Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1261/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] października 2004r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego J. K. kwotę 324 (trzysta dwadzieścia cztery) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz adwokata A. S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w W. ul. S. kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych podwyższoną o 22% VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 roku nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2004r. nakładającą na J. K. "S." karę pieniężną w wysokości 8.100 zł. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 61 ust. l i 11, ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 58 poz. 515), art. 13 g ust. 1 oraz art. 40 c ust. 1, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 71, poz. 838), lp. 4 pkt 8 lit. c) i d), lp.4 pkt 7 lit. c) i d) załącznika do w/w ustawy o drogach publicznych.

Powyższe organ ustalił, dokonując w dniu [...] września 2004 roku na drodze wojewódzkiej [...] w okolicy C., gdzie dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 78,4kN, kontroli drogowej. Zatrzymany pojazd - ciągnik marki [...] z naczepą skierowano do stanowiska ważenia i kontroli pojazdów w miejscowości B. na drodze krajowej nr [...], gdzie został zważony wagami przenośnymi do pomiarów statycznych. W wyniku ważenia stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków, co zostało udokumentowane protokołem nr [...]. W protokole w rubryce "ilość naruszeń" wskazano "0" oraz wskazano, iż kontrola będzie kontynuowana. Jednocześnie nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Protokół został podpisany przez kierowcę bez uwag. Organ uznał, iż pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] kierowanym przez K. K. był wykonywany transport drogowy miału węglowego na trasie B. – G., woj. [...].

W wyniku postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał w dniu [...] października 2004 roku decyzję nr [...] nakładającą na J. K. "S." karę pieniężną w wysokości 8.100 złotych.

Po rozpoznaniu złożonego przez stronę odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 roku nr [...] utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy.

Jak stwierdził w uzasadnieniu, droga wojewódzka nr [...], w okolicy C., została zakwalifikowana do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na oś pojedynczą do 78,4 kN (8t). Nacisk na oś pojedynczą wyniósł 99,53 kN i przekraczał o 20,62 kN wartość dopuszczalną 78,4 kN. Stan taki mieści się w dyspozycji l.p. 4 pkt 8 lit. c) i d) załącznika do ustawy o drogach publicznych, gdzie przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 78,4 kN (8t) dla pojedynczej osi napędowej pojazdów samochodowych, ponad 88,2 kN do 93,1 kN zagrożone jest karą pieniężną w wysokości 600zł oraz za każde rozpoczęte przekroczenie ponad 93,1kN dodatkowo zagrożone jest karą pieniężną w wysokości 480zł za każde rozpoczęte przekroczenie o 5 kN ponad 93,1 kN. Kara za przekroczenie wyniosła łącznie 1560zł lecz w związku z zastosowaniem zawieszenia pneumatycznego na przedmiotowej osi karę obniżono o 25% do wartości 1530zł (600+2x480). Co do kary za przekroczenie nacisku na potrójnej osi nienapędowej, to dopuszczalny nacisk na tej osi na drodze, po której poruszał się pojazd wynosił 193,0kN, a zmierzony nacisk wynosił 233,13kN i przekraczał wartość dopuszczalną o 69,53kN. Ustalony stan faktyczny stanowi naruszenie określone w l.p. 4 pkt 7 lit. c) i lit. d) załącznika do ustawy o drogach publicznych, który stanowi, że przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 78,4 kN (8t) dla potrójnej osi przyczep i naczep, przy odległości między osiami składowymi od 1,30m do 1,40m ponad 193,0 kN do 207,7 kN oraz za każde rozpoczęte przekroczenie o 15 kN ponad 207,7 kN dodatkowo jest zagrożony karą pieniężną w wysokości 3.240,00zł oraz 6.000,00zł za każde rozpoczęte przekroczenie o 15 kN ponad 207,7 kN dodatkowo. Tak więc kara za stwierdzone przekroczenie wyniosła 9.240zł jednak w związku z zastosowaniem zawieszenia pneumatycznego na przedmiotowej osi kara zostaje pomniejszona o 25% do wartości 6.930zł. Wysokość kar jest określona w załączniku do ustawy o drogach publicznych i organ nie posiada swobody w zakresie ustalania wysokości nakładanej kary pieniężnej.

Odnosząc się do argumentów skarżącego podniesionych w odwołaniu, dotyczących braku możliwości brania udział w postępowaniu, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż załącznik do protokołu kontroli wskazywał naruszenia, jakich dopuścił się kierowca a w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania strona była wezwana do złożenia wyjaśnień dotyczących tych naruszeń.

Skargę na decyzję Głównego inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005 roku utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2004r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. K. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W skardze podważał wiarygodność protokołu kontroli wskazując na jego błędy i kilkakrotne poprawki. Podnosił, iż w chwili kontroli i ważenia pojazd znajdował się na drodze krajowej nr [...], gdzie dopuszczalny nacisk na osie wynosi 10 ton. Zarzucił brak w protokole kontroli oznaczenia organu kontrolującego, imienia i nazwiska osoby sporządzającej protokół kontroli oraz podpisu. Zarzucił brak udziału w postępowaniu, bowiem nie otrzymał 1 strony załącznika do kontroli , o naruszeniach dowiedział się dopiero z decyzji I instancji. Podnosił swoją trudną sytuację finansową.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie przywołując argumentację zawartą w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga zasługuje na uwzględnienie chociaż z innych powodów niż wskazał skarżący.

Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 k.p.a. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 89 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Przed wydaniem decyzji należy umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań". Czynny udział strony w postępowaniu przejawia się w prawie wypowiadania się co do zebranych dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy; obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminem) złożenia powyższego oświadczenia (B. Adamiak J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz 5 wydanie –Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2003, str. 82 i dalsze).

Realizacją zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest wprowadzenie warunku, od spełnienia którego uzależnione jest uznanie przez organ administracji publicznej okoliczności faktycznej za udowodnioną.

Warunkiem tym jest stworzenie przez organ administracji publicznej przesłanek realizacji przez stronę prawa do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Przeprowadzenie dowodu dopiero wtedy czyni wiarygodną okoliczność faktyczną, gdy strona mogła się wypowiedzieć co do dowodu (vide wyrok NSA z 5 kwietnia 2001r. sygn. akt II SA 1095/00 LEX nr 53441).

W niniejszej sprawie organ sprawie organy dwóch instancji dopuściły się naruszenia tych reguł procesowych, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W zaskarżonej decyzji nie ustalono dokładnie stanu faktycznego sprawy.

Pojazd zatrzymano na drodze wojewódzkiej, natomiast ważenia dokonano na drodze krajowej. Wyniki ważenia z tej ostatniej uznano za wiarygodne, pomimo, iż dopuszczalne naciski na osie są inne na drodze krajowej a inne na drodze wojewódzkiej. Organ nie wskazał odległości między miejscem zatrzymania a miejscem ważenia, nie ustalił wpływu przejazdu przez pojazd tego odcinka na wynik ważenia, nie uzasadnił, dlaczego wyniki ważenia ustalone na drodze krajowej traktuje jako wyniki na drodze wojewódzkiej. Kontrolowany pojazd nie przekroczył dopuszczalnej masy całkowitej. Przewożony towar (miał węglowy) w trakcie jazdy do punku ważenia mógł się przemieścić, co mogło w istotny sposób zmienić dopuszczalne naciski na osie.

Skarżący zarzuca organowi, iż został pozbawiony czynnego udziału w sprawie, Sąd podziela ten zarzut. Z akt sprawy wynika, iż otrzymał niepełny załącznik do protokołu, nie otrzymał strony z wynikami ważenia. Już na etapie wszczęcia postępowania, skarżący podnosił, iż otrzymał niepełny załącznik, odesłał go i wnosił o jego uzupełnienie. Organ, pomimo jego wniosku, nie przesłał kompletnego załącznika do protokołu, tylko wydał decyzję uniemożliwiając skarżącemu wypowiedzenie się do zebranych dowodów.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 na zasadzie art. 152 powyższej ustawy, zaś o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).