Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1451/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 33, art. 34,
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lutego 2017r. sprawy ze skargi J.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne -skargę oddala-


UZASADNIENIE

I.

Zaskarżonym postanowieniem z 21 października 2016r. znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z 19 sierpnia 2016r. odmawiające uchylenia postanowienia z 15 lipca 2015r. nr [...] w którym Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne za bezzasadne.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 138§1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 23 dalej-k.p.a.) w zw z art. 17, art. 18, art. 33 w zw art. 34 oraz art. 23§4 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 599, dalej- u.p.e.a.).

Uzasadniając postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej przedstawił następujące okoliczności faktyczne sprawy:

Naczelnik Urzędu Skarbowego (organ egzekucyjny) prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku J.J. na podstawie tytułów wykonawczych z 15 września 2014r. nr od [...] do [...] wystawionych przez wierzyciela – P. S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej (wierzyciela) obejmujących należności z tytułu opłat abonamentowych RTV za okres od stycznia 2009r. do czerwca 2014r. Organ egzekucyjny w dniu 10 października 2014r. doręczył pełnoletniemu domownikowi odpisy ww. tytułów wykonawczych z zawiadomieniem z 9 października 2014r. nr [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w ING Bank Śląski S.A.

Zobowiązany w dniu 17 października 2014r. (data nadania w urzędzie pocztowym) złożył zarzuty z art. 33§1 u.p.e.a. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, w których podniósł: nieistnienie obowiązku i przedawnienie obowiązku (art. 33§1 pkt 1 u.p.e.a.), brak uprzedniego doręczenia upomnienia (art. 33§1 pkt 7 u.p.e.a.) oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33§1 pkt 8 u.p.e.a.). Dodatkowo już z treści uzasadnienia zarzutów wynikało, że podniósł: błąd co do osoby zobowiązanego (art. 33§1 pkt 4 u.p.e.a.).

Organ egzekucyjny, zgodnie z art. 34 u.p.e.a., przekazał wierzycielowi ww. zarzuty, celem zajęcia stanowiska w sprawie.

Wierzyciel postanowieniem z 12 czerwca 2015r. nr [...] uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Postanowienie to wpłynęło do organu egzekucyjnego w dniu 15 czerwca 2015r. W dniu 15 lipca 2015r. organ egzekucyjny wydał postanowienie nr [...] uznając zarzuty za nieuzasadnione. W dniu 27 lipca 2015r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo wierzyciela informujące, iż zobowiązany złożył zażalenie na ww. postanowienie wierzyciela z 12 czerwca 2015r. Wierzyciel po rozpatrzeniu wniesionego przez zobowiązanego zażalenia, wydał postanowienie z 28 czerwca 2016r. utrzymujące w mocy postanowienie z 12 czerwca 2015r. Organ egzekucyjny postanowieniem z 18 lipca 2016r. nr [...] wznowił postępowanie w sprawie zgłoszonego zarzutu na postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 145§1 pkt 6 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. z powodu wydania postanowienia w sprawie zarzutu bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska wierzyciela-ostatecznego postanowienia wierzyciela w przedmiocie zgłoszonego zarzutu. Postanowienie o wznowieniu postępowania zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 4 sierpnia 2016r.

W efekcie wznowionego postępowania organ egzekucyjny biorąc pod uwagę - ostateczne stanowisko wierzyciela - które jest dla organu egzekucyjnego wiążące, wydał postanowienie z 19 sierpnia 2016r. nr [...] w którym odmówił uchylenia postanowienia z 15 lipca 2015r. nr [...] uznającego zarzuty za bezzasadne.

Zobowiązany złożył zażalenie na ww. postanowienie organu egzekucyjnego, zarzucając naruszenie art. 146§2 k.p.a. i art. 151§2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie że zachodzą przesłanki do utrzymania w mocy postanowienia w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec J.J. pomimo istnienia postaw do umorzenia postępowania w związku z naruszeniem przepisów prawa. Zobowiązany podniósł, że przedstawił okoliczności stanowiące podstawę do przyjęcia nieistnienia obowiązku uiszczenia należności z tytułu abonamentu RTV.

Zażalenie złożone do Naczelnika Urzędu Skarbowego, organ ten przekazał zgodnie z właściwością do Dyrektora Izby Skarbowej jako organu odwoławczego. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że organ egzekucyjny po otrzymaniu informacji o ostateczności postanowienia wierzyciela, wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie zgłoszonego zarzutu na postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 145§1 pkt 6 k.p.a. tj. z powodu wydania postanowienia w sprawie zarzutu bez wymaganego prawem ostatecznego stanowiska innego organu. Podkreślono przy tym, że organ egzekucyjny nie ocenia zasadności zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia obowiązku (art. 33§1 pkt 1 u.p.e.a.), co do którego wypowiada się wierzyciel.

W przedmiotowej sprawie wierzyciel stwierdził, że nieuzasadniony jest zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku, wskazując na wynikający z art. 5 ust. 1 ustawy z 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (tekst jedn. Dz.U. z 2014r. poz. 1204 ze zm.) obowiązek rejestracji odbiorników RTV, a następnie opłacania abonamentu. Brak dopełnienia czynności formalno-prawnych skutkuje naliczaniem kwot abonamentu za kolejne miesiące. W dokumentacji wierzyciela brak jest potwierdzenia zgłoszenia przez J.J.zaprzestania użytkowania odbiornika telewizyjnego przed 8 lipca 2015r., jak i zobowiązany takiego dokumentu nie przedstawił.

Wierzyciel wyjaśnił, że odnośnie zarzutu przedawnienia zobowiązania (art. 33§1 pkt 1 u.p.e.a.) obowiązek rejestrowania odbiorników RTV wynika wprost z ustawy o opłatach abonamentowych, a więc ma charakter administracyjny. Jako taki podlega regulacjom ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015r. poz. 613 ze zm. dalej-O.p.), której przepis art. 70§1 O.p. wskazuje, że opłata ta przedawnia się po upływie 5 lat licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że w dniu 13 października 2014r. został zastosowany skuteczny środek egzekucyjny tj. zajęcie rachunku bankowego w banku ING, który przerywał bieg terminu przedawnienia zgodnie z art. 70§4 O.p. Zatem zarzut przedawnienia obowiązku należy uznać za bezzasadny.

Odnośnie zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia (art. 33§1 pkt 7 u.p.e.a.) wierzyciel wyjaśnił, że P. S.A. skierowała do J.J. upomnienie wzywające do uregulowania zaległości w opłacaniu abonamentu, w terminie 7 dni od chwili odebrania upomnienia. Upomnienie zostało doręczone pod adresem N. [...] w dniu 17 lipca 2014r. pełnoletniemu domownikowi, który podjął się przekazania przesyłki adresatowi. Uwierzytelniona kopia potwierdzenia odbioru przedmiotowego upomnienia została załączona do postanowienia I instancji z 12 czerwca 2015r. Zatem zarzut niedoręczenia upomnienia należy uznać za bezzasadny.

Odnośnie zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33§1 pkt 8 u.p.e.a.) wyjaśniono, że organ egzekucyjny zastosował środek zgodnie z art. 7§2 u.p.e.a. - dokonał zajęcia rachunku bankowego w Banku ING. Dłużnik zajętej wierzytelności Bank ING w odpowiedzi na powyższe zajęcie poinformował, że przyjmuje zajęcie do realizacji jednak brak środków stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia. Ww. zajęcie rachunku bankowego jest jedynym skutecznym środkiem egzekucyjnym dokonanym w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Ponadto bank do chwili wstrzymania realizacji zajęcia, które nastąpiło z chwilą złożenia zarzutu na postępowanie egzekucyjne przez zobowiązanego nie przekazał organowi egzekucyjnemu żadnej kwoty na pokrycie dochodzonych zaległości. Zatem, zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego należy uznać za bezzasadny - trudno bowiem uznać za uciążliwe zajęcie rachunku bankowego na którym nie ma środków.

