Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1737/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Marek Olejnik, Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Lu 546/11 w sprawie ze skargi B. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 11 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego za 2010 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrok Sądu pierwszej instancji.

1. Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 546/11, mocą którego oddalono skargę B. T. (zwanego dalej skarżącym, stroną) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia 11 maja 2011 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego za 2010 r.

2. W motywach orzeczenia Sąd podał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. po rozpatrzeniu odwołania skarżącego postanowieniem z dnia 11 maja 2011 r. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy S. z dnia 22 lutego 2011 r. w sprawie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie określenia łącznego zobowiązania podatkowego za 2010 r. z tytułu podatku rolnego i podatku leśnego.

W uzasadnieniu podano, że postanowieniem z dnia 24 grudnia 2010 r. Wójt Gminy S. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia łącznego zobowiązania podatkowego za 2010 r. z tytułu podatku rolnego i podatku leśnego. Postanowienie to otrzymały strony postępowania podatkowego, tj. B. T., J. T. i T. T. - współwłaściciele nieruchomości rolnej i leśnej. Postępowanie podatkowe zostało wszczęte z urzędu po otrzymaniu przez organ podatkowy pierwszej instancji ze Starostwa Powiatowego w T. zawiadomienia z dnia 15 lipca 2010 r. o wprowadzonej do ewidencji gruntów i budynków zmianie właścicieli nieruchomości rolnych i leśnych na podstawie postanowienia spadkowego po J. T. wydanego przez Sąd Rejonowy w T. Wydział Cywilny (sygn. akt I Ns 342/2008).

Pismem z dnia 4 lutego 2011 r. B. T. poinformował organ podatkowy o fakcie niedoręczenia mu postanowienia spadkowego, które w tej sytuacji nie mogło się uprawomocnić i wywołać skutku w postaci wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Do czasu zakończenia postępowania spadkowego wniósł o zawieszenie postępowania podatkowego.

Postanowieniem z dnia 22 lutego 2011 r. Wójt Gminy S. odmówił zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie określenia łącznego zobowiązania podatkowego za 2010 rok z powodu braku podstaw prawnych do jego zawieszenia.

Powyższe postanowienie zaskarżył B. T.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. uznało zażalenie za niezasadne, gdyż wskazana przez skarżącego przesłanka uzasadniająca jego zdaniem zawieszenie postępowania podatkowego, a dotycząca kwestii niedoręczenia przez Sąd postanowienia spadkowego, nie uzasadnia zawieszenia tegoż postępowania na podstawie przesłanek określonych w art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej, a w szczególności na podstawie przesłanki z pkt 2 tego przepisu.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity z 2010 r. Dz. U. Nr 193, poz. 1287 ze zm., dalej – u.p.g.k.) podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ponadto zgodnie z art. 23 u.p.k.d.g. właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają staroście odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, orzeczenia lub sporządzenia aktu notarialnego. Jeżeli Starosta Powiatu T. wprowadził zmiany do ewidencji gruntów i budynków na podstawie postanowienia sądowego w sprawie stwierdzenia nabycia praw do spadku z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt I Ns 342/2008, to przedmiotowe postanowienie musiało być prawomocne i było przysłane z sądu, przed którym toczyło się postępowanie spadkowe.

Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych, wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, a dane zamieszczone w tej ewidencji mają dla organów podatkowych charakter wiążący.

Wobec powyższego organ podatkowy pierwszej instancji nie miał podstaw prawnych do kwestionowania zapisów danych w ewidencji gruntów i budynków, a tym bardzie nie miał podstaw prawnych do zawieszenia postępowania podatkowego.

3. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 233 § 2 i in. Ordynacji podatkowej przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

4. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

5. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest niezasadna.

Odnosząc się do kwestii zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego Sąd stwierdził, że nie narusza ono prawa.

Sąd wskazał na treść art. 21 ust. 1 u.p.g.k. i uznał, że z przepisu tego bezspornie wynika, że wymiar podatków odbywa się na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków i dane te są dla organu wiążące. Organ odwoławczy słusznie zatem wskazał, że organy podatkowe wymierzając podatki nie są uprawnione do dokonywania odmiennych ustaleń, niż te wynikające z ewidencji gruntów. Nie mogą również dokonywać zmian w operacie ewidencyjnym. Skoro z urzędowego rejestru gruntów wynika, że skarżący jest jednym ze współwłaścicieli konkretnych działek, to organy podatkowe zobowiązane są do uwzględnienia tych zapisów przy wymiarze podatku.

Sąd przytoczył treść art. 204 § 1 Ordynacji podatkowej i stwierdził, że przepis ten również nie dawał podstaw do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, nawet na zasadzie punktu 2 tego przepisu, gdyż, jak wcześniej była o tym mowa, podstawą wydania decyzji w sprawie podatku od nieruchomości (w tym jeśli chodzi o strony takiej decyzji) są dane z ewidencji gruntów i budynków, a nie bezpośrednio orzeczenia sądu.

Postępowanie kasacyjne.

6. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku strona zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego, co spowodowało nierozpoznanie istoty skargi, czym naruszono art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej P.p.s.a. - w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 8 ust. 2 Konstytucji, art. 47 Karty Praw Podstawowych i art. 6 ust. 1 Konwencji Praw Człowieka.

Na tej podstawie skarżący wniósł o zmianę zaskarżonych wyroków przez ich uchylenie i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy lub o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie o stwierdzenie nieważności wszystkich orzeczeń zapadłych w sprawie w trybie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. z urzędu lub na wniosek.

Skarżący wniósł też o zawieszenie postępowań przed sądami administracyjnymi (SKO oraz Wójtem Gminy S.) do czasu rozpatrzenia sprawy spadkowej I Ns 342/08 oraz o zasądzenie kosztów postępowania i kosztów adwokackich.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7. Skarga kasacyjna nie jest zasadna, gdyż nie zawiera podstawy kasacyjnej, która umożliwiłaby kontrolę zaskarżonego wyroku w zakresie, w jakim oczekuje tego skarżący.

Problematyka wymogów, jakim powinna odpowiadać skarga kasacyjna, była już wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na tle bogatego orzecznictwa ugruntował się pogląd co do tego, w jaki sposób powinna być ona skonstruowana. Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy przy tym do koniecznych i ważkich cech skargi kasacyjnej (art. 176 tej ustawy). Jest to nader istotne, ponieważ działania sądu kasacyjnego są ograniczone przez ramy nakreślone w skardze kasacyjnej, które przekroczyć można wyłącznie w przypadku stwierdzenia określonych w art. 183 § 2 P.p.s.a. uchybień powodujących nieważność postępowania, a które w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły. W tym miejscu za niezrozumiały należy uznać wniosek skarżącego o "stwierdzenie nieważności wszystkich orzeczeń zapadłych w sprawie w trybie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.". Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu przed tym sądem nie stosuje bowiem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.) oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej podstawami, czyli że władny jest do badania tylko tych zarzutów, które zostały skonkretyzowane w skardze kasacyjnej. Powyższe obliguje zatem stronę wnoszącą skargę kasacyjną do prawidłowego konstruowania tak zarzutów, jak i ich uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny, jako sąd kasacyjny, nie ma bowiem jakichkolwiek uprawnień do konkretyzowania, uściślania, czy też korygowania zarzutów strony skarżącej.

W będącej przedmiotem rozpoznania skardze kasacyjnej strona zawarła tylko jeden zarzut, tj. zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a., który powiązała z art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 47 Karty Praw Podstawowych oraz art. 6 ust. 1 Konwencji Praw Człowieka. Skarżący sformułował taki zarzut, by zakwestionować błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący stwierdził, że Sąd oparł wyrok na podstawie faktycznej niepowołanej przez niego, tj. na rzekomej prawomocności "roszczenia o stwierdzenie nabycia praw do spadku". Skarżący powtórzył swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, że nie wydano i nie doręczono mu postanowienia o nabyciu praw do spadku. Stwierdził też, że Sąd w wyroku błędnie wskazał, iż wniosek o stwierdzenie nabycia praw do spadku złożyło trzech, a nie pięciu spadkobierców.

W ocenie skarżącego w wyroku nie ustosunkowano się do jego argumentów i dowodów, zamknięto mu prawo do sądu, a skargę "odrzucono przed jej przeczytaniem".

Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu należy wskazać na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, w której uznano, że "przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia".

W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 141 § 4 zd. pierwsze P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Inna jest natomiast sytuacja, jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przez sąd przyjęty i dlaczego. Wówczas przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. Bez odniesienia się bowiem do treści np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego nie jest możliwe skuteczne zakwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji, który formalnie z nałożonego na niego obowiązku się wywiązał, ale w ocenie strony przyjęte ustalenia są merytorycznie błędne.

Z uwagi na treść art. 269 § 1 P.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów (...), przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę w tym składzie pogląd wyrażony w ww. uchwale w pełni podziela.

Odnosząc więc treść i uzasadnienie powyższej uchwały do skargi kasacyjnej sporządzonej przez skarżącego stwierdzić należy, że sformułowany przez niego zarzut kasacyjny, tj. zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., jest niewystarczający do kwestionowania ustaleń faktycznych, które w sprawie stanęły u podstaw zaskarżonego wyroku. Skarżący nie tyle bowiem kwestionuje poprawność formalną uzasadnienia, co fakty przyjęte, w jego ocenie błędnie, za podstawę orzeczenia.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia zawiera natomiast wszystkie elementy, które są wymagane w art. 141 § 4 P.p.s.a. Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku winno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Motywy rozstrzygnięcia służą przede wszystkim do wyjaśnienia stanowiska sądu w sprawie, a także jako podstawa ewentualnej kontroli przez sąd rozpoznający środek odwoławczy. Nie budzi wątpliwości tutejszego Sądu, że zaskarżone orzeczenie te wymogi spełnia. To zaś powoduje, że jedyny zarzut skargi kasacyjnej okazał się chybiony.

W konsekwencji, mając powyższe na uwadze, skargę kasacyjną jako niezasadną należało oddalić w oparciu o art. 184 P.p.s.a.