Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 516/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 2, art. 5 ust. 1 pkt 14
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 4 ust.3
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
article: par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. decyzją z dnia [...] roku nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 roku poz.267, dalej k.p.a.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. nr 98 poz.634 ze zm.), art. 10 ust. 1 pkt 1 oraz art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz.U. z 2013 roku poz.373), po rozpatrzeniu odwołania "A" sp. z o.o. w S., reprezentowanej przez M. P., od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] roku o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowych na [...] roku, utrzymał zaskarżoną decyzją z mocy.

Dnia [...] roku do Biura Powiatu ARiMR w B. wpłynął wniosek spółki o przyznanie płatności na rok [...] , w ramach systemów wparcia bezpośredniego, wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) oraz płatności rolnośrodowiskowej, wniosek kontynuacyjny. Strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji pakietu 3-ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant 3.1.2.Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 na powierzchni 26,83 ha, pakietu 2-rolnictwo ekologiczne wariant 2.3 - trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności na powierzchni 28,83 ha. W dniu [...] roku przeprowadzono kontrolę kompletności wniosku, która nie wykazała nieprawidłowości. W wyniku kontroli administracyjnej danych zadeklarowanych przez stronę Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. stwierdził niezgodność pomiędzy danymi działek rolnych w granicach działki ewidencyjnej nr [...] położonej w województwie [...] , powiat [...] gmina K. deklarowanymi we wnioskach kilku producentów, w tym "A" sp. z o.o., a danymi zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych.

Organ zwrócił się do strony o złożenie wyjaśnień, a na żądanie strony udzielenia szczegółowych informacji, pismem z dnia [...] roku strona została poinformowana o zakresie nieprawidłowości. Pismem z dnia [...] roku strona stwierdziła, że przywoływane niezgodności nie znajdują uzasadnienia, a strona nie będzie w tym zakresie udzielać żadnych wyjaśnień, domagała się natomiast wydania decyzji.

W Biurze Powiatowym ARiMR w B. przeprowadzono proces weryfikacji producentów wnioskujący o przyznanie płatności w oparciu o zapisy art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 roku ustanawiające szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE L 25 z 20 stycznia 2011 roku, s. 8 ze zm.) stanowiącego, że nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w przypadku, gdy zostanie udowodnione, że sztucznie stworzyli oni warunki wymagane do otrzymania płatności - w odniesieniu do płatności ONW oraz płatności rolnośrodowiskowej. Powyższe uregulowanie odniesienie do art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2888/95 z dnia 18 grudnia 1995 roku w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, stanowiący, że działania skierowane na uzyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Kierownik Biura Powiatowego AMiMR w B. ustalił, że pełnomocnik spółki M. P. jest udziałowcem w pięciu spółkach to jest: "A" sp. z o.o., "B" sp. z o.o., "C" sp. z o.o., "D" sp. z o.o., "E" sp. z o.o. z siedzibami na terenie pięciu województw zarejestrowanych w Ewidencji Producentów.

W wyniku weryfikacji danych z wniosków złożonych przez te podmioty obejmujących rodzaje płatności, powierzchnie, kwoty płatności oraz uregulowania dotyczące modulacji dyscypliny finansowej UE Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. ustalił, że przy wnioskowaniu o płatności dla jednego podmiotu podlegały demodulacji w zakresie ONW, RPŚ i dyscyplinie finansowej w ramach JPO. O wynikach powyższej analizy poinformowano kierowników właściwych biur powiatowych.

W odpowiedzi na wezwanie organu pełnomocnik spółki stwierdził, że nie stworzył sztuczny warunków do uzyskania płatności, a pismo, w którym wezwano o złożenie wyjaśnień jest lakoniczne i nie będzie udzielał na nie informacji. Domagał się niezwłocznego wydania decyzji kończącej postępowanie.

W dniu [...] roku pełnomocnik spółki zapoznał się z aktami sprawy z wniosku na [...] rok i odmówił przedłożenia tytułów posiadania użytkowanych przez spółki gruntów, stwierdził, że prace agrotechniczne prowadzone są przez osoby trzecie i wniósł o zakreślenie terminu by mógł odnieść się do poczynionych ustaleń. W piśmie z dnia [...] roku pełnomocnik spółki wyjaśnił motywy, jakimi kierowali się A. W., M. P. i P. P. tworząc spółki zajmujące się prowadzeniem działalności rolniczej, odmówił natomiast złożenia dokumentów potwierdzających stan posiadania deklarowanych gruntów w ramach poszczególnych spółek.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. w oparciu o informacje uzyskane z Agencji Nieruchomości Rolnych we W. i Z., ustalił kto jest użytkownikiem działek deklarowanych w ramach wniosków spółek.

Pełnomocnika spółki zapoznano z poczynionymi ustaleniami, który jednak odmówił udzielania wyjaśnień i zapoznania się z treścią protokołu [...].

Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] roku w oparciu o powyższe ustalenia uznał, że strona stworzyła sztuczne warunki gospodarowania i odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji, a pismem z dnia [...] roku uzupełniła jego treść dostarczając faktury VAT z tytułu opłat ponoszonych za kontrolę i certyfikację produkcji ekologicznej, umowy o stosowanie certyfikatów i zasadach nadzoru, umowę zawartą pomiędzy W. P. a stroną skarżącą, projekt umowy pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy we W. "C" sp. z o.o. o administrowanie nieruchomościami oraz odpis wyroku WSA we Wrocławiu z 16kwietnia 2014 roku sygn. akt SA/Wr 117/14 i z dnia 9 kwietnia 2014 sygn. akt 3 SA/Wr 118/14.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wydał decyzję z dnia [...] roku, która uchylił zaskarżoną decyzje i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na konieczność przeanalizowania nowych dostarczonych dowodów.

Rozpoznając ponownie sprawę organ pierwszej instancji wezwał przedstawiciela spółki do podania sposobu gospodarowania gruntami zgłoszonymi do płatności obszarowych przez spółki, które reprezentuje M. P. kto i w jakim zakresie konsultował z doradcą rolnośrodowiskowym zakres działalności w spółkach, ustalenia kto ponosił koszty sporządzonych planów rolnośrodowiskowych, kryteria wyboru lokalizacji spółek, cel podziału gruntów pomiędzy spółkami, przedstawienie umowy dzierżawy i aktów notarialnych na deklarowane grunty, przedstawienie sprawozdań finansowych z działalności spółek.

W odpowiedzi przedstawiciel spółki stwierdził, że występuje w imieniu "A" sp. z o.o., nie posiada dokumentów innych spółek, plan rolnośrodowiskowy był sporządzony 4 lata temu, nie jest w stanie przedstawić okoliczności jego sporządzenia. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 15.03.2013 r. ) § 23 ust. 1 pkt 7 " oświadczenia i zobowiązania rolnika związane z realizacja zobowiązania rolnośrodowiskowego, w tym zobowiązanie do przechowywania planu działalności rolnośrodowiskowej oraz innych dokumentów dotyczących spełnienia warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej lub związanych z ta płatnością przez okres realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego oraz przez okres pięciu lat od dnia zakończenia realizacji tego zobowiązania."

Pełnomocnik spółki wyjaśnił, że plan rolnośrodowiskowy był finansowany przez spółkę, zamówiony był u doradcy prywatnie, nie wystawił on faktury VAT, ani pokwitowania. "A" sp. z o.o. posiada jednego udziałowca i reprezentanta w osobie M. P.. Zgodnie z art. 201 § 1 ksh to zarząd spółki, a nie on prowadzi sprawy spółki. Kryterium wyboru siedziby spółki była obawa o nierzetelne prowadzenie spraw przez Biuro Powiatowe ARiMR we W., przeniesienie jej poza właściwość miejscową [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, a prowadzenie działalności w formie spółek z ograniczona odpowiedzialnością miało na celu zminimalizowanie skutków niezgodnego z prawem działania organów rolnych i ograniczenie windykacji spółki. Nie doszło do podziału gruntów pomiędzy spółki, gdyż nigdy wcześniej nie stanowiły one jednej całości.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. ustalił, że działki użytkowane przez spółki reprezentowane przez M. P. były deklarowane w [...] roku przez A. W., M. P. i P. P. , a działki deklarowane do płatności w ramach wniosków w [...] roku "A" sp. z o.o., w [...] roku deklarowane były przez P. P., "C" sp. z o.o. w [...] roku dwie działki deklarowane były przez M. P., "D" sp. z o.o. w [...] roku deklarowane były przez A. W., będąca żona M. P.. Ustalono nadto, że M. P. jest w posiadaniu dokumentacji innych spółek, co wynika z wniosków przez nie składanych. M. P. zaprzeczył aby był w posiadaniu innych dokumentów niż złożone w sprawie, nie posiada umów dzierżawy, ani aktów notarialnych, a "A" sp. z o.o. nie jest strona umów z Agencja Nieruchomości Rolnych. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że działki [...] i [...] położone w obrębie L. gmina O. są objęte umową dzierżawy z dnia [...] roku z A. W.., a działka [...] obręb G. gmina K. jest objęta umową dzierżawy z "C" sp. z o.o.

Pismem z dnia [...] roku poinformowano stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, z czego nie skorzystała.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z dnia [...] roku odmówił spółce płatności na [...] rok. W uzasadnieniu decyzji powołał się na art. 4 ust 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 i w oparciu o materiał dowodowy sprawy uznał, że spółki będące we władaniu M. P. można uznać za jedno przedsiębiorstwo, a zatem można też uznać, że nastąpił jego podział. Zgodnie z definicją gospodarstwa z art. 2 lit. a rozporządzenia parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 można przyjąć, że podzielone gospodarstwa są pod względem ekonomicznym i technicznym spójne, mają tożsame kierownictwo. Sztuczny podział gospodarstwa poprzez utworzenie spółek kapitałowych miał na celu zwiększenie maksymalnego limitu pomocy przysługującego jednemu beneficjentowi (wyrok WSA w Warszawie z 13.01.2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1732/11). W sprawie miało miejsce stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści majątkowych, a organ ma obowiązek zbadania tej kwestii( wyrok WSA w Warszawie z 20.12.2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1659/11).

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 33, art. 35 i art. 38 kc w związku z art. 151 § 1i 2 oraz art. 201 § ksh, z naruszeniem art. 2 pkt a i b oraz art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, art. 2 lit. a rozporządzenia WE nr 116/2008, rażące naruszeni przepisów postępowania tj. art. 8, art. 16, art.. 80 i art. 107 § 1 kpa i art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. W uzasadnieniu odwołano się do błędnie ustalonego stanu faktycznego, nie doszło nadto do sztucznego podziału gospodarstwa, ani korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Wydana decyzja narusza zasadę budowania zaufania do organów państwa, a w latach 2010-2013 organy wydały w stosunku do spółek które reprezentuje 38 ostatecznych decyzji. Spółki zostały powołane do właściwego reprezentowania osób fizycznych i dla zmiany właściwości miejscowej organu pierwszej instancji.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. zaskarżoną decyzja utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że pomoc finansowa w postaci płatności rolnośrodowiskowych z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich przewidziana jest w ramach realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich określonego w art. 15 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 roku w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.UE L z 2005 r., nr 277, s.1).

Warunki i tryb przyznawania, wypłaty i zwracania tej pomocy określają przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (DZ.U. z 2013 r., poz. 173).Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy realizacja programu obejmuje działanie "program rolnośrodowiskowy". Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy pomoc przyznawana jest na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, a decyzję o przyznaniu pomocy organ opiera na treści wniosku.

Szczegółowe zasady przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy określono w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, który obok warunków określonych w § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 roku realizuje 5-l3tnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia nr 1698/2005, obejmuje wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnej płatności rolnośrodowiskowej, a ponadto jeżeli rolnik spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w § 2 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 roku.

Dane zadeklarowane przez wnioskodawcę podlegają weryfikacji przez organ prowadzący postępowanie stosownie do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 roku (Dz.U. WE L 312 z 23.12.1995r. s.1) w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Zgodnie z art. 4 rozporządzenia działania skierowane na pozyskiwanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym wypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków, prowadzą do nie przyznania lub wycofania korzyści. Zgodnie zaś z art. 7 rozporządzenia środki administracyjne i kary mogą być stosowane wobec podmiotów gospodarczych wymienionych w art. 1, które popełniły nieprawidłowość, mogą być też stosowane wobec osób, które uczestniczyły w nieprawidłowości oraz wobec osób, na których ciąży obowiązek poniesienia odpowiedzialności za nieprawidłowości lub obowiązek zapobiegania im.

Zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 nie naruszając przepisów szczegółowych nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w przypadku, gdy zostanie udowodnione, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania płatności, sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ( C-434/12) organ odwoławczy stwierdził, że podejrzenie stworzenia sztucznych warunków w celu uniknięcia zastosowania modulacji lub stawek degresywnych występować może względem sztucznego podziału gospodarstwa poprzez:

- tworzenie wielu spółek powiązanych ze sobą osobowo i kapitałowo dla uzyskania płatności w odniesieniu do gruntów, które faktycznie są w posiadaniu jednego podmiotu lub są przedmiotem współposiadania,

-występowanie oddzielnie o przyznanie płatności przez podmioty będące faktycznie współposiadaczami gospodarstwa,

- posługiwanie się przez podmioty tym samym rachunkiem bankowym.

W rozpatrywanej sprawie organ przyjął, że celem strony było uniknięcie degresywnego systemu udzielania płatności rolnośrodowiskowej, określonego w § 20 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Jednocześnie zweryfikowano sprawy strony i czterech spółek reprezentowanych przez M. P. w wyniku czego stwierdzono, że można przypisać działania o których mowa w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji 65/2011, stworzenie sztucznych warunków do przyznania płatności. Spółki te utworzono na terenie pięciu województw ([...], [...], [...], [...], [...], natomiast grunty położone są na terenie województwa [...], a dwie działki w województwie [...].

"A" sp. z o.o. wpisana do KRS w dniu [...]roku, "B" sp. z o.o. wpisana do KRS w dniu [...]roku, "C" sp. z o.o. wpisana do KRS w dniu [...]roku. "D" sp. z o.o. i "E" sp. z o.o. są w organizacji. Osoba wchodzącą w skład organu uprawnionego do reprezentacji jest M. P., a przedmiotem działalności spółek jest uprawa zbóż, roślin strączkowych i roślin oleistych na nasiona, z wyłączeniem ryżu oraz pozostałe uprawy rolne inne niż wieloletnie. Ustalono, że "B" posiada ten sam rachunek bankowy co "C", a "D" jest w likwidacji , a "B" przejmuje jej grunty.

W ocenie organu odwoławczego skargi wnoszone przez spółkę na działanie Biura Powiatowego we W. i niezadowolenie z jej funkcjonowania nie są wystarczającą przesłanką do tworzenia spółek celem ominięcia obsługi wniosków przez ten organ. Zgodnie z § 23 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wniosek o przyznanie płatności można kierować do kierownika biura powiatowego ARiMR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę rolnika, a działki położone w dwóch województwach można było zadeklarować według siedziby gospodarstwa, więc i w województwie [...]. Nadto działka nr [...] jest użytkowana i deklarowana do płatności w częściach przez dwie spółki, a to "A" i "E". Z informacji z Agencji Nieruchomości Rolnych w Z. i we W. wynika, że deklarowane w ramach wniosków spółek działki ewidencyjne są w części przedmiotem dzierżawy ANR z A. W.-P., a w części własnością M. P.. W powyższej opisanym postępowaniu organ odwoławczy nie dopatrzył się racjonalnego postępowania gospodarczego.

Organ przyznaje, że deklarowane do płatności wcześniej grunty nie stanowiły całości gospodarczej, jednakże działki użytkowane przez spółkę były deklarowane w roku [...] przez A. W., M. P., P. P., a działki deklarowane do płatności w ramach wniosku w [...] roku "A" deklarowane były przez P. P., zaś w [...] roku dwie działki użytkowane przez "C" deklarowane były przez M. P., a "D" przez A. W.. Natomiast z wyjaśnień M. P., osoby najbardziej doświadczonej i posiadającej wykształcenie prawnicze, wynika, że nie doszło do sztucznego podziału gospodarstwa ponieważ gospodarstwa spółek były utworzone z tych samych gruntów które pierwotnie deklarowali A. W., P. P. i M. P.. W rezultacie poczynionych działań spółki bez trudności uzyskały płatności w latach [...], [...], [...], a przyjęta strategia okazała się skuteczna.

Organ odwoławczy stwierdził, że opłatności w [...] roku ubiegały się :

- "A" sp. z o.o. ubiegała się o JPO do powierzchni 43,64 ha, płatność ONW do powierzchni 28,31 ha, płatność RPŚ do 26,83 ha,

- "B" sp. z o.o. ubiegała się o płatność JPO i ONW do powierzchni142,73 ha,

- "C" ubiegała się o płatność JPO do powierzchni 62,66 ha, płatność UPO do powierzchni 45,69 ha, płatność uzupełniającą do powierzchni roślin na paszę do powierzchni 53,25 ha, płatność ONW do powierzchni 62,66 ha, płatność PRŚ do powierzchni 53,25ha,

-"D" ubiegała się płatność JPO i ONW do powierzchni 12,99 ha, płatność PRŚ do powierzchni 8,79 ha i 4, 2 ha w zależności od pakietu,

"E" ubiegała się o płatność JPO do powierzchni 79, 24 ha, płatność ONW do powierzchni 26,81 ha, płatność PRŚ do powierzchni 26,81 ha.

Łączna powierzchnia zadeklarowanych działek to 128,63 ha, kwota płatności PRŚ 42.740 zł, zaś gdyby była zadeklarowana przez jednego producenta to podlegałaby degresji ponad 100 ha, zgodnie z § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku, gdzie płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w wysokości:

-100% stawki za powierzchnię od 0,1 ha do 100 ha,

-50% stawki za powierzchnię powyżej 100 ha do 200 ha,

-10% stawki za powierzchnię powyżej 200 ha.

Organ odwoławczy odniósł się do kosztów certyfikacji zobowiązań rolnośrodowiskowych i stwierdził, że byłyby one niższe w przypadku certyfikacji jednego gospodarstwa, niż certyfikacja czterech gospodarstw, które ubiegały się o te płatność. Oceny kosztów dokonał organ, gdyż strona nie przedstawiła w tym zakresie żadnych dokumentów. Płatności za [...] rok zostały wypłacone "C" i "D", a płatności wstrzymano wobec "E".

Odnosząc się do zarzutu nie przeprowadzenia weryfikacji w zakresie sztucznych warunków w latach [...], [...] organ stwierdził, że nie wiedział o istnieniu jeszcze innych spółek, więc nie mógł tych danych weryfikować. Organ odwoławczy podzielił pogląd strony, że w sprawie nie ma zastosowania art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, a organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie oparł na art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011.

Odnośnie przyznania przez inne organy płatności na rzecz innych spółek to organ podkreślił, że każda praw rozpoznawana jest indywidualnie, a każdy organ bada okoliczności sprawy.

Pismem z dnia [...] roku "A" sp. z o.o. w M. wniosła skargę na powyższą decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C., w której domagała się jej uchylenia w całości.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego art. art. 33, art.33 i art. 35 kc w związku z art. 151 § 1 i 2 oraz art. 201 § 1 ksh w związku z art. 2 pkt a i b rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005 , (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku, przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przypadku prowadzenia działalności rolniczej przez osobę prawną, rolnikiem w rozumieniu wskazanych przepisów są osoby fizyczne piastujące funkcje je organu, a nie sama osoba prawna.

2. Rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8, art. 16, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku oraz art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.)

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca w całości podtrzymała zajęte w sprawie stanowisko, a w szczególności podkreśliła, że jest osoba prawną w rozumieniu przepisów art. 33, art. 35 i art. 38 kc w zw. z art. 1515 i art. 201 § 1 ksh i działa poprzez swe organy, w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przez zarząd. W ocenie skarżącej organ błędnie przyjął, że strona będąca jednoosobową spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z jednoosobowym zarządem jest w istocie podmiotem tożsamym z osoba wspólnika i członka zarządu. W tym zakresie odwołał się do definicji pojęcia "rolnik" zawartego w § 2 rozporządzenia 73/2009. Uznając za niezasadne stanowisko organu w zakresie wskazania na ekonomiczne przesłanki powstania kilku spółek strona skarżąca odwołała się do danych "B", "C" i "E". Strona skarżąca odwołała się również do konieczności powołania spółek prawa handlowego ze względu na nie wydawanie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. decyzji na rzecz osób fizycznych P. P., A. W., co skutkowało wielokrotnym orzeczeniem przez sąd bezczynności tego organu. Powołane spółki bez zwłoki uzyskały płatności za lata 2010-2013, co potwierdza racjonalność takiego działania, a zarazem nie potwierdza stworzenia sztucznych warunków przez te spółki. Decyzje o przyznaniu płatności stanowią rozstrzygnięcia prejudycjalne w stosunku do skarżącej i wiążą w tym zakresie organ wydający zaskarżoną decyzję. Organ przyznał w tym samym stanie faktycznym i prawnym stronie skarżącej oraz pozostałym spółkom płatności za lata 2010-2012, a uzasadnienie dotyczące tej kwestii jest lakoniczne i dowolne. Powyższe działanie godzi w zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm., dalej p.p.s.a.), sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Stosownie zaś do art. 151 p.p.s.a., w przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona przepisom prawa.

Na wstępie rozważań celowe jest przypomnienie, że postępowanie administracyjne, w wyniku którego wydana została zaskarżona decyzja, zostało wszczęte na podstawie wniosku strony skarżącej z dnia [...] r. i dotyczyło przyznania płatności rolnośrodowiskowej na [...] r. w ramach programu Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013. Wnioskowana pomoc finansowa określona została w powołanej wyżej ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zaś tryb i warunki jej przyznawania, wypłaty oraz zwracania uregulowano w wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy –cytowanym powyżej rozporządzeniu w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r., płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, z czego wynika, że koniecznym warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie gruntów rolnych o określonej powierzchni i rolnicze ich użytkowanie w ramach podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego, a contrario płatności rolnośrodowiskowe nie są przeznaczone osobom, które dysponując tytułem prawnym do gruntu, nie prowadzą na nim produkcji rolnej. Działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, do którego to przepisu odwołuje się krajowe rozporządzenie rolnośrodowiskowe, oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6.

Dla potrzeb rozpatrywanego przypadku istotne znaczenie ma regulacja zawarta w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, wprowadzająca klauzulę generalną przeciwdziałającą obejściu prawa przez podmioty chcące uzyskać korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego. Przepis ten stanowi, że nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Interpretacja art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 była przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości UE, który w wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

W analizowanym przypadku organy uznały, że strona skarżąca w sposób sztuczny stworzyła warunki do przyznania pomocy, a otrzymanie w takiej sytuacji pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia i doprowadziłoby do naruszenia celów i istoty działania, wynikających z § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Działania organów w tym zakresie uwzględniają wytyczne wynikające z przytoczonego orzeczenia TSUE. Organy wyjaśniły dlaczego, pomimo poprawności formalnej wniosku o płatność, stworzone zostały warunki umożliwiające uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Zweryfikowały, czy wnioskujący o płatność prowadził na deklarowanych gruntach działalność rolniczą. Wskazując na powiązania między osobami fizycznymi mającymi tytuły prawne do dysponowania poszczególnymi działkami oraz powiązania osobowe i ekonomiczne poszczególnych spółek mających status rolnika w rozumieniu § 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 roku organ wykazał wolę uzyskania korzyści sprzecznej z celami wsparcia, poprzez skoordynowane działania zmierzające do uzyskania płatności dla poszczególnych podmiotów. I tak w trakcie postępowania o przyznanie płatności na [...] rok dla wnioskodawcy "A" sp. z o.o. w S. ustalono, że M. P. jest również umocowany do reprezentowania innych jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością lub w organizacji. Spółki te zostały utworzone na terenie 5 województw, natomiast grunty są zlokalizowane na terenie województwa [...] i w przypadku dwóch działek na terenie województwa [...], a zatem poza siedzibami spółek, zarejestrowanych w województwach [...], [...], [...], [...], [...]. Dla wszystkich tych spółek jedynym udziałowcem i osoba uprawnioną do ich reprezentowania jest M. P., a zatem powiązane są personalnie. Wszystkie te spółki posiadają tożsamy przedmiot działalności, a działki zadeklarowane przez nie w [...] roku są własnością lub pozostają w użytkowaniu A. W.-P., P. P., M. P.. Nadto "B" o "C" zgodnie z wpisem do ewidencji producentów wskazano ten sam numer rachunku bankowego. Okoliczności te nie są w sprawie sporne, przyznał je reprezentujący stronę skarżącą M. P., a dodatkowo wyjaśnił, że powołanie spółek było motywowane wyłączeniem właściwości miejscowej organu tj. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W., a to w związku z nie wydawaniem przez ten organ decyzji.

Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu (...) modyfikuje, w stosunku do przepisów k.p.a., obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. W art. 21 ust. 2 ustawy wskazuje się, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania. Stosownie natomiast do art. 21 ust. 3 ustawy, to na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Odwołując się do tej regulacji należy stwierdzić, że reprezentujący stronę skarżąca M. P. mimo wezwania ze strony organu nie wyjaśnił wątpliwości co do gospodarczej celowości powoływania spółek, a wiadomości te posiadał z racji pełnionych w nich funkcji i w granicach dopuszczalnych prawem. Jednocześnie nie był w tym zachowaniu konsekwentny, gdyż w treści skargi odwoływał się do wiedzy jaką posiadał z racji pełnienia funkcji w organach zarządzających tych podmiotów w zakresie uzyskiwanych płatności i powierzchni gruntów przedstawionych do tych płatności oraz w zakresie wiedzy o prowadzeniu gospodarstw przez osoby fizyczne. Nawet jeśli przyjąć za zasadne wyłączenie przez stronę skarżąca i pozostałe spółki właściwości miejscowej Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. za pomocą powołania spółek prawa handlowego dla wykonywania działalności rolniczej na gruncie będącym w dyspozycji M. P., P. P. i A. W.-P. to odwołując się do § 23 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zgodnie z którym wniosek o przyznanie płatności składa się do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę rolnika. Skoro więc działki rolne położone są na terenie województwa [...] i [...] to możliwym było złożenie wniosku na terenie województwa [...], z pominięciem właściwości organu [...], a bez konieczności tworzenia na terenie kraju odrębnych bytów prawnych, co w praktyce jest kosztowne, czasochłonne i gospodarczo wątpliwe. Kwestie te strona skarżąca pozostawiła bez komentarza. W sprawie nie ulega wątpliwości, że zgodnie z § 20 ust. 1 rozporządzenia z 13 marca 2013 roku wysokość płatności rolnośrodowiskowych jest ograniczana w zależności od zadeklarowanych powierzchni, a przepis ten miałby w sprawie zastosowanie gdyby całość gruntów przeznaczonych do płatności rolnośrodowiskowych, a pozostających w dyspozycji wszystkich spółek została zadeklarowana łącznie (128,81 ha). Powyższe okoliczności wskazują na zamiar producenta w stworzeniu sztucznych warunków.

Zarówno w treści zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę organ wskazał, że we wcześniejszym okresie nie wiedział o istnieniu innych spółek na terenie kraju zarządzających działkami będącymi w dyspozycji M. P., P.P. i A. W.-P., a co za tym idzie nie mógł w tym zakresie prowadzić postępowania.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia powoływanych w skardze przepisów kodeksu cywilnego (art. 33, art. 35, art. 38) oraz przepisów kodeksu spółek handlowych (art. 151 § 1 i art. 201 § 1). W sprawie nie budzi wątpliwości, że stroną postępowania jest "A" sp. z o.o. w S., wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem [...]. O tym, że Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C., miał świadomość statusu prawnego tegoż podmiotu świadczy już sam fakt właściwego zaadresowania decyzji, wskazywania na rolę M. P. jako jej reprezentanta. Powołane przez stronę skarżącą definicje gospodarstwa rolnego i rolnika, bez względu na status prawny, zawarte w § 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego mają w pełni zastosowanie w sprawie i do nich również odwołał się organ w zaskarżonej decyzji. W tym zakresie pełne zastosowanie do realiów niniejszej sprawy znajduje powołany już wyrok TSUE w sprawie C-434/12, który odnośnie znaczenia art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 wskazał, że dokonując oceny sztucznie stworzonych warunków można odwołać się do takich elementów jak więź prawna, ekonomiczna, personalna oraz na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi podmiotami. Kryteriami tymi posługiwał się organ dokonując weryfikacji wniosku o płatność rolnośrodowiskową. Na taka więź wskazuje chociażby zlecenie dokonania certyfikacji jednemu podmiotowi dla spółek zarządzanych przez M. P..

Wobec powyższego organy prowadząc postępowanie nie naruszyły przepisów postępowania zarzucanych im przez stronę skarżącą w skardze. Organy wydając zaskarżone rozstrzygnięcie posłużyły się dostępnym im materiałem dowodowym, uzyskanym w wyniku własnych czynności, nie poszerzanym przez stronę, w oparciu o treść art. 21 ustawy z 7 marca 2007 roku o wspieraniu (...), a w tym zakresie działał zgodnie z dyspozycją art. 80 kpa, co znalazło odpowiednie odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji.

Biorą powyższe pod uwagę Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.