Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1316/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1, 3, 4
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Znaniecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2020 r. sprawy ze skargi M. L. i B. L. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postepowania dotyczącego odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną oddala skargę.


UZASADNIENIE

U z a s a d n i e n i e:

Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], stwierdził nabycie z mocy prawa przez Skarb Państwa z dniem [...] stycznia 1999 r. własności nieruchomości gruntowej zajętej pod drogę publiczną – krajową, położonej w T. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] oraz działka nr [...], zapisanej w KW nr [...], stanowiącej w dniu [...] grudnia 1998 r. współwłasność: Z. i J. D., L. i T. R., J. i B. S., K. W., D. D. (obecnie O. ), J. i G. M., G. S., G. R. i R. J..

Z kolei Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] ustalił na rzecz ww. osób odszkodowanie za nabycie przez Skarb Państwa z dniem [...] stycznia 1999 r. własności nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...] oraz działka nr [...].

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2012 r. M. B. oraz skarżący B. i M. L. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2012 r. podnosząc, że pominięto w postępowaniu o odszkodowanie osoby, które były właścicielami nieruchomości w dniu wydania przez Prezydenta decyzji ustalającej wysokość odszkodowania.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Prezydent decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. ustalającej odszkodowanie.

W uzasadnieniu Prezydent podniósł, że osobami uprawnionymi do otrzymania odszkodowania w przedmiotowej sprawie byli właściciele nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r. i to oni złożyli stosowny wniosek w tym zakresie, w ustawowym terminie do 31 grudnia 2005 r. Prezydent wskazał, że w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest informacji o oświadczeniu odnośnie roszczeń o odszkodowanie za wywłaszczenie oraz nie zawarto odrębną cesją roszczenia o odszkodowanie, a właściciele nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r. złożyli stosowne wnioski o odszkodowanie, co jednoznacznie wskazuje, że nie zrezygnowali z przysługujących im uprawnień. Wyłącza to możliwość ubiegania się o odszkodowanie nowonabywców wywłaszczonych nieruchomości, którzy zresztą nie mogli skutecznie nabyć prawa własności do działek będących przedmiotem rozstrzygnięcia.

Wojewoda, decyzją z dnia z dnia [...] października 2015 r. nr [...], na podstawie art. 73 ust. 4, ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872), zwanej dalej: "p.w.u.r.a.p.", art. 91, art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. – utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] grudnia 2014 r. Rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania Wojewoda uznał, że zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest interpretacja pojęcia "właściciela" uprawnionego do otrzymania odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w rozumieniu art. 73 ust. 4 p.w.u.r.a.p. Istotą rozstrzygnięcia jest odpowiedź na pytanie, czy osobą uprawnioną do otrzymania odszkodowania jest osoba, która była właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. i w terminie określonym ustawą złożyła stosowny wniosek o odszkodowanie, czy też osoba, która pod dniu 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 p.w.u.r.a.p. zawarła umowę w formie aktu notarialnego nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości 31 grudnia 1998 r. i została wpisana, jako właściciel tej nieruchomości, do księgi wieczystej.

Wojewoda podkreślił także, że przejęcie własności następuje za odszkodowaniem, na wniosek właściciela złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

W przedmiotowej sprawie ze stosownym wnioskiem o odszkodowanie wystąpili właściciele nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r. Nowonabywcy, którzy w prawa właścicieli przedmiotowych nieruchomości weszli w 2008 r. z oczywistych względów takich wniosków złożyć nie mogli.

Organ podniósł także, że w przedmiotowej sprawie strony umów sprzedaży przedmiotowych nieruchomości nie dokonały przelewu wierzytelności z tytułu odszkodowania za wywłaszczoną 1 stycznia 1999 r. nieruchomość. Wojewoda wskazał na prezentowane w orzecznictwie stanowisko, iż w sytuacji, kiedy w określonym przez ustawę terminie z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania wystąpił zarówno właściciel nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r. jak i późniejsi nabywcy nieruchomości, a strony aktu notarialnego sprzedaży nie zawarty umowy przelewu wierzytelności z tytułu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, to brak jest podstaw do uznania za zgodne z prawem ustalenia odszkodowania na rzecz nabywców nieruchomości oraz odmowy ustalenia odszkodowania dla spadkobierców właściciela nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r. (wyrok NSA z 11 lipca 2013 r., sygn.. I OSK 377/12, wyrok NSA z 26 września 2014 r. sygn. I OSK 2280/13). W konsekwencji Wojewoda uznał, ze skoro w sytuacji zbiegu wniosków o ustalenie i wypłatę odszkodowania, uprawnionym, o którym mowa w art. 73 ust. 4 p.w.u.r.a.p. jest podmiot, który legitymował się prawem własności w dniu 31 grudnia 1998 r., to tym bardziej w sytuacji braku wniosku nowonabywcy nieruchomości, właścicielem, o którym mowa w art. 73 ust. 4 p.w.u.r.a.p. jest właściciel nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r., który złożył stosowny wniosek.

W skardze do sądu B. i M. L. wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta zarzucając, że Wojewoda naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 73 ust. 1 i 4 p.w.u.r.a.p. poprzez jego błędną wykładnię sprowadzającą się do oceny, że tylko osoby będące właścicielami nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r., które w okresie 1 stycznia 2001 r. – 31 grudnia 2005 r. złożyły wniosek o wypłatę odszkodowania, są osobami uprawnionymi do uzyskania tego odszkodowania, zaś uzyskanie odszkodowania przez nabywców wywłaszczonej nieruchomości bądź jej części możliwe jest tylko w sytuacji wyraźnej cesji wierzytelności o odszkodowanie i tylko w sytuacji złożenia wniosku przez nabywcę nieruchomości we wskazanym w ustawie terminie. Wywodzili, że organ błędnie odczytał treść powoływanych przez siebie orzeczeń sądów administracyjnych. Wywodzili, że wbrew temu co twierdzi organ, z żadnego z tych wyroków nie wynika, że uprawnienie do odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną przysługuje wyłącznie właścicielowi nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r., nie zaś jej nowemu właścicielowi który ponosi realną szkodę z tytułu zajęcia nieruchomości. Wyroki NSA (m.in. z dnia 26 września 2014 r., sygn.. akt I OSK 2280/13, z 13 maja 2010 r. I OSK 257/10, z 9 kwietnia 2010 r. I OSK 145/10)

Skarżący podnieśli, że według konstytucyjnej zasady ochrony własności nie jest możliwe odebranie własności bez odszkodowania, dlatego za uprawnionego do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość, która z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przeszła na własność gminy należy uznać osoby, których prawo do tych nieruchomości zostało ujawnione w księdze wieczystej jako prawo własności w wyniku zawarcia umowy przeniesienia własności z poprzednimi właścicielami nieruchomości, albowiem te osoby faktycznie poniosły stratę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrokiem z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 776/15, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji były braki w zebranym materiale dowodowym, polegające na niezałączeniu do akt sprawy umowy nabycia przez skarżących ww. nieruchomości gruntowej położonej w T. przy ul. [...], w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,0075 ha i działki nr [...] o powierzchni 0,0076 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...].

Sąd ten zauważył, że wskazywane orzecznictwo sądów administracyjnych odnosi się do sytuacji, w której zarówno osoba będąca w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę publiczną jak też osoba, która w drodze aktu notarialnego nabyła prawa tegoż właściciela, złożyły lub miały możliwość złożenia wniosku o odszkodowanie w zakreślonym przez ustawodawcę terminie tj. do 31 grudnia 2005 r. Sąd ten wskazał, że w przedmiotowej sprawie – o ile przyjąć, że rzeczywiście skarżący nabyli prawa uprzedniego właściciela nieruchomości w roku 2008 – taką możliwość złożenia wniosku miały jedynie osoby będące właścicielami nieruchomości 31 grudnia 1998 r. Nie istnieje zatem, jak we wskazanych w sprawie orzeczeniach, problem ewentualnej konkurencji w prawie do odszkodowania pomiędzy właścicielem z dnia 31 grudnia 1998 r. i osobą, która nabyła prawa od owego właściciela w drodze aktu notarialnego, lecz problem, czy osobie, która z racji upływu terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie nie może własnym działaniem (tj. poprzez złożenie wniosku) wywołać skutku w postaci uzyskania odszkodowania, można przyznać takie odszkodowanie w wyniku postępowania wszczętego wnioskiem innej osoby (właściciela z dnia 31 grudnia 1998 r.).

Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] września 2017 r., na podstawie art. 73 ust. 4 p.w.u.r.a.p. art. 9a, art. 129 ust. 5 pkt 3 ugn – utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] grudnia 2014 r.

Organ odwoławczy powyższe rozstrzygnięcie oparł o następujące ustalenia i rozważania:

Wypełniając zalecenia Sądu, Wojewoda uzupełnił akta sprawy o kopie aktów notarialnych z dnia [...] sierpnia 2006 r. Repertorium A nr [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2008 r. Repertorium A nr [...]. Celem wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, co do historii położonych w T. działek nr [...] załączono również wydruki z ksiąg wieczystych [...], [...], [...] oraz [...], a także wyciągi z Wykazu zmian gruntowych K W [...] z dnia [...] marca 2009 r. oraz z dnia [...] listopada 2008 r., z których wynika, że przedmiotowe grunty zostały przez odwołujących nabyte na podstawie ww. aktów notarialnych. Kwestią zasadniczą powstałą na gruncie przedmiotowej sprawy jest interpretacja pojęcia "właściciela" uprawnionego do otrzymania odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w rozumieniu art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. p.w.u.r.a.p. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że wykładania celowościowa i funkcjonalna wskazanego przepisu prowadzi do jednoznacznych wniosków, iż wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania powinna złożyć osoba, której w dniu 31 grudnia 1998 r. przysługiwało prawo własności przejętej nieruchomości drogowej (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 listopada 2007 r., II SA/GL 467/07 i z dnia 10 grudnia 2007 r., II SA/Gl). Na gruncie przedmiotowej sprawy ze stosownym wnioskiem o odszkodowanie wystąpili właściciele nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r. Nowonabywcy, którzy w prawa właścicieli przedmiotowych nieruchomości weszli odpowiednio w 2006 r. (akt notarialny z dnia [...] sierpnia 2006 r. Repertorium A nr [...]) oraz w 2008 r. (akt notarialny z dnia [...] kwietnia 2008 r. Repertorium A nr [...]), z oczywistych względów takich wniosków złożyć nie mogli. W art. 73 ust. 4 p.w.u.r.a.p., w zw. z ust. 1 tego artykułu niewątpliwe - co do zasady - chodzi o właściciela nieruchomości z 31 grudnia 1998 r., jednak analizując wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 19 maja 2011 r., sygn. akt K 20/09 stwierdzić można, że zastosowanie językowych reguł wykładni do art. 73 ust. 4 i 1 tejże ustawy nie pozostawia wątpliwości odnośnie rozumienia sformułowania "na wniosek właściciela nieruchomości", ponieważ wniosek, o którym mowa w tym przepisie ma formę żądania administracyjnoprawnego, dochodzonego na drodze administracyjnej i zmierza do udzielenia ochrony prawa majątkowego w rozumieniu prawa cywilnego. Taki wniosek zawierający roszczenie odszkodowawcze jest instrumentem służącym zaspokojeniu wierzytelności, która powstała po stronie uprawnionego wskutek odjęcia jego własności. Powyższe oznacza, że chodzi o wniosek składany przez podmiot, który doznał uszczerbku w swoich dobrach prawnie chronionych. Zgodnie z poglądem przedstawionym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2010 r., I OPS 3/09 r., uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, 0 którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy może być także osoba, która po 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 w/w ustawy, zawarła umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w formie aktu notarialnego z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości 31 grudnia 1998 r. i została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej. Przywołane orzeczenie i zaprezentowane w nim stanowisko dotyczą jednak szczególnej sytuacji, innej niż w przedmiotowej sprawie, w której właściciel nieruchomości na 31 grudnia 1998 r. nie złożył do 31 grudnia 2005 r. wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania w trybie art. 73 ust. 4 ustawy, natomiast w terminie zawitym, określonym w powyższym przepisie, z wnioskiem takim wystąpiła jego córka, powołując się na notarialną umowę darowizny, zawartą przed wydaniem deklaratoryjnej decyzji przez Wojewodę, obejmującej działkę zajętą pod drogę publiczną oraz na wpis w księdze wieczystej. Przyjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny interpretacja pojęcia właściciela nieruchomości zajętej pod drogę, o którym mowa art. 73 ustawy, podyktowana została więc ochroną konstytucyjnego uprawnienia do uzyskania słusznego odszkodowania za przejętą nieruchomość, wynikającą z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej, w sytuacji, gdy osoba uprawniona, tj. właściciel na 31 grudnia 1998 r. nie złożył wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania w zakreślonym w ustawie terminie. Wojewoda podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA I OSK 2280/13 z dnia 26 września 2014 r., że skoro ustawodawca w treści art. 73 ustawy wyraźnie wskazał zdarzenie, które powodując uszczerbek w dobrach oznaczonych podmiotów ma charakter prawnie relewantny i generuje odpowiedzialność podmiotów publicznych, a zdarzeniem tym jest odjęcie prawa własności, co nastąpiło 1 stycznia 1999 r., to ustalenie podmiotów uprawnionych do dochodzenia odszkodowania musi być skorelowane ze zdarzeniem powodującym szkodę. W sytuacji zatem gdy prawo własności zostało odjęte z mocy prawa właścicielom nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r. i to oni stosownie do zapisów art. 73 ust. 4 złożyli stosowny wniosek o ustalenie i wypłacenie odszkodowania z tego tytułu to ich wniosek winien zostać rozpatrzony pozytywnie. Szczególnie w sytuacji gdy nowonabywcy, w terminie zakreślonym ustawą, wniosku o odszkodowanie nie złożyli. Nie można na gruncie przedmiotowej sprawy pominąć faktu, że konsekwencją złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania poza ustawowym terminem jest niemożność uwzględnienia roszczenia. Bezspornym pozostaje fakt, że odwołujący swoje wnioski złożyli dopiero w 2012 r. Bezwzględnym warunkiem wszczęcia postępowania jest złożenie przez osobę uprawnioną do uzyskania odszkodowania wniosku, o którym mowa w art. 73 ust. 4 powołanej ustawy, w terminie określonym w tym przepisie (por. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia: 1 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 394/06, z dnia 30 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1410/09, z dnia 8 maja 2013r. sygn. I OSK 2258/11). Należy pamiętać, że przyznanie odszkodowania za przejętą z mocy prawa nieruchomość zajętą pod drogę realizowane jest w trybie administracyjnym, odrywając się od cywilnoprawnej umowy rozporządzającej nieruchomością. Zagadnienie rzeczywistego skutku prawnego umów sprzedaży przedmiotowych nieruchomości w powyższych okolicznościach, tj. po dacie 1 stycznia 1999 r. i mocy prawnej zapisu prawa własności w księdze wieczystej dokonanego w takich okolicznościach - co do nabycia prawa własności takiej nieruchomości, nie może być rozstrzygane w sprawach administracyjnych regulowanych na podstawie art. 73 ustawy. Przepis ten odnosi się bowiem do sytuacji z zakresu prawa publicznego - administracyjnego, a nie prawa prywatnego - cywilnego. Spory co do ważności i skuteczności rozporządzeń nieruchomością mogą być zatem rozstrzygane tylko na drodze cywilnoprawnej przed sądem powszechnym.

W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, iż strony umów sprzedaży przedmiotowych nieruchomości zawartych w formie aktów notarialnych nie dokonały przelewu wierzytelności z tytułu odszkodowania za wywłaszczoną 1 stycznia 1999 r. nieruchomość, a wystąpienie przez osoby będące właścicielami nieruchomości 31 grudnia 1998 r. bądź ich spadkobierców prawnych z wnioskami o ustalenie i wypłatę odszkodowania jednoznacznie wskazuje, że nie zrezygnowali oni z przysługujących im z mocy art. 73 ustawy uprawnień. Na uwagę zasługuje również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 11 lipca 2013 r., I OSK 377/12, podzielone również przez inny skład NSA w wyroku z dnia 26 września 2014 r. sygn. I OSK 2280/13, w którym uznał, że w sytuacji, gdy w określonym przez ustawę terminie z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania na podstawie przepisu art. 73 ust. 4 ustawy wystąpił zarówno właściciel nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z 31 grudnia 1998 r., jak i późniejsi nabywcy nieruchomości, a strony aktu notarialnego sprzedaży nie zawarły umowy przelewu wierzytelności z tytułu odszkodowania za wywłaszczoną 1 stycznia 1999 r. nieruchomość, to brak było podstaw do uznania za zgodne z prawem ustalenia odszkodowania i zobowiązania do jego wypłaty na rzecz nabywców nieruchomości oraz odmowy ustalenia odszkodowania na rzecz spadkobierców właściciela nieruchomości z 31 grudnia 1998 r. Przywołane stanowisko, na gruncie przedmiotowej sprawy, podziela również Wojewoda. Pod uwagę wziąć jednak należy, że odebranie prawa własności nastąpiło z mocy prawa, zgodnie z art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z dniem 1 stycznia 1999 r. Ostateczna decyzja wojewody, stanowiąca podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej, miała jedynie charakter deklaratoryjny. Dlatego to właśnie na datę wskazaną w powyższym przepisie należy ustalać kto był właścicielem uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Ewentualne zatem roszczenia podmiotów, z którymi właściciel zawierał po 31 grudnia 1998 r. umowy rozporządzające, podlegają kognicji sądów powszechnych i jako takie nie mogą być badane i uwzględniane przez organy orzekające na podstawie art. 73 ust. 4 w/w ustawy.

W skardze złożonej do Sądu na ww. decyzję, skarżący zaskarżyli ją w całości, domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją oraz zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego w postaci art. 73 ust 1 i 4 p.w.u.r.a.p. poprzez jego błędną wykładnię sprowadzającą się do oceny, że tylko osoby będące właścicielami nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r., które w okresie 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. złożyły wniosek o wypłatę odszkodowania są osobami uprawnionymi do uzyskania tego odszkodowania, zaś uzyskanie odszkodowania przez nabywców wywłaszczonej nieruchomości bądź jej części możliwe jest tylko w sytuacji wyraźnej cesji wierzytelności o odszkodowanie i tylko w sytuacji złożenia wniosku przez nabywcę nieruchomości we w skazanym w ustawie terminie.

W uzasadnieniu skargi podnieśli, co następuje:

Wnikliwa analiza przytoczonych przez organ orzeczeń nasuwa wnioski, iż ich interpretacja została dokonana w sposób selektywny i dowolny, mający na celu jedynie dopasowanie ich do z góry założonych tez. W szczególności z żadnego z powoływanych orzeczeń nie wypływa wniosek, jakoby uprawnienie do odszkodowania za zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną przysługiwało jedynie właścicielowi nieruchomości z dnia [...] grudnia 1998 r., nie zaś jej nowemu właścicielowi który ponosi realną szkodę z tytułu zajęcia nieruchomości. Błędne jest rozumienie przez organ stwierdzeń zawartych w wyroku I OSK 2280/13 z 26 września 2014 r. Niewłaściwy jest wniosek, jakoby w ww. wyroku stwierdzono, że niemożliwe jest dochodzenie odszkodowania jednocześnie nowemu właścicielowi (skarżącym) jak i poprzedniemu właścicielowi, który po 31 grudnia 1998r., nabył własność nieruchomości w drodze czynności cywilnoprawnej i został ujawniony w księdze wieczystej tej nieruchomości. Zgodnie chociażby z treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2010r. (I OSK 257/10), na podstawie art. 73 ust. 1 ww. ustawy, wywłaszczenie dokonało się z mocy prawa, jednak potwierdzone to być musi ostateczną decyzją Wojewody. Dopóki zatem decyzja ta nie zostanie wydana, nie można odmówić właścicielowi, będącemu nim w dniu 31 grudnia 1998 r., prawa do obrotu nieruchomością. Figuruje on bo wiem w księdze wieczystej jako właściciel i z tego prawa korzysta, a co za tym idzie, nabywcy działającemu w zaufaniu do księgi wieczystej, nie może nie przysługiwać prawo do domagania się odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną z mocy prawa, ale co do której w dacie nabycia nie było ostatecznej decyzji stwierdzającej to wywłaszczenie. W podobnym tonie Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się w wyroku z dnia 9 kwietnia 2010 r. (I OSK 145/10), w którym wskazał jednoznacznie, że osobą uprawnioną do odszkodowania jest oczywiście były tj. sprzed dnia 1 stycznia 1999 r. właściciel nieruchomości. Nie oznacza to jednak, że uprawnionym do odszkodowania nie może być osoba, która legitymowała się formalnoprawnym tytułem uprawniającym do żądania ustalenia i wypłaty odszkodowania zarówno w dacie złożenia w ustawowym terminie wniosku w tym przedmiocie, jak i w dacie wydania przez wojewodę decyzji o stwierdzeniu z mocy prawa nabycia własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną (zob. też wyrok 11 stycznia 2010r., I OPS 3/09; wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 maja 2011r., I SA/Wa 28/11; wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2010r, I OSK 88/10; wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2010r., I OSK 99/10). Analizując to zagadnienie podzielić należy kierunek wykładni zawarty w wyroku składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2010 r., sygn. akt I OPS 3/09, zgodnie z którym uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, może być także osoba, która po 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 ustawy, zawarła w formie aktu notarialnego, umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości 31 grudnia 1998 r., i została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej. Zatem wniosek o ustalenie odszkodowania może złożyć osoba, która nie była właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę publiczną 31 grudnia 1998 r., ale stała się nim po tej dacie. Za niezasadne należy uznać stanowisko zmierzające do wykazania, że jedynymi osobami uprawnionymi do odszkodowania są osoby lub ich spadkobiercy, którzy byli właścicielami nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. Osoba będąca właścicielem nieruchomości 31 grudnia 1998 r. mogła ją zbyć, otrzymując w zamian określony ekwiwalent, najczęściej ekwiwalent pieniężny, stanowiący wynagrodzenie za zbycie prawa własności. Ponadto żaden przepis ani nie nakazywał takiemu właścicielowi zbywania nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, ani nie określał wysokości wynagrodzenia (zapłaty) za zbycie takiego prawa. Nie było więc żadnych przeszkód, aby cenę za zbycie takich nieruchomości można było określić mianem ceny rynkowej, a przynajmniej była to cena, którą obie strony zaakceptowały. Z kolei nabywca nieruchomości zajętej pod drogę publiczną mógł nadał taką nieruchomość - do chwili wydania decyzji przez wojewodę stwierdzającą nabycie jej przez podmiot publiczny - zbywać. Sytuacja ta zmieniała się dopiero z chwilą, gdy nabrała cech ostateczności decyzja wydawana na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy. Z momentem jej wydania, dotychczasowy właściciel definitywnie tracił prawo własności. Tym samym to temu ostatniemu właścicielowi powinno przysługiwać prawo do domagania się odszkodowania za nieruchomość utraconą na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a to dlatego, że poprzedni właściciele uzyskali ekwiwalent za zbycie prawa własności. Co więcej, wskazać należy, że nabywcy nie wiedzieli o tym, że nastąpiło przejście własności części nabywanych nieruchomości na rzecz Skarb i Państwa i nie mieli oni możliwości sprawdzenia tego, skoro treść księgi wieczystej mogła zostać zmieniona dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji w tym przedmiocie. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 19 maja 2011 r., sygn. akt K 20/09, publ. w OTK-A 2011/4/35 stwierdzić należy, że zastosowanie językowych reguł wykładni do art. 73 ust. 4 i 1 ustawy nie pozostawia wątpliwości odnośnie rozumienia sformułowania "na wniosek właściciela nieruchomości", ponieważ wniosek, o którym mowa w tym przepisie ma formę żądania dochodzonego na drodze administracyjnej i zmierza do udzielenia ochrony prawa majątkowego w rozumieniu prawa cywilnego. Taki wniosek zawierający roszczenie odszkodowawcze jest instrumentem służącym zaspokojeniu wierzytelności, która powstała po stronie uprawnionego wskutek odjęcia jego własności. Powyższe oznacza, że chodzi o wniosek składany przez podmiot, który doznał uszczerbku w swoich dobrach prawnie chronionych. Skoro poprzedni właściciele złożyli wnioski o odszkodowanie za utratę własności nieruchomości, za którą następnie otrzymali zapłatę od wnioskodawców przy przenoszeniu własności tej nieruchomości to prawa i obowiązki związane z tą nie ruchomością (w tym roszczenie o wypłatę odszkodowania za wywłaszczone grunty przeszły na nabywców (wnioskodawców). Złożenie wniosku w terminie przez poprzednich właścicieli było więc skuteczne względem nabywców. Obrót nieruchomościami objętymi art. 73 ust. 1 ustawy, dokonywany przez wywłaszczonych, którzy legitymowali się wpisem w księdze wieczystej, nie może prowadzić do sytuacji, w której postępujący zgodnie z prawem i w zaufaniu do ksiąg wieczystych nabywcy - doznając uszczerbku w swych dobrach prawnie chronionych - zostaliby pozbawieni ochrony prawnej, a ich konstytucyjne prawa stałyby się iluzoryczne. Zbywcy nieruchomości uzyskali podwójną, korzyść (zapłatę za zbycie i odszkodowanie), a nabywczy, nie dość, że zostaliby pozbawieni prawa własności nieruchomości i to bez odszkodowania, to także utraciliby kwotę wynagrodzenia zapłaconą byłym właścicielom za nabytą własność. Taka sytuacja nie jest dopuszczalna w demokratycznym państwie prawa, albowiem zasada naprawienia szkody osobie faktycznej poszkodowanej jest podstawową zasadą prawa cywilnego i wynika z konstytucyjnej zasady ochrony własności. Wskazania Organu jakoby powinna nastąpić cesja wierzytelności w umowie sprzedaży są chybione. Przeniesienie prawa własności wiąże się z przeniesieniem praw i zobowiązań związanych ze sprzedawaną nieruchomością. Organ błędnie ustalił, że sprzedający dali wyraz temu, że nie przenieśli swoich wierzytelności o odszkodowanie, skoro złożyli wniosek. Wskazać należy, że wniosek został złożony przed zawarciem umowy sprzedaży nieruchomości, zaś wydanie decyzji i wypłata odszkodowania nastąpiła po znacznym czasie od złożenia wniosku. Sam fakt przyjęcia pieniędzy przez sprzedającego nie może absolutnie świadczyć o tym, że zachował on prawo do odszkodowania. Oczekiwanie, że kupujący na wszelki wypadek w każdej umowie sprzedaży nieruchomości zawrze umowę cesji przyszłych, bliżej nieokreślonych wierzytelności związanych z tą nieruchomością jest przesadzone i przede wszystkim niespotykane. Organ stoi na stanowisku, że kupującego należy obarczyć odpowiedzialnością za to, że nie zachował należytej staranności o to, by takie odszkodowanie otrzymać. Takie przerzucanie odpowiedzialności nie jest zasad le, bowiem obarcza się tą odpowiedzialnością podmiot działający w dobre wierze i w zaufaniu zarówno do ksiąg wieczystych, jak i organów admir istracji publicznej działających w oparciu o przepisy prawa.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu materialnemu, oraz prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.

Na wstępie należy przypomnieć, ze przedmiotowe postępowanie zostało poprzedzone wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 776/15. W wyroku tym podzielono pogląd sprowadzający się do twierdzenia, że prawo do odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, nabytą przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 p.w.u.r.a.p, może przysługiwać również osobie, która nie była wprawdzie właścicielem tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., ale po tym dniu, a przed wydaniem decyzji o której mowa w art. 73 ust. 3 p.w.u.r.a.p., zawarła umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w formie aktu notarialnego z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., a ponadto została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej. W powyższym wyroku zwrócono uwagę na merytoryczny problem przedmiotowej sprawy, sprowadzający się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy osobie, która z racji upływu terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie nie może własnym działaniem (tj. poprzez złożenie wniosku) wywołać skutku w postaci uzyskania odszkodowania, można przyznać takie odszkodowanie w wyniku postępowania wszczętego wnioskiem innej osoby (właściciela z dnia 31 grudnia 1998 r.). Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., zagadnienie to winno zostać poddane ocenie Sądu.

Stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w sprawie przepis art. 73 ust. 1 – 5 p.w.u.r.a.p., stanowi:

1. Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

2. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, wypłaca:

1 ) gmina – w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi,

2 ) Skarb Państwa – w odniesieniu do pozostałych dróg.

3. Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody.

3 a. Jeżeli istnieje konieczność określenia granic nieruchomości, które przeszły na własności Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego, wydając decyzję, o której mowa w ust. 3, nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości.

4. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

5. Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie ustawy, przy czym nie uwzględnia się wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem.

Z treści powyższego przepisu wynika, że ustawodawca nie określił w nim żadnego terminu, w którym wojewoda powinien wydać decyzję, o której mowa w ustępie 3 stwierdzającą przejście z mocy prawa na własność Skarbu Państwa lub określonej jednostki samorządu terytorialnego nieruchomości wskazanej w ustępie 1, a która to decyzja stanowi podstawę ujawnienia tego faktu w księdze wieczystej. Wobec braku takiego terminu dla organu do wydania decyzji przy jednoczesnym określeniu terminu w którym właściciel mógł domagać się wypłaty odszkodowania doszło do sytuacji, w której m. in. znaleźli się skarżący, że upłynął im termin do złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania przed wydaniem przez wojewodę decyzji potwierdzającej przejście nieruchomości na własność Skarbu Państwa. Decyzja Wojewody została bowiem wydana w dniu [...] grudnia 2009 r. Dopiero więc od tego czasu mógł pojawić się wpis w księdze wieczystej, że właścicielem nieruchomości jest Skarb Państwa, a skarżący kierując się treścią dotychczasowego wpisu figurującego w księdze wieczystej, zakupili nieruchomość w 2008 r., a więc już po terminie do złożenia wniosku o odszkodowanie. Niewątpliwie wskazany przepis w zakresie ustalenia dla właściciela terminu do złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania w sytuacji gdy w okresie tym nie została wydana decyzja wojewody, stwierdzająca przejście własności nieruchomości na rzecz podmiotu publicznoprawnego, może wzbudzać wątpliwości co do zgodności z Konstytucją, czego wyrazem było pytanie prawne skierowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2007 r. w sprawie II SA/GL 619/06 do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie, czy przepis art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP. Sprawa zawisła w Trybunale Konstytucyjnym pod sygnaturą P 33/07. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 15 września 2009 r., uznał, że ww. przepis jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Treść powyższego wyroku nie pozostaje bez wpływu na uznanie przez Sąd, że w niniejszej sprawie skarga podlega oddaleniu. Decyzje organów o odmowie przyznania skarżącym odszkodowania należy ocenić jako zgodne z prawem. Niewątpliwie skarżący posiadali legitymację stron w sprawie wznowienia postępowania, skoro skarżący kupili lokal nr [...] przy ul. [...] wraz z udziałem w nieruchomościach drogowych [...] na podst. umowy notarialnej z IV 2008 r., co obejmowała księga wieczysta nr [...]. Przesądza to o poprawności postanowienia o wznowieniu postępowania. Skoro bowiem nabyli udział w nieruchomościach drogowych, które podległy reżimowi art. 73 ust. 1 p.w.u.r.a.p., mogli powoływać się na fakt, że to oni są właścicielami omawianej nieruchomości. Skutek instytucji rękojmi wiary ksiąg wieczystych sprawia bowiem, że dopóki w księdze wieczystej nieruchomości, zajętej pod drogę nie zostało ujawnione jej przejście na własność Skarbu Państwa lub gminy na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody, dopóty możliwe było formalnoprawne zawarcie umowy przeniesienia własności takiej nieruchomości przez właściciela wpisanego w dziale II księgi wieczystej oraz wpisanie w jego miejsce osoby, która zawarła z nim taką umowę jako nabywca nieruchomości (wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt I OPS 3/09).

Dlatego też w momencie rozpoznawania złożonego przez poprzednich właścicieli nieruchomości wniosku z [...] czerwca 2005 r., o wypłatę odszkodowania, organ powinien był potraktować skarżących, jako strony tego postępowania. Skoro tego nie uczynił, zasadnym było wznowienie ww. postępowania wobec pominięcia w nim skarżących. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy winny były więc rozstrzygnąć zagadnienie, które sprecyzował WSA w Bydgoszczy w ww. wyroku z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 776/15, czy osobie, która z racji upływu terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie nie może własnym działaniem (tj. poprzez złożenie wniosku) wywołać skutku w postaci uzyskania odszkodowania, można przyznać takie odszkodowanie w wyniku postępowania wszczętego wnioskiem innej osoby (właściciela z dnia 31 grudnia 1998 r.). Innymi słowy należało rozstrzygnąć problem, czy skarżący, będący w sytuacji, w której nie mogli złożyć wniosku o odszkodowanie - a uczynili to ich poprzednicy prawni – mogą otrzymać odszkodowanie z racji złożenia o nie wniosku przez poprzedników prawnych (właścicieli nieruchomości na dzień 31.12.1998 r.).

Wykładnia językowa art. 71 ust. 4 ww. ustawy stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa, co oznacza – stosując wykładnię językową, że skarżący nie nabyli zakupionej przez siebie nieruchomości drogowej (ściślej, udziału w niej). Stosując tę wykładnię oznacza to, że właścicielem nieruchomości tej z dniem 1 stycznia 1999 r. został Skarb Państwa, skutkiem czego, dotychczasowi właściciele nieruchomości nie mogli skutecznie nią rozporządzać po tym dniu.

Organy nie oparły się jedynie na wykładni językowej ww. przepisu, lecz przyjęły, że ujawnienie w księdze wieczystej, jako właścicieli ww. nieruchomości drogowej, miało w sprawie znaczenie i wymagało dokonania analizy tego faktu.

Przesądzenie przez organy, że przeniesienie własności ww. nieruchomości na skarżących nie może jednak przesądzić o słuszności ich wniosku o odszkodowanie należy uznać za zasadne.

Prezentowane w orzecznictwie poglądy, że skoro przejęcie prawa własności w myśl art. 73 ust. 1 następuje z mocy prawa w określonej dacie, tj. z dniem 1 stycznia 1999 r., to w tym zakresie wykluczone jest nabywanie gruntów już zajętych pod drogi publiczne w trybie wszelkich umów cywilnoprawnych, są trafne co do zasady.

Dopóki jednak nie doszło do stwierdzenia nieważności czynności prawnej objętej aktem notarialnym przez sąd powszechny lub nie został wykreślony z ksiąg wieczystych wpis prawa własności, nie można pozbawić tych "nowych wieczystoksięgowych właścicieli" (tj. osób ujawnionych w księdze wieczystej jako ich właściciele), jeszcze przed wydaniem decyzji wojewody stwierdzającej nabycie z mocy prawa tejże nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, przymiotu właściciela w rozumieniu art. 73 ust. 4 ustawy, tj. podmiotu uprawnionego do złożenia wniosku o odszkodowanie – wystąpienia z żądaniem ustalenia i wypłaty odszkodowania (wyrok NSA z 11 stycznia 2010 r., sygn. akt: I OPS 3/09 r.). Przymiot właściciela nieruchomości nie był jednak wystarczającym wymogiem do uzyskania odszkodowania. Niezbędnym wymogiem do tego było również złożenie wniosku o odszkodowanie do 31 grudnia 2005 r., co wynika z art. 73 ust. 4 p.w.u.r.a.p. Wymogu tego skarżący nie dopełnili. Jak wynika z orzecznictwa, ww. termin z art. 73 ust. 4 ww. ustawy jest zawitym terminem prawa materialnego i jego upływ powoduje wygaśnięcie roszczenia o odszkodowanie (wyrok NSA z dnia 16.04.2020 r., sygn. akt I OSK 994/19; wyrok NSA z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt: I OSK 2258/11, wyrok NSA z dnia 1 lutego 2007 r., sygn. akt: I OSK 394/06. Orzecznictwo przesądziło też, że nie ma znaczenia przyczyna uchybienia temu terminowi (wyrok WSA w Lublinie z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt: II SA/Lu 273/08; wyrok WSA w Łodzi z 19.11.2019 r., sygn. akt II SA/Łd 636/19).

Jak już wskazano wyżej, w wyroku z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt P 33/07 (OTK-A 2009/8/123) Trybunał stwierdził, że art. 73 ust. 4 ustawy w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Uzasadniając to orzeczenie Trybunał Konstytucyjny wskazał, że uchybienie terminowi, o którym mowa w art. 73 ust. 4 przepisów wprowadzających, nie może być sanowane wskutek wniosku o przywrócenie terminu i jednoznacznie kształtuje sytuację prawną uprawnionego i zobowiązanego z tytułu odszkodowania. Z mocy prawa termin ten nie podlega dyspozytywności stron stosunku odszkodowawczego. W wypadku jego upływu, organy orzekające w kwestii wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania są zobowiązane rozstrzygnąć sprawę merytorycznie i orzec o bezzasadności żądania strony (por. np. wyrok NSA z 16 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1490/09).

Z powyższego jasno wynika, że fakt, iż skarżący nie mieli możliwości złożenia wniosku o odszkodowanie w ustawowym terminie nie jest okolicznością, która mogłaby przesądzić o zasadności ich roszczenia. Co się natomiast tyczy skutków umowy przenoszącej własność nieruchomości, to należy uznać, że skutkiem jej nie może być uznanie, że skarżący mogą skorzystać z faktu złożenia takiego wniosku przez poprzednich właścicieli nieruchomości. Pomijając już zagadnienie, że umowa przenosząca własność ma charakter sukcesji syngularnej, co oznacza, że przenosi tyle praw, ile zostało w niej wyszczególnionych (a więc nie obejmuje cesji wierzytelności o odszkodowanie), to przede wszystkim podstawowe znaczenie ma dla jej skutków fakt, że została zawarta już po upływie terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie. Jej postanowienia nie mogłyby więc przenieść uprawnień dotyczących odszkodowania poprzednich właścicieli nieruchomości na skarżących.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalono skargę.