Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 19/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 października 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Ekologicznego W. w B. na bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie do rozpoznania wniosku skarżącego Stowarzyszenia Ekologicznego W. w B. z 18 czerwca 2021 r. w zakresie odnoszącym się do pytań sformułowanych w punktach 5, 6, 7, 8, 9 i 18, 2. stwierdza, że bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałej części, 4. zasądza od Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz skarżącego Stowarzyszenia Ekologicznego W. w B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Stowarzyszenie E. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Prezesa tego Sądu w przedmiocie informacji publicznej. Sprawę tą zarejestrowano pod sygn. akt II SAB/Ol 110/21.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając wniosek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania wniosków sędziów i referendarzy tego sądu o wyłączenie ich od orzekania w sprawie ze skargi Stowarzyszenia E. na bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Olsztynie w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, postanowieniem z 15 października 2021 r., III OW 181/21, wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku do rozpoznania tych wniosków.

Postanowieniem z 27 października 2021 r., II SO/Gd 21/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyłączył sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie oraz asesora tego Sądu od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SAB/Ol 110/21.

Postanowieniem z 3 lutego 2022 r., III OW 208/21, Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku do rozpoznania sprawy ze skargi Stowarzyszenia E. na bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarejestrowanej w tym Sądzie pod sygn. akt II SAB/Ol 110/21.

Po wpływie akt sądowych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sprawę ze wskazanej skargi zarejestrowano pod sygn. akt II SAB/Gd 19/22.

Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Stowarzyszenie E. pismem z 18 czerwca 2021 r. zwróciło się do Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o udostępnienie informacji publicznych dotyczących sprawy o sygn. akt II SA/OL 615/18 w dniu 20-11-2018 w WSA Olsztyn:

1. o której godzinie do sali, w której pracował skład sędziowski, wszedł Pan Sędzia B. J.,

2. o której godzinie z sali, w której pracował skład sędziowski, wyszedł Pan Sędzia B. J.,

3. czy po sytuacji z 20.11.2018 nadal wpuszczane były i są osoby postronne do pomieszczeń w trakcie narad sędziowskich w WSA w Olsztynie,

4. czy WSA kwestionuje zgodność wypowiedzi z narady II SA/OL 615/18 zaprezentowaną w programie ALARM! z nagraniem jakie ma być w posiadaniu Prokuratury Okręgowej w Olsztynie,

5. w której Sali miało odbyć się posiedzenie,

6. w której Sali odbyło się posiedzenie i dlaczego nastąpiła zmiana sal i kto jej dokonał,

7. o której godzinie rozpoczęto posiedzenie,

8. o której godzinie skończyła się rozprawa,

9. ile czasu trwała rozprawa,

10. po jakim czasie od rozpoczęcia narady zadzwoni! na salę Pan sędzia B. J.,

11. po jakim czasie od telefonu wszedł na salę Pan sędzia B. J.,

12. o której godzinie zaczęła się narada sędziowska,

13. o której godzinie skończyła się narada sędziowska,

14. ile czasu trwała narada sędziowska,

15. o której godzinie zaczęło się spisywanie sentencji wyroku,

16. o której godzinie zakończyło się spisywanie sentencji wyroku,

17. o której godzinie zaczęto ogłaszać wyrok,

18. o której godzinie zakończono posiedzenie,

19. czy Pan Sędzia B. J. był w sali podczas spisywania sentencji wyroku,

20. czy wejścia osób trzecich do pomieszczenia w trakcie narady składu, sędziowskiego lub po zakończonej naradzie, ale przed ogłoszeniem wyroku zdarzały się w olsztyńskim WSA, czy też była to wyjątkowa sytuacja,

21. kto może wchodzić do Sali, w której przebywa skład sędziowski podczas narady,

22. kto może wchodzić do Sali, w której przebywa skład sędziowski po zakończeniu narady a przed ogłoszeniem wyroku,

23. kto wypowiedział słowa: "Ten C... to jakaś atrapa. Stowarzyszenie go wystawiło. Miejska atrapa. Stowarzyszenie się zrzuciło, a jego wystawiło, żeby świecił peruką",

24. czy słowa "Ten C... to jakaś atrapa. Stowarzyszenie go wystawiło. Miejska atrapa. Stowarzyszenie się zrzuciło, a jego wystawiło, żeby świecił peruką" jest zgodne z zasadami etyki na stanowisku sędziego? Jakie działania wszczął WSA w związku z tą sprawą,

25. czy i kiedy skład sędziowski zajmujący się zażaleniami na postanowienie II SA/Ol 424/20 z 29.09.20 zapoznał się z nagraniem mającym być w posiadaniu Prokuratury Okręgowej w Olsztynie,

26. czy spisywanie sentencji wyroku jest częścią narady sędziowskiej?

