Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 135/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.NSA Jacek Surmacz, Sędziowie WSA Grzegorz Panek /spr./, WSA Jarosław Szaro, Protokolant sekr. sąd. Karolina Dźwierzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2019 r. sprawy ze skargi P.M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na 2016 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P. M. jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na 2016 r.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: Do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR) w dniu 14 czerwca 2016 r. wpłynął wniosek P. M. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020). W formularzu wniosku o przyznanie płatności na 2016 r., beneficjent zadeklarował w drugim roku 5-letniego zobowiązania realizację pakietu 4 - Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 oraz pakietu 5 - Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000 a w ich ramach:

- wariant 4.7 - Ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków (OSO) na łącznej powierzchni 4,49 ha obejmującej działki rolne: Ał1, AM1, AN1, AY1, AZ1, AŹ1 oraz Z1

- wariant 4.8 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki na łącznej powierzchni 5,19 ha obejmującej działki rolne: A1 i B1,

- wariant 5.4 - Półnaturalne łąki wilgotne na powierzchni 1,83 ha obejmującej działki rolne E1 oraz F1,

- Wariant 5.5 - Półnaturalne łąki świeże na powierzchni 3,92 ha obejmującej działki rolne: BA1, BB1, BC1, BD1, BE1, I1, K1, L1, Ł1, ŁŁ1, M1 oraz MM1.

P. M. ubiegał się również o przyznanie kosztów transakcyjnych

w ramach deklarowanych pakietów.

Do wniosku strona załączyła materiał graficzny z zaznaczeniem poszczególnych działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych oraz miejsca pozostawienia w 2016 r. obszarów nie koszenia w wymienionych wariantach.

W dniu 12 czerwca 2017 r. na działkach ewidencyjnych nr 1352/2, 1360 (deklarowanych w wariancie 4.7), nr 1356, 1359, 1379 i 1380 (deklarowanych

w wariancie 4.8) oraz na działce ewidencyjnej nr 1694 (bez deklaracji płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej) została przeprowadzona wizytacja terenowa. Na tę okoliczność został sporządzony protokół nr [...]. W ramach oględzin

w zakresie kwalifikowalności powierzchni inspektorzy terenowi stwierdzili nieprawidłowości w przypadku kontroli działek rolnych w gospodarstwie.

W dniu 7 lipca 2017 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo P. M., w którym złożył zastrzeżenia do protokołu z oględzin działek referencyjnych.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydał trzy decyzje kasatoryjne tj.:

1) z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...],

2) z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...],

3) z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...], przyznał P. M. płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na 2016 r. w łącznej wysokości 9 724,54 zł, stanowiącą płatność do:

wariantu 4.8 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki w wysokości 4 085,10 zł do powierzchni uwzględnionej do płatności wynoszącej 4,99 ha - wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 356,00 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia,

wariantu 5.4 - pólnaturalne łąki wilgotne w wysokości 2000,56 zł do powierzchni uwzględnionej do płatności wynoszącej 1,83 ha,

wariantu 5.5 - pólnaturalne łąki świeże w wysokości 3 638,88 zł do powierzchni uwzględnionej do płatności wynoszącej 3,50 ha - wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 909,72 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia.

Jednocześnie organ, odmówił przyznania płatności do wariantu 4.7 - Ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków (OSO)

z nałożeniem sankcji w wysokości 1 344,00 zł. Organ I instancji przyznał także P. M. kwotę w łącznej wysokości 1 091,53 zł przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej.

Od tej decyzji odwołanie złożył P. M. wnosząc o jej uchylenie

i przekazanie do ponownego rozstrzygnięcia.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania:

- art. 7 i art. 8 w związku z art. 81a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.), poprzez rozstrzygnięcie wszelkich niedających się usunąć wątpliwości faktycznych na niekorzyść strony,

- art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania,

- art. 75 § 1 w zw. z art. 79 § 1 k.p.a. poprzez ustalenie stanu faktycznego na podstawie dowodu z zeznań producenta rolnego, pomimo że P. M. nie został zawiadomiony o przeprowadzeniu tegoż, czego implikacją było brak możliwości wzięcia udziału w przeprowadzeniu tego dowodu.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: Dyrektor POR ARiMR (organ II instancji) decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że ustalając poprawność wyznaczonej dla działek ewidencyjnych nr 192, 1408 i 1147 powierzchni trwałych użytków zielonych, oparł się na weryfikacji danych w systemie ZSZiK oraz IACSplus deklaracji ww. działek przez okres pięciu lat wstecz oraz na oświadczeniach osób, które w danym okresie były użytkownikami ww. działek. Oświadczenia te potwierdziły, że na działce nr 1147 w 2013 r. było wsiane pszenżyto ozime, na działce nr 192 w 2011 r. była wyka z owsem a na działce nr 1408 w 2011 r. była zasiana mieszanka traw z roślin motylkowatych.

Organ II instancji wskazał, że analiza pięcioletniej deklaracji (w latach 2011-2016) działek ewidencyjnych nr 192 (działka rolna I1) oraz nr 1147 (działka rolna Z1), potwierdziła że w 2011 r. (na działkach nr 192) i w 2013 r. (na działce nr 1147) deklarowaną grupą upraw była uzupełniająca płatność obszarową, co oznacza, że grunt ten był gruntem ornym.

Podał, że uprawy (TUZ) położone na działkach ewidencyjnych nr 192 oraz 1147 nie spełniają podstawowego wymogu tj. nie można ich uznać jako trwały użytek zielony w myśl art. 4 ust. 1 h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008

i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.). Nadto nie został spełniony wymóg zawarty w § 12 ust. 4 pkt 1 a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415, ze zm.; zwanego dalej: rozporządzeniem rolno-środowiskowo-klimatycznym), w wariancie 4.7 - Ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków (OSO) oraz § 12 ust. 7 pkt 1 w wariancie 5.5 - Półnaturalne łąki świeże.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w pierwszym roku realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020 tj. w 2015 r. P. M. podjął zobowiązanie do działki rolnej A1 położonej na działce ewidencyjnej nr 1118/1 na powierzchnię 0,93 ha. Składając w 2016 r. wniosek kontynuacyjny zadeklarował na działce 1118/1 powierzchnię 1,07 ha, a więc o 0,14 ha więcej niż obszar objęty zobowiązaniem. W tym zakresie organ II instancji wskazał, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego dopuszczają dokonanie takiej zmiany. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że przepisy tego rozporządzenia nie dają jednak możliwości jego zmiany w charakterze zwiększenia powierzchni zobowiązania w wariancie 5.5.

Organ II instancji stwierdził, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w 2016 r. została wyznaczona prawidłowo i uznał, że rozstrzygnięcie organu I instancji w niniejszej sprawie jest prawidłowe,

a także nie dopatrzył się w postępowaniu przed organem I instancji naruszenia przepisów prawa materialnego.

Dyrektor POR ARiMR wskazał, że:

1) w wariancie 4.7 - Ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrom ptaków (OSO) - powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wyniosła 2,25 ha. We wniosku beneficjent zadeklarował 4,49 ha powierzchni, czyli o 2,24 ha więcej niż stwierdzono na podstawie kontroli administracyjnej (z uwagi na wykluczenie z płatności części działki rolnej AN1 o powierzchni 0,08 ha, części działki rolnej AŹ1 o powierzchni 0,08 ha, części działki rolnej AŁ1 o powierzchni 1,50 ha i działki rolnej Z1 o powierzchni 0,58 ha). Wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach wariantu 4.7 a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi 99,56 %.

2) W wariancie 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki - powierzchnia deklarowana przez P. M. wynosiła 5,19 ha natomiast powierzchnia stwierdzona wynosi 4,99 ha (z uwagi na wykluczenie z płatności części działki rolnej A1 o powierzchni 0,14 ha oraz części działki rolnej B1 o łącznej powierzchni 0,06 ha). Wskazano, że różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną) a powierzchnią stwierdzoną wynosi 0,20 ha.

3) W wariancie 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne powierzchnia deklarowana przez P. M. wynosiła 1,83 ha i była równa powierzchni stwierdzonej.

