Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 763/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Kręcichwost- Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz- Frymus ( spr. ) NSA Paweł Miładowski Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w wydziale IV na rozprawie w dniu 25 października 2006 r. sprawy ze skargi E.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]. nr [...] w części, w której nie orzeczono o prawie do zasiłku pielęgnacyjnego z okres od [...] maja 2004r. do [...] września 2004r. II. określa, że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu w nieuchylonej części. /-/ P. Miładowski /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] października 2004 r. E. J. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. o spłatę zasiłku pielęgnacyjnego pobieranego na D. J.za okres od maja 2004 r. do października 2004 r. Wniosek uzasadniła wstrzymaniem wypłacania przedmiotowego zasiłku od maja 2004 r. oraz dodała, że dostarczyła wszystkie dokumenty.

W dniu [...] października 2004 r., działająca z upoważnienia Prezydenta Miasta P. Kierownik Działu do Spraw Realizacji Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P., na podstawie art. 16 ust. 1, art. 16 ust. 2 pkt 1, art. 16 ust. 4 , art. 20, art. 24 ust. 2 i 4, art. 26 ust. 1 i 2, art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 213, poz. 2162), art. 104, 130 §4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) decyzją nr [...] przyznał E. J. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności D. J. na okres od [...] października 2004 r. do [...] stycznia 2006 r. Uzasadniając decyzję stwierdzono, że jest ona zgodna z żądaniem oraz, że według załączonych dokumentów do wniosku spełnione zostały kryteria wymagane do otrzymania świadczenia.

W odwołaniu od decyzji wnioskodawczyni napisała, że orzeczenie stopniu niepełnosprawności wydane zostało [...] r. i obowiązuje do [...] stycznia 2006 r. Podkreśliła, że pismo wysłane dnia [...] października 2004 r. którym zwraca się o spłatę zasiłku pielęgnacyjnego od maja 2004 r. do września 2004 r. zostało bez odpowiedzi, co świadczy o zlekceważeniu sprawy przez organ I instancji. Zinterpretowała zachowanie organu jako założenie, że dziecko przez 5 miesięcy było pełnosprawne. Wniosła o uczciwe rozpoznanie prośby i spłatę przedmiotowego zasiłku.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie oraz art. 127 §2 i art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzono, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W ocenie organu II instancji, ponieważ wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego został złożony [...] października 2004 r., świadczenie słusznie zostało przyznane począwszy od października 2004 r. Stwierdzono również, że zaskarżona decyzja stanowi, między innymi, odpowiedź na pismo skarżącej z dnia [...] października 2004 r. Decyzja została doręczona stronie [...] czerwca 2005 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca podkreśliła, że od początku domagała się spłaty zasiłku pielęgnacyjnego za okres od maja 2004 r. do końca września 2004 r. Zamiast tego został ponownie przyznany zasiłek pielęgnacyjny, z czym skarżąca się nie zgadza. Podkreśliła, że zasiłek pielęgnacyjny został wstrzymany, przez co na chwilę składania skargi go nie otrzymuje, w związku z czym wnosi o spłatę zasiłku pielęgnacyjnego wraz z odsetkami. Do skargi została załączona kserokopia orzeczenia o niepełnosprawności D. J..

W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji oraz dodatkowo podnosząc, że chociaż posiadanie odpowiedniego orzeczenia o niepełnosprawności jest warunkiem koniecznym do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego, to zasiłek ten jest świadczeniem przyznawanym na wniosek. Podkreślono, że z akt sprawy wynika, że jedynym wnioskiem skarżącej o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego jest wniosek złożony w dniu [...] października 2004 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. W przedmiotowej sprawie decyzje wydane w obu instancjach były wadliwe z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy oraz istotne naruszenie przepisów postępowania.

W przesłanych Sądowi wraz ze skargą aktach administracyjnych nie ma dokumentów z okresu przed majem 2004 r. Z treści pisma skarżącej z dnia [...] października 2004 r. wynika, że zasiłek pielęgnacyjny był wypłacany do maja 2004 r. a skarżąca na rozprawie uzupełniła wiedzę Sądu wyjaśniając, że zasiłek pielęgnacyjny był wypłacany cały czas od roku 1992. Do wypełnionego formularza wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego strona załączyła orzeczenie o niepełnosprawności D. J., wydane na posiedzeniu w dniu [...] września 2002 r. i obowiązujące do [...] stycznia 2006 r (data ukończenia przez D. J. szesnastu lat). Zgodnie z orzeczeniem niepełnosprawność datuje się od urodzenia, a w chwili wydawania orzeczenia D.J. miał 12,5 roku.

Jako podstawę prawną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od października 2004 r. podano przepis art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255 ze zm.), zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W ocenie Sądu przepis ten miałby zastosowanie przy złożeniu pierwszego wniosku w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Z powodu braku dokumentów w aktach Sąd nie zna szczegółów przyznania i wypłacania zasiłku pielęgnacyjnego na D. J. przed majem 2004 r. oraz powodów z jakich zaprzestano wypłacania tego zasiłku. W ocenie Sądu, wobec złożonych na rozprawie wyjaśnień skarżącej o pobieraniu zasiłku pielęgnacyjnego od 1992 r., istotne i decydujące jest datowanie niepełnosprawności od urodzenia. W związku z tym Sąd uznaje, że w październiku 2004 r. nie została wszczęta nowa sprawa, ale jest to jedna sprawa, w ramach której następuje ocena, czy niepełnosprawność nadal istnieje.

Konstrukcja art. 24 ust. 2 wymienionej ustawy w istocie odpowiada konstrukcji art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.) i odpowiada konstrukcji art. 43 ust. 6 zd.1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 1998 r. nr 64, poz. 414 ze zm.). Na tle przepisu zawartego w ustawie o pomocy społecznej utrwalił się pogląd, że w sprawie o przyznanie świadczenia w ogóle, przepis ten miał jednorazowe zastosowanie, a dalsze wnioski rozpatrywać należało jako kontynuację świadczenia.

Materialnoprawne podstawy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego określa przepis art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z treści tego przepisu wynika, że warunkiem przyznania wskazanych świadczeń jest legitymowanie się orzeczeniem o niepełnosprawności. Takim orzeczeniem skarżąca dysponowała pisząc i wysyłając swoje pismo z dnia [...] października 2004 r.

Postępowanie administracyjne wszczyna się w zasadzie na żądanie strony, która w swym podaniu podaje zazwyczaj jego przedmiot i zakres postępowania administracyjnego. Obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Jeśli organ, do którego zgłoszony został wniosek o wszczęcie postępowania, ma wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek - obowiązkiem tego organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony. W niniejszej sprawie organy obu instancji z naruszeniem art. 7 oraz art. 77 §1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego tego nie ustaliły. Stronie zostało przyznane prawo do otrzymywania zasiłku pielęgnacyjnego za miesiąc październik 2004 r. (i następne miesiące, do stycznia 2006 r. włącznie), jednak organy administracji obu instancji nie ustosunkowały się do przeważającej części żądania strony. Nie sposób traktować jednozdaniowej uwagi SKO, że zaskarżona decyzja stanowi m.in. odpowiedź na żądanie strony, jako wystarczającej. Jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu.

Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało uwzględnić skargę w części w której nie orzeczono o prawie do zasiłku pielęgnacyjnego za okres od [...]r. do [...] r.

/-/ P. Miładowski /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus