Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 79/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 133, art. 211, art. 121 par 1, art.122
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art.3 ust.4
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art.184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędziowie: NSA Tomasz Zborzyński, NSA del. Jan Grzęda (sprawozdawca), Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 września 2009 r. sygn. akt I SA/Wr 1139/09 w sprawie ze skargi L. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 5 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 16 września 2009 r. sygn. akt I SA/Wr 1139/09 po rozpoznaniu skargi L. O. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z 5 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r.

W uzasadnieniu wyroku podano, że decyzją z dnia 16 lutego 2009 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. ustalił L. O. zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 r. W treści decyzji wskazano jako współwłaściciela L. O..

W odwołaniu od powyższej decyzji L. O. wskazał, że nieruchomość stanowi współwłasność małżeńską po połowie, w związku z czym organ winien wydać i doręczyć dwie decyzje, obu współwłaścicielom.

Decyzją z dnia 5 maja 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podniósł, że wbrew twierdzeniom strony decyzja została skierowana zarówno do L. jak i L. O. – L. O. został wskazany w decyzji jako współwłaściciel nieruchomości. L. O. odebrał decyzję w dniu 18 lutego 2009 r. i w tym dniu złożył od niej odwołanie. Zatem mimo, iż na potwierdzeniu odbioru figuruje L. O., to strona o decyzji dowiedziała się i skutecznie złożyła środek odwoławczy, a więc podnoszona okoliczność nie miała wpływu na uprawnienia procesowe strony.

W skardze od decyzji organu II instancji L. O. wnosząc o jej uchylenie i uznanie decyzji organu I instancji za niedoręczoną. Podniósł, że organ I instancji nie dopełnił obowiązku doręczenia skarżącemu decyzji wymiarowej w zakresie podatku od nieruchomości za 2009 r., a taki miał obowiązek. Uzasadnienie decyzji organu II instancji nie jest związane z jego odwołaniem, które dotyczyło jedynie nie doręczenia skarżącemu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznając skargę za zasadną wskazał, że organ II instancji nieprawidłowo rozpoznał merytorycznie pismo skarżącego - "odwołanie", mimo iż skarżący nie kwestionował treści decyzji, a ustosunkowując się do stanowiska skarżącego stwierdził, iż decyzja została skierowana do obojga małżonków, a strona odbierając decyzję w imieniu adresata dowiedziała się o jej treści i skutecznie złożyła odwołanie. Tak więc w rozpoznawanej sprawie, skoro skarżący zarówno w piśmie zatytułowanym "odwołanie", jak również w "oświadczeniu" złożonym po zapoznaniu się z aktami sprawy, wyraźnie żąda doręczenia mu decyzji, organy podatkowe - przede wszystkim I instancji - zobowiązane były doręczyć mu przedmiotową decyzję jako współwłaścicielowi nieruchomości. Skoro organ I instancji tego nie wykonał traktując pismo strony jako "odwołanie" od nie doręczonej skarżącemu decyzji wymiarowej, błąd ten winien skorygować organ II instancji. Niestety stanowisko organu II instancji zajęte w sprawie należy odczytać jako przejaw niewłaściwego stosunku do strony postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organ II instancji naruszył zasadę sformułowaną w art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – zwana dalej "Ordynacją podatkową", poprzez niewłaściwe odczytanie wniosku strony z dnia 18 lutego 2009 r. zawierającego żądanie skarżącego doręczenia mu decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za 2009 r., a także naruszył przepisy odnoszące się do sytuacji strony w postępowaniu podatkowym i jej uprawnień, jak art. 122, art. 133, art. 211 Ordynacji podatkowej oraz przepis art. 3 ust. 4 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. jedn. Dz. U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) – zwana dalej "u.p.o.l.".

W skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jego uchylenie, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:

– naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwana dalej "P.p.s.a.", przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu wynikające z niezasadnego zarzutu Sądu w stosunku do organów administracji, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania ze skutkiem mającym wpływ na wynik sprawy tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 133, art. 211 Ordynacji podatkowej, podczas gdy w ocenie strony skarżącej takie naruszenie nie miało miejsca, względnie pozostawało bez wpływu na wynik sprawy;

– naruszenie art. 145 § 1 lit. a P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu wynikające z niezasadnego zarzutu Sądu, iż naruszenie przez organy podatkowe art. 3 ust. 4 u.p.o.l. miało wpływ na wynik sprawy, podczas gdy naruszenie tego przepisu prawa pozostawało bez wpływu na wynik postępowania podatkowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.

Odnosząc się do powiązanych ze sobą zarzutów naruszenia art. 3 ust. 4 u.p.o.l., art. 133 oraz art. 211 Ordynacji podatkowej wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że współwłaścicielami nieruchomości opodatkowanej decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S. są L. i L. O. Oznacza to, zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l., nieruchomość ta stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Tym samym każdy ze współwłaścicieli wyczerpuje definicję strony zawartą w art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej. W takiej sytuacji, organ podatkowy wydający decyzję ustalającą zobowiązanie podatkowe aby wypełnić nakaz zawarty art. 211 Ordynacji podatkowej, zobowiązany jest do doręczenia decyzji osobno każdemu z współwłaścicieli.

W niniejszej sprawie decyzję organu I instancji wysłano jedynie L. O. i tylko w stosunku do tej osoby decyzję można uznać za doręczoną. Bez znaczenia pozostają okoliczności tego doręczenia a zwłaszcza to, że w imieniu L. O. decyzję odebrał jej mąż. Odbiór decyzji, adresowanej do jednej ze stron postępowania, przez inną ze stron tego postępowania, nie może zostać uznane za skuteczne doręczenie decyzji w stosunku do obu z tych podmiotów.

Sąd I instancji kierując się wspomnianymi wcześniej przepisami, zasadnie przyjął, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy S. nie została doręczona M. O. Ta okoliczność oraz to, że skarżący złożył wniosek o doręczenie wspomnianej decyzji, powoduje, że pismo skarżącego z 18 lutego 2009r. nie może zostać uznane za odwołanie w rozumieniu art. 220 Ordynacji podatkowej, inicjujące postępowanie przed organem podatkowym II instancji.

Przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmiennej koncepcji doprowadziło do prawidłowego uchylenia przez WSA we Wrocławiu przedwczesnej decyzji tego organu.

Z kolei niewłaściwe odczytanie przez organ podatkowy I instancji treści pism skarżącego, zaaprobowanie tego stanu przez SKO i nie podjęcie przez ten organ żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia rzeczywistych intencji strony, doprowadziło do uchybienia normom prawnym zawartym w 121 § 1 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej. Nie można bowiem uznać postępowania jako prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, w sytuacji gdy organ arbitralnie decyduje o jego kierunku (uznając pismo z 18 lutego 2009r. za odwołanie w rozumieniu art. 220 Ordynacji podatkowej), pomijając rzeczywiste żądania strony w tym przedmiocie. Ponadto, organy podatkowe obu instancji mogły uniknąć niepotrzebnego przedłużenia postępowania, które oparło się również o dwie instancje sądowoadministracyjne, poprzez wypełnienie obowiązku (a zarazem uprawnienia) wskazanego w art. 122 Ordynacji podatkowej, wyjaśniając w korespondencji ze skarżącym jaki jest charakter nadsyłanych przez niego pism.

Z uwagi na powyższe, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za bezzasadne, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 P.p.s.a. jak w sentencji.