Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1134/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
article: art. 28 ust. 3 pkt 3 a
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2008 r. sprawy ze skargi A W na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych; uchyla zaskarżoną decyzję;


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez A W jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2008 r. ( znak [...]) utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...]o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia [...] lipca 2007 A W złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres [...]r. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż od [...]2005 r. nie prowadzi działalności gospodarczej z powodu stanu zdrowia oraz kosztów prowadzenia działalności. Zaznaczyła, iż pomimo poszukiwania pracy od ponad roku jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Podkreśliła, iż od kilku lat choruje na [...]oraz leczy się w[...]. Wskazała, iż posiada[...]. Wnioskodawczyni mieszka wraz ze swoim [...] letnim synem. Utrzymuje się ze środków przesyłanych przez jej męża przebywającego za granicą oraz pomocy jej rodziców.

Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Nr [...]odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż sytuacja finansowa i osobista zobowiązanej nie daje podstaw do stwierdzenia całkowitej nieściągalności. Zaznaczył, iż z uwagi na odległy termin przedawnienia dochodzenia należności ZUS oraz stosunkowo młody wiek wnioskodawczyni, istnieje pozytywna perspektywa podjęcia przez nią w niedalekiej przyszłości pracy i uzyskiwania z tego tytułu wynagrodzenia, co stanowi negatywne przesłanki umorzenia. Organ zaznaczył, iż zgodnie z art. 30 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. Nr 11, poz. 74 ) dalej jako u.s.u.s. art. 28 tej ustawy nie stosuje się do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek. Zakład odniósł się także do przedłożonej przez wnioskodawczynię dokumentacji lekarskiej wskazując, iż orzeczenie wydane przez [...]w G ma charakter okresowy, [...]nie wiąże się z zakazem podjęcia zatrudnienia.

Pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. zobowiązana złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu pisma wskazała, iż jej sytuacja materialna nie poprawiła się, gdyż nadal jest osobą bezrobotną z uwagi na jej stan zdrowia. Podniosła, iż jej problemy zdrowotne wiążą się w przyszłości z[...]. Zaznaczyła, iż jej zadłużenie nadal rośnie i nie jest w stanie spłacać należności wobec ZUS. Nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów. Utrzymuje się dzięki pomocy rodziców .

Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. ( znak [...]) Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działający w imieniu Zakładu utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2007 r. Nr[...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezes ZUS podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.

Pismem z dnia 19 marca 2008 r. A W złożyła na powyższą decyzję Prezesa ZUS z dnia [...] lutego 2008 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż z uwagi na stan zdrowia nie jest w stanie znaleźć pracy, gdyż nadal się leczy. Nie posiada majątku, z którego mogłaby regulować zaległości wobec ZUS, oraz ponownie podjąć działalność. Zaznaczyła, iż mieszka wraz z synem utrzymując się z pomocy rodziny.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sądy dokonują oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ administracji dopuścił się naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach zakreślonych prawem Sąd podnosi, iż w rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 kpa. Przepis ten obliguje organ administracji publicznej do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Piśmiennictwo przedmiotu w sposób jednoznaczny podkreśla, iż wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada postępowania administracyjnego odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy. Przepis ten ma zastosowanie przede wszystkim w odniesieniu do decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego i prowadzi do wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Zaznaczenia wymaga, iż art. 7 kpa nie ustala hierarchii wskazanych interesów ani też nie określa zasad rozstrzygania konfliktów między nimi. Z jego brzmienia wynika, iż ustawodawca przyjmuje regułę, zgodnie z którą oba te interesy podlegają równorzędnej ochronie bez dominacji któregokolwiek z nich. W państwie prawa nie ma bowiem miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym.

W sprawie niniejszej organ dopuścił się naruszenia powyższej zasady.

Poza analizą organu pozostały podnoszone w toku postępowania przez stronę okoliczności związane ze stanem jej zdrowia a w konsekwencji rzeczywiste możliwości podejmowania prac zarobkowych przez skarżącą czy też uzyskania przez nią innych możliwości dokonania spłaty zadłużenia. Organ ustalając sytuację zdrowotną skarżącej i związaną z tym możliwość podjęcia przez nią pracy, nie wyjaśnił, czy będzie ona w stanie pracować po upływie okresu na jaki zostało wydane orzeczenie o stopniu niepełnosprawności w szczególności biorąc pod uwagę charakter dolegliwości na które cierpi skarżąca. Trudno się zgodzić ze stanowiskiem organu, bez odniesienia się do dokumentacji związanej z leczeniem zobowiązanej, iż jej wiek wskazuje na szansę poprawy jej stanu zdrowia i tym samym na podjęcie przez nią zatrudnienia.

Prezes ZUS nie ustalił także rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącej. Nie dokonano ustaleń dotyczących faktycznych kosztów ponoszonych przez skarżącą na utrzymanie i leczenie. Nie ustalono jaka jest wysokość pomocy finansowej otrzymywanej przez dłużniczkę od rodziny i jej męża. Ponadto organ oceniając możliwości spłaty należności wobec ZUS przez skarżącą nie odniósł się do faktu, iż [...]Urząd Skarbowy w G zwrócił tytuły egzekucyjne. Powyższe narusza art. 77 § 1 kpa.

Ponownie rozpoznając sprawę organ winien działać w granicach zakreślonych wypływającą z art. 80 kpa zasadą swobody w podejmowaniu decyzji i równocześnie kierować się nałożonym w art. 77 § 1 kpa obowiązkiem wnikliwego i szczegółowego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co - zgodnie z art. 7 kpa - powinno doprowadzić do właściwego wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony w kontekście unormowań zawartych w art. 28 ust. 3 pkt 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Wnioski, które doprowadzą do wydania konkretnego rozstrzygnięcia powinny być przedstawione w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa i realizującym zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 kpa.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzję w zaskarżonej części.