Odnosząc się również do zarzutu zobowiązanego wynikającego z treści uzasadnienia pisma z 17 października 2014r. tj. zarzutu błędu, co do osoby zobowiązanego (art. 33§1 pkt 4 u.p.e.a.) wierzyciel wskazał, że rejestracja odbiorników RTV używanych pod adresem: Z. , a po zmianie pod adresem: ul. N., zgłoszona została na imię i nazwisko zobowiązanego, po zgłoszeniu rejestracji została wydana książeczka opłat RTV stanowiąca dowód zarejestrowania. Następnie na mocy rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187 poz. 1342), został nadany indywidualny numer identyfikacyjny. W dokumentach wierzyciela, na dzień wystawienia postanowienia (tj. 28 czerwca 2016r.) brak było potwierdzenia zgłoszenia zaprzestania użytkowania odbiorników RTV. Taki dokument nie został przedstawiony przez zobowiązanego. Zaznaczono, że organ egzekucyjny nie może badać zasadności i wymagalności obowiązku poddanego egzekucji - wyklucza to art. 29 u.p.e.a. Ograniczenie to dotyczy również organu odwoławczego (nadzoru) od postanowień organu egzekucyjnego. Wierzyciel po analizie zgromadzonego materiału dowodowego decyduje o dopuszczalności lub niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu wydając w tej kwestii postanowienie, na które przysługuje stronie zażalenie. Zarówno wierzyciel w swoim postanowieniu jak i organ egzekucyjny wskazywał na przepisy ustawy z 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych zgodnie z którym do opłat abonamentowych oraz do opłaty o której mowa w art. 5 ust. 3 stosuje się przepisy u.p.e.a. w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym.

Nadzór organu odwoławczego nad wierzycielem jest również ustawowo ograniczony, na mocy art. 23§4 pkt 2 u.p.e.a., do kontroli przestrzegania przepisów u.p.e.a. Powyższe ograniczenie zostało wielokrotnie potwierdzone w orzecznictwie, gdzie stwierdzono, że uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną nie stwarza podstawy do merytorycznej kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 9 lutego 2012r. sygn. akt I SA/Kr 1101/11).

Organ egzekucyjny biorąc pod uwagę - ostateczne stanowisko wierzyciela - które jest dla organu egzekucyjnego wiążące, wydał postanowienie w którym na podstawie art. 151 w zw z art. 126, art. 145§1 ust. 6 i art. 146§2 k.p.a. odmówił uchylenia postanowienia z 15 lipca 2015r. uznającego zarzuty za bezzasadne. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, słusznie uzasadnił postanowienie, wskazując, że analiza przeprowadzona w wyniku wznowienia postępowania wykazała, iż w przedmiotowej sprawie mogłoby zapaść wyłącznie rozstrzygnięcie odpowiadające w swej istocie postanowieniu dotychczasowemu tj. z 15 lipca 2015r. uznającemu zgłoszone zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne za bezzasadne. W związku z powyższym, organ egzekucyjny zgodnie z dyspozycją art. 146§2 k.p.a., nie miał podstaw do uchylenia postanowienia z 15 lipca 2015r.

II.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J.J. zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia pomimo braku dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy,

- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a poprzez prowadzenie postępowania, a w rezultacie wydanie rozstrzygnięcia w sposób niezgodny z zasadą rozpoznania sprawy administracyjnej w sposób obiektywny i budzący zaufanie do organów administracji publicznej, a także nierówne traktowanie interesów stron,

- art. 77§1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego,

- art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a poprzez przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów i dokonanie "dowolnej" ich oceny niezgodne z normami obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa,

- art. 146§2 k.p.a. oraz art. 151§2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zachodzą przesłanki do utrzymania w mocy postanowienia w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec J.J.pomimo istnienia podstaw do umorzenia postępowania w związku z naruszeniem przepisów prawa.

Uzasadniając skargę jej autor podniósł, że od chwili doręczenia mu postanowienia o zajęciu rachunku bankowego w związku z prowadzoną egzekucją kwestionował w całości istnienie obowiązku zapłaty opłat abonamentu RTV, a tym samym istnienie zaległości w opłatach tego abonamentu. W szczególności zwracał uwagę na uchybienia dotyczące rejestracji odbiornika, potwierdzonej nadaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego zgodnie z poprzednio obowiązującymi przepisami §2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz §5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.

Skarżący stanowczo zaprzeczał, aby mieszkał pod numerem [...] w Z. i tym bardziej dokonywał zgłoszenia odbiornika radiowo - telewizyjnego pod wskazanym adresem. Odpis zgłoszenia odbiornika telewizyjnego nie mógł dotyczyć J. J., a co za tym idzie dalsze czynności związane z obowiązkiem uiszczania opłat były bezzasadne, prowadząc do uchybienia skutkującego brakiem podstaw do nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Skarżący zarzucił, że rozpoznając zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zaniechano dokładnego wyjaśnienia sprawy opierając się na nierzetelnych dokumentach. Zachodzi zatem wątpliwość, co do tożsamości osoby mającej dokonać rejestracji odbiornika, a wskazanej w tytule wykonawczym - co nie zostało w żaden sposób zweryfikowane.

Wskazując powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postepowania.

Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. dalej-p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym.

Zgodnie z treścią art. 1§1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. 2016r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1§2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w §1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 3§1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145§1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu, tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 29§1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że cytowany powyżej przepis art. 29§1 u.p.e.a. nakłada na organ egzekucyjny powinność zbadania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej, która obejmuje dwie podstawowe czynności: ustalenie, czy egzekucja nałożonego obowiązku jest dopuszczalna oraz zbadanie, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie, jeżeli było wymagane (wyrok NSA z 18 października 2006r., sygn. akt: II FSK 1302/05, wyrok NSA z 3 czerwca 2011r., sygn. akt: II OSK 946/10 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ egzekucyjny nie jest zatem uprawniony do merytorycznego badania treści tytułu wykonawczego, ani też obowiązku podlegającego egzekucji. Nawet przysługujące stronie środki w tym postępowaniu nie mogą prowadzić do zmiany tytułu wykonawczego, stanowiącego podstawę postępowania egzekucyjnego (wyrok NSA z 4 marca 2014r. sygn. akt: II OSK 2397/12). Z tytułów wykonawczych załączonych do akt administracyjnych sprawy wynika, że wystawiła je P. SA Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej, dotyczyły one opłat abonamentowych rtv oraz wskazano na brak obowiązku doręczenia upomnienia na podstawie §13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541). Przedmiotowe tytuły wykonawcze były prawidłowe pod względem formalnym i dochodzone należności pieniężne podlegały egzekucji administracyjnej.

Zgodnie z art. 2§1 pkt 5 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają m.in. należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. Z art. 3§1 u.p.e.a. wynika, że egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. W przepisie tym wyszczególniono zatem dwie kategorie obowiązków: obowiązki wynikające z decyzji lub postanowień właściwych organów i obowiązki wynikające bezpośrednio z przepisów samego prawa, o ile są to obowiązki znajdujące się w zakresie administracji rządowej lub administracji samorządu terytorialnego.

Opłaty abonamentowe są należnościami, które wynikają wprost z przepisów prawa. Wysokość należności z tytułu niezapłaconego abonamentu została określona w art. 3 ust. 1 ustawy z 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (tekst jedn. Dz.U. z 2014, poz. 1204). Zgodnie z art. 3 ust. 2 tej ustawy, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji do dnia 31 maja każdego roku ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" stawki kwotowe opłat abonamentowych na następny rok kalendarzowy. Z kolei art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych stanowi, że na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży obowiązek uiszczania abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. W myśl art. 3 ust. 4 ww. ustawy, opłatę abonamentową uiszcza się z góry do 25 dnia miesiąca, za który opłata jest należna i może też być ona uiszczona z góry za cały rok albo za wybrane miesiące. Tym samym pierwsza wpłata staje się wymagalna z upływem 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika, a kolejne wpłaty stają się wymagalne z upływem 25. dnia kolejnych miesięcy. Stąd w przypadku ustalenia, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, określenie w ustawie wysokości należności z tytułu abonamentu oraz terminu płatności, pozwala na stwierdzenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek. Stosownie zaś do art. 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej P. S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych (wyrok WSA w Gliwicach z 10 października 2015r., sygn. akt: I SA/Gl 518/14).Obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje więc z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i w wysokości określonej tą ustawą (wyrok NSA z 10 października 2015r., sygn. akt: II GSK 1818/14). Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest P., co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej. Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013r., poz. 1676).

Powyższe regulacje wskazują, że opłaty abonamentowe wynikają bezpośrednio z przepisu prawa i obowiązek ich zapłaty nie jest poprzedzany stosownym wezwaniem, czy orzeczeniem organu administracji rządowej. W tym przypadku znajduje zatem zastosowanie ww. przepis §13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania. Te okoliczności wskazują także, że organ egzekucyjny nie miał podstaw do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawi art. 59§1 pkt 7 u.p.e.a. i przedstawiania dowodów potwierdzających doręczenie dłużnikowi upomnienia i pisemnych informacji o braku opłat z tytułu abonamentu TV, skoro prawidłowo wskazano w administracyjnych tytułach wykonawczych (poz. 80), że do dochodzenia tych należności pieniężnych nie jest wymagane wcześniejsze doręczenie upomnienia.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 16 marca 2010r. sygn. akt: K 24/08 stwierdził, że art. 7 ust. 3 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych są zgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nie są niezgodne z art. 1 oraz z art. 84 w związku z art. 217 Konstytucji. Zdaniem Trybunału mimo, że obowiązek uiszczania abonamentu nie należy do zakresu administracji rządowej, przepis art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych. Wynikająca z ustawy egzekucyjnej (lex generalis) norma ogólna dopuszczająca administracyjną egzekucję obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisu prawa tylko, gdy mieszczą się one w zakresie administracji rządowej, zostaje – zgodnie z tzw. regułą kolizyjną porządku treściowego – "uchylona" mocą zawartych w innych ustawach norm szczególnych (leges speciales), przekazujących określone należności pieniężne do egzekucji administracyjnej. Norma szczególna wprowadza wyjątek od normy ogólnej, która nie znajduje zastosowania w konkretnym wypadku stosowania prawa, a zatem nie stoi na przeszkodzie egzekwowaniu również tych obowiązków, które pozostają poza zakresem administracji rządowej. Taką normę szczególną stanowi art. 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych ustanawiając wyjątek od normy ogólnej wynikającej z art. 3 u.p.e.a. Pogląd ten dodatkowo uzasadniają publicznoprawny charakter abonamentu i wyraźne upoważnienie do żądania wykonania obowiązku (art. 7 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych). Przesądza to o dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej, w celu wyegzekwowania obowiązku uiszczenia zaległego abonamentu bez konieczności wydania decyzji czy postanowienia, a jedynie na podstawie przepisu prawa, i to nawet pomimo tego, że obowiązek uiszczania abonamentu nie mieści się w zakresie administracji rządowej.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić na wniosek wierzyciela, z urzędu a także na skutek inicjatywy zobowiązanego. W związku z tym należy wskazać, że organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne, jeśli uzyska informację z jakiegokolwiek źródła o przyczynach uzasadniających umorzenie. Wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania obliguje zawsze do takiego zakończenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, czy wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Oceniając zasadność odmowy umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, w ramach którego dochodzono od skarżącego zaległych opłat abonamentowych rtv, Sąd pragnie wskazać, podzielając przy tym pogląd wyrażony w wyroku WSA w Poznaniu z 11 czerwca 2014r. sygn. akt: I SA/Po 57/14, że podmiot zobowiązany może zgłosić zarzut nieistnienia obowiązku jako podstawę zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 u.p.e.a.), bądź jako przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59§1 u.p.e.a.). Wobec upływu terminu do złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, organ prawidłowo rozpoznał wniosek jako podanie o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W związku z tym wniosek należało rozpoznać na podstawie art. 59 u.p.e.a., który określa przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, a jedną z okoliczności uzasadniających to umorzenie jest nieistnienie obowiązku. W przypadku wniesienia zarzutów w trybie art. 33 u.p.e.a. co do wykonania lub umorzenia w całości albo w części obowiązku, przedawnienia, wygaśnięcia albo nieistnienia obowiązku, organ egzekucyjny musi zwrócić się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionych zarzutów, a wypowiedź wierzyciela jest dla organu wiążąca; natomiast przepis art. 59§1 pkt 2 u.p.e.a. obliguje organ do umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdy obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo obowiązek nie istniał. Powołany przepis art. 59 u.p.e.a. należy odczytywać w powiązaniu z innymi regulacjami ustawy, m.in. istotny jest cytowany wyżej art. 29§1 u.p.e.a. i art. 34§1 u.p.e.a. Należy wyraźnie podkreślić, że zakaz badania tytułu z punktu widzenia zasadności i wymagalności obowiązku, jak wskazują powołane przepisy, nie jest bezwzględny w toku całego postępowania.

Skarżący zarzuca organowi egzekucyjnemu niezebranie materiału dowodowego i niedostateczne uzasadnienie wydanego postanowienia w zakresie jego obowiązku w regulowaniu abonamentu rtv za wskazane okresy. Należy jednak zauważyć, że sam skarżący nie wykazał, iż w latach od stycznia 2009r. do czerwca 2014r. nie ciążył na nim obowiązek opłat abonamentowych rtv, nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność podnoszonych okoliczności. W związku z powyższym organ egzekucyjny nie miał podstaw z własnej inicjatywy do zbierania materiału dowodowego w tym zakresie i w konsekwencji umorzenia postępowania egzekucyjnego, skoro wierzyciel wnosił o wyegzekwowanie przedmiotowych należności pieniężnych, podtrzymując cały czas, że są one wymagalne. Z kolei mając na uwadze treść cytowanego na wstępie art. 29§1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie miał podstaw do wyjaśnienia w uzasadnieniu postanowienia (wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego) "kiedy nastąpiła rejestracja odbiornika, jaki odbiornik został zarejestrowany, przez kogo, na jaki okres, czy skarżącemu nadano nowy numer identyfikacyjny i powiadomiono go o tym fakcie, oraz kiedy to nastąpiło".

Zasadne jest zatem stanowisko, że w sytuacji, gdy wierzyciel wnosił o wyegzekwowanie przedmiotowych należności pieniężnych, podtrzymując cały czas, że są one wymagalne, to w świetle art. 29§1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie miał podstaw do wyjaśnienia w uzasadnieniu postanowienia (wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego) "kiedy nastąpiła rejestracja odbiornika, jaki odbiornik został zarejestrowany, przez kogo, na jaki okres, czy skarżącemu nadano nowy numer identyfikacyjny i powiadomiono go o tym fakcie, oraz kiedy to nastąpiło", ponieważ organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Na marginesie należy w tym miejscu zaznaczyć, że gdyby zobowiązany złożył zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w trybie art. 33§1 pkt 2 u.p.e.a. kwestie te musiałyby zostać wyjaśnione w stanowisku wierzyciela w sprawie zarzutu, o którym mowa w art. 34§1 u.p.e.a. Mimo, iż takie stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące (art. 34§1 u.p.e.a.), to jednak podlega ono kontroli sądowej, ponieważ na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (w tym przypadku wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), a następnie skarga do sądu administracyjnego (art. 34§2 u.p.e.a.). Jakże jak wynika z akt sprawy zobowiązany nie skorzystał jednak w terminie z tego środka zaskarżenia.

Skoro skarżący nie wykazał, iż w latach od stycznia 2009r. do czerwca 2014r. nie ciążył na nim obowiązek opłat abonamentowych RTV i nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność podnoszonych okoliczności, to organ egzekucyjny nie miał podstaw do zbierania materiału dowodowego w tym zakresie i w konsekwencji umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 718 z ze zm.), należało skargę oddalić.