Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1252/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Służba zdrowia
Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i orzeczenia organów I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 151 ust. 5, art. 153 ust. 1-3, art. 154 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 6, art. 7, art. 9, art. 10, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 127 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 81 poz 484
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "G." M. M., S. Z. Spółki jawnej w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 1814/11 w sprawie ze skargi M. J. M., S. B. Z. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "G." M. M., S. Z. Spółki jawnej w T. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 29 lutego 2012r., sygn. akt VI SA/Wa 1814/11 oddalił skargę M. J. M. i S. B. Z. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, z następującym uzasadnieniem.

Dyrektor M. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. Dyrektora MOW NFZ decyzją z dnia [...] marca 2011 r. oddalił odwołanie wniesione przez P. L. N. R. "G." w T. (dalej: oferent, skarżąca) od rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert w rodzaju: rehabilitacja lecznicza, w zakresie – fizjoterapia ambulatoryjna. W odwołaniu tym komisji konkursowej zarzucano zaniechanie rozpoznania protestu w związku z odrzuceniem oferty. Zdaniem Dyrektora MOW NFZ protest został przez komisję rozpatrzony. W uzasadnieniu decyzji I instancji wskazano na rozbieżność oświadczenia oferenta ze stanem rzeczywistym, ujawnionym podczas kontroli. Pomimo bowiem zapewnienia przez oferenta w ankiecie, że zabiegi kinezyterapii będą realizowane w odrębnym pomieszczeniu oraz, że gabinet masażu również stanowi odrębne pomieszczenie, w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że pomieszczenie do zabiegów kinezyterapii nie było wyodrębnione - co potwierdził oferent w oświadczeniu złożonym do protokołu kontroli, zaś gabinet do masażu stanowił pomieszczenie wspólne z pomieszczeniem przeznaczonym do zabiegów światłoleczniczych. Z uwagi na to, że oferent nie wskazał innych pomieszczeń spełniających wskazane warunki organ stwierdził, że oferta podlegała odrzuceniu na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 i 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.; dalej: ustawa o świadczeniach).

Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Prezes NFZ) decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że w świetle ustaleń pokontrolnych odnośnie braku odrębnych pomieszczeń do wykonywania zabiegów kinezyterapii oraz gabinetu do masażu, komisja konkursowa odrzuciła ofertę, jako przedstawiającą nieprawdziwe dane oraz niespełniającą warunków wymaganych przepisami prawa i określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach. W ocenie organu odwoławczego, oferta skarżącej została zasadnie odrzucona przez komisję, bowiem - z uwagi na treść przepisów załącznika nr 3 do zarządzenia Prezesa Funduszu nr 53/2010/DSOZ lp. 2.3.1 poz. 3 - sala do kinezyterapii powinna stanowić odrębne pomieszczenie. Organ stwierdził, że kontrolowane pomieszczenie nie spełniało takiego wymagania. Ponadto według poz. 4 powołanego zarządzenia - gabinet masażu również powinien być odrębnym pomieszczeniem (o ile świadczenie jest realizowane) i w odpowiedzi w pkt 1.1.3.8 oferent zapewnił także o spełnieniu tego wymagania, co okazało się niezgodne z prawdą. Oferent nie wskazał przy tym innych pomieszczeń, które byłyby stałymi, wydzielonymi miejscami wykonywania tych zabiegów. Organ podkreślił, że konieczność wyodrębnienia oddzielnych pomieszczeń dla powyższych świadczeń jest podyktowana również przepisami ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę w uzasadnieniu podniósł, że spór w sprawie wynika z uznania przez skarżącą, że przeprowadzona kontrola nieprawidłowo oceniła spełnienie przez Przychodnię wymagań odnośnie zapewnienia odrębnych pomieszczeń do zabiegów kinezyterapii oraz masażu.

Sąd stwierdził, że komisja konkursowa uznała za konieczne przeprowadzenie kontroli Przychodni, z której sporządzono stosowny protokół. Wyniki kontroli wykazały, że oferent nie spełnia warunków wskazanych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (lp. 1 poz. 3 i 4) oraz w zarządzeniu Prezesa NFZ nr 53/2010/DSOZ, w stosunku do pomieszczeń przeznaczonych na zabiegi kinezyterapii i masażu. Według ustaleń komisji zabiegi kinezyterapii odbywały się w pomieszczeniu przeznaczonym do tych zabiegów, jednakże pomieszczenie to służyło również do miejscowych zabiegów krioterapii, na co wskazywało umieszczone tam urządzenie. Miejsce na wykonywanie zabiegów krioterapii było oddzielone wolnostojącym, prześwitującym parawanem o wysokości 1,7 m, a zabiegi wykonywano na krześle. Zdaniem Sądu, w przedstawionych okolicznościach nie można mówić o jakiejkolwiek intymności dla pacjentów odbierających jeden z tych zabiegów. Podobnie w pomieszczeniu przeznaczonym do masażu znajdował się również aparat do zabiegów światłolecznictwa. Ponieważ oferent nie wskazał oddzielnych pomieszczeń przeznaczonych do prowadzenia zabiegów krioterapii i światłolecznictwa, komisja wywiodła wniosek o wspólnym użytkowaniu kontrolowanych pomieszczeń na potrzeby wszystkich zabiegów.

Sąd I instancji wskazał na twierdzenie skarżącej, że przechowywanie urządzeń do krioterapii i światłolecznictwa w pomieszczeniach przeznaczonych do kinezyterapii i masażu nie naruszało żadnych przepisów. Zdaniem Sądu, organy zasadnie wywiodły odmienne wnioski z poczynionych ustaleń, gdyż nie można zgodzić się ze skarżącą, że poszczególne pomieszczenia odrębnie przeznaczone do zabiegów kinezyterapii i masażu mogą jednocześnie spełniać funkcje magazynów Przychodni. W ocenie Sadu, z powołanych przepisów rozporządzenia i zarządzenia nr 53/2010/DSOZ, jednoznacznie można wyprowadzić wniosek, że wymaganiem jest by sale dla wskazanych zabiegów były pomieszczeniami odrębnymi. Oznacza to, że pomieszczenia te nie powinny mieć innego przeznaczenia (powinny być odrębne od pozostałych pomieszczeń w zakresie swojego przeznaczenia terapeutycznego). Sąd I instancji stwierdził, że ewentualne kłopoty lokalowe skarżącej nie mogą uzasadniać sytuacji zastanej przez kontrolujących i ocenionej w zaskarżonej decyzji. Jeżeli w kontrolowanym pomieszczeniu nie przeprowadzano już terapii światłolecznictwa lub krioterapii łącznie z kinezyterapią lub masażem, to zastane tam urządzenia, służące do tych zabiegów nie powinny się już znajdować. Jednakże skoro stwierdzono obecność tych urządzeń, to zasadnie wyprowadzono wniosek o równoczesnym użytkowaniu tych pomieszczeń dla wszystkich wskazanych zabiegów.

Sąd I instancji za niezasadny uznał również zarzut dotyczący rozpoznania protestu. Wskazując na treść art. 153 ustawy o świadczeniach WSA stwierdził, że ustawodawca nie przewidział szczególnej formy odpowiedzi sporządzanej po rozpatrzeniu protestu, jak i nie przewidział możliwości zaskarżenia jej w trybie postępowania administracyjnego, bowiem postępowanie przed komisją nie jest postępowaniem administracyjnym.

"G." M. M., S. Z. Spółka jawna w T. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości i domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. prawa materialnego, a mianowicie:

a) art. 151 ust. 5 w zw. z art. 153 ust. 1 - 3 ustawy o

świadczeniach opieki zdrowotnej, poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niewłaściwe uznanie, że dopuszczalne jest rozpatrzenie protestu dotyczącego odrzucenia oferty nr [...] przez komisję konkursową, która ulega ex lege rozwiązaniu;

b) załącznika nr 3 do Zarządzenia 53/2010/DSOZ oraz załącznika nr 1 do

rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2009 r. w sprawie

świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej, poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na przyjęciu, że pojęcie "odrębne pomieszczenie" należy rozumieć jako pomieszczenie, w którym wykonywane są świadczenia jednego rodzaju.

c) m.in. art. 6, 7, 9, 10, 11, 77, 78, 85 § 1, art. 80 i in. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: k.p.a.), poprzez brak oceny dowodów zawnioskowanych w sprawie, jak również nieprzeprowadzenie środków dowodowych wnioskowanych przez odwołującego, co skutkuje błędnymi ustaleniami faktycznymi w niniejszej sprawie i poprzestanie jedynie na dowodowych zgromadzonych przez Komisję poprzez przyjęcie, że dowody te zostały przeprowadzone w ramach postępowania administracyjnego.

2. przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, niodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionych przez skarżącą zarzutów:

- naruszenia art. 151 ust. 5 ustawy o świadczeniach, polegającego na rozpatrzeniu protestu dotyczącego odrzucenia oferty nr [...] przez komisję konkursową, która ulega rozwiązaniu;

- braku zawieszenia na podstawie art. 153 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej do czasu rozpatrzenia protestu, mimo iż zawieszenie postępowania było

obligatoryjne;

- zaniechania zebrania wyczerpującego materiału dowodowego oraz wszechstronnej analizy zebranego materiału dowodowego, na skutek czego nie został w sposób należyty ustalony stan faktyczny, co uniemożliwiło prawidłowe określenie konsekwencji prawnych;

a także nieustosunkowanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w uzasadnieniu wyroku do ww. zarzutów;

b) art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i

107. § 3 k.p.a., polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu:

- decyzji organów obu instancji;

- decyzji komisji konkursowej o oddaleniu protestu dotyczącego odrzucenia oferty nr [...];

- rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej;

pomimo, iż w postępowaniu administracyjnym nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym nie wyjaśniono wewnętrznych sprzeczności dokumentu kontroli oferenta sporządzonego przez komisję konkursową z dnia [...] lutego 2011 r. oraz nie przeprowadzono dowodów wnioskowanych przez skarżącą, co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem skarżącej w zaskarżonych rozstrzygnięciach okoliczności faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w myśl art. 151 ust. 5 ustawy o świadczeniach, z chwilą ogłoszenia rozstrzygnięcia postępowania następuje jego zakończenie i komisja ulega ex lege rozwiązaniu, wobec czego w dniu oddalenia protestu, komisja konkursowa nie istniała (rozwiązano ją z dniem [...] lutego 2011 r.). W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną, skoro komisja rozstrzygnęła protest, uznając go za mający wpływ na sprawę, to winna była do czasu jego rozstrzygnięcia zawiesić postępowanie i nie dokonywać rozstrzygnięcia. W związku z powyższym wydanie decyzji administracyjnej przez organ nieistniejący stanowi rażące naruszenie prawa i uzasadnia stwierdzenie nieważności wszystkich rozstrzygnięć wydanych w granicach sprawy.

Ponadto strona skarżąca podniosła, że - wbrew twierdzeniom Sądu I instancji oraz organów administracyjnych - w przychodni były dodatkowe, oddzielne pomieszczenia do krioterapii i światłolecznictwa, jednakże na tę okoliczność nie przeprowadzono dowodu z oględzin, pomimo wniosków w tym zakresie.

W skardze kasacyjnej zarzucono również całkowity brak rozpoznania zarzutów naruszenia art. 151 ust. 5 oraz art. 153 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach, a nadto zaniechano zebrania wyczerpującego materiału dowodowego oraz jego wszechstronnej analizy, wobec czego nie został ustalony w sposób należyty stan faktyczny.

Wskazując na treść § 8 ust. 1 załącznika do rozporządzenia Ministra zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych (Dz. U. Nr 81, poz. 484), zgodnie z którym świadczeniodawca zobowiązany jest udzielać świadczenia zdrowotne w sposób kompleksowy, strona wnosząca skargę kasacyjną podniosła, że zapewnia swoim pacjentom możliwość poddawania się zabiegom wspomagającym, które uzupełniają zabiegi kinezyterapii i masażu bez konieczności umawiania się na dodatkowy termin zabiegu oraz bez konieczności opuszczania pomieszczenia, w którym wykonywany jest zabieg główny. Wykonywanie zabiegów pomocniczych, czyli kompleksowe świadczenie usług medycznych, zapewnia lepszą skuteczność zabiegu głównego. Zdaniem skarżącej, praktyka taka bezspornie nie narusza praw pacjenta do poszanowania jego intymności i godności, stanowi zaś wykonywanie przez świadczeniodawcę obowiązku nałożonego powołanym rozporządzeniem. Strona nie zgodziła się przy tym ze stanowiskiem organu, że wykonywanie jedynie jednego rodzaju świadczenia zdrowotnego w jednym pomieszczeniu, gwarantuje poszanowanie praw pacjenta, bowiem poszanowanie tych praw nie jest związane z ilością zabiegów, którym pacjent jest poddawany w jednym pomieszczeniu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, przesłanki której określa art. 183 § 2 p.p.s.a. Zasadność wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku mogła być zatem rozważana jedynie w kontekście postawionych Sądowi I instancji zarzutów. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza, że przedmiotem oceny mogą być jedynie te zarzuty kasacyjne, które strona sformułowała i uzasadniła zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z art. 174 i art. 176 p.p.s.a.

Art. 174 p.p.s.a. wskazuje możliwy zakres podstaw zaskarżenia skargą kasacyjną orzeczeń wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z nim skargę kasacyjną można oprzeć na: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze skład orzekający uznał, że wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie mogą być uznane za usprawiedliwione.

I tak, podniesiony w podstawach skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 ust. 5 w związku z art. 153 ust. 1-3 ustawy o świadczeniach – poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji niewłaściwe uznanie, że dopuszczalne jest rozpatrzenie protestu dotyczącego odrzucenia złożonej przez skarżącą oferty przez komisję konkursową, która uległa ex lege rozwiązaniu - zmierza do podważenia prawidłowości rozpoznania protestu na wynik rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej.

Podkreślenia wymaga, że przepisy powołanej ustawy nie przewidują możliwości zaskarżenia nieuwzględnienia protestu.

Zgodnie z art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach, na rozstrzygnięcie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej – niezależnie od tego czy protest został złożony i jak został rozpoznany – stronie przysługuje odwołanie do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu. W razie decyzji oddalającej odwołanie ustawa przewiduje możliwość odwołania do Prezesa Funduszu (ust. 4), decyzja którego może być zaskarżona do sądu administracyjnego (ust. 6).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle art. 154 w brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 166, poz. 1172) ukształtował się pogląd, że odwołanie, o jakim mowa w art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, nie jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, prowadzone na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sprawa o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń staje się sprawą administracyjną z chwilą złożenia przez świadczeniodawcę, w trybie art. 154 tej ustawy, odwołania do Prezesa Funduszu od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy (v. postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt II GSK 186/06 oraz wyrok NSA z dnia 29 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 37/07).

W ocenie składu orzekającego NSA pogląd ten zachowuje aktualność także w aktualnie obowiązującym stanie prawnym. Tak więc "odwołanie" przewidziane art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach jest w istocie pismem wszczynającym postępowanie administracyjne, regulowane przepisami k.p.a., legalność którego podlega kontroli sądowoadministracyjnej.

Tym samym prawidłowość rozpatrzenia protestu - o którym mowa w art. 153 ust. 1-6 ustawy o świadczeniach - nie podlega tej kontroli. Takie stanowisko zaprezentował też w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji. Oznacza to, że postawiony WSA zarzut naruszenia omawianych przepisów nie może uzasadniać wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku.

W konsekwencji, we wskazanym zakresie, za niezasadny należało też uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (sformułowany w pkt 2 (a) petitum skargi kasacyjnej), poprzez brak szczegółowego rozważenia przez Sąd I instancji kwestii odnoszących się do protestu i rozpatrzenia go przez komisję konkursową. Jak już bowiem wskazano, okoliczności te nie miały znaczenia dla rozpoznania sprawy administracyjnej, a stosowne wyjaśnienie tej kwestii zawarto w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji. Zarzut naruszenia przepisów postępowania może zaś być skuteczną podstawą skargi kasacyjnej wyłącznie wówczas, gdy ich uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, wskazanych w punkcie 1(b) petitum skargi kasacyjnej, to - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - został on sformułowany w sposób nieprawidłowy. Za wadliwy uznać należy zarzut naruszenia całego załącznika czy to do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2009 r., czy też do zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 września 2010 r. nr 53/2010/DSOZ. Prawidłowe skonstruowanie zarzutu skargi kasacyjnej wymaga wskazania konkretnie oznaczonych norm. Niemniej jednak Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym tę sprawę zauważył, że z treści uzasadnienia tego zarzutu można wywieść, że stronie skarżącej chodzi o unormowania oznaczone jako powoływane w sprawie pozycje i liczby porządkowe tych załączników. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził zatem, że w rozpoznawanej sprawie, pomimo wspomnianej wady konstrukcyjnej postawionego zarzutu, można jednak odnieść się do niego merytorycznie. Poza sporem, chodziło bowiem o regulacje zawarte w l.p. 1 - odnośnie wymaganych warunków dotyczących pomieszczeń (pkt 4 ppkt 1 - 4 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 30 sierpnia 2009 r., jak i poz. 2.3.1, kolumna trzecia lp. 3 oraz lp. 4 załącznika nr 3 do zarządzenia 53.

Z treści określonych tam wymaganych warunków dotyczących pomieszczeń wynika, że: 1) zabiegi światłolecznictwa i elektrolecznictwa powinny być udzielane w osobnych pomieszczeniach (boksach), posiadających ściany o wysokości co najmniej 2,0 m, umożliwiających stosowanie wspólnej wentylacji mechanicznej; 2) diatermie krótkofalowe i mikrofalowe powinny być instalowane w oddzielnych pomieszczeniach (boksach), odpowiednio zabezpieczonych przed szkodliwym oddziaływaniem promieniowania elektromagnetycznego na otoczenie; 3) sala do kinezyterapii powinna stanowić odrębne pomieszczenie: 4) gabinet masażu powinien stanowić odrębne pomieszczenie (jeżeli świadczenie jest realizowane).

Zdaniem sądu kasacyjnego, ani Sądowi I instancji, ani organom nie można postawić zarzutu wadliwego zrozumienia odrębności pomieszczeń, o której mowa w przywołanych uregulowaniach.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyrażono pogląd – zaakceptowany przez Sąd I instancji – że przez odrębne pomieszczenie należy rozumieć pomieszczenie, w którym wykonywane są świadczenia jednego rodzaju. Taką wykładnię uznać należy za prawidłową, znajdującą wsparcie nie tylko w prawie pacjenta do intymności i poszanowania godności, ale i w potocznym rozumieniu tego słowa. Fakt, że w indywidualnie określonym przypadku, mając na uwadze dobro pacjenta, zasadne może być (jak wywodził autor skargi kasacyjnej) udzielenie jednemu pacjentowi kilku świadczeń w jednym pomieszczeniu – przy wykorzystaniu przenośnych urządzeń – nie znaczy, że świadczeniodawca nie jest zobowiązany spełnić wymogu posiadania odrębnych pomieszczeń dla poszczególnych rodzajów udzielanych świadczeń.

Przy takim rozumieniu odrębności pomieszczeń, w których udzielane są świadczenia zdrowotne, ustalenia w sprawie wymagało – jak trafnie podniosła też strona wnosząca skargę kasacyjną - czy wymóg w tym zakresie został spełniony.

W świetle dokonanych w sprawie ustaleń oraz analizy akt sprawy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można zgodzić się z zarzutami skargi kasacyjnej, że w zakresie występowania odrębnych pomieszczeń, organy nie przeprowadziły wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. W szczególności chybiony jest zarzut pominięcia dowodów wskazanych w skardze kasacyjnej, o przeprowadzenie których strona wnosiła. Z treści odwołania wniesionego na etapie postępowania administracyjnego wynika bowiem, że strona domagała się przeprowadzenia dowodu z protokołu kontrolnego sporządzonego w styczniu 2011 r. i dotyczącego kontroli wykonywania przez skarżącą wcześniej zawartej umowy. Strona zwróciła ponadto uwagę na fakt, że - wbrew twierdzeniom organu - kwestionowała również protokół z kontroli przeprowadzonej w miejscu udzielania przez nią świadczeń zdrowotnych w dniu [...] lutego 2011 r., czego dowodzi oświadczenie strony, stanowiące załącznik do tego protokołu. W szczególności we wskazanym oświadczeniu skarżąca odniosła się do stwierdzonej podczas kontroli obecności aparatów do kriostymulacji i światłolecznictwa (lampa solux) w innych, niż do tego celu przeznaczonych, salach. Sytuacja taka - jak podniosła skarżąca - spowodowana była koniecznością przygotowania pacjentów do zabiegu masażu leczniczego i kinezyterapii w miejscu zabiegu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, akta sprawy potwierdzają, że wszystkie te dowody, przeprowadzenia których strona się domagała, faktycznie zostały dopuszczone. Zostały one również poddane ocenie, bowiem organy w sposób dość jednoznaczny wypowiedziały się w uzasadnieniu swych rozstrzygnięć – w szczególności organ II instancji – że jeżeli chodzi o kontrolę przeprowadzoną miesiąc wcześniej, to dotyczyła ona innego stanu faktycznego i nie może w rozpoznawanej sprawie mieć charakteru przesądzającego kwestię spełnienia wymogów pomieszczeń w rozpoznawanej sprawie. W odniesieniu zaś do oświadczenia złożonego jako załącznik do protokołu z przeprowadzonej kontroli, stwierdzić należy, że ono również zostało poddane ocenie i właśnie z treści tego złącznika wywiedziono, że w istocie strona nie wykazała istnienia innych odrębnych pomieszczeń, do których stwierdzone w czasie wizji, przenośne aparaty do świadczenia usług, mogłyby zostać przeniesione.

Podkreślenia wymaga, że okoliczność tę stwierdziła przeprowadzona kontrola, zaś spółka na żadnym etapie postępowania nie wskazała odrębnych pomieszczeń do świadczenia kwestionowanych usług medycznych oraz tych, wykonywanych przenośnymi urządzeniami, znajdującymi się w pomieszczeniach do kinezyterapii czy w pomieszczeniu do masażu leczniczego – w szczególności urządzeń do kriostymulacji oraz światłolecznictwa. Poza sporem w czasie kontroli dokonano oględzin pomieszczeń. Fakt, że strona nie zgadza się z ustaleniami protokołu kontroli nie znaczy, że oględziny winny zostać powtórzone.

Zauważyć należy też, że wymóg udzielania świadczeń w sposób kompleksowy - o czym stanowi wskazany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej - nie oznacza, że te kompleksowe świadczenia nie muszą być wykonywane w pomieszczeniach odrębnych.

Trafności poczynionych w sprawie ustaleń nie podważają zarzuty naruszenia przepisów procesowych, w szczególności odnoszących się do postępowania dowodowego prowadzonego przez organ.

I w tym zakresie zwrócenia uwagi wymaga wadliwość postawianego zarzutu. Z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej konieczność wskazania przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, zostały naruszone, oznacza konieczność określenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego jak i jego jednostek redakcyjnych (v. np. orzeczenie NSA z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 552/12). Zarzut naruszenia "m.in. art. 6, 7, 9, 10, 11, 77, 78, 85 § 1, art. 80 i in." k.p.a. niewątpliwie wymogów tych nie spełnia. Nie jest rzeczą sądu kasacyjnego badanie, jakie inne – ponad jednoznacznie wskazane przepisy – ewentualnie zostały przez Sąd I instancji naruszone.

W zakresie możliwym do oceny Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że z akt sprawy wynika, że organy przeprowadziły postępowanie dowodowe, gromadząc cały materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, uwzględniając wnioski dowodowe strony i dając wyraz swego stanowiska w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. W sprawie nie uchybiono zatem art. 7, art. 77 § 1 art. 78 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się też w sprawie dowolności, czyli przekroczenia granic swobodnej oceny zgromadzonych dowodów (art. 80 k.p.a.)

Brak nadto podstaw by stwierdzić naruszenie prawa strony do czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 k.p.a.), czy też brak należytej informacji - w rozumieniu art. 9 k.p.a. Zarzut naruszenia tych przepisów nie został też w skardze kasacyjnej uzasadniony.

Za prawidłowe zatem Naczelny Sąd Administracyjny uznaje ustalenie organów obu instancji, przyjęte przez Sąd I instancji przy wyrokowaniu, że skarżąca nie dysponowała odrębnymi, przeznaczonymi wyłącznie do wskazanych zabiegów, pomieszczeniami. Przepisowi art. 6 k.p.a. nie uchybiono więc.

W konsekwencji trafne było więc stanowisko Sądu I instancji, że skarżąca nie spełnia wymogów określonych w załączniku nr 3 Zarządzenia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza (Zarządzenie Prezesa NFZ 53/2010/DSOZ) oraz w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej.

Z tych wszystkich względów, kontrolując wyrok w zakresie określonym wniesioną skargą kasacyjną, wniosek o uchylenie zaskarżonego orzeczenia nie mógł zostać uwzględniony.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).