4) W wariancie 5.5 Półnaturalne łąki świeże powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wyniosła 3,50 ha. We wniosku beneficjent zadeklarował 3,92 ha powierzchni, czyli o 0,42 ha więcej niż stwierdzono na podstawie kontroli administracyjnej (z uwagi na wykluczenie z płatności działki rolnej I1 o powierzchni 0,42 ha).

Organ II instancji stwierdził, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w 2016 r. została wyznaczona prawidłowo. Dokonane pomiary działek zarówno na dostępnych ortofotomapach jak i w terenie, wykonywane są dla wszystkich beneficjentów korzystających ze wsparcia w ten sam sposób, korzystając z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej (GIS), w tym ortoobrazów lotniczych lub zdjęć satelitarnych (tzw. system LPIS), przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w protokole z kontroli wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody przy wykorzystaniu których sporządzone zostały pomiary, obwody zmierzonych działek, wielkości tolerancji pomiarów, powierzchnie zmierzone i stwierdzone upraw oraz opisy zamieszczone w polu "Uwagi" w przypadku nieprawidłowości. Wyniki oględzin znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji fotograficznej sporządzonej na miejscu oraz szkicach na których znajdują się oznaczenia lokalizacji wykonanych fotografii.

Dyrektor PORARiMR podkreślił, że sposób użytkowania działek nr 192, 1147 i 1408, został potwierdzony przez osoby, które w 2011 r. oraz 2013

r. użytkowały dane grunty bowiem deklarowały je we wnioskach o przyznanie płatności za 2011 r. oraz 2013 r. Z uwagi na fakt, że nie była wymagana na etapie rozpatrywania przedmiotowych wniosków szczegółowa deklaracja w zakresie rodzaju uprawy, (co okazało się niezbędne przy weryfikacji TUZ w zakresie wniosku P. M.), przeprowadzono dodatkowe postępowanie wyjaśniające polegające na złożeniu oświadczeń przez osoby, które potwierdziły, co znajdowało się na spornych gruntach w danym roku. Oświadczenia te dotyczyły ich wniosków i stanowią dodatkowy materiał dowodowy a w zasadzie jego uszczegółowienie bowiem dane te w zakresie deklaracji były już organowi wcześniej znane.

Nadto organ odwoławczy podał, że wezwanie osób, które w 2011 r. oraz 2013 r. użytkowały ww. działki miało na celu potwierdzenie jaka uprawa znajdowała się na gruncie, celem prawidłowego przyznania płatności osobie, która dane grunty deklarowała do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w 2016 r. w tym przypadku P. M. Uzyskane oświadczenia pozwoliły organowi I instancji na przyznanie płatności decyzją z dnia [...] września 2018 r. w prawidłowej wysokości. Prowadzone postępowanie nie miało na celu przesłuchania świadków, tylko wezwanie beneficjentów, którzy byli w posiadaniu spornych działek w 2011 r. oraz 2013 r. aby potwierdzili jaka uprawa była wówczas na działce nr 192, 1147 i 1408.

P. M. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na opisaną na wstępie decyzję Dyrektora PORARiMR z dnia [...] grudnia 2018 r., wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627 ze zm. - określanej dalej jako ustawa PROW 2014-2020) - poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania obywatela do władzy publicznej, oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale dowodowym nie obrazującym w pełni stan faktyczny sprawy, jak również zebranym w sposób rażąco naruszający zasady postępowania,

2) art. 7 i art. 8 w związku z art. 81 a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wszelkich niedających się usunąć wątpliwości faktycznych na niekorzyść strony,

3) art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania,

4) art. 75 § 1 w zw. z art. 79 § 1 k.p.a. poprzez ustalenie stanu faktycznego na podstawie dowodu z zeznań producent rolnego, pomimo że P. M. nie został o tym zawiadomiony, czego implikacją było brak możliwości wzięcia udziału

w przeprowadzeniu tego dowodu,

5) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia tak prawnego, jak

i faktycznego decyzji przez organ I instancji.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Dyrektor POR ARiMR nie odniósł się do zarzutów odwołania od decyzji z dnia [...] września 2018 r. lub odnosząc się uzasadnił postępowanie organu I instancji przepisami prawa, do których zastosowano błędną wykładnię.

