Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 353/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 60 ust. 1 i 2, art. 61 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant specjalista Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 29 stycznia 2019 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy przez Zastępcę Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z [...] 2018 r., nr [...] orzekającą o ustaleniu dla A. K. (dalej "skarżąca") opłaty za pobyt męża W. K. w Domu Pomocy Społecznej w B.

Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Decyzją z [...] 2018 r. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej orzekł o ustaleniu dla skarżącej opłaty za pobyt męża W. K. w Domu Pomocy Społecznej w B w wysokości:

a) 2368,59 zł za okres od 1.09.2017r. do 28.02.2018 r.,

b) 2573,59 zł za okres od 1.03.2018r. do 31.03.2018 r.,

c) 2153,59 zł za okres od 1.04.2018 r. do 30.04.2018 r.,

d) 2363,59 zł miesięcznie za okres od 1.05.2018r. do 31.07.2018 r.

Mąż skarżącej na mocy stosownych decyzji MGOPS przebywał w Domu Pomocy Społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych w B w okresie od 7 lipca 2017 r. do 31 lipca 2018 r. W. K. pozostawał w związku małżeńskim ze skarżącą do dnia 8 listopada 2018 r., tj. do dnia wydania wyroku Sądu Apelacyjnego I Wydział Cywilny, którym oddalono jego apelację od wyroku Sądu Okręgowy Wydział Cywilny - Rodzinny z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt [...] rozwiązującego małżeństwo między skarżącą i jej mężem z wyłącznej winy W. K.

Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z pełnoletnią córką B. i synem A. Organy ustalił, że na dochód rodziny składa się:

dochód z działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych - 2114,72 zł,

alimenty na rzecz syna A. - 400 zł,

alimenty na rzecz córki B. (płacone przez skarżącą) - 500 zł,

dochód ze sprzedaży działki i domu.

W dniu 20 lipca 2017 r. skarżąca sprzedała nieruchomość objętą KW nr [...] za kwotę 350.000 zł, z czego kwota 183.230,11 zł została zapłacona przez kupującego bezpośrednio na konto Banku tytułem spłaty pozostałej kwoty kredytu wraz z odsetkami (kredyt zaciągnięty przez skarżącą) w terminie do 24.07.2017 r. Pozostała kwota miała być wypłacona do 31.08.2017 r. Według oświadczenia skarżąca miała je otrzymać po wykreśleniu obciążeń hipotecznych z księgi wieczystej w Sądzie Rejonowym. Biorąc powyższe pod uwagę oraz powołując się na przepisy art. 61 ust. 1 i ust. 2, a także art. 8 ust. 11 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm.) decyzją z 18 października 2018 r. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej orzekł o ustaleniu dla skarżącej opłaty za pobyt męża W. K. w Domu Pomocy Społecznej w B w wysokości:

a) 2368,59 zł za okres od 1.09.2017r. do 28.02.2018 r.,

b) 2573,59 zł za okres od 1.03.2018r. do 31.03.2018 r.,

c) 2153,59 zł za okres od 1.04.2018 r. do 30.04.2018 r.,

d) 2363,59 zł miesięcznie za okres od 1.05.2018r. do 31.07.2018 r.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, w którym decyzji organu pierwszej instancji zarzuciła:

naruszenie przepisów prawa tj. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz kodeksu postępowania administracyjnego zwłaszcza art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym tej sprawy tym bardziej, że skarżąca nie jest już żoną pana W. K.,

pominięcie faktu, że od dnia 8 listopada 2018 r. jest rozwiedziona ze skarżącym,

- mało wszechstronne i wnikliwe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji oraz brak obiektywizmu, co w rezultacie doprowadziło do wydania przedwczesnej decyzji w sposób oczywisty sprzecznej z prawem, a przede wszystkim z zasadami współżycia społecznego,

brak rozpoznania istoty sprawy polegający na zaniechaniu dokonania wyczerpującego ustalenia rzeczywistej sytuacji zdrowotnej i materialnej W. K. podczas, gdy wymienionemu pobyt w DPS przedłużono w głównej mierze na jego żądanie, posiada on samochód osobowy Renault [...] i roszczenie odszkodowawcze za wypadek, któremu uległ nie z własnej winy, a organ I instancji nie ustalił jego wysokości, a nadto W. K. ma roszczenie alimentacyjne w stosunku do swoich dzieci z pierwszego małżeństwa zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego,

