Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 78/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Umorzenie postępowania
Koszty sądowe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 54 § 3, art. 3 § 2 pkt 8, art. 161 § 1 pkt 3, art. 149 § 1 i 2, art. 201 w zw. z art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 4 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 2, art. 13 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a tired pierwsze
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Dnia 24 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2013 roku sprawy ze skargi H. K. i Z. K. na bezczynność A. Sp. z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; I. umarza postępowanie, II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, III. zasądza od A. Sp. z o.o. na rzecz skarżących kwotę [...],- ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

H. K. i Z. K., reprezentowani przez pełnomocnika radcę pr. Ł. B., pismem z dnia 8 października 2012 r., na podstawie art. 3 § 1 pkt 4 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270), złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. [...], polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie udostępnienia informacji publicznej.Skarżący wnieśli o stwierdzenie bezczynności spółki "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w P. [...] oraz o zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podali, że pismem z dnia 12 września 2011 r. wystąpili do [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a tired pierwszy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej: u.d.i.p., o udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy ww. linii elektroenergetycznych na nieruchomości składającej się z działek nr ewid. [...] położonych w m. W. oraz działek nr ewid. [...] położonych w m. K. W odpowiedzi spółka w piśmie z dnia 21 września 2011 r. zażądała przedstawienia aktualnego podkładu geodezyjnego terenu z naniesionym obszarem przedmiotowych działek wraz z zaznaczoną lokalizacją urządzeń elektroenergetycznych. Wraz z pismem z dnia 12 października 2011 r. pełnomocnik wnioskodawców przedstawił spółce żądaną dokumentację.

Następnie w piśmie z dnia 24 listopada 2011 r. [...] sp. z o.o. poinformowała pełnomocnika wnioskodawców, że nie jest organem administracji rządowej, ani samorządowej i dlatego nie jest zobowiązana do udzielenia informacji, o które skarżący wnioskowali, gdyż stanowią one wewnętrzną tajemnicę Spółki.

Pismem z dnia 10 lutego 2012 r. pełnomocnik H. i Z. K. ponowił wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

W odpowiedzi z dnia 5 marca 2012 r. [...] sp. z o.o. poinformowała wnioskodawców, że nie przesyła kserokopii dokumentów związanych z lokalizacją oraz zmianą ich położenia, jednak w miarę możliwości udostępni upoważnionemu pełnomocnikowi wnioskodawców powyższą dokumentację, tylko i wyłącznie w siedzibie spółki. Zaznaczono, że termin zapoznania się z dokumentacją należy ustalić pisemnie bezpośrednio z pracownikiem [...].

W kolejnym piśmie z dnia 17 lipca 2012 r. Spółka [...] wskazała, że udzielenie informacji bez podania przez wnioskodawców dokładnych danych żądanych dokumentów (data wydania, organ wydający, sygnatura akt itp.) byłoby żądaniem udzielenia informacji przetworzonej. Występując zaś z wnioskiem o udzielenie informacji przetworzonej wnioskodawca zobowiązany jest do wykazania, że występuje w interesie publicznym. W związku z tym Spółka wskazała, że przed wnioskodawcami spoczywa wybór rodzaju wniosku, z jakim występują.

Skarżący podkreślili, że do dnia sporządzenia skargi nie otrzymali jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Na tej podstawie, w świetle dyspozycji art. 13 i art. 17 udip, H. i Z. K. stwierdzili, że skarga na bezczynność [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu jest w pełni uzasadniona.

W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie, ewentualnie o umorzenie postępowania. Wskazano, że po zapoznaniu się ze skargą szczegółowo przebadano dokumentację będącą w posiadaniu spółki. Podjęte działania nie doprowadziły do odnalezienia dokumentów stanowiących podstawę lokalizacji i budowy przedmiotowych urządzeń elektroenergetycznych. W związku z tym Spółka pismem z dnia 15 października 2012 r. poinformowała skarżących, że nie odnaleziono dokumentów stanowiących podstawę lokalizacji i budowy wspomnianych urządzeń. Tym samym, zdaniem Spółki, ustała jej bezczynność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Natomiast zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Badanie przez sąd administracyjny bezczynności organów na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198) zwanej dalej u.d.i.p., poprzedzone być musi oceną, czy żądanie domagającego się udzielenia informacji podmiotu mieści się w jej obszarze. Przesądzenie, że w sprawie będą miały zastosowanie przepisy dotyczące informacji publicznej, a więc że skarga jest dopuszczalna, pozwala dopiero na przejście do drugiego etapu kontroli - to jest do rozstrzygnięcia czy w sprawie występuje bezczynność (por. postanowienie NSA z dnia 4 lipca 2012 r. I OSK 1475/12, postanowienie NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 1377/12, postanowienie NSA z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt 1049/12, dostępne na stronie internetowej NSA w: Baza orzeczeń. W tym zakresie sąd administracyjny ocenia, czy organ podjął jakiekolwiek działanie, czy dokonał tego w prawem wymaganej formie, a jeśli udzielił żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy wykonany został obowiązek działań wymaganych w u.d.i.p.

Wskazać należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej określa informację publiczną bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP, informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Ustawa powyższa nie definiuje pojęcia sprawy publicznej. W związku z tym, dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej należy kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na prawo do informacji publicznej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 udip, składa się również uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych, których definicja zawarta jest w art. 6 ust. 2 udip. Tak więc informacją publiczną jest treść dokumentów i innych materiałów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów i materiałów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.

Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Oznacza to, że skarżący, zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów. Ostatecznie to wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację.

Tak więc organ administracji publicznej lub inny podmiot, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 omawianej ustawy, rozpatrując wniosek skarżących, mógł:

1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1),

2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2),

3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy),

4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy),

5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego,

6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji.

Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji.

Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność [...] sp. z o.o. [...] w zakresie udostępnienia skarżącym decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działkach wskazanych we wniosku. Koniecznym do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest zatem ustalenie, czy żądane dokumenty (decyzje) są informacją publiczną oraz czy [...] sp. z o.o. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Następnie należy stwierdzić, czy w wyniku działań podjętych przez [...] sp. z o.o. już po wniesieniu skargi ustała bezczynność tego podmiotu.

Pojęcie informacji publicznej określone jest w art. 1 ust. 1 u.d.u.p., zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, przewidującego prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 u.d.u.p.). Nie wymaga się zatem od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Zgodnie jednak z art. 5 ust. 2 u.d.u.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Rozważając przedmiotowy aspekt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2007r. sygn. akt IV SAB/Gl 28/07, dostępny na stronie internetowej NSA – Baza orzeczeń). W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.u.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna m. in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Dokumentami takimi są zarówno dokumenty bezpośrednio przez nie wytworzone jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań także wówczas, gdy nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że żądane przez skarżących informacje tj. doręczenie kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na wskazanych działkach są informacjami publicznymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem ustawa znajduje w sprawie zastosowanie. Treść wniosku wskazuje bowiem, że dotyczy on udostępnienia informacji publicznej w postaci dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej (spraw administracyjnych), prowadzonej przez właściwy organ administracyjny, dotyczącej lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na wskazanych we wniosku nieruchomościach. W ocenie Sądu treść wniosku pozwala na skonkretyzowanie tych aktów administracyjnych. Skarżący konsekwentnie wskazują bowiem, iż zakresem ich wniosku objęte są decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działkach o nr ewid. [...] położonych w m. W. oraz na działkach nr ewid. [...] położonych w m. K., co stanowi wystarczającą podstawę do skonkretyzowania informacji objętych zakresem wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Należy dodać, że żądanej przez skarżących informacji publicznej – kserokopii decyzji, nie można było uznać za informacje przetworzone. Pojęcie informacji przetworzonej nie jest wprawdzie zdefiniowane w ustawie o dostępie do informacji publicznej, ale w orzecznictwie sądowym pojęcie to jest w przeważającym zakresie definiowane jako taka informacja publiczna, która została opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Informacja przetworzona będzie więc informacją, która została przygotowana specjalnie dla wnioskodawcy według podanych przez niego kryteriów (np. w formie tabelki). Wykaz taki byłby specjalnie stworzony na potrzeby wnioskodawcy według jego żądania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2010 r., II SA/Wa 1942/09). "Przetworzenie" informacji, o jakim mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 udip polega na dokonaniu zmian w jej treści, a nie na odjęciu z jakiegoś dokumentu elementów niezwiązanych z jego treścią (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 stycznia 2009 r., II SA/Kr 1258/08, LEX nr 478697). Informacją przetworzoną będzie taka informacja, której podmiot zobowiązany do jej udzielenia nie dysponuje taką "gotową" informacją na dzień złożenia wniosku, ale jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności polegających na sięgnięciu np. do dokumentacji źródłowej. Żądana informacja będzie miała charakter informacji przetworzonej, tj. takiej, która co do zasady wymaga dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych. Musi więc istnieć informacja źródłowa, podstawowa (prosta), której wykorzystanie w postaci zestawienia, obliczenia, itd. spowoduje powstanie informacji nowej już niejako "przetworzonej" (tak też WSA w Warszawie w wyroku z dnia 22 lutego 2006 r., II SA/Wa 1721/05).

