Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 420/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2009-10-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 1 i ust.  2
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 października 2009 r. sprawy ze skargi D. M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] E. O.-M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia 14 maja 2009 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia 23 marca 2009 r. nr [...], wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta O. L. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w O. L., odmawiającą przyznania D. G. zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup środków umożliwiających konserwację i bezawaryjne korzystanie z aparatu słuchowego, na uregulowanie długu – opłacenie zaległej faktury za energię elektryczną, na podróże związane z usamodzielnieniem się, na opłatę zaległych należności za podatek gruntowy, na zakup papieru i atramentu do drukarki, na zakup "biblii PHP" i na opłacenie składek na ubezpieczenie zdrowotne.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyjaśniło, że D. G. wnioskiem z dnia 25 lutego 2009 r. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w O. L. o udzielenie pomocy finansowej. W piśmie z dnia 13 marca 2009 r., uzupełniając ten wniosek, wskazał potrzeby, na jakie domagał się przyznania świadczenia, to jest w szczególności: zakup środków umożliwiających konserwację i bezawaryjne korzystanie z aparatu słuchowego, na uregulowanie długu – opłacenie zaległej faktury za energię elektryczną, na podróże związane z usamodzielnieniem się, na opłatę zaległych należności za podatek gruntowy, na zakup papieru i atramentu, "biblii PHP" i na opłacenie składek na ubezpieczenie zdrowotne. Na podstawie przeprowadzonej aktualizacji wywiadu środowiskowego oraz posiadanej dokumentacji organ pierwszej instancji ustalił, że wnioskodawca jest osobą samotnie gospodarującą, bezrobotną, niepełnosprawną w stopniu lekkim, jest właścicielem gospodarstwa rolnego o wielkości 1,1955 ha przeliczeniowych, ponadto otrzymuje z tutejszego ośrodka zasiłek okresowy w wysokości 114,77 zł (decyzja z dnia 19 lutego 2009 r. nr [...]). Dochód D. G. ustalony zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. 477 zł. Jako przyczynę odmowy przyznania zasiłku na wskazane przez skarżącego w piśmie z dnia 13 marca 2009 r. potrzeby organ wskazał, że D. G. w trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego nie wskazał rodzaju środków do konserwacji aparatu słuchowego oraz kosztów ich zakupu. Podniósł, że z analizy dokumentacji potwierdzającej wysokość przyznanych świadczeń Ośrodek Pomocy Społecznej w O. L. w okresie od miesiąca stycznia 2008 r. do października 2008 r. udzielił wsparcia finansowego na uregulowanie należności za zużytą energię elektryczną w następującej formie i wysokości: specjalny zasiłek celowy w miesiącu styczniu 2008 r. w wysokości 110 zł, zasiłek celowy w miesiącu styczniu 2008 r. w wysokości 110 zł płatny przelewem na konto Zakładu Energetycznego w P., zasiłek celowy w miesiącu czerwcu 2008 r. w wysokości 67,51 zł, zasiłek celowy w miesiącu lipcu 2008 r. w wysokości 120 zł płatny w kasie ośrodka, specjalny zasiłek celowy w miesiącu lipcu 2008 r. w wysokości 138,97 zł, zasiłek celowy w miesiącu październiku 2008 r. w wysokości 80,68 zł. Organ podniósł przy tym, że skarżący nie poczynił żadnych starań w celu rozwiązania tego problemu, tj. na przykład instalacji układu przedpłatowego. Organ pierwszej instancji wskazał również, że potrzeba związana z usamodzielnieniem się nie może być pozytywnie rozpatrzona, gdyż nie wnioskodawca przedstawił planu poszukiwania pracy oraz grupy docelowej, położenia (miejscowości gdzie znajdują się zakłady pracy), pracodawców, u których chciałby podjąć zatrudnienie oraz kosztów z tym związanych. Wniosek o pomoc w zakresie uregulowania zaległych należności za podatek gruntowy nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w ocenie organu, skarżący nie wykorzystał wszystkich możliwości w celu rozwiązania problemu, tj. nie złożył pisemnego wniosku do Burmistrza O. L. o umorzenie podatku gruntowego. Organ podniósł, że strona ma możliwość nieodpłatnego sporządzenia takich dokumentów jak życiorys, czy list motywacyjny w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. L. Rozważając zgłoszoną przez wnioskodawcę potrzebę przyznania mu środków na opłacenie składek na ubezpieczenie zdrowotne organ ocenił, że jako właściciel gospodarstwa rolnego o wielkości 1,1955 ha przeliczeniowych podlega on ubezpieczeniu społecznemu w tym zdrowotnemu w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Z informacji udostępnionych z KRUS wynika, iż wnioskodawca nie figuruje w ewidencji osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Kolegium podzieliło argumentację organu pierwszej instancji i stwierdziło dodatkowo, że skarżący nie wykazał aktywności w celu umożliwienia organowi ustalenia parametrów technicznych jego aparatu słuchowego (typ, model, marka), ustalenia, jakie baterie są właściwe do tego aparatu, a także ustalenia serwisu gwarancyjnego podanego na karcie gwarancyjnej. Ponadto Kolegium wskazało, że skarżący nie podejmuje działań mających na celu złagodzenie ciężaru ponoszenia opłat za energię, np. poprzez zainstalowanie licznika przedpłatowego. Kolegium uznało również, że prawidłowe było podejście organu pierwszej instancji uznające za konieczne przedłożenie przez zainteresowanego, a jeszcze lepiej wspólnego ustalenia z pracownikiem socjalnym planu rozumianego, np. poprzez określenie terminu, czy też wskazanie pracodawców (w tym miejscowości), u których będzie dowiadywał się o możliwość zatrudnienia, a przede wszystkim wskazania obowiązku osoby zainteresowanej dokumentowania faktu poszukiwania pracy, celem rozważenia przyznania mu zasiłku na podróże w związku z usamodzielnianiem się.

Kolegium wskazało również, że kwota udzielonej D. G. owi pomocy w miesiącu marcu wyniosła 485,77 zł, a jest to kwota przekraczająca kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył D. G. Skarżący zarzucił, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji zostały wydana z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

W dniu 9 października 2009 r. skarżący złożył pismo procesowe, w którym wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając organom naruszenie przepisów art. 10 i 81 k.p.a., poprzez uniemożliwienie mu wypowiedzenia się co do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz art. 7, 9 i 80 k.p.a., poprzez naruszenie zasad w nich wyrażonych. Do pisma dołączył życiorys zawodowy, pismo "G.A.S." z dnia 5 czerwca 2009 r., zaświadczenie z PUP w K. z dnia 11 lutego 2009 r. oraz zaświadczenia lekarskie z dnia 24 czerwca 2009 r. i 14 sierpnia 2009 r.

Ponadto na rozprawie w dniu 15 października 2009 r. ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik złożył kserokopię pisma PGE Zakład Energetyczny P. z dnia 30 września 2009 r. dotyczącego zestawienia obciążeń i wpłat z tytułu wykorzystanej przez skarżącego energii elektrycznej w okresie od stycznia 1999 r. do stycznia 2010 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego.

W myśl przepisu art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością.

Zgodnie natomiast z przepisami art. 77 § 1 i 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.

Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji. Stosownie bowiem do przepisu art. 136 i 138 k.p.a. przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu I instancji.

Należy podkreślić, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie organy administracji przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami wynikającymi z powołanych przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy.

Skarżący domagał się przyznania zasiłku celowego, zastosowanie mieć będą zatem przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa".

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy). Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). Jedną z form pomocy społecznej jest świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego.

Zgodnie z art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

W myśl przepisu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł.

Z prawidłowych ustaleń organów administracji wynika, że dochód skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (art. 8 ust. 3 ustawy) wyniósł 362,24 zł. Na dochód ten składają się: dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,1955 ha przeliczeniowych w wysokości 247,47 zł miesięcznie, obliczony zgodnie z art. 8 ust. 9 ustawy i § 1 pkt 2 litera "e" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz zasiłek okresowy w wysokości 114,77 zł miesięcznie, przyznany decyzją z dnia 19 lutego 2009 r. Skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Dochód skarżącego obliczony zgodnie z przepisami ustawy nie przekroczył zatem kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, warunkującego – stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy – przyznanie pomocy społecznej .

Skarżący, jest osobą bezrobotną i niepełnosprawną w stopniu lekkim, spełnia więc kryteria przyznawania pomocy społecznej, określone w art. 7 ustawy

Przyznanie świadczenia w postaci zasiłku celowego, w przeciwieństwie do przyznania zasiłku stałego czy zasiłku okresowego, o jakich mowa w art. 37 i 38 ustawy, oparte jest na konstrukcji uznania administracyjnego. Organ administracji ma w tej sytuacji zapewniony pewien zakres swobody, co do oceny, czy wnioskodawcy spełniającemu kryterium dochodowe należy zasiłek celowy przyznać oraz – w przypadku uznania zasadności udzielenia tej formy pomocy – w jakiej wysokości to świadczenie ustalić. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza zatem załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Ocena takiej decyzji dokonana przez sąd administracyjny sprowadza się do ustalenia, czy w toku wydawania decyzji organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W orzecznictwie podkreśla się, że kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola sądu dotyczy więc prawidłowości postępowania organu administracji, poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy administracji w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego.

Organy administracji obu instancji orzekające w sprawie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, uznając, iż w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup środków umożliwiających konserwację i bezawaryjne korzystanie z aparatu słuchowego, na uregulowanie długu – opłacenie zaległej faktury za energię elektryczną, na podróże związane z usamodzielnieniem się, na opłatę zaległych należności za podatek gruntowy, na zakup papieru i atramentu do drukarki, na zakup poradnika określanego przez skarżącego jako "biblia PHP" i na opłacenie składek na ubezpieczenie zdrowotne. Organy administracji uwzględniły bowiem wskazane wyżej przepisy ustawy i przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami, wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego, rozważając wszystkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji są wyczerpujące, szczegółowo omawiają każdą ze zgłoszonych przez skarżącego potrzeb i zawierają wyjaśnienie przyczyn odmowy przyznania pomocy.

Prawidłowe jest stanowisko Kolegium, że uniemożliwienie przez skarżącego organowi pierwszej instancji ustalenia, pomimo wyraźnej prośby organu, parametrów technicznych jego aparatu słuchowego (typ, model, marka), rodzaju baterii właściwych do tego aparatu oraz serwisu gwarancyjnego podanego na karcie gwarancyjnej uzasadniało odmowę przyznania zasiłku celowego na zakup środków umożliwiających konserwację aparatu słuchowego. Takie działanie stanowi uchybienie określonemu w art. 4 ustawy obowiązkowi współdziałania przez osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej, a tym samym uprawnia organ administracji do wydania decyzji odmownej na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy. Przepis ten stanowi bowiem, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Zasadnie również organy administracji odmówiły przyznania skarżącemu zasiłku celowego na opłacenie zaległej faktury za energię elektryczną wskazując, że dotychczas udzielona mu pomoc w tym zakresie nie została wykorzystana na ten cel. Organy wyjaśniły, że wcześniejszą decyzją Kierownika OPS z dnia 20 stycznia 2009 r. przyznano skarżącemu świadczenie na częściowe opłacenie należności wynikającej z faktury ze energię elektryczną nr [...]. Ze znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego wezwania do zapłaty z dnia 16 lutego 2009 r., kierowanego przez Zakład Energetyczny do skarżącego, wynika, iż wezwanie to dotyczy tej samej faktury. Oznacza to, że skarżący przyznanego decyzją z dnia 20 stycznia 2009 r. świadczenia w części odnoszącej się do opłaty za energię elektryczną nie przeznaczył na cel określony w decyzji, skoro nie uregulował ciążącego na nim zobowiązania. Zauważyć jednak należy, że z zestawienia należności i wpłat za energię elektryczną przedstawionego przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie wynika, że należność wskazana w wymienionej wyżej fakturze uiszczona została w marcu 2009 r., a więc przed wydaniem decyzji przez organ drugiej instancji. Organy słusznie zwróciły również uwagę, iż w 2008 r. skarżącemu udzielono szeregu świadczeń z pomocy społecznej w wysokości, która pokryła jego wszelkie zobowiązania za energię elektryczną oraz że nie czyni on starań mających na celu złagodzenie ciężaru ponoszenia opłat za energię choćby poprzez zainstalowanie licznika przedpłatowego.

Brak było także podstaw do przyznania D. G. zasiłku celowego na dojazdy związane z poszukiwaniem przez niego pracy. Skarżący, wezwany przez organ w piśmie z dni 4 marca 2009 r. do wskazania planu poszukiwania pracy oraz grupy docelowej i położenia pracodawców, u których chciałby podjąć zatrudnienie oraz planowanych kosztów dojazdów, odmówił w trakcie wywiadu środowiskowego przedstawienia takiego planu, a także jego sporządzenia przy udziale pracownika socjalnego. Strona uniemożliwiła w ten sposób ocenę zasadności jej wniosku w tym zakresie, co pozwalało na wydania decyzji odmownej w myśl art. 11 ust. 2 ustawy.

Prawidłowo stwierdziły organy administracji, iż uregulowanie zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości nie stanowi "niezbędnej potrzeby bytowej", dla której zaspokojenia może być przyznana pomoc społeczna. Przepis art. 39 ust. 2 ustawy zawiera jedynie przykładowe wyliczenie takich "potrzeb", nie ulega jednak wątpliwości, że pojęcie to obejmuje potrzeby uzasadnione tylko podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, takich jak zachowanie życia, zdrowia i zwykłych stosunków związanych ze statusem społecznym osoby wnioskującej o zasiłek celowy. Świadczenie to ma bowiem służyć zażegnaniu trudnej i nagłej sytuacji, w której osoba zainteresowana wykazuje bezradność (por. W. Maciejko [w:] W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2009, s. 217-218). Za taką sytuacje "trudną i nagłą" nie może być uznana w żadnym razie konieczność uregulowania zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości.

Z tych samych przyczyn uzasadniona była odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup książki "biblii PHP", to jest podręcznika dla projektantów HTML, programistów C lub twórców stron www.

W ocenie Sądu zasadne było również stanowisko organów administracji, które odmówiły skarżącemu udzielenia pomocy na zakup papieru i atramentu do drukarki, którą to potrzebę skarżący uzasadniał koniecznością sporządzania życiorysów i listów motywacyjnych związanych z poszukiwaniem pracy. Słusznie zwróciły uwagę organy, iż skarżący ma możliwość sporządzania wskazanych wyżej dokumentów w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. L.

Nie naruszają prawa decyzje organów także w zakresie odmowy opłacania za skarżącego składek zdrowotnych w Narodowym Funduszu Zdrowia. Skarżący jest posiadaczem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,1955 ha przeliczeniowych. W myśl art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są rolnikami lub ich domownikami w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób powstaje od dnia zgłoszenia do ubezpieczenia w trybie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników (art. 69 ust. 2). Skarżący mógłby zatem złożyć wniosek o objęcie tym ubezpieczeniem. Z pisma Kierownika Placówki Terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w L. wynika, że skarżący nie figuruje w ewidencji osób ubezpieczonych, co oznacza, iż nie złożył on wniosku o objęcie go ubezpieczeniem z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego. Ponadto w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych mają prawo także inne niż ubezpieczeni osoby, które spełniają kryterium dochodowe określone w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. W tej sytuacji nie można uznać, iż opłacenie składki zdrowotnej za stronę w NFZ stanowi niezbędną potrzebę bytową uzasadniająca przyznanie zasiłku celowego.

Należy mieć również na względzie, iż jak wynika z akt postępowania administracyjnego skarżący od lat objęty jest systematyczną pomocą udzielaną ze środków Ośrodka Pomocy Społecznej w O. L. W dniu 23 marca 2009 r. organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu trzema odrębnymi decyzjami zasiłki celowe: w wysokości 200 zł na zakup żywności, w wysokości 150 zł na zakup butli z gazem, obuwia wiosennego, bielizny osobistej i środków higienicznych oraz w wysokości 21 zł na zakup baterii do aparatu słuchowego, a więc łączna kwota przyznanych zasiłków celowych wyniosła 371 zł. Skarżący w miesiącu marcu 2009 r. otrzymywał również zasiłek okresowy w wysokości 114,77 zł (przyznany na miesiące luty – kwiecień 2009 r.). Łączna wysokość pomocy w formie świadczeń pieniężnych ze środków organu pomocy społecznej w miesiącu marcu 2009 r. wyniosła więc 485,77 zł, a tym samym przekroczyła kwotę kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej.

W tych okolicznościach bezpodstawny jest zarzut skarżącego, iż organy obu instancji rozpoznając niniejszą sprawę były w stosunku do niego stronnicze. Odmowa przyznania świadczeń szczegółowo wyżej opisanych, żądanych przez skarżącego, w sytuacji, gdy skarżący jest objęty szeroko innymi formami pomocy ze środków organu pierwszej instancji, nie może świadczyć o braku zachowania bezstronności wobec skarżącego ani o celowym działaniu tego organu w celu "marginalizacji i wykluczenia" skarżącego.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przepisu art. 10 i 81 k.p.a., wskazać należy, iż warunkiem koniecznym uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie, iż takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do strony stawiającej zarzut należy wykazanie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Zarzut naruszenia art. 10 i 81 k.p.a., poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków, może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. (wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, ONSAiWSA 2007, nr 6, poz. 157; W. Taras, Glosa do wyroku NSA z dnia 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, OSP 2007, nr 3, poz. 26).

Skarżący nie wykazał w żaden sposób, by został pozbawiony możliwości udowodnienia swoich twierdzeń, czy też możliwości złożenia wyjaśnień i by uchybienie tym przepisom mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie wykazał on, że niezawiadomienie go przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło mu dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej, przykładowo złożenia dokumentu lub wskazania innych dowodów. Zarzut ten jest więc nieuzasadniony.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 9 października 2009 r. należy podkreślić, iż są one bezzasadne. Ponownie wskazać należy, iż organy administracji nie naruszyły przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Organy te przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami wynikającymi z powołanych przepisów i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. W toku postępowania nie uchybiono również przepisowi art. 9 k.p.a. Przepis ten stanowi, że: "Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.".

Skarżący nie wskazał na czym miałoby polegać naruszenie tego przepisu przez Kolegium i organ pierwszej instancji. Sąd nie dopatrzył się uchybień w tym zakresie, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokumenty przedłożone przez skarżącego wraz z pismem procesowym z dnia 9 października 2009 r. nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy. Życiorys zawodowy strony był już, jak wynika z akt postępowania administracyjnego, przedmiotem oceny organów obu instancji, zaś pozostałe dokumenty albo w ogóle nie dotyczą osoby skarżącego, jak zaświadczenie z PUP w K. z dnia 11 lutego 2009 r., albo nie dotyczą sprawy administracyjnej zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji, jak pismo "G.A.S." z dnia 5 czerwca 2009 r. Zaświadczenia lekarskie z dnia 24 czerwca 2009 r. i 14 sierpnia 2009 r. dokumentują natomiast stan zdrowia skarżącego z daty po wydaniu decyzji przez organy obu instancji, a więc również nie mogły mieć znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Do odmiennej oceny zaskarżonej decyzji nie daje też podstaw przedstawione na rozprawie zestawienie obciążenia i wpłat za energię elektryczną za okres od stycznia 1999 r. do stycznia 2010 r. oraz faktura nr [...] na kwotę 20,21 zł. Jak już wyżej wskazano, nie jest obowiązkiem organów pomocy społecznej zaspokajanie każdej zgłoszonej potrzeby osoby uprawnionej do świadczeń z pomocy społecznej, w szczególności zaś regulowanie za tę osobę wszystkich rachunków za energię elektryczną.

Brak w tej sytuacji podstaw do uwzględnienia skargi.

Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).