Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 877/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-03-29 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

I SA/Lu 877/12 POSTANOWIENIE Dnia 29 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące kwiecień, maj i lipiec 2008 r. postanawia : odmówić A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w L. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.


UZASADNIENIE

Skarżąca A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. (Spółka) zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPPr, zakreśliła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu podniosła, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadniony niezwykle trudną sytuacją finansową powstałą na skutek podjętej współpracy z nierzetelnymi kontrahentami. Nagłośnienie tej sytuacji w mediach doprowadziło do spadku liczby zamówień i utraty klientów. Nadto istniała konieczność regulowania wcześniej zaciągniętych zobowiązań finansowych. Od połowy 2010 r. nie prowadzi "aktywnej" działalności gospodarczej i nie uzyskuje żadnego dochodu. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych 2.942,72 zł, zaś w ostatnim roku obrotowym według bilansu poniosła stratę w wysokości -182.560,14 zł. Oświadczyła również, że nie posiada "czynnych" rachunków bankowych, które wykazywałyby saldo dodatnie. Ponadto wskazała, że ustanowiła swoimi pełnomocnikami przed organami podatkowymi i skarbowymi radcę prawnego M. K. R. oraz doradcę podatkowego P. O. W piśmie z dnia 5 listopada 2012 r. wniosła o ustanowienie radcy prawnego w osobie M. K. R. Spółka wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, to jest do aktualnego bilansu i wykazu środków trwałych, aktualnego wyciągu z rachunków bankowych, dokumentu źródłowego wskazującego na zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej, nadesłała pismo z dnia 2 stycznia 2013 r., w którym wskazała, iż dysponuje bilansem i innymi zestawieniami finansowymi na dzień 31 grudnia 2011 r., działalność gospodarcza została zawieszona 16 stycznia 2012 r., sytuacja finansowa nie uległa zmianie, brak jest również "aktywnych" rachunków bankowych. Do pisma załączyła jedynie potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego z siedzibą w L. z dnia 25 stycznia 2012 r. o dokonaniu wpisu daty zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę.

Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2013 r. Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie przyznał Spółce prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i odmówił jej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka złożyła w terminie sprzeciw, w którym wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika – radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazała, że nie generuje żadnych dochodów, obciążona jest komorniczo, nie posiada majątku, który mógłby być spieniężony. Wniosek o ogłoszenie upadłości został oddalony z powodu braku środków wystarczających na prowadzenie postępowania. Podkreśliła, że we wszystkich sprawach przed WSA przyznano jej prawo pomocy w zakresie całkowitym. Wnosząca sprzeciw w imieniu Spółki M. S. - prezes zarządu, wskazała, że jej dochody z tytułu umowy o pracę również są obciążone komorniczo, nie pozwalają na opłacenie radcy prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 260 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – P.p.s.a.) wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że traci moc postanowienie objęte sprzeciwem, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd.

Zgodnie z art. 245 § 1 w związku z art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym, na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.

Rozstrzygnięcie wniosku Spółki sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art.246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i między innymi ustanowienie radcy prawnego (art. 245 § 2 P.p.s.a.) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania. Użyte w art. 246 P.p.s.a. sformułowanie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy.

Zwolnienia stanowią odstępstwo od obowiązku powszechnego i równego ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z tych bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. w sprawie sygn. akt FZ 478/04, publ. SIP LEX nr 393645). Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2008 r. w sprawie sygn. akt FZ 160/08, publ. SIP LEX nr 479093).

Oceniając zasadność wniosku sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie sygn. akt II FZ 80/09, publ. SIP LEX nr 550323).

W tym stanie rzeczy należy zauważyć, że Spółka nie wykazała się w tym przypadku rzeczoną inicjatywą w wykazywaniu, że zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, co musi skutkować odmową przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Wszystkie wątpliwości i niejasności, w szczególności co do aktualnego stanu majątkowego Spółki, znalazły wyraz w wezwaniu referendarza sądowego z dnia 14 grudnia 2012 r. Z kolei informacje udzielone przez Spółkę w piśmie z dnia 2 stycznia 2013 r. i w sprzeciwie wątpliwości te pogłębiły, za wyjątkiem załączonego postanowienia Sądu Rejonowego z siedzibą w L. o zawieszeniu z dniem 16 stycznia 2012 r. działalności gospodarczej Spółki. Spółka posiada kapitał zakładowy w wysokości 50.000 zł i środki trwałe o wartości 2.942,72 zł (według bilansu na 31 grudnia 2010 r.). Należy również zaznaczyć, że w postępowaniu przed organami administracji korzystała z pomocy dwóch profesjonalnych pełnomocników, których koszty jak wynika z uzasadnienia wniosku stanowiły znaczne obciążenie dla jej budżetu. Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia ż...ś została doręczona pełnomocnikowi Spółki 8 sierpnia 2012 r. Zatem skoro te koszty znacznie obciążały budżet Spółki, nie można mówić, że nie dysponowała żadnymi środkami po zawieszeniu działalności gospodarczej w styczniu 2012 r. W piśmie Spółka wskazała, że dysponuje bilansem i innymi zestawieniami finansowymi na dzień 31 grudnia 2011 r., do których złożenia została wezwana, jednak ich nie przedstawiła zarówno wraz z pismem, jak ze sprzeciwem. Wskazując na brak "aktywnych" rachunków barkowych nie wyjaśniła, czy posiada aktualnie jakikolwiek rachunek bankowy, ewentualnie nie uprawdopodobniła, że wypowiedziała dotychczasowe umowy z bankami. Wskazała jedynie na okoliczność braku "aktywnych" kont bankowych, nie precyzując co należy przez to pojęcie rozumieć. Za niewiarygodne należy także uznać twierdzenie dotyczące oddalenia jej wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na brak środków wystarczających na prowadzenie postępowania. Spółka nie wskazała kiedy ów wniosek został złożony. Poinformowała jedynie, iż ta okoliczność miała miejsce. Z odpisu Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 7 września 2012 r., załączonego przez Spółkę do skargi wniesionej w tym samym dniu, nie wynika aby wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości został oddalony (k. 11 akt sądowych). Taki stan wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym jest nadal aktualny. Wynika to z dołączonego z urzędu do akt sprawy wydruku komputerowego aktualnego na dzień orzekania odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego pobranego z ogólnodostępnej sieci teleinformatycznej Centralnej Informacji KRS na podstawie art. 4 ust. 4a i 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.). Wydruk ten ma moc zrównaną z mocą dokumentów urzędowych wydawanych przez Centralną Informację w postaci papierowej lub elektronicznej.

Ponadto niewiarygodne są także twierdzenia o braku majątku Spółki, gdyż nie przedstawiła ona pomimo wezwania referendarza aktualnego wykazu środków trwałych. Poinformowała jedynie o "obciążeniu komorniczym", oraz że nie posiada żadnego majątku, który mógłby być spieniężony.

Należy też wskazać, odnośnie twierdzeń Spółki, że we wszystkich sprawach skierowanych do WSA zostało przyznane jej prawo pomocy w zakresie całkowitym, iż po pierwsze rozstrzygnięcia w innych sprawach nie wiążą sądu, nadto twierdzenia te nie są prawdziwe. Obecnie żadna inna sprawa ze skargi Spółki nie zawisła przed WSA w Lublinie. Wcześniej w sprawach o sygn. I SA/Lu 631/11, I SA/Lu 592/11 i I SA/Lu 777/10 zostało przyznanie Spółce prawo pomocy, ale w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Nadto w sprawie I SA/Lu 631/11 odmówiono jej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.

Podsumowując należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.

W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.