Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1211/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
article: par. 39
journal: Dz.U. 2016 poz 1034
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, sędzia WSA Monika Sawa (spr.), , Protokolant referent Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2021 r nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego ([...]WINGiK/organ) po rozpatrzeniu odwołań M. B. i E. B. od części oraz B. J. od całości utrzymał w mocy decyzję nr [...] Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2020 r. w części dotyczącej uznania zarzutów zgłoszonych: w zakresie punktów granicznych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym modernizacji ewidencji gruntów i budynków przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] odnośnie części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] (poza siedliskiem), w którym wykorzystano dane pochodzące z operatu nr [...], w zakresie zmniejszenia powierzchni użytku "[...] o 2% w stosunku do wpisu występującego przed modernizacją ewidencji gruntów i budynków oraz uchylił decyzję w pkt 2 tj. w zakresie rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania w zakresie rozpatrzenia zgłoszonego zarzutu dotyczącego jakości danych punktów granicznych określających przebieg granic działki nr [...] w części poza "siedliskiem" i orzekł o uwzględnieniu zarzutów dotyczących jakości danych punktów granicznych określających przebieg granic działki nr [...] w części "poza siedliskiem’’.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Organ wskazał, że w latach 2008-2009 przeprowadzona została modernizacja ewidencji gruntów i budynków dla dzielnicy [...] W. Podczas wyłożenia projektu operatu opisowo- kartograficznego B. J., współwłaścicielka dz. nr [...] z obrębu [...] złożyła szereg zastrzeżeń do danych wykazanych w powyższym projekcie odnośnie przedmiotowej działki i występujących na niej budynków. Operat ten został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (dalej: pzgik) pod nr [...]. W dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...] z 2009 r. pod poz. [...] opublikowano informację Prezydenta W. (dalej: Prezydent) z dn. [...].07.2009 r., że projekt modernizacji stał się operatem ewidencji gruntów i budynków (dalej: egib). Z uwagi na nieuwzględnienie złożonych zastrzeżeń w operacie modernizacji ewidencji gruntów i budynków B. J. zgłosiła zarzuty do ujawnionych danych. Prezydent W. decyzją nr [...] z dn. [...].05.2010 r. orzekł o odrzuceniu zarzutów B. J. dotyczących przebiegu granic działki nr [...] oraz powierzchni użytku gruntowego na tej działce. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej [...]WlNGiK) nr [...] z dn. [...].09.2010 r. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się wnioskodawczyni składając skargę na decyzję [...]WlNGiK. Wyrokiem z dn. 14.02.2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) uchylił zaskarżoną decyzje i zalecił organowi II instancji dokonanie oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji oraz merytorycznej zasadności złożonego odwołania. Wykonując powyższe, [...]WlNGiK po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją nr [...] z dn. [...].10.2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie również zostało zaskarżone, a WSA w wyroku z dn. 02.05.2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 166/12 uchyliło decyzje organów I i II instancji. Decyzją nr [...] r. z dn. [...].08.2015 r. Prezydent orzekł o uwzględnieniu części zarzutów do modernizacji dotyczących przebiegu granicy pomiędzy siedliskową częścią działki [...] i działkami [...],[...],[...],[...],[...] i [...], przy czym granicę pomiędzy działkami [...] i [...] oznaczono jako sporną. Dane dotychczasowe zastąpiono danymi z wykonanego na potrzeby postępowania opracowania o nr [...]. Powyższe rozstrzygnięcie podlegało kontroli zarówno przez [...]WlNGiK jak i WSA i zostało utrzymane w mocy. Rozpatrując pozostałą część zgłoszonych zarzutów, decyzją nr [...] z dn. [...].12.2017 r. Prezydent orzekł o uznaniu zarzutów do modernizacji egib w zakresie jakości punktów granicznych [...] i [...] i w zakresie powierzchni użytku gruntowego [...], powierzchni działki [...] oraz powierzchni użytków gruntowych na tej działce oraz o odrzuceniu zarzutów w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] a działkami [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] z obrębu [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało uchylone przez [...]WlNGiK decyzją nr [...] z dn. [...].08.2018 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji z uwagi na brak dokumentacji, która mogłaby stanowić podstawę do ujawnienia danych w egib, a dokumentacja którą organ dysponuje jest wadliwa. Wykonując zalecenie organu II instancji Prezydent zlecił sporządzenie stosownej dokumentacji. Operat techniczny został przyjęty do pzgik w dniu [...].09.2019 r. pod nr [...]. Po zapoznaniu się z aktami sprawy B. J. wniosła szereg uwag odnośnie powyższej dokumentacji geodezyjnej. W dniu [...].06.2020 r. Prezydent wydał decyzję nr [...], w której orzekł o uznaniu zarzutów zgłoszonych: w zakresie punktów granicznych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym modernizacji ewidencji gruntów i budynków przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] odnośnie części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] (poza siedliskiem), w którym wykorzystano dane pochodzące z operatu nr [...], poprzez zastąpienie tych danych danymi z operatu geodezyjnego nr [...], dla punktów granicznych o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], określających przebieg granicy działki nr [...] na odcinkach sąsiadujących z działkami o nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] z obrębu [...] oraz poprzez wpisanie w ewidencji gruntów i budynków informacji o spornych odcinkach granic pomiędzy działką nr [...] a sąsiednimi działkami o nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...] , [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] z obrębu [...] w zakresie zmniejszenia powierzchni użytku "[...] o 2% w stosunku do wpisu występującego przed modernizacją ewidencji gruntów i budynków, poprzez aktualizację w egib zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych załączonym do opracowania geodezyjnego [...] oraz o umorzeniu postępowania w zakresie rozpatrzenia zgłoszonego zarzutu dotyczącego jakości danych punktów granicznych określających przebieg granic działki nr [...] w części poza "siedliskiem", gdyż z uwagi na powyższe opracowanie dane punktów granicznych spełniają standardy geodezyjne i nie wymagają aktualizacji. B. J. pismem z dn. [...].07.2020 r. wniosła o uzupełnienie przedmiotowej decyzji jednak Prezydent postanowieniem nr [...] z dn. [...].08.2020 r. odmówił uzupełnienia rozstrzygnięcia o wnioskowane kwestie. Organ wskazał, że z częścią rozstrzygnięcia organu I instancji wyrażonego w decyzji nr [...] z dn. [...].06.2020 r. nie zgodzili się M. B. i E. B., wskazując, że w ich mniemaniu granica pomiędzy działką [...] a działkami [...] i [...] nie jest granicą sporną. Natomiast B. J. zakwestionowała całe rozstrzygnięcie organu I instancji, uznając, że opracowanie [...] nie może stanowić podstawy ujawnienia danych w egib, gdyż jest ono niewiarygodne i oparte na wadliwych ustaleniach.

Po rozpoznaniu odwołań organ wskazał, że ustawa z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej Pgik) określa ewidencję gruntów i budynków, jako systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tym gruntami, budynkami i lokalami. W myśl art. 7d pkt 1 ww. ustawy oraz § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia [...] marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (dalej: rozporządzenie ws egib) zadaniem starostów - prezydentów jest utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami źródłowymi. Według ww. ustawy starosta/prezydent może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych, art. 24a ust. 1- 12 szczegółowo określa procedurę i tryb przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Organ wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem w sprawie egib § 55 określa modernizację ewidencji, jako zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu: uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia, modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu. Natomiast § 56 ust. 1 precyzuje, że przy wykonaniu modernizacji ewidencji gruntów i budynków przepisy rozdziału 2, z wyłączeniem § 34,

40, 41,42 i 43 stosuje się odpowiednio. Zapisy art. 24a ust. 6 i 9 ustawy Pgik wskazują, że każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych oraz w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, że dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków, zgłaszać zarzuty do tych danych. Organ podniósł, że z powyższego prawa skorzystała B. J. składając zarzuty w odniesieniu do przebiegu granic działki nr [...] oraz powierzchni użytku gruntowego. Organ podał, że wykonując zalecenia [...]WlNGiK zawarte w decyzji nr [...] z dn. [...].08.2018 r. w toku postępowania organ I instancji zlecił jednostce wykonawstwa geodezyjnego sporządzenie operatu technicznego pozwalającego na ujawnienie przebiegu granic działki nr [...] w części poza siedliskiem w egib.

Organ wskazał następnie, że zgodnie z § 36 rozporządzenia ws egib przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji, w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych. Organ zwrócił uwagę, że organ I instancji skrupulatnie zgromadził oraz przeanalizował materiał dowodowy, jasno wskazując którym dowodom i z jakich przyczyn odmówił wiarygodności, a inne dowody uznał za wiarygodne. Dokonał ustalenia stanu faktycznego oraz prawnego omawianego zagadnienia, a swoje stanowisko uzasadnił przywołując konkretne przepisy prawa materialnego. Ponadto, zapewnił stronom czynny udział w toku postępowania.

Odnosząc się do zarzutów M. B. i E. B., aby nie oznaczać odcinków granicy pomiędzy działką nr [...] a działkami [...] i [...] jako sporne, organ podniósł, że mimo że oni nie kwestionują przebiegu granic na wskazanym odcinku jest on kwestionowany przez właścicieli działki [...], organ podniósł, że jak wskazuje wykonawca ustalenie granic nieruchomości nastąpiło w oparciu o zapisy § 39 ust. 3 rozporządzenia ws. egib, wskazujące, że w przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków. Organ wskazał, że w protokole ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych z dnia [...].09.2019 r. M. B. złożył obszerne oświadczenie, wskazując, że granica pomiędzy wymienionymi powyżej działkami biegnie w miejscu ogrodzenia. Natomiast B. J. oświadczyła, że ze względu na wadliwość poprzedniej dokumentacji geodezyjnej faktyczna granica pomiędzy działkami biegnie o ok metr od granicy wskazanej przez wykonawcę w terenie w kierunku działki [...]. Powyższe świadczy o występującym na tym odcinku sporze granicznym. Zgodnie z § 39 ust. 8 rozporządzenia ws egib informacje o spornych odcinkach granic działek ewidencyjnych ujawnia się w bazie danych ewidencyjnych oraz na wyrysach z mapy ewidencyjnej. Organ wskazał, że pomimo, że B. J. nie zgłaszała zarzutu do modernizacji dotyczących oznaczenia granic jako sporne, powyższe jest konsekwencją złożonych zastrzeżeń do przebiegu granicy, potwierdzone również podczas czynności na gruncie. Organ wskazał także, że zarzuty B. J. dotyczą przede wszystkim niewłaściwej analizy materiałów archiwalnych dokonanej przez wykonawcę opracowania [...]. Organ podniósł, że skarżąca uznaje jedynie operat nr [...] za wiarygodny i odzwierciedlający stan faktyczny, pomimo że dotyczył on jedynie pomiaru szczegółów terenowych w 1992 r., nie zaś ustalenia przebiegu granic. Wszystkie pozostałe operaty są obarczone jej zdaniem wadami, ponieważ opierają się na wadliwym operacie nr [...], co w ocenie skarżącej powoduje brak możliwości wykorzystania tych materiałów. Organ podał, że w odwołaniu skarżąca skupiła się w znacznej mierze na

opisywaniu nieprawidłowości występujących w operatach zgromadzonych w zasobie, które podlegały analizie wykonawcy opracowania nr [...]. Zdaniem organu z dokumentacji wchodzącej w skład operatu nr [...] wynika w sposób jednoznaczny, że czynności wykonawcy były prowadzone w oparciu o § 39 ust. 3 rozporządzenia ws egib, a szczegółowe ustalenia w tym zakresie zostały opisane w sprawozdaniu technicznym. Organ podał, że wbrew twierdzeniom skarżącej, wykonawca był świadomy wad stwierdzonych przez Wojewódzkie Biuro Techniki i Nadzoru Geodezyjno-Kartograficznego w opracowaniu nr [...] (wykorzystanym przy kolejnych podziałach nieruchomości na przestrzeni lat), ponieważ opisał je w sprawozdaniu technicznym. Niemniej jednak uznał, że brak jest wystarczających przesłanek, aby stwierdzić, że opracowanie jednostkowe nr [...] przedstawia stan władania w chwili wydania AWZ z dnia [...] lipca 1974 r., ponieważ jest sprzeczne z mapą ewidencyjną z 1978 r., a ponadto nie dotyczyło ustalenia przebiegu granic, a jedynie pomiaru szczegółów terenowych.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących niewłaściwej analizy materiałów archiwalnych organ zwrócił uwagę, że wykonawca opracowania nr [...] omyłkowo stwierdził, że przy sporządzaniu operatu nr [...], dotyczącego geometryzacji granic działek ewidencyjnych, wykorzystano m.in. operat nr [...], w sytuacji kiedy de facto w operacie nr [...] wykorzystano dane powstałe w ramach operatu nr [...]. Organ podzielił w tym zakresie stanowisko organu I instancji, ponieważ stwierdzona omyłka

pozostaje bez wpływu na meritum sprawy. Organ podał, że ze sprawozdania technicznego wchodzącego w skład opracowania nr [...] wynika, że wykonawca, opisując odnalezione na gruncie paliki, pochodzące z operatu nr [...], opierał się na wyjaśnieniach osób biorących udział w tych czynnościach. Jako kwestię pozostającą bez wpływu na istotę sprawy, organ uznał również faktyczny charakter tych palików, tj. czy zostały one utrwalone w miejscu usytuowania punktów granicznych bądź też w innym miejscu, z "określonym domiarem", ze względu na warunki terenowe. W ocenie organu zgromadzona dokumentacja wskazuje, że wykonawca przedmiotowego opracowania, badał ślady i znaki graniczne, o czym świadczy m.in. treść sprawozdania technicznego, cyt. "w terenie nie zachowały się inne, trwałe znaki czy ślady graniczne". Zdaniem organu zarzut dotyczący błędnego wskazania usytuowania punktu granicznego nr [...] również nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonej dokumentacji. Odchyłka liniowa, wynikająca z porównania współrzędnych tego punktu według operatu nr [...] oraz współrzędnych określonych w ramach przedmiotowego opracowania, wynosi [...] m (nie zaś [...] m), a zatem nie przekracza wartości, o których mowa w § 67 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2011 r. nr 263 poz. 1572). Jako bezpodstawny organ uznał także zarzut błędnego określenia atrybutów punktów granicznych, w szczególności atrybutów dotyczących źródła danych o położeniu punktu granicznego ([...]). Wykonawca przedmiotowego opracowania nie wykazywał bowiem zmian w tym zakresie, z wyjątkiem atrybutów dotyczących stabilizacji punktów granicznych ([...]).

Dokonując szczegółowej analizy opracowania geodezyjnego będącego podstawą ujawnienia danych w egib, organ wskazał, że dopatrzył się również uchybień w zakresie niedotrzymania 7- dniowego terminu na zawiadomienie stron o czynnościach związanych z ustaleniem przebiegu granic w dniu [...].05.2019 r., naruszenia wzoru określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez wpisanie przez wykonawcę adnotacji, cyt. stawili się pomimo zawiadomienia'', w niewłaściwej kolumnie protokołu z dnia [...].05.2019 r., czy też braku określenia na szkicu (będącym integralną częścią protokołu ustalenia przebiegu granic) usytuowania wszystkich punktów granicznych w stosunku do szczegółów terenowych położonych na ustalanych granicach lub w ich bezpośrednim sąsiedztwie. Niemniej jednak, w ocenie [...]WINGiK nie można uznać, aby z tego powodu analizowane opracowanie było niewiarygodne i zawierało liczne błędy lub nieprawidłowości. Wykazane powyżej uchybienia występujące w tym opracowaniu, w ocenie organu, nie mają wpływu na prawidłowość ustaleń wykonawcy co do meritum niniejszej sprawy.

