Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 108/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par 3 pkt 1, par 13 ust 1 i 4, par 18 ust 1-4
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi P.K., M.L-K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2019 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla spółki F sp. z o.o. obejmującą budowę budynku usługowego (biurowego) przy [...] do realizacji na działkach nr [...].

Odwołanie od powyższej decyzji odwołanie wniosła M.L. – M. wnosząc o:

1. całkowite uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia ustaleń miejscowego planu zagospodarowania dla części [...] uchwalonego przez Radę Miasta uchwałą nr VI.50.2011 z 22 lutego 2011 r. w zakresie: - nieokreślenia w projekcie budowlanym jaki rodzaj usług i działalności gospodarczej będzie występował w projektowanym obiekcie, jaki będzie ich zakres uciążliwości dla otaczającej i sąsiadującej zabudowy, - ilości miejsc parkingowych, które są umieszczone przy innych ulicach (przy ul. [...]) wraz z wykorzystaniem istniejących miejsc parkingowych na terenie [...], które przeznaczone są dla mieszkańców [...] i przyjezdnych, - kompozycji bryły budynku, która nie nawiązuje do historycznej zabudowy [...];

2. lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia wraz ze wskazaniem zlokalizowania na działkach objętych projektowaną inwestycją zabudowy parterowej, która będzie zgodna z pierwotną historyczną zabudową na tym terenie. Odwołująca wskazała ponadto na wątpliwości wynikające z bardzo trudnych warunków gruntowo - wodnych, przywołując zapisy dokumentacji geologicznej.

Powyższą decyzję w całości zaskarżył również P.K. zarzucając jej niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie braku zapewnienia wymaganej ilości miejsc postojowych, domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Wojewoda decyzją z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm. - określanej dalej jako k.p.a.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż na gruncie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r., 1202 z późn. zm.- określanej dalej jako u.p.b.), który określa tryb postępowania przed wydaniem pozwolenia na budowę, organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobowiązany sprawdzić:

1. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3. kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4. wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

5. spełnienie wymagań określonych w art, 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U. poz. 1529 i 2161 oraz z 2018 r. poz. 756) - w przypadku inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości, o którym mowa w tej ustawie, oddanej w użytkowanie wieczyste lub sprzedanej w trybie określonym w art. 53 ust. 1 lub 2 tej ustawy, przeznaczonej na wynajem o czynszu najmu określonym zgodnie z przepisami rozdziału 7 tej ustawy. W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Dalej Wojewoda wskazał, iż sprawa była już przedmiotem postępowania odwoławczego. Po uchyleniu uprzednio wydanej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organ I instancji postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia dokumentacji w zakresie wskazanym w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. W ocenie organu odwoławczego inwestor nie wywiązał się w pełni z nałożonych tym postanowieniem obowiązków. Inwestor przedłożył mianowicie analizę nasłonecznienia w celu wykazania, że inwestycja spełnia w tym zakresie wymagania wynikające z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 - określanego dalej jako r.w.t.). Przepis § 13 ust. 1 r.w.t. stanowi, że odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:

1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:

a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,

b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m,

2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. Zgodnie z § 13 ust. 2 r.w.t. wysokość przesłaniania mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. Odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej (§ 13 ust. 4 r.w.t.). W przedmiotowej sprawie w analizie przesłaniania dla budynku projektowanego wskazane zostało, że inwestycja jest zlokalizowana w zabudowie śródmiejskiej, dlatego warunek naturalnego oświetlenia można uznać za spełniony, gdy w trójkącie, o którym mowa w r.w.t., nie znajduje się przesłaniający obiekt w odległości mniejszej od połowy wysokości przesłaniania. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z definicją legalną, zawartą w § 3 r.w.t., ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o zabudowie śródmiejskiej - należy przez to rozumieć zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze śródmieścia, określonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu miejscowego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Powyższy przepis r.w.t. miał na celu umożliwienie zakwalifikowania wybranych terenów objętych planem miejscowym, leżących na obszarze śródmieścia jako zabudowy śródmiejskiej. Zakwalifikowanie takie pozwala bowiem na skorzystanie z odstępstw od przepisów r.w.t. w sprawie ustawania budynków, w zakresie regulacji dotyczących naturalnego oświetlenia przy lokalizacji nowych budynków (§ 13 ust. 4), nasłonecznienia placów zabaw (§ 40 ust. 20), nasłonecznienia pomieszczenia przeznaczonego do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu i innych formach opieki przedszkolnej i szkole (§ 60 ust. 3). Rolą organu jest w pierwszej kolejności ustalenie w drodze uchwały przeznaczenia terenów, a następnie na terenach, na których ma miejsce zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze śródmieścia, wskazanie obszarów zabudowy śródmiejskiej. W związku z tym Wojewoda zauważył, że w analizowanym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego brak jest zapisów z których wynikałoby, że działki objęte wnioskiem o pozwolenie na budowę znajdują się na terenie, który stanowi zabudowę śródmiejską w świetle przytoczonego przepisu. W aktach sprawy brak jest również jakiegokolwiek dokumentu, który potwierdzałby stanowisko projektanta w tym zakresie. Tym samym organ odwoławczy stwierdził, że nie zostały spełnione wymagania r.w.t. dotyczące zapewnienia naturalnego oświetlenia. Ponadto - zdaniem Wojewody - wątpliwość budzi nadal kwestia zapewnienia ilości miejsc postojowych wymaganej zapisami uchwały Rady Miasta z dnia 22 lutego 2011 r. nr VI.50.2011 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części Placu (...). Zgodnie z rysunkiem planu, stanowiącym załącznik nr 1 tej uchwały, nieruchomości na których planowana jest inwestycja, oznaczone zostały symbolem U1. Zasady dla tych terenów ustalone zostały w § 18 ust. 2-5 planu miejscowego. Pkt 4 ust. 1 lit. e (prawidłowo § 18 ust. 4 pkt 1 lit. e) planu reguluje program parkingowy, zgodnie z którym w przypadku: - usług rzemieślniczych należy ustalić indywidualnie dla zamierzonego sposobu użytkowania, - usług handlu w ilości nie mniejszej niż 1 miejsce postojowe na 35 m2 powierzchni sprzedaży, - usług innych w ilości nie mniejszej niż 1 miejsce postojowe na 40 m2 powierzchni użytkowej, - usług gastronomii w ilości nie mniejszej niż 1 miejsce postojowe na 6 miejsc konsumpcyjnych, - lokali mieszkaniowych 1,5 miejsca postojowego na 1 mieszkanie, Ponadto w myśl wspomnianego przepisu należy zapewnić 1 miejsce dla osoby niepełnosprawnej na każde 10 miejsc parkingowych, jednakże nie mniej niż 1 miejsce parkingowe. Zgodnie natomiast z § 11 ust. 6 planu parkingi zaspokajające potrzeby mieszkańców, personelu i klientów, wyliczone według parametrów i wskaźników określonych dla poszczególnych terenów w rozdziale 4, lokalizować należy w przypadku braku możliwości na działce inwestycji, na terenach poza granicami opracowania. Przenosząc powyższe przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na grunt rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż zaprojektowany został budynek usługowy, przy czym jako rodzaj świadczonych usług wskazano usługi biurowe, a zatem wymagane jest zapewnienie nie mniej niż 1 miejsca parkingowego na każde 40 m2 powierzchni użytkowej budynku, co daje minimum 33 miejsca parkingowe. Jednocześnie zauważając, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał, że Departament Inwestycji Miejskich i Zarządzania Drogami w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] wyraził zgodę na bilansowanie dla planowanej inwestycji 32 miejsc postojowych zlokalizowanych na parkingach przy [...] i przy ul. [...]. Projekt budowlany przewiduje wykonanie dwóch miejsc parkingowych na terenie inwestycji. Pozostałe miejsca parkingowe przewidziano na ogólnodostępnych parkingach poza obszarem opracowania przy [...] i przy ul. [...], tj. 6 miejsc na obszarze objętym planem miejscowym i 26 miejsc na obszarze poza tym planem. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż z akt sprawy ani też z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jednakże, aby organ I instancji dokonał oceny zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego innym, niż wskazany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony uchwałą nr VI.50.2011 Rady Miasta z dnia 22 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części Placu. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie mają - w ocenie organu odwoławczego - przepisy zawarte w § 18 ust. 3 pkt 1 lit. a planu miejscowego. Określa on zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego i nakazuje dostosowanie charakteru i skali usługowej działalności gospodarczej do wielkości działki budowlanej w celu zapewnienia właściwej obsługi między innymi w zakresie dojazdów, miejsc parkingowych, placów manewrowych. Z treści § 11 ust. 6 planu miejscowego wynika, że lokalizowanie parkingów poza granicami opracowania, może nastąpić tylko w przypadku braku możliwości realizacji ich na działce inwestycji. Zatem dopuszczenie to należy odczytywać - zdaniem Wojewody - jako wyjątek, nie zaś regułę, możliwy do zastosowania przy jednoczesnym spełnieniu pozostałych wymogów określonych w planie miejscowym. W przedmiotowej sprawie na działce inwestora przewidziana została realizacja zaledwie 2 z 33 wymaganych miejsc postojowych, zatem wątpliwość budzi zgodność planowanej inwestycji z przytoczonym § 18 ust. 3 pkt 1 lit. a planu miejscowego, tj. dostosowanie skali usługowej działalności gospodarczej do wielkości działki budowlanej. Jednocześnie organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z § 11 ust. 5 planu miejscowego w obszarze objętym planem (obszar pełnej ochrony konserwatorskiej) tylko 25% wymaganych miejsc parkingowych może być zlokalizowane na poziomie terenu. Użytego w tym przepisie pojęcia "na poziomie terenu" nie należy utożsamiać z terenem działki inwestora. Stanowi on wprost o istniejącym poziomie terenu, nie zaś o jego obszarze. Zapis ten należy odczytywać w powiązaniu z § 18 ust. 4 pkt 2 lit. c planu miejscowego, który to dopuszcza lokalizowanie parkingów w kondygnacji podziemnej. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego bardzo trudnych warunków gruntowo - wodnych Wojewoda zauważył, iż w pkt 7 dokumentacji geotechnicznej określającej warunki gruntowo-wodne występujące w podłożu projektowanego budynku biurowo - usługowego przy [...] stwierdzono, że warunki są niekorzystne dla wykonania posadowienia projektowanego budynku w zwykły sposób. Wyjaśnić jednakże należy, że zapisy powyższe nie przesądzają o braku możliwości sytuowania przedmiotowego budynku. Za założenia projektowe pełną odpowiedzialność ponosi autor projektu budowlanego, a organ nie może kwestionować przyjętych przez niego rozwiązań. Obowiązkiem projektanta jest zaprojektować obiekt zgodnie z przepisami i sztuką budowlaną, z uwzględnieniem istniejącego stanu faktycznego, by spełniał on swoje funkcje nie stanowiąc zagrożenia dla zdrowia, życia i mienia ludzi. Projektant potwierdza to składając oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 u.p.b.), które firmuje własnoręcznym podpisem. Za oświadczenie nieprawdy oraz nienależyte bądź niedbałe wykonanie swoich obowiązków, a więc za przyjęte rozwiązania, projektant ponosi odpowiedzialność zawodową przed organami samorządu zawodowego. W przedmiotowej sprawie autorzy projektu złożyli stosowne oświadczenie. Zdaniem Wojewody niezasadny jest zarzut odwołania, że kompozycja bryły budynku nie nawiązuje do historycznej zabudowy pl. Zgodność w tym zakresie potwierdza stanowisko Konserwatora Zabytków wyrażone w decyzji z [...] sierpnia 2017 r. znak: [...].

Skargę na powyższą decyzję Wojewody złożyła F sp. z o.o., zarzucając jej:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 pkt 2 u.p.b. w zw. z § 13 ust. 1 i 4 oraz § 3 pkt 1 r.w.t. i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14 listopada 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. poz. 2285 - określanego jako r.z.r.w.t.), przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie definicji zabudowy śródmiejskiej, która obowiązuje od dnia 1 stycznia 2018 r., pomimo że w postępowaniach o pozwolenie na budowę wszczętych na podstawie wniosku złożonego przed 1 stycznia 2018 r., zastosowanie powinna znaleźć dotychczasowa definicja zabudowy śródmiejskiej, a w konsekwencji błędne uznanie, że inwestycja, której dotyczy postępowanie, nie jest położona w zabudowie śródmiejskiej i nie mogą do niej mieć zastosowania normy nasłonecznienia przewidziane dla obiektów położonych w zabudowie śródmiejskiej, co prowadziło do błędnego wniosku, że inwestycja nie spełnia norm techniczno-budowlanych w zakresie nasłonecznienia;

2) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. przez błędne, dowolne i nieznajdujące oparcia w materiale dowodowym ustalenie, iż inwestycja, której dotyczy postępowanie, nie jest położona w zabudowie śródmiejskiej pomimo, że przedmiotowa inwestycja zlokalizowana jest na terenie gdzie występuje zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, który to obszar stanowi faktyczne centrum miasta, a ponadto teren, na którym położona jest inwestycja, leży w granicach strefy śródmiejskiej wyznaczonej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ prowadziło do błędnego ustalenia, że przedmiotowa inwestycja nie spełnia norm techniczno-budowlanych w zakresie nasłonecznienia;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 u.p.b. w zw. z § 18 ust. 4 pkt 1 lit. e oraz § 11 ust. 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego na mocy uchwały Rady Miasta nr VI.50.2011 z dnia 22 lutego 2011 r., przez ich niewłaściwe zastosowanie prowadzące do błędnego stwierdzenia, że inwestycja, której dotyczy postępowanie, nie spełnia wymogów w zakres liczby miejsc parkingowych określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, pomimo że z treści projektu budowlanego wynikało, że odpowiednia liczba miejsc parkingowych została zapewniona;

4) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 11 ust. 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego na mocy uchwały Rady Miasta nr VI.50.2011 z dnia 22 lutego 2011 r., przez błędne, dowolne i nieznajdujące oparcia w materiale dowodowym ustalenie, że w przypadku inwestycji, której dotyczy postępowanie, nie zachodzą szczególne okoliczności, które uniemożliwiają zlokalizowanie na terenie inwestycji wymaganej liczby miejsc parkingowych, pomimo że takimi okolicznościami są: mała powierzchnia działek oraz bardzo trudne warunki geologiczne i hydrologiczne gruntu, a w konsekwencji błędne ustanie, że nie jest dopuszczalne lokalizowanie miejsc parkingowych, poza terenem inwestycji. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu administracji na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2019 r. skarżąca Spółka wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci:

1. opinii geotechnicznej pod projektowany budynek usługowo - handlowo - biurowy przy placu (dz. [...]),

2. opinii technicznej - budynek usługowo - handlowo - biurowy, plac [...],

3. kosztorysu szacunkowego - na okoliczność, że z uwagi na bardzo trudne warunki geologiczne i hydrologiczne występujące na działkach przewidzianych pod inwestycję nie jest możliwe (ze względu na niewspółmierne koszty, trudności techniczne i bezpieczeństwo otaczającej zabudowy) wybudowanie głębokiego (trzykondygnacyjnego) parkingu podziemnego, a w konsekwencji, że w przypadku inwestycji, której dotyczy postępowanie, zachodzą szczególne okoliczności, które uniemożliwiają zlokalizowanie na terenie inwestycji wymaganej liczby miejsc parkingowych.

Uczestniczka M.L. –M. w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2019 r. wniosła o "odrzucenie skargi" wskazując, że za takim rozstrzygnięciem przemawiają następujące fakty: 1. Projektowana inwestycja narusza ustalenia miejscowego planu w zakresie ilości miejsc parkingowych, na terenie inwestycji zlokalizowane są tylko 2 miejsca parkingowe, natomiast pozostała ilość miejsc będzie się znajdowała w innych lokalizacjach przy innych ulicach miasta, te inne miejsca parkingowe nie mogą być uznane za spełnienie wymagań miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ położone są poza obszarem inwestycji, których inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i w związku z tym te inne miejsca parkingowe nie mogą łączyć się z projektowaną inwestycją. Zwalista bryła budynku projektowanej inwestycji zajmuje po prostu cały teren działek przeznaczonych na inwestycję; argumentacja zawarta w skardze, że nie ma możliwości zaprojektowania garażu podziemnego z uwagi na złe warunki gruntowe, jest nie do przyjęcia. Aby zrealizować warunki zawarte w planie trzeba zaprojektować mniejszy obiekt, tak aby wystarczyło powierzchni na realizację budynku i wymaganej infrastruktury. 2. Na terenie projektowanej inwestycji występują bardzo trudne warunki gruntowo-wodne (wysoki poziom wód gruntowych - woda płynąca naporowa i grząski teren). Wykonane dla tego terenu badania podłoża gruntowego w pkt 7.1 i 7.2 dokumentacji geologicznej wskazują jednoznacznie, że warunki geologiczno-inżynierskie na badanym terenie są niekorzystne do realizacji projektowanego budynku, a jego ewentualne posadowienie na palach wierconych mogłoby obniżyć nośność gruntu pod budynkiem i pod budynkami sąsiadującymi oraz doprowadzić do spiętrzenia wód gruntowych. Takie ustalenia zawarte w dokumentacji geologiczno-inżynierskiej znajdującej się w projekcie budowlanym jednoznacznie wskazują, że w tym miejscu nie może powstać tak duży budynek. 3. Budowniczy w minionych czasach wiedzieli już o tym wcześniej i dlatego historyczna zabudowa w tym miejscu była parterowa. Na terenie działek, na których ma być położona projektowana zabudowa, powinien być "zrealizowany obiekt o znacznie mniejszych parametrach - pow. zabudowy, kubaturze i wysokości, a ze względu na złe warunki gruntowe działki te nie powinny być przeznaczone pod zabudowę, a np. na teren zielony lub parking. 4. Sytuowanie tak dużego budynku na terenie jest wysoce ryzykowne dla stabilności i bezpieczeństwa istniejącej zabudowy. Naruszenie stabilności posadowienia istniejących historycznych budynków może wystąpić już w trakcie realizacji obiektu, a także w okresie późniejszym - osiadanie gruntu. Konieczne będzie wówczas podjęcie działań ratujących istniejącą zabudowę. 5. Przyjęte rozwiązania architektoniczne budynku, zwłaszcza jego wysokość spowoduje ograniczenie dostępu światła dziennego do pomieszczeń mieszkalnych, pogorszy komfort zamieszkiwania w budynkach przy (...). Spowoduje powstanie na zapleczu tych budynków swoistej studni, gdzie ściany projektowanej inwestycji przysłonią cały świat. Naruszone zostaną interesy osób trzecich przez pogorszenie warunków zdrowotnych. Wykonane obliczenia nasłonecznienia wykazują spełnienie wymagań określonych w przepisach wykonawczych, jednak chyba ważniejsze jest odczucie mieszkańców i negatywne skutki zdrowotne. Zacienienie elewacji starych zabytkowych budynków też wpłynie negatywnie na stan techniczny ścian oraz charakterystykę energetyczną. Wystąpi zwiększone zagrożenie pożarowe, a z uwagi na bliską odległość planowanej rozbudowy od istniejących budynków nawet akcja ratunkowa będzie utrudniona. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej Spółki potrzymał dotychczasowe stanowisko, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, natomiast uczestnicy M.L-M. i Z.S. wnieśli o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Go 674/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w kontrolowanej sprawie organ odwoławczy uznał, że mimo wydania przez Prezydenta Miasta postanowienia z dnia [...] lutego 2019 r. nakładającego na inwestora obowiązki, nie wykazał on spełnienia warunków dotyczących zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, przewidzianych przez r.w.t. Ponadto organ ten wyraził wątpliwość, co do zapewnienia przez inwestora odpowiedniej ilości miejsc parkingowych stosownie do postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Sądu organ odwoławczy wydał przedwcześnie zaskarżoną decyzję nie dokonując wystarczających ustaleń i wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., a w konsekwencji również uzasadnienie tej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się do pierwszej z wyżej wskazanych podstaw odmowy zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia Sąd wskazał, iż organ odwoławczy zakwestionował możliwość zastosowania w odniesieniu do projektowanej inwestycji § 13 ust. 4 r.w.t. stanowiącego, iż odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej. Stosownie bowiem do § 13 ust. 1 pkt 1 r.w.t. odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:

a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,

b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m. Przy czym wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części (§ 13 ust. 2 r.w.t.). Zdaniem Sądu organ odwoławczy błędnie powołał się na § 3 pkt 1 r.w.t. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2018 r., nadanym r.z.r.w.t., a stanowiącym, iż ilekroć w rozporządzeniu jest mowa zabudowie śródmiejskiej - należy przez to rozumieć zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze śródmieścia, określonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu miejscowego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Organ pominął bowiem, że wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę skarżąca spółka wniosła w dniu 24 sierpnia 2017 r., co powodowało, iż zgodnie § 2 ust. 1 pkt 1 r.z.r.w.t. dla tego zamierzenia budowlanego, stosuje się przepisy dotychczasowe, a mianowicie obowiązujące przed 1 stycznia 2018 r., w tym również § 3 pkt 1 r.w.t. w brzmieniu następującym: "ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o zabudowie śródmiejskiej - należy przez to rozumieć zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, który to obszar stanowi faktyczne lub przewidywane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego centrum miasta lub dzielnicy miasta. Powyższe niezastosowanie § 3 pkt 1 r.w.t w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2017 r. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 r.z.r.w.t. implikowało zakres ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy, który poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że w uchwale Rady Miasta z dnia 22 lutego 2011 r. nr VI.50.2011 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części Placu [...] brak jest zapisów z których wynikałoby, że działki objęte wnioskiem o pozwolenie na budowę znajdują się na terenie, który stanowi zabudowę śródmiejską w świetle § 3 pkt 1 r.w.t. oraz że brak jest w aktach jakichkolwiek dokumentów potwierdzających tą tezę. Sąd wskazał, że w orzecznictwie i piśmiennictwie wskazuje się, że przepis termin "zabudowa śródmiejska", zdefiniowany w § 3 pkt 1 r.w.t. - w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2017 r. - bazuje na dwóch zasadniczych elementach, które decydują o uznaniu danej zabudowy za "śródmiejską". Po pierwsze, zabudowa ta musi mieć charakter intensywny, to znaczy typowy dla charakteru, wielkości i cech zabudowy danego miasta (np. zgrupowanie zabudowań w wielkomiejskiej aglomeracji jest znacznie większe niż mieście małym lub średnim). Po drugie, zabudowa ta musi znajdować się na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, co oznacza, że prawodawca rozporządzeniowy odwołuje się nie do kryterium formalno/nominalnego (położenia na terenie dzielnicy lub terenu miejskiego ściśle centralnego), lecz do kryterium funkcji zabudowy, która - zgodnie z dalszą częścią definicji - ma "faktycznie" lub "planistycznie" (zgodnie z przeznaczeniem określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego) stanowić centrum miasta lub centrum dzielnicy miasta. Z definicji tej wynika zatem szerokie rozumienie zabudowy śródmiejskiej, która obejmuje nie tylko jeden teren centralny miasta (zazwyczaj w mniejszych miastach), lecz także wielość "terenów centrotwórczych" w dzielnicach miast. Z definicji "zabudowy śródmiejskiej" wynika, że chodzi o zgrupowanie intensywnej zabudowy, czyli nie może to być zabudowa rozproszona, lecz o zwiększonym stopniu skoncentrowania. Obszar, który powinien być według tego przepisu traktowany jako teren śródmiejski, to taki obszar, który już faktycznie funkcjonuje jako śródmieście lub jako taki jest przewidywany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zarówno z literalnego brzmienia, jak i celowościowego unormowania tego przepisu wynika, że nie chodzi tu tylko o centralną część miasta, ale również dzielnicy. A zatem nie tylko intensywna część zabudowy miasta powinna być traktowana jako podpadająca pod ten przepis. Odnosi się to również do dzielnicy miasta (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2018 r., I OSK 2442/16, T. Filipowicz, A. Plucińska-Filipowicz, Instytucja "zabudowy" śródmiejskiej" w aspekcie przepisów techniczno-budowlanych, LEX/el. 2012). Sąd wskazał, że przy takim rozumieniu definicji zabudowy śródmiejskiej nie było wystarczające zatem powołanie się przez organ odwoławczy na brak wyraźnych w zapisów miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, z których wynikałoby, że działki objęte wnioskiem o pozwolenie na budowę znajdują się na terenie, który stanowi zabudowę śródmiejską. Koniecznym było poczynienie przez organ ustaleń, czy teren inwestycji znajduje się w zgrupowaniu intensywnej zabudowy na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, który to obszar stanowi faktyczne lub przewidywane centrum miasta lub dzielnicy miasta. Organ odwoławczy od tej oceny się uchylił nie odnosząc się do szeregu okoliczności zarówno znanych powszechnie, jak i wynikających z treści samego planu oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Sąd wskazał, że już sama analiza mapy [...] sugeruje, że Plac [...], przy którym planowana jest sporna inwestycja leży w centrum miasta. Przy tym samym placu, naprzeciwko terenu objętego zamierzeniem budowalnym skarżącej Spółki znajduje się F, w odległości ok. 100-150 m usytuowany jest kościół, natomiast ratusz - jest w odległości ok. 300 m. Także analiza mapy w skali 1:500 (znajdującej się po postanowieniu organu I instancji z dnia [...] września 2018 r. o podjęciu zawieszonego postępowania) obejmującej teren nieruchomości sąsiednich w stosunku do działek przeznaczonych pod inwestycje oraz zdjęć nieruchomości załączonych do projektu wskazywać może na wstępowanie intensywnej zabudowy typowej dla centrów miast. Podobne wnioski płyną również z treści wspomnianego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym w § 16 ust. 4 pkt 1a i b, § 18 ust. 4 pkt 1a i b, § 19 ust. 4 pkt 1a i b przewidziano powierzchnię zabudowy wynoszącą nie więcej niż 70% - 80% i powierzchnię biologicznie czynną nie mniej niż 10%-20%. Na funkcję śródmiejską terenu przeznaczonego pod sporne zamierzenie budowlane sugerują zapisy § 7 ust. 3 pkt 3 planu, który przyporządkowują go ze względu na ochronę przed hałasem do "terenów strefy śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców". Sąd wskazał, że twierdzenia organu, iż przepis § 13 ust. 4 r.w.t. nie ma zastosowania do projektowanego budynku został sformułowany przedwcześnie. W związku z tym ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien ocenić czy mamy do czynienia z zabudową śródmiejską w rozumieniu § 3 pkt 1 r.w.t. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2017 r., przy uwzględnieniu okoliczności podniesionych powyżej, a następnie w przypadku odpowiedzi pozytywnej dokonać oceny czy zostały spełnione pozostałe warunki przewidziane w r.w.t., umożliwiające zapewnienie naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Jeśli chodzi natomiast o drugą podstawę wydania decyzji odmownej, Sąd zauważył, że organ odwoławczy sfomułował ją w sposób mniej stanowczy wskazując, iż "wątpliwość budzi nadal kwestia zapewnienia ilości miejsc postojowych wymaganej zapisami uchwały Rady Miasta z dnia 22 lutego 2011 r. nr VI.50.2011", a "z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jednakże, aby organ I instancji dokonał oceny zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego innym, niż wskazany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony uchwałą nr VI.50.2011 Rady Miasta z dnia 22 lutego 2011 r.", podkreślając, iż "wątpliwość budzi zgodność planowanej inwestycji z przytoczonym § 18 ust. 3 pkt 1 lit. a planu miejscowego, tj. dostosowanie skali usługowej działalności gospodarczej do wielkości działki budowlanej". Organ odwoławczy podejmując decyzję na podstawie art. 35 ust. 3 u.p.b. w zw. art. 35 ust. 1 pkt 1 u.p.b. obowiązany jest w sposób wyraźny wskazać na sprzeczność z konkretnymi ustaleniami planu zagospodarowania, a nie jedynie wyrażać w tym zakresie swoje wątpliwości. Sąd wskazał, że ustaleń planu zawartych w § 18 ust. 4 pkt 1 lit. e tiret trzecie wynika, że na inwestorze ciążył obowiązek zapewnienie 33 miejsc parkingowych, natomiast przewidział on jedynie dwa takie miejsca na terenie działek objętych spornym zamierzeniem inwestycyjnym. W myśl § 18 ust. 1 r.w.t. zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, stanowiska postojowe dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również stanowiska postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Stosownie natomiast do § 18 ust. r.w.t. liczbę stanowisk postojowych i sposób urządzenia parkingów należy dostosować do wymagań ustalonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem potrzebnej liczby stanowisk, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Sąd zauważył, że w orzecznictwie wskazuje się § 18 ust. 1 r.w.t. jest przepisem nieostrym. Dla jego prawidłowego zastosowania w okolicznościach danej sprawy niezbędne jest dokonanie takiej wykładni, która pozwoli na odkodowanie jego treści w sposób zgodny z zasadą ochrony prawa własności oraz wyrażoną w art. 4 u.p.b. zasadą wolności budowlanej. Stąd przyjmuje się, że przepis ten nie stoi na przeszkodzie, aby w szczególnych okolicznościach urządzenie miejsc postojowych mogło nastąpić na innej działce niż działka inwestycyjna (por. wyrok NSA z 10 marca 2016 r., II OSK 1736/14, wyrok NSA z 27 listopada 2014 r. II OSK 1165/13, wyrok NSA z dnia 17 października 2018 r., II OSK 256/16, wyrok z 6 lutego 2018 r., II OSK 1008/17). Podobnie w piśmiennictwie podkreśla się, iż brzmienie § 18 r.w.t. oznacza konieczność - mającą potwierdzenie w zasadach racjonalności - indywidualnego podejścia do aspektu liczby miejsc parkingowych w odniesieniu do każdej inwestycji budowlanej, realizowanej na różnych nieruchomościach, o różnej wielkości i w różnym otoczeniu (por. A. Ostrowska (w) A. Gliniecki (red.), Pr. Budowalne. Komentarz, WK 2016, t. 5 do art. 35). Rada Miasta dostrzegając powyższe problemy, które zazwyczaj pojawiają się w centrach miast, zwłaszcza w zabudowie pierzejowej w kontekście zapewnienia miejsc parkingowych, hamujących rozbudowę tych części miast, zawarła w § 11 ust. 6 wspomnianego planu normę kolizyjną dopuszczającą lokalizację parkingów na zaspokające potrzeby mieszkańców, personelu i klientów, wyliczonych wg wskaźników określonych dla poszczególnych terenów w rozdziale 4, na terenach poza granicami opracowania, w przypadku braku możliwości ich realizacji na działce inwestycji,. Zdaniem Sądu organ odwoławczy wprawdzie uwzględnił powyższy przepis, jednakże nie dokonał wszechstronnej oceny, czy nie zachodzi w odniesieniu do spornej inwestycji wspomniany przypadek braku możliwości realizacji miejsc parkingowych na działce inwestycji. Poprzestał bowiem na uznaniu, iż jest to wyjątek, a nie reguła, a ponadto wyraził wspomnianą wątpliwość co do zgodności planowanej inwestycji z przytoczonym § 18 ust. 3 pkt 1 lit. a planu miejscowego, tj. dostosowania skali usługowej działalności gospodarczej do wielkości działki budowlanej. Przed wszystkim należy zwrócić uwagę, iż powyższy § 18 ust. 3 pkt 1 lit. a planu odnosi się do konieczności dostosowania charakteru i skali działalności gospodarczej do wielkości działki w celu zapewnienia właściwej obsługi w zakresie dojazdów, miejsc parkingowych, placów manewrowych, składowania odpadów, a nie parametrów samego obiektu w którym ta działalność jest prowadzona, a którego rozmiary określają takie wskaźniki jako powierzchnia zabudowy, powierzchnia biologicznie czynna, wysokość budynku, geometria dachu oraz obwiązek nawiązania do budynków sąsiednich (§ 18 ust. 4 pkt 1a i b, § 18 ust. 5 planu) i to one powodują możliwość albo niemożliwość utworzenia odpowiedniej ilości miejsc parkingowych. W kontrolowanej sprawie organ odwoławczy odmawiając pozwolenia na budowę nie rozważył, czy właśnie powyższe parametry narzucone przez plan zwłaszcza te, które pozostają poza swobodą decyzji inwestora, zwłaszcza nakazujące dostosowanie ich do sąsiedniej i historycznej zabudowy, nie powodują konieczności wzniesienia obiektu, który przez swą wielkość nie będzie uniemożliwiał utworzenie na działce wymaganych przez plan miejsc parkingowych. Ponadto organ nie odniósł się wcale do znajdujących się w aktach opracowań geologiczno-inżynierskich z których wynika, iż na terenie objętym inwestycją występują niekorzystne warunki geologiczno-hydrologiczne, które są przeciwskazaniem do budowy budynku podpiwniczonego, co jest istotne z punktu widzenia ograniczeń wynikających z § 11 ust. 5 planu, który nakazuje zlokalizowanie jedynie 25% miejsc parkingowych na powierzchni terenu. W razie pozytywnego ustalenia przez organ, iż zachodzi przypadek braku możliwości lokalizacji parkingów na terenie inwestycji, spocznie na nim obowiązek oceny, czy sposób zapewnienia tych miejsc poza tym terenem był wystarczający. Organ odwoławczy odnotował bowiem jedynie istnienie pisma Departamentu Inwestycji Miejskich i Zarządzania Drogami z dnia [...] kwietnia 2018 r., w którym wyrażono zgodę inwestorowi na "bilansowanie 32 miejsc postojowych zlokalizowanych na parkingach przy Placu [...] i przy ul. [...]". Nie dokonał natomiast oceny tego dokumentu przez pryzmat ewentualnego spełnienia wymogów określonych w § 11 ust. 6 planu w związku z § 18 ust 1 i 2 r.w.t. Nie wyjaśnił jakie w tym zakresie łączy z skarżącą Spółkę z Miastem porozumienie, na czym konkretnie polega to "bilansowanie", czy ma ono charakter trwały. Sąd zauważył, że postanowienie z dnia [...] lutego 2019 r. nakładające na inwestora obowiązki na podstawie art. 35 ust. 3 u.p.b. zostało sformułowane bardzo lakonicznie, zobowiązując jedynie do "zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc parkingowych przeznaczonych dla inwestycji wymaganych zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części Placu [...] uchwalonego uchwałą Rady Miasta nr VI.50.2011 z dnia 22 lutego 2011 r." Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargo Sąd podzielił argumentację organu, iż za założenia projektowe pełną odpowiedzialność ponosi autor projektu budowlanego, a organ nie może kwestionować przyjętych przez niego rozwiązań. Powyższy wyrok uzyskał walor prawomocności.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2019 r., którą organ ten zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla spółki F sp. z o.o. obejmującą budynek usługowy (biurowy) przy ul. [...] do realizacji na działkach nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, kierując się wskazaniami wynikającymi z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Go 674/19, organ dokonał ponownej analizy projektowanej inwestycji pod kątem spełnienia wymogu z § 13 ust. 4 r.w.t. Organ przytoczył treść § 13 ust. 1 r.w.t. oraz wskazał, że odległości o których mowa w tym przepisie na podstawie § 13 ust. 4 r.w.t mogą być zmniejszone o nie więcej niż połowę w zabudowie śródmiejskiej. Kierując się wskazaniami wynikającymi z w.w. wyroku organ przeprowadził analizę lokalizacji przedmiotowej inwestycji i stwierdził, że w sprawie mamy do czynienia z zabudową śródmiejską w rozumieniu § 3 pkt 1 r.w.t., a zatem spełniony jest warunek z § 13 ust. 4 r.w.t dopuszczający zmniejszenie odległości budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, a w konsekwencji - spełniony został warunek dotyczący naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Odnośnie kwestii zapewnienia wymaganej zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ilości miejsc parkingowych organ podniósł, że z godnie z rysunkiem obowiązującego dla danego terenu miejscowego planu nieruchomości na których planowana jest inwestycja oznaczone zostały symbolem U1. Zasady dla tych terenów ustalone zostały w § 18 ust. 2- 5 planu miejscowego. Zgodnie z § 11 ust. 6 planu miejscowego parkingi zaspakajające potrzeby mieszkańców, personelu i klientów wyliczone według parametrów i wskaźników określonych dla poszczególnych terenów w rozdziale 4, należy lokalizować w przypadku braku możliwości na działce inwestycji, na terenach poza granicami opracowania. Zgodnie z § 11 ust. 5 planu miejscowego w obszarze objętym planem (obszar pełnej ochrony konserwatorskiej) 25% wymaganych miejsc parkingowych może być zlokalizowane na poziome terenu. W przedmiotowej sprawie zaprojektowany został budynek usługowy, przy czym jako rodzaj świadczonych usług wskazano usługi biurowe. Zatem zgodnie z zapisami planu miejscowego wymagane jest zapewnienie nie mniej niż 1 miejsca parkingowego na każde 40 m2 powierzchni użytkowej budynku, co daje minimum 33 miejsca parkingowe. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. Departament Inwestycji Miejskich i Zarządzania Drogami wyraził zgodę na bilansowanie dla planowanej inwestycji 32 miejsc postojowych zlokalizowanych na parkingach przy Placu [...] i przy ul. [...]. Projekt budowany przewiduje wykonanie dwóch miejsc postojowych na terenie inwestycji. Pozostałe miejsca przewidziano na ogólnodostępnych parkingach poza obszarem opracowania. W piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. Departament Zarządzania Drogami Urzędu Miasta podał, że zgoda na bilansowanie miejsc parkingowych, wyrażona w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r., wydana została bezterminowo, bilansowane miejsca postojowe w pasach drogowych są ogólnodostępne, nie wskazywano wnioskodawców konkretnych lokalizacji, wydanie zgody na bilansowanie przedmiotowych miejsc postojowych dla potrzeb nowej inwestycji jest zgodne z polityką transportową Miasta, polegająca m.in. na ograniczaniu ilości samochodów ( miejsc postojowych) w ścisłym centrum [...]. Wobec powyższego, zdaniem organu, należy przyjąć, ze inwestor dysponuje zgodą Departamentu Zarządzania Drogami Urzędu Miasta na bilansowanie miejsc postojowych, a zgoda ta udzielona została na czas nieokreślony.

Organ wskazał, że z opracowań geologiczno - inżynierskich wynika, iż na terenie inwestycji występują niekorzystne warunki geologiczno - hydrologiczne, które stanowią przeciwskazanie do budowy budynku podpiwniczonego, co jest istotne z punktu widzenia ograniczeń wynikający z § 11 ust. 5 planu, który nakazuje lokalizowanie jedynie 25 % miejsc parkingowych na powierzchni terenu. W pkt 7 dokumentacji geologicznej stwierdzono, że warunki gruntowo - wodne występujące w podłożu projektowanego budynku są niekorzystne dla wykonania posadowieniu budynku w zwykły sposób. Organ przeprowadził dowóz opinii geotechnicnej, opinii technicznej oraz kosztorysu szacunkowego na okoliczność, że z uwagi na trudne warunki hydrogeologiczne nie jest możliwe, ze względu na niewspółmierne koszty, trudności techniczne i bezpieczeństwo otaczającej zabudowy wybudowanie trzykondygnacyjnego parkingu podziemnego .

Od powyższej decyzji M.L. – M. wniosła skargę domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. w całości lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego – 1.art. 4 i art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w związku z § 18 ust. 4 pkt 1 lit. e miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części Placu [...] uchwalonego przez Radę Miasta uchwałą nr VI.50.2011 z dnia 22 lutego 2011 r.;

2. art. 4 i art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w związku z § 11 ust. 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części Placu [...] uchwalonego przez Radę Miasta uchwałą nr VI.50.2011 z dnia 22 lutego 2011 r.;

3. art. 5 ust. 1 pkt 7 i pkt 9 ustawy Prawo budowlane.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że miejsca parkingowe na które wyrażono zgodę w pismach Departamentu Zarządzania Drogami Urzędu Miasta z dnia [...] kwietnia 2018 r. i [...] lipca 2020 r. nie mają żadnego związku z planowaną inwestycją, a inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie tych 32 miejsc parkingowych, dlatego nie można ich wiązać z planową inwestycja. Oznacza to, że nie są spełnione wymagania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określone w § 18 ust. 4 pkt 1b. Natomiast zapis zawarty w § 11 ust. 6 planu jest zapisem wyjątkowym, który dopuszcza lokalizowanie miejsc parkingowych w przypadku braku możliwości na działce inwestycji, na terenach poza granicami opracowania, nie oznacza jednak zlokalizowanie miejsc parkingowych dla planowanej inwestycji należy przenieść na parkingi ogólnodostępne. Zapis ten nie zwalnia inwestora od obowiązku posiadania prawa do dysponowania nieruchomością. Skarżąca podniosła, że projektowany obiekt powinien być mniejszej powierzchni użytkowej, ale z parkingami nadziemnymi ukrytymi w budynku. Zwalista bryła budynku projektowanej inwestycji zajmuje cały teren i dlatego brakuje miejsca na odpowiednią ilość miejsc parkingowych. Ponadto wielka i ciężka bryła budynku dociąży otaczający teren, a to negatywnie wpłynie na sąsiednią zabudowę - stare i zabytkowe kamienice. Warunki gruntowo - wodne na danym terenie są trudne i niekorzystne dla tak dużego obiektu. Zdaniem skarżącej przyjęte w projekcie rozwiązania konstrukcyjne posadowienia budynku nie gwarantują bezpieczeństwa dla przyszłych użytkowników oraz dla mieszkańców sąsiadujących zabytkowych kamienic.

Skargę na powyższą decyzję wniósł również P.K. zarzucając, że wydana ona została z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1lit. a u.p.b. oraz § 18 r.w.t.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 180 z późn. zm.). Przepis ten zezwala wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu, w okresie obowiązywania stanu epidemii z powodu COVID - 19, na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeśli przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

O skierowaniu sprawy do rozpoznania w trybie powołanego wyżej przepisu oraz o terminie posiedzenia niejawnego strony zostały zawiadomione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności należy wskazać, że niniejsza sprawa administracyjna była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Go 674/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], którą organ ten uchylił decyzję organu I instancji zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę oraz odmówił udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Wojewody z dnia [...] grudnia 2020 r. wydana została w wyniku w.w. wyroku uchylającego decyzję organu II instancji. Zarówno organ rozpoznający ponownie sprawę, jak i Sąd badający w niniejszej sprawie legalność zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2020 r. na podstawie art. 153 p.p.s.a. są związani oceną prawną i wytycznymi zawartymi w wyroku z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Go 674/19. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten formułuje zasadę związania wyrokiem, a w zakresie związania nim samego sądu administracyjnego, oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu. Zarówno organ administracji, jak i sąd administracyjny, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku.

Niezastosowanie się przez sąd I instancji do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu administracyjnego jest naruszeniem prawa materialnego Przepis art. 153 p.p.s.a. kształtuje bowiem rozstrzygnięcie sądu w postępowaniu wszczętym na skutek powtórnego zaskarżenia danego aktu lub czynności organu administracji publicznej. Mówiąc innymi słowy, sąd administracyjny nie może przyjąć innego znaczenia mającego zastosowanie w sprawie przepisu, niż ustalone w ocenie prawnej zawartej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku (por. J. P. Tarno, Związanie oceną prawną zawartą w wyroku sądu administracyjnego, "Administracja. Teoria-Dydaktyka-Praktyka" 2011, Nr 4 (24), s. 193, por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2014 r.,II GSK 223/13, z dnia 20 czerwca 2012 r., I OSK 953/11). Zwrócić też należy uwagę, że art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby, zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por.: wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 451/08, z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt I FSK 494/09, z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I GSK 940/09, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1591/09).

Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie związany zatem był oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Go 674/19.

Przypomnieć należy, że w uzasadnieniu w.w. wyroku Sąd w zasadzie jednoznacznie wypowiedział się w zakresie spełnienia warunku wynikającego z § 13 ust. 4 r.w.t. Sąd wskazał, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy r.w.t. w wersji obowiązującej przed 1 stycznia 2018 r. Przepis § 3 pkt 1 r.w.t. (przed zmianą) zawierał definicję pojęcia zabudowy śródmiejskiej, zgodnie z którą - ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o zabudowie śródmiejskiej - należy przez to rozumieć zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, który to obszar stanowi faktyczne lub przewidywane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego centrum miasta lub dzielnicy miasta. Zdaniem Sądu organ uchylił się od ustaleń, czy w świetle cyt. przepisu planowana inwestycja znajduje się w zabudowie śródmiejskiej, a tym samym, czy zastosowanie mieć do niej będzie odstępstwo wynikające z § 13 ust. 4 r.w.t. Jednocześnie Sąd wskazał, że już sama analiza mapy [...] sugeruje, że Plac [...], przy którym planowana jest sporna inwestycja leży w centrum miasta. Następnie Sąd dokonał analizy zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla danego terenu przesądzając, że planowana inwestycja znajduje się w zabudowie śródmiejskiej w rozumieniu § 3 pkt 1 r.w.t. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2017 r. W tym stanie sprawy rozpoznając ją ponownie prawidłowo Wojewoda oparł się na przedłożonej przez inwestora analizie nasłonecznienia i stwierdził w zaskarżonej decyzji, że wymagane odległości budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów umożliwiające naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, określone w § 13 ust. 1 r.w.t., ze względu na położenie przedmiotowej inwestycji w zabudowie śródmiejskiej, na podstawie § 13 ust. 4 mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę. Tym samym spełnione zostały warunki dotyczące zapewnienia naturalnego oświetlenia.

Jeśli chodzi natomiast o drugą podstawę wydania decyzji odmownej, Sąd zauważył, że ustaleń planu zawartych w § 18 ust. 4 pkt 1 lit. e tiret trzecie planu wynika, że na inwestorze ciążył obowiązek zapewnienie 33 miejsc parkingowych, natomiast przewidział on jedynie dwa takie miejsca na terenie działek objętych spornym zamierzeniem inwestycyjnym. Rada Miasta zawarła w § 11 ust. 6 wspomnianego planu normę dopuszczającą lokalizację parkingów na zaspokające potrzeby mieszkańców, personelu i klientów, wyliczonych wg wskaźników określonych dla poszczególnych terenów w rozdziale 4, na terenach poza granicami opracowania, w przypadku braku możliwości ich realizacji na działce inwestycji. Zdaniem Sądu organ odwoławczy wprawdzie uwzględnił powyższy przepis, jednakże nie dokonał wszechstronnej oceny, czy nie zachodzi w odniesieniu do spornej inwestycji wspomniany przypadek braku możliwości realizacji miejsc parkingowych na działce inwestycji. Organ odwoławczy odmawiając pozwolenia na budowę nie rozważył, czy parametry narzucone przez plan zwłaszcza te, które pozostają poza swobodą decyzji inwestora, zwłaszcza nakazujące dostosowanie ich do sąsiedniej i historycznej zabudowy, nie powodują konieczności wzniesienia obiektu, który przez swą wielkość nie będzie uniemożliwiał utworzenie na działce wymaganych przez plan miejsc parkingowych. Ponadto organ nie odniósł się do znajdujących się w aktach opracowań geologiczno-inżynierskich z których wynika, iż na terenie objętym inwestycją występują niekorzystne warunki geologiczno-hydrologiczne, które są przeciwskazaniem do budowy budynku podpiwniczonego, co jest istotne z punktu widzenia ograniczeń wynikających z § 11 ust. 5 planu, który nakazuje zlokalizowanie jedynie 25% miejsc parkingowych na powierzchni terenu. Organ odwoławczy odnotował jedynie istnienie pisma Departamentu Inwestycji Miejskich i Zarządzania Drogami z dnia [...] kwietnia 2018 r., w którym wyrażono zgodę inwestorowi na "bilansowanie 32 miejsc postojowych zlokalizowanych na parkingach przy pl. [...] i przy ul. [...]". Nie dokonał natomiast oceny tego dokumentu przez pryzmat ewentualnego spełnienia wymogów określonych w § 11 ust. 6 planu w związku z § 18 ust 1 i 2 r.w.t.

Rozpatrując ponownie sprawę organ II instancji zwrócił się do Departamentu Zarządzania Drogami Urzędu Miasta, który pismem z dnia [...] lipca 2020 r. wyjaśnił, że zgoda na bilansowanie miejsc parkingowych wydana została na czas nieokreślony, bilansowane miejsca postojowe w pasach drogowych są ogólnodostępne, nie wskazywano wnioskodawców konkretnych lokalizacji, wydanie zgody na bilansowanie przedmiotowych miejsc postojowych dla potrzeb nowej inwestycji jest zgodne z polityką transportową Miasta, polegająca m.in. na ograniczaniu ilości samochodów (miejsc postojowych) w ścisłym centrum [...]. Wobec powyższego, zdaniem organu, należy przyjąć, że inwestor dysponuje wymaganą zgodą na bilansowanie miejsc postojowych, a zgoda ta udzielona została na czas nieokreślony. Organ powołał się na stanowisko Sądu oraz wskazał, że narzucone przez plan miejscowy parametry, zwłaszcza te które pozostają poza swobodą decyzji inwestora, a zwłaszcza nakazujące dostosowanie ich do sąsiedniej historycznej zabudowy, powodują konieczność wzniesienia obiektu, który uniemożliwia utworzenie wymaganych miejsc parkingowych na nieruchomości, na której projektowana jest przedmiotowa inwestycja. Stanowisko to należy uznać za prawidłowe, ma bowiem oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz stanie prawnym sprawy, nadto jest konsekwencją wykonania wytycznych zawartych w w.w. wyroku.

Zauważyć trzeba, że dla rozstrzygnięcia powyższej kwestii związanej z wyznaczeniem miejsc do parkowania zasadnicze znaczenie ma prawidłowa wykładnia przepisu § 11 ust. 6 planu miejscowego, który to przepis w wyjątkowych sytuacjach dopuszcza lokalizację parkingów poza terenem inwestycji. W oparciu o wskazania Sądu organ uznał, że w sprawie zachodzi szczególny przypadek o jakim mowa w w.w. przepisie planu miejscowego, który uzasadnia przyjęte w projekcie rozwiązania.

Odnośnie spornych miejsc parkingowych, odnosząc się do zarzutów skargi, wskazać ponadto należy, że ich lokalizacja znajduje się poza terenem inwestycji i nie wiąże się z procesem budowlanym prowadzonym obecnie przez F sp. z o.o., dlatego - w tym zakresie - inwestor nie musiał legitymować się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak wyżej wskazano inwestor uzyskał zgodę Departamentu Inwestycji Miejskich i Zarządzania Drogami Urzędu Miejskiego na korzystnie z parkingu (31 miejsc parkingowych) poza terenem inwestycji.

Zauważyć należy, że podnoszone w skardze zagadnienie kompozycji i gabarytów projektowanego obiektu budowlanego było przedmiotem analizy Sądu w sprawie sygn. akt II SA/Go 674/19. Sąd wskazał, że rozwiązania projektowe w tym zakresie nawiązują do historycznej zabudowy Placu [...], a zgodność inwestycji w tym zakresie potwierdził Konserwator Zabytków w decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r.

Organ odniósł się do opracowań geologiczno - inżynierskich i wskazał, że na terenie objętym inwestycją występują niekorzystne warunki geologiczno - hydrologiczne, które są przeciwskazaniem do budowy budynku podpiwniczonego, co ma znaczenie z punktu widzenia treści § 11 ust. 5 planu. W toku postępowania inwestor przedłożył opinię geotechniczną z września 2019 r. opracowaną z koncepcją wykonania 3 - kondygnacji podziemnych garaży pod projektowanym budynkiem. W opinii tej wskazano m.in., że warunki geotechniczne podłoża są złożone, wykonanie odpowiednich prac wymaga odwodnienia, spodziewane jest osiadanie podłoża w związku z odwodnieniem. W ocenie organu z uwagi na trudne warunki geotechniczne panujące na danym terenie oraz niewspółmierne koszty budowy, nie jest możliwe wybudowanie głębokiego (trzykondygnacyjnego) parkingu podziemnego, w konsekwencji, w danym przypadku zachodzą szczególne okoliczności, które uniemożliwiają zlokalizowanie na terenie inwestycji miejsc parkingowych.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów skarg podnieść należy, że w kwestiach projektowych oraz technicznych przedmiotowego obiektu również wypowiedział się Sąd w w.w. wyroku. Sąd stwierdził, że za założenia projektowe pełną odpowiedzialność ponosi autor projektu budowlanego, a organ nie może kwestionować przyjętych przez niego rozwiązań. Obowiązkiem projektanta jest zaprojektować obiekt zgodnie z przepisami prawa i sztuką budowlaną, z uwzględnieniem istniejącego stanu faktycznego, by spełniał swoje funkcje nie stanowiąc zagrożenia dla zdrowia, życia i mienia ludzi. Stanowisko to Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela.

W tych okolicznościach sprawy stwierdzić przyjdzie, że rozpoznając ponownie sprawę, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., organ wykonał zalecenia i wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Go 674/19. Jednocześnie rozpatrując zasadność wniesionej w niniejszej sprawie skargi Sąd stwierdził, że nie zaszła przesłanka wymieniona w art. 153 p.p.s.a. uzasadniająca odejście od zawartej w w.w. wyroku oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania, bowiem stan prawny w międzyczasie nie uległ zmianie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.