Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 318/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Ke 303/19 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 21 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Ke 303/19 po rozpoznaniu sprawy ze skargi [... na postanowienie Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARMiR) w Kielcach z 14 czerwca 2019 r. nr [... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w pkt 1 uchylił zaskarżone postanowienie. W pkt 2 zasądził od organu na rzecz strony 597 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

[... – dalej: strona lub wnioskodawca - 18 września 2018 r. wniósł odwołanie od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w Jędrzejowie z 4 czerwca 2018 r. wraz z prośbą o przywrócenie uchybionego terminu, który upłynął z dniem 5 lipca 2018 r. Jako powód uchybienia terminu do wniesienia odwołania, strona wnosiła, że zaskarżona decyzja nie została jej doręczona przez właściwy urząd pocztowy oraz że nie miała żadnej informacji (awiza) z poczty o niepodjętej korespondencji.

Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Kielcach postanowieniem z 5 października 2018 r. odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stwierdzając, że w sprawie nie wystąpiła okoliczność braku winy strony w uchybieniu termin.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 7 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Ke 469/18 uchylił postanowienie z 5 października 2018 r. wskazując, że narusza ono przepisy postępowania, tj. art. 7, 77 i 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. dalej: kpa) w związku z art. 44 § 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu I instancji organ odwoławczy przedwcześnie przyjął, że doszło do prawidłowego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji w dniu 20 czerwca 2018 r., w trybie określonym w art. 44 k.p.a. Organ nie wyjaśnił, bowiem istotnych wątpliwości, co do skuteczności doręczenia decyzji, w tym, dlaczego nie została zachowania kolejność miejsc pozostawiania zawiadomienia o przesyłce określona z art. 44 § 2 k.p.a. Organ winien ustalić, czy doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, a elementem tego badania będzie także ustalenie wyników reklamacji, jaką skarżący złożył u operatora pocztowego.

Prowadząc ponownie postępowanie Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Kielcach zwrócił się do urzędu pocztowego w Wodzisławiu z pytaniem w sprawie wskazania przyczyn umieszczenia przez listonosza zawiadomienia o pozostawieniu w urzędzie pocztowym przesyłki nr [... zawierającej decyzję z 4 czerwca 2018 r. w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku postanowienia z 5 października 2018 r. o odmowie przywrócenia terminu, skierowanego do tego samego adresata na ten sam adres korespondencyjny, listonosz zaznaczył, że z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi w sposób wskazany w pkt 1 przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP w Wodzisławiu w dniu 10 października 2018 r., a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w tym urzędzie wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata.

W odpowiedzi Poczta Polska poinformowała, że: "przy posesji pod adresem wskazanym na przesyłkach adresat miał uszkodzoną oddawczą skrzynkę pocztową. Skrzynka cały czas była otwarta. Po nieudanej próbie doręczenia w dniu 6 czerwca 2018 r. przesyłki nr [... z powodu nieobecności adresata lub osoby uprawnionej do odbioru, listonosz zawiadomienie o przesyłce przymocował gumką recepturką na furtce przy wejściu na posesję. Natomiast w dniu 18 października 2018 r. skrzynka była w takim samym stanie uszkodzona, dlatego też zawiadomienie z informacją o możliwości odbioru przesyłki nr [... w terminie 7 dni od dnia awizowania umieścił w skrzynce, którą następnie złożył i złączył gumką recepturką a na przedmiotowej przesyłce naniósł informacje, że awizo umieszczono w skrzynce pocztowej adresata. Analogicznie postąpił doręczając zawiadomienia powtórne dla danych przesyłek".

Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach postanowieniem z 14 czerwca 2019 r. odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Jędrzejowie z 4 czerwca 2018 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że 24 maja 2019 r. strona przedłożyła kopię dokumentu reklamacji z 7 lutego 2019 r. wniesionej do urzędu pocztowego w W. Natomiast ze skierowanego do strony pisma Poczty Polskiej z 13 lutego 2019r. wynikało, że "listonosz prawidłowo i terminowo doręczał korespondencję". Posesja pod adresem [... jest ogrodzona, na terenie posesji biegają psy, a na bramie znajduje się uszkodzona skrzynka na listy.

Organ II instancji podkreślił, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy. Decyzja z 4 czerwca 2018 r. została skutecznie doręczona 20 czerwca 2018 r. Natomiast twierdzenie, że wnioskodawca nie otrzymał zawiadomienia o próbie doręczenia decyzji, nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym, bowiem strona nie zabezpieczyła oddawczej skrzynki pocztowej na swojej posesji. Okoliczność posiadania przez stronę uszkodzonej skrzynki pocztowej potwierdza pismo Poczty Polskiej z 3 kwietnia 2019 r., jak również odpowiedź na pismo reklamacyjne złożone przez stronę. W sytuacji, gdy z adnotacji i stempli zamieszczonych na kopercie, w której zwrócono organowi decyzję wynika, że przesyłka ta była dwukrotnie awizowana należy uznać, że decyzja z 4 czerwca 2018 r. została skutecznie doręczona adresatowi.

Uzasadniając uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w Kielcach podniósł, że narusza ono art. 80 k.p.a. w zw. z art. 44 § 2 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albowiem organ orzekając w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania błędnie przyjął, że doszło do prawidłowego doręczenia decyzji organu I instancji w dniu 20 czerwca 2018 r., w trybie określonym w art. 44 k.p.a.

Sąd I instancji wskazał, że organ zrealizował wytyczne zawarte w wyroku WSA w Kielcach z 7 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Ke 469/18 podejmując czynności zmierzające do wyjaśnienia okoliczności doręczenia decyzji, jednakże Sąd nie podzielił wniosków organu płynących z analizy dokonanych ustaleń, a mianowicie, że w sprawie doszło do skutecznego doręczenia decyzji z 4 czerwca 2018 r.

W ocenie WSA określona w art. 44 § 2 k.p.a. kolejność miejsc umieszczania zawiadomienia o pozostawieniu pisma jest wiążąca dla podmiotu doręczającego pismo. Podstawowym miejscem umieszczenia takiego zawiadomienia jest oddawcza skrzynka pocztowa adresata. Zawiadomienie może być umieszczone w innym miejscu jedynie, gdy istnieją okoliczności uniemożliwiające umieszczenie zawiadomienia w tego rodzaju skrzynce pocztowej. Skuteczność zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej uzależniona jest m.in. od zachowania ustalonej w art. 44 § 2 k.p.a. kolejności miejsc, w których adresat może się z powyższą informacją zapoznać i skorzystać z możliwości odbioru pisma. Domniemanie doręczenia, o którym stanowi art. 44 § 4 k.p.a., będzie mogło zostać obalone jedynie wówczas, gdy doszło do nieprawidłowości w podejmowaniu czynności określonych przepisem art. 44 k.p.a. Kolejność miejsc, w których ma być pozostawione zawiadomienie, nie jest dowolna. Dopiero niemożność pozostawienia awiza w miejscu wskazanym jako pierwsze, pozwala na skuteczne pozostawienie zawiadomienia w kolejnym wskazanym miejscu. Nieuzasadniona zmiana kolejności miejsc pozostawienia zawiadomienia prowadzi do bezskuteczności doręczenia zastępczego.

Sąd zauważył, że z akt administracyjnych wynika, że na potwierdzeniu odbioru decyzji doręczyciel zaznaczył, że z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi w sposób wskazany w pkt 1 (czyli bezpośrednio adresatowi lub dorosłemu domownikowi) przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym w W. w dniu 6 czerwca 2018 r., a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w tym urzędzie wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Jednocześnie jak ustalił organ w okresie doręczania decyzji z 4 czerwca 2018 r. skarżący posiadał na swojej posesji oddawczą skrzynkę pocztową. Również w późniejszym okresie – w październiku 2018 r. doszło do skutecznego doręczenia stronie korespondencji o której informacja została umieszczona w oddawczej skrzynce pocztowej. Tym samym nawet przy przyjęciu uszkodzenia skrzynki, możliwe i skuteczne było pozostawianie awiza właśnie w tej skrzynce. Tym samym w sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji w trybie art. 44 k.p.a. z uwagi na naruszenie określonej w art. 44 § 2 k.p.a. kolejności miejsc, w których umieszcza się zawiadomienie o pozostawieniu decyzji wraz z informacją o możliwości jej odbioru. Adresat dysponował oddawczą skrzynką pocztową w związku z czym zawiadomienie winno zostać umieszczone w pierwszej kolejności właśnie w tej skrzynce. Tymczasem doręczający umieścił zawiadomienie w miejscu przy wejściu na posesję strony, naruszając w ten sposób dyspozycję art. 44 § 2 k.p.a. Zaistnienie powyższego uchybienia powoduje wyłączenie wynikającego z ww. przepisu domniemania doręczenia decyzji adresatowi.

Sąd I instancji podkreślił, że w październiku 2018 r. korespondencja była stronie skutecznie doręczana, po uprzednim pozostawieniu awiza w skrzynce oddawczej. Powyższe oznacza, że doręczenie w ten sposób było możliwe. Organ uchybił tym samym art. 44 § 2 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. dokonując błędnej oceny zgromadzonych dowodów. Stwierdzenie uchybienia przez organ wskazanym przepisom postępowania administracyjnego skutkujące przyjęciem, że decyzja z 4 czerwca 2018 r. nie weszła do obrotu prawnego, albowiem nie doszło do jej skutecznego doręczenia. O zaistnieniu przesłanek skutkujących przywróceniem terminu do wniesienia odwołania można mówić, gdy termin ten rozpoczął bieg, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.

Sąd zauważył, że organ winien prawidłowo doręczyć decyzję z 4 czerwca 2018r., co da podstawy przyjęcia, ze funkcjonuje ona w obrocie prawnym. Dopiero wtedy nastąpi otwarcie terminu do wniesienia odwołania. Orzekanie zatem o jego przywróceniu w tym stanie sprawy było bezprzedmiotowe.

Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Kielcach wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie. Organ wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz zrzekł się przeprowadzenie rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. Naruszenie przepisów postępowania których uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez wadliwą kontrolę zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem, co skutkowało jego uchyleniem.

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 44 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, iż nie doszło do skutecznego doręczenia przesyłki adresatowi podczas gdy pozostawienie zawiadomienia w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata - tak jak w danym stanie faktycznym - wypełnia prawidłowość doręczenia zawiadomienia jako, że umieszczenie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej bądź na drzwiach mieszkania adresata było niemożliwe w zastanych przez listonosza okolicznościach.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty organu należało uznać za nieusprawiedliwione. Zaskarżony wyrok Sądu I instancji eliminujący z obrotu prawnego postanowienie organu odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji zasługiwał na aprobatę.

Organ składając skargę kasacyjną postawił dwa zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego. W pierwszym z nich wskazał na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez wadliwą kontrolę zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem. W drugim zaś wskazał na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 44 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, iż nie doszło do skutecznego doręczenia przesyłki adresatowi podczas gdy pozostawienie zawiadomienia w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata – tak jak w danym stanie faktycznym – wypełnia prawidłowość doręczenia zawiadomienia jako, że umieszczenie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej bądź na drzwiach mieszkania adresata było niemożliwe w zastanych przez listonosza okolicznościach.

Odnosząc się do pierwszego z zarzutów, stwierdzić należy, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jest przepisem wynikowym i nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, gdyż to bowiem w wyniku naruszenia innych przepisów postępowania może dopiero dojść do zastosowania powołanego artykułu i wyeliminowanie z obrotu prawnego na jego podstawie oraz w powiązaniu z tymi innymi przepisami procesowymi zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Zatem bez wskazania tych innych przepisów procedury, które zostały naruszone zarzut taki jest nieskuteczny.

W myśl zaś z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast zgodnie z § 2 pkt 2 powołanego artykułu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W zakresie powołanego przepisu zauważyć należy, że art. 3 § 1 p.p.s.a. jest przepisem o charakterze ustrojowym. Zgodnie z jego treścią sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W orzecznictwie NSA przyjmuje się w sposób jednolity, że przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. zawiera normę o charakterze ustrojowym. Przesłanka wskazująca na naruszenie tego przepisu mogłaby wystąpić, gdyby Sąd I instancji odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2929/14, LEX nr 2119367, wyrok NSA z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 2845/12, LEX nr 1598336, wyrok NSA z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt II GSK 2340/14, LEX nr 2037098).

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonego postanowienia co do jego zgodności z przepisami prawa, w konsekwencji tej kontroli podjął stosowne rozstrzygniecie przewidziane w ustawie. Wydał bowiem wyrok uchylający zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Niezasadne jest zatem, w ocenie NSA, twierdzenie skarżącego kasacyjnie o naruszeniu powołanych w omawianym zarzucie przepisów prawa.

Przechodząc do oceny drugiego z zarzutów kasacyjnych, wskazać należy, iż dotyczy on naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu art. 44 § 2 k.p.a. Zauważyć przede wszystkim należy w kontekście pierwszego z zarzutów, że zarzut ten został prawidłowo skonstruowany powiązano bowiem przepis z postępowania administracyjnego (art. 44 § 2 k.p.a.) z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

W zarzucie tym wskazano, że doszło do naruszenia powołanego przepisu poprzez uznanie, iż nie doszło do skutecznego doręczenia przesyłki adresatowi podczas, gdy pozostawienie zawiadomienia w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, tak jak w danym stanie faktycznym, wypełnia prawidłowość doręczenia zawiadomienia jako, że umieszczenie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej bądź na drzwiach mieszkania adresata było niemożliwe w zastanych przez listonosza okolicznościach.

W myśl art. 44 § 2 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W ocenie NSA, z powołanego przepisu rzeczywiście wynika kolejność miejsc, w których powinno być pozostawione zawiadomienie o przesyłce. Przekonuje do tego literalne brzmienie omawianego przepisu. Ustawodawca wskazuje bowiem, że zawiadomienie w pierwszej kolejności umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, na co wskazuje zwrot "lub, gdy nie jest to możliwe", czyli jeżeli nie jest możliwe pozostawienie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej, to umieszcza się je w innych miejscach. Tymi miejscami są, w świetle treści przedmiotowego przepisu, wskazane w kolejności miejsca, a mianowicie: drzwi mieszkania adresata, drzwi jego biura, lub innego pomieszczenia, w których adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, w następnej kolejności mowa jest w przepisie o "miejscu widocznym przy wejściu na posesję adresata". Prawodawca wskazał bowiem w dalszej części tego przepisu, że zawiadomienie umieszcza się "na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata". Czyli jeśli nie ma możliwości pozostawienia zawiadomienia na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, zawiadomienie to umieszcza się w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Kolejność nie jest przypadkowa, gradacja ta jest usprawiedliwiona, chodzi bowiem o jak najskuteczniejsze doręczanie korespondencji adresatowi. Zatem niezachowanie tej kolejności skutkuje naruszeniem tego przepisu i w konsekwencji niedoręczeniem przesyłki.

Jeśli mamy do czynienia ze skrzynką oddawczą uszkodzoną (niezamykające się drzwiczki) z możliwością jej zamknięcia, to uznać należy, że jest to skrzynka pocztowa, w której możliwe jest pozostawienie zawiadomienia o nadesłanej adresatowi przesyłce. W sytuacji zatem, gdy istnieje możliwość umieszczenia w takiej skrzynce zawiadomienia, poprzez włożenie do jej wnętrza tego zawiadomienia i zamknięcie zepsutych drzwiczek, np. gumką recepturką, to ze względu na treść art. 44 § 2 k.p.a., jest to możliwy sposób pozostawienia adresatowi zawiadomienia o przesyłce. Takie pozostawienie zawiadomienia daje bowiem adresatowi większe gwarancje otrzymania takiego zawiadomienia, niż umieszczenie tego zawiadomienia "na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata". Konstatacja ta jest tym bardziej usprawiedliwiona w okolicznościach faktycznych tej sprawy, kiedy to inna korespondencja kierowana do adresata, w ten sam sposób doręczana – poprzez umieszczenie zawiadomienia w uszkodzonej skrzynce pocztowej i jej zamknięcie – została adresatowi skutecznie doręczona.

Zasadnie Sąd I instancji wskazał w uzasadnieniu wyroku na orzecznictwo NSA dotyczące kolejności miejsc służących do doręczenia zawiadomienia o przesyłce.

Określona w art. 44 § 2 k.p.a. kolejność miejsc umieszczania zawiadomienia o pozostawieniu pisma jest wiążąca dla podmiotu doręczającego pismo. Podstawowym miejscem umieszczenia takiego zawiadomienia jest oddawcza skrzynka pocztowa adresata. Zawiadomienie może być umieszczone w innym miejscu jedynie gdy istnieją okoliczności uniemożliwiające umieszczenie zawiadomienia w tego rodzaju skrzynce pocztowej. Skuteczność zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej uzależniona jest m.in. od zachowania ustalonej w art. 44 § 2 k.p.a. kolejności miejsc, w których adresat może się z powyższą informacją zapoznać i skorzystać z możliwości odbioru pisma. Domniemanie doręczenia, o którym stanowi art. 44 § 4 k.p.a., będzie mogło zostać obalone jedynie wówczas, gdy doszło do nieprawidłowości w podejmowaniu czynności określonych przepisem art. 44 k.p.a. (por. wyrok NSA z 26 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1496/12, LEX nr 1559416). Natomiast w wyroku NSA z dnia 26 kwietnia 2016 r. sygn. akt II FSK 953/14, wyrażono pogląd, iż kolejność miejsc, w których ma być pozostawione zawiadomienie, nie jest dowolna. Dopiero niemożność pozostawienia awiza w miejscu wskazanym jako pierwsze, pozwala na skuteczne pozostawienie zawiadomienia w kolejnym wskazanym miejscu. Nieuzasadniona zmiana kolejności miejsc pozostawienia zawiadomienia prowadzi do bezskuteczności doręczenia zastępczego.

Słusznie Sąd I instancji zauważył, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że na potwierdzeniu odbioru decyzji doręczyciel zaznaczył, że z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi w sposób wskazany w pkt 1 (czyli bezpośrednio adresatowi lub dorosłemu domownikowi) przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym w Wodzisławiu w dniu 6 czerwca 2018 r., a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w tym urzędzie wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Jednocześnie jak ustalił organ w okresie doręczania decyzji z 4 czerwca 2018 r. skarżący posiadał na swojej posesji oddawczą skrzynkę pocztową. Również w późniejszym okresie – w październiku 2018 r. doszło do skutecznego doręczenia stronie korespondencji o której informacja została umieszczona w oddawczej skrzynce pocztowej. Tym samym nawet przy przyjęciu uszkodzenia skrzynki, możliwe i skuteczne było pozostawianie awiza właśnie w tej skrzynce.

Zasadnie, zatem, w ocenie NSA, Sąd I instancji wskazał, iż uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że na gruncie kontrolowanej sprawy nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji w trybie, art. 44 k.p.a. z uwagi na naruszenie określonej w art. 44 § 2 k.p.a. kolejności miejsc, w których umieszcza się zawiadomienie o pozostawieniu decyzji wraz z informacją o możliwości jej odbioru. W realiach niniejszej sprawy adresat dysponował oddawczą skrzynką pocztową w związku, z czym zawiadomienie winno zostać umieszczone w pierwszej kolejności właśnie w tej skrzynce. Tymczasem doręczający umieścił zawiadomienie w miejscu przy wejściu na posesję skarżącego, naruszając w ten sposób dyspozycję art. 44 § 2 k.p.a. Zaistnienie powyższego uchybienia powoduje wyłączenie wynikającego z art. 44 § 4 k.p.a. domniemania doręczenia decyzji adresatowi.

Mając na względzie przedstawione rozważania, postawione w skardze kasacyjnej zarzuty, należało w okolicznościach faktycznych sprawy uznać za nieusprawiedliwione.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za niezasadne i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.