Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 511/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i uchylono decyzję organu
Powołane przepisy: article: art. 188, art. 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 4 listopada 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 220/13 w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego uchyla punkt I (pierwszy) zaskarżonego wyroku oraz decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 220/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę B. G. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] grudnia 2012r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego ( pkt I wyroku) i przyznał od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata K. M. kwotę 295,20 zł z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i podatku VAT (pkt II wyroku).

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że Starosta Trzebnicki, działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 oraz art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.- dalej: k.p.a.), decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił "T." W. Spółka jawna pozwolenia na budowę dla inwestycji: budynek mieszkalny wielorodzinny z usługami, garażami oraz stacją transformatorową na działkach nr ewid.: [...] obręb T. oraz budowa przyłącza wodociągowego i hydrantów, przyłączy kanalizacji, fragmentów przyłącza wodociągowego i gazociągu (usunięcie kolizji) budowa zjazdów na działkach nr ewid.: [...] obręb T. Decyzja ta zapadła na skutek wcześniejszego uchylenia decyzji tegoż organu decyzją Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] marca 2012r., nr [...] i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W powyższym rozstrzygnięciu Wojewoda zobowiązał organ I instancji do wszechstronnego wyjaśnienia zaprezentowanych przez stronę wątpliwości dotyczących spełnienia kryterium zgodności nowej zabudowy z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru wyznaczonego ulicami Św. Jadwigi, Ks. Dz. W. Bochenka i Obrońców Pokoju w Trzebnicy z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w szczególności z "Zasadami ochrony i kształtowania ładu przestrzennego" oraz "Zasadami ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków". Nadto wskazał, że należy zweryfikować krąg stron poprzez ustalenie zarządów wspólnot mieszkaniowych oraz zbadać, czy status stron postępowania istotnie przysługuje również właścicielom lokali mieszkalnych budynków przy ulicy B. w T.

Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji, stwierdzając naruszenia projektu budowlanego w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nałożył na inwestora obowiązek doprowadzenia projektu zagospodarowania terenu do zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru wyznaczonego ulicami: Św. Jadwigi, Ks. Dz. W. Bochenka i Obrońców Pokoju w Trzebnicy z dnia [...] lutego 2012r. w zakresie ustalenia obowiązującej i nieprzekraczalnej linii zabudowy, określenia wskaźnika intensywności zabudowy, powierzchni terenu biologicznie czynnego, historycznego układu przestrzennego tj. przebiegu linii zabudowy, kompozycji wnętrz urbanistycznych i historycznej zieleni oraz kompozycji przestrzenno-funkcjonalnej nawiązującej do historycznej, właściwej dla miasta - zabudowy obrzeżnej i wewnętrznych podwórzy. Na inwestora nałożono również obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego o informację dotyczącą dostosowania projektowanej zabudowy do krajobrazu i otaczającej zabudowy tj. sposób dostosowania projektowanej zabudowy do historycznej kompozycji przestrzenno-architektonicznej w zakresie lokalizacji, skali, gabarytów, rozplanowania, bryły, kształtu i wysokości dachu, układu kalenicy dachu przy uwzględnieniu kontekstu miejsca oraz w nawiązaniu do zachowanej historycznej zabudowy miasta, o których stanowi § 8 pkt 1 f i h planu. W wyznaczonym terminie inwestor złożył uzupełniony projekt budowlany. W związku z tym, że planowana inwestycja zlokalizowana jest na obszarach zabytkowych na terenie miasta i gminy T., ujętych w wojewódzkiej ewidencji zabytków, Starosta Trzebnicki pismem z dnia [...] maja 2012r. zwrócił się do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu o uzgodnienie planowanej inwestycji załączając projekt budowlany. W zakreślonym terminie Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków we Wrocławiu nie wniósł zastrzeżeń do załączonego projektu budowlanego. Starosta, dokonując weryfikacji przesłanki, o której stanowi art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, wskazał, iż z załącznika graficznego obowiązującego planu miejscowego z dnia [...] lutego 2012 r. wynika, że teren inwestycji położony jest na terenie oznaczonym symbolem 1MW/U, dla którego ustalono zabudowę mieszkaniową wielorodzinną oraz zabudowę usługową z zakresu nieuciążliwej działalności usługowej, w strefie "A" ochrony konserwatorskiej. Zgodnie z § 13 ust. 2 wskaźnik intensywności zabudowy w przedziale od 0,1 do 0,5, co najmniej 20% powierzchni działki należy urządzić jako powierzchnię terenu biologicznie czynną, wysokość budynków nie może przekraczać 16m, liczba kondygnacji nadziemnych budynków nie może przekraczać czterech, w tym użytkowe poddasze, liczba miejsc do parkowania na parkingach terenowych i wbudowanych nie może być mniejsza niż 1 stanowisko na 40 m2 p.u. usług, wystrój elewacji należy dostosować do rozwiązań historycznych poprzez zastosowanie tradycyjnych materiałów budowlanych, na elewacjach wymóg stosowania stonowanych pastelowych barw. Obowiązującą linię zabudowy wyznaczono wzdłuż ulicy Św. Jadwigi, natomiast nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 4,5 m od linii rozgraniczającej 3 KDW - zgodnie z rysunkiem planu. Starosta Trzebnicki stwierdził, iż dla przedmiotowej inwestycji wskaźnik intensywności zabudowy wynosi 0,46, powierzchnia biologicznie czynna wynosi 30,84%, wysokość budynku wynosi 16,00m oraz posiada cztery kondygnacje nadziemne, w tym poddasze użytkowe, zaprojektowano 54 miejsca postojowe (wymagane minimum 53 miejsc postojowych), elewację zaprojektowano z tradycyjnych materiałów budowlanych w stonowanych pastelowych barwach. Projektowany budynek zlokalizowano z zachowaniem obowiązującej linii zabudowy zgodnie z rysunkiem planu wzdłuż ulicy Św. Jadwigi oraz nieprzekraczalnej linii zabudowy od linii rozgraniczającej teren oznaczony symbolem 3KDW, ponadto spełniono wymóg przebudowy istniejącej stacji transformatorowej na stację wnętrzową z wbudowaniem w nową zabudowę. Odnośnie zgodności przedmiotowej inwestycji z zasadami ochrony dziedzictwa kulturowego, organ I instancji stwierdził, iż zachowano historyczny układ przestrzenny poprzez usytuowanie projektowanego budynku w obowiązującej linii od strony ul. Św. Jadwigi co spełnia równocześnie zapis dotyczący historycznej zabudowy obrzeżnej, gdyż linie obowiązujące dla całego obszaru MPZP biegną wzdłuż ul. Bochenka i ul. Św. Jadwigi tworząc obrzeże dla wnętrza urbanistycznego stanowiącego cały obszar wewnętrzny terenu. Ponadto budynek zaprojektowano w oddaleniu od granic działek sąsiednich tworząc w ten sposób wewnętrzne podwórza. Podłużną przestrzeń między budynkami sąsiednimi z obu stron oraz przestrzeń na tyłach projektowanego budynku potraktowano jako podwórze w sensie urbanistycznego wnętrza. Skala, gabaryty i rozplanowanie bryły zostały zaprojektowane zgodnie z nawiązaniami do istniejących budynków historycznych ale w nowoczesnej formie. Parter o funkcji usługowej został odcięty od piętra gzymsem oraz odrębnym materiałem, podziały wertykalne charakterystyczne dla zabudowy historycznej uzyskano poprzez wyodrębnienie kształtem i odrębnym materiałem wykuszy, loggi i balkonów, oraz przedłużeniem ich w formie lukarn. Również ukształtowanie dachów i usytuowanie kalenic nawiązuje do występujących w historycznych budynkach dachów stromych dwuspadowych, wielospadowych oraz mansardowych o różnych kątach nachylenia z naczółkami i lukarnami. Architekturę budynku wraz z usytuowaniem uzgodniono z Dolnośląskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków we Wrocławiu. Organ I instancji uznał, że planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami obowiązującej od dnia 12 kwietnia 2012r. zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru wyznaczonego ulicami Św. Jadwigi, Ks. Dz. W. Bochenka i Obrońców Pokoju w Trzebnicy uchwalonej w dniu 20 lutego 2012 r. a także przedłożony projekt zagospodarowania działki jest zgodny z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. nr 75 poz. 690, ze zm.). Organ nie stwierdził naruszeń w zakresie kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia - wobec obowiązku z art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane. Projekt budowlany został opracowany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia i legitymujące się aktualnymi na dzień opracowania projektu i jego sprawdzenia zaświadczeniami o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.

Organ I instancji przytoczył art. 28 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane i wskazał, że wyznaczając obszar oddziaływania obiektu, organ uwzględnia nie tylko usytuowanie budynku w odniesieniu do działek sąsiednich, ale również funkcję, przeznaczenie, formę i konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne, a w szczególności sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Zdaniem organu powstająca zabudowa z uwagi na jej charakter, budynek mieszkalny wielorodzinny z usługami oraz wielkość, będzie miała wpływ na nasłonecznienie i dostęp do światła słonecznego istniejącego budynku usytuowanego dłuższą ścianą z oknami i balkonami w pomieszczeniach do przebywania ludzi (pokojach) równolegle do ściany projektowanego budynku. Ponadto usytuowanie projektowanego budynku będzie oddziaływało na lokalizację miejsc postojowych dla samochodów osobowych oraz miejsca gromadzenia odpadów stałych właścicieli mieszkań w budynkach położonych przy ulicy B. w T., które dotychczas znajdowały się na terenie przewidzianym pod planowaną inwestycję. Organ I instancji przytoczył także § 19 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczący odległości wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym i odległości wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od granicy działki budowlanej a także § 22 ust. 1 w/w rozporządzenia regulujący kwestie dotyczące miejsc na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych, z uwzględnieniem możliwości ich segregacji i § 23 w/w rozporządzenia dotyczący odległości miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz od granicy z sąsiednią działką.