Niewątpliwie w piśmie skarżących z dnia 12 września 2011 r., w którym powołują się ona na treść art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.a tired pierwsze u.d.u.p. i w którym domagają się "kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych przebiegających na działkach o nr ewid. z działek nr ewid. [...] położonych w m. W. oraz działek nr ewid. [...] położonych w m. K., stanowiących własność wnioskodawców zawarty został wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a przekazanie kserokopii opisanych wyżej decyzji ma charakter informacji publicznej. W ocenie Sądu sporządzenie kopii określonych konkretnych dokumentów ma charakteru informacji publicznej i nie powinno być zaliczane do informacji przetworzonej z tego względu, że ich sporządzenie nie prowadzi do powstania nowych informacji, składających się z cząstkowych informacji prostych. Niewątpliwie decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych są dokumentami, w których posiadaniu może pozostawać inwestor, a jeżeli inwestorem jest podmiot realizujący zadania publiczne, to i decyzje te służą realizowaniu zadań publicznych przez taki podmiot. Z tego względu dostęp do tego dokumentu należy traktować jako dostęp do informacji publicznej.

Odnosząc się do podmiotowego aspektu niniejszej sprawy należy stwierdzić, że kwestia statusu prawnego przedsiębiorstwa energetycznego w kontekście ustaleń, czy przedsiębiorstwo takie jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznej była badana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Z treści art. 4 ust. 1 udip wynika, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10 (publ. LEX nr 737513), że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 u.d.u.p. Jednak dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi" i jedynie działalność przedsiębiorstwa energetycznego niemieszcząca się w katalogu wymienionym w art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego, jeżeli dotyczy "sprawy publicznej", nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwa energetyczne żądanej informacji decyduje zatem to, czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej".

Nie budzi zatem wątpliwości, że przedsiębiorstwo energetyczne [...] sp. z o.o. jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznych.

Uznając, że żądane przez skarżących informacje stanowią informację publiczną, a [...] sp. z o.o. będąca przedsiębiorstwem energetycznym wykonującym zadania publiczne jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, ustalić należy, czy działania podjęte przez podmiot zobowiązany wyczerpały treść wniosku.

W niniejszej sprawie wniosek o udostępnienie żądanych kserokopii decyzji [...] sp. z o.o. otrzymała w dniu 19 września 2011 r. W piśmie z dnia 24 listopada 2011 r. Spółka wskazała pełnomocnikowi skarżących, że nie jest organem administracji rządowej ani samorządowej i w związku z tym jest zobowiązana do udzielania informacji, o które wnioskują skarżący. Następnie w piśmie z dnia 5 marca 2012 r. Spółka poinformowała pełnomocnika skarżących, że nie przesyła kserokopii dokumentów związanych z lokalizacją urządzeń energetycznych, jednak w miarę możliwości udostępni żądaną dokumentację w swojej siedzibie.

Następnie, już po wniesieniu skargi do tutejszego Sądu, spółka w piśmie z dnia 15 listopada 2012 r. wskazała, że w jej zasobach nie odnaleziono dokumentów, które można zidentyfikować jako decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy urządzeń i linii elektroenergetycznych przebiegających przez działki nr ewid. [...] położonych w m. W. oraz działek nr ewid. [...] położonych w m. K.

Stosownie do treści art. 161 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1); w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (pkt 2); gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3).

W rozpoznawanej sprawie skarżący nie cofnęli skargi, jak również nie zachodzi przypadek objęty punktem drugim wymienionego przepisu, jednakże okoliczności sprawy wskazują, że w toku postępowania sądowego - po wniesieniu skargi wniosek skarżących o udzielenie informacji publicznej skierowany do [...] Sp. z o.o. [...] został przez tę Spółkę uwzględniony, bowiem Spółka przerwała milczenie doręczając wnioskodawcom (ich pełnomocnikowi) pismo z dnia 15 listopada 2012 r. informujące, że podmiot zobowiązany nie posiada żądanych informacji (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 11/10, WSA w Szczecinie z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II SAB/Sz 11/08 - orzeczenia dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; WSA w Białymstoku z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II SAB/Bk 69/06, LEX 467326).

Podkreślić trzeba, że w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji publicznej bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy w jego toku wystąpią zdarzenia, które powodują, że dalsze jego prowadzenie nie jest uzasadnione, tj., gdy np. przestanie istnieć przedmiot danego postępowania - decyzja, postanowienie, czy wprost przeciwnie bezczynność organu administracyjnego (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2011 r. sygn. akt l FSK 932/11, Lex nr 948857).

Innymi słowy, z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna. Stwierdzić przy tym należy, że w sprawie ze skargi na bezczynność sąd administracyjny bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w dacie wniesienia skargi oraz w dacie orzekania. Należy bowiem zwrócić uwagę na treść art. 149 § 1 zd. pierwsze ww. p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zatem w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu, organ ten wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności konieczne jest umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w trybie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Tak też wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 Sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 roku, l OPS 6/08 (ONSAiWSA 2009/4/63), wskazując że przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Ostateczne przedstawienie skarżącym stanowiska Spółki jako podmiotu zobowiązanego w zakresie załatwienia ich wniosku o udzielenie informacji publicznej bezspornie nastąpiło przed wydaniem orzeczenia sądowego w niniejszej sprawie i taką formę załatwienia wniosku skarżących uznać należy za dopuszczalną. Zatem skoro w momencie rozpoznawania przez Sąd skargi organ nie pozostawał już w bezczynności, to zachodził brak podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 149 § 1 p.p.s.a. i orzeknięcia zgodnie z żądaniem skargi o zobowiązaniu [...] sp. z o.o. [...] do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie we wskazanym terminie. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż sąd administracyjny w postępowaniu ze skargi na bezczynność nie jest władny zweryfikować stanowiska przestawionego przez Spółkę w piśmie z dnia 15 listopada 2012 r. W konsekwencji, jako że postępowanie sądowe stało się w tym zakresie bezprzedmiotowe, konieczne stało się jego umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I. sentencji postanowienia.

Sąd pragnie jednocześnie stwierdzić, że przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 4171 § 3 Kodeksu cywilnego, wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.

Należy więc przyjąć, iż udostępnienie informacji publicznej przez podmiot do tego zobowiązany po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W tym zatem zakresie, z uwagi na zmianę stanu prawnego, nie można powoływać się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08. Trzeba wyraźnie stwierdzić, że stanowisko przyjęte w tej uchwale może być nadal aktualne w kwestii dotyczącej zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, albowiem tylko w tym przedmiocie, z uwagi na ustanie bezczynności organu (w niniejszej sprawie z uwagi na udostępnienie żądanej informacji publicznej), postępowanie może stać się bezprzedmiotowe (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12, Lex nr 1219576).

Odnosząc się zatem do kwestii, czy w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa w zwłoce co do udostępnienia przez podmiot do tego zobowiązany żądanych przez skarżących informacji publicznej Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało charakteru rażącego. Wprawdzie należy zauważyć, że wniosek skarżących z dnia 12 września 2011 r. powinien zostać rozpatrzony w ustawowym terminie wynoszącym co do zasady 14 dni (a maksymalnie i wyjątkowo 2 miesiące – art. 13 udip), to bezczynność [...] sp. z o.o. trwająca przeszło rok wynikała z przekonania spółki, że udzielając stronie odpowiedzi pismem z dnia 24 listopada 2011 r., iż nie uznaje się za zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, a następnie pismem z dnia 5 marca 2012 r., iż w miarę możliwości umożliwi zapoznanie się z żądaną informacją w siedzibie spółki, załatwił sprawę zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto dostrzec należy, iż regulacje dotyczące udostępnienia informacji publicznej budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne, a zachowanie adresata wniosku w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnym interpretowaniu prawa i nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie II sentencji wyroku.

Na podstawie zaś art. 201 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 2 ust. 1 i 2, § 3 ust. 1 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) Sąd zasądził od [...] sp. z o.o. [...] na rzecz skarżących kwotę 357 zł (100 zł – wpis od skargi, 240 zł – wynagrodzenie pełnomocnika i 17 zł – kwota opłaty skarbowej od pełnomocnictwa) tytułem zwrotu kosztów postępowania (punkt III sentencji wyroku).