Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 291/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Służba Bezpieczeństwa
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. art. 8 ust. 1, 15c ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 132
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
article: art. art. 153, 170
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego J. T. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej MSWiA/organem) decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] (zwaną dalej decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r.) po rozpatrzeniu wniosku Pana J. T. (zwanego dalej wnioskodawcą/skarżącym) z dnia [...] września 2017 r. postanowił ponownie odmówić wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawyz dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2018 roku poz. 132,

z późn. zm.; zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową).

Ustalono, że skarżący wnioskiem z dnia [...] września 2017 r. wystąpił do MSWiA o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. ustawy zaopatrzeniowej. Wnioskodawca powołał się na krótkotrwałą służbę pełnioną na rzecz totalitarnego państwa. Podniósł, że na własną prośbę został przeniesiony ze Służby Bezpieczeństwa do Milicji Obywatelskiej. Przed 1990 rokiem wykonywał obowiązki analityka, zajmował się analizowaniem i przetwarzaniem informacji

o bezpieczeństwie wewnętrznym. Został odznaczony Złotym i Srebrnym Krzyżem Zasługi, Złotym Medalem za Zasługi dla Obronności Kraju, Brązową Odznaką "Zasłużony Policjant" oraz Brązowym Medalem za Zasługi dla Pożarnictwa.

Decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

MSWiA w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2019 r. na podstawie dokumentacji Instytut Pamięci Narodowej stwierdził, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej,

od dnia 1 lutego 1982 r. do dnia 31 lipca 1990 r., tj. 8 lat i 6 miesięcy. Całkowity okres służby ww. wynosi 24 lata i 16 dni. W jego ocenie kopie akt osobowych przekazane przez Instytut Pamięci Narodowej wykazują, że wnioskodawca rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji. Wskazują na to informacje zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne wyższe stopnie i stanowiska służbowe. Wnioskodawcy kilkunastokrotnie przyznano zwiększony dodatek służbowy do uposażenia. W 2000 r. wnioskodawca został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz w 2001 r. Brązową Odznaką "Zasłużony Policjant". Z analizowanych materiałów wynika, że nie był karany dyscyplinarnie oraz nie były prowadzone wobec niego postępowania karne lub karno-skarbowe. Jednocześnie poinformowano, że nie odnaleziono dokumentów potwierdzających udział wymienionego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia.

Organ wskazał, iż służba skarżącego pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 8 lat i 6 miesięcy. Całkowity okres służby strony wynosi 24 lata

i 16 dni, zatem strona pełniła około 35,4% całego okresu służby służbę na rzecz totalitarnego państwa. W ocenie Ministra przedmiotowy okres służby służbą na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu,

jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wyłączenia stosowania

art. 15c, art. 22a i art. 24a wskazane w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Jego zdaniem uprawnienie z art. 8a ww. ustawy ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna,

a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami – w szczególności pełniona z narażeniem zdrowia i życia, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

Po rozpoznaniu skargi na ww. decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie, wyrokiem z dnia 30 września 2020 r. (sygn. akt II SA/Wa 2755/19) uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

nr [...] z dnia [...] września 2019 r. Stwierdził, że organ nie przeprowadził rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy pod kątem zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, a tym samym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie WSA w Warszawie organ w decyzji z dnia [...] września 2019 r. nie dokonał w sposób prawidłowy analizy, kwestii "krótkotrwałości służby na rzecz państwa totalitarnego" w kontekście przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Nadto WSA w Warszawie uznał, że nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy ma kwestia charakteru służby skarżącego pełnionej na rzecz totalitarnego Państwa. W ocenie Sądu organ odstąpił od oceny tego, czy w okresie od 1 lutego 1982 r. do 31 lipca 1990 r. wymieniony realizował zadania charakteryzujące totalitarny ustrój, czy też zwykłe, standardowe działania podejmowane w służbie publicznej, tj. na rzecz państwa jako takiego w ramach służby publicznej. Skarżący podkreśla, że we wskazanym okresie pełnił służbę na stanowisku analityka i zajmował się analizowaniem i przetwarzaniem informacji o bezpieczeństwie wewnętrznym. Sąd wskazał, że nie jasne stanowisko organu, co do oceny rzetelności służby skarżącego. Zwrócił uwagę, że narażenie zdrowia i życia nie stanowi miary rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, lecz zostało potraktowane jako przykład takiej rzetelności (zwrot: "w szczególności"). Zatem podstawą uznania, że służba była wykonywana rzetelnie mogą być również inne okoliczności, niż tylko wykonywanie obowiązków służbowych z narażeniem zdrowia i życia.

