Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 218/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2009-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1, art. 12 ust. 1 pkt 4 i 5
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity
article: pkt 5 Załącznika nr 6
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 21
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.),, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 września 2009r. sprawy ze skargi K. E. "G. Ś." w K . na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 maja 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z podatku rolnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 maja 2009r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Burmistrza Miasta i Gminy Ch. z dnia 21 stycznia 2009r. znak: [...] orzekającą o odmowie zastosowania wobec Klubu E. "G. Ś." zwolnienia z podatku rolnego od gruntów nabytych na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha oraz gruntów gospodarstw rolnych powstałych z zagospodarowania nieużytków – na okres 5 lat licząc od roku następnego po zakończeniu zagospodarowania.

W wyniku prawnej i merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zważyło, iż zgodnie z ustalonym w sprawie stanem faktycznym, w dniu 7 maja 2008r. C. K. wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy C. z wnioskiem "o umorzenie podatku gruntowego za rok 2008 zgodnie z Ordynacją Podatkową o zwolnieniu z obowiązku podatkowego w okresie 5 lat po nabyciu gruntu ze względu za zagospodarowanie gruntu". Pismem z dnia 25 grudnia 2008r. wnioskodawca sprecyzował swój wniosek jako prośbę o zwolnienie z podatku gruntowego na okres 5 lat z tytułu nabycia gruntu rolnego.

W związku z powyższym, organ drugiej instancji podniósł, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zapadło w oparciu o przepisy art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a i pkt 5 oraz art. 13d ust. 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. nr 136 poz. 969 ze zm., dalej jako "ustawa o podatku rolnym"), który to organ na podstawie tych przepisów odmówił podatnikowi zastosowania zwolnienia w podatku rolnym od gruntów nabytych na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha oraz gruntów gospodarstw rolnych powstałych z zagospodarowania nieużytków na okres 5 lat, licząc od roku następnego po zakończeniu zagospodarowania.

Kolegium wyjaśniło, iż wskazany przepis art. 12 ustawy o podatku rolnym przewiduje dwa odmienne tryby do zastosowania ulgi w podatku rolnym tj. z art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a tej ustawy, który dotyczy gruntów przeznaczonych na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha będących przedmiotem prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego, nabytych w drodze umowy sprzedaży lub prawa użytkowania wieczystego oraz art. 12 ust. 5 w/w ustawy, który dotyczy zwolnienia z podatku rolnego gruntów gospodarstw rolnych powstałych z zagospodarowania nieużytków - na okres 5 lat, licząc od roku następnego po zakończeniu zagospodarowania.

Zdaniem Kolegium, podatnik nie spełnia warunków przewidzianych w art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatku rolnym. Klub E. "G. Ś." nabył bowiem w drodze darowizny nieruchomość rolną położoną w miejscowości Z. Ch. o nr 341/2 i 90 o łącznej powierzchni 1,25 ha oraz niezabudowaną działkę gruntu o nr 674 położoną we wsi Z. M. o powierzchni 0,59 ha. O nabyciu wskazanych gruntów rolnych w drodze darowizny świadczy treść aktu notarialnego, w którym zawarte jest oświadczenie C. K., iż daruje nieruchomość rolną położoną w miejscowości Z. Ch. oraz w miejscowości Z. M. na rzecz Klubu E. "G. Ś." w K.. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatku rolnym, jak stwierdził organ, zwolnienie od podatku rolnego nastąpić może tylko w stosunku do gruntu nabytego w drodze sprzedaży, nie zaś do nabycia w formie darowizny.

W zakresie natomiast zwolnienia z "podatku gruntowego na okres 5 lat z tytułu nabycia gruntu rolnego", Kolegium wskazało, iż podatnik nie posiada gruntów sklasyfikowanych jako nieużytek, lecz grunty orne oraz łąki, co wynika z zapisów zawartych w ewidencji gruntów. Brak jest zatem także podstaw do zastosowania w sprawie zwolnienia w oparciu o art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku rolnym, z mocy którego zwalnia się z podatku rolnego grunty gospodarstwa rolnego powstałe z zagospodarowania nieużytków. W ewidencji gruntów (zawiadomienie o zmianie z dnia 23 września 2005r.) posiadane przez Klub grunty to grunty orne klasy IlI a - 0,22 ha, klasy III b - 0,17 ha , IV a - 0,69 ha , klasy V -0,59 ha oraz łąki trwałe klasy IV- 0,17 ha.

Jak wyjaśnił organ odwoławczy, pojęcie nieużytków nie zostało zdefiniowane w komentowanej ustawie. Ta kategoria gruntów została zdefiniowana w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w którym do nieużytków zalicza się: (1) niezakwalifikowane do użytków ekologicznych: bagna (błota, topieliska, trzęsawiska, moczary, rojsty), piaski (piaski ruchome, plaże nieurządzone, piaski nadbrzeżne, wydmy), naturalne utwory fizjograficzne, takie jak: urwiska, strome stoki, uskoki, skały, rumowiska, (2) nieprzeznaczone do rekultywacji wyrobiska po wydobywaniu kopalin.