Organ zaznaczył, że właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji powinien mieć możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane i nie zostaną naruszone. Samo zachowanie wymaganych odległości w zakresie sytuowania budynku na działce nie oznacza, że podmioty mające tytuł prawny do działek znajdujących się w otoczeniu projektowanego obiektu nie posiadają interesu prawnego, a zatem nie mogą być stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Osoby takie mogą skutecznie kwestionować zamiary inwestora w takim zakresie, w jakim zamierzenie inwestycyjne koliduje z ich uzasadnionym interesem, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane. Realizacja tych zarzutów może się odbywać wyłącznie w toku postępowania przy zapewnieniu właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania obiektu czynnego udziału w postępowaniu.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła B. G. W odwołaniu i późniejszych pismach zarzuciła niezgodność kwestionowanej decyzji z przepisami prawa (w tym też ze względu na zaistnienie podstaw do stwierdzenia jej nieważności) jak i spodziewane negatywne oddziaływanie planowanej inwestycji. B. G. akcentowała również kwestię niezgodnego z prawem wydzielenia działki pod budynkiem przy ul. B. i wskazywała, że nie spełnia ona warunków działki budowlanej w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem odwołującej się, jej oraz pozostałym właścicielom lokali mieszkalnych przy ul. B. przysługuje roszczenie o przeniesienie udziałów w prawie własności będącej terenem inwestycji działki nr [...]. Tym samym zakwestionowała prawo inwestora do dysponowania terenem inwestycji na cele budowlane.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, ze zm.), Wojewoda Dolnośląski umorzył postępowanie odwoławcze. W ocenie organu II instancji złożone przez B. G. odwołanie nie podlegało merytorycznemu rozpatrzeniu. Postępowanie odwoławcze oparte jest bowiem na zasadzie skargowości i może zostać uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej - wniesienia odwołania. Według art. 127 § 1 k.p.a. legitymację do wniesienia odwołania ma strona. Zgodnie zaś z art. 28 ust. 2, w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są tylko: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, który należy rozumieć jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Wojewoda wskazał, że odwołującej się przysługuje prawo własności lokalu mieszkalnego w budynku przy ul. B. w T., z którym jest związany udział w prawie własności nieruchomości gruntowej objętej obszarem oddziaływania kwestionowanej inwestycji. Właściciele mieszkań w tym budynku tworzą tzw. dużą wspólnotę mieszkaniową reprezentowaną przez zarząd, który również złożył odwołanie od decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 2012 r., Nr [...]. Wojewoda podniósł, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie przyjmuje się, że w sprawie o pozwolenie na budowę, co do zasady, to właśnie zarząd wspólnoty mieszkaniowej występuje wykonując ustawowo powierzone zadania reprezentacji. Ustawowa deklaracja o prawie wspólnoty mieszkaniowej do nabywania i zaciągania zobowiązań oraz do pozywania i bycia pozwaną nie jest realizowana samodzielnie przez każdego spośród członków wspólnoty mieszkaniowej, lecz w tym celu za wspólnotę, której liczba wyodrębnionych lokali wynosi więcej niż siedem, działa jej zarząd, stosownie do art. 20 ust. 1 i art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali. Nie jest przy tym wykluczony udział w postępowaniu administracyjnym obok zarządu wspólnoty także właścicieli poszczególnych lokali, którym służy prawo współwłasności w częściach wspólnych i mają udział w gruncie, jednak pod warunkiem, że wykażą własny zindywidualizowany interes prawny. Aby członek Wspólnoty mógł samodzielnie występować jako strona postępowania w sprawie pozwolenia na budowę musi istnieć przepis prawa, który ogranicza możliwości zagospodarowania nie nieruchomości gruntowej, lecz nieruchomości lokalowej, będącej jego własnością. Zdaniem Wojewody bez znaczenia jest fakt, że kwestionowaną decyzję organ I instancji doręczył zarówno zarządom wspólnot mieszkaniowych jak i wszystkim właścicielom lokali mieszkalnych, w tym B. G. Błędne oznaczenie kręgu stron postępowania przez organ I instancji oraz kierowanie do nich pism procesowych nie może być wiążące dla organu odwoławczego. Wojewoda Dolnośląski zaznaczył, że przeprowadził postępowanie uzupełniające mające na celu ustalenie wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości i ustalenie rzeczywistego kręgu stron postępowania. Z poczynionych ustaleń wynika, że wskutek realizacji spornej inwestycji lokal mieszkalny odwołującej się nie zostanie objęty żadnymi kwalifikowanymi ograniczeniami w użytkowaniu. Sam fakt realizacji kwestionowanego budynku mieszkalnego w bliskiej odległości budynku odwołującej się oraz spodziewane negatywne konsekwencje jak zwiększenie ruchu samochodów, czy też zmniejszenie miejsc do parkowania, samo przez się nie stanowi podstawy aktualizacji interesu prawnego właściciela lokalu mieszkalnego. Organ II instancji nadto wskazał, iż z analizy sporządzonej przez autora projektu budowlanego wynika, że należący do odwołującej się lokal mieszkalny ([...]) nie zostanie objęty ponadnormatywnym oddziaływaniem planowanego obiektu. W przypadku tego lokalu nie zostaną naruszone normy dotyczące przesłaniania jak i dostępu światła dziennego ( § 13 oraz § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Organ odwoławczy nadmienił przy tym, że sytuacja prawna B. G. w tym postępowaniu chroniona jest poprzez czynny udział w sprawie Zarządu Wspólnoty M., z uwagi na objęcie obszarem oddziaływania nieruchomości gruntowej oraz części wspólnych budynku. Nie mogły także stanowić źródła interesu prawnego odwołującej się zarzuty związane z podziałem geodezyjnym nieruchomości, w wyniku którego powstały działki zabudowane budynkami przy ul. B., gdyż ocena prawidłowości tego podziału przez pryzmat m.in. przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami leży poza zakresem niniejszego postępowania. W ocenie Wojewody, skoro w toku postępowania odwoławczego ustalono, że odwołująca się nie legitymuje się indywidualnym interesem prawnym w sprawie wydania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, to postępowanie odwoławcze zainicjowane jej podaniem należało umorzyć na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła B.G., wywodząc, że zgodnie z art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, za czym przemawia też słuszny interes strony jak i fakt, że niniejsza sprawa została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Ponadto skarżąca zarzuciła, że kwestionowana decyzja wydana została bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa i niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. W ocenie B. G. zawiera też wadę powodującą jej nieważność, gdyż warunki zbycia ustalono w protokole rokowań przeprowadzonych z nabywcą w drodze bezprzetargowej, w nawiązaniu do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w T. z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie zasad sprzedaży mieszkań komunalnych w mieście T. i zawarto umowę sprzedaży aktem notarialnym z dnia 9 stycznia 2009r. lokalu mieszkalnego, udziału w budynku i w użytkowaniu wieczystym działki. Następnie tego samego roku ogłoszono przetarg i w grudniu 2009 T. kupiła z przetargu podwórko, które miało stanowić działkę budowlaną dla wspólnot mieszkaniowych nr [...] przy ul. Dalej skarżąca wskazała, że w myśl art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego jest stroną niniejszego postępowania, gdyż jest właścicielem wyodrębnionych lokali wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku i gruntu (udział 774/10000) znajdujących się w otoczeniu obiektu budowlanego oraz w obszarze jego oddziaływania. Skarżąca wskazała także, że został naruszony jej uzasadniony interes i wszystkich współwłaścicieli, który przejawia się m.in. w potrzebie dojazdu samochodem i jego garażowania. Nadto "Otrzymanie częściowe gruntu", tylko pod zabudowaniem bez podwórka narusza jej interes, obniża wartość lokali, budynku i działki, która bez podwórka nie jest już działką budowlaną zgodnie z art. 4 ustawy gospodarce nieruchomościami. Nie jest wartością, jaką nabyła od Gminy w chwili zakupu, przez co czuje się oszukana i pokrzywdzona. Sporna inwestycja niesie uciążliwości i ograniczenia w możliwości korzystania z lokalu wynikające z obowiązujących przepisów prawa, przesłaniać będzie lokal i spowoduje ograniczenia w zakresie dostępu do światła słonecznego. Spowoduje również ponadnormatywne uciążliwości w zakresie emisji zanieczyszczeń powietrza.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Pismem z dnia 31 lipca 2013 r., precyzując i uzupełniając skargę, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucając, że zapadły z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a., tj. bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, jak też z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez ich wadliwą wykładnię przejawiającą się w nie uznaniu B. G. stroną postępowania. Wskazała także, że działka gruntu wydzielonego dla budynków nr [...] nie spełnia wymogów działki budowlanej, gdyż jej cechy uniemożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków. W piśmie z dnia 10 września 2013 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie nieważności poprzedzającej ją decyzji Starosty Trzebnickiego z dnia [...] lipca 2012 r. W piśmie z dnia 16 września 2013 r. pełnomocnik skarżącej podniósł dodatkowo, że w toku prowadzonego postępowania Wojewoda Dolnośląski nie uwzględnił konieczności ochrony praw nabytych skarżącej (dostęp do istniejącej drogi, brak terenu zielonego) oraz kwestii ważności i prawidłowości nabycia przez spółkę nieruchomości pod planowaną inwestycję, a w konsekwencji posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd przytoczył treść art. 138 § 1 pkt 3 oraz art. 28 k.p.a. i podniósł, że w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę strony postępowania należy ustalać uwzględniając art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) będący przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 k.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu należy z kolei rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Zastosowanie znajdują tu zatem przepisy określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawa wodnego, zagospodarowania przestrzennego, jak też regulacje statuujące o konieczności poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Wyznacznikiem bowiem dla określenia kręgu stron w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę jest art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w powiązaniu z art. 5 ust. 1 pkt 9 tej ustawy nakazującym poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich przy projektowaniu oraz budowie obiektu budowlanego.

Sąd podniósł, że w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę co do zasady przymiot strony przysługuje wspólnocie mieszkaniowej, którą – zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000, Nr 80, poz. 903 ze zm.) - tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Jeśli liczba lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych jest większa niż siedem wspólnota mieszkaniowa jest reprezentowana na zewnątrz przez zarząd wybrany przez właścicieli lokalu (art. 20 ust. 1 cyt. ustawy). Tym samym to właśnie zarząd wspólnoty jest podmiotem uprawnionym do reprezentowania wspólnoty w stosunkach zewnętrznych, odnoszących się do nieruchomości wspólnej. Nie oznacza to jednak automatycznie braku możliwości przypisania przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę właścicielowi lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Konieczne jest jednak wykazanie, że przymiot ten posiada niezależnie od występującej w jego imieniu wspólnoty, a zatem, że posiada prawnie chroniony interes prawny. Tym samym także członek wspólnoty mieszkaniowej, jeżeli wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, może wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której co do zasady występuje wspólnota. Uprawnienia wspólnoty mieszkaniowej i poszczególnego właściciela nie są bowiem wobec siebie konkurencyjne i nie wykluczają się wzajemnie. Ocenie organu podlega już jednak, czy właściciel wyodrębnionej nieruchomości lokalowej był w stanie wykazać, iż doszło do negatywnego oddziaływania na jego nieruchomość, poprzez dopuszczenie do realizacji określonych robót budowlanych. Sąd zaznaczył, że skarżącej przysługuje prawo własności lokalu mieszkalnego w budynku przy ul. [...], który znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Z przysługującym prawem własności lokalu mieszkalnego związany jest udział w prawie własności nieruchomości gruntowej, a właściciele mieszkań w tymże budynku tworzą dużą wspólnotę mieszkaniową, do reprezentowania której uprawniony jest zarząd. Tym samym nie budzi wątpliwości, że w postępowaniu o wydanie przedmiotowego pozwolenia na budowę prawo strony przysługuje Wspólnocie Mieszkaniowej przy ulicy B. Zdaniem Sądu nie można jednak uznać, że obok Wspólnoty przymiot strony przysługuje również skarżącej, gdyż realizacja objętego zamiarem inwestycyjnym przedsięwzięcia nie będzie ingerować w wykonywane przez nią prawo własności do lokalu. W ocenie Sądu słusznie zauważył Wojewoda Dolnośląski, że niniejszy lokal nie zostanie objęty żadnymi kwalifikowanymi ograniczeniami w użytkowaniu, a sam fakt realizacji budynku mieszkalnego w bliskiej odległości budynku oraz związane z tym konsekwencje - wzmożenie ruchu samochodowego, brak terenu zielonego i rekreacyjnego czy też zmniejszenie miejsc parkingowych – nie stanowi podstawy aktualizacji interesu właściciela lokalu mieszkalnego. Ponadto z analizy sporządzonego projektu budowlanego wynika, że należący do skarżącej lokal mieszkalny nie zostanie objęty ponadnormatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji, w tym nie zostaną naruszone normy dotyczące przesłaniania i dostępu światła dziennego określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Źródła interesu prawnego odwołującej się nie może również stanowić podnoszony przez stronę skarżącą argument niezgodnego z prawem nabycia nieruchomości pod planowaną inwestycję i związanego z tym prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż jako dotyczący kwestii wspólnej nieruchomości leży w gestii zarządu Wspólnoty, który jest uprawniony do reprezentowania interesów całej Wspólnoty. Zdaniem Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do uznania, iż planowana inwestycja godzi w indywidualny interes prawny skarżącej oraz przepis prawa, który upoważnia ją do występowania w sprawie jako strona. Dla uznania powyższego nie jest wystarczający sam fakt bycia właścicielem jednego z wyodrębnionych lokali w budynku. Stwierdzony brak przymiotu strony uniemożliwiał z kolei uzyskanie w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia merytorycznego, chociażby nawet złożone przez taki podmiot odwołanie zawierało trafną argumentację merytoryczną.

