Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 108/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12a par. 3 i 4,
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 1 ust. 2,
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Dobek - Rak Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2022 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. F. na bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 13 sierpnia 2021 r., sygn. akt III OW 143/21, Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej jako WSA) do rozpoznania skargi Z. F. na bezczynność Prezesa WSA w Szczecinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wniesionej za pośrednictwem ePUAP, zarejestrowanej w tamtejszym sądzie pod sygn. akt II SAB/Sz 29/20. W dniu 20 sierpnia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęły akta ww. sprawy, którym nadano nową sygnaturę II SAB/Gd 108/21.

Z istotnych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Z. F. (dalej zwany również "wnioskodawcą" lub "skarżącym") w dniu 10 lutego 2020 r. zwrócił się pisemnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz jako strona postępowania w sprawie oznaczonej sygnatura akt II SAB/Sz 102/19, o udostępnienie w postaci elektronicznej znajdujących się w posiadaniu tego Sądu dokumentów:

1. Przeglądu akt IK-1228/11.

2. Przeglądu akt RP-10/12.

3. Kopii pisma Pierwszego Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji w Szczecinie do Prokuratury Rejonowej Szczecin-Niebuszewo z 1 października 2018 r. w sprawie IK-0510-26/2/2018.

Skarżący wskazał, że informacje, o których udostępnienie wnosi, sporządzone zostały przez osoby pełniące funkcje publiczne, znajdują się w aktach prowadzonych przez organ publiczny spraw, załączone są do pisma organu RP-54/19 z 17 grudnia 2019 r., i z tego względu stanowią informację publiczną. Ponadto są one dowodem w prowadzonej przez WSA w Szczecinie sprawie, w której jako strona, ma prawo zapoznać się z nimi.

W odpowiedzi na wniosek skarżącego sędzia WSA w Szczecinie wydała w dniu 17 lutego 2020 r. zarządzenie w sprawie o sygn. akt II SAB/Sz 102/19 o następującej treści:

1. Odpowiadając na pismo z dnia 10 lutego 2020 r. dotyczące udostępnienia dokumentów z akt postępowań organu w sprawach: IK -1228/11 i RP-10/12 poinformować skarżącego, że w tej sprawie wielokrotnie wypowiadał się już tutejszy Sąd, który prawomocnym wyrokiem z 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Sz 10/12 merytorycznie rozstrzygnął, że ww. żądanie skarżącego nie mogło zostać załatwione w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Kolejne skargi dotyczące w istocie tego samego wniosku zostały przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucone (w sprawach o sygn. akt II SAB/Sz 69/18, II SAB/Sz 22/19, II SAB/Sz 102/19).

2. Nadać bieg zażaleniu z dnia 10 lutego 2020 r.

Zarządzenie, jak wynika z adnotacji na nim zamieszczonej, wykonano 19 lutego 2020 r.

Z. F. w skardze z 26 marca 2020 r. na bezczynność Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w sprawie ww. wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz w sprawie wniosku o udostępnienie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy sądowej II SAB/Sz 102/19 wniósł o:

- orzeczenie, że zobowiązany organ pozostaje bezczynny w sprawie wniosku skarżącego o udostępnienie wskazanych informacji publicznych;

- zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienie żądanych informacji publicznych lub wydanie wymaganej prawem decyzji,

- orzeczenie, że zobowiązany organ pozostaje w bezczynności w sprawie udostępnienia stronie informacji z akt jawnego postępowania.

W ocenie skarżącego informacja zawarta w skierowanym do niego piśmie z 19 lutego 2020 r., będącym wykonaniem opisanego wyżej zarządzenia sędziego WSA w Szczecinie z 17 lutego 2020 r., jest fałszywa. Jak wskazał, sprawa II SAB/Sz 10/12 nie dotyczyła treści żadnego z trzech dokumentów, których udostępnienia domagał się skarżący w piśmie z 10 lutego 2020 r. Wyrok w sprawie II SAB/Sz 10/12 dotyczył notatek funkcjonariuszy Policji, jakich dokonali w notatnikach służbowych, podczas interwencji przeprowadzonej 31 grudnia 2009 r., w pomieszczeniach ZUT w Szczecinie. Tych samych notatek policjantów dotyczyły sprawy II SAB/Sz 69/18 oraz II SAB 22/19. Natomiast sprawa II SAB 102/19, która się jeszcze nie zakończyła prawomocnie, dotyczy:

1. Notatek policjantów z 31 grudnia 2009 r.

2. Decyzji Komendanta Policji Miejskiej w Szczecinie o wszczęciu sprawy IK- 1228/11.

3. Notatki sporządzonej w roku 2012 przez policjantów, którzy przeprowadzili interwencję w ZUT w dniu 31 grudnia 2009 r.

Zatem sprawa II SAB 102/19 również nie dotyczy informacji będących treścią dokumentów, o które skarżący zwrócił się do WSA w Szczecinie pismem z 20 lutego 2020 r. Odpowiedź Sądu z 19 lutego 2020 r. nie dotyczy zatem przedmiotu wniosku skarżącego z 10 lutego 2020 r., lecz zupełnie innych spraw. Oznacza to, że wniosek ten nie został rozpoznany, a organ nie tylko nie udzielił wnioskowanych informacji publicznych, ale też w ogóle nie ustosunkował się do przedmiotu wniosku. Ponadto organ nie ustosunkował się do wniosku skarżącego o udostępnienie wskazanych informacji, jako stronie postępowania II SAB/Sz 102/19. Tym samym pozbawiono skarżącego prawa do obrony konstytucyjnych i ustawowych praw do jawnego procesu sądowego. W ocenie skarżącego dokumenty, których udostępnienia domagał się w piśmie z 10 lutego 2020 r., stanowią informację publiczną, sporządzone bowiem zostały przez funkcjonariuszy Policji, podczas pełnienia obowiązków służbowych. Wszystkie trzy dokumenty, tzn. oba przeglądy akt i wskazane pismo są częścią IZKMP do PR Szczecin-Niebuszewo, są częścią akt zakończonych postępowań prowadzonych przez organy publiczne, tj. Policję i Prokuraturę. Wniosek z 10 lutego 2020 r. do WSA w Szczecinie dotyczy dokumentów znajdujących się w aktach zakończonych postępowań przeprowadzonych przez organy publiczne.

Odrębną sprawą, jak wskazał skarżący, jest fakt, że WSA w Szczecinie w ogóle nie ustosunkował się do wniosku o udostępnienie wskazanych informacji, jako strony postępowania II SAB/Sz 102/19.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 21 kwietnia 2020 r. skargę odrzucił, jednak Naczelny Sąd Administracyjny – postanowieniem z 23 września 2020 r. orzeczenie Sądu I instancji uchylił. NSA wskazał, że warunkiem koniecznym do prawidłowego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji skargi na bezczynność wniesionej w niniejszej sprawie była odpowiednia ocena żądań skarżącego zawartych we wniosku z 10 lutego 2020 r., zatytułowanego "Wniosek o udostępnienie informacji publicznej", który nie jest z całą pewnością sporządzony czytelnie i nie określa w sposób niebudzący wątpliwości woli skarżącego. W piśmie tym skarżący domaga się "przeglądu akt" o numerach wskazanych w treści pisma oraz kopii pisma Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji w Szczecinie z 1 października 2018 r., przy czym swoje żądanie formułuje na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz jako strona postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt II SAB/Sz 102/19. Zdaniem NSA, o ile jednak mogły istnieć wątpliwości co do woli skarżącego na etapie wpłynięcia do WSA w Szczecinie wniosku z 10 lutego 2020 r., o tyle wątpliwości te rozwiewa treść skargi z 26 marca 2020 r., która jest adresowana do Prezesa WSA w Szczecinie, dotyczy sprawy II SAB/Sz 102/19 i informacji publicznej oraz jest zatytułowana "skarga na bezczynność w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz w sprawie wniosku o udostępnienie stronie dokumentów znajdujących się w aktach jawnej sprawy sądowej II SAB/Sz 102/19". Mając na uwadze powyższe, według NSA, należało przyjąć, że wniosek z 10 lutego 2020 r. w swej istocie zawiera dwa odmienne żądania oparte o rożne podstawy prawne i adresowane do dwóch rożnych podmiotów. Pierwszym jest wniosek o udostępnienie informacji publicznej adresowany do Prezesa WSA w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, a drugim jest żądanie strony postępowania prowadzonego pod sygn. akt II SAB/Sz 102/19 kierowane do sądu orzekającego o udostępnienie dokumentów znajdujących się w tych aktach w oparciu o przepisy p.p.s.a. Pierwszy z wniosków powinien był zostać przedłożony Prezesowi WSA w Szczecinie, który jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., celem jego merytorycznego rozpoznania w oparciu o przepisy u.d.i.p. Drugi zaś powinien zostać przedłożony do akt sprawy II SAB/Sz 102/19 celem załatwienia go przez sąd orzekający w tej sprawie na podstawie przepisów p.p.s.a. Z tych względów nie znajduje zastosowania w sprawie art. 2 ust. 2 u.d.i.p., gdyż jawność akt sprawy względem stron nie jest realizacją zasady dostępu do informacji publicznej. W rozpoznawanej sprawie w rzeczywistości nie doszło do załatwienia żadnego z obu wniosków, a odpowiedź z 19 lutego 2020 r. nie stanowiła załatwienia żadnego z nich, gdyż źle została odczytana wola skarżącego. W związku z tym NSA wskazał, że skarga na bezczynność Prezesa WSA w zakresie udostępnienia informacji publicznej podlega potencjalnie kognicji sądów administracyjnych z mocy przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., a skoro tak, to bez wątpienia nie została ona merytorycznie rozpatrzona przez Sąd I instancji zgodnie z przepisami art. 149 § 1-2 p.p.s.a. i tym samym doszło do naruszenia przepisu z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.

W piśmie z 18 grudnia 2020 r., doręczonym skarżącemu 22 grudnia 2020 r., udzielając skarżącemu odpowiedzi na wniosek z 10 lutego 2020 r. wyjaśniono, że dokumenty, o których udostępnienie wniesiono, znajdują się w aktach sprawy o sygn. akt II SAB/Sz 102/19 (nowa sygn. akt II SAB/Sz 47/20), w której skarżący występuje jako strona postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że przysługuje mu prawo do wglądu w akta jako strona tego postępowania – zgodnie z treścią art. 12a § 3 p.p.s.a. Okoliczność ta wyklucza stosowanie wobec wniosku skarżącego przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Prezes Sądu Administracyjnego w Szczecinie w odpowiedzi na skargę sporządzoną 11 stycznia 2021 r. wniósł o umorzenie postępowania sądowego i stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jako uzasadnienie wskazano, że od 25 lutego 2020 r. do 17 grudnia 2020 r. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pozostawał w bezczynności co do załatwienia wniosku skarżącego, jednakże przed rozpoznaniem skargi bezczynność ta ustała. Okoliczność ta uzasadnia wniosek o umorzenie postępowania sądowego, bowiem brak jest podstawy do nakazywania udzielenia skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek, skoro odpowiedź została skarżącemu doręczona. Zaznaczono też, że bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżącego wynikała z niejednoznaczności jego treści. Okoliczność ta oraz fakt, że skarżącemu niezwłocznie po zwrocie akt udzielona została odpowiedź na jego wniosek z 10 lutego 2020 r., przemawiają - zdaniem organu - za uznaniem, że bezczynność nie miała charakteru rażącego.

Z. F. skierował do Prezesa WSA w Szczecinie pismo z 23 grudnia 2020 r. zatytułowane jako "Ponowny wniosek o udostępnienie wskazanych dokumentów akt II SAB/Sz 102/19 w postaci elektronicznej oraz skarga na przewodniczącą Wydziału Informacji Sądowej". Organ potraktował je jako kolejny wniosek o udostępnienie wskazanych dokumentów z akt sprawy II SAB/Sz 102/19 i ustosunkował się do niego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w określonych przypadkach, w tym w zakresie wydania decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.).

Skarga będąca przedmiotem rozpoznania przez Sąd dotyczy bezczynności Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (dalej także jako organ) w rozpoznaniu wniosku Z. F. z 10 lutego 2020 r., przy czym wniosek ten miał dwojaki charakter, co rzutowało na działania organu podejmowane w celu jego załatwienia.

Na wstępie wskazać trzeba, że przedmiotowa skarga została zarejestrowana w WSA w Szczecinie pod sygnaturą akt II SAB/Sz 29/20, a jej przedmiot określono jako "bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej". Na wstępnym etapie związanym z przyjęciem skargi i zbadaniem jej warunków formalnych Sąd uznał, że nie podlega ona jego kognicji i postanowieniem z 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SAB/Gd 29/20 odrzucił skargę. Orzeczenie to jednak zostało uchylone postanowieniem NSA z 23 września 2020 r., sygn. akt I OSK 1420/20.

W rozstrzygnięciu tym NSA zwrócił uwagę, że wniosek skarżącego z 10 lutego 2020 r. nie jest czytelny i nie określa w sposób niebudzący wątpliwości woli skarżącego. W piśmie tym skarżący domaga się "przeglądu akt" o numerach wskazanych w treści pisma oraz kopii pisma Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji w Szczecinie z 1 października 2018 r., przy czym swoje żądanie formułuje na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz jako strona postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt II SAB/Sz 102/19. Natomiast złożona następnie skarga została zaadresowana do Prezesa WSA w Szczecinie, dotyczy sprawy II SAB/Sz 102/19 i informacji publicznej oraz jest zatytułowana "skarga na bezczynność w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz w sprawie wniosku o udostępnienie stronie dokumentów znajdujących się w aktach jawnej sprawy sądowej II SAB/Sz 102/19". W związku z tym NSA stwierdził, że wniosek z 10 lutego 2020 r. w swej istocie zawiera dwa odmienne żądania oparte o różne podstawy prawne i adresowane do dwóch różnych podmiotów. Pierwszym jest wniosek o udostępnienie informacji publicznej adresowany do Prezesa WSA w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, a drugim jest żądanie strony postępowania prowadzonego pod sygn. akt II SAB/Sz 102/19 kierowane do sądu orzekającego o udostępnienia dokumentów znajdujących się w tych aktach w oparciu o przepisy p.p.s.a. Pierwszy z wniosków winien był zostać przedłożony Prezesowi WSA w Szczecinie, który jest podmiotem o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., celem jego merytorycznego rozpoznania w oparciu o przepisy u.d.i.p. Drugi zaś powinien zostać przedłożony do akt sprawy II SAB/Sz 102/19 celem załatwienia go przez sąd orzekający w tej sprawie na podstawie przepisów p.p.s.a. Z tych względów nie znajduje zastosowania w sprawie art. 2 ust. 2 u.d.i.p., gdyż jawność akt sprawy względem stron nie jest realizacją zasady dostępu do informacji publicznej. W rozpoznawanej sprawie w rzeczywistości nie doszło do załatwienia żadnego z obu wniosków o właściwe podstawy prawne przez właściwe organy, a odpowiedź z 19 lutego 2020 r. nie stanowiła załatwienia żadnego z nich, gdyż źle została odczytana wola skarżącego.

W związku z tym, po otrzymaniu akt sprawy, WSA w Szczecinie zarejestrował pismo skarżącego z 10 lutego 2020 r. jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej (znak WIS.0134.32.2020), a skargę z 26 marca 2020 r. - jako skargę na bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (sygn. akt II SAB/Sz 129/20). Następnie, w dniu 17 grudnia 2020 r. skarżącemu udzielono odpowiedzi na jego wniosek informując, że dokumenty udostępnienia, których żąda znajdują się w aktach sprawy o sygn. akt II SAB/Sz 102/19 (nowa sygn. akt II SAB/Sz 47/20), w której skarżący występuje jako strona postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że przysługuje mu prawo do wglądu w akta jako strona tego postępowania - zgodnie z treścią art. 12a § 3 p.p.s.a. Okoliczność ta wyklucza stosowanie wobec wniosku skarżącego przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem Prezesa WSA w Szczecinie, odpowiedź ta czyni skargę na bezczynność bezzasadną i uzasadnia umorzenie postępowania, gdyż po jej wniesieniu wniosek o udzielenie informacji publicznej został załatwiony. Zdaniem orzekającego Sądu stanowisko, aczkolwiek nie w pełni precyzyjne, ostatecznie jest uzasadnione.

Kluczowe w niniejszej sprawie jest – jak zauważył NSA – ustalenie woli wnioskodawcy, przy czym należy zgodzić się z tezą postanowienia sygn. akt I OSK 1420/20, że wniosek z 10 lutego 2020 r. zawierał dwa żądania, oparte na innych podstawach prawnych i każdy z nich powinien zostać rozpoznany odpowiednio do ustalonego trybu. Jak wynika z akt zarówno sprawy II SAB/Sz 29/20, pod którą to sygnaturą pierwotnie zarejestrowano skargę z 26 marca 2020 r., jak i sprawy II SAB/Sz 129/20 stanowiącej nową sygnaturę dla tej skargi, Sąd w Szczecinie uznał, że jej przedmiotem jest bezczynność w informacji publicznej, co koresponduje z uznaniem wniosku z 10 lutego 2020 r. za wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym, stosownie do postanowienia NSA z 23 września 2020 r., chcąc rozpoznać ten wniosek, po wniesieniu skargi, Sąd powinien był ustalić, czy dotyczy on informacji publicznej.

Czyniąc zadość temu obowiązkowi, w piśmie z 18 grudnia 2020 r. skarżony organ poinformował skarżącego, że ze względu na fakt, że żądane informacje stanowią dokumenty znajdujące się w aktach sprawy o sygn. II SAB/Sz 102/19, w której skarżący występuje jako strona postępowania, przysługuje mu prawo dostępu do tych akt, a zarazem do tych dokumentów, na zasadzie art. 12a § 3 p.p.s.a. W konsekwencji, zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., wniosek o udostępnienie tych dokumentów nie może zostać rozpoznany w trybie tej ustawy, lecz na mocy art. 12a p.p.s.a., który określa odmienne zasady i tryb dostępu do nich.

Osobną natomiast kwestią, na co zwracał już uwagę NSA, będzie rozpoznanie wniosku z 10 lutego 2020 r. w zakresie żądania strony postępowania sądowoadministracyjnego dostępu do akt sprawy, które powinno zostać rozpoznane przez WSA w Szczecinie, jako sąd orzekający w sprawie II SAB/Sz 102/19, w trybie art. 12a § 4 p.p.s.a. Jedynie na marginesie wskazać należy, że z akt sprawy (por. uzasadnienie postanowienia z 21 kwietnia 2020r., II SAB/Sz 29/20) wynika, że skarżący uzyskał dostęp do akt II SAB/Sz 102/19 w dniach 18 listopada i 10 grudnia 2019 r., a następnie – 7 i 10 lutego 2020 r.

Natomiast, odnosząc się do mających zastosowanie w ramach rozpoznania niniejszej skargi na bezczynność przepisów, wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1 ustawy. W doktrynie wskazuje się, że ustawodawca stworzył w ten sposób normę kolizyjną, która wyłącza stosowanie przepisów ustawy tylko w sytuacji, w której inna ustawa reguluje ten sam zakres. Pozwala to na wyodrębnienie dwóch grup informacji: podlegających udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz takich, które ujawnia się na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawach szczególnych. W przypadku kolizji przepisy zawarte w ustawach odrębnych mają pierwszeństwo i wyłączają też stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W takiej sytuacji podmiot zobowiązany zawiadamia jedynie wnioskodawcę pismem, że żądana informacja nie może być udostępniona w trybie przewidzianym w omawianej ustawie (tak: M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wydanie 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2018 i powołana tam publikacja G. Sibigi, Prawne formy działania podmiotów udostępniających informację publiczną, s. 12). O ile zatem dostęp stron postępowania do akt sprawy uregulowany jest odrębnie (w tym przypadku przepisami p.p.s.a.), to tym samym w zakresie żądania strony o udostępnienia informacji o materiale zawartym w aktach wyłączone jest stosowanie przepisów u.d.i.p. Zasady dostępu do akt postępowania sądowoadministracyjnego, sporządzania z nich odpisów, w tym wydawania kserokopii z dokumentów i uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy reguluje art. 12a p.p.s.a. Stanowi on, że dla każdej sprawy z zakresu, o którym mowa w art. 1 (sądowoadministracyjnej), tworzy się akta. Akta są tworzone w postaci elektronicznej lub papierowej. Akta w postaci elektronicznej są przetwarzane z wykorzystaniem systemu elektronicznego zarządzania dokumentacją w rozumieniu przepisów o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Akta w postaci papierowej są przetwarzane w tej postaci oraz z wykorzystaniem systemu elektronicznego zarządzania dokumentacją w rozumieniu przepisów o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Akta sprawy udostępnia się stronom postępowania. Strony mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt. (art. 12a § 4 p.p.s.a.). Sąd, w odniesieniu do akt w postaci elektronicznej, udostępnia stronom akta sprawy w swoim systemie teleinformatycznym, po uwierzytelnieniu strony w sposób określony w art. 20a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2070).

Powyższe oznacza, że powołana ustawa – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi w sposób kompleksowy i autonomiczny reguluje kwestię dostępu do akt tego postępowania, przyznając to uprawnienie w sposób nieograniczony jego stronom, a więc w szczególności – skarżącemu. Dostęp ten obejmuje zarówno możliwość wglądu w całe akta sprawy, jak i poszczególne dokumenty, złożone do tych akt. W takiej sytuacji, a więc w odniesieniu do dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych, a do których dostęp regulują przepisy szczególne w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. - nie znajduje zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. O powyższym skarżący został poinformowany w wyżej powołanym piśmie z 19 grudnia 2020 r. i zdaniem Sądu orzekającego takie stanowisko organu jest prawidłowe.

Prezentowany pogląd znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, które w znacznej mierze odwołuje się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13. Sąd wywodził, że: "przepisów tej ustawy (ustawy o dostępie do informacji publicznej) nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Przepisami takimi są np. art. 73-74 k.p.a., 156 i 321 k.p.k., § 94 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. Nr 38, poz. 249 z późn. zm.), art. 525 k.p.c., czy też art. 12a § 2 p.p.s.a. (...)". Wymienione przepisy, w tym art. 12a p.p.s.a. znajdują zastosowanie wobec stron postępowania, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych. W konsekwencji, powołany przepis, regulujący tryb dostępu do ww. akt, stanowi przepis szczególny, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a to oznacza, że nie znajduje wówczas zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Stanowisko to zostało zaaprobowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego: w wyroku z 25 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1399/15, w wyroku z 19 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 357/19, jak również w wyroku z 20 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 298/20 (wprawdzie dotyczących dostępu do akt w postępowaniu karnym, w którym to zakresie obowiązują analogiczne przepisy regulujące taki dostęp w art. 156 § 1 k.p.k.). W tym ostatnim orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że "Kwestia dostępu do akt postępowania przygotowawczego [w niniejszej sprawie – akt sprawy sądowoadministracyjnej] wyczerpuje wszelkie uprawnienia pokrzywdzonego lub podejrzanego [skarżącego], (...) związane z uzyskaniem przez nich informacji zawartych w aktach czy dokumentach prowadzonego postępowania. Przepisy u.d.i.p. nie stanowią alternatywnego i konkurencyjnego wobec przepisów Kodeksu postępowania karnego [p.p.s.a.] sposobu pozyskiwania odpisów dokumentów czy informacji znajdujących się w aktach postępowania (...). Dokumenty zgromadzone przez organ w aktach, podlegają "udostępnieniu" wyłącznie na podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego [p.p.s.a.]."

W tej sytuacji, ostatecznie prawidłowo skarżony organ uznał, że wniosek skarżącego nie mógł podlegać rozpatrzeniu w trybie u.d.i.p. Prawidłowo organ poinformował skarżącego o braku możliwości udostępnienia żądanych informacji w trybie u.d.i.p. Nie mając zaś podstaw do zastosowania przepisów u.d.i.p. w zakresie udostępnienia żądanych przez skarżącego informacji organ nie mógł w tym zakresie pozostawać w bezczynności, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.