zaniechanie skierowania W. K. do placówki opłacanej z N.F.Z. w R, która to placówka jest także DPS Caritas, ale w której pełna odpłatność pokrywana jest ze środków ubezpieczenia, a to ze względu na jego odmowę, co powodować powinno brak obowiązku kogokolwiek do pokrywania kosztów jego pobytu w DPS B,

błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji wyrażający się w mylnym uznaniu, że w sprawie tej nie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od obciążenia skarżącej odpłatnością pobytu jej męża w DPS B, podczas gdy poprawna analiza zebranego do chwili obecnej materiału dowodowego do takiego stanowiska nie upoważniała, zwłaszcza wobec faktu, że jej mąż jest sprawcą szeregu przestępstw popełnionych na jej szkodę,

zbagatelizowanie wytycznych Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją z dnia [...] 2018 r., nr [...] uchyliło w całości poprzednio wydaną przez Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej decyzję.

Zaskarżoną decyzją orzeczono jak w sentencji.

Organ odwoławczy całkowicie podzielił dotychczas poczynione ustalenia faktyczne. W dalszej kolejności przytoczył mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy o pomocy społecznej i stwierdził, że skarżąca jako małżonką W. K. w okresie, w którym przebywał on w DPS znajduje się w katalogu osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za jego pobyt w DPS, wyprzedzając w tym zakresie jego dzieci.

Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo obliczył dochód skarżącej zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Przyjęto, również że prawidłowo obliczona została należności obciążająca skarżącą za pobyt męża skarżącej w Domu Pomocy Społecznej w B w okresie od 1.09.2017 r. do 31.07.2018r. Podzielając ustalenia odnośnie dochodu rodziny skarżącej stwierdzono, że organ I instancji prawidłowo obliczył dochód ze sprzedaży działki i domu zgodnie z art. 8 ust. 11 ww. ustawy, tj. 183 230,11 zł /12 miesięcy = 15 269,17 zł.

Dochód netto rodziny skarżącej od lipca 2017r. wynosił 18 283,90 zł tj. 6 094,63 zł na osobę w rodzinie i był wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby w rodzinie wynoszące: 1542,00 zł o kwotę 4552,63 zł. Z kolei od września 2017 r. dochód rodziny wzrósł miesięcznie o kwotę 13 897,49 zł w związku z uzyskaniem drugiej raty za sprzedaż działki i domu, tj. (166 769,89 zł / 12 miesięcy). Czyli miesięczny dochód od września 2017 r. wynosił 32 181,39 zł, tj. 10 727,13 zł na osobę w rodzinie.

Stwierdzono więc, że począwszy od 1 września 2017 r. do 31 lipca 2018 r., czyli przez cały okres pobytu w DPS W. K. dochód osiągany przez skarżącą zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej obliguje ją do ponoszenia odpłatności w wysokości różnicy między opłatą wnoszoną przez jej męża, a kosztami pobytu w DPS.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzuciła:

- naruszenie przepisów prawa tj. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz kodeksu postępowania administracyjnego zwłaszcza art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym tej sprawy, zwłaszcza poprzez przyjęcie, że sytuacja majątkowa mieszkańca domu pomocy społecznej jest bez znaczenia przy ustalaniu opłaty za jego pobyt w takiej placówce;

- mało wszechstronne i wnikliwe rozpoznanie sprawy wyrażające się między innymi pominięciem faktu, że Sąd Okręgowy Wydział Cywilny - Rodzinny wyrokiem z dnia 31 stycznia 2018r. sygn. akt [...] rozwiązał małżeństwo między stronami z wyłącznej winy męża skarżącej, a apelacja W. K. została wyrokiem Sądu Apelacyjnego I Wydział Cywilny z dnia 8 listopada 2018r. oddalona i tym samym wyrok rozwodowy jest prawomocny;

brak rozpoznania istoty sprawy polegający na zaniechaniu dokonania wyczerpującego ustalenia rzeczywistej sytuacji zdrowotnej i materialnej męża skarżącej - podczas, gdy wymienionemu pobyt w DPS B przedłużono w głównej mierze na jego żądanie, a nadto posiada on majątek tj. samochód osobowy Renault [...], roszczenie odszkodowawcze za wypadek któremu uległ nie z własnej winy i roszczenie alimentacyjne wobec swych dzieci z pierwszego małżeństwa a tym samym błędnie przyjęto, że istotna jest tylko sytuacja dochodowa mieszkańca domu pomocy społecznej, a nie jego sytuacja majątkowa, pominięcie faktu i niedocenienie okoliczności, że W. K. do placówki opłacanej że NFZ w R, która to placówka jest także DPS Caritas ale w której pełna odpłatność pokrywana jest ze środków ubezpieczenia, nie został skierowany gdyż sam tego odmówił;

naruszenie zasad współżycia społecznego poprzez obciążanie skarżącej odpłatnością za pobyt W. K. w D.P.S. B, podczas gdy jej mąż jest sprawcą szeregu przestępstw popełnionych na jej i w rezultacie zachodziły szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od obciążenia jej wskazaną odpłatnością;

wydanie decyzji, w której organ II instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącej, co czyni, że decyzja z takim uzasadnieniem wymyka się spod możliwości dokonania jej prawidłowej kontroli oraz narusza przepisy k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Na wstępie należy podnieść, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badają zatem prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów, dokonaną przez organy administracji publicznej w dacie wydania zaskarżonego aktu.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn zm.), zwanej w skrócie: "p.p.s.a.", sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie (akt) mogą ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.

Podstawę materialnoprawną obu wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1508 ze zm.), dalej: "ustawa" lub "ustawa o pomocy społecznej".

Omawiana ustawa o pomocy społecznej w art. 60 ust. 1 wprowadza generalną zasadę, zgodnie z którą pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji wójt (burmistrz, prezydent miasta) gminy właściwej dla osoby kierowanej do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 ustawy). Średni miesięczny koszt utrzymania w domu pomocy społecznej ustalają jednoosobowe organy wykonawcze jednostki samorządowej prowadzącej dom, zgodnie z art. 60 ust. 2 ustawy. Jednocześnie w art. 61 ust. 1 pkt 1-3 ustawy określone zostały osoby zobowiązane do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Są nimi w kolejności: mieszkaniec domu pomocy społecznej, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. W przepisie art. 61 ust. 2 pkt 1-3 ustawy wskazano reguły, według których są ustalane opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, które powinny wnosić zobowiązane podmioty oraz granice swobody określania wysokości tych opłat. I tak, zgodnie z art. 61 ust. 2 ustawy, opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: 1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70 % swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70 % tego dochodu; 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2: a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300 % tego kryterium, b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie; 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

Wynika z powyższego, że w pierwszej kolejności osobą zobowiązaną do uiszczania opłat jest mieszkaniec domu, który wnosi opłatę w wysokości 70% swojego dochodu. O ile ta wpłata nie pokryje kosztu pobytu określonego przez burmistrza, prezydenta miasta, starostę lub marszałka województwa, a w dalszej kolejności zobowiązanymi są małżonek, a następnie zstępni przed wstępnymi. Przy czym osoby te ponoszą opłaty według zasad wskazanych w art. 61 ust. 2 pkt 1 i 2, czyli jeżeli ich dochód na osobę w rodzinie lub dochód osoby samotnie gospodarującej przekracza 300% kryterium dochodowego. Tym samym wysokość opłaty wyznacza różnica pomiędzy 300% kryterium dochodowego, a uzyskanym dochodem. Wnoszenie opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych wymienionych w art. 61 ust. 1 ustawy, ale obowiązek ten przechodzi na nich w kolejności ustalonej w powołanym przepisie. Niekwestionowane jest, zatem istnienie ustawowego obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, który powstaje od chwili umieszczenia osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie zwracano uwagę, że wynikający z ustawy obowiązek osób bliskich dla mieszkańca domu pomocy społecznej, ponoszenia kosztów jego utrzymania w placówce, doznaje konkretyzacji i indywidualizacji w decyzji o ustaleniu należnych opłat, wydawanej w oparciu o art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie o sygn. I OSK 204/10 stwierdził, że stosunek prawny polegający na udzieleniu świadczenia z pomocy społecznej, w tym również świadczenia w formie usług opiekuńczych w domu pomocy społecznej, ma charakter publicznoprawny (administracyjny). Decyzją właściwy organ orzeka o skierowaniu do domu pomocy społecznej, o umieszczeniu w konkretnej placówce, ustala opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej osoby skierowanej (art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), jak też ustala należną opłatę od osób bliskich osobie umieszczonej w placówce, indywidualizując przewidziany w przepisach art. 60 ust. 1 i 61 ust. 1 i 2 obowiązek ponoszenia opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej przez wymienione w tych przepisach osoby. Adresatami decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej mogą być: osoba skierowana do domu pomocy społecznej, a także (a niekiedy wyłącznie) osoba (bądź osoby) z kręgu podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 2 i 3 tj. małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się także, że decyzyjne ustalenie obowiązku osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt osoby bliskiej w domu pomocy społecznej, nie wyklucza ewentualnego zawarcia umowy miedzy kierownikiem ośrodka pomocy społecznej a osobą zobowiązaną. Z samego brzmienia art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wynika, że celem umowy nie jest nawiązanie cywilnoprawnego stosunku zobowiązującego do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, ale ustalenie wysokości opłaty "wnoszonej" przez te osoby, a więc opłaty, której obowiązek ponoszenia został już ustalony (vide: stanowisko NSA zaprezentowane w przywołanym wcześniej wyroku o sygn. I OSK 204/10). Naczelny Sąd Administracyjny prezentując ów pogląd nawiązał do Komentarza do ustawy o pomocy społecznej autorstwa W. Maciejko i P. Zaborniaka, w którym wyrażone zostało stanowisko, iż umowa, o której mowa w art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej umożliwia małżonkom, zstępnym i wstępnym zadeklarowanie opłacania wyższego odsetka opłaty, aniżeli to wynika z przepisów o minimalnych obciążeniach wynikających z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. a i b ustawy o pomocy społecznej. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, przyjęcie poglądu, że o obowiązku ponoszenia opłaty przez małżonka, zstępnych albo wstępnych oraz jej wysokości przesądza wyłącznie umowa cywilnoprawna, niweczyłoby w znacznej mierze skuteczność przepisów art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 tej ustawy.

Skład orzekający stoi na stanowisku, że decyzją o ustaleniu opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej może być objęty okres wsteczny tj. okres od daty umieszczenia w placówce do daty wydania decyzji. Bez wątpienia decyzja o ustaleniu opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej ma charakter konstytutywny. Jak wyjaśnił jednak Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 marca 2016r. sygn. I OSK 221/16, wydanego na tle oceny również konstytutywnej decyzji o zmianie wysokości opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, deklaratoryjność czy konstytutywność decyzji nie przesądza o skutkach z niej wynikających. W doktrynie i judykaturze dominuje bowiem pogląd, że kwestia, jaki skutek: ex tunc, czy ex nunc, ma określone orzeczenie, zależy od właściwości stosunku materialnoprawnego oraz stanu faktycznego konkretnej sprawy. Każdy akt stosowania prawa odnosi się do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Należy więc uznać, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W tej sytuacji konstytutywna decyzja może działać, zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną.

W okolicznościach faktycznych sprawy zakończonej kontrolowaną decyzją, istniały w świetle przedstawionego wyżej stanu prawnego, podstawy do wydania decyzji o ustaleniu należnych od skarżącej opłat z tytułu pobytu męża – W. K. w domu pomocy społecznej zarówno co do zasady, jak i co do wysokości.

Odnosząc się do zarzutów skargi, że skarżąca uzyskała rozwód z dniem 8 listopada 2018 r., nie może podważyć uznania jej jako osoby zobowiązanej do ponoszenia kosztów pobytu W. K. w DPS za okres kiedy byli jeszcze małżeństwem, ponieważ obowiązek do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej ówczesnego męża ciąży na skarżącej z mocy ustawy, a zaskarżona decyzja konkretyzuje jednie ten obowiązek względem skarżącej jako osoby zobowiązanej w pierwszej kolejności przed zstępnymi i wstępnymi (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 417/18.).

