Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 256/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 75 par. 1 i 3, art. 121 par.1,
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Asesor WSA Andrzej Mącznik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 lipca 2022 r. sprawy ze skargi P. P. Sp. z o.o. w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 28 kwietnia 2022 r. nr SKO.PO/41/1200/529/2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz P. P. Sp. z o.o. w S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1.1 Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: kolegium) postanowieniem z 28 kwietnia 2022 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta S. (dalej: burmistrza) z 5 stycznia 2022 r. nr [...], którym odmówiono P. S. (dalej: spółce) wszczęcia postępowania w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2020 r. na poczet bieżących zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za 2021 r. i na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za 2022 r. oraz zwrotu oprocentowania nadpłaty.

1.2 W uzasadnieniu postanowienia organ opisał przebieg sprawy. Wyjaśnił, że spółka skierowała do burmistrza pismo z 24 listopada 2020 r. będące wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2015-2019 oraz uzasadnieniem przyczyn korekty deklaracji na podatek od nieruchomości 2020 r. Następnie złożyła pismo z 23 kwietnia 2021 r., w którym wniosła o rozliczenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2015-2020 poprzez zaliczenie części nadpłaty na poczet bieżących zobowiązań podatkowych, a części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Kolejnym pismem z 10 grudnia 2021 r. wniosła o rozliczenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2020 r. poprzez zaliczenie części nadpłaty na poczet bieżących zobowiązań podatkowych, a części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.

1.3 Burmistrz w ww. postanowieniu z 5 stycznia 2022 r. odmówił wszczęcia postępowania. Utrzymując w mocy to postanowienie kolegium wyjaśniło, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie może być wszczęte z urzędu. Brak wniosku podatnika uniemożliwia prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty nawet wówczas, gdy organ podatkowy nie ma wątpliwości co do wystąpienia nadpłaty. Pismo spółki z 24 listopada 2020 r. zawierało wyraźny wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2015-2019 oraz uzasadnienie przyczyn korekty deklaracji na podatek od nieruchomości 2020 r. Spółka, jako podstawę prawną wniosku, wskazała art. 75 § 2 w zw. z art. 75 § 3 Ordynacji podatkowej w odniesieniu do stwierdzenia nadpłaty podatku za lata 2015-2019, i art. 81 § 1 w zw. z art. 81 § 2 Ordynacji podatkowej w odniesieniu do uzasadnienia korekty deklaracji za rok 2020, a więc odpowiednio przepisy dotyczące nadpłaty i korekty deklaracji. W uzasadnieniu wniosku wskazała szczegółowe przyczyny korekt deklaracji, jednak w żadnym miejscu uzasadnienia nie wniosła o stwierdzenie bądź zwrot nadpłaty podatku za 2020 r. Zatem nie można uznać, aby wniosek z dnia 24 listopada 2020 r. był wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty za rok 2020. Również w piśmie z 23 kwietnia 2021 r. spółka wskazała na powyższe pismo i określiła je jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty za lata 2015-2019 i uzasadnienie przyczyn korekty za rok 2020. Wniosła o zaliczenie nadpłaty w części na poczet bieżących, a w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Natomiast pismo nie zawierało wniosku o stwierdzenie nadpłaty za rok 2020. Podobnie w piśmie z 10 grudnia 2021 r. strona wniosła o zaliczenie nadpłaty w części na poczet bieżących, a w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych oraz zwrot oprocentowania. W piśmie tym podatnik podniósł, że wniosek z 24 listopada 2020 r., wprawdzie zatytułowany jako uzasadnienie przyczyn korekty, w istocie stanowi również wniosek o stwierdzenie nadpłaty za rok 2020.

1.4 Wobec powyższego, w związku z brakiem stwierdzenia nadpłaty, nie może zostać dokonane zaliczenie nadpłaty na poczet bieżących i przyszłych zobowiązań, jak i zwrot oprocentowania. Aby to było możliwe, należy uprzednio stwierdzić nadpłatę. Postępowanie o stwierdzenie nadpłaty jest wszczynane wyłącznie na wniosek podatnika, tutaj zaś takiego wniosku nie było. Dlatego zasadnym była odmowa wszczęcia postępowania.

2.1 Skargę na postanowienie złożyła spółka. Wnosząc o jego uchylenie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 165 § 1 w zw. z art. 76 § 1 i art. 75 § 1, w zw. z art. 73 § 1 pkt 1 i 72 § 1 pkt 1, w zw. z art. 121 § 1 i § 2 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że istniejąca po stronie skarżącej nadpłata w podatku od nieruchomości za 2020 r. nie powstała z dniem złożenia przez spółkę dnia 30 listopada 2020 r. wniosku do burmistrza o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2015-2019 oraz uzasadnienia przyczyn korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za 2020 r., ani też z mocy prawa, z uwagi na zapłatę przez spółkę podatku za ten rok w wysokości większej od należnej, a w konsekwencji naruszenie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji odmowę wszczęcia postępowania w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2020 r. na poczet bieżących zobowiązań podatkowych spółki w podatku od nieruchomości za 2021 r. oraz na poczet bieżących zobowiązań, podczas gdy nadpłata za 2020 r. powstała z mocy prawa, z uwagi na zapłatę przez spółkę podatku za 2020 r. w wysokości większej od należnej.

2.2 Spółka podniosła, że już 30 listopada 2020 r. złożyła organowi I instancji korektę deklaracji za rok 2020 wraz z obszernym wyjaśnieniem przyczyn, z powodu których zawyżeniu uległ należny i uiszczony podatek od nieruchomości za ten rok. W pismach z 23 kwietnia 2021 r. oraz z 10 grudnia 2021 r. podkreślała, że złożony wraz z korektą wniosek o stwierdzenie nadpłaty dotyczył także roku 2020. Z uwagi bowiem na fakt, że uiściła podatek od nieruchomości za 2020 r. w kwocie wyższej niż wynikająca ze złożonej korekty deklaracji, nadpłata powstała niejako z mocy prawa, natomiast wniosek z 30 listopada 2020 r., zawierający szczegółowe uzasadnienie przyczyny korekty, należy traktować na równi z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty za ten rok.

2.3 Zdaniem spółki, nie może być mowy o braku dostatecznego zakomunikowania żądania stwierdzenia nadpłaty w przypadku złożenia korekty, z której wynika wprost, że podatek uiszczony przez spółkę jest wyższy, niż wynika to z tej korekty, a przy tym obszernego wyjaśnienia przyczyny zmiany wysokości podstawy opodatkowania i przedstawienia stosownych wyliczeń. Burmistrz na żadnym etapie nie poinformował spółki, że złożone przez nią pismo jest dla niego niejednoznaczne i przez ponad rok w żaden sposób nie zareagował na złożoną przez spółkę korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za 2020 r. Fakt powstania nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2020 r. w niniejszej sprawie wynika już z samego złożenia przez spółkę skorygowanej deklaracji za ten rok, co miało miejsce dnia 30 listopada 2020 r.

2.4 Spółka, w celu przyspieszenia rozpoznania wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2020 r. (z 30 listopada 2020 r.), sformułowała dodatkowy - jednoznaczny wniosek o stwierdzenie nadpłaty, w ramach pisma z 26 stycznia 2022 r. Fakt złożenia tego wniosku nie ma jednak wpływu na powyższe, tj., że burmistrz był zobowiązany do zwrotu spółce nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2020 r. w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia przez spółkę skorygowanej deklaracji za ten rok (co miało miejsce 30 listopada 2020 r.). Tym samym należy stwierdzić, że nadpłata w podatku od nieruchomości za 2020 r. powstała w momencie złożenia skorygowanej deklaracji za ten rok (tj. 30 listopada 2020 r.

2.5 Zdaniem spółki, treść pism z 23 kwietnia 2021 r. oraz z 10 grudnia 2021 r. dodatkowo potwierdza, że postanowienie nie może zostać uznane za prawidłowe. Niezależnie bowiem od stanowiska spółki, zgodnie z którym już treść wniosku z 30 listopada 2020 r. była wystarczającą podstawą do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2020 r., po zapoznaniu się kolejno z pismem z dni 23 kwietnia 2021 r., a następnie z 10 grudnia 2021 r. organ nie mógł mieć już żadnych wątpliwości co do intencji spółki, tj. woli odzyskania należnej nadpłaty w tym podatku za 2020 r.

2.6 W związku z powyższym odmowa wszczęcia postępowania nie czyni zadość zasadom ogólnym postępowania podatkowego takim jak zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie podatnika oraz zasada prawdy obiektywnej.

3.1 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:

4.1 Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz.137), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a.").

4.2 Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza prawo.

4.3 Zgodnie z treścią art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Jeżeli z przepisów prawa podatkowego wynika obowiązek złożenia zeznania (deklaracji), to podatnik, płatnik lub inkasent równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty jest obowiązany złożyć skorygowane zeznanie (deklarację) – art. 75 § 3 Ordynacji podatkowej.

Z powyższych przepisów wynika, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty może być wszczęte tylko na wniosek podatnika. Do wniosku należy dołączyć skorygowane zeznanie (deklarację), jeżeli osoby te były obowiązane do składania zeznania (deklaracji).

4.4 W przedmiotowej sprawie spółka złożyła korektę deklaracji za 2020 r., natomiast sporem objęta jest kwestia, czy złożyła i kiedy również wniosek o stwierdzenie nadpłaty. W ocenie Sądu, to z treści pisma z 23 kwietnia 2021 r. wynika wola spółki, że składa wniosek o stwierdzenie nadpłaty za 2020 r. Skarżąca zawarła w nim stwierdzenie, że "w związku z istniejącą po stronie Spółki nadpłatą w podatku od nieruchomości za lata 2015-2020 w kwocie [...]zł" oraz odwołała się do pisma z 24 listopada 2020 r., w którym uzasadniła przyczyny korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za 2020 r. Podniosła, że w związku z zamknięciem roku podatkowego 2020 r., kwota różnicy zobowiązania podatkowego pomiędzy złożoną deklaracją za 2020 r., a korektą deklaracji za ten rok, stanowi obecnie nadpłatę w podatku od nieruchomości. Wskazując jej kwotę wniosła o zwrot należnych jej kwot poprzez zaliczenie ich na poczet bieżących zobowiązań w podatku od nieruchomości, natomiast w pozostałej części na poczet przyszłych zobowiązań w tym podatku.

4.5 Zdaniem Sądu, złożenie pisma o powyższej treści, zawierającego informację o nadpłaconym podatku, wyjaśniającego przyczyny powstania nadpłaty (poprzez nawiązanie do treści pisma spółki z 24 listopada 2020 r.), z jednoczesnym żądaniem jej zwrotu, powinno być kwalifikowane jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Pismo, które oprócz uzasadnienia dla istnienia nadpłaty i zasadności złożenia korekty deklaracji zawiera dodatkowe elementy, szczególnie dotyczące zwrotu nadpłaty, nie może być interpretowane jako zwykłe uzasadnienie korekty deklaracji, a stanowi już w wystarczającym zakresie wniosek o zwrot nadpłaty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 marca 2018 r. II FSK 85/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

4.6 Sąd uznał, że prawidłowe jest stanowisko organu, że pismo z 24 listopada 2020 r. (powoływane w skardze jako z 30 listopada 2020 r.), stanowiło jedynie wniosek o stwierdzenie nadpłaty za lata 2015-2019 i uzasadnienie przyczyn korekty za rok 2020. Nie są zasadne argumenty skargi, że już w tym piśmie spółka zawarła wniosek o stwierdzenie nadpłaty za rok 2020. Skarżąca wskazała bowiem w nim uzasadnienie powodów złożenia korekty deklaracji, pośrednio wskazujących na nadpłatę, której istnienie jedynie zasygnalizowała. Nie wynika z twierdzeń tego pisma, aby oczekiwała od organu podjęcia działań zmierzających do jej zwrotu. Taka wola wynika wprost z pisma z 23 kwietnia 2021 r., którą błędnie organ podatkowy pominął. Pismo to należało potraktować jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty, który wraz z obligatoryjną w takim wypadku w myśl art. 75 § 3 Ordynacji podatkowej korektą zeznania podatkowego, wszczyna postępowanie w rozumieniu art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej.

W kontekście powołanego przepisu art. 75 § 3 Ordynacji podatkowej należy dodać, że nie ma również racji skarżąca twierdząc, że powstanie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2020 r. wynika już z samego złożenia przez spółkę skorygowanej deklaracji za ten rok, co miało miejsce dnia 30 listopada 2020 r. Zgodnie bowiem z jego treścią, do stwierdzenia nadpłaty konieczne jest złożenie wniosku w tym zakresie.

4.7 Jak wynika z treści art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym dopuszcza się wnioskowane dowody, traktuje się równo interesy podatnika i Skarbu Państwa, nie zmienia się ocen tych interesów, a wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść podatnika. Zasadę tą należy rozumieć w ten sposób, że na organie podatkowym ciąży obowiązek stosowania przepisów prawa tak materialnego jak i procesowego w warunkach bezstronności i z uwzględnieniem okoliczności korzystnych dla strony. Oznacza to m.in., że wszelkie niejasności czy też wątpliwości dotyczące stanu faktycznego nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść podatnika, a tak postąpił organ w niniejszej sprawie. Nic nie stało na przeszkodzie, aby wezwał podatnika do wyjaśnienia, czy w związku ze złożoną za 2020 r. korektą deklaracji składane przez niego pisma stanowią wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Takich działań nie podjął, co świadczy o naruszeniu ww. zasady.

4.8 W związku z tym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania sądowego orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1687).

4.9 W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uzna pismo spółki z 23 kwietnia 2021 r. za wniosek o stwierdzenie nadpłaty i podejmie w tym zakresie stosowne czynności procesowe.