Reasumując, organ drugiej instancji stwierdził, iż z akt przedmiotowej sprawy, a w szczególności z wypisu z rejestru gruntów, nie wynika, aby wnioskodawca posiadał grunty sklasyfikowane jako nieużytki, dlatego też decyzja organu podatkowego pierwszej instancji jest zasadna i prawidłowa.

C. K., jako Przewodniczący Klubu E. "G. Ś." złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. jako, jego zdaniem, niesprawiedliwą, wydaną w wyniku instrumentalnego wykorzystania prawa na niekorzyść obywatela i społeczeństwa.

W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, iż darował Klubowi E. "G. Ś." grunt orny o powierzchni 1,84 ha, z przeznaczeniem na urządzenie ośrodka dydaktyczno-naukowego po zamianie na odpowiedni grunt. Jednakże władze Miasta i Gminy C. nie wykazały zainteresowania dla wsparcia tej inicjatywy. Strona sformułowała następnie zarzuty pod adresem Burmistrza – J. Z..

Skarżący podniósł także, iż Klub E. jest jedyną czynną społeczną organizacją w województwie działającą w ochronie przyrody. Poza pieniędzmi z emerytury C. K., Klub nie otrzymuje pieniędzy z żadnych innych źródeł.

Strona wniosła o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka H. R. – Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. na okoliczność, ilu właścicieli gruntów wielohektarowych w gminie C. nie płaci podatków.

W odpowiedzi na powyższą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Kolegium podkreśliło nadto, iż postępowanie z wniosku podatnika toczyło się w przedmiocie sprecyzowanego w piśmie z dnia 25 grudnia 2008r. żądania zwolnienia z podatku gruntowego na okres 5 lat z tytułu nabycia gruntu rolnego. Tym samym przedmiotem postępowania było ustalenie przesłanek stanowiących podstawę do zastosowania w sprawie przepisu art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatku rolnym i w tym zakresie organ podatkowy pierwszej instancji, w ocenie Kolegium, w sposób prawidłowy i w oparciu o złożony wniosek podatnika rozstrzygnął sprawę. Natomiast w kwestii umorzenia kwoty 123 zł, organ odwoławczy wyjaśnił, iż w tym zakresie podatnik ma prawo złożyć odpowiednio umotywowany wniosek do organu podatkowego w trybie art. 67a Ordynacji podatkowej.

W dniu 19 sierpnia 2009r. strona skarżąca złożyła dwa pisma procesowe w sprawie, w których powtórzyła wniosek o przesłuchanie świadka w osobie Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. i sformułowała zarzuty pod adresem Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz H. B..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kognicję sądu administracyjnego wyznaczają przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola ta ogranicza się, więc do badania, czy rozpoznając sprawę organy administracji publicznej nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Sąd, orzekając w granicach danej sprawy, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej jako ustawa p.p.s.a.). Ocena dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Kontrola Sądu dokonana zgodnie z powyższymi przepisami prawa wskazuje, iż skarga C. K. nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadzała się do tego, czy istnieją podstawy do zwolnienia Klubu E. "G. Ś." z podatku rolnego na okres 5 lat z tytułu nabycia gruntów gospodarstwa rolnego powstałych z zagospodarowania nieużytków.

Słusznie organy orzekające w sprawie rozstrzygnięcie powyższego sporu wydały w oparciu o ustawę z dnia z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. nr 136 poz. 969 ze zm.).

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Zatem przedmiotem opodatkowania tym podatkiem objęte są grunty sklasyfikowane wyłącznie w ewidencji gruntów i budynków. Sprawy dotyczące ewidencji gruntów i budynków reguluje ustawa z dnia z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240 poz. 2027 ze zm., zwanej dalej Prawo geodezyjne i kartograficzne), której przepis art. 21 stanowi wprost, iż dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków. Stąd a contrario należy przyjąć, że dane te stanowią podstawę do stosowania zwolnień od podatku, jeśli zwolnienie zależy od danych objętych ewidencją gruntów (zob. wyrok NSA z dnia 03.03.2005r., sygn. FSK 912/04, Lex 164493). Przez podstawę wymiaru podatku należy bowiem rozumieć, zarówno określenie przedmiotu opodatkowania, zaliczenie do właściwej stawki podatkowej, jak i objęcie określonych gruntów zwolnieniem od opodatkowania.

Przepis art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku rolnym stanowi, iż zwalnia się od tego podatku grunty gospodarstw rolnych powstałych z zagospodarowania nieużytków - na okres 5 lat, licząc od roku następnego po zakończeniu zagospodarowania. Treść żądania skierowanego do organów podatkowych przez C. K. wyraźnie wskazuje, że jego przedmiotem jest zwolnienie na podstawie art. 12 ust. pkt 5 w/w ustawy z podatku rolnego gruntów, które przekazał on tytułem darowizny Klubowi E. "G. Ś.". Prawidłowo organy obu instancji podniosły, że warunkiem skorzystania przez Klub z powyższego zwolnienia od opodatkowania jest to, by grunty kwalifikujące się do takiego zwolnienia powstały z nieużytków. Zgodzić należy się również z organem odwoławczym, że ustawa o podatku rolnym nie definiuje pojęcia "nieużytków", jednakże definicję taką zawiera wydane na podstawie art. 26 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. nr 38 poz. 454, dalej jako "rozporządzenie"). W załączniku nr 6 pkt 5 do tego rozporządzenia zatytułowanym "Nieużytki" ustawodawca stanowi, iż do nieużytków zalicza się: 1) niezakwalifikowane do użytków ekologicznych: (a) bagna (błota, topieliska, trzęsawiska, moczary, rojsty), (b) piaski (piaski ruchome, plaże nieurządzone, piaski nadbrzeżne, wydmy), (c) naturalne utwory fizjograficzne, takie jak: urwiska, strome stoki, uskoki, skały, rumowiska, (2) nieprzeznaczone do rekultywacji wyrobiska po wydobywaniu kopalin.

Z akt sprawy nie wynika, co podniosły również organy orzekające w sprawie, że grunty posiadane przez Klub E. "G. Ś.", które miałyby zostać objęte żądanym zwolnieniem, sklasyfikowane zostały w ewidencji gruntów i budynków jako nieużytki.

Z utrwalonych poglądów orzecznictwa sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 15.04.2008r., sygn. II FSK 372/07, Lex 490966, wyrok WSA w Warszawie z dnia 28.06.2006r., sygn. III SA/Wa 3501/05, Lex 201545, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15.03.2006r., sygn. I SA/Gd 348/04, FK 2008/3/75), które podziela również ten Sąd wynika, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o jakim mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), a zatem stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dlatego podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym (w tym o zwolnienie od opodatkowania) nie jest możliwe tego rodzaju postępowanie.

Z tych przyczyn prawidłowo uznały organy podatkowe, że na podstawie normy prawnej zawartej w art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku rolnym Klub E. "G. Ś." nie może skorzystać ze zwolnienia od podatku rolnego.

Organy obu instancji przeanalizowały również możliwość zwolnienia gruntów Klubu na podstawie przepisu art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym, trafnie stwierdzając, że także na mocy tej regulacji ustawowej nie ma podstaw do zastosowania zwolnienia Klubu z podatku rolnego.

Zarzuty skargi zaś w przeważającej części odnoszą się do postępowania władz gminy C.. W zakresie zaskarżonej decyzji strona formułuje zasadniczo jedynie zarzut niesprawiedliwości decyzji Kolegium utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, poprzez instrumentalne wykorzystanie prawa na niekorzyść obywatela i społeczeństwa. Zauważyć jednak należy, w odpowiedzi na ten zarzut, że zasadą jest płacenie podatków, natomiast odstępstwa od tej zasady stosowane są wyjątkowo. Przepisy ustanawiające zwolnienia podatkowe interpretowane są przez organy stosujące prawo w sposób ścisły. Jeśli zatem wnioskujący o takie zwolnienie nie spełnia wyraźnie określonych prawem kryteriów takiego zwolnienia, to decyzja odmawiająca zwolnienia z opodatkowania, jeśli nawet w odczuciu podatnika jest niesprawiedliwa a zgodna z prawem, nie może zostać usunięta z obrotu prawnego.

W postępowaniu sądowo-administracyjnym Sąd, co do zasady, nie przeprowadza dowodów, orzeka bowiem o zgodności zaskarżonego aktu z prawem na dzień jego wydania, a zatem po zebraniu przez organ administracji całego materiału dowodowego w sprawie. Sąd może jedynie przeprowadzić na wniosek strony dowód uzupełniający z dokumentu. Dlatego wniosek dowodowy sformułowany w skardze nie mógł zostać uwzględniony albowiem Sąd nie ma możliwości dopuszczenia dowodu osobowego, z zeznań świadka.

Odnośnie podnoszonego w skardze zarzutu nie umorzenia podatnikowi kwoty 123 zł z tytułu podatku rolnego wskazać należy, iż organ pierwszej instancji w toku postępowania administracyjnego wezwał stronę do sprecyzowania zakresu swoich żądań zawartych we wniosku z dnia 5 maja 2008r. (data wpływu 7 maj 2008r.). W odpowiedzi na to wezwanie Klub podał, iż wnosi o "zwolnienie z podatku gruntowego na okres 5 lat z tytułu nabycia gruntu rolnego", nie zaś o umorzenie zaległego podatku rolnego. Ponadto, jak słusznie podniósł organ w odpowiedzi na skargę, podatnik ma prawo złożyć w tym zakresie odpowiednio umotywowany wniosek do organu pierwszej instancji w trybie art. 67a Ordynacji podatkowej.

W związku z powyższym, uznając, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. jest zgodna z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.