Wskazał, że organ I instancji przeprowadził dowód z oświadczenia producenta rolnego. W ocenie skarżącego jeżeli organ chciał przeprowadzić dowód w oparciu

o zeznania świadka, to taki dowód powinien zostać przeprowadzony zgodnie

z procedura przewidzianą w k.p.a., tj. poprzedzony wydaniem postanowienia,

a następnie zawiadomić stronę z uprzedzeniem o terminie przesłuchania świadka lub odebraniem oświadczania. Natomiast w przedmiotowej sprawie organ zaniechał tychże czynności, czym dopuścił się rażącego naruszenia przepisów postępowania, jak również pozbawił stronę możliwości weryfikacji prawdziwości takiego dowodu.

Nadto skarżący zarzucił, że organy obu instancji nie podały w uzasadnieniach decyzji danych identyfikujących przedmiotowego producenta rolnego choćby poprzez wskazanie imienia i nazwiska.

Podkreślono również, że postępowanie prowadzone przez organ I instancji prowadzone było z rażącym naruszaniem zasady bezstronności i równego traktowania, a przede wszystkim zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. Jaskrawym tego przykładem jest wadliwość dokonywania pomiarów powierzchni działki, na podstawie których wielkość działki różni się o 0,001 ha. Powyższe wskazuje, że w sprawie powstała niedające się usunąć wątpliwość co do stanu faktycznego, tj. powierzchni działki, zatem zgodnie z art. 81 a k.p.a. powinna ona zostać rozstrzygnięta na korzyść strony, natomiast organ I instancji rozstrzygnął ją na niekorzyść skarżącego, co jest rażącym naruszeniem przepisów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy

z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Przedmiotem kontroli sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2018 r. w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo- klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2016.

W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego

w powiązaniu z lekturą decyzji organów obu instancji pozwala stwierdzić, że rozstrzygnięcia organów są słuszne i nie naruszają przepisów wskazanych w skardze.

Podkreślenia wymaga na wstępie, że nie budzą zastrzeżenia skarżącego zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego. Także sąd dokonując kontroli tych przepisów z urzędu nie dopatrzył się ich naruszenia.

Z kolei odnosząc się w do zarzutów związanych z naruszeniem przepisów k.p.a. wskazać należy, że stosownie do treści art. 4 ustawy PROW 2014-2020

z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Z kolei zgodnie z art. 27 ust. 1 tej ustawy w postępowaniu w sprawie

o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 27 ust. 2 ustawy PROW).

Powyższe przepisy wskazują zatem na pewne odstępstwa, w zakresie prowadzenia postępowania, w stosunku do regulacji wynikających z k.p.a. Wyłączono wprost zastosowanie art. 79a i 81 k.p.a. Nadto ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej, w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz jednoczesny brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność, a także działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Stosownie bowiem do zasady praworządności, o której mowa w art. 27 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, a którą należy rozumieć jako działanie organów na podstawie przepisów prawa, organ powinien wprawdzie podejmować działania zmierzające do załatwienia sprawy zgodnie ze stanem faktycznym, niemniej jednak, zgodnie z art. 27 ust. 2 ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Wskazane wyżej odstępstwa wynikają z charakteru przyznawanych środków, które są przyznawane bezzwrotnie, jeśli beneficjenci zrealizują warunki pomocy. Z tych względów ich sytuacja prawna nie może być oceniania przez ten sam pryzmat, co adresata aktu lub czynności administracyjnej realizowanego w zakresie imperium państwa (por. wyrok we WSA we Wrocławiu z dnia 7 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 800/17, wszystkie cytowane w niniejszym orzeczeniu uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie organ przeprowadził postępowanie zgodnie z ww. przepisami nie naruszając art. 77 i art. 80 K.p.a. a także pozostałych wskazanych w skardze, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji,

z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.).