Sąd stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę, organ dokona wyczerpującej oceny co do tego, czy sprawa skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Wyrażając ocenę

w tym zakresie, organ powinien przywołać fakty dotyczące służby skarżącego, jego postawy, charakteru służby, warunków jej pełnienia i odnieść powyższe do ustawowej przesłanki "rzetelności pełnienia służby". Musi również dokonać przedmiotowej oceny w kontekście czasu trwania służby na rzecz totalitarnego państwa przed 31 lipca 1990 r., w szczególności biorąc pod uwagę charakter pełnionej w tym okresie służby. Dopiero wnikliwa ocena przebiegu całej służby skarżącego w zestawieniu z czasem jej pełnienia w strukturach bezpieczeństwa PRL powinna stanowić punkt wyjścia do rozważań, czy w sprawie mamy do czynienia

ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem pozwalającym pozytywnie załatwić wniosek strony.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. organ ponownie odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Wskazał, że całkowity okres pełnionej przez skarżącego służby wynosi 24 lata i 16 dni, natomiast służba pełniona przez niego na rzecz totalitarnego państwa to okres 8 lat i 6 miesięcy, co stanowi ok. 35,3 % ogółu służby. W ocenie MSWiA ośmioipółletni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego, zarówno według kryterium obiektywnego - samego upływu czasu, jak i biorąc pod uwagę typowy przebieg służby funkcjonariusza,

w którym po takim okresie nabywa się pewne uprawnienia związane ze stażem służby. Zdaniem organu skoro skarżący pełnił przez ww. okres służbę na rzecz totalitarnego państwa, to z całą pewnością pozwoliło to mu dokładnie zaznajomić się ze specyfiką realizowanych przez niego zadań oraz ich charakterem, a pomimo tego nie podejmował on żadnych działań mających na celu zakończenie tejże służby. Strona nie spełnia przesłanki stypizowanej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Wskazał, że Wydział Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w B. był ogniwem terenowym, wykonującym zadania dla Departamentu MSW, który odpowiadał za inwigilację i zwalczanie szeroko rozumianej opozycji politycznej.

Bezsprzecznym jest, zdaniem organu, że prowadzenie szeroko zakrojonych praktyk mających na celu zwalczanie niewygodnej dla ówczesnej władzy opozycji,

w tym w szczególności NSZZ "Solidarność", charakterystyczne są dla ustroju państwa totalitarnego. Stąd też w ocenie organu zbytecznym byłoby podejmowanie głębszego argumentowania, że z punktu widzenia demokratycznego państwa prawa czynności tego typu są nie do przyjęcia. Sam fakt stosowania przez komunistyczny reżim Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej ściśle określonych machinacji wymierzonych w legalnie funkcjonującą opozycję wzbudza już wyłącznie konotacje pejoratywne, pomijając już aspekt stosowanych przy tym metod, które - jak powszechnie wiadomo - niewątpliwie wiązały się z łamaniem praw człowieka.

Organ wskazał, że do realizowanych przez niego w ww. wydziale obowiązków nie należały czynności biurowe, administracyjne czy też kancelaryjne, co - na gruncie przedmiotowej sprawy - mogłoby ewentualnie wpłