Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1390/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 63 par. 1 i 2, art. 9,10,8,7
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Protokolant asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 790/09 w sprawie ze skargi S.N. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 790/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę S.N. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz przyznał radcy prawnemu S.K. od Skarbu Państwa wynagrodzenie w kwocie 292,80 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Wyrok ten został wydany w następującym wskazanym przez Sąd I instancji stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] 2008 r., nr [...], Burmistrz Miasta L. orzekł o wymeldowaniu S.N. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] nr [...] w L.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł S.N.

Postanowieniem z dnia [...] 2009 r., nr [...], Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż wobec niemożności ustalenia miejsca aktualnego pobytu S.N. postanowieniem Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt [...], ustanowiono kuratora w osobie J.W. do reprezentowania nieobecnego uczestnika postępowania w postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie. Dalej organ podniósł, iż zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Decyzja o wymeldowaniu została doręczona ustanowionemu kuratorowi w dniu 30 kwietnia 2008 r. (decyzja stała się ostateczna w dniu 15 maja 2008 r.), natomiast S.N. wniósł odwołanie w dniu 29 kwietnia 2009 r., a więc po upływie terminu do jego wniesienia.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył S.N., wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż uczestniczka postępowania wprowadziła organy w błąd, albowiem posiadała wiedzę o miejscu jego przebywania. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, iż o fakcie wymeldowania dowiedział się przypadkowo składając wniosek o udzielenie informacji co do zasad wyrobienia dowodu osobistego. Zdaniem skarżącego świadkowie w niniejszej sprawie dopuścili się przestępstwa poprzez składanie fałszywych zeznań i to oni w ocenie skarżącego ponoszą odpowiedzialność za całe zdarzenie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 9 lutego 2010 r. skarżący zwrócił się do Sądu z prośbą o umożliwienie mu osobistego uczestnictwa w posiedzeniu Sądu. Nadto w ślad za skargą skarżący powtórzył, iż uczestnicy postępowania popełnili przestępstwo, oraz wskazał, że uczestniczka postępowania załączyła do wniosku o wymeldowanie kserokopię wyroku eksmisyjnego, który nigdy nie został wykonany, a samo wydanie wyroku eksmisyjnego bez prowadzenia egzekucji nie jest równoznaczne z wymeldowaniem.

Na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2010 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę oraz wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedstawiając motywy takiego stanowiska Sąd I instancji podkreślił, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest kwestia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji wydanej w sprawie wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Wszelkie więc zarzuty i wnioski wykraczające poza wskazany zakres przedmiotowy, a dotyczące zasadności wymeldowania, czy też okoliczności dotyczących postępowania o wymeldowanie, nie mogą być objęte w niniejszym postępowaniu kontrolą Sądu.

Sąd odwołał się do treści art. 129 § 2 k.p.a. i wskazał, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, iż czternastodniowy termin do wniesienia odwołania obliczany jest od dnia doręczenia decyzji. Przy czym Sąd zauważył, że zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.

W przedmiotowej sprawie w momencie orzekania przez organ I instancji nie było znane miejsce pobytu skarżącego, w związku z czym organ wystąpił w trybie art. 34 § 1 k.p.a. do Sądu Rejonowego w Poznaniu o ustanowienie przedstawiciela strony. Postanowieniem Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt [...], ustanowiono dla nieznanego z miejsca pobytu S.N. kuratora w osobie J.W. Wobec powyższego stosownie do art. 40 k.p.a. doręczeń należało dokonywać ustanowionemu kuratorowi. W konsekwencji, zdaniem Sądu, termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg od momentu doręczenia decyzji przedstawicielowi.

Decyzję Burmistrza Miasta L. z dnia [...] 2008 r. doręczono ustanowionemu sądownie kuratorowi strony w dniu 30 kwietnia 2008 r. Doręczenie to w świetle powyższych regulacji prawnych Sąd I instancji uznał za prawidłowe i skuteczne. Tym samym czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 14 maja 2008 r., a zatem odwołanie złożone w dniu 27 kwietnia 2009 r. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności procesowej, zaś strona nie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu. Nadto Sąd wyjaśnił, że w odwołaniu strona nie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i nie wskazała przyczyn uchybienia terminu do złożenia odwołania jak również nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania strona zawarła dopiero w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. A zawarcie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w skardze na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zdaniem Sądu, nie ma wpływu na ocenę legalności tego postanowienia.

Zatem, skoro w niniejszej sprawie skarżący złożył odwołanie z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., zdaniem Sądu I instancji, istniały podstawy do wydania rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 134 k.p.a. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.).

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł S.N. zaskarżając powyższy wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie następujących przepisów:

a) art. 3 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. wbrew bowiem

wynikającego z tych przepisów zobowiązania Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego co do sprawowania kontroli legalności działań organów administracji i brania z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, Sąd I instancji oddalając skargę skarżącego utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2009 r., wydane w wyniku nieuzasadnionego rozpoznania wniosku skarżącego przez Burmistrza Miasta L. jako odwołania od decyzji, a nie jako wniosku o wznowienie postępowania w sprawie, obciążone nieprawidłowościami związanymi z naruszeniem przepisów art. 147, art. 145, art. 63 § 1 i 2, art. 10, art. 9, art. 8, art. 7 k.p.a.;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., mając bowiem na uwadze naruszenia

przepisów ustawy p.p.s.a. wskazane w pkt a powyżej Wojewódzki Sąd

Administracyjny bezpodstawnie nie orzekł o uchyleniu zaskarżonego

postanowienia Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2009.r.;

c) art. 151 p.p.s.a mając bowiem na uwadze naruszenia opisanych powyżej

przepisów k.p.a. przez organy, Wojewódzki Sąd Administracyjny bezpodstawnie oddalił skargę.

W związku z powyższym autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Nadto wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że wniosek skarżącego z dnia 27 kwietnia 2009 r. winien być potraktowany nie jako odwołanie od decyzji, ale jako wniosek o wznowienie postępowania. Tym samym za legalne Sąd uznał, wbrew zasadzie prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 k.p.a. oraz wbrew woli i wiedzy skarżącego dokonanie przez organ błędnej kwalifikacji wniosku skarżącego. Zdaniem autora skargi kasacyjnej nienazwany wniosek skarżącego, gdzie roszczenie nie było nazwane ani skonkretyzowane, wniesiony rok po upływie terminu do wniesienia odwołania, z treści którego wynika, że skarżący o wymeldowaniu dowiedział się kilka dni wcześniej, tj. 23 kwietnia 2009 r. i prosi organ orzekający o informację i pomoc w sprawie, nie mógł być rozpoznany jako odwołanie od decyzji. Tym samym zaskarżone postanowienie winno zostać uchylone jako wydane z naruszeniem przepisów prawa. Nadto skarżący kasacyjnie wskazał, że Burmistrz Miasta L. nie tylko nie poinformował go o skutkach prawnych swojego działania, ale nie podjął nawet próby uzupełnienia i skonkretyzowania wniosku z dnia 27 kwietnia 2009 r. zgodnie z wolą i wiedzą skarżącego, nie udzielił również skarżącemu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w sprawie, tak by nie poniósł on szkody z powodu nieznajomości prawa. Nadto, w ocenie autora skargi kasacyjnej wniosek skarżącego spełniał wszystkie wymagane prawem przesłanki do uznania go za wniosek o wznowienie postępowania. Z tej przyczyny nieuzasadnione i błędne jest rozpoznanie przez organ I instancji wniosku skarżącego jako odwołania, a nie wniosku o wznowienie postępowania. Nadto zdaniem skarżącego kasacyjnie całokształt postępowania przed Sądem I instancji wskazuje, że Sąd ten w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności organów administracji publicznej, pomimo zaistnienia podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia nie zastosował tego środka, przez co naruszył przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a oddalając skargę dopuścił się obrazy art. 151 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została jednakże oparta na usprawiedliwionych podstawach. W skardze tej zarzucono Sądowi I instancji wadliwe oddalenie skargi S.N. na podstawie art. 151 p.p.s.a. zamiast jej uwzględnienia w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. co powinno doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem skarżącego kasacyjnie Sąd nie stosując w/w normy prawa procesowego naruszył przepis art. 3 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. gdyż nie przeprowadził właściwej kontroli legalności zaskarżonego aktu. Przede wszystkim pozostawiając w obrocie prawnym postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2009 r. jak zaznaczono naruszono prawo albowiem wydano je w wyniku nieuzasadnionego rozpoznania wniosku skarżącego jako odwołania od decyzji, a nie jako wniosku o wznowienie postępowania w sprawie, z czym wiąże się naruszenie art. 147, art. 145, art. 63 § 1 i 2, art. 10, art. 9, art. 8, art. 7 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, iż zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści § 2 tej normy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty.

Postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania z dnia [...] 2009 r. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...] 2008 r. kończyło postępowanie w sprawie, a więc podlegało zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji przeprowadził prawidłową kontrolę zaskarżonego postanowienia, zasadnie zauważając na wstępie swych rozważań, iż przedmiotem rozpoznania jest kwestia uchybienia terminu do wniesienia odwołania a wszelkie zarzuty wykraczające poza wskazany zakres w tym dotyczące zasadności wymeldowania czy też okoliczności dotyczące postępowania o wymeldowanie nie mogły być objęte kontrolą Sądu. Poza tym wbrew zarzutom kasacji w motywach zaskarżonego wyroku wskazano również na treść art. 134 p.p.s.a., który niewątpliwie został uwzględniony w dokonanej przez Sąd I instancji kontroli legalności zaskarżonego postanowienia.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Jak wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze niezwiązanie granicami skargi nie oznacza, że sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza ono natomiast, że sąd ten ma prawo, a nawet obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami – por. wyrok NSA z 27 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 628/04, niepublikowany.

Sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna była być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktów. Natomiast jak wynika z analizy akt sprawy granice przedmiotowej sprawy określało niewątpliwie zaskarżone postanowienie stwierdzające na podstawie art. 134 k.p.a. uchybienie do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...] 2008 r. w przedmiocie wymeldowania S.N. z miejsca pobytu stałego i w tych właśnie granicach rozpoznawano przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu skargę strony.

Zatem mając na uwadze przedmiot niniejszego postępowania i rozważania Sądu I instancji zawarte w zaskarżonym wyroku w odniesieniu do takiego rozstrzygnięcia w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można skutecznie mówić w tej sprawie o naruszeniu art. 134 § 1 p.p.s.a.

Wbrew zarzutom kasacji nie można w tej sprawie uznać również, że wadliwie organy administracji oceniły pismo skarżącego (wniesione w dniu 27 kwietnia 2009r.) jako odwołanie zamiast potraktować je jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego a uchybienia tego nie ujawnił Sąd I instancji.

Przede wszystkim zasadą konstytucyjną jest zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która przyznaje prawo do zaskarżenia decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Ta konstytucyjna regulacja nakazuje odrzucić formalistyczną wykładnię przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, która z uchybień formalnych czynności procesowej strony wywodzi ograniczenie prawa odwołania. Takie ograniczenie prawa odwołania można wyprowadzić tylko jeżeli czynność procesowa jednostki, według obowiązujących przepisów prawa nie może zostać zakwalifikowana jako czynność procesowa wniesienia odwołania. Kodeks postępowania administracyjnego, przyjmując zasadę ogólną dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.), nie wprowadza formalizmu procesowego czynności wniesienia odwołania co do treści. Z art. 128 k.p.a. wynika, że wystarczającym elementem materialnym jak wyrażenie niezadowolenia z decyzji, chyba że przepisy szczególne wprowadzają w tym zakresie inne wymagania. W tej sprawie takich dodatkowych wymagań brak.

Jeżeli więc w sprawie prowadzone jest postępowania administracyjne zakończone decyzją to dokonanie przez jednostkę czynności wyrażającej niezadowolenie nakłada na organ administracji publicznej obowiązek podjęcia czynności wyjaśniających treść czynności jednostki. Na organie administracji publicznej ciąży zatem obowiązek dokonania kwalifikacji czynności, a następnie podjęcie jej rozpoznania i rozstrzygnięcia zgodnie z przepisami prawa procesowego.

Dla zakwalifikowania czynności jednostki jako odwołania organ administracji publicznej obowiązany jest przeprowadzić ustalenia co do dopuszczalności odwołania pod względem podmiotowym (legitymacja do wniesienia odwołania), przedmiotowym (rozstrzygnięcie sprawy decyzją administracyjną), zachowanie wymogów formalnych czynności (art. 63 k.p.a.), zachowanie terminu (art. 129 § 2 k.p.a.). Wynik tych ustaleń może prowadzić do różnych następstw prawnych: od pozostawienia odwołania bez rozpoznania, wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania, postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy w drodze decyzji administracyjnej.

Jeżeli zatem w sprawie zapadła decyzja administracyjna, czynność jednostki kwestionująca treść rozstrzygnięcia wymaga kwalifikacji zgodnie z przepisami prawa procesowego. W rozpoznawanej sprawie wyraźnie widać, że wniesiono odwołanie od decyzji a strona jednoznacznie kwestionuje w nim fakt wymeldowania. Strona w sposób oczywisty pozostawała niezadowolona z decyzji o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego i dlatego też nie zgadzała się z treścią takiego rozstrzygnięcia. Nie ma w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnionych przesłanek, by uznać pismo skierowane do organu w dniu 27 kwietnia 2009 r. jako wniosek o wznowienie postępowania, albowiem nie można przypisać temu pismu treści o którym mowa w skardze kasacyjnej. Poza tym również treść skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu jednoznacznie potwierdza charakter wniesionego pisma jako odwołania, gdyż S.N. w skardze wnosił również - kwestionując zaskarżone postanowienie - o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania czego skutecznie nie uczynił w spóźnionym odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...] 2008 r. To, że Sąd I instancji nie podzielił stanowiska skarżącego nie może powodować, iż strona poprzez swojego pełnomocnika w istocie kreuje na etapie postępowania kasacyjnego nowe postępowanie a dotyczące wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] 2008 r. o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego, które nie było przedmiotem pisma strony, skierowanego do organu w dniu 27 kwietnia 2009 r.

Nie można tym samym w okolicznościach rozpoznawanej sprawy czynić Sądowi I instancji zarzutu, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym pominął zaistniałe w toku postępowania administracyjnego naruszenie przepisów art. 147, art. 145, art. 63 § 1 i 2, art. 10, art. 9 oraz art. 8 i 7 k.p.a. Przede wszystkim nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż charakter zgłoszonego żądania w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie uzasadniał potrzeby zwrócenia się do strony z zapytaniem o charakter wniesionego żądania. Chybione są zarzuty naruszenia art. 9 k.p.a. szczególnie akcentowane we wniesionej kasacji. Art. 9 k.p.a. nakłada na organy administracji państwowej obowiązek informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków oraz udzielenia niezbędnych wskazówek i wyjaśnień. Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego obowiązek, o którym mowa powyżej ciąży na organach administracji państwowej zwłaszcza w sprawach, w których okoliczności dają podstawę do wniosku, że strony po raz pierwszy zetknęły się z takimi problemami prawnymi i faktycznymi (porównaj wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1984 r. sygn. akt III SA 729/84 publikowany ONSA 1984, nr 2, poz. 117). Niniejsze postępowanie było kolejnym (drugim po odmowie wymeldowania w 2002 r. decyzją [...] – przypomnienie Sądu) w sprawie wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego a więc nie była to problematyka, z którą skarżący zetknąłby się po raz pierwszy a więc miał świadomość formułowania konkretnych wniosków w takiej właśnie sprawie. Poza tym wyrażona w art. 9 k.p.a. zasada należytego wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, która mogła mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, nie zobowiązuje organ do doradztwa w sprawach wykraczających poza przedmiot tego postępowania. Tym samym nie można uznać w okolicznościach tej sprawy, że organ administracji winien był zwrócić się ze stosownym zapytaniem do skarżącego czy jego pismo można uznać za wniosek o wznowienie. Realizacją zasady udzielania przez organy informacji faktycznej i prawnej było udzielenie skarżącemu wyjaśnień w piśmie z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], które w pełni potwierdza niezasadność zarzutów skargi kasacyjnej formułowanych w tym zakresie.

Przedstawione wyżej rozważania wskazują w sposób niebudzący wątpliwości, że rozstrzygnięcie Sądu I instancji oddalające skargę S.N. na podstawie art. 151 p.p.s.a. odpowiada prawu.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Zatem pełnomocnik strony skarżącej ze stosownym oświadczeniem winien wystąpić do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, która nie została opłacona w całości.