W rozpoznawanej sprawie zasadniczą kwestę stanowił fakt czy grunty zadeklarowane do płatności w ramach poszczególnych wariantów były trwałymi użytkami zielonymi w rozumieniu przepisu art. 4 ust. 1h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009. Przepis ten stanowi, że "trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe" (zwane łącznie "trwałymi użytkami zielonymi") oznaczają grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej pięciu lat, a także - w przypadku gdy państwa członkowskie tak zadecydują - które nie były zaorane przez okres co najmniej pięciu lat; mogą one obejmować inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, a także - w przypadku gdy państwa członkowskie tak zadecydują - inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które służą do wytwarzania paszy dla zwierząt, pod warunkiem że zachowano przewagę traw i innych zielnych roślin pastewnych. Państwa członkowskie mogą również zadecydować o uznaniu za trwałe użytki zielone:

W ocenie organu niektóre działki nie spełniały tego wymogu. Chodzi tutaj

o działki ewidencyjne nr 192, 1408, 1147. Dokonując weryfikacji powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych do płatności organ skorzystał z danych zawartych w ZSZiK oraz IACSPlus skorzystał także z oświadczeń producentów rolnych którzy w latach wcześniejszych deklarowali te działki do przyznania płatności. W oparciu o te materiały ustalono, że na działce nr 1147 w roku 2013 było wysiane pszenżyto ozime, na działce nr 192 w roku 2011 była wysiana wyka z owsem a na działce nr 1408 w roku 2011 była zasiana mieszanka traw z roślin motylkowatych.

Podkreślenia tutaj wymaga, że oświadczenia producentów rolnych stanowiły tylko materiał uzupełniający, te dane którymi organ już dysponował w oparciu

o wspomniane wyżej systemy informatyczne. Faktycznie w uzasadnieniu decyzji nie wskazuje się danych osobowych tych producentów. Jednakże należy zauważyć, że oświadczenia te znajdują się w aktach sprawy i ustalenie tożsamości tych osób nie nastręcza większych problemów. Tym bardziej jeżeli się zważy, że skarżący w dni

12 września 2018 r. zapoznał się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Skarżący wiedział zatem kto takie oświadczenia złożył, a przynajmniej miał możliwość uzyskania wiedzy na ten temat. Charakterystyczne jest przy tym to, że w skardze nie kwestionuje się de facto ustaleń poczynionych w sprawie odnośnie powierzchni zakwestionowanych działek lecz mankamenty natury proceduralnej, które powodują w ocenie autora skargi, że decyzja powinna być uchylona.

Wskazać w tym miejscu trzeba na przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a, który stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie sądu tego rodzaju uchybienia w sprawie nie wystąpiły. Zarzut niewłaściwej formy gromadzenia materiału dowodowego nie znajduje uzasadnienia

w przepisach prawa. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że jedną z podstawowych zasad procedury administracyjnej jest pisemność postępowania (art. 14 k.p.a.), zgodnie zaś z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przepis ten wymienia zatem w pierwszej kolejności dokumenty (w tym opisane w § 2 tego przepisu oświadczenia), w dalszej zaś zeznania świadków. Niedopuszczalne jest przyjmowanie z góry założenia, że dowody określonego rodzaju są wiarygodne, a dowody innego rodzaju są niewiarygodne. Nie ma zatem uzasadnienia twierdzenie, że wykluczone jest, co do zasady, odebranie oświadczeń, zamiast zeznań świadków, okoliczność tej nie można zatem oceniać jako zaniechania przeprowadzenia dowodu.

Co więcej w skardze nie wskazano, jaki wpływ na rozstrzygnięcie sprawy mogłaby mieć rezygnacja organu z przesłuchań producentów rolnych w charakterze świadków w sytuacji, gdy dysponował on ich oświadczeniami, których wiarygodności skarżący nie zakwestionował.

W ocenie sądu taki sposób gromadzenia materiału dowodowego nie narusza zasady jawności postępowania oraz zapewnienia czynnego udziału strony

w postępowaniu. Jak już była o tym mowa strona brała czynny udział w postępowaniu i zapoznawała się ze zgromadzonym w sprawie całym materiałem dowodowym. Trudno zatem uznać, aby wspomniane dwie zasady postepowania administracyjnego zostały naruszone. Podkreślić tutaj trzeba, że skarżący znając ten materiał dowodowy i wynikające z niego konsekwencje nie przedstawił żadnych innych dowodów wskazujących, że spełnił warunki do przyznania płatności także odnoście działek które zostały zakwestionowane.

Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.