Wniosek został wysłany e-mailem na adres poczty: sekretariat.prezesa@wsa.olsztyn.pl. i został przez system teleinformatyczny zakwalifikowany jako SPAM, dlatego nie został odczytany przez organ.

W dniu 9 sierpnia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła skarga na bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w udostępnieniu informacji publicznej, w której wskazano, że do dnia złożenia skargi wnioskowana informacja publiczna nie została udzielona. Stowarzyszenie wniosło o zobowiązanie Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie do załatwienia wniosku Stowarzyszenia z 18 czerwca 2021 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie oraz o stwierdzenie, że Prezes tego Sądu się bezczynności. Skarżące Stowarzyszenie wyjaśniło, że do dnia złożenia skargi nie otrzymało odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z 18 czerwca 2021 r. W ocenie skarżącego, informacje objęte wnioskiem mają walor informacji publicznej, albowiem dotyczą bezpośrednio funkcjonowania i trybu działania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.

W odpowiedzi na skargę z 19 sierpnia 2021 r. wniesiono o umorzenie postępowania w zakresie bezczynności organu oraz o stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przyznano, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, gdyż odpowiedź na przedmiotowy wniosek nie została udzielona, jednak po wpływie do Sądu skargi na bezczynność, wniosek Stowarzyszenia został niezwłocznie odnaleziony w poczcie w pliku SPAM. Pismem z 17 sierpnia 2021 r. została udzielona odpowiedź. Informacji publicznej udzielono na pytania nr 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 18, 19 i 20. Na pytania nr 1, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 23 i 25, a także częściowo 6 i 19 nie została udzielona odpowiedź, gdyż Prezes WSA w Olsztynie nie jest w posiadaniu informacji publicznej objętej tymi pytaniami. W przypadku zaś pytania nr 4 (w części obejmującej to pytanie) oraz w zakresie pytań nr 21, 22, 24 i 26 udzielono odpowiedzi stronie skarżącej wyjaśniając, że kwestie wskazane przez Stowarzyszenie nie podlegają udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej. Pytania: nr 21 22, 24 i 26 oraz w części pytanie nr 4, nie dotyczą informacji publicznej (sfery faktów), lecz sfery ocen i świadomości organu zobowiązanego.

Prezes Sądu wskazał też w odniesieniu do ostatnich dwóch grup pytań, że nie jest odmową udzielenia informacji publicznej wskazanie, że się ich nie posiada. O tym fakcie organ powinien jednakże powiadomić wnioskodawcę pisemnie wskazując, jeśli posiada taką wiedzę, gdzie zainteresowany żądane informacje może uzyskać. W sytuacji zaś, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą.

Uzasadniając natomiast wniosek o stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa stwierdzono, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego. Po pierwsze, wniosek Stowarzyszenia został załatwiony w przewidzianym prawem terminie - po powzięciu informacji przez Prezesa Sądu o jego wpływie, zawartej w skardze na bezczynność. Po drugie, wniosek ten został przeniesiony przez system teleinformatyczny do poczty SPAM automatycznie i z tego powodu nie został odczytany. Jednocześnie wskazano, że strona skarżąca skorzystała z poczty e-mail, nie zaś elektronicznej skrzynki podawczej (ESP), która stanowi swoiste elektroniczne biuro podawcze organu. Choć strona skarżąca nie miała obowiązku korzystania z ESP, to jednak korespondencja wnoszona przez ESP nie pozostawia wątpliwości co do terminów i pewności jej doręczenia. W sytuacji złożenia wniosku zwykłą pocztą elektroniczną takiej pewności strona nigdy nie posiada.

Wraz z odpowiedzią na skargę organ przesłał również akta sprawy, w tym pismo z 17 sierpnia 2021 r., stanowiące odpowiedź Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na poszczególne pytania wniosku:

"Pytanie nr 1

Z dokumentów będących w posiadaniu tutejszego Sądu nie wynika, o której godzinie sędzia B. J. wszedł na salę rozpraw A.

Pytanie nr 2

Sędzia B. J. opuścił salę rozpraw A po rozpoznaniu ostatniej sprawy z wokandy, która zakończyła się o godzinie 14:00.

Pytanie nr 3

Regułą jest, że w naradach wstępnych i w naradach, o których mowa w art. 137 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325) uczestniczą tylko sędziowie wyznaczeni do rozpoznania danej sprawy. Obecność sędziego J. w dniu 20 listopada 2018 r. na sali rozpraw, w której wcześniej rozpoznawana była sprawa sygn. akr II SA/Ol 615/1, spowodowana była tym, że przewodniczył on rozprawie w sprawie sygn. akt II SA/Ol 654/18, która była wyznaczona na godz. 9:30 na tej samej Sali rozpraw, a rozpoczęła się faktycznie o godz. 10:10, z powodu opóźnienia w rozpoznaniu poprzedniej sprawy ( sygn. akt II SA/Ol 615/18).

Pytanie nr 4

W związku z naruszeniami prawa do rzetelnej informacji, które znalazły się w materiale magazynu ALARM!, wyemitowanym w dniu 11 lipca 2019 r., na podstawie art. 31 a w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe, tutejszy Sąd złożył wniosek o sprostowanie nieprawdziwych informacji. Wniosek ten nie został uwzględniony i sprostowanie nie zostało opublikowane, a ówczesna Prezes tutejszego Sądu podjęła decyzję o niewnoszeniu powództwa do sądu powszechnego przeciwko redaktorowi naczelnemu programu telewizyjnego. Nagranie włączone do akt Prokuratury Okręgowej w Olsztynie sygn. akt PO I Ds 10.2019 nie znajduje się obecnie w posiadaniu WSA w Olsztynie, ponieważ akta te zostały zwrócone ww. Prokuraturze. Ponadto, pytanie to dotyczy, przynajmniej w części sfery oceny organu zobowiązanego, a nie sfery faktów, dlatego też w pozostałym zakresie odpowiedź nie może być udzielona w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej;

Pytanie nr 5

Posiedzenie pierwotnie miało odbyć się w sali rozpraw C.

Pytanie nr 6

Posiedzenie odbyło się w Sali rozpraw A. Z uwagi na brak akt sprawy, nie można w tej chwili stwierdzić, kto zdecydował o zmianie Sali. Niemniej jednak, w przypadku powzięcia informacji, że sprawa wywołuje duże zainteresowanie społeczne i przewiduje się obecność licznej publiczności, sprawy mogą być przenoszone np. przez Przewodniczącą Wydziału na salę A, która jest salą większą i może pomieścić większą liczbę osób.

Pytanie nr 7

Posiedzenie rozpoczęto o godzinie 9:00.

Pytanie nr 8

Rozprawę zakończono o godzinie 10:00.

Pytanie nr 9

Rozprawa trwała godzinę.

W zakresie pytań zawartych w pkt 10 – 17 Prezes Sądu wyjaśnił, że nie posiada informacji wskazanych w tych pytaniach.

Pytanie nr 18

Posiedzenie zakończono o godzinie 10:00.

Pytanie nr 19

10 lipca 2019 r. sędziowie orzekający w sprawie sygn. akt II SA/Ol 615/18 złożyli oświadczenia, że w naradzie sędziów w tej sprawie brali udział tylko członkowie składu orzekającego. Prezes Sądu nie posiada informacji czy sędzia B. J. był obecny na Sali rozpraw podczas spisywania sentencji wyroku.

Pytanie nr 20

Regułą jest, że w naradach wstępnych i w naradach, o których mowa wart137 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) uczestniczą tylko sędziowie wyznaczeni do rozpoznania danej sprawy. Obecność sędziego B. J. w dniu 20 listopada 2018 r. na Sali rozpraw, w której wcześniej rozpoznawana była sprawa sygn. akt II SA/Ol 615/18 spowodowana była tym, że przewodniczył on rozprawie w sprawie sygn. akt II SA/Ol 654/18, która była wyznaczona na godz. 9:30 na tej samej Sali rozpraw, a rozpoczęła się faktycznie o godz. 10:10 z powodu opóźnienia w rozpoznaniu poprzedniej sprawy.

Pytanie 21

Wyjaśniam, że kwestie wskazane przez Stowarzyszenie w punkcie 21 nie podlegają udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej. Postawione pytanie nr 21 nie dotyczy informacji publicznej lecz dotyczy sfery ocen i świadomości organu zobowiązanego, a nie odnosi się do sfery faktów.

Pytanie 22

Wyjaśniam, że kwestie wskazane przez Stowarzyszenie w punkcie 22 nie podlegają udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej. Postawione pytanie nr 22 nie dotyczy informacji publicznej lecz dotyczy sfery ocen i świadomości organu zobowiązanego, a nie odnosi się do sfery faktów.

Pytanie 23

Prezes Sądu nie posiada informacji, kto wypowiedział słowa sformułowane w tym pytaniu.

Pytanie 24

Wyjaśniam, że kwestie wskazane przez Stowarzyszenie w punkcie 24 nie podlegają udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej. Postawione pytanie nr 24 nie dotyczy informacji publicznej lecz dotyczy sfery ocen i świadomości organu zobowiązanego, a nie odnosi się do sfery faktów.

Pytanie nr 25

Brak jest możliwości udzielenia informacji, czy i kiedy sędziowie rozpoznający zażalenie na postanowienie z dnia 29 września 2020 r. II SA 424/20 zapoznali się z nagraniem znajdującym się w aktach Prokuratury Okręgowej w Olsztynie. Wskazać należy przede wszystkim, że zażalenie na powyższe postanowienie rozpoznawał nie tutejszy Sąd, a Naczelny Sąd Administracyjny, który 9 grudnia 2020 r. uchylił to postanowienie (postanowienie o sygn. akt II OZ 1061/20). Sprawa ponownie była rozpoznana przez tutejszy Sąd 23 marca 2021 r. Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., sprawę rozpoznawano na posiedzeniu niejawnym, z którego nie sporządza się protokołu. Dlatego też nie jest możliwe udzielenie odpowiedzi na to pytanie. Motywy rozstrzygnięcia Sąd zawarł w uzasadnieniu postanowienia. Akta ww. sprawy wraz z kolejnym zażaleniem zostały przekazane do Naczelnego Sadu Administracyjnego. Po uchyleniu postanowienie WSA w Olsztynie z 23 marca 2021 r. i zwrocie akt do tutejszego Sądu, akta Prokuratury Okręgowej w Olsztynie nr PO I Ds 10.2019 zostały zwrócone do tej Prokuratury.

Pytanie 26

Wyjaśniam, że kwestie wskazane przez Stowarzyszenie w punkcie 26 nie podlegają udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej. Postawione pytanie nr 26 nie dotyczy informacji publicznej lecz dotyczy sfery ocen i świadomości organu zobowiązanego, a nie odnosi się do sfery faktów".

Prezes Sądu poinformował, że w celu sprawnej komunikacji z sądem, w przypadku wnoszenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej, wskazane jest kierowanie korespondencji za pośrednictwem platformy ePUAP, co pozwoli uniknąć kwalifikowania przez filtr poczty elektronicznej jako SPAM i przenoszenia wiadomości do wiadomości niechcianych".

Skarżące Stowarzyszenie w piśmie procesowym z 14 marca 2022 r. podtrzymało skargę wyrażając stanowisko w stosunku do poszczególnych odpowiedzi organu na wniosek. Skarżący wskazał, że uzyskane od organu odpowiedzi Stowarzyszenie chciało użyć w postępowaniu przed NSA w sprawie o wyłączenie sędziego WSA w Olsztynie ze sprawy o sygn. akt II SA/Ol 424/20.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega częściowemu uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), zwanej dalej p.u.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przy czym, wyjaśnić należy, że sąd ocenia zasadność skargi na bezczynność na dzień jej wniesienia, uwzględniając przy tym wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy.

Bezczynność na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej u.d.i.p., polega na tym, że organ lub inny podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji nie podejmuje tej czynności, ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania. Jedynie w przypadkach, gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, bądź nie znajduje się w posiadaniu organu, czy też jej udostępnienie regulują przepisy szczególne, załatwienie sprawy może nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji.

Z przepisów u.d.i.p. wynika, że realizacja prawa dostępu do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1-3), wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech pozytywnych przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1, po drugie adresatem żądania musi być podmiot zobowiązany do jej udzielenia, określony w art. 4 ust. 1 lub 2 tej ustawy, a po trzecie, żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie (art. 4 ust. 3). Powołana ustawa reguluje zakres podmiotowy i przedmiotowy oraz zasady i tryb udostępniania informacji publicznej, stanowiąc realizację zagwarantowanego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP jednego z praw politycznych - prawa do informacji o sprawach publicznych.

W niniejszej sprawie skarżące Stowarzyszenie zwalcza bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w rozpoznaniu jego wniosku z dnia 18 czerwca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. podmiotami obowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są organy władzy publicznej. Zgodnie z art. 173 Konstytucji RP sądy stanowią władzę publiczną, niezależną od innych władz. Wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe (art. 175 Konstytucji RP). Sądami administracyjnymi są Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne (art. 2 p.u.s.a.), którymi kierują i reprezentują je na zewnątrz prezesi wojewódzkich sądów administracyjnych, pełniąc czynności administracji sądowej i inne czynności przewidziane w ustawie (art. 20 § 1 p.u.s.a.). W tej sytuacji nie budzi wątpliwości, iż Prezes Wojewódzkiego

Sądu Administracyjnego w Olsztynie jako organ wymiaru sprawiedliwości, do którego skarżący skierował swój wniosek, jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu.

Rozpoznanie wniosku w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności polegało na prawidłowej kwalifikacji żądanych informacji i właściwej odpowiedzi organu spełniającej wymogi u.d.i.p., uwzględniającej istnienie ewentualnych normatywnych przeszkód jej udostępnienia.

Weryfikując legalność stanowiska organu Sąd uznał je za prawidłowe. Ze względu na obszerność wniosku i różnorodność zadanych pytać zarówno reakcja organu, jak i ocena jej legalności przeprowadzona przez Sąd musiała być zindywidualizowana i adekwatna do charakteru żądanych informacji ujętych w 26 pytań sformułowanych we wniosku z 18 czerwca 2021 r.

Sąd nie miał wątpliwości, podobnie jak organ, że pytania ujęte w pkt od 5 do 9 oraz w pkt 18 mają charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. i podlegają udostępnieniu odnosząc się do organizacji działalności sądu w związku ze sprawowanym przez ten organ wymiarem sprawiedliwości. Żądania wniosku we wskazanym zakresie odnosiły się do danych upublicznianych w wokandzie, co do której w orzecznictwie nie ma wątpliwości, że zawiera informacje publiczne, albowiem wytworzona jest organ państwowy, w tym wypadku sąd, i określa zasady działania tego organu, to jest porządek czynności jakie będą podejmowane w danym dniu przez sąd w danym czasie w określonym miejscu. Mieści się zatem w dyspozycji art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. traktującej dane o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., jako informację publiczną.

Chronologia czynności podjętych w niniejszej sprawie w reakcji na wniosek skarżącego potwierdza oczywiście, że organ powziął wiedzę o wniosku skarżącego po wniesieniu przez niego skargi na bezczynność, a okoliczność, że wniosek ten trafił do tzw. spamu i organ nie miał o nim wiedzy wcześniej niż przed wniesieniem skargi nie uwalnia go od zarzutu bezczynności, który w tej sytuacji należało uznać za zasadny i uwzględnić w tym zakresie skargę, orzekając adekwatnie do okoliczności sprawy w dacie wydawania wyroku, tj. uwzględniając udostępnienie już żądanej informacji. Biorąc pod uwagę, że przed rozpoznaniem skargi organ załatwił wniosek skarżącego w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie, bowiem udostępnił wnioskowaną w pkt 5-9 i pkt 18 informację w sposób, który zaakceptował skarżący, to niniejsze postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego w tym zakresie podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez Sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przypomnieć bowiem należy, że zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów NSA z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08 (dostępna na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl), art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec udostępnienia informacji przed rozpoznaniem skargi, odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania pkt 5, 6, 7, 8, 9 i 18 wniosku skarżącego z 18 czerwca 2021 r.

Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdzając, że doszło w niniejszej sprawie do bezczynności organu w powyższym zakresie uznał, że nie miała ona jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. "Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne" - takie stanowisko, akceptowane w pełni przez Sąd, wyrażono w doktrynie (B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zważyć bowiem należy, że nieudostępnienia w terminie wnioskowanej informacji nie można oceniać jako przejawu złej woli organu, ale braku zapewniania właściwego funkcjonowania systemu odbioru poczty elektronicznej nadawanej na podany do publicznej wiadomości adres organu.

Ponadto, zauważyć należy, że organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego krótko po przekazaniu mu przez sąd skargi na bezczynność wraz z wezwaniem do sporządzenia odpowiedzi na nią i przesłania akt sprawy. W ocenie Sądu, opóźnienie w rozpoznaniu wniosku nie nosiło cech lekceważącego traktowania obowiązków wynikających z u.d.i.p. Ponadto, przekroczenie terminu do udzielenia odpowiedzi nie było rażąco nadmierne, a skarżący nie powołuje się na okoliczności wskazujące na naruszenie jego interesu poprzez brak uzyskania w ustawowym terminie odpowiedzi na jego żądanie udostępnienia informacji publicznej.

Weryfikację stanowiska organu w odniesieniu do pozostałych żądań skarżącego należy rozpocząć od poczynienia kilku uwag natury ogólnej.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o "sprawach publicznych" i w tym też kontekście rozpatrywać należy uszczegółowienie informacji stanowiących informację publiczną zawarte w art. 6 ust. 1 ustawy. W świetle tego przepisu przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest spełnianie przez nią kryterium przedmiotowego. Decydująca jest zatem wyłącznie treść i charakter konkretnej informacji. Nie każdy bowiem rodzaj informacji, w której posiadaniu jest władza publiczna, automatycznie stanowi informację publiczną. Pomimo szerokiego rozumienia pojęcia "informacja publiczna" ustawa nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania w celu wystąpienia z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Zakres przedmiotowy ustawy obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji.

Dziedziny aktywności, które dotyczą spraw publicznych wymienione w art. 6 ustawy obejmują: politykę zewnętrzną i wewnętrzną państwa (ust. 1), sposób organizacji i zasady funkcjonowania podmiotów publicznych (ust. 2-3), dokumenty wytworzone w ramach działalności podmiotów publicznych (ust. 4) i majątek publiczny (ust. 5). Przedmiotem informacji publicznej jest więc nie każde działanie władzy publicznej lecz tylko takie, które inkorporuje dodatkowy element "publiczny". Sprawą publiczną, w świetle art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, jest działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządu gospodarczego i zawodowego oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pomimo tak szerokiego rozumienia pojęcia informacji publicznej, należy podkreślić, że u.d.i.p. nie może być i nie jest środkiem do uzyskania każdej informacji. Jej zakres przedmiotowy obejmuje dostęp do informacji wyłącznie publicznej. Tym samym, nie wszystkie działania podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP będą związane z powstaniem informacji publicznej. Jeżeli informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa, nie podlega udostępnieniu, nawet jeżeli znajduje się w aktach sprawy prowadzonej przez organ (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka - Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 24). Za informację publiczną uznaje się zatem m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne przy czym dokumenty te muszą dotyczyć sprawy publicznej. Niezależnie jednak od tego, prawo, o którym mowa, nie może być rozumiane w sposób absolutny, tj. jako prawo obywateli do uzyskiwania nieograniczonego dostępu do każdego bez wyjątku dokumentu czy każdej informacji będącej w posiadaniu podmiotu publicznego, w tym organu władzy publicznej. Nie wszystkie również przejawy aktywności i działań podmiotów publicznych muszą być oceniane jako działania inkorporujące element publiczny. Konsekwencją przyjęcia takiego poglądu jest też uznanie, że może się zdarzyć taka aktywność podmiotów władzy publicznej, o której informacja nie będzie miała charakteru publicznego, pomimo związania z jego działalnością.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach (pkt 2 lit. a-c) oraz o zasadach funkcjonowania tych podmiotów, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (pkt 3 lit. a, c, d, e).

W ocenie Sądu, żądania ujęte w pkt 21, 22 i 26 wniosku nie miały charakteru informacji publicznej, albowiem odnosiły się do obowiązującego prawa. Natomiast wnioskiem, w świetle u.d.i.p., może być objęte jedynie pytanie o określone fakty, o stan pewnych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi, w szczególności w sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Tryb określony w u.d.i.p. nie ma zastosowania do udzielania informacji o przepisach prawa lub informacji o przepisach prawa zastosowanych w indywidualnej sprawie. W kategorii informacji publicznej nie mieści się także ubieganie się o poradę prawną, wyjaśnienie charakteru i istoty przepisów prawnych, domaganie się instruktażu (wykładni), jak należy rozumieć i stosować w praktyce określone przepisy prawa. W takim przypadku adresat wniosku winien udzielić wyłącznie odpowiedzi pismem zawiadamiającym o tym fakcie, co miało miejsce w niniejszej sprawie skutecznie wypełniając wymagania u.d.i.p. i nie pozwalając na przypisanie organowi bezczynności w tym zakresie.

Podobnie jest w sytuacji pytań zawartych w pkt 4 i 24 wniosku, wyrażających dążenie skarżącego do uzyskania opinii organu odnośnie zdarzenia, które miało miejsce w trakcie rozprawy przeprowadzonej w sprawie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie, zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Ol 615/18. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. c u.d.i.p., wymieniając obowiązek udostępnienia danych publicznych, w tym treści wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, odnosi się jedynie do tych ocen, którymi organy dysponują w dniu otrzymania żądania. Z przepisu tego nie wynika natomiast, że w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. organ jest obowiązany dokonywać takich ocen (zob. wyrok NSA z 19 września 2007 r., I OSK 1992/06, LEX nr 383741). O ile informacją publiczną może być treść określonego dokumentu, to w trybie przepisów u.d.i.p. nie można już domagać się wyrażenia opinii na dany temat, przeprowadzenia oceny lub też dokonania interpretacji dokumentu znanego wnioskodawcy. Należy bowiem mieć na względzie, że organ zobowiązany jest do "udostępnienia" informacji będącej w jego posiadaniu, a nie do jej "wytworzenia" na żądanie wnioskodawcy. W związku z tym, wnioskiem o udzielenie informacji publicznej może być objęte pytanie o określony stan istniejący na dzień udzielenia odpowiedzi, zaś wniosek nie może zmierzać do inicjowania działań. Informacja ma charakter informacji publicznej, jeśli jest to informacja istniejąca i będąca w posiadaniu organu, przy czym musi ona istnieć w sferze faktów, nie zaś w świadomości osoby działającej w imieniu podmiotu zobowiązanego. Natomiast uwzględnienie skargi na bezczynność organu nie może skutkować koniecznością stworzenia informacji publicznej, nieistniejącej faktycznie w dniu złożenia wniosku (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2018 r., I OSK 452/16, odstępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl).201

Waloru publicznego żądane informacje nie mają również z tego powodu, że nie odnoszą się do sprawy publicznej rozumianej jako kwestie istotne dla ogółu społeczeństwa, a nie tylko dla konkretnego podmiotu w jego indywidualnej sprawie. Informacja dotycząca praktyki funkcjonowania organu władzy publicznej może być istotna dla oceny, czy działanie to jest zgodne z prawem i stanowić informację publiczną, jeśli stawiane pytania zmierzają do uzyskania odpowiedzi w sposób obiektywny mogących mieć znaczenie dla większej liczby osób a nie tylko dla stron postępowania w konkretnej sprawie. Dlatego też wnioskowane informacje powinny być oceniane przy uwzględnieniu możliwości ich wykorzystania w szerszym kontekście, niż tylko jako dane istotne w subiektywnie pojmowanym celu wnioskodawcy.

Informacją publiczną nie jest bowiem informacja o sprawach "niepublicznych" (zob. wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r., I OSK 1352/19, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sprawami publicznymi nie są bowiem konkretne indywidualne sprawy danej osoby, zwłaszcza o charakterze prywatnym (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz praktyczny, Warszawa 2016, s. 24). U.d.i.p. nie może być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie (por. wyrok NSA z 20 września 2018 r., I OSK 1359/18; wyrok NSA z 30 października 2012 r., I OSK 1696/12; wyrok NSA z 9 października 2010 r., I OSK 173/09, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepisy u.d.i.p. nie mogą być bowiem nadużywane i wykorzystywane w czysto prywatnych sprawach. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że żądania wskazane w punktach 1, 2, 3, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 19, 20, 23 i 25 wniosku z 18 czerwca 2021 r. nie dotyczą informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W powyższych pytaniach skarżący dążył do uzyskania szczegółowych informacji odnośnie zdarzenia, które miało miejsce w trakcie rozprawy przeprowadzonej w sprawie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Ol 615/18. W piśmie procesowym z 14 marca 2022 r., stanowiącym odpowiedź skarżącego na stanowisko organu względem wniesionej przez niego skargi, Stowarzyszenie potwierdziło, że uzyskane odpowiedzi chciało użyć w postępowaniu w sprawie o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 424/20, dotyczącej tej samej inwestycji, która była zagadnieniem przewodnim w sprawie o sygn. akt II SA/Il 615/18. Sąd z urzędu posiada wiedzę, że w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 424/20 postanowieniem z 23 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wnioski o wyłączenie sędziego WSA E. O., będącej sprawozdawcą w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 615/18, w której doszło do zdarzenia, zdaniem skarżącego, podważającego bezstronność wskazanego sędziego w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 424/20. Zażalenie Stowarzyszenia na powyższe postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał postanowieniem z 9 lipca 2021 r. uchylając je i orzekając o wyłączeniu sędziego WSA od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 424/20. Koincydencja czasowa pomiędzy postanowieniem WSA w Olsztynie z 23 marca 2021 r. a wnioskiem skarżącego z 18 czerwca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej nie jest przypadkowa i potwierdza intencję skarżącego do uzyskania przy użyciu narzędzi oferowanych przez u.d.i.p. informacji mogących pozwolić na sformułowanie argumentacji kwestionującej odmowę wyłączenia sędziego przed sądem wyższej instancji. Uzyskane w ten sposób dane posłużyć więc miały skarżącemu w innym postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym jego skargą a dotyczącym przedmiotowo tej samej inwestycji, której sprawa o sygn. akt II SA/Ol 615/18.

Z powołanych powyżej przyczyn uznać należy, że wniosek skarżącego w powyższym zakresie w sposób niebudzący żadnych wątpliwości dotyczy indywidualnych interesów w sprawie prywatnej skarżącego, gdyż jego celem było uzyskanie informacji mających posłużyć mu do wykazania przesłanek uzasadniających wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie z jego skargi o sygn. akt II SA/Ol 424/20. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że strona postępowania sądowego nie może żądać informacji o sposobie i przebiegu takiego postępowania lub dowodów w sprawie na poparcie swojego stanowiska - w ramach przepisów u.d.i.p., bowiem służą jej określone uprawnienia wynikające z przepisów m.in. Kodeksu postępowania administracyjnego lub Kodeksu postępowania cywilnego (zob. wyroki NSA: z 27 maja 2020 r., I OSK 1601/19; z 29 kwietnia 2020 r., I OSK 1561/19; z 14 lipca 2020 r., I OSK 2817/19, dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również w postępowaniu sądowoadministracyjnym strona ma określone możliwości procesowe do tego, aby przedstawiać swoje stanowisko i popierać je stosowną argumentacją. W niniejszej sprawie nie wykazano, aby żądane informacje miały znaczenie inne niż wyłącznie subiektywne dla skarżącego w jego indywidulanej sprawie.

Dlatego też, żądane przez skarżącego informacje, jako niedotyczące sprawy publicznej, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i nie mogą być udostępnione w trybie przepisów tej ustawy. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 ust. 1 powołanej ustawy jedynie informacja publiczna podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.

Skoro zatem treść wniosku, datowanego na dzień 18 czerwca 2021 r. wprost odnosi się informacji, które mają posłużyć do załatwiania indywidualnej sprawy osoby składającej wniosek o udostępnienie informacji publicznej, nie zaś do sprawowania istotnej kontroli społeczeństwa nad organami władzy publicznej i podmiotami wykonującymi zadania publiczne, to skarga wniesiona przez skarżącego na bezczynność z tej przyczyny nie mogła być uwzględniona (zob. wyrok NSA z 27 maja 2020 r., I OSK 1601/19, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 18 czerwca 2021 r. w zakresie pytań 1, 2, 3, 4, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, i 26, o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. Fakt, że organ w odpowiedzi na wniosek skarżącego wyjaśnił, że określonych informacji ze wskazanego wyżej zakresu nie posiada, nie podważa trafności podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia akceptującego formę odpowiedzi organu na zadane pytania jako zgodną z wymogami ustawy.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu uiszczonego w sprawie wpisu sądowego od skargi.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.