Organ podał następnie, że w zakresie zarzutów dotyczących jakości punktów granicznych organ I instancji umorzył postępowanie w zakresie jakości danych punktów granicznych określających przebieg granicy działki nr [...] w części "poza siedliskiem" wykazanych w operacie modernizacji ewidencji gruntów i budynków nr [...]. Organ podał, że zgodnie z art. 105 § 1 i 2 kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądane postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Organ rozpatrując odwołanie zwrócił uwagę, że strona złożyła zarzuty w tym zakresie w terminie oraz nie wycofała ich w toku postępowania. Ponadto dane ujawnione w egib w zakresie jakości punktów granicznych od momentu zgłoszenia zarzutów nie uległy zmianie, w związku z czym, niezasadnym jest, zdaniem organu, uznanie powyższej kwestii za bezprzedmiotową. W kwestionowanym operacie modernizacji ewidencji gruntów i budynków [...] dane te zostały pozyskane metodą digitalizacji mapy zasadniczej, co kwestionowała skarżąca B. J., natomiast aktualnie przebieg tej granicy wykazują dane z operatu przy pomocy geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego wyznaczonych punktów granicznych. Organ podniósł, że przeprowadzona analiza wykazała, że dane z tego operatu technicznego spełniają standardy geodezyjne i mogą zostać ujawnione w ewidencji gruntów i budynków W związku powyższym należało w tej części uchylić decyzję organu I instancji i orzec o uwzględnieniu tego zarzutu.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła B. J. (skarżąca) zaskarżając ją w całości.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła nieprawidłowości proceduralne i naruszenie przepisów prawa materialnego, które zostały szczegółowo wskazane w uzasadnieniu skargi, a które zdaniem skarżącej mogło mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Skarżąca zarzuciła także niewłaściwe zastosowanie przez organ art. 49a kpa i nienależyte informowanie jej o czynnościach w toku postępowania organu II instancji z uwagi na nieprzesłanie jej egzemplarza decyzji pocztą tradycyjną, a jedynie przekazanie zawiadomienia o jej wydaniu.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga nie jest uzasadniona.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 zwanej dalej "ustawą") przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Jedną z zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności, zgodnie z którą starostowie są zobowiązani do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna, organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania. Jednym z "narzędzi" realizacji powyższego celu jest modernizacja ewidencji. Zgodnie z § 55 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. z 2019 r. poz. 393)(dalej rozporządzenie ws. egib) celem modernizacji jest uzupełnienie bazy danych ewidencyjnych i utworzenie pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia oraz modyfikacja istniejących danych ewidencyjnych. Zaznaczyć przy tym należy, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter techniczno - deklaratoryjny, ujawnianie w niej określonych praw do gruntu spełnia tylko funkcję informacyjną. Wpis w ewidencji gruntów i budynków nie kreuje stanu prawnego nieruchomości (tj. np. nie przyznaje nikomu prawa własności), a jedynie odzwierciedla) ten stan prawny, wynikający z innych dokumentów (np. księgi wieczystej. Jednocześnie wskazać należy, że gdy strona kwestionuje przebieg granicy wynikający z dokumentacji geodezyjnej, to jest to granica sporna. Spory te niewątpliwie nie są rozstrzygane w drodze modernizacji ewidencji. Organ ewidencyjny jedynie rejestruje w ewidencji gruntów i budynków te stany prawne, które zostały ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające i wynikają z potwierdzających je dokumentów.

Zgodnie z przepisami rozdziału 2 rozporządzenia zatytułowanego" Zakładanie ewidencji gruntów i budynków" źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są:1) materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, 2) wyniki pomiarów fotogrametrycznych, 3) wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych, 4) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez: sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, 5) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne, 6) dane zawarte w dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 7) wyniki oględzin (§ 35 rozporządzenia). Stosownie zaś do § 36 rozporządzenia, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie natomiast z § 39 rozporządzenia, spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji. W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie.

Z kolei przepis art. 24 a ustawy określa zasady zgłaszania zarzutów dotyczących projektu opracowań - operatów, które mają stanowić podstawy wpisu do ewidencji gruntów i budynków. Wskazuje on na dwa tryby postępowania z zarzutami, o których mowa w art. 24 a ust. 9 ustawy, w zależności do tego czy zostały czy też nie wniesione w ustawowym terminie. Jeżeli w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków zostały wniesione zarzuty w ustawowym terminie, mamy do czynienia z postępowaniem odnośnie oprotestowanych danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo – kartograficznym. Dane te do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie zarzutów nie są wiążące (tego etapu postępowania dotyczy niniejsza sprawa). Jeżeli natomiast zarzuty wniesione zostały po ustawowym terminie, a więc kiedy powyższe dane zawarte w operacie stały się wiążące, traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków i wówczas mamy do czynienia z postępowaniem w sprawie zmiany danych zawartych w istniejącej ewidencji, będącej efektem działań modernizacyjnych.

Z powyższego wynika zatem, że rejestr ewidencji gruntów i budynków jest jedynie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Nie ma zatem możliwości, jak oczekuje skarżąca, aby podstawę ujawnienia danych w ewidencji stanowiły wyłącznie operaty czy opracowania, które są uznane przez stronę jako wyłącznie aktualne. Dane w ewidencji gruntów i budynków potwierdzają bowiem i wyłącznie stan faktyczny i prawny gruntów, budynków i lokali wynikający z dokumentów, które stanowiły podstawę do odnotowania stanu faktycznego i prawnego. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji ale chronologiczny. Jego zaś rolą nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych. W ramach postępowania ewidencyjnego nie może zatem dojść do rozstrzygnięcia sporu o granice nieruchomości lub ich powierzchnię, ponieważ organy prowadzące ewidencję nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii.

Sąd mając na względzie powyższe, po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego podziela ustalenia i ocenę organu II instancji w całości. Analiza akt sprawy potwierdza, że organy podjęły w sprawie niezbędne czynności mające na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Organ ewidencyjny w 2019 roku pozyskał nowe opracowanie geodezyjne sporządzone przez uprawniony podmiot – jednostkę wykonawstwa geodezyjnego, które powstało z wykorzystaniem procedury opisanej w treści § 37-39 rozporządzenia ws. egib i zostało przyjęte do pzgik w dniu [...].09.2019r. pod nr [...]. Organy w zakresie w jakim uwzględniły zarzuty (w tym organ I instancji) bardzo szczegółowo chronologicznie i logicznie dokonały oceny i analizy tego opracowania. Organy wyjaśniły jakie dokumenty stanowiły podstawę opracowania począwszy od wskazania podstawy nabycia przedmiotowej nieruchomości i podstawy założenia ewidencji dla tej nieruchomości, a następnie szczegółowo opisały operaty, które stanowiły podstawy dokonanych w ewidencji wpisów oraz ich zakresów. Z treści opracowania wynika, że wykonawca przeprowadził analizę dokumentów archiwalnych znajdujących się w pzgik dotyczących punktów granicznych działki nr [...] oraz wykonał m.in. pomiary na gruncie (tj. czynności opisane w § 37-39 rozporządzenia ws. egib). Sąd w pełni stanowisko organów w tym zakresie akceptuje. Zostało ono bowiem należycie umotywowane poprzez wskazanie dowodów, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie oraz przyczyn, dla których organy nie podzieliły argumentacji skarżącej. Organy wyjaśniły również w należyty sposób podstawę prawną wydanych decyzji. Z treści opracowania nr [...] wynika bowiem, że operat nr [...], na który wskazuje skarżąca i który jej zdaniem jako jedyny właściwie odzwierciedla położenie znaków granicznych i przebieg granicy, zawierał wyłącznie wykonany w 1992 roku pomiar do aktualizacji treści mapy zasadniczej w zakresie widocznych nowych szczegółów terenowych, a nie przebiegu granic. Pomiar ten nie był nawet poprzedzony ustaleniem granic i został wykonany bez zawiadamiania właścicieli i bez sporządzania odpowiednich protokołów. Wbrew stanowisku skarżącej nie zostało również do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków wykorzystane opracowanie nr [...], które wyłączono z zasobu wykazu zmian danych ewidencyjnych sporządzony dla działki nr [...] i działek sąsiednich. Analiza akt wskazuje, że wykonawca opracowania nr [...] przeanalizował stan prawny nieruchomości w ujęciu historycznym, ustalony w księgach wieczystych i szczegółowo go opisał. Zaznaczył, że pierwszy pomiar częściowego władania (ulica i siedlisko) na potrzeby założenia mapy zasadniczej był wykonany w 1955 roku, a kolejny pomiar uzupełniający przeprowadzono dopiero w 1992 roku. Nie ma zatem pewności ani dokumentu, wbrew stanowisku skarżącej, obrazującego jak przedstawiał się stan władania pomiędzy tymi latami. Co więcej operat ewidencyjny dla tego terenu nr [...] nie zawierał współrzędnych punktów załamania granic działek ewidencyjnych, a powierzchnie działek (w tym działki nr [...]) były liczone mało dokładną metodą graficzną. Ponadto szkice pomiarowe z 1955 roku przedstawiają sytuację na gruncie tylko dla obszaru ulicy i siedliska, a pomiar wykonany 1992 roku w ramach operatu nr [...] stoi w znacznej sprzeczności z granicami pokazanymi na mapie ewidencyjnej z 1978 roku, gdzie przebieg granic pomiędzy działką nr [...] a dawną działką nr [...] i dawną działką nr [...] (obecnie działki powstałe z podziału działki nr [...]), przebiegał w liniach prostych. Te ustalenia pozwalają na uznanie, że stan władania działki nr [...] od czasu wydania aktu własności ziemi (1974r.) do czasu pomiarów terenowych (1992r.) mógł się zmienić. W związku z powyższym organy zasadnie uznały za prawidłowe stanowisko geodety, że stan pokazany na szkicach pomiarowych z 1992 roku ([...]) nie odzwierciedla stanu władania na dzień wejścia w życie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych w związku z czym, wbrew oczekiwaniu skarżącej, nie wykorzystał w swoim opracowaniu danych z operatu nr [...] ani z operatu nr [...], który opierał się na operacie nr [...] uznając, że brak jest przesłanek by uznać przedstawiony w nim stan władania za stan odzwierciedlający władanie na datę wydania Aktu Własności Ziemi Nr [...] z dnia [...].07.1974r. Należy także zaakceptować stanowisko prezentowane w opracowaniu nr [...], że stan prawny wszystkich działek sąsiadujących z częścią działki nr [...] poza siedliskiem, opiera się na opracowaniach jednostkowych dotyczących wykonania map z projektami podziałów nieruchomości, w których wykonawcy przyjęli stan granic wykazany w pzgik i w ewidencji gruntów obowiązującej na dzień ich sporządzenia tj. opracowania o nr: [...],[...],[...] oraz [...], w których wykonawcy wykorzystali dane numeryczne granic działek ewidencyjnych wykazane w szczególności w operacie nr [...]. Ponadto wszystkie podziały wykazane na w/w mapach zostały zatwierdzone prawomocnymi decyzjami Prezydenta. W., a następnie po ich ujawnieniu w ewidencji, posłużyły do sporządzenia aktów notarialnych przeniesienia prawa własności i ujawnienia nabytego prawa w nowych księgach wieczystych. Z uwagi zatem na znaczną zmianę sposobu zagospodarowania terenu od czasu wydania aktu własności ziemi, oraz trwający od dłuższego czasu spór dotyczący przebiegu granic działki nr [...] poza siedliskiem, nie ma również możliwości ustalenia spokojnego stanu posiadania. Położenie ogrodzenia istniejącego obecnie na gruncie jest bowiem kwestionowane przez współwłaścicielkę działki nr [...], a w terenie nie zachowały się inne, trwałe znaki czy ślady graniczne. Brak jest też możliwości wykorzystania pomiarów opartych na opracowaniu nr [...] podważanym przez WSA w wyroku z dnia 2.05.2012r., z którym nie zgadza się skarżąca - współwłaścicielka działki nr [...], ani pomiarów z 1992 roku , na który nie zgadzają się pozostałe osoby uczestniczące w czynnościach ustalenia odcinków granic a który jak już wskazano nie był poprzedzony ustaleniem przebiegu granic. W związku z tym, zgodnie z § 39 ust. 3 rozporządzenia ws. egib tj. w przypadku, gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków. Takie czynności techniczne na omawianym gruncie zostały przeprowadzone ale skarżąca przebieg granicy działki nr [...] (poza siedliskiem) zakwestionowała pomimo, że we wszystkich wykorzystanych przez geodetę jednostkowych opracowaniach, granica działki nr [...] z obrębu [...] jest przedstawiona w sposób spójny i wiarygodny oraz pomimo, że skarga nie przedstawiła żadnego dokumentu (mogącego stanowić podstawę wpisu do egib) obrazującego odmienny przebieg tej granicy. W wyniku pomiaru kontrolnego geodeta nie stwierdził potrzeby zmiany współrzędnych punków granicznych (punkty [...] i [...] nie były dostępne do pomiaru). Ze względu na brak danych w pzgik określających stan władania a następnie stan własności działki nr [...] z obrębu [...] opisany w Akcie Własności Ziemi Nr [...] i w księdze wieczystej założonej w oparciu o wyrys z mapy ewidencyjnej wydany z operatu, który nie zawierał danych metrycznych określających przebieg jej granic, organy zasadnie uznały, że geodeta prawidłowo ustalił przebieg odcinków jej granic z działkami sąsiednimi zgodnie ze stanem prawnym nieruchomości ustalonym w księgach wieczystych na podstawie aktów notarialnych zawartych w oparciu dokumentacje geodezyjne przyjętych do pzgik tj,. zgodnie z przepisami rozdziału 2 powołanego wyżej rozporządzenia, będąc treścią tych dokumentów związanym. Ponownie należy podkreślić, że ani modernizacja, ani ustalenie przebiegu granic działek przeprowadzone w trybie ewidencyjnym nie służy do dokonywania zmian przebiegu spornych granic nieruchomości w szczególności jeżeli ich przebieg nie wynika z dokumentów. Wbrew twierdzeniom skarżącej jak wskazano wyżej takim dokumentem nie jest również operat z 1992 (nr [...]). Organ ewidencyjny nie może wyeliminować poszczególnych opracowań geodezyjnych i uwzględnić wyłącznie ten preferowany przez skarżącą w szczególności, że jak już wskazano, nie był on poprzedzony ustaleniem przebiegu granic a dotyczył jedynie pomiarowi szczegółów terenowych w 1992 r. Jak wynika z akt to stan prawny sąsiednich nieruchomości jest jednoznacznie ustalony w księgach wieczystych na podstawie opracowań przyjętych do pzgik. Opracowania te w oparciu o przesłanki § 39 ust. 3 rozporządzenia ws. egib zostały przez geodetę wykorzystane do ustalenia granicy. Położenie punktów granicznych określających przebieg granic działki nr [...] (poza siedliskiem) wykonawca przyjął na podstawie pomiarów wykonanych w 2008 roku i w 2011 roku oraz pomiaru własnego wykonanego w dniu [...].05.2019r. (dane te nie zostały pozyskane metoda digitalizacji, co kwestionowała skarżąca tylko przy pomocy geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego wyznaczonych punktów granicznych) i wskazał, że wszystkie punkty graniczne tej działki spełniają wymogi obowiązujących standardów technicznych. Zważywszy jednak, że dane te zostały zakwestionowanie przez skarżącą i od momentu zgłoszenia zarzutów nie uległy zmianie, organ właściwie oznaczył je jako sporne zgodnie z treścią § 39 ust 8 rozp. o egib. Dla usunięcia jednak stanu spornego konieczne będzie przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego, którego wynik będzie mógł stanowić podstawę ujawnienia danych w ewidencji gruntów i budynków.

Sąd nie podzielił również argumentacji skarżącej dotyczącej naruszenia art. 49a kpa w pełni podzielając stanowisko organu II instancji w tym zakresie. Biorąc bowiem pod uwagę, że jako strony przedmiotowego postępowania zostało uznanych [...] osób, to organ był uprawniony do informowania stron postępowania o kolejnych czynnościach za pośrednictwem Biuletynu Informacji Publicznej [...] Urzędu Wojewódzkiego. Na podstawie powołanego przepisu wszystkie strony postępowania zostały zawiadomione poprzez obwieszczenie publiczne o wydaniu przedmiotowej decyzji. Niezależnie od tego do skarżącej wszelka korespondencja, za wyjątkiem decyzji była przekazywana również pocztą tradycyjną. Odpis decyzji natomiast został wysłany po złożeniu przez nią odpowiedniego wniosku w tej sprawie. Skarżąca wniosła skutecznie skargę do tutejszego Sadu , która został rozpoznana merytorycznie.

Maja powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.