Doktorancka Komisja Stypendialna poprawnie dokonała merytorycznej oceny złożonego przez nią wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Nauki I Szkodnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. (Dz. U. 2017 r. poz. 1696) oraz w oparciu o przepisy Regulaminu w sprawie szczegółowych zasad i trybu przyznawania stypendiów doktoranckich na [...], które stanowią uszczegółowienie regulacji ustawowej oraz materii uregulowanej w powołanym rozporządzeniu. Zgodnie bowiem z postanowieniami Regulaminu, doktorant może otrzymać stypendium, jeśli łącznie spełnia kryteria, o których mowa w § 3 ust. 1 Regulaminu. Jeśli jednak nie spełnia choćby jednego z tych wymogów, to otrzymuje "0 punktów", co skutkuje odmową przyznania mu stypendium (§ 3 ust. 3 Regulaminu). W zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że taki przypadek pojawił się właśnie w sytuacji skarżącej. Organ zwrócił uwagę, że rozpatrujący wniosek o przyznanie stypendium doktoranckiego – wbrew żądaniom strony – nie mógł dokonać oceny osiągnięć, które nie dotyczą roku akademickiego [...], gdyż po pierwsze, powoływane przez skarżącą konferencje naukowe się nie odbyły, a więc nie mogła ona wziąć w nich udziału, a po drugie, przedstawiony przez skarżącą artykuł naukowy został opublikowany w dniu [...] października 2020 r. (czyli w roku akademickim [...]). W związku z tym organ zwrócił uwagę, że postanowienia Regulaminu w sprawie szczegółowych zasad i trybu przyznawania stypendiów doktoranckich na [...] pełnią nie tylko rolę porządkową, ale pozwalają także ocenić wszystkich kandydatów z tej samej perspektywy oraz respektować muszą zasadę równego traktowania, co w zasadzie odpowiada istocie konkursu, która przejawia się w tym, że każdy doktorant ma równe szanse, by w oznaczonym terminie (do dnia 16 września) złożyć wniosek, w którym wykaże swoje osiągnięcia. Organ wskazał także, iż alternatywny wniosek skarżącej o pozytywne rozpatrzenie jej wniosku dotyczącego przyznania stypendium doktoranckiego, z pominięciem wymagań wskazanych w § 3 ust. 2-3 Regulaminu oraz przyjęcie, że za całokształt swoich osiągnięć za rok [...] osiągnęła ona 48,330 pkt, należało zakwalifikować – na tym etapie postępowania – jako wniosek o przywrócenie terminu. W związku z tym organ stwierdził, że w zaistniałej sytuacji nie jest możliwe zastosowanie instytucji przywrócenia terminu, które powinno być uzasadnione jedynie nadzwyczajną, niewynikającą z zaniedbania okolicznością uniemożliwiającą złożenie kompletnego wniosku. W przypadku uwzględnienia wniosku skarżącej – mając na względzie art. 75 k.p.a. – naruszono by w takim wypadku zasadę równego traktowania, godząc zarazem w konkursowy charakter przedmiotowego postępowania i niesprawiedliwie traktując tych doktorantów, którzy dołożyli należytej staranności i skompletowali wniosek w terminie. Żądanie przez skarżącą oceny indywidualnych przypadków stanu zagrożenia [...] przy badaniu spełnienia kryteriów do otrzymania stypendium doktoranckiego – według organu – sprzeczne jest z ideą konkursu, zwłaszcza w świetle opisywanych przez stronę utrudnień związanych z trwającą pandemią. Organ zwrócił także uwagę, że brak możliwości publikowania i udziału w konferencjach z powodu obecnej sytuacji epidemicznej dotyczył wszystkich doktorantów, a nie jedynie skarżącej. Nadto organ wskazał, że zgodnie z postulatem [...] Doktorantów [...] uwzględnił przy ocenie wniosków o stypendium doktoranckie udział w konferencjach odbywających się on-line oraz zajęcia dydaktycznie prowadzone zdalnie. Mając to na uwadze oraz brak rekomendacji ze strony Doktoranckiej Komisji Stypendialnej na [...], podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca M. D. zaskarżając powyższą decyzję w całości wniosła o jej uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzucił naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, to jest:

1) art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym;

2) § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkodnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich, na które powołuje się organ w zaskarżonej decyzji;

3) § 3 Regulaminu w sprawie szczegółowych zasad i trybu przyznawania stypendiów doktoranckich na [...]

4) mających istotny wpływ na wynik sprawy przepisów, art. 6 k.p.a., art. 8 kpa., art. 9 k.p.a., a także art. 77 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że w postępowaniu konkursowym bezspornym była okoliczność, że uzyskała 48,330 pkt, co kwalifikowałoby ją do stypendium doktoranckiego, biorąc pod uwagę wyłącznie ilość punktów (ostania osoba z najmniejszą ilością punktów, która uzyskała stypendium zdobyła łącznie 16,5 pkt, to jest o 31,83 pkt mniej ode niej). Jednak z braku, zdaniem organu, punktów za "postępy w pracy naukowej" (wystarczyłyby 3 pkt), wnioskowanego stypendium na mocy zaskarżonej decyzji nie otrzymała.

Wskazała, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odrzucił jej prośbę powołując się na przepisy § 13 powołanego wyżej rozporządzenia, według którego, stypendium może być przyznane doktorantowi, który: 1) terminowo realizuje program studiów doktoranckich, 2) wykazuje się zaangażowaniem w: a) prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych lub b) realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową, 3) w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowaniu rozprawy doktoranckiej. W toku postępowania zarzucono jej brak punktów właśnie w tym ostatnim 3-cim punkcie, dotyczącym postępów w pracy naukowej. Podkreśliła, że sporne kryteria zostały określone w 3-ech punktach § 13 rozporządzenia, a sam wymóg postępów w pracy naukowej został określony w § 13 pkt 3, za który otrzymała bezspornie kwalifikujące punkty (za postępy w przygotowaniu pracy doktorskiej).

Według skarżącej, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że gdyby uznać powołany i opublikowany wyżej artykuł naukowy – wypełniona zostałby brakująca przesłanka postępów w pracy naukowej, co wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Zdaniem strony, nie można zgodzić się z argumentacją, że napisany przez nią artykuł, którego treść miała być wygłoszona na planowanej pierwotnie w roku akademicki [...] konferencji naukowej pt. "[...]", później przełożonej na rok [...] z powodu [...], a pomimo to złożony w czerwcu do druku i z tych samych powodów (COVID-19) ostatecznie wydrukowany z opóźnieniem – nie może być zaliczony do dorobku za rok akademicki [...], w którym wykonała wszystko, co do niej należało, z wyjątkiem samej publikacji artykułu, na co nie miała i nie mogła mieć żadnego wpływu. Odnosi się to również do nieuwzględnienia przez organ stanu zagrożenia [...] oraz nieuwzględnienia aktów należytej staranności, poprzez nieudane, lecz udokumentowane (potwierdzenie przyjęcia na konferencje, potwierdzenie dokonania wpłaty konferencyjnej, dowód przyjęcia do druku artykułu naukowego z dnia [...] czerwca 2020 r. (które stanowiły załączniki do wniosku o ponownie rozpatrzenie sprawy), próby aktywnego udziału w dwóch konferencjach.

Z tego względu zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, a ponadto naruszenie przepisów prawa procesowego, poprzez brak obiektywnego ustosunkowania się do sprawy, a zwłaszcza powołanych w odwołaniu argumentów, co stanowi naruszenie przepisów art. 8, 9 i 77 § 1 k.p.a. Decyzja narusza ponadto art. 6 k.p.a., gdyż organ udzielił odpowiedzi bez wskazania merytorycznie uzasadnionych podstaw, z wyjątkiem wskazania przepisów. Stanowi to bowiem taki sposób rozstrzygnięcia sprawy, który w żaden sposób nie budzi zaufania. Dotyczy to między innymi braku odpowiedzi na alternatywny wniosek postawiony w odwołaniu, że przy braku możliwości pozytywnego rozpoznania wniosku w punktach 1 i 2, skarżąca wniosła o pozytywne rozpatrzenie wniosku dotyczącego przyznania jej stypendium doktoranckiego z pominięciem wymagań wskazanych w § 3 ust. 2-3 Regulaminu, za które z przyczyn stojących nie po jej stronie otrzymała "0 pkt" i przyjęciu, że za całokształt swoich osiągnięć za rok [...] osiągnęła 48,330 pkt.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Wniesiona przez skarżącą skarga nie zawiera żadnych usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła zostać uwzględniona. Zaskarżona decyzja nie jest dotknięte wadami prawnymi, które uzasadniałyby jej uchylenie, bądź też stwierdzenie jej nieważności.

Skarga w niniejszej sprawie została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.) oraz w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] kwietnia 2021 r. (k. 28 akt sądowych).

Na wstępie wymaga zwrócenia uwagi, że tryb rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym nie miał żadnego wpływu na zasadę, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd uchyla bowiem zaskarżoną decyzję tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych wyżej kryteriów stwierdzić należało, że jest ona zgodna z prawem, dlatego skarga, która nie zawierała usprawiedliwionych podstaw nie zasługiwała na uwzględnienie. Żadna z powyższych podstaw wzruszenia zaskarżonej decyzji w sprawie niniejszej nie wystąpiła. Nie było też jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była negatywna dla skarżącej decyzja Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii w sprawie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego w roku akademickim [...] na [...], która wydana została na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 – dalej jako k.p.a.) oraz art. 200 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183, z późn. zm. – dalej jako "ustawa uchylana") w zw. z art. 279 ust. 1, art. 280 i art. 285 ustawy z dnia [...] lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669, z późn. zm. – dalej jako "ustawa wprowadzająca") i § 12-15 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2017 r. poz. 1696 – dalej jako "rozporządzenie") oraz § 7 ust. 3 Regulaminu w sprawie szczegółowych zasad i trybu przyznawania stypendiów doktoranckich na [...], stanowiącego załącznik do zarządzenia Rektora [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] (Monitor [...] poz. [...] – dalej jako "Regulamin").

Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji był m.in. istotny dla sprawy przepis art. 285 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (ustawy wprowadzającej), zgodnie z którym, uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim [...] mogą otrzymywać stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3 (czyli ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym), w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. Wymaga zwrócenia uwagi, że w treści art. 285 ust. 1 "ustawy wprowadzającej" odwołano się wprawdzie, m.in. do dotychczasowego przepisu art. 200 ust. 1 ustawy uchylonej stanowiącego, że uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie, jednak nie nakazano go stosować, lecz postanowiono w tym przepisie (a nie przez odesłanie), że doktoranci (uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim [...]) – mogą otrzymywać stypendium doktoranckie ("o którym mowa" w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3). Oznacza to w konsekwencji, że omawiany przepis – co do zasady – pozwala doktorantom, którzy rozpoczęli swoje studia doktoranckie przed rokiem akademickim [...], korzystać w dalszym ciągu ze wsparcia w postaci stypendium doktoranckiego, po spełnieniu przewidzianych prawem warunków.

Szczegółowe warunki przyznawania stypendiów doktoranckich oraz okresy, na jakie są one przyznawane określone zostały w przepisach nieobowiązującego już i powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich oraz postanowieniach Regulaminu w sprawie szczegółowych zasad i trybu przyznawania stypendiów doktoranckich na [...], stanowiącego załącznik do zarządzenia Rektora [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...]

Z postanowienia § 13 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia wynikało, że stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który:

1) terminowo realizuje program studiów doktoranckich;

2) wykazuje się zaangażowaniem w:

a) prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych lub

b) realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową;

3) w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej.

Otóż całkowicie zgodzić należy się z organem, że ciężar wyraźnego określenia i ustanowienia wymiernych kryteriów dla oceny wystąpienia tego rodzaju przepisanych prawem przesłanek spoczął na uczelniach, które winny w drodze swych regulacji wewnętrznych ustalić konkretne kryteria, które będą brane pod uwagę w ocenie pracy doktoranta i które będą w szczególności precyzować to, co uznaje się za "postęp doktoranta" w pracy naukowej, co wprost wynika z zasady autonomii uczelni. Dlatego nastąpiło to w Regulaminie w sprawie szczegółowych zasad i trybu przyznawania stypendiów doktoranckich na [...], stanowiącego załącznik do zarządzenia Rektora [...] z dnia [...] czerwca 2019 r.

W istotnej dla niniejszej sprawy kwestii, Regulamin ten w § 3 stanowi, że:

1. Stypendium doktoranckie może być przyznane doktorantowi, który:

1) terminowo realizuje program studiów doktoranckich, przez który rozumie się zatwierdzony przez właściwe organy 4-letni program studiów doktoranckich, z zastrzeżeniem, że nie dotyczy to doktorantów uczestniczących w poprzednim roku akademickim w wymianie międzynarodowej;

2) wykazuje się zaangażowaniem w:

a) prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych lub

b) realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową;

3) w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej.

2. Doktorant może otrzymać stypendium, jeśli łącznie spełnia kryteria, o których mowa w ust. 1.

3. Jeżeli doktorant nie spełni łącznie warunków określonych w ust. 1 otrzymuje 0 punktów, co skutkuje odmową przyznania stypendium.

4. Stypendium przyznawane jest w trakcie urlopu. Doktorant po powrocie z urlopu może ponownie ubiegać się o stypendium po zaliczeniu pełnego roku akademickiego w [...]

Wskazany przepis § 3 ust. 1 Regulaminu, jest zatem w istocie uszczegółowionym powieleniem przepisu § 13 ust. 2 rozporządzenia. Wskazuje w konsekwencji trzy podstawowe przesłanki, których jedynie kumulatywne spełnienie warunkuje możliwość przyznania doktorantowi stypendium doktoranckiego. Naturalną konsekwencją tego postanowienia są postanowienia § 3 ust. 2 i 3 Regulaminu, które wprost stanowią, że doktorant musi łącznie spełnić powyższe warunki, aby mogło mu w ogóle zostać przyznane stypendium. Brak zaś spełnienia któregokolwiek z tych kryteriów (wymogów), definitywnie eliminuje doktoranta z kręgu osób uprawnionych do przyznania stypendium doktoranckiego.

Oczywiście ocena spełnienia kryteriów zawartych w Regulaminie odbywa się wyłącznie na podstawie złożonego wniosku i dołączonych do niego dokumentów o przyznanie stypendium doktoranckiego. Wniosek jest wiążący w tym znaczeniu, że z jego wzoru stanowiącego załącznik do Regulaminu wynika, jakiego rodzaju aktywności doktoranta na polu naukowym przesądzają o spełnieniu przez niego danego kryterium oceny i przyznania punktów przy ocenie wniosku. Zgodnie z zawartymi w samym wniosku Kryteriami oceny dorobku naukowego doktoranta, w pkt IV zatytułowanym "[...]", wskazane postępy doktoranta weryfikowane są na podstawie publikacji lub konferencji naukowych (wygłoszenia referatu na konferencji lub pełnienia wskazanej we wniosku funkcji związanej z organizacją takiej konferencji).

Skarżąca za osiągnięcia w tej kategorii otrzymała 0,00 punktów, co bezpośrednio skutkowało wydaniem decyzji odmownej w przedmiocie przyznania jej stypendium doktoranckiego, bowiem łączna liczba uzyskanych punktów wyniosła w takiej sytuacji również 0,00, gdyż była bezpośrednią konsekwencją treści postanowienia § 3 ust. 3 Regulaminu.

Taka ocena przez organ niewadliwie ustalonych okoliczności faktycznych sprawy, które w istocie sporne nie były – jest prawidłowa. Z powyższych regulacji wynika bowiem, że ocena postępu doktoranta w pracy naukowej odnosić może się wyłącznie do tego rodzaju aktywności naukowej i osiągnięć na tym polu, która na chwilę złożenia wniosku już nastąpiła, a innymi słowy została rzeczywiście zrealizowana, nie zaś była zaplanowana i do jej realizacji faktycznie nie doszło, nawet z przyczyn całkowicie niezawinionych przez ubiegającego się doktoranta o przyznanie stypendium doktoranckiego i od niego niezależnych.

Dlatego całkowicie zgodzić należało się z argumentacją organu, że żądania skarżącej dotyczące przyznania jej punktów za artykuł naukowy, który nie został opublikowany do czasu złożenia wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego, jak również udział w planowanych konferencjach naukowych, które się nie odbyły z powodu stanu epidemii COVID-19 – w żaden sposób nie uzasadniały przyznania skarżącej punktów w omawianym kryterium oceny. Z tych przyczyn nie można było przyjąć, że skoro skarżąca uzyskała 48,330 pkt w innych kryteriach oceny, to uzasadniało to przyznanie jej stypendium doktoranckiego, w sytuacji, kiedy za jedno z kryteriów żadnych punktów nie mogła mieć przyznanych w oparciu o obowiązujące reguły konkursu.

Argumenty skarżącej dotyczące nieuwzględnienia jej artykułu opublikowanego ostatecznie w specjalnym numerze czasopisma "[...]", są bezzasadne. Nie było bowiem sporne to, że artykuł ten ukazał się dopiero w dniu [...] października 2020 r., a więc już po zakończeniu roku akademickiego [...], a zatem po rozpoczęciu kolejnego roku akademickiego [...]. Natomiast z treści samego wniosku wynikało, iż stypendium doktoranckie przyznawane jest m.in. za postępy w pracy w poprzednim roku akademickim. Choć według skarżącej publikacja wskazanego artykułu miała miejsce po upływie terminu na złożenie wniosku o stypendium, to powinna zostać uwzględniona z uwagi na niezależną od skarżącej okoliczność przesunięcia terminu ostatecznej publikacji z powodu trwającej epidemii COVID-19. Jest to jednakże stanowisko chybione, bowiem podstawy przyznawania punktów za określone działania naukowe zostały jasno określone i dotyczyły one działań już zrealizowanych w poprzednim roku akademickim, nie zaś takich, do realizacji których w tymże roku akademickim nie doszło, bez względu na tego przyczynę. Dotyczy to również kwestii ewentualnego przyznania stronie punktów za udział w konferencjach, które także ostatecznie nie doszły do skutku w roku akademickim podlagającym ocenie przy spełnieniu kryteriów przyznania stypendium doktoranckiego. Przecież zgodnie z samym wnioskiem o przyznanie stypendium doktoranckiego, punktowane jest nie samo zgłoszenie się na konferencję, ale wyłącznie czynny udział w takiej konferencji. Reakcją organu na stan epidemii było zaś uwzględnianie przy ocenie wniosków, odbycie przez wnioskodawców konferencji w trybie on-line oraz zdalnych zajęć dydaktycznych. Tego rodzaju postępów w pracy naukowej skarżąca zaś w ogóle nie wskazała. W takich zatem okolicznościach organowi nie można skutecznie zarzucić, by dopuścił się zarzuconego mu w skardze naruszenia przepisów prawa materialnego.

W świetle niewadliwie dokonanych przez organ ustaleń faktycznych na podstawie należycie dokonanej oceny całokształtu materiału dowodowego sprawy, bezpodstawne okazały się także podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego. Przede wszystkim nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 6 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Przepis ten wyraża zasadę praworządności, która należy do kluczowych zasad postępowania administracyjnego. Jeśli zaś uwzględnić, że organ działał przy poszanowaniu obowiązujących zasad i przy zastosowaniu właściwych przepisów, bowiem wydaną decyzję oparł na konkretnych i mających zastosowanie w sprawie przepisach prawa, co poprzedził prawidłowymi ustaleniami faktycznymi, to nie można organowi skutecznie zarzucić naruszenia art. 6 k.p.a. oraz pozostałych reguł proceduralnych (art. 8, 9, 77 § 1 k.p.a.).

Organ całkowicie prawidłowo skupił się na zaakcentowaniu konieczności łącznego spełnienia przez ubiegającego się o stypendium doktoranckie przesłanek warunkujących możliwość przyznania stypendium i w tym kontekście szczegółowo uzasadnił przyczyny ostatecznego naliczenia skarżącej 0,00 punktów za kategorię "postępu w pracy naukowej", co dyskwalifikowało w ocenie łącznej punkty uzyskane przez skarżącą w pozostałych podlegających ocenie kategoriach.

W ogóle nie było prawnie dopuszczalne rozważanie alternatywnego wniosku skarżącej w zakresie jego pozytywnego rozpatrzenia i przyznania stypendium doktoranckiego, z pominięciem wymagań określonych w § 3 ust. 2-3 Regulaminu, przez przyjęcie, że strona za całokształt swoich osiągnięć za rok [...] osiągnęła jednak 48,330 pkt. Gdyby stało się przeciwnie stanowiłoby to działanie sprzeczne z zasadami praworządności i pogłębiania zaufania.

Reasumując dotychczasowe wywody Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie organ w swej decyzji precyzyjnie wyjaśnił, czym kierował przy się przy rozstrzyganiu sprawy. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane przez prawo elementy formalne i została uzasadniona w sposób odpowiadający przepisowi art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe rozważania na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – obowiązany był skargę jako bezzasadną oddalić, o czym orzekł w sentencji wyroku.