Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2022/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 98 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 66 ust. 1 pkt 24
journal: Dz.U. 2004 nr 210 poz 2135
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niepodlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu posiadania statusu bezrobotnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2007 r., Nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania D. D. od decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2007 r., znak: [...], orzekającej, iż D. D. od dnia [...] lutego 2004 r. nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu posiadania statusu bezrobotnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2007 r.

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

D. D. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna i jako osoba bezrobotna niepodlegająca ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego przez Powiatowy Urząd Pracy [...] z dniem [...] stycznia 2002 r.

Starosta Powiatu W., decyzją z dnia [...] marca 2004 r. orzekł o utracie przez D. D. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lutego 2004 r. Od w/w decyzji D. D. wniósł odwołanie do Wojewody [...]. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. zawiesił postępowanie w sprawie odwołania od decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] marca 2004 r.

W związku z tym, iż w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania odwoławczego D. D. nie zwrócił się o jego podjęcie, na podstawie art. 98 § 2 k.p.a., żądanie wszczęcia postępowania uznano za wycofane, o czym odwołujący został poinformowany przez [...] Urząd Wojewódzki [...] pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak: [...].

D. D. zwrócił się do dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego oraz o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu posiadania statusu bezrobotnego.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, po rozpatrzeniu sprawy, wydał w dniu [...] kwietnia 2007 r. decyzję znak: [...] stwierdzającą, iż D. D. od dnia [...] lutego 2004 r. nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu posiadania statusu bezrobotnego, bowiem na mocy decyzji Powiatowego Urzędu Pracy [...] z dnia [...] marca 2004 r., znak: [...], utracił z dniem [...] lutego 2004 r. status osoby bezrobotnej.

Po rozpatrzeniu odwołania D. D., Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. W uzasadnieniu decyzji Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał, iż należy ustalić, czy decyzja Starosty Powiatu W. z dnia [...] marca 2004 r. znak: [...], orzekająca o utracie z dniem [...] lutego 2004 r. przez D. D. statusu osoby bezrobotnej, jest ostateczna.

Ponownie rozpatrując sprawę dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydał w dniu [...] lipca 2007 r., decyzję Nr [...], orzekającą, iż D. D. od dnia [...] lutego 2004 r. nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu posiadania statusu bezrobotnego. Organ wydał swoje rozstrzygnięcie w oparciu o pismo Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] lipca 2007 r., znak: [...], informujące, że decyzja Starosty Powiatu W. z dnia [...] marca 2004 r., znak: [...], jest ostateczna.

Od tej decyzji D. D. wniósł w dniu [...] sierpnia 2007 r. odwołanie.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, po rozpatrzeniu odwołania wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji, iż na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 24 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.) obowiązującej od dnia 1 października 2004 r., zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. oraz art. 8 pkt 15 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz.153 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003r. - obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego (podlegały) podlegają bezrobotni niepodlegający obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu.

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 15 pkt 5 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz.153 z późn. zm.) oraz art. 16 pkt 7 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45 poz. 391 z późn. zm.) oraz art. 73 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.) - (powstawał) powstaje z dniem uzyskania statusu bezrobotnego, a (wygasał) wygasa z dniem utraty tego statusu.

Organ odwoławczy podniósł, iż D. D. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna i jako osoba bezrobotna niepodlegająca ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego przez Powiatowy Urząd Pracy [...] z dniem [...] stycznia 2002 r. Starosta Powiatu W. decyzją z dnia [...] marca 2004 r. orzekł o utracie przez D. D. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lutego 2004 r.

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. zawiesił postępowanie w sprawie odwołania D. D. od decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] marca 2004 r. orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lutego 2004r.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, że w związku z tym, iż w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania odwoławczego D. D. nie zwrócił się o jego podjęcie, na podstawie art. 98 § 2 k.p.a., żądanie wszczęcia postępowania uznano za wycofane o czym odwołujący został poinformowany przez [...] Urząd Wojewódzki [...] pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak: [...]. Ponadto organ powołał się na pismo Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] lipca 2007 r., znak: [...], informujące, że decyzja Powiatowego Urzędu Pracy [...] z dnia [...] marca 2004 r., znak: [...], jest ostateczna.

Skargę na powyższą decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył D. D.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił jej naruszenie: art. 68 ust. 1 w związku z art. 81 Konstytucji, wskutek pozbawienia prawa do ochrony zdrowia, art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z art. 21 § 3 pkt 3 k.p.a., wskutek niezastosowania tych przepisów w postępowaniu administracyjnym oraz art. 98 § 2 k.p.a. w związku z art. 101 § 2 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 134 § 1 w/w ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2007 r., Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...], orzekającą, iż D. D. od dnia [...] lutego 2004 r. nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu posiadania statusu bezrobotnego.

W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie naruszyły podstawowe zasady prawa administracyjnego wyrażone w art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a., które stanowią, iż organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, prowadząc zaś postępowanie administracyjne, obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zdaniem Sądu organy obu instancji nie miały podstaw do przyjęcia, iż D. D. nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu posiadania statusu bezrobotnego, bez właściwego ustalenia, czy decyzja Starosty Powiatu W. z dnia [...] marca 2004 r., znak: [...], orzekająca o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lutego 2004 r., jest decyzją ostateczną.

Wbrew temu co organy uznały za wiążące, o ostateczności lub braku takiego przymiotu w/w decyzji orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lutego 2004 r. nie może decydować, stanowisko zawarte w piśmie Powiatowego Urzędu Pracy [...] z dnia [...] lipca 2007 r., znak: [...], ani wyjaśnienie skierowane do skarżącego pismem [...] Urzędu Wojewódzkiego [...] z dnia [...] kwietnia 2007r., znak: [...], w którym informuje się, iż w związku z tym, że w okresie trzech lat od dat zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] marca 2004 r., strona nie zwróciła się o jego podjecie, żądanie wszczęcia postępowania uważa się, zgodnie z art. 98 § 2 k.p.a., za wycofane.

Wskazać należy, iż zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa i doktryny, w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 98 § 2 k.p.a., o zakończeniu postępowania odwoławczego organ wypowiada się w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, w trybie art. 105 k.p.a.

Postępowanie administracyjne kończy się zawsze decyzją (chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej - art. 104 § 1 k.pa.), która rozstrzyga sprawę merytorycznie albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 k.p.a.). Zatem w sytuacji gdy postępowanie administracyjne zostało wszczęte, musi być zakończone w sposób przewidziany przepisami prawa procesowego. Dotyczy to również zakończenia postępowania w sprawie, w której na wniosek strony zawieszono postępowanie. Artykuł 98 § 2 k.p.a. nie wprowadza w tym zakresie regulacji szczególnej, która dałaby podstawę do odstąpienia od ustanowionej w art. 104 formy zakończenia postępowania. Odstąpienie od formy decyzji narusza możliwości obrony interesu przez stronę, a nie można wykluczyć sytuacji, że organ administracji publicznej nie naruszy art. 98 § 2, np. przez wadliwe obliczenie trzyletniego terminu liczonego zamiast od daty zawieszenia postępowania, od daty złożenia żądania zawieszenia postępowania przez stronę. W takim zatem przypadku należy na podstawie art. 105 § 1 umorzyć postępowanie w formie decyzji (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. 6, s. 444).

W niniejszej sprawie niezbędne jest ustalenie, czy z określoną datą skarżący utracił status osoby bezrobotnej, przy czym ustalenie to musi wynikać z decyzji ostatecznej w tym przedmiocie. Organ Narodowego Funduszu Zdrowia nie będzie miał wpływu na prawidłowość trybu zakończenia postępowania w przedmiocie statusu bezrobotnego skarżącego, ale to czy decyzja Starosty Powiatu W. z dnia [...] marca 2004 r. jest ostateczna nie może wywodzić z pism. Rozpoznając sprawę ponownie organ Narodowego Funduszu Zdrowia musi dysponować zatem odpisem decyzji z urzędowym stwierdzeniem jej ostateczności.

Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).