Zdaniem Sądu organy prawidłowo również ustaliły przesłanki dochodowe z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy o pomocy społecznej, co kwalifikowało skarżącą, jako osobę zobowiązaną do wnoszenia opłat za pobyt ówczesnego męża w DPS. Decydujący w tym zakresie był fakt uzyskania przez skarżącą w lipcu i sierpniu 2017 r. dochodu ze sprzedaży nieruchomości. Z uwagi na treść art. 8 ust. 11 cyt. ustawy został on rozliczony w częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym został on wypłacony. Dochód ten - łącznie wysokości 350 000 zł - w decydującym stopniu przesądził o spełnieniu przesłanki dochodowej.

Wobec powyższego słuszne jest stanowisko organów, że począwszy od 1 września 2017 r. do 31 lipca 2018 r., czyli przez cały okres pobytu w DPS W. K. dochód osiągnięty w tym czasie przez skarżącą zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej obligował ją do ponoszenia odpłatności w wysokości określonej w zaskarżonej decyzji, stanowiącej różnicę między opłatą wnoszoną przez W. K., a kosztami pobytu w DPS.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd nie uznał również za zasadny zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym tej sprawy, zwłaszcza poprzez przyjęcie, że sytuacja majątkowa mieszkańca domu pomocy społecznej jest bez znaczenia przy ustalaniu opłaty za jego pobyt w takiej placówce. Zdaniem Sądu stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy, w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Na mocy istniejącej w obrocie prawnym prawomocnej decyzji administracyjnej, określono W. K. odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej w kwocie, która nie pokrywa całości ustalonych kosztów utrzymania (tzn. średniego miesięcznie utrzymania mieszkańca ustalonego w zarządzeniu starosty). Decyzja ta, jako ostateczna i prawomocna, podjęta w odrębnym postępowaniu administracyjnym, w którym stroną był wyłącznie W. K. jako mieszkaniec domu pomocy społecznej, nie podlega kontroli orzekającego Sądu. Skarżąca nie była stroną tamtego postępowania, a niniejsze postępowanie dotyczy innego przedmiotu. Nie może zatem w niniejszej skardze skutecznie podnosić zarzutów dotyczących ww. rozstrzygnięcia.

Zarzuty skarżącej dotyczące braku należytego prowadzenia postępowania w zakresie ustalenia sytuacji córek W. K., zobowiązanych zdaniem skarżącej do pokrywania należności za pobyt ojca w DPS jako zobowiązanych alimentacyjnie, również nie mogły być skuteczne. Zgodnie z cyt. wyż art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: małżonek, zstępni przed wstępnymi. Według jednolitego stanowiska doktryny i orzecznictwa małżonek jest w tym zakresie zobowiązany w pierwszej kolejności przed dziećmi. Zasadnie zatem przyjęto, że to skarżąca jest obowiązana do pokrywania brakującej części opłaty za pobyt W. K. (również z uwagi na spełnioną przesłankę dochodową) przed jego córkami.

Nie mogły też odnieść skutku zarzuty dotyczące sytuacji osobistej skarżącej i jej relacji z W. K. W przeciwieństwie do prawa cywilnego (art. 5 K.c.) w prawie administracyjnym nie jest przewidziana możliwość brania pod uwagę zasad współżycia społecznego przy wydaniu rozstrzygnięcia. Kontrolowana decyzja ma charakter decyzji związanej i wyklucza uznanie administracyjne w jakimkolwiek zakresie. Argumenty skarżącej w tym zakresie będą mogły zostać wzięte pod uwagę dopiero w postępowaniu o zwolnienie w całości lub w części z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, które może zostać wszczęte na jej wniosek.

Wniosek taki został przez skarżącą złożony w dniu 25 sierpnia 2017 r. i zostanie rozpatrzony przez organ pierwszej instancji po prawomocnym zakończeniu niniejszego postępowania. Zdaniem Sądu okoliczności wskazywane przez skarżącą mogą uzasadniać zastosowanie ulgi, o której mowa w art. 64 ustawy o pomocy społecznej, jednakże podjęcie decyzji w tym zakresie należy do organu l instancji, który działać będzie w granicach uznania administracyjnego jakie pozostawia mu ww. przepis. W przypadku zastosowania ulgi wobec skarżącej organ I instancji uprawniony będzie do dochodzenia opłat od zstępnych, którzy znajdują się w kręgu osób zobowiązanych do wnoszenia opłat za pobyt ojca – W. K. w DPS zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.