W ocenie Sądu nie są zasadne zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7 i art. 77 k.p.a., mające na celu ustalenie prawdy materialnej, poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, który następnie powinien znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Sąd uznał, iż postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a podjętej decyzji nie można zarzucić wadliwości uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego; umorzenie postępowania odwoławczego było zasadne.

W skardze kasacyjnej B. G., reprezentowana przez adw. K. M., zaskarżyła powyższy wyrok w całości.

Wyrokowi zarzucono rażące naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że skarżąca nie jest stroną postępowania bowiem nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę inwestycji, która oddziałuje bezpośrednio na nieruchomość, której skarżąca jest współwłaścicielką.

W oparciu o powyższy zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że przyjęta przez Sąd I instancji wykładnia art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane jest błędna. Nie można bowiem tracić z pola widzenia regulacji zasadniczej w zakresie ochrony prawa współwłasności rzeczy, a to art. 209 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa. Odwołanie od decyzji o pozwoleniu na budowę inwestycji, której obszar oddziaływania obejmuje nieruchomość, której skarżąca jest współwłaścicielką zmierza do ochrony prawa objętego współwłasnością, w którym przysługuje jej udział. Bez wątpienia również ochrona wspólnego prawa jest czynnością zmierzająca do jego zachowania. Czynność zachowawczą charakteryzują dwie podstawowe cechy: po pierwsze, jej celem jest ochrona prawa przed możliwym niebezpieczeństwem; po drugie, ochrona ta dotyczy wspólnego prawa i jest podejmowana w interesie wszystkich współwłaścicieli (por. J. Ignatowicz (w:) Komentarz, t. I, 1972, s. 536). Zakwalifikowanie czynności jako zachowawczej oznacza, że każdy ze współwłaścicieli jest legitymowany do samodzielnego dokonywania takiej czynności. Jeżeli więc z odwołaniem od decyzji o pozwoleniu na budowę wystąpi jeden ze współwłaścicieli, nie ma podstaw do odmówienia mu statusu strony w postępowaniu administracyjnym z powodu braku legitymacji czynnej. Interes prawny współwłaściciela przejawia się w ochronie wspólnego prawa. Skarżąca podkreśliła, że za taką wykładnią przepisu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przemawia również ratio legis ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Nie sposób bowiem założyć, aby zamiarem ustawodawcy było ograniczenie prawa współwłasności nieruchomości wspólnej przysługującego właścicielom samodzielnych lokali, a w konsekwencji ograniczenie prawa do ochrony tego prawa przez każdego ze współwłaścicieli. Taka wykładnia nie znajduje uzasadnienia w brzmieniu ustawy o własności lokali, a normy w niej zawarte w tym zakresie w żaden sposób nie ograniczają uprawnień współwłaścicieli nieruchomości wspólnej. Nie można również stosować wykładni rozszerzającej ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali na niekorzyść uprawnień wynikających z prawa własności. Wobec powyższego, zdaniem skarżącej, Wojewoda Dolnośląski wydając decyzję o umorzeniu postępowania wywołanego odwołaniem skarżącej bezpodstawnie wyłączył ją od udziału w sprawie, czym pozbawił ją czynnego udziału w sprawie. Stwierdzony brak przymiotu strony uniemożliwił z kolei uzyskanie w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia merytorycznego, chociaż odwołanie mogło zawierać trafną argumentację merytoryczną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Zasadny jest bowiem zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że skarżąca nie jest stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Zdaniem Sądu pierwszej instancji skarżąca nie posiada przymiotu strony postępowania, gdyż planowana inwestycja nie godzi w indywidualny interes prawny skarżącej.

Z takim stanowiskiem Sądu pierwszej instancji nie można się zgodzić, a to z poniższych względów.

Kwestię bycia stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę reguluje przepis art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane.

Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm. – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu.

Przy ustalaniu, czy dany podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę należy mieć na uwadze kategorie podmiotów wyszczególnionych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz właściwie rozumiany obszar oddziaływania obiektu. Określenie obszaru oddziaływania obiektu jest niezbędne do zdefiniowania interesu prawnego osób trzecich w ramach postępowania o pozwolenie na budowę.

W myśl art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego, na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepis ten nie definiuje pojęcia obszaru oddziaływania obiektu wprost, lecz poprzez odesłanie do licznych regulacji, przewidujących m. in. szczegółowe wymogi dla odległości w zabudowie i zagospodarowaniu terenu. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, należą m.in. przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawo wodne.

Szczegółowe określenie, który z podmiotów, poza inwestorem, posiada legitymację do występowania jako strona w danym postępowaniu, możliwe jest na podstawie ustaleń faktycznych danej sprawy i przepisów prawa mogących mieć w sprawie zastosowanie.

Stosownie bowiem do art. 5 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno - budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając: poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich – pkt 9.

Z normy art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego wynika, że na potrzeby konkretnej inwestycji organ winien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu – wykorzystaniu danego terenu i na ich podstawie ustalić możliwość oddziaływania określonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oraz zakres i zasięg tego oddziaływania. Przejawami takiego oddziaływania są np. hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne albo zanieczyszczenie powietrza, wody lub gleby bądź też pozbawienie lub ograniczenie możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, środków łączności, dopływu światła dziennego. W sytuacji, gdy z przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, wynikają ograniczenia w zagospodarowaniu, a zatem również w zabudowie sąsiednich nieruchomości, należy uznać, że dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji.

Sąd pierwszej instancji nie zwrócił należytej uwagi na to, że w niniejszej sprawie dokonano badania tzw. linijki słońca i analizy przesłaniania.

Badanie przez organ kwestii dotyczących przesłaniania i nasłonecznienia lokali mieszkalnych, w tym lokalu stanowiącej własność skarżącej, świadczy o obiektywnym istnieniu interesu prawnego. Dokonanie analizy przesłaniania i analizy nasłonecznienia świadczy o tym, iż organ miał uzasadnione wątpliwości, czy przedmiotowa inwestycja nie pozbawi określonych lokali w istniejącym budynku wielorodzinnym dopływu światła dziennego. Skoro organ w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji badał, czy realizacja tej inwestycji nie spowoduje, że lokal skarżącej nr [...] będzie objęty ponadnormatywnym jej oddziaływaniem, czy nie będą naruszone normy dotyczące przesłaniania ( § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) i dostępu światła dziennego ( § 60 tego rozporządzenia), to tym samym uznać należy, iż skarżąca posiada zindywidualizowany interes prawny i posiada przymiot strony w tym postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane.

Zaznaczyć przy tym należy, iż przy ocenie czy dany podmiot jest stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, nie ma znaczenia czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługuje. Właściciel nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego ma interes prawny w sprawdzeniu zachowania stosownych przepisów prawa, a tym samym posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę.

Jeżeli bowiem istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem innej nieruchomości, to tym samym właściciel (współwłaściciel, użytkownik wieczysty, zarządca) tejże nieruchomości jest stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są normy nakazane stosownymi przepisami prawa.

Właściciel nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji winien mieć bowiem możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane i nie zostaną naruszone. Jeżeli jakikolwiek przepis prawa podmiotowego wiąże sposób zagospodarowania czy też użytkowania danej nieruchomości z faktem powstania obiektu na działce inwestora, to wówczas właściciel tejże nieruchomości ma prawo żądać sprawdzenia przez organ, czy zamierzona inwestycja ograniczy jego prawo do zgodnego z prawem zagospodarowania czy też użytkowania nieruchomości będącej jego własnością (współwłasnością).

Z uprawnienia strony do czynnego udziału w postępowaniu wynika konieczność zapewnienia jej możliwości składania wyjaśnień i wniosków a w przypadku niezadowolenia z wydanej decyzji - odwołania. To zaś łączy się z obowiązkiem zachowania przez organy administracji publicznej wymogów ustanowionych w art. 107 § 3 k.p.a.

Podkreślić należy, iż w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę dotyczącego budynku, w którym istnieje wspólnota mieszkaniowa co do zasady przymiot strony przysługuje wspólnocie, tworzonej – zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903, ze zm.) - przez ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Nie oznacza to jednak braku możliwości posiadania przymiotu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę przez właściciela lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość może skutecznie powołać się na indywidualny interes prawny. W pewnych wypadkach osoba legitymująca się odrębnym własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego może posiadać przymiot strony, np. wówczas, gdy realizacja inwestycji mogłaby spowodować naruszenie chronionych przepisami prawa materialnego warunków korzystania z tego lokalu lub mogłaby spowodować naruszenie substancji tego lokalu.

W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że w toku uzupełniającego postępowania dowodowego przed organem odwoławczym – co wynika z akt administracyjnych - autor projektu budowlanego przedłożył "Uzupełnienie dokumentacji projektu budowlanego budynku mieszkalno - usługowego w zakresie analizy nasłonecznienia budynku sąsiedniego" i oświadczenie, że zagadnienia dotyczące zachowania przepisów dotyczących naturalnego oświetlenia i nasłonecznienia pomieszczeń ( § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) przedstawiono na rysunkach A-1a do A-1f przedstawiających analizę nasłonecznienia budynku sąsiedniego jako uzupełnienie analizy zacienienia będącej elementem projektu budowlanego; nadto wskazał, że w związku z zauważoną pomyłką na rysunku analizy zacienienia przedkłada ponownie skorygowany rysunek w dokumentacji uzupełniającej. Na podstawie poprawionej analizy przesłaniania i analizy zacienienia organ odwoławczy uznał, że w przypadku lokalu skarżącej nie zostaną naruszone normy przesłaniania i dostępu światła dziennego i w konsekwencji tego uznał, iż skarżąca nie jest stroną postępowania. Tym samym organ pozbawił skarżącą możliwości sprawdzenia, czy wobec jej lokalu faktycznie zostaną zachowane stosowne normy. To zaś oznacza, iż organ odwoławczy dla uznania skarżącej za stronę postępowania wymaga nie wykazania istnienia interesu prawnego, lecz naruszenia interesu prawnego.

Błędna jest także dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane sprowadzająca się do uznania, że stroną postępowania na gruncie tego przepisu jest jedynie taki podmiot, którego interes prawny został naruszony wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. W wyniku błędnej interpretacji powyższego przepisu Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu II instancji, iż skarżąca nie jest stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł też, iż to na skutek rozpatrzenia odwołania B. G. Wojewoda Dolnośląski uchylił decyzję organu I instancji z dnia 27 marca 2012r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Zważywszy, iż organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, tak przez jego błędną wykładnię jak i niewłaściwe zastosowanie, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] grudnia 2012r., nr [...] umarzającą postępowanie odwoławcze. Brak bowiem było podstaw faktycznych i prawnych do umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Organ II instancji umorzył postępowanie odwoławcze w wyniku błędnego uznania, iż skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Takie błędne stanowisko podzielił Sąd pierwszej instancji.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.188 w związku z art. 193 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił punkt pierwszy zaskarżonego wyroku ( punkt drugi wyroku dotyczy przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu) oraz zaskarżoną decyzję.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego – adwokatowi K. M. wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a.