Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 163/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.29 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.
article: § 4 ust. 1 i ust. 2; § 18
journal: Dz.U. 2007 nr 200 poz 1443
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu  przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na  lata 2007-2013
article: art. 21 ust. 2; art. 31 ust. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art. 11; art. 77 § 1; art. 78; art. 80; art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, , Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom"; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz K. S. kwotę 5 117 zł (pięć tysięcy sto siedemnaście złotych) tytułem zwrot kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwany dalej: "Prezesem ARiMR") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom.

Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na następującym stanie faktycznym.

K. S. złożyła w dniu 3 czerwca 2011 r. w Dolnośląskim Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu przyznał Skarżącej wnioskowaną płatność w wysokości 75.000 zł z zastrzeżeniem dopełnienia określonych warunków, w ciągu 180 dni od dnia odebrania decyzji. Jednym z warunków było podjęcie samodzielnego prowadzenia gospodarstwa.

W dniu 15 grudnia 2011 r. Skarżąca złożyła wniosek o płatność w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", do którego załączyła żądane dokumenty, w tym oświadczenie o podjęciu samodzielnego prowadzenia gospodarstwa.

Kwota pomocy w wysokości 75.000 zł została przekazana w dniu 18 stycznia 2012 r. na wskazany przez Skarżącą rachunek bankowy.

Następnie Skarżąca zwróciła się do Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z prośbą o zmianę założeń biznesplanu.

Po przeprowadzeniu kontroli na miejscu od dnia 18 lipca 2012 r. do dnia 20 lipca 2012 r. w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz w dniu 30 sierpnia 2012 r. w zakresie realizacji zobowiązań podjętych w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu wydał w dniu [...] października 2012 r. decyzję, którą nie zaakceptował zmian do biznesplanu. Decyzja ta została następnie uchylona przez Prezesa ARiMR, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W dniu 26 stycznia 2013 r. skarżąca wystąpiła do Prezesa ARiMR z wnioskiem o wyłączenie Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu w postępowaniu administracyjnym.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. Prezes ARiMR wyłączył Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu – K. H. – od prowadzenia sprawy z wniosku K. S. o zmianę założeń biznesplanu i wyznaczył do prowadzenia tej sprawy Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi (zwanego dalej: "Dyrektorem Oddziału").

Wnioskiem z dnia 19 kwietnia 2013 r. K. H. – Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu – zwrócił się do Prezesa ARiMR o wyłącznie go od całej obsługi spraw K. S. z wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Prezes ARiMR wyłączył Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu od prowadzenia postępowania dotyczącego warunkowej decyzji przyznającej Skarżącej pomoc w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" i wyznaczył do prowadzenia tej sprawy Dyrektora Oddziału.

Wyznaczony Dyrektor Oddziału wydał w dniu [...] lipca 2013 r. decyzję o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] września 2011 r. o przyznaniu pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia warunków w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". W uzasadnieniu podniósł, iż Skarżąca nie dopełniła w terminie 180 dni od daty doręczenia decyzji warunku nabycia gospodarstwa wskazanego w biznesplanie oraz nie prowadziła gospodarstwa samodzielnie.

Po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z dnia [...] października 2013 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału z dnia [...] lipca 2013 r.

Następnie, pismem z dnia 19 listopada 2013 r. Dyrektor Oddziału zawiadomił Skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom. Zawiadomienie zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej – adwokatowi T. K. w dniu 25 listopada 2013 r.

W dniu 28 listopada 2013 r. pełnomocnik Skarżącej wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] października 2013 r.

Jednocześnie, wnioskiem z dnia 2 grudnia 2013 r. pełnomocnik Skarżącej wystąpił do Dyrektora Oddziału o zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprawy ze skargi na decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] października 2013 r.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. Dyrektor Oddziału odmówił zawieszenia postępowania wszczętego z urzędu w dniu [...] listopada 2013 r. w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom.

Pełnomocnik Skarżącej wystąpił do Prezesa ARiMR z zażaleniem z dnia 7 stycznia 2014 r. na postanowienie Dyrektora Oddziału o odmowie zawieszenia postępowania.

Następnie, decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. o numerze [...], Dyrektor Oddziału ustalił Skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 75.000 zł z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom, wypłaconą uprzednio na rachunek bankowy Skarżącej w dniu 18 stycznia 2012 r., na podstawie decyzji Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] września 2011 r.

W dniu 7 marca 2014 r. pełnomocnik Skarżącej sporządził odwołanie od decyzji Dyrektora Oddziału z dnia [...] lutego 2014 r., w którym zawarł wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. Dyrektor Oddziału ponownie odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego oraz pismem z dnia 13 marca 2014 r. przekazał odwołanie Skarżącej do rozpatrzenia Prezesowi ARiMR.

Po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Dyrektora Oddziału z dnia [...] grudnia 2013 r., Prezes ARiMR wydał w dniu [...] marca 2014 r. postanowienie, którym stwierdził niedopuszczalność zażalenia.

Pełnomocnik skarżącej wystąpił również z zażaleniem z dnia 25 marca 2014 r. na postanowienie Dyrektora Oddziału z dnia [...] marca 2014 r. o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu którego Prezes ARiMR wydał postanowienie z dnia [...] kwietnia 2014 r., którym ponownie stwierdził niedopuszczalność zażalenia.

Po rozpoznaniu skargi w sprawie wygaśnięcia decyzji Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] września 2011 r. o przyznaniu K. S. pomocy z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 maja 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 87/14 uchylił decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] października 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału z dnia [...] lipca 2013 r.

Prezes ARiMR wystąpił w dniu 3 lipca 2014 r. ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 87/14.

Jednocześnie, w dniu 14 sierpnia 2014 r. Prezes ARiMR uchylił decyzję Dyrektora Oddziału z dnia [...] lutego 2014 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Dyrektorowi Oddziału.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Oddziału wydał w dniu [...] października 2014 r. decyzję o numerze [...], mocą której ustalił Skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 75.000 zł z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom.

Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. o numerze [...], Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż jednym z warunków udzielenia pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" jest wymóg samodzielnego prowadzenia gospodarstwa, który wynika z § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 201 ze zm.; zwanego dalej: "rozporządzeniem z 17 października 2007 r.").

W ocenie Prezesa ARiMR, Skarżąca nie dochowała powyższego warunku, bowiem nie prowadziła działalności rolniczej na wydzierżawionych nieruchomościach rolnych, do których otrzymała pomoc finansową.

Organ wskazał, iż wniosek taki wysnuł na podstawie następujących ustaleń. Skarżąca wydzierżawiła nieruchomości rolne na podstawie umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego w dniu [...] października 2011 r., w której postanowiono, że będzie zobowiązana uiszczać właścicielom tych nieruchomości czynsz dzierżawny w wysokości 1 zł rocznie. Jednocześnie, w dniu zawarcia umowy dzierżawy, tj. w dniu [...] października 2011 r., udzieliła J. M. pełnomocnictwa do:

a) sprawowania zarządu posiadanymi przez nią nieruchomościami rolnymi (gospodarstwem rolnym), w tym także nieruchomościami, których mocodawczyni jest dzierżawcą a w związku z zarządem do występowania i składania wszelkich oświadczeń woli oraz zastępowania, reprezentowania i działania w imieniu mocodawczyni wobec wszelkich władz, urzędów, organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego, innych państwowych jednostek organizacyjnych, organów skarbowych, sądów, instytucji, w tym Urzędów Gminy oraz Starostw Powiatowych, osób fizycznych i prawnych, we wszystkich sprawach związanych z zarządem nieruchomościami, w tym składania pism, wniosków i oświadczeń woli, uchylania się od skutków oświadczeń woli w formie ustnej i pisemnej w zakresie związanym z przedmiotem pełnomocnictwa,

b) zawierania w jej imieniu i na jej rzecz wszelkich umów i składania oświadczeń woli i wiedzy przed Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w związku z posiadanymi przez nią nieruchomościami rolnymi (gospodarstwem rolnym), w tym także nieruchomościami, których mocodawczyni jest dzierżawcą w tym również do reprezentowania jej przed Urzędami Gminy i Starostwami Powiatowymi w tym zakresie,

c) odbioru w jej imieniu wszelkich należności pieniężnych, w tym w szczególności dopłat należnych w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego lub wskazania konta bankowego, na które mają być przelane należności,

d) reprezentowania jej przed Kasą Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego we wszelkich sprawach dotyczących ubezpieczenia społecznego rolników,

e) podpisywania wszelkich pism, oświadczeń, podań, wniosków, umów, deklaracji (w tym deklaracji podatkowych) i innych dokumentów, jakie w zakresie niniejszego pełnomocnictwa okażą się niezbędne i konieczne, a także do doręczeń i odbioru wszelkich dokumentów związanych z zakresem niniejszego pełnomocnictwa,

f) dokonywania wszelkich niezbędnych czynności, jakie okażą się konieczne lub korzystne dla realizacji celu pełnomocnictwa, nawet gdyby nie zostało to wyraźnie w nim wymienione.

Następnie organ wskazał, iż Skarżąca składając wniosek o wpisanie do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, udzieliła również J. M. pełnomocnictwa z dnia 3 lutego 2012 r. do reprezentowania i dokonywania w jej imieniu wszelkich niezbędnych czynności formalnych, prawnych i faktycznych, w tym do składania wszelkich niezbędnych wniosków, oświadczeń i podpisów oraz posługiwania się swoim kontem bankowym przed organami ARiMR oraz we wszystkich instytucjach administracyjnych, sądach, bankach, urzędach i spółdzielniach przy czynnościach związanych z jej gospodarstwem.

Prezes ARiMR wskazał również, iż w dniu 29 marca 2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR w J. wpłynął wniosek K. S. o zmianę danych w ewidencji producentów, w której nie wskazano osoby pełnomocnika.

Organ zauważył jednocześnie, iż w dniu 5 czerwca 2012 r. do Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło oświadczenie K. S. o samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa, jednakże już w dniu 24 sierpnia 2012 r. J. M. – działając jako pełnomocnik Skarżącej –złożył w Biurze Powiatowym w J. zmianę do wniosku o wpis do ewidencji producentów, w której ponownie został wskazany jak pełnomocnik K. S., załączając do wniosku pełnomocnictwo z dnia 26 października 2011 r.

Na podstawie powyższych ustaleń organ przyjął, iż w dniu 18 stycznia 2012 r., tj. w dniu, w którym dokonano wypłaty pomocy finansowej, Skarżąca była reprezentowana przez pełnomocnika, zaś stosunek ten obowiązywał nieprzerwanie najwcześniej do dnia 24 sierpnia 2012 r.

Ponadto Prezes ARiMR zwrócił uwagę, iż w dniu 16 lipca 2012 r. Skarżąca powołała pełnomocnika w osobie adwokata T. K. do reprezentowania w postępowaniu administracyjnym przed organami administracji rządowej i samorządowej, w tym przed Dyrektorem Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu, Prezesem ARiMR, przed sądami administracyjnymi, przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w sprawie dotyczącej jej udziału w programie pomocy z tytułu "Ułatwienia startu młodym rolnikom", w tym do wszelkich czynności wymagających udziału mocodawcy (także czynności kontrolnych gospodarstwa rolnego prowadzonego przez Mocodawcę) z prawem udzielania dalszej substytucji.

W ocenie organu, okoliczność udzielenia przez Skarżącą szerokiego pełnomocnictwa J. M., który był jednocześnie właścicielem jednej z dzierżawionych przez nią działek oraz współwłaścicielem dwóch innych dzierżawionych działek, a także udzielenie pełnomocnictwa adwokatowi T.K., który był współwłaścicielem trzech dzierżawionych przez Skarżącą działek, pozwala na wysnucie wniosku, że nie prowadziła ona samodzielnie gospodarstwa, co było warunkiem udzielenia pomocy finansowej.

Zdaniem Prezesa ARiMR, nie stanowią potwierdzenia samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, przedstawione w trakcie kontroli na miejscu, która odbyła się w dniu 30 sierpnia 2012 r., faktury zakupu benzyny i gazu LPG, które – w ocenie organu – uprawdopodobniają jedynie fakt posiadania przez Skarżącą samochodu osobowego. To samo dotyczy przedstawionych paragonów na zakup olejów do silników 2-suwowych oraz wyposażenia do pił spalinowych, gdyż nie wskazują osoby nabywcy. Organ podniósł przy tym, iż Skarżąca nie przedstawiła dokumentów potwierdzających zakup nawozów lub materiału siewnego, nie wskazała również jakim sprzętem zostały wykonywane prace polowe.

Prezes ARiMR stwierdził, iż na brak samodzielności przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego wskazują przedstawione w trakcie kontroli na miejscu dokumenty, tj. potwierdzenie opłacenia składki KRUS, potwierdzającej obowiązkowe ubezpieczenie jako rolnik w pełnym zakresie w dniu [...] sierpnia 2012 r., czy też faktura VAT nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. na świadczenie usług przez M. B., który jednocześnie był właścicielem bądź współwłaścicielem dzierżawionych działek, odpowiednio opłacone, wystawione na dzień przed planowaną kontrolą, o której terminie Skarżąca oraz jej pełnomocnik zostali powiadomieni pismem z dnia 17 sierpnia 2012 r.

Organ odwoławczy powołał się także na materiały zgromadzone podczas śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową [...] oraz wskazał, iż J. M. będąc właścicielem, współwłaścicielem, bądź też pełnomocnikiem właścicieli wydzierżawionych Skarżacej gruntów, uzyskując szerokie pełnomocnictwo od K. S. zapewnił sobie możliwość osobistego prowadzenia gospodarstwa oraz czerpanie korzyści w związku z jego prowadzeniem (dopłaty do gruntów rolnych oraz wynagrodzenie za wykonane usługi pobierane od K. S.).

Prezes ARiMR zwrócił również uwagę na to, że co do zasady beneficjent może działać przez pełnomocnika, jednak z analizy stanu faktycznego sprawy wynika, że powiązania pomiędzy Skarżącą a osobami, od których wydzierżawiła grunty rolne, dają podstawy do przyjęcia, że J. M. oraz M. B. prowadzą działalność rolniczą na wydzierżawionym przez K. S. gruncie rolnym. Działanie takie pozostaje zaś w sprzeczności z celami działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Odnosząc się do zarzutów odwołania Prezes ARiMR podniósł, iż Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W szczególności zauważył, iż wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, pełnomocnictwo udzielone J. M. jest aktualne, bezterminowe i nieograniczone. Również dołączone do odwołania faktury na zabiegi agrotechniczne wystawione przez J. M. oraz M. B. nie mogą mieć wpływu na zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie, bowiem zostały wystawione już po przeprowadzeniu kontroli na miejscu w dniu 30 sierpnia 2012 r. Ponadto w ocenie organu, fakt wykonywania zabiegów agrotechnicznych przez właścicieli wydzierżawionych przez Skarżącą nieruchomości rolnych potwierdza, iż to nie ona lecz ich właściciele nadal prowadzą działalność rolniczą na wydzierżawionych gruntach.

Organ odwoławczy za nieuzasadnione uznał zarzuty dotyczące wadliwości prowadzonego postępowania administracyjnego. W jego ocenie, to beneficjent ma obowiązek udowodnienia samodzielnego prowadzenia gospodarstwa, zaś zasada oficjalności postępowania dowodowego nie oznacza, że strona może zachowywać się biernie. W zakresie zarzutu niewzięcia pod uwagę ustaleń zawartych w raporcie z kontroli na miejscu, Prezes ARiMR stwierdził, iż oceny całokształtu materiału dowodowego sprawy dokonuje organ administracji – Dyrektor Oddziału, a nie inspektorzy dokonujący kontroli. Wskazał przy tym, iż po przeprowadzeniu postępowania dowodowego to organ dokonuje oceny jego wyników.

Prezes ARiMR zgodził się natomiast ze Skarżącą, iż Dyrektor Oddziału błędnie przyjął, iż dla uznania, że grunty rolne posiadane przez beneficjenta stanowią gospodarstwo rolne konieczne jest ustalenie, iż na gruntach tych posadowione są zabudowania. W tym zakresie organ odwoławczy podzielił argumentację Skarżącej dotyczącą wykładni art. 553 Kodeksu cywilnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. S. wniosła o uchylenie decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] listopada 2014 r. w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału z dnia [...] października 2014 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) § 4 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 17 października 2007 r. poprzez uznanie, iż Skarżąca nie prowadzi samodzielnie gospodarstwa rolnego, podczas gdy gospodarstwo rolne Skarżącej jest przez nią prowadzone osobiście, we własnym imieniu i na własny rachunek oraz ponosi ona wszelkie koszty i czerpie korzyści w związku z jego prowadzeniem, co potwierdza wymagane oświadczenie o podjęciu samodzielnego prowadzenia gospodarstwa, sporządzone zgodnie z wzorem udostępnionym przez Agencję, protokół z czynności kontrolnych gospodarstwa rolnego oraz dowody dołączone do skargi, które zostały już przedłożone organowi do akt postępowania;

2) § 2, § 3, § 18 i § 20 rozporządzenia z 17 października 2007 r. poprzez błędne uznanie, iż beneficjent nie spełnia warunków przyznania pomocy, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt. 1, pkt. 1 a, pkt. 2., pkt 7 i pkt 8 oraz ust. 2 tego rozporządzenia, podczas gdy beneficjent spełnił określone w tych przepisach warunki do otrzymania pomocy i brak jest podstaw do ustalenia zwrotu kwoty pomocy;

3) art. 21 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t. j. Dz. U. z 2013, poz. 173 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą o wspieraniu") i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267; zwanej dalej: "k.p.a.") poprzez:

- niewyjaśnienie w toku postępowania administracyjnego z jakich przepisów prawa wynika, iż Skarżąca miała obowiązek gromadzenia i przedstawiania organowi dokumentów innych niż wskazane w treści decyzji nr [...]z dnia [...] września 2011 r. o przyznaniu pomocy z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom z zastrzeżeniem dopełnienia warunków (punkt 5 pouczenia decyzji o przyznaniu pomocy), takich jak faktury VAT, paragony, dowody nabycia materiału siewnego, sprzedaży plonów, itp.,

- zaniechanie przez organ w toku postępowania administracyjnego pouczenia Skarżącej o obowiązku gromadzenia ww. dokumentów i ich udostępnienia na żądanie organu i przeniesienia konsekwencji tego zaniechania na Skarżącą,

- niewyjaśnienie w toku postępowania administracyjnego z jakich przepisów prawa wynika, iż udzielenie przez beneficjenta pełnomocnictwa osobie trzeciej stanowi o niesamodzielnym prowadzeniu gospodarstwa rolnego przez beneficjenta

4) naruszenie art. 553 Kodeksu cywilnego poprzez błędne przyjęcie przez organ, iż dla uznania, że grunty rolne posiadane przez Skarżącą stanowią gospodarstwo rolne konieczne jest ustalenie, iż na gruntach tych posadowione są zabudowania, a w związku z tym grunty rolne posiadane przez Skarżącą nie stanowią gospodarstwa rolnego;

5) naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 i art. 78 k.p.a., polegające na naruszeniu przez organ obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, obowiązku działania w sposób budzący zaufanie strony do władzy publicznej, obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony, obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także nieuwzględnieniu żądania Skarżącej dotyczącego przeprowadzenia dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

6) art. 76 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez poczynienie przez organ innych ustaleń i wniosków oraz oceny prawnej, niż wynikających z treści dokumentu urzędowego w postaci raportu z czynności kontrolnych PROW na lata 2007-2013 numer [...] przeprowadzonych w dniu 30 sierpnia 2012 roku w gospodarstwie rolnym beneficjenta K. S., sporządzony przez organ jednostki organizacyjnej ARIMR i uznanie m. in., iż beneficjent nie prowadzi samodzielnie gospodarstwa, nie posiada dokumentów potwierdzających prowadzenie gospodarstwa a wymaganych zgodnie z treścią decyzji o przyznaniu pomocy, w sytuacji, gdy raport z kontroli potwierdził m.in., że Skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo rolne, posiada dokumenty potwierdzające prowadzenie gospodarstwa, realizuje założenia biznesplanu;

7) art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewskazaniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom złożonym przez Skarżącą oraz nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa;

8) art. 19 w zw. z art. 21 k.p.a. i art. 10 rozporządzenia z 17 października 2007 r. polegające na wydaniu przez organ niewłaściwy, tj. Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi decyzji z dnia [...] października 2014 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności, gdy właściwym do wydania takiej decyzji jest organ – Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu;

9) naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 21 ust. 2 pkt. 3 ustawy o wspieraniu poprzez:

- jednoczesne prowadzenie przez organ dwóch postępowań administracyjnych skutkujących obowiązkiem zwrotu przez beneficjenta kwoty wypłaconej pomocy,

- dokonywanie ustaleń niekorzystnych dla Skarżącej wbrew treści dokumentów urzędowych sporządzonych przez organ w zakresie jego działania,

- wydanie zaskarżonej decyzji pomimo nie rozpoznania wniosku Beneficjenta o zmianę założeń biznesplanu.

Postawione zarzuty zostały rozwinięte w obszernym uzasadnieniu skargi.

Jednocześnie Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o dopuszczenie dowodów na okoliczność wypełnienia przez nią wszystkich obowiązków w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" z dokumentów w postaci:

1) postanowienia Prokuratury Rejonowego [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie umorzenia postępowania karnego wobec Skarżącej w sprawie doprowadzenia "do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w związku z przyznanymi płatnościami tytułem pomocy finansowej (...) wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego", na okoliczność, iż Skarżąca nie dokonała wyłudzenia przyznanych jej środków z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", a okoliczności stanowiące podstawę do ustalenia kwoty zwrotu płatności nie stanowiły naruszenia rozporządzenia z 17 października 2007 r.; autor skargi wniósł jednocześnie o zobowiązanie organu do złożenia tego dokumentu;

2) postanowienia Prokuratury Rejonowej [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie [...] o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego, na okoliczność, braku bezprawności w działaniu Skarżącej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom";

3) zawiadomienia z dnia 17 sierpnia 2012 r. o wyznaczeniu terminu kontroli na dzień 30 sierpnia 2012 r. na godzinę [...];

4) raportu z czynności kontrolnych PROW na lata 2007-2013 numer [...] przeprowadzonych w dniu 30 sierpnia 2012 r. w gospodarstwie rolnym K. S. wraz z załącznikami do raportu oraz kopii rachunków i faktur oraz innych dokumentów złożonych przy kontroli;

5) pełnomocnictwa z dnia 16 lipca 2012 r. udzielonego przez K. S. dla adwokata T. K.;

6) pisma K. S. z dnia 20 maja 2013 r. wskazującego pełnomocnika do doręczeń w osobie adwokata T. K.;

7) faktury VAT nr [...] z dnia [...].08.2012 r. za usługi rolnicze w gospodarstwie rolnym za okres do 29.08.2012 r. na kwotę 2.160,00 zł;

8) faktury VAT nr [...] z dnia [...].12.2012 r. za zabiegi agrotechniczne w gospodarstwie sezon 2012 na kwotę 1.000,00 zł;

9) faktury VAT nr [...] z dnia [...].12.2012 r. za zabiegi agrotechniczne w gospodarstwie sezon 2012 na kwotę 1.500,00 zł;

10) faktury VAT nr [...] z dnia [...].06.2013 r. za zabiegi agrotechniczne w gospodarstwie sezon 2013 na kwotę 1.000,00 zł;

11) faktury VAT nr [...] z dnia [...].06.2013 r. za zabiegi agrotechniczne w gospodarstwie sezon 2013 na kwotę 1.500,00 zł;

12) faktury VAT [...] z dnia [...].05.2012 r. za zakup Pb95 benzyny na kwotę 50,03 zł;

13) faktury VAT [...] z dnia [...].08.2012 r. za zakup Pb95 benzyny na kwotę 200,19 zł;

14) faktury VAT [...] z dnia [...].07.2012 r. za zakup EUROSUPER 95 na kwotę 49,20 zł;

15) faktury [...] z dnia [...].06.2012 r. za zakup Pb95 benzyny na kwotę 50,02 zł;

16) zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym ewidencji producentów rolnych z dnia [...] listopada 2011 r.;

17) zaświadczenia nr [...] Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego dotyczącego okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, okresów podlegających zaliczeniu oraz wysokości opłaconych składek (w okresie od listopada 2011 r. do kwietnia 2013 r.);

18) rejestru działalności rolnośrodowiskowej w gospodarstwie rolnika K. S. w latach 2012, 2013, 2014;

19) rejestru płodów rolnych producenta K. S. w 2014 r.;

20) ewidencji przekazania produktów z gospodarstwa w 2014 r.;

21) certyfikacji produkcji i przetwórstwa w rolnictwie ekologicznym z dnia [...] sierpnia 2012 r.;

22) certyfikatu wydanego podmiotowi gospodarczemu określonemu w art. 29 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 834/2007 dla K. S., wydanego w dniu [...].10.2013 r.;

23) wyniku certyfikacji przedsięwzięcia eko-rolniczego w gospodarstwie K. S. z [...].10.2013 r.;

24) faktury VAT nr [...]z dnia [...].01.2014 r. – opłata kontrolna gospodarstwa 2013 na kwotę 220,00 zł;

25) wydruków z rachunku bankowego K. S. z dnia [...].04.2013 r. (kwota 5039,49 zł), [...].03.2013 r. (kwota 96,00 zł), [...].03.2012 r. (kwota 871,20 zł), [...].02.2014 r. (kwota 871,20 zł), [...].02.2014 r. (kwota 416,00 zł), [...].02.2014 r. (kwota 160,00 zł), [...].03.2014 r. (kwota 5969,00 zł);

26) zaświadczenia Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2012 r. o ukończeniu przez Panią K. S., studiów stacjonarnych II stopnia na Uniwersytecie [...], Wydział [...] na kierunku Architektura krajobrazu, kształtowanie i ochrona krajobrazu;

27) dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 87/14;

28) dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 820/14;

29) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2014 r. w sprawie sygn. akt V SA/Wa 820/14 (prawomocnego);

30) upoważnienia udzielonego L. Ś. numer [...], inspektorowi terenowemu realizującemu kontrolę na miejscu w dniu 30 sierpnia 2012 r.;

31) upoważnienia udzielonego P. P. numer [...] inspektorowi terenowemu realizującemu kontrolę na miejscu w dniu 30 sierpnia 2012 r.;

32) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2014 r. w sprawie sygn. akt V SA/Wa 87/14.

Skarżąca wniosła nadto o zobowiązanie organu do przedłożenia upoważnień dla inspektorów terenowych oraz informacji w ilu sprawach, w których wypłacono beneficjentom pomoc finansową w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego programem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013, beneficjenci ustanowili pełnomocnika. Skarżąca wniosła jednocześnie o dopuszczenie dowodu z tej informacji na okoliczność wykazania, iż pomimo powoływania pełnomocników przez beneficjentów, okoliczność ta nie ma wpływu na ustalenie wykonania obowiązków beneficjenta w ramach tego programu, w tym samodzielnego prowadzenia gospodarstwa.

Ponadto Skarżąca zawarła w skardze wniosek o zawieszenie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 87/14.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 27 maja 2015 r. Skarżąca podtrzymała wszystkie wnioski i twierdzenia zawarte w skardze oraz wniosła o dopuszczenie dowodów z dokumentów w postaci:

1) wydruku z rachunku bankowego K. S. z dnia [...].05.2015 r. potwierdzającego wypłatę kwoty z tytułu dopłat bezpośrednich w kwocie 879,12 zł;

2) wydruku z rachunku bankowego K. S. z dnia [...].05.2015 r. potwierdzającego wypłatę kwoty z tytułu dopłat bezpośrednich w kwocie 256,00 zł;

3) wydruku z rachunku bankowego K. S. z dnia [...].05.2015 r. potwierdzającego wypłatę kwoty z tytułu dopłat bezpośrednich w kwocie 416,00 zł;

4) wydruku z rachunku bankowego K. S. z dnia [...].03.2015 r. potwierdzającego wypłatę kwoty z tytułu dopłat bezpośrednich w kwocie 7.177,66 zł;

5) certyfikacji produkcji i przetwórstwa w rolnictwie ekologicznym z dnia [...].08.2014 r.;

6) wyniku certyfikacji przedsięwzięcia eko-rolniczego w gospodarstwie K. S. z dnia [...].10.2014 r.;

7) certyfikatu wydanego podmiotowi gospodarczemu określonemu w art. 29 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr [...] dla K. S., wydanego w dniu [...].10.2014 r. ważnego do 31.12.2015 r.;

8) faktury VAT nr [...] z dnia [...].08.2012 r. z tytułu kontroli gospodarstwa wg rozporządzenia (WE) nr 834/2007, na kwotę 790,00 zł;

9) wyniku certyfikacji przedsięwzięcia eko-rolniczego w gospodarstwie K. S. z dnia [...].10.2012 r.;

10) certyfikatu konwersji na rolnictwo ekologiczne nr [...] dla K. S., z dnia [...].10.2012 r.,

11) certyfikacji produkcji i przetwórstwa w rolnictwie ekologicznym z dnia [...].06.2013 r.,

12) faktury VAT nr [...]z dnia [...].08.2013 r. z tytułu opłaty za kontrolę gospodarstwa wg rozporządzenia (WE) nr 834/2007, na kwotę 640,00 zł;

13) faktury PRO FORMA [...] z dnia [...].09.2013 r. z tytułu kontroli gospodarstwa wg rozporządzenia (WE) nr 834/2007, na kwotę 200,00 zł;

14) pisma K. S. z dnia 7.01.2015 r. skierowanego do Dyrektora Oddziału oraz Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR – zawiadomienia o wydatkowaniu kwoty pomocy zgodnie z założeniami biznesplanu wraz z dowodem nadania listem poleconym;

15) pisma K. S. z dnia 2.03.2015 r. skierowanego do Dyrektora Oddziału oraz Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR – zawiadomienia o wykonaniu biznesplanu wraz z dowodem nadania listem poleconym.

Pismem procesowym z dnia 8 czerwca 2015 r. Prezes ARiMR uzupełnił swoje stanowisko w sprawie, podtrzymując argumentację przedstawioną w odpowiedzi na skargę. Organ wskazał, iż beneficjent decydując się na zaciągnięcie zobowiązań w związku z przystąpieniem do działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" powinien wykazać się posiadaniem dowodów potwierdzających samodzielność prowadzenia gospodarstwa rolnego. Zauważył przy tym, iż faktury przedstawione przez Skarżącą, zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak również wraz ze skargą, stanowią jedynie dowód tego, że Skarżąca ponosi wydatki związane z posiadaniem gospodarstwa rolnego, natomiast nie stanowią potwierdzenia samodzielności jego prowadzenia. Doprecyzowując stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę w zakresie zarzutu braku umocowania Dyrektora Oddziału do przeprowadzenia postępowania w sprawie, Prezes ARiMR wskazał, iż postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest nierozerwalnie związane z postępowaniem dotyczącym warunkowej decyzji przyznającej pomoc Skarżącej, od prowadzenia którego wyłączony został Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu.

Postanowieniem wydanym do protokołu rozprawy w dniu 8 czerwca 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wnioski Skarżącej o zawieszenie postępowania sądowego oraz wnioski o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów wskazanych w skardze i piśmie procesowym z dnia 27 maja 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Natomiast w żadnym razie sąd nie jest władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego.

Przed przystąpieniem do wyłożenia motywów zapadłego rozstrzygnięcia wskazać trzeba, iż Skarżąca wystąpiła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonych do skargi i pisma procesowego z dnia 27 maja 2015 r. dokumentów na okoliczność wypełnienia przez nią wszystkich obowiązków w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Wobec tego przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Do postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., stosuje się odpowiednio przepisy k.p.c. (art. 106 § 5 p.p.s.a.) – w szczególności art. 227 - 257 k.p.c., zgodnie z którymi dokumenty można podzielić na urzędowe – art. 244 § 1 k.p.c. (sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania) stanowiące dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone oraz prywatne – art. 245 k.p.c., stanowiące dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Tylko te dowody mogą więc być przedmiotem ewentualnego rozpatrzenia przez sąd administracyjny. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. wyznacza ścisłe granice dopuszczalności wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów. Z regulacji tej wynika, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym, zakończonym zaskarżaną decyzją pod warunkiem, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Zaznaczyć również należy, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym "nie dokonuje się ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz jedynie ocenia, czy organy administracji państwowej ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym i następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego odpowiadające poczynionym ustaleniom". (T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Lexis Nexis 2005 r., s. 357 i n.). Prowadzenie dowodu z dokumentu jest niezbędne, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości.(...) Jednocześnie należy mieć na uwadze, że nie może to prowadzić do merytorycznego rozpoznania sprawy bowiem rolą sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu. (...) Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, Sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić. (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Zakamycze 2005 r., s. 255 i n.).

Mając na uwadze powyższe, Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku Skarżącej ponieważ przeprowadzenie dowodów ze wskazanych przez stronę dokumentów okazało się zbędne i na obecnym etapie sprawy nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Nadto zauważyć należało, że spośród licznie wskazanych we wniosku dokumentów, pełnomocnik załączył tylko niektóre z nich w postaci uwierzytelnionych przez siebie kopii i wydruków, które nie mogły być jednak uznane za dokumenty, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Na marginesie tylko dodać trzeba, iż przepisy p.p.s.a. nie przewidują trybu "zobowiązywania" organu do przedstawienia wskazanych przez stronę dowodów.

Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji, wskazać należy, iż została ona wydana w następstwie wszczętego z urzędu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom, o czym zawiadomiono Skarżącą pismem z dnia 19 listopada 2013 r.

Na gruncie prawa krajowego zwrot nienależnie pobranych płatności dokonuje się co do zasady w oparciu o art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą o ARiMR"), zgodnie z którym, Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1. pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2. krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej;

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż postępowanie, o którym stanowi art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, jest samodzielnym postępowaniem, w którym w drodze decyzji administracyjnej następuje ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej i finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem tego postępowania jest zbadanie, czy doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wymienionych w tym przepisie. Z sytuacją, w której dochodzi do nienależnego pobrania środków przyznanych w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich, mamy do czynienia nie tylko wówczas, gdy pomoc zostaje przyznana i wypłacona na podstawie decyzji, która została następnie wyeliminowana z porządku prawnego, ale także wtedy, gdy beneficjent nie dotrzymuje podjętego w związku z otrzymaną pomocą zobowiązania przez wymagany okres.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że decyzją z dnia [...] września 2011 r. Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu przyznał Skarżącej wnioskowaną płatność w wysokości 75.000 zł z zastrzeżeniem dopełnienia określonych warunków, a następnie w dniu 18 stycznia 2012 r. kwota pomocy została przekazana na wskazany przez Skarżącą rachunek bankowy.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się natomiast do ustalenia, czy działające w sprawie organy prawidłowo uznały, że przyznana Skarżącej pomoc okazała się płatnością nienależną. W tym zakresie Sąd zobowiązany był skontrolować, czy prowadzone przez organy postępowanie było prawidłowe oraz czy zebrany w sprawie materiał dowodowy uprawniał je do powzięcia wniosków wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Przypomnieć zatem trzeba, iż materialnoprawna podstawa ubiegania się o pomoc finansową w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" zawarta jest zarówno w przepisach unijnych jak również w ustawodawstwie krajowym. W ramach prawodawstwa unijnego podstawowymi aktami prawnymi są: rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L z 2005 r., nr 277, s.1, ze zm.; zwane dalej: "rozporządzeniem nr 1698/2005") oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 1974/2006 z 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U. UE L z 2006r., nr 368, s. 15 ze zm.; zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 1974/2006"). Natomiast w ustawodawstwie krajowym podstawowym aktem prawnym jest rozporządzenie z 17 października 2007 r., wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu.

Przepis art. 20 lit. a ppkt ii) rozporządzenia nr 1698/2005 stanowi, że wsparcie ukierunkowane na konkurencyjność sektora rolnego i leśnego dotyczy środków, których celem jest upowszechnianie wiedzy i poprawa potencjału ludzkiego poprzez podejmowanie działalności przez młodych rolników.

W myśl art. 22 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 wsparcia, o którym mowa w art. 20 lit. a) ppkt ii), udziela się osobom, które:

a) mają mniej niż 40 lat oraz po raz pierwszy podejmują działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący gospodarstwem;

b) posiadają odpowiednie umiejętności i kwalifikacje zawodowe;

c) przedkładają plan biznesowy dotyczący rozwoju ich działalności rolniczej.

Z kolei, w art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 1974/2006 wskazano, że warunki otrzymania wsparcia na podjęcie działalności przez młodych rolników, o których mowa w art. 22 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, muszą być spełnione w chwili złożenia wniosku o wsparcie. Jednakże od daty podjęcia indywidualnej decyzji o przyznaniu wsparcia może być przyznany okres nieprzekraczający 36 miesięcy na spełnienie wymogów odnoszących się do umiejętności i kompetencji zawodowych, o których mowa w art. 22 ust. 1) lit. b) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, jeżeli młody rolnik potrzebuje okresu dostosowawczego, w którym założy lub zrestrukturyzuje gospodarstwo, pod warunkiem że biznesplan, o którym mowa w lit. c) tego ustępu przewiduje taką konieczność.

W prawie krajowym sprawy związane z przyznawaniem pomocy w sektorze, którego dotyczy niniejsza sprawa, zostały uregulowane w rozporządzeniu z 17 października 2007 r. Na podstawie § 2 ust.1 pkt 1 lit. "a" tego rozporządzenia, pomoc finansowa w ramach działania "ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 jest przyznawana osobie fizycznej, która z zastrzeżeniem § 7, do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy nie prowadziła działalności rolniczej i po raz pierwszy rozpocznie prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w rozumieniu art. 55³ Kodeksu cywilnego, zwanym dalej "gospodarstwem", jeżeli w wymaganym okresie:

– powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie będzie nie mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju oraz nie większa niż 300 ha,

– gospodarstwo będzie prowadzone samodzielnie,

– budynki i budowle znajdujące się w gospodarstwie, wykorzystywane do produkcji rolnej, oraz użytki rolne w gospodarstwie wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej nie będą stanowiły przedmiotu współwłasności lub współposiadania, z wyjątkiem małżeńskiej wspólności majątkowej,

– w gospodarstwie będą spełnione określone odrębnymi przepisami wymagania w zakresie ochrony środowiska, higieny i warunków utrzymania zwierząt.

Stosownie do zapisów § 5 ust.1 warunki, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a, powinny być spełnione w terminie 180 dni od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy i zachowane do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy.

Zgodnie z § 1 ust. 5 przez działalność rolniczą, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji warzywniczej, ogrodniczej i sadowniczej, z wyłączeniem produkcji rybnej i leśnej, oraz w działach specjalnych produkcji rolnej, o których mowa w ust. 2 pkt 6.

Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, wszczęcie w dniu [...] listopada 2013 r. postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, było spowodowane wydaniem przez Dyrektora Oddziału decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu K. S. pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia warunków w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", która to decyzja została następnie utrzymana w mocy przez Prezesa ARiMR decyzją z dnia [...] października 2013 r. Świadczy o tym pismo Wydziału Wdrożeń Biura Wsparcia Inwestycyjnego Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] listopada 2013 r., zatytułowane Informacja nr [...] o konieczności ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności oraz wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia tej kwoty (k. 590 akt adm.).

Jakkolwiek sprawa dotycząca wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy ma związek z niniejszą sprawą, to wskazać jeszcze raz należy, że postępowanie zmierzające do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, o którym stanowi art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, jest postępowaniem samodzielnym.

Wobec tego, organ powinien w jego toku przeprowadzić postępowanie administracyjne niezależnie od postępowania zakończonego decyzją o stwierdzeniu wygaśnięcia, zaś zebrany materiał dowodowy ocenić zgodnie z zasadami rządzącymi postępowaniem administracyjnym, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji kończącej to odrębne postępowanie.

Mając na uwadze powyższe uwagi, Sąd stwierdził, iż organy prowadzące postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, naruszyły przepisy postępowania, a naruszenie to miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wskazać w pierwszej kolejności należy, iż Sąd podziela stanowisko działających w sprawie organów, iż po udzieleniu pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia określonych warunków, beneficjent takiej pomocy ma obowiązek wykazać, że zastrzeżone warunki spełniał przez wymagany okres.

W niniejszej sprawie, organy zakwestionowały samodzielność prowadzenia przez Skarżącą gospodarstwa rolnego. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wniosek taki został wyprowadzony na podstawie ustaleń organu, których dokonał w oparciu o materiał dowodowy, w szczególności w oparciu o raport z kontroli na miejscu w dniu 30 sierpnia 2012 r., a także dokumenty pełnomocnictw udzielonych J.M. oraz T.K.

Przypomnieć zatem trzeba, iż w myśl § 4 rozporządzenia z 17 października 2007 r. – przez samodzielne prowadzenie gospodarstwa, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret drugie, rozumie się prowadzenie gospodarstwa osobiście, na własny rachunek i we własnym imieniu, ponoszenie kosztów i czerpanie korzyści w związku z jego prowadzeniem (ust. 1). Uznaje się, że osoba fizyczna prowadzi gospodarstwo osobiście, jeżeli pracuje w tym gospodarstwie i podejmuje wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia tego gospodarstwa (ust. 2).

Powyższe uregulowania wskazują, że najistotniejszą cechą samodzielnego prowadzenia gospodarstwa jest sprawowanie funkcji kierowniczej i podejmowanie wszelkich decyzji dotyczących jego prowadzenia. Natomiast podkreślenia wymaga, że co do zasady beneficjent może ustanowić pełnomocnika, działać za jego pośrednictwem i korzystać z jego "usług" przy prowadzeniu działalności rolniczej. Działalnie przez pełnomocnika nie może być przy tym traktowane a priori jako niesamodzielne prowadzenie gospodarstwa rolnego.

Wobec powyższego zauważyć należy, iż z raportu z czynności kontrolnych PROW na lata 2007-2013 z dnia [...] sierpnia 2012 r. o numerze [...] wynika, iż w gospodarstwie rolnym K. S. przeprowadzono wizytację na miejscu w dniu 30 sierpnia 2012 r. w godzinach od [...]. Kontrolę przeprowadzili inspektorzy terenowi – L.Ś. i P. P. na podstawie upoważnień wystawionych w dniu 25 czerwca 2012 r. Podczas kontroli nie była obecna K. S., natomiast czynności przeprowadzono w obecności T. K., działającego w charakterze jej pełnomocnika.

Jak wynika z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. UE L z dnia 28 stycznia 2011 r.; zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 65/2011"), państwa członkowskie ustanawiają system kontroli, który zapewnia przeprowadzanie wszystkich niezbędnych kontroli w celu skutecznego sprawdzania zgodności z warunkami przyznawania pomocy. Natomiast stosownie do art. 4 ust. 7 rozporządzenia 65/2011, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i inne deklaracje zostają odrzucone, jeżeli beneficjenci lub ich reprezentanci uniemożliwiają przeprowadzenie kontroli. Wszelkie kwoty, które już wypłacono z tytułu tej operacji, zostają odzyskane, uwzględniając kryteria określone w art. 18 ust. 2 rozporządzenia. Przepis ten usytuowany jest w Części 1 rozporządzenia nr 65/2011 pt. "Zakres stosowania i przepisy ogólne" i określa tzw. zasady ogólne związane z przeprowadzeniem kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu. Przepis ten stanowi o obowiązku przeprowadzenia wszystkich niezbędnych kontroli w celu skutecznego sprawdzania zgodności z warunkami przyznawania pomocy.

Z kolei art. 31 ust. 4 ustawy o wspieraniu określa, iż osoby wykonujące czynności kontrolne mają prawo do: wstępu na grunty i do obiektów związanych z działalnością której dotyczy pomoc lub pomoc techniczna; żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu; wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kserokopii oraz zabezpieczania tych dokumentów; sporządzania dokumentacji fotograficznej z przeprowadzonej kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu; pobierania próbek do badań.

Wskazać zatem należy, iż w przypadku beneficjentów działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom" ze względu na konieczność weryfikacji spełnienia zobowiązań (złożenia wyjaśnień, przedłożenia dokumentów) wynikających z przepisów rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r., niezbędna jest obecność rolnika, któremu przyznano pomoc finansową lub jego pełnomocnika. Zasadnym jest bowiem, aby producent rolny był obecny podczas wizytacji i udzielił inspektorom niezbędnej pomocy. Nie chodzi tu o ciągły udział w kontroli, ale umożliwienie osobom kontrolującym wykonywanie swoich obowiązków tj. udostępnienie miejsc przetrzymywania stosownej dokumentacji ewentualnie jej dostarczenie.

W tym stanie rzeczy należy jednoznacznie stwierdzić, że z powyższych uregulowań wynika, iż kontrola spełniania przez beneficjenta działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom" obowiązków określonych w § 18 rozporządzenia z 17 października 2007 r., wymaga umożliwienia dostępu do miejsc prowadzenia działalności rolniczej, wglądu do obowiązkowej dokumentacji, a także składania ewentualnych wyjaśnień.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż z Załącznika do raportu z czynności kontrolnych [...] wynika, że przy czynnościach kontrolnych był obecny pełnomocnik Skarżącej – adwokat T. K., który umożliwił przeprowadzenie kontroli, udostępnił wszystkie posiadane dokumenty oraz udzielał wyjaśnień inspektorom terenowym.

Sąd zauważa w szczególności, iż w rubryce nr 6 Załącznika, na pytanie "Czy Beneficjent prowadzi samodzielnie gospodarstwo rolne na dzień przeprowadzania kontroli?" inspektorzy zaznaczyli odpowiedź "TAK" poprzez wpisanie "X" w polu "Ocena zgodności – TAK". Ponadto w rubryce nr 7 Załącznika, na pytanie "Czy wnioskodawca na dzień przeprowadzenia kontroli jest w posiadaniu jakichkolwiek dokumentów potwierdzających prowadzenie działalności rolniczej?" inspektorzy zaznaczyli odpowiedź "TAK" poprzez wpisanie "X" w polu "Ocena zgodności – TAK". Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest również zapis inspektorów w rubryce nr 14 Załącznika, zgodnie z którym pełnomocnik beneficjenta udostępnił wszystkie posiadane dokumenty związane z przyznaniem pomocy w ramach działania Ułatwianie startu młodym rolnikom, przekazane przez beneficjenta.

Mając na uwadze dostrzeżone fakty, Sąd stwierdza, iż działające w sprawie organy, nie odniosły się do nich w uzasadnieniach wydanych decyzji, co może świadczyć o pominięciu istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Podkreślić należy, iż ocena materiału dowodowego w tym zakresie nie może sprowadzać się do zawartego w zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR sformułowania, że to organ a nie inspektorzy dokonujący kontroli na miejscu, zgodnie z art. 80 k.p.a. dokonuje oceny czy dana okoliczność została udowodniona.

W doktrynie postępowania administracyjnego przyjmuje się, że obowiązkiem organu jest nie tylko poczynienie ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, ale także staranne wyjaśnianie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, czyli wyjaśnianie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia , jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.). W istocie chodzi o wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia, wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy, okoliczności podnoszonych przez stronę.

W ocenie Sądu, działające w sprawie organy – Dyrektor Oddziału i Prezes ARiMR – naruszyły omawiane wyżej zasady postępowania administracyjnego, bowiem w żaden sposób nie wskazały z jakich przyczyn odmówiły wiarygodności ustaleniom poczynionym przez inspektorów terenowych podczas kontroli na miejscu w dniu 30 sierpnia 2012 r.

Jak to już wyżej wskazano, aby stwierdzić bark samodzielności Skarżącej przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego, nie wystarczy tylko wskazanie, że Skarżąca udzieliła pełnomocnictw J. M. oraz T. K. Nie jest również wystarczające by wniosek o barku samodzielności – jak to ujął Prezes ARiMR w zaskarżonej decyzji – "wysnuć" z szerokiego zakresu udzielonych pełnomocnictw, a także faktu, że pełnomocnicy są jednocześnie właścicielami bądź współwłaścicielami dzierżawionych przez Skarżącą gruntów.

Nie przesądzając zatem, czy Skarżąca prowadziła czy też nie prowadziła samodzielnie gospodarstwa rolnego, nie można było zaakceptować powyższych uchybień organów, które w istotny sposób naruszyły przepisy art. 6 - 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., mające w sprawie zastosowanie z mocy art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu.

W konsekwencji Sąd uznał, że zasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, sformułowane w punktach 5 i 7 zarzutów skargi.

Wskazać należy, iż częściowo zasadny jest zarzut wskazany w punkcie 3 zarzutów skargi, w zakresie dotyczącym naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Natomiast nie zasługuje na uwzględnienie sformułowany w tym samym punkcie zarzut dotyczący naruszenia przepisu art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu. Zauważyć bowiem należy, iż wskazany przepis odnosi się do postępowania "w sprawie dotyczącej przyznania pomocy". Jak już wskazano na wstępie, niniejsza sprawa dotyczy "ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności" czyli dotyczy jej zwrotu a nie przyznania. Powoduje to, że modyfikacje wprowadzone do ogólnych zasad k.p.a. z mocy art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu, nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

Mając natomiast na uwadze stwierdzoną wadliwość postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, za przedwczesne uznać należało odniesienie się do zarzutów sformułowanych w punktach 1, 2 i 6 zarzutów skargi.

Z oczywistych powodów nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 553 k.c., bowiem Prezes ARiMR podzielił w tym zakresie zarzut odwołania i przyznał rację Skarżącej.

Za chybiony uznać należało zarzut niewłaściwości organu orzekającego w postępowaniu pierwszej instancji. Rację należy przyznać Prezesowi ARiMR, iż sama Skarżąca występowała z wnioskiem o wyłączenie Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu. Wprawdzie postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., wydanym na wniosek Skarżącej, Prezes ARiMR wyłączył Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu – K. H. – od prowadzenia sprawy z wniosku o zmianę założeń biznesplanu, jednakże Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu zwrócił się do Prezesa ARiMR z wnioskiem z dnia 19 kwietnia 2013 r. o wyłącznie go od całej obsługi spraw K. S. z wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Mając zatem na uwadze, iż postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Prezes ARiMR wyłączył Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu od prowadzenia postępowania dotyczącego warunkowej decyzji przyznającej Skarżącej pomoc w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", uznać należało, że wyznaczony do prowadzenia Dyrektora Oddziału był organem właściwym do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, zważywszy na to, że powodem wszczęcia tego postępowania było stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o przyznaniu K. S. pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia warunków w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Na marginesie przypomnieć należy, o czym było wyżej, iż mimo przyjętych przez organ motywów wszczęcia postępowania, jego samodzielność nie jest kwestionowana przez Sąd.

Niezasadny jest zarzut sformułowany w pkt 9 zarzutów skargi. Niezależnie od tego, iż wyjaśniono już wyżej kwestię dotyczącą braku zastosowania w sprawie art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu, jeszcze raz wskazać należy na odrębność postępowania w sprawie zwrotu otrzymanej pomocy od postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia warunków. W szczególności powtórzyć w tym miejscu wypada, iż kwota pomocy staje się nienależna nie tylko wówczas, gdy pomoc zostaje przyznana i wypłacona na podstawie decyzji, która została następnie wyeliminowana z porządku prawnego, ale także wtedy, gdy beneficjent nie dotrzymuje podjętego w związku z otrzymaną pomocą zobowiązania przez wymagany okres. Z tego również względu Sąd postanowił oddalić wniosek Skarżącej o zawieszenie postępowania sądowego.

Ponownie rozpatrując sprawę Prezes ARiMR zobowiązany będzie do wyczerpującego zgromadzenia i oceny dowodów pozwalających na ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zgodnego ze stanem rzeczywistym. W szczególności organ powinien bez żadnych wątpliwości wyjaśnić na jakiej podstawie uznał, iż Skarżąca nie prowadziła samodzielnie gospodarstwa rolnego i dlaczego nie dał w tym zakresie wiary ustaleniom dokonanym w raporcie z kontroli na miejscu. W tym zakresie organ może prowadzić dodatkowe dowody, np. z przesłuchania inspektorów terenowych.

Z wyłożonych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. W pkt 3 sentencji wyroku Sąd orzekł, na podstawie art. 152 p.p.s.a., w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji.