Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1405/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36a ust. 5 pkt 5, art. 54, art. 57 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2019 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1405/17

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi H.P. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z [...] października 2018 r. nr [...] dotycząca wniesienia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego.

Z jej uzasadnienia i pozostałych akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] sierpnia 2018 r.

nr [...] - wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: K.p.a.) oraz art. 54 w zw. z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm., dalej: u.P.b.) - zgłosił sprzeciw do zawiadomienia H.P. o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. 1547/1 w miejscowości H.

Przyczyną wniesienia sprzeciwu było stwierdzenie rozbieżności pomiędzy stanem zaprojektowanym (przedstawionym na projekcie zagospodarowania działki)

a wykonanym (odzwierciedlonym na geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej). Rozbieżność ta dotyczyła zmiany ukształtowania terenu, poprzez wykonanie przy budynku nowej oraz zmianę ukształtowania istniejącej skarpy (od strony południowej zasięg skarpy obejmował również działkę nr 1549/2). Zakres wykonanych robót,

tj. wykonanie nasypu ziemnego - skarpy, stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz innych warunków pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 1 u.P.b., odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy m.in. projektu zagospodarowania działki lub terenu. Ponadto - jak wynika

z decyzji warunkach zabudowy - działka na której znajdują się przedmiotowe skarpy leży na terenie H. – G. Obszaru Chronionego Krajobrazu, na którym wg § 3 pkt 4 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z [...] października 2013 r. "zabrania się wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych".

W ocenie PINB, wykonanie nowej oraz zmiana ukształtowania istniejących skarp ma charakter istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, które zgodnie z art. 36a ust. 5 u.P.b. jest dopuszczalne po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczącej całego zamierzenia budowlanego.

Od decyzji PINB odwołanie złożyła H.P. podnosząc, że mapa

z inwentaryzacji powykonawczej budynku mieszkalnego była wykonana w zimie, na skarpach zalegała duża pokrywa śnieżna, stąd rozbieżność pomiędzy planem zagospodarowania terenu a inwentaryzacją powykonawczą.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] października 2018 r. - wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 54 w zw. z art. 57 ust. 1 u.P.b. – WINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powołując się na dokonaną analizę akt sprawy wskazał, że w sprawie zaszły przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 54 u.P.b., a zgłoszenie sprzeciwu nastąpiło w terminie zakreślonym tym przepisem.

Wyjaśnił, że zawiadomienie o zakończeniu budowy dotyczyło budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce o nr ewid. 1547/1 położonej

w miejscowości H. zrealizowanej na podstawie decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2011 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę. Wskazano

w niej, że realizacja inwestycji jest zgodna z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy z [...] września 2010 r. ([...]) wydanej przez Wójta Gminy [...]; zgodnie z jej ustaleniami dotyczącymi ochrony środowiska, przyrody

i krajobrazu (pkt 4) - ze względu na położenie terenu w obrębie [....] Obszaru Chronionego Krajobrazu, inwestycja podlega przepisom obowiązującym na jego terenie, zgodnie z rozporządzeniem Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2005 r..) w sprawie [....] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [....] Nr [...], poz. [...] z późn. zm, na obszarze którego zakazuje się w szczególności wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych. Zakaz o tej samej treści na wskazanym obszarze jest aktualny także wg § 3 ust. 1

pkt 4 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia

[...] października 2013 r. (Dz. Urz. Województwa [...] z dnia [...] listopada 2013 r., poz. [...]).

Wg WINB, niebudzącą wątpliwości okolicznością jest, że w ramach przedmiotowej budowy zostało dokonane odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki, polegające na zmianie ukształtowania terenu poprzez wykonanie nie przewidywanej w projekcie skarpy od strony południowej budynku (obejmującej zasięgiem również działkę nr ewid. 1549/2) oraz zmianę ukształtowania skarpy od strony północnej (w mapie projektu zagospodarowania działki uwidoczniona była istniejąca skarpa okalająca projektowany budynek na działce

nr 1547/1). Fakt, że doszło do odstąpienia potwierdza przedłożona wraz zawiadomieniem o zakończeniu budowy inwentaryzacja powykonawcza budynku mieszkalnego sporządzona na aktualnej na dzień [...] sierpnia 2018 r. mapie, a także przedłożona [...] sierpnia 2018 r. wraz z oświadczeniem kierownika budowy kopia rysunku projektu zagospodarowania działki nr 1547/1 wchodzącego w skład zatwierdzonego projektu budowlanego wraz z naniesionymi zmianami.

Jak wskazał WINB, zmiana dotycząca zmiany ukształtowania terenu dotyczy projektu zagospodarowania działki oraz ustaleń zawartych w decyzji Wójta

o warunkach zabudowy z [...] września 2010 r., poprzedzającej decyzję Starosty

z [...] czerwca 2011 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Zdaniem organu, ww. zmiana nie jest zgodna, a wręcz dokonana wbrew zakazowi wynikającemu z jednoznacznie sformułowanych ustaleń decyzji

o warunkach zabudowy. Poprzez wykonanie skarp zmieniono konfigurację terenu działki objętej projektem - wykonano prace ziemne związane z przemieszczeniem mas ziemnych i ich niwelacją, trwale zniekształcające wbrew zakazowi naturalną rzeźbę terenu. Roboty ziemne polegające na wykonaniu kwestionowanych skarp nie są związane z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym, ani też z utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych.

Samowolna zmiana ukształtowania terenu dokonana została z odstąpieniem od projektu zagospodarowania działki (co organ I instancji słusznie ocenił na tle art. 36a ust. 5 pkt 1 u.P.b) oraz sprzecznie z decyzją o warunkach zabudowy

i obowiązującymi przepisami prawa miejscowego (uchwała Sejmiku Województwa [...] wcześniej rozporządzenie Wojewody [...] nr [...]).

Zgodnie z definicją zawartą w art. 36a ust. 5 pkt 5 u.P.b., istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest odstąpienie w zakresie "ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji

o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu".

Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno -budowlanej. Z materiału dowodowego nie wynika, że dokonana zmiana w zakresie zmiany wykonania opisanych skarp w rozpatrywanym przypadku nastąpiła legalnie, zatem konieczne jest przeprowadzenie postępowania naprawczego przed organem nadzoru budowlanego. W tych okolicznościach organ I instancji zobligowany był zgłosić sprzeciw, a postępowanie poprzedzające wydaną decyzję jak i sama decyzja są prawidłowe. Argumentacji odwołania nie zasługuje na uwzględnienie. Ponadto nie przedstawiono dokumentu nowej inwentaryzacji korygującej nieprawidłowości.

Skargę na decyzję WINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Rzeszowie złożyła H.P. – działająca przez pełnomocnika (adwokata), wnosząc o uchylenie jej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez:

- niewłaściwe zastosowanie art. 36 ust. 5 pkt 1 u.P.b., podczas gdy przepis ten nie znajdował zastosowania w sprawie, zaś wytknięte przez organ obu instancji odstąpienie od projektu budowlanego nie miało charakteru istotnego;

- zastosowanie art. 54 u.P.b. w sytuacji, gdy w realiach sprawy nie zachodziły przesłanki do zgłoszenia sprzeciwu;

- uznanie, że wykonanie przez skarżącą nasypu ziemnego skarpy jest sprzeczne

z § 3 ust. 1 pkt 4 uchwały nr [...] Sejmiku Wojew. [...]

z [...] października 2013 r. i jako takie ma stanowić istotne odstępstwo od projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 1 u.P.b., podczas gdy wykonanie prac

o znikomym wpływie na rzeźbę terenu na obszarze zrealizowanej inwestycji nie ma takiego charakteru.

Skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ

II instancji oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77

§ 1 i art. 80 K.p.a. Wydana decyzja narusza także jej interes prawny jako inwestora poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy inwestycja została zrealizowana zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Przedmiotem sądowej kontroli pozostaje decyzja WINB z [...] października

2018 r., utrzymująca w mocy decyzję PINB z [...] sierpnia 2018 r.

o zgłoszeniu sprzeciwu w sprawie złożonego przez skarżącą 10 lipca 2018 r. zawiadomienia o zakończeniu położonego na działce nr 1547/1 w H. budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Dokonana pod względem wskazanych wyżej kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji nie potwierdziła zasadności skargi.

Zgodnie z art. 54 ust. 1 u.P.b., "do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę albo zgłoszenie budowy,

o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a i 19a, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przepis art. 30 ust. 6a stosuje się".

U podstaw sprzeciwu znalazła się stwierdzona przez PINB w wyniku analizy dokumentów przedłożonych wraz z zawiadomieniem o zakończeniu budowy rozbieżność między zatwierdzonym projektem budowlanym obejmującym projekt zagospodarowania działki nr 1547/1 a stanem wynikającym z geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, polegająca na zmianie ukształtowania skarpy od strony północnej posadowionego budynku oraz wykonanie nie przewidywanej

w projekcie skarpy od strony południowej.

Okoliczność, że w związku powyższym doszło do zmiany ukształtowania terenu nie jest przez skarżącą kwestionowana; podniesione zarzuty dotyczą kwalifikacji tych zmian jako istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego

i warunków pozwolenia na budowę, co uzasadnia zgłoszenie sprzeciwu od zawiadomienia o zakończeniu budowy, a tym samym uniemożliwia przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego.

Celem tego przepisu jest skontrolowanie przez właściwy nadzoru budowlanego sposobu realizacji udzielonego inwestorowi pozwolenia na budowę.

W ocenie Sądu, wskazanych wyżej odstąpień od projektu budowlanego nie można zgodnie z twierdzeniami skarżącej uznać jako nieistotnych. Odstąpienie

w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu jest bowiem z mocy prawa (art. 36a ust. 5 pkt 1 u.P.b.) istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę.

Wyjątki od zdefiniowanego w art. 36a ust. 5 u.P.b. istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zawiera ust. 5a tego artykułu, zgodnie z którym nie jest istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zmiana wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego niebędącego obiektem liniowym, jeżeli odstąpienie łącznie spełnia następujące warunki: 1) nie przekracza 2% wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego określonych w projekcie budowlanym; 2) nie zwiększa obszaru oddziaływania obiektu; 3) nie mieści się w zakresie odstępstw, o których mowa w ust. 5 pkt 3-6, z wyjątkiem odstępstwa od projektowanych warunków ochrony przeciwpożarowej, jeżeli odstępstwo zostało uzgodnione z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych; 4) nie narusza przepisów techniczno-budowlanych.

Na tle tych regulacji należy stwierdzić, że w istocie każde odstąpienie od projektu zagospodarowania działki lub terenu - z zastrzeżeniem art. 36a ust. 5a u.P.b. - musi być traktowane jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (por. m.in. Plucińska-Filipowicz A. (red.), Wierzbowski M. (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2019, wyrok WSA w Białymstoku z 9 stycznia 2018 r. II SA/Bk 482/17 -

LEX nr 2447120).

W opisanej sytuacji Sąd podziela stanowisko orzekających w sprawie organów nadzoru budowlanego, że w ramach realizowanej przez inwestora budowy budynku mieszkalnego, na nieruchomości doszło do wykonania prac skutkujących zmianą ukształtowania istniejącej skarpy oraz wykonaniem nowej, które nie były przewidziane w stanowiącym integralną część projektu budowlanego "Projekcie zagospodarowania działki" nr 1547/1 w H. Zmiana ta stanowiła istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 1 u.P.b., zwłaszcza że skarpa wykonana od południowej strony budynku objęła także częściowo sąsiednią działkę nr 1547/2.

Zgodnie z ust. 1 art. 36a, istotne odstąpienie dopuszczalna jest jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno - budowlanej. Ponieważ skarżąca takiej nie posiadała, gdyż nawet nie występowała o zmianę udzielonego pozwolenia, obligowało to PINB do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 54 ust. 1 u.P.b. Prawidłowość związanych

z tym działań wyklucza więc uznanie skuteczności zarzutów skargi naruszenia tych przepisów.

Niezależnie od tego, że odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu stanowiło samoistną przesłankę wniesienia sprzeciwu,

w rozpoznawanej sprawie nie można pominąć podniesionej równocześnie przez organy kwestii położenia inwestowanej nieruchomości na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, na którym w myśl § 3 ust. 1 pkt 4 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z [...] października 2013 r. obowiązuje zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych (mimo że w oświadczeniu złożonym [...] sierpnia 2018 r. przez działającą w charakterze pełnomocnika córkę skarżącej na okoliczność "wykonania nowego przebiegu skarpy" wskazano "bliskość położenia budynku i co za tym idzie brak przejazdu do budynku oraz ewentualne zagrożenie osuwiska", to jak wynika wprost z pkt 4 "Projektu zagospodarowania działki" - "Warunki ochrony środowiska, zdrowia ludzi i dziedzictwa kulturowego", teren nie jest zagrożony osuwaniem się mas ziemnych i nie jest narażony na niebezpieczeństwo powodzi.

Zapis wskazujący na w/w zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu został zawarty już w wydanej [...] września 2010 r. decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] ustalającej warunki zabudowy

i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, poprzedzającej decyzję Starosty [...] z [...] czerwca 2011 r. nr [...]

o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na jej budowę. Na zakaz ten powołały się organy administracji, wskazując go jako dodatkowy argument świadczący o nieuprawnionym odstąpieniu w zakresie projektu zagospodarowania działki, a tym samym uzasadniający wniesienie sprzeciwu (art. 36a ust. 5 pkt 5 u.P.b. jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę kwalifikuje także odstąpienie w zakresie ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu).

Co ważne zwłaszcza dla strony skarżącej, organy uznając za konieczne zgłoszenie sprzeciwu z uwagi na zaistniałe okoliczności, zasadnie na obecnym etapie postępowania nie wypowiedziały się jednocześnie, czy i ewentualnie jakie będą wiązały się z tym konsekwencje, a więc nie przesądziły dalszego losu skarp.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 u.P.b., w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę /a takim jak już wykazano, w myśl art. 36a ust. 5 pkt 1 jest realizacja inwestycji niezgodnie z projektem zagospodarowania działki/, organ nadzoru budowlanego

w drodze decyzji nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia

i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

W tym zakresie należy zwrócić w szczególności uwagę, iż aczkolwiek organy

w kontekście istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego

w zakresie projektu zagospodarowania działki (art. 36a ust. 1 pkt 5 u.P.b.) wskazały także na zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu wynikający z położenia działki na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, to przedwczesne na obecnym etapie postępowania jest kategoryczne uznanie, że wykonanie skarp wiązało się z naruszeniem tego zakazu. O ile bowiem na obecnym etapie postępowania kluczowe jest samo stwierdzenie istotnego odstąpienia w trakcie procesu budowlanego od projektu zagospodarowania działki, to okoliczność wpisywania się skarp w w/w zakaz będzie dopiero podlegała ustaleniu na dalszym etapie postępowania naprawczego, w którym decydować się będzie sposób dalszego z nimi postępowania, tj. możliwości zalegalizowania lub likwidacji.

Nie przesądzając tego rozstrzygnięcia, do czego Sąd w ramach niniejszej sprawy nie jest uprawniony, należy na marginesie zwrócić uwagę, że wykonywanie prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu nie może być automatycznie utożsamiane z jakimkolwiek rodzajem ingerencji człowieka, zwłaszcza że dotyczy terenu budowlanego, a wskazane określenie nie zostało w obowiązujących przepisach zdefiniowane (posługuje się nim również art. 45 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, Dz. U. z 2018 r., poz. 1614 ze zm., zgodnie z którym w stosunku do pomnika przyrody, stanowiska dokumentacyjnego, użytku ekologicznego lub zespołu przyrodniczo - krajobrazowego może być wprowadzony zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu,

z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym lub przeciwpowodziowym albo budową, odbudową, utrzymywaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych).

W myśl wyroku WSA w Warszawie z 29 września 2008 r. IV SA/Wa 952/08

(LEX nr 517964), zakaz uszkadzania lub przekształcania obszaru oraz wykonywania prac trwale zniekształcających rzeźbę terenu nie może być utożsamiane z zakazem wykonywania prac ziemnych związanych z realizacją obiektu budowlanego.

O uszkadzaniu lub przekształcaniu obszaru bądź o zniekształcaniu terenu można mówić w przypadku takich prac jak: niwelacja wzgórza, wykopanie stawu, zmiana biegu rzeki, wycięcie lasu.

W ocenie Sądu wskazuje to, że wspomniany zakaz należy w szczególności identyfikować z pracami o ponadprzeciętnym oddziaływaniu na rzeźbę terenu, co powinno zostać każdorazowo zbadane i ocenione przez pryzmat okoliczności konkretnej sprawy.

Z podanych względów jako przedwczesne należało ocenić zarzuty odnoszące się do stwierdzenia sprzeczności wykonania skarp z § 3 ust. 1 pkt 4 uchwały Sejmiku Województwa [...] z [...] października 2013 r. nr [...] ich kwalifikacji jako istotnego odstępstwa od projektu budowlanego, a w konsekwencji także naruszeniu przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy

(art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) polegające na braku zebrania i właściwego rozpatrzenia materiału dowodowego uzasadniającego zapadłe rozstrzygnięcie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił.