Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 326/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 245/21 w sprawie ze skargi B. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 listopada 2020 r. znak DOA.7110.360.2020.MMM w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na rzecz B. S.A. z siedzibą w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 września 2021 r., VII SA/Wa 245/21, w sprawie ze skargi B. S.A. z siedzibą w W. (dalej B.) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) z dnia 27 listopada 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w punkcie I, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zaś w punkcie II, zasądził od GINB na rzecz B. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Zaskarżoną decyzją GINB na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz.U.2020.256 ze zm.; dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania B. od decyzji Wojewody Mazowieckiego z 28 sierpnia 2020 r., umarzającej postępowanie w sprawie o stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 31 stycznia 2020 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę, utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody Mazowieckiego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyła B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę.

W opinii Sądu zasadna okazała się część zarzutów dotycząca błędnej oceny organów o braku interesu prawnego B. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 31 stycznia 2020 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. pozwolenia na budowę budynku C. z usługami w parterze, garażem podziemnym i funkcją uzupełniającą mieszkalną, na dz. nr [...], obręb [...], przy ul. [...] w W. Projekt zagospodarowania terenu nie obejmuje działki nr [...], do której skarżącej przysługuje prawo użytkowania. Sporny budynek C. został zaprojektowany w odległości ok. 288 m od granicy działki nr [...]. W ocenie Sądu mają rację organy, że przedsięwzięcie to nie powoduje ograniczeń, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa w zakresie możliwości zagospodarowania tej działki. Strona skarżąca twierdzi, iż w związku ze sporną inwestycją może nastąpić potencjalne ograniczenie możliwości przebudowy tunelu średnicowego (zakładającą budowę nowego podziemnego przystanku kolejowego po wschodniej stronie ronda [...]) z uwagi na konieczność zachowania przy projektowaniu warunków technicznych związanych z długością promienia łuku, a wynikających z § 32 ust 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie. Jednakże Sąd podzielił stanowisko organu, że sama tylko potencjalna, teoretyczna możliwość ograniczeń w sposobie zagospodarowania działki wskutek powstania w sąsiedztwie obiektu budowlanego nie wystarcza do przyznania przymiotu strony. W doktrynie i orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Natomiast zdarzenia przyszłe i niepewne nie mogą stanowić podstawy do wywodzenia interesu prawnego w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżąca nie może wywodzić interesu prawnego w omawianym postępowaniu, z przyszłego, hipotetycznego i niepewnego zamierzenia inwestycyjnego jakim jest przebudowa tunelu średnicowego. Natomiast, zdaniem Sądu, słusznie skarżąca swój interes prawny w złożeniu wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji o pozwoleniu na budowę upatruje w brzmieniu art. 53 ust. 2 w zw. z art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym. W myśl art. 53 ust. 2 ww. ustawy, budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, przy czym odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 m, za wyjątkiem budynków i budowli przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego i utrzymania linii kolejowej oraz do obsługi przewozu osób i rzeczy, w tym do dróg pieszych i rowerowych, oraz do budynków lub budowli istniejących, stanowiących zabytki w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Natomiast przez "obszar kolejowy", stosownie do art. 4 pkt 8 ww. ustawy należy rozumieć powierzchnię gruntu określoną działkami ewidencyjnymi, na której znajduje się droga kolejowa, budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowej oraz przewozu osób i rzeczy. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że tunel średnicowy, znajdujący się w odległości ok. 14,4 m od projektowanego budynku, zlokalizowany jest pod działką nr [...]. Oś skrajnego toru zlokalizowana jest w odległości od 17,40 do 18 m od projektowanego budynku. Działka nr [...] jest działką drogową. Organ popiera stanowisko uczestnika postępowania, który podnosi, że zawarta w art. 4 pkt 8 ww. ustawy definicja obszaru kolejowego wskazuje na powierzchnię gruntu, a tym samym nie uwzględnia infrastruktury podziemnej. W ocenie Sądu powyższe stanowisko jest błędne. Sąd podziela pogląd, w myśl którego jeżeli droga kolejowa, jako składnik obszaru kolejowego (a więc tor kolejowy albo tory kolejowe wraz z elementami wymienionymi w pkt 2-12 załącznika nr 1 do ustawy o transporcie kolejowym – art. 4 pkt. 1a tej ustawy), przebiega w tunelu – czego nie kwestionują organy w niniejszej sprawie – to obszar kolejowy rozciąga się przynajmniej ponad zwieńczenie tego elementu infrastruktury kolejowej (art. 4 pkt. 1 ustawy), jakim jest strop. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie w świetle powyższego tunel średnicowy zlokalizowany pod działką drogową nr [...] stanowi obszar kolejowy, a tym samym ze względu na odległości przedmiotowego tunelu oraz torów się w nim znajdujących od podziemnych kondygnacji projektowanego budynku skarżąca spółka posiada interes prawny w złożeniu wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji Prezydenta. Ma rację strona skarżąca, że gdyby przyjąć wykładnię prezentowaną przez inwestora oraz organy, to nie byłoby możliwe sytuowanie budynku na powierzchni gruntu w odległościach mniejszych, aniżeli określone przez ustawę o transporcie kolejowym, natomiast możliwe byłoby sytuowanie kondygnacji podziemnych w bezpośrednim sąsiedztwie tunelu kolejowego. W świetle powyższego – w ocenie Sądu – słusznie skarżąca wywodzi swój interes prawny z obowiązku wynikającego z § 4 ust. 1 w zw. z ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych. Słusznie też skarżąca spółka upatruje swojego interesu prawnego w tym, że działka nr [...] znajduje się na obszarze objętym ustaleniami uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulicy [...] (dalej m.p.z.p.) oznaczonym symbolem b9.1C-U., a § 21 ust. 26 pkt 3 lit. d) planu odnoszący się do powyższego terenu nakłada w przypadku nowej zabudowy obowiązek uwzględnienia sąsiedztwa istniejącej średnicowej linii kolejowej usytuowanej w tunelu pod [...]. Nowa zabudowa nie może powodować pogorszenia funkcjonowania linii kolejowej. Nie neguje istnienia interesu prawnego wywodzącego się z ww. dyspozycji przepisów planu przedstawiony przez inwestora "Raport dotyczący wpływu inwestycji A. na tunel średnicowy w Warszawie", sporządzony przez mgr. inż. P. Z.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A sp. z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia ww. wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokowi temu zarzuciła naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2022.329 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 3 pkt 20 oraz 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t.Dz.U.2006.156.1118 ze zm.; dalej p.b.) w zw. z § 21 ust. 26 pkt 3 lit. d) m.p.z.p., poprzez błędne przyznanie B. przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy sporządzone w postępowaniu głównym (podstawowym - uzyskanie pozwolenia na budowę) analizy i raporty jasno wskazują, że planowana inwestycja A. nie wpływa na funkcjonowanie linii kolejowej,

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 20 i 28 ust. 2 p.b. w zw. z art. 4 pkt 8 w zw. z art. 53 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym, poprzez błędne ustalenie zakresu przedmiotowego definicji obszaru kolejowego, a w konsekwencji przyjęcie, że planowana inwestycja A. znajduje się w przewidzianych ww. przepisem odległościach od obszaru kolejowego, co w konsekwencji spowodowało błędne przyznanie B. przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy tunel średnicowy nie stanowi obszaru kolejowego w rozumieniu ww. ustawy,

3. art.145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a w zw. z art. 3 pkt 20 i 28 ust. 2 p.b. w zw. z § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robot ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowych, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych, w związku z odległością projektowanego budynku od tunelu kolei średnicowej, poprzez błędne ustalenie zakresu przedmiotowego definicji obszaru kolejowego, a w konsekwencji przyjęcie, że planowana inwestycja A. znajduje się w przewidzianych ww. przepisem odległościach od obszaru kolejowego, co w konsekwencji spowodowało błędne przyznanie B. przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy tunel średnicowy nie stanowi obszaru kolejowego w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym i ww. rozporządzenia,

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robot ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowych, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych, w związku z odległością projektowanego budynku od tunelu kolei średnicowej poprzez błędne pośrednie przyjęcie, że znajduje on zastosowanie na etapie projektowym / etapie uzyskiwania decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy dotyczy on etapu znacznie późniejszego, jakim jest etap prowadzenia robót budowlanych, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że interes prawny B. i przymiot strony wynika z ww. przepisu,

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji GINB i poprzedzającej jej decyzji Wojewody Pomorskiego w przypadku, w którym w analizowanej sprawie po stronie organów administracji zachodziły przestanki do umorzenia postępowania w całości z uwagi na jego bezprzedmiotowość - brak przymiotu strony B.,

6. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na lakonicznym i ogólnikowym uzasadnieniu wyroku, pozbawiającym skarżącą jednoznacznych informacji o przesłankach rozstrzygnięcia, w tym w szczególności przesłankach uznania przedmiotowego tunelu średnicowego za obszar kolejowy, co ograniczyło się w zasadzie do przytoczenia dat i sygnatur czterech orzeczeń sądów administracyjnych, które zapadły w stanach faktycznych odmiennych od rozpatrywanego w niniejszej sprawie,

7. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym poprzez dokonanie wykładni "obszaru kolejowego" w sposób sprzeczny z zasadami wykładni dokonanymi w oparciu o ww. przepisy Konstytucji przez Trybunał Konstytucyjny, tj. w szczególności zakazem dokonywania wykładni rozszerzającej w przypadku przepisów ograniczających prawo własności właściciela do zagospodarowania nieruchomości, co w konsekwencji doprowadziło do przyznania B. statusu strony i wydania wyroku uchylającego prawidłowe decyzje GINB i Wojewody Pomorskiego.

W piśmie z dnia 18 sierpnia 2022 r. skarżąca kasacyjnie Spółka przedstawiła nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych, popierając skargę kasacyjną w całości.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. wniosła o jej oddalenie w całości i zasądzenie na rzecz skarżącej w I instancji Spółki kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2022.329 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.

Stosownie do art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Z dyspozycji tej normy wynika, że oddalenie skargi kasacyjnej jest następstwem uznania jej przez sąd za bezzasadną. Skarga kasacyjna jest bezzasadna także wówczas gdy samo orzeczenie jest zgodne z prawem, a błędne jest jedynie jego uzasadnienie. Dotyczy to również przypadku, kiedy uzasadnienie prawidłowego orzeczenia jest błędne tylko w części (por. np. wyroki NSA z 17.05.2011 r., I OSK 113/11; z 20.01.2006 r., I OSK 344/05 i I OSK 345/05). Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie Również w sytuacji, gdy w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji dokonał niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku, gdy jego sentencja jest prawidłowa (wyrok NSA z 3.02. 2011 r., II GSK 221/10).

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach, chociaż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie w pełni jest trafne. Samo rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest jednak prawidłowe.

Podkreślić przede wszystkim trzeba, że fakt, iż przedmiotowa inwestycja może ograniczyć możliwość przebudowy tunelu średnicowego, to nawet jeżeli przebudowy takiej nie ograniczy, sama potencjalna możliwość jej ograniczenia sprawia, że B. przysługuje status strony. Możliwość ograniczenia przebudowy tunelu świadczy bowiem o oddziaływaniu przedmiotowej inwestycji na nieruchomość B. To, że projekt budowlany nie obejmuje działki, do której B. przysługuje prawo użytkowania, nie świadczy o tym, że projektowana inwestycja nie oddziałuje na tę działkę. Zauważyć trzeba, że podnoszona przez skarżącą kasacyjnie Spółkę okoliczność, iż sporządzone w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę analizy i raporty wskazują, że planowana inwestycja nie wpływa na funkcjonowanie linii kolejowej, w istocie świadczy o tym, że projektowana inwestycja oddziałuje na nieruchomość B. Ustalenie zaś, że nie wpływa ona na funkcjonowanie linii kolejowej, wymagało przeprowadzenia stosownych analiz. Jeżeli w sprawie jest konieczne rozważenie, czy dana inwestycja oddziałuje na określoną nieruchomość, to już tylko ta okoliczność sprawia, że właściciel czy użytkownik wieczysty tej nieruchomości ma przymiot strony w takiej sprawie. Ma on bowiem prawo do wypowiedzenia się w kwestii ewentualnego wpływu inwestycji na jego nieruchomość, a możliwości takiej zostałby pozbawiony, gdyby nie miał statusu strony. Zaznaczyć przy tym należy, że to, jakie są rzeczywiste skutki oddziaływania przedmiotowej inwestycji na inne nieruchomości, nie może być rozstrzygane na etapie rozważania, czy danemu podmiotowi przysługuje status strony, jeżeli skutki te nie są oczywiste.

Z uwagi na powyższe nie można zgodzić się z oceną Sądu I instancji, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie powoduje ograniczeń, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa w zakresie możliwości zagospodarowania nieruchomości należącej do B. W sytuacji gdy sporna inwestycja może – chociażby potencjalne – ograniczyć możliwość przebudowy tunelu średnicowego (zakładającą budowę nowego podziemnego przystanku kolejowego po wschodniej stronie ronda [...]), to fakt ten sprawia, że B. posiada w sprawie przymiot strony. Nie można przy tym podzielić stanowiska WSA, że wskazywana przez skarżącą w I instancji Spółkę możliwość przebudowy tunelu średnicowego jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym. Tak jak w przypadku niezabudowanej działki, na której zabudowa jest prawnie dopuszczalna, nie można mówić, że jej ewentualna zabudowa jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, a w konsekwencji nie można jej traktować jako terenu, który nigdy nie zostanie zabudowany, również w odniesieniu do możliwości przebudowy tunelu średnicowego nie można traktować tej możliwości jako przyszłej i niepewnej. Niemniej jednak powyższe nietrafne stanowisko Sądu I instancji nie ma wpływu na wynik sprawy, gdyż samo rozstrzygnięcie WSA było prawidłowe.

Nie jest zatem uzasadniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 20 oraz 28 ust. 2 p.b. w zw. z § 21 ust. 26 pkt 3 lit. d) m.p.z.p.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej zauważyć wypada, że stosownie do art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym, obszar kolejowy to powierzchnia gruntu określona działkami ewidencyjnymi, na której znajduje się droga kolejowa, budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowej oraz przewozu osób i rzeczy.

Jak podkreślano w orzecznictwie NSA, definicja "obszaru kolejowego" nie pozwala na żadne odstępstwa od ściśle określonego charakteru tego obszaru, wszelkie próby rozszerzenia tego pojęcia szczególnie w rodzaju "nie zabrania się" są pozbawione podstaw (por. np. wyrok NSA z 18 grudnia 2008 r., II OSK 1657/07, LEX nr 526183). W definicji ustawowej obszaru kolejowego określono w sposób pozytywny wszelkie obiekty, które mogą się na nim znajdować, co oznacza zakaz sytuowania tam obiektów nie wymienionych w art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym. Zakaz ten wzmacnia ustanowienie dalszego zakazu chociażby zbliżenia się tych innych obiektów do granic obszaru, zatem zgodnie z argumentacją a minori ad maius tym bardziej jest zakazane sytuowanie innych obiektów wewnątrz obszaru kolejowego (por. wyroki NSA z 3 lutego 2010 r., II OSK 249/09; z 7 listopada 2013 r., II OSK 1276/12, LEX nr 1396123). Podzielając te poglądy Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 kwietnia 2020 r., II OSK 1758/19, LEX nr 3012493, w sprawie dotyczącej usytuowania obiektu budowlanego nad tunelem średnicowym, uznał, że obiekt ten, wzniesiony na stropie nad tym tunelem, znajduje się na obszarze kolejowym, wewnątrz tego obszaru. Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 23 kwietnia 2020 r., II OSK 1866/19, LEX nr 3041350.

W świetle powyższych orzeczeń nie budzi wątpliwości, że tunel średnicowy stanowi obszar kolejowy. Podzielając w pełni powyższe stanowiska zaznaczyć należy, że w tunelu średnicowym znajduje się w szczególności droga kolejowa i urządzenia przeznaczone do eksploatacji i utrzymania linii kolejowej oraz przewozu osób i rzeczy, co odpowiada definicji obszaru kolejowego zawartej w art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym.

W tym stanie rzeczy zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 20 i 28 ust. 2 p.b. w zw. z art. 4 pkt 8 w zw. z art. 53 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym, art.145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a w zw. z art. 3 pkt 20 i 28 ust. 2 p.b. w zw. z § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robot ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowych, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych, jak również art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robot ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowych, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych, nie mogły zostać uwzględnione. Szczegółowe zaś kwestie podnoszone w tych zarzutach nie mogą być rozpatrywane na etapie ustalania, czy B. ma w przedmiotowym postępowaniu przymiot strony.

Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. nie jest zasadny. Wbrew bowiem wywodom skargi kasacyjnej, w analizowanej sprawie po stronie organów administracji nie zachodziły przestanki do umorzenia postępowania w całości z uwagi na jego bezprzedmiotowość, ze względu na brak przymiotu strony B.

Nie jest też usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uwzględniając normatywną treść tego przepisu, prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Należy przy tym podnieść, że w świetle uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09 (ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie nie wystąpiło. Sąd I instancji wyjaśnił podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przedstawił również zarzuty skargi, a także stanowisko organu. Tak sformułowane uzasadnienie wyroku odpowiada wymaganiom formalnym, a nadto pozwala na przeprowadzenie kontroli przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wynikają z niego bowiem zasadnicze powody, które legły u podstaw wydania wyroku stwierdzającego, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. WSA dopełnił zatem obowiązku wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Jeżeli zaś chodzi o zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym, stwierdzić trzeba, że niezależnie od wykładni "obszaru kolejowego" w rozpatrywanej sprawie uznać należało, że B. posiada przymiot strony. Niemniej jednak, nie wchodząc w dokładną analizę wszystkich okoliczności tej sprawy, gdyż nie podlegają one rozpatrzeniu w ramach postępowania dotyczącego jedynie tego, czy B. powyższy przymiot posiada, jak już wyżej wskazano, tunel średnicowy stanowi obszar kolejowy, a decyzje GINB i Wojewody Pomorskiego nie były prawidłowe. Tak więc i ten zarzut nie podlegał uwzględnieniu.

W tym stanie rzeczy, skoro wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 oraz art. 204 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.