Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1142/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 136, art. 137
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2017 r. sprawy ze skargi R. Ś. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza na rzecz skarżącej R. Ś. od Wojewody kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Lu [...]

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Wojewoda - po rozpatrzeniu odwołania Gminy L. reprezentowanej przez Prezydenta Miasta L. od decyzji Starosty L. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], orzekającej o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej w dokumentacji geodezyjno-prawnej zaewidencjonowanej w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej prowadzonym przez Prezydenta Miasta L. pod nr [...] (wersja 2) jako projektowane działki nr [...] o pow. 0,3730 ha i nr [...] o pow. 0,2041 ha, stanowiącej część aktualnej działki ewidencyjnej nr [...], położonej w L. przy ul. [...], będącej własnością G. L. – uchylił zaskarżoną decyzję w części obejmującej pkt I oraz pkt III-X i w tym zakresie odmówił zwrotu projektowanych działek nr [...] i nr [...] (pkt 1 sentencji decyzji), zaś w pozostałej części, tj. w pkt II, decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia powołano się na następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] września 1978 r. nr [...] orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości stanowiącej własność L. i J. małż. D., oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] o łącznej pow. 1,6740 ha. Wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano w oparciu o przepisy ustawy z dnia [...] marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomość, w celu budowy osiedla mieszkaniowego "R.".

We wniosku z dnia [...] lipca 2000 r. byli właściciele ww. nieruchomości wystąpili do Prezydenta Miasta L. o jej zwrot.

Wojewoda postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] wyłączył Prezydenta Miasta L. od prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie i wyznaczył do jej rozpatrzenia Starostę L..

Starosta L. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie z uwagi na toczące się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 1978 r. Postanowienie to Wojewoda utrzymał w mocy postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. znak: [...]

W piśmie z dnia [...] września 2013 r. R. Ś., reprezentowana przez adwokat M. B., poinformowała Starostę L., że byli właściciele wnioskowanej do zwrotu nieruchomości, tj. L. i J. małż. D. zmarli. Jednocześnie wyjaśniła, że jest ich spadkobierczynią, co potwierdzają akty poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] września 2011 r. Rep. A Nr [...] i Rep. A Nr [...], i podtrzymała wniosek o zwrot dawnych działek [...], położonych przy ul. [...] w L., które to działki – w jej ocenie – nie zostały zagospodarowane zgodnie z celem wywłaszczenia.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Starosta L. podjął zawieszone postępowanie wskazując na ustanie przyczyny zawieszenia w związku z wydaniem przez Wojewodę ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powołanej wyżej decyzji wywłaszczeniowej.

W toku prowadzonego postępowania do akt sprawy została złożona dokumentacja geodezyjno-prawna sporządzona przez uprawnionego geodetę J. Ć., przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Miasta L. pod nr [...], z której wynika, że wnioskowany do zwrotu teren (część dawnej działki nr [...]), oznaczony został jako projektowane działki nr: [...] o pow. 0,3730 ha i [...] o pow. 0,2041 ha, wchodzący w obszar ewidencyjnej działki nr [...].

Starosta L. w dniu [...] listopada 2015 r. przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości, podczas których uprawniony geodeta okazał granice terenu zawnioskowanego do zwrotu. Ustalono, że teren ten od strony północnej zajęty jest pod pielęgnowaną zieleń, tj. wykoszony trawnik i kilkuletnie nasadzenia drzewek. Pozostała część projektowanych działek położona jest na skarpie porośniętej wysokimi chwastami i pojedyńczymi drzewami. Nieruchomość w tej części nie jest pielęgnowana i stanowi nieużytek.

W dniu [...] listopada 2015 r. organ pierwszej instancji przeprowadził rozprawę administracyjną, podczas której pełnomocnik wnioskodawczyni adwokat M. B. poinformowała, że do akt postępowania zostanie złożona nowa wersja dokumentacji geodezyjno-prawnej, a wniosek o zwrot zostanie ograniczony. Niezależnie od tego przedstawiciel G. L. sprzeciwił się zwrotowi nieruchomości podnosząc, że przedmiotowy grunt został zagospodarowany zgodnie z celem wywłaszczenia. Teren ten został bowiem zagospodarowany pod zieleń stanowiącą infrastrukturę osiedla mieszkaniowego i spełnia funkcje rekreacyjno-wypoczynkowe dla mieszkańców osiedla. Na poparcie tego twierdzenia przedstawiciel Gminy złożył do akt sprawy kopie umowy i pisma Prezydenta Miasta L. odpowiednio z dnia [...] sierpnia 2015 r. i z dnia [...] sierpnia 2015 r., z których wynika, że teren działki zlokalizowanej w obrębie P. R. objęty jest stałym utrzymaniem Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta L. od 2009 r. W latach wcześniejszych teren ten był koszony interwencyjnie. Pełnomocnik wnioskodawczyni odnosząc się do powyższego stwierdziła natomiast, że roślinność istniejąca na spornej nieruchomości nie stanowi uporządkowanej zieleni osiedlowej. Teren ten porośnięty jest chwastami i nie jest pielęgnowany.

Pismem z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta L. przekazał organowi I instancji, kopię planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego osiedla "R." oraz zatwierdzającej go decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] kwietnia 1978 r., znak: [...] Według rysunku ww. planu, zawnioskowany do zwrotu teren znajdował się poza granicami opracowania planu osiedla "R." oznaczonymi literami A-T.

W dalszym toku postępowania Wydział Planowania Urzędu Miasta L. w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] poinformował Starostę L., że obszar dawnych działek nr [...] i nr [...] w dacie wywłaszczenia objęty był Miejscowym Planem Szczegółowym L. – Czuby, zatwierdzonym zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta L. z dnia [...] sierpnia 1976 r. W świetle postanowień tego planu przedmiotowy obszar nie był przeznaczony pod realizację osiedla "R.", którego budowę wskazano jako cel wywłaszczenia, ale pod tereny o funkcji dzielnicowej. Grunt wykazany jako projektowane działki nr [...] i [...] położony był w obszarze przeznaczonym pod dzielnicowy park wypoczynku i rekreacji "R." z zespołami boisk i płytą stadionu (symbol D 26 ZP). Według rysunku ww. planu, przedmiotowy teren znajduje się w miejscu zaplanowanego stadionu i jego bezpośrednim sąsiedztwie.

W dniu [...] lipca 2015 r. pełnomocnik wnioskodawczyni złożył do akt sprawy zmodyfikowaną wersję dokumentacji geodezyjno-prawnej, zgodnie z którą wnioskowana do zwrotu nieruchomość wchodzi w teren działki ewidencyjnej nr [...], stanowiącej własność G. L. i została oznaczona jako projektowane działki nr: [...] o pow. 0,3730 ha i [...] o pow. 0,2041 ha.

W dniu [...] sierpnia 2016 r. organ pierwszej instancji przeprowadził kolejne oględziny wnioskowanej do zwrotu nieruchomości, podczas których pełnomocnik wnioskodawczyni podkreślił, że wniosek o zwrot obejmuje projektowane działki nr [...] i nr [...] zgodnie z wersją nr [...] dokumentacji geodezyjno-prawnej.

W tym stanie rzeczy Starosta L. decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] orzekł o zwrocie projektowanych działek nr [...] o pow. 0,3730 ha i nr [...] o pow. 0,2041 ha - zgodnie z wersją nr [...] dokumentacji geodezyjno-prawnej.

G. L. (reprezentowana przez Prezydenta Miasta L.) będąc aktualnym właścicielem przedmiotowego terenu, wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zarzucając jej naruszenie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i domagając się na tej podstawie uchylenia przedmiotowej decyzji w części orzekającej o zwrocie projektowanych działek nr [...] i nr [...], tj. w części obejmującej jej pkt I i pkt od III do X. Prezydent Miasta L. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, iż wnioskowana do zwrotu nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Zakwestionował twierdzenie wyrażone w decyzji organu pierwszej instancji, wskazujące na niewystarczający stopień zorganizowania zieleni miejskiej na spornym obszarze. Podniósł, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się w samym środku w pełni zorganizowanego osiedla "R.", w sąsiedztwie budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej. Zarówno lokalizacja jak i sposób zagospodarowania projektowanych działek – w ocenie strony odwołującej - dowodzą, że teren ten stanowi zieleniec osiedlowy o funkcji rekreacyjnej.

Rozpatrując odwołanie Wojewoda w pierwszym rzędzie podniósł, iż bez wątpienia celem wywłaszczenia wnioskowanych w niniejszej sprawie do zwrotu działek, określonym w akcie wywłaszczenia, była budowa osiedla mieszkaniowego "R.". Stwierdził także, że przedmiotowa nieruchomość po dacie jej wywłaszczenia, aż do chwili obecnej wykorzystywana jest jako teren zielony, zagospodarowany i pielęgnowany, o czym świadczą umowy zawarte przez G. L. kolejno z: J. O. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą J. O. K. T. Z. O. z siedzibą w L., R. C. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą A. Z. "H." z siedzibą w L. oraz Konsorcjum M. D. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą G. D. M. D. i C. K. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. E.-T. C. K..

Wojewoda wyjaśnił, że wprawdzie obszar dawnych działek nr [...] w dacie wywłaszczenia objęty był Miejscowym Planem Szczegółowym L.-C. zatwierdzonym zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta L. z dnia [...] sierpnia 1976 r., jednak znajdował się poza granicami planowanego osiedla "R." i przeznaczony był pod tereny o funkcji dzielnicowej. Teren, na którym znajdują się wnioskowane do zwrotu projektowane działki nr [...] i nr [...], położony był w obszarze przeznaczonym pod dzielnicowy park wypoczynku i rekreacji "R." z zespołami boisk i płytą stadionu (symbol [...]) – w miejscu planowanego stadionu i jego bezpośrednim sąsiedztwie.

Organ drugiej instancji uznał zatem za zasadne stanowisko Gminy L., iż teren zielony znajdujący się na przedmiotowych działkach jest funkcjonalnie związany z osiedlem mieszkaniowym oraz izoluje to osiedle od pobliskich głównych arterii komunikacyjnych- ul. [...], a dalej ul. [...]. Cechy charakterystyczne oraz funkcjonalne względem osiedla, jak podkreślił organ, obejmują m. in. pozytywny wpływ na warunki bioklimatyczne, zarówno dla najbliższego otoczenia, jak i w skali miasta/regionu, a także retencję wodną na terenach zurbanizowanych, niski koszt wprowadzania zieleni w terenie zabudowanym, dużą trwałość oraz samoistny rozrost - co powoduje, iż argument o braku stosowania zabiegów pielęgnacyjnych oraz braku zagospodarowania jest bezzasadny (por. Leśniak G, Funkcja i użyteczność zieleni w strukturach układów komunikacyjnych, Czasopismo Techniczne z. 30 Architektura z. 8-A, str. 257). Funkcja tego typu zieleni jest niezmiernie istotna ze względu na tworzenie strefy biologicznie czynnej, która ma pozytywny wpływ na bioklimat strefy zabudowanej budynkami strefy mieszkalnej. Istnienie tego typu obszarów, jest nieodzownym elementem każdego układu urbanistycznego, który kształtują. Związane jest to z koniecznością zapewnienia ochrony mieszkańców przed zanieczyszczeniami powietrza. Zieleń ma również wpływ na termiczne i dynamiczne ruchy powietrza, tłumienie hałasu powstającego na szlakach komunikacyjnych, oczyszcza powietrze, jak również jest instrumentem wymiany gazowej powodującym redukcję dwutlenku węgla powstałego w pobliskim obszarze zasiedlenia i wymianie tlenowej. Tereny zielone wpływają również na mikroklimat miasta poprzez modyfikację wilgotności gleby i powietrza.

W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, zagospodarowanie przedmiotowego terenu pod zieleń mieści się w pojęciu celu wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego, które to osiedle oprócz domów mieszkalnych winno posiadać również infrastrukturę, w tym tereny zielone i ciągi komunikacyjne. Wojewoda przyznał, że wprawdzie na części wywłaszczonej nieruchomości nie zrealizowano żadnego obiektu, a ponadto przedmiotowy grunt niemal w całości nie został w żaden sposób zagospodarowany, to jednak nie zmienia to faktu, że nie nastąpiła zmiana celu wywłaszczenia, tym bardziej, że obszar ten przeznaczony był pod tereny o funkcji dzielnicowej związanej z rekreacją i wypoczynkiem (dzielnicowy park wypoczynku i rekreacji "R." z zespołami boisk i płyta stadionu, szkoła specjalistyczna).

Wojewoda uznał zatem, iż nie można zgodzić się ze stanowiskiem Starosty L., że skoro teren ten stanowi zaniedbany nieużytek, porośnięty nieuporządkowaną i niepielęgnowaną roślinnością oraz brak na nim obiektów sportowych, to obszaru tego nie można uznać za pielęgnowaną (chociażby interwencyjnie) zieleń miejską, a co za tym idzie – że stał się on zbędny na cel wywłaszczenia. Nieistotna, zdaniem organu odwoławczego, jest przy tym okoliczność, iż sporny teren zagospodarowano poza granicami osiedla wskazanego w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Przedmiotowy grunt leży bowiem w obrębie osiedla mieszkaniowego, w bezpośrednim sąsiedztwie budynków mieszkalnych i stanowi teren zielony, pełniąc funkcje rekreacyjną. Jako taki jest wykorzystywany przez mieszkańców osiedla mieszkaniowego.

Podsumowując uzasadnienie wydanej decyzji o charakterze w zasadniczej części reformatoryjnym Wojewoda podniósł, że wnioskowana do zwrotu nieruchomość nie stała się zbędna na cel, na jaki została wywłaszczona, co pozwala na stwierdzenie, że przesłanki zwrotu nieruchomości określone w art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zostały spełnione.

R. Ś. (w dalszym ciągu reprezentowana przez adwokat M. B.) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję ostateczną, domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie na etapie odwoławczym postępowania co do przesłanek decyzji w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności nieustalenie celu wywłaszczenia i sposobu jego zrealizowania, jak i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność określenia momentu rozpoczęcia prac związanych z zagospodarowaniem terenu zawnioskowanego do zwrotu, co doprowadziło do nieuzasadnionego przyjęcia, iż na nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia;

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do wydania wadliwego orzeczenia o odmowie zwrotu nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że cel wywłaszczenia winien być interpretowany ściśle. Zdaniem strony skarżącej z pozyskanej przez organ pierwszej instancji dokumentacji wynika natomiast jednoznacznie, że na wnioskowanym do zwrotu terenie miał powstać m.in. ośrodek sportu z halą sportową i zespołem basenów oraz boiskiem piłki nożnej. Sporny obszar dawnych działki nr [...] i nr [...] nie był więc w ogóle przeznaczony pod realizację osiedla "R.", którego budowę wskazano jako cel wywłaszczenia. Jednocześnie na działce objętej wnioskiem nie tylko nie zostało urządzone jakiekolwiek boisko czy płyta stadionu, ale też nie powstał żaden inny obiekt sportowy. Nie wybudowano na tym terenie, bądź w jego obrębie hali sportowej, brak jest jakiegokolwiek basenu, czy boiska do piłki. Tym samym mimo, że osiedle mieszkaniowe zostało wybudowane, to – zdaniem skarżącej – wywłaszczenie nieruchomości obejmującej sporną działkę nie było niezbędne do budowy osiedla.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) – dalej jako "u.g.n.", nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości.

Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca, zgodnie z ust. 3 powyższego artykułu, mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

Stosownie natomiast do art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

W przypadku, gdy pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (ust. 2).

W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, który Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela, że wystąpienie jednej z przesłanek zbędności, o których mowa w art. 137 ustawy, nakazuje organowi administracji publicznej uznać tę nieruchomość za zbędną na cel wywłaszczenia, co w konsekwencji winno skutkować jej zwrotem. Powołany przepis, zawierający ustawową definicję pojęcia zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, nakłada na organy administracji publicznej obowiązek ścisłej wykładni, bez możliwości dokonywania jakichkolwiek odstępstw od jego treści (por. przykładowo wyroki NSA: z dnia 22 czerwca 2001 r., sygn. akt I SA 241/00, LEX nr 54436; z dnia 22 sierpnia 2003 r., sygn. akt I SA 2622/01, LEX nr 149521; z dnia 4 września 2003 r., sygn. akt II SA/Gd 1552/00, LEX nr 298527; z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 581/08, LEX nr 555628 i z dnia 1 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1612/09, LEX nr 745102).

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że wywłaszczenia nieruchomości, której zwrotu domagają się skarżący, dokonano pod budowę osiedla mieszkaniowego "R." - zgodnie z lokalizacją ustaloną przez organ ds. planowania przestrzennego i uwzględnioną w zatwierdzonych planach gospodarczych miasta L..

W takiej sytuacji, to jest w związku z dość ogólnie określonym celem wywłaszczenia, ocena zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia powinna być dokonana na podstawie wszelkich dokumentów dotyczących realizacji tego celu.

Nie budzi również wątpliwości, że w świetle pozyskanej przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia [...] kwietnia 1978 r. zatwierdzającej plan realizacyjny O. Mieszkaniowego "R." oraz planu ogólnego zagospodarowania terenu O. "R." z 1977 r. wynika jednoznacznie, że w ramach planu realizacyjnego osiedla mieszkaniowego "R." miał powstać m.in. ośrodek sportu z halą sportową i zespołem basenów oraz boiskiem piłki nożnej. Z analizy planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego - plansza podstawowa w skali 1:1000 wynika, iż zawnioskowany teren do zwrotu był przeznaczony pod usługi sportowe – pod budowę boiska piłki nożnej. Wcześniej zaś, w Miejscowym Planie Szczegółowym L.-C., zatwierdzonym zarządzeniem nr [...] Prezydenta Miasta L. z dnia [...] sierpnia 1976 r., przeznaczenie obszaru obejmującego sporne działki określono jako "tereny o funkcji dzielnicowej". Przedmiotowy grunt znalazł się natomiast w obszarze przeznaczonym pod dzielnicowy park wypoczynku i rekreacji "R." z zespołami boisk i płytą stadionu.

W ocenie Sądu przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie dowodowe wykazało ponad wszelką wątpliwość, że na analizowanym gruncie nie doszło do realizacji wskazanych wyżej obiektów. Jak wynika z ustaleń poczynionych podczas oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniach [...] listopada 2015 r. i [...] sierpnia 2016 r. wnioskowany do zwrotu teren w części porośnięty jest pielęgnowaną zielenią, tj. koszoną trawą i kilkuletnimi drzewami, a w pozostałej części teren ten jest nieuporządkowany, porośnięty chwastami i pojedynczymi drzewami. (W ostatecznej wersji z żądania zwrotu wyłączono teren, na którym istnieją nasadzenia kilkuletnich drzewek). Nie budzi zatem wątpliwości, że na działkach objętych wnioskiem o zwrot zwrotem nie tylko nie zostało urządzone boisko piłki nożnej, ale nie powstał też żaden inny obiekt sportowy. Co więcej, w ogóle nie powstał na działce zawnioskowanej do zwrotu, jak też na działkach sąsiadujących przewidziany w zatwierdzonym planie realizacyjnym ośrodek sportu z halą sportową i zespołem basenów oraz boiskiem piłki nożnej. Nie wybudowano na tym terenie, bądź w jego obrębie hali sportowej, brak jest jakiegokolwiek basenu, czy boiska do piłki. Tym samym mimo, że osiedle mieszkaniowe zostało wybudowane, to wywłaszczenie nieruchomości obejmującej w tej sprawie działkę wnioskodawców - nie było niezbędne do budowy osiedla.

Oczywistym jest więc, że na terenie wywłaszczonej nieruchomości nie zrealizowano celu wywłaszczenia, skonkretyzowanego w istniejących w dacie wywłaszczenia dokumentach planistycznych.

W ocenie Sądu nie można podzielić stanowiska Wojewody, iż sporna nieruchomość została zagospodarowana w całości pod elementy infrastruktury osiedla mieszkaniowego. Podkreślić trzeba, że przyjęcie takiego stanowiska byłoby sprzeczne z dyrektywą ścisłego wykładania celu wywłaszczenia. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest bowiem stanowisko, że doprecyzowanie celu wywłaszczenia, określonego ogólnie w decyzji wywłaszczeniowej, możliwe jest w oparciu o archiwalne materiały planistyczne. Ponownie wskazać należy, iż ze znajdujących się w aktach dokumentów wynika, że w dacie wywłaszczenia przedmiotowa nieruchomość położona była w obszarze przeznaczonym pod usługi sportowe – pod budowę boiska piłki nożnej. Wobec braku realizacji na tym terenie tego rodzaju usług, kwestia jego zagospodarowania (w tym fakt jego częściowej pielęgnacji przez zewnętrzne firmy na podstawie umów zawieranych z Gminą L.) pozostaje w istocie bez znaczenia dla oceny jej zbędności na cel wywłaszczenia.

Wskazać ponadto należy, że nie każda infrastruktura czy tereny zielone będą mogły być uznane za realizację celu wywłaszczenia polegającego na budowie osiedla mieszkaniowego, jeśli nie są one ściśle z tym osiedlem i jego funkcjami związane. W odniesieniu do infrastruktury towarzyszącej czy zieleni miejskiej istotne jest przede wszystkim powiązanie tych urządzeń z innymi istniejącymi obiektami oraz ich przeznaczeniem - ważny jest również stopień zorganizowania tych urządzeń. Infrastruktura musi być bowiem również zamierzona i zgodna z celem wywłaszczenia, a nie powstała jedynie "przy okazji".

Skoro bowiem nieruchomość nie została zagospodarowana w sposób zgodny z określonym w opisanych dokumentach planistycznych, nie jest dopuszczalnym uznanie, jak to uczynił organ odwoławczy, że istniejąca na gruncie "infrastruktura osiedla mieszkaniowego" stanowi w istocie realizację celu wywłaszczenia. W ocenie Sądu zasadne są zarzuty skarżącej, że istniejące na gruncie elementy infrastruktury powstały w sposób dowolny i przypadkowy, w oderwaniu od pierwotnego celu wywłaszczenia. Potwierdzeniem powyższego, jak również tymczasowego i prowizorycznego charakteru zagospodarowania terenu, jest stan zagospodarowania części opisanej nieruchomości, uwidoczniony na dołączonych do akt sprawy fotografiach, na której to części działki (położonej na skarpie) – rosną chwasty, utrudniające niewątpliwie korzystanie z tej nieruchomości.

Z powyższych względów należało uznać, że decyzja Wojewody o uchyleniu w zasadniczej części (orzekającej o zwrocie nieruchomości) decyzji Starosty L. z dnia [...] sierpnia 2016 r., opiera się na błędnej ocenie materiału dowodowego, a także niewłaściwej interpretacji powołanych wcześniej przepisów prawa materialnego, i jako taka winna zostać usunięta z obrotu prawnego. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy, stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu

przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.", uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną i wynikające w niej wskazania co do dalszego postępowania.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Orzeczenie kosztach postępowania, zawarte w pkt II sentencji wyroku, znajduje natomiast uzasadnienie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.