Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1959/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi "J" Spółka Komandytowa z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej "J" Spółka Komandytowa z siedzibą w W. kwotę 2001 (dwa tysiące jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2011 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2011 r., w przedmiocie wymierzenia J. - kary pieniężnej za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego drogi krajowej ul. L. poprzez umieszczenie w nim:

a/ reklamy, o łącznej powierzchni reklamowej 36 m2, w okresie od dnia 25 listopada 2006 r. do dnia 15 grudnia 2006 r., w wysokości [...] zł,

b/ fundamentu reklamy, o łącznej powierzchni rzutu poziomego 2 m2, w okresie od dnia 16 grudnia 2006 r. do dnia 12 stycznia 2009 r., w wysokości [...] zł/.

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, iż w dniu [...] grudnia 2006 r. w trakcie rutynowej kontroli stwierdzono funkcjonowanie reklamy o łącznej powierzchni reklamowej 36 m2, w pasie drogowym ul. L. W dniach [...] grudnia 2008 r. i [...] stycznia 2009 r. - w trakcie kolejnych kontroli pasa drogowego we wspomnianej lokalizacji - stwierdzono istnienie fundamentu reklamy J.

Organ przedstawił przebieg postępowania administracyjnego w sprawie. Przytoczył treść art. 39 i art. 40 ustawy o drogach publicznych i stwierdził, iż o ile zostało udowodnione zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, konieczne było nałożenie kary na właściciela reklamy.

Zdaniem Kolegium skoro reklama znajdowała się w pasie drogowym w ostatnim dniu decyzji zezwalającej, później spółka ubiegała się o dalsze jej funkcjonowanie w tej lokalizacji (od 13 września 2006 r. do 12 grudnia 2006 r.), zaś następnie przeniosła uprawnienie do ubiegania się o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego pod tę samą reklamę na A., oraz tablica znajdowała się tamże w dniu wizji lokalnej w dniu [...] grudnia 2006 r., oczywistym jest, że także w pozostałych dniach, na które opiewa decyzja, w miejscu tym znajdowała się reklama należąca do firmy F.

Dodał, iż skoro firma zajmująca się profesjonalnie działalnością reklamową - nie wykonała przyjętego na siebie obowiązku poinformowania zarządcy drogi o demontażu reklamy, ZDM nie wydawał (co oczywiste) zezwolenia na istnienie samego fundamentu w tej lokalizacji innej firmie, a dwie wizje lokalne wykazały istnienie pozostałości uprzedniego nośnika - jako uprawniony jawi się wniosek, że ów fundament pozostał w pasie drogowym przez okres opisany punktem b/ decyzji.

W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu uznając je za niezasadne.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, J. zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu I instancji, wstrzymanie ich wykonania i zasądzenie kosztów postępowania.

Podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, które istotnie wpłynęło na wynik sprawy, w szczególności:

-art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na zmianie wysokości kary pieniężnej w sytuacji wydania przez organ II instancji decyzji o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych;

-art. 15 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na uchyleniu się od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej;

- art. 139 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na orzeczeniu na niekorzyść strony skarżącej;

-art. 28 k.p.a. i 61 § 1 i 4 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, tj. wszczęcie postępowania w sprawie, niezawiadomienie strony o wszczęciu postępowania i prowadzenie go przez okres 2,5 roku bez udziału strony;

-art. 10 § 1 w zw. z art. 79 § 1 i 2 w zw. z art. 67 § 2 pkt 3 i art. 68 w zw. z art. 76 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na istotnym naruszeniu zasad prowadzenia postępowania dowodowego i oparciu rozstrzygnięcia na wadliwie uzyskanych dowodach;

-art. 81 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a to uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów;

-art. 12 § 1 i 35 § 3 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na usankcjonowaniu rażącej przewlekłości postępowania, mającej istotny wpływ na wysokość wymierzonej kary pieniężnej;

-art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na całkowicie dowolnym prowadzeniu postępowania, nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego i braku oceny, czy dana okoliczność została udowodniona oraz niepełnym uzasadnieniu decyzji;

- art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a to prowadzenie postępowania w sposób wybiórczy i wyrywkowy, w konsekwencji niebudzący zaufania do władzy publicznej oraz niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, a także usankcjonowanie naruszenia obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca przypomniała przebieg postępowania administracyjnego i rozwinęła podniesione zarzuty wskazując m.in., iż od pierwszych czynności podjętych przez organ I instancji do dnia formalnego wszczęcia wobec skarżącej postępowania karnego z urzędu upłynęły 3 lata, mimo iż w tym czasie organ był w posiadaniu informacji o skarżącej i podejmował czynności, o których strona powinna zostać powiadomiona. Wszelkie czynności istotne dla decyzji wymierzającej i ustalającej karę pieniężną, a związane z oględzinami spornej lokalizacji, zostały przeprowadzone bez informowania o nich ani strony, ani A.

SKO, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, zmieniło wysokość kary pieniężnej nałożonej na skarżącą i to na jej niekorzyść bez wyjaśnienia dla dokonania takiej zmiany, nie została także wskazana podstawa prawna jej dokonania.

Nadto organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i uchylił się od ponownego rozpatrzenia sprawy, ograniczając się do wybiórczego i niepełnego zrelacjonowania niektórych elementów postępowania przed organem I instancji oraz odniesienia się do niektórych zarzutów odwołania. Skarżąca stwierdziła także, iż skoro organ I instancji dysponował umową z dnia [...] września 2006 r. zobowiązującą do przeniesienia własności tablic reklamowych, to powinien się z nią zapoznać i uwzględnić jej treść przy wydawaniu skarżonych decyzji.

Zdaniem skarżącej czynności kontrolne jako czynności mające miejsce w trakcie i w związku z toczącymi się postępowaniami podlegają wymogom protokolarnym oraz obowiązkowemu zawiadomieniu strony o terminie czynności. Z notatki z dnia [...] stycznia 2009 r., sporządzonej w trakcie postępowania błędnie prowadzonego przeciwko A. i na potrzeby toczącego się postępowania, nie wynika, jaki organ ją sporządził i pracownikami jakiego organu są osoby wskazane w tym dokumencie, a ze wszystkich dokumentów nie wynika w jaki sposób ustalono to co ustalono w wyniku podjętych czynności i dlaczego nie uczestniczyła w ich sporządzaniu strona postępowania. Także protokół z dnia [...] grudnia 2006 r. nie spełnia wymogów art. 68 § 1 k.p.a. w zakresie, w jakim stwierdza określony stan faktyczny, bez wskazywania jakie czynności zostały dokonane i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono np. poszczególne odległości. SKO nie odniosło się także do zarzutu, że w aktach sprawy znajdują się dwie różne i niemożliwe do pogodzenia ze sobą informacje o ewentualnym rozmiarze powierzchni reklamowej i powierzchni rzutu poziomego fundamentu po tablicy reklamowej.

Skarżąca podniosła także, że spodziewając się pozytywnej decyzji w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, najwcześniej z chwilą doręczenia negatywnej decyzji miała podstawę do przyjęcia, że nie może już zajmować tego pasa drogowego i powinna przystąpić do usunięcia nośnika reklamowego. Organ w tym czasie nie przeprowadził jednak żadnej kontroli pasa drogowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodało, iż oczywista omyłka pisarska w określeniu wysokości jednej z kar została konwalidowana postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., wydanym w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Zatem zarzuty naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 139 k.p.a. utraciły aktualność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Stosownie do treści art. 113 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.

Przedmiotem sprostowania może być decyzja, postanowienie (art. 126 k.p.a.) i ugoda (art. 122 k.p.a.).

Jak powszechnie wskazuje się zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie, przyjęta w treści art. 113 k.p.a. klasyfikacja wadliwości decyzji (postanowienia), uzasadniająca jej sprostowanie jest wyczerpująca. Sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. może dotyczyć tylko nieistotnych wadliwości decyzji, polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek.

Uregulowana w wyżej wymienionym przepisie instytucja sprostowania zawartych w decyzjach oczywistych omyłek służy przywróceniu rzeczywistej woli organu, ilekroć zachodzi pewna niezgodność między rzeczywistą wolą tego organu a jej wyrażeniem na piśmie.

Jak już wyżej wskazano sprostowaniu w trybie cytowanego przepisu podlegają wyłącznie niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe oraz oczywiste pomyłki. Omyłka pisarska to między innymi widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazów, zwrotów, czy daty. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Oczywista omyłka w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. Błąd rachunkowy oznacza z kolei omyłkę w wykonaniu działania matematycznego. Na równi z błędami pisarskimi i rachunkowymi potraktowano inne oczywiste omyłki (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. II SA 863/00).

W orzecznictwie i piśmiennictwie powszechnie przyjęta jest teza, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2011 r., w przedmiocie wymierzenia skarżącej kary pieniężnej za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego drogi krajowej ul. L. poprzez umieszczenie w nim:

a/ reklamy, o łącznej powierzchni reklamowej 36 m2, w okresie od dnia 25 listopada 2006 r. do dnia 15 grudnia 2006 r., w wysokości [...] zł,

b/ fundamentu reklamy, o łącznej powierzchni rzutu poziomego 2 m2, w okresie od dnia 16 grudnia 2006 r. do dnia 12 stycznia 2009 r., w wysokości [...] zł/.

Tymczasem Prezydent W. jako organ I instancji w pkt 1 decyzji z dnia [...] marca 2011 r. wymierzył dla skarżącej karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego (drogi krajowej) ul. L. bez zezwolenia w okresie od dnia 25.11.2006 r. do dnia 12.01.2009 r. i umieszczenie w nim reklamy o łącznej powierzchni reklamowej 36,00 m2 (od dnia 25.11.2006 r. do dnia 15.12.2006 r.) oraz obiektu budowlanego (fundamentu reklamy) o łącznej powierzchni rzutu poziomego 2,00 m2 (od dnia 16.12.2006 r. do dnia 12.01.2009 r.). Natomiast w pkt 2 wskazanej decyzji ustalił karę pieniężną za samowolne zajęcie pasa drogowego w wysokości [...] złotych wynikającą z sumy iloczynu powierzchni reklamowej 36,00 zł/m2 i ustalonej stawki opłaty w wysokości 3,50 złotych dziennie i 21 dni zajęcia terenu powiększonej dziesięciokrotnie, tj. [...] złotych oraz iloczynu powierzchni rzutu poziomego fundamentu 2,00 m2 i ustalonej stawki opłaty w wysokości 4,00 zł/m2 dziennie i 759 dni zajęcia terenu powiększonej dziesięciokrotnie, tj. [...] złotych.

Podkreślić przy tym należy, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w komparycji swojego rozstrzygnięcia ograniczyło się do wskazania poszczególnych kar pomijając wyliczoną przez organ I instancji ich łączną wysokość.

Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., wydanym w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało sprostowania pomyłki pisarskiej w decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. w pkt a) komparycji decyzji oraz pkt a) pierwszego zdania uzasadnienia decyzji w ten sposób, że zapis: "reklamy, o łącznej powierzchni reklamowej 36 m2 w okresie od dnia 25 listopada 2006 r. do dnia 15 grudnia 2006 r. w wysokości [...] zł" winien brzmieć: "reklamy, o łącznej powierzchni reklamowej 36 m2, w okresie od dnia 25 listopada 2006 r. do dnia 16 grudnia 2006 r. w wysokości [...] zł".

W ocenie Sądu sprostowanie wysokości kary nałożonej na skarżącą za umieszczenie w pasie drogi krajowej reklamy, dokonane w trybie art. 113 § 1 k.p.a., nie odpowiada treści tego przepisu albowiem w ten sposób doszło do zmiany zawartego w decyzji organu odwoławczego rozstrzygnięcia.

Sprostowanie skutkowało bowiem zmianą rozstrzygnięcia co do istoty tj. wysokości jednej z kar nałożonych na skarżącą, co wykracza poza materię uregulowaną w art. 113 k.p.a.

Reasumując należy stwierdzić, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania Sąd nie odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze uznając, iż zajmowanie stanowiska odnośnie trafności rozstrzygnięcia zawartego w uchylonej decyzji jest przedwczesne.

Rozpoznając ponownie sprawę organ rozważy wskazane wyżej okoliczności, przeprowadzi postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w k.p.a., odniesie się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu a wydane rozstrzygnięcie uzasadni zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji orzeczenia. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a. O kosztach Sąd postanowił w myśl art. 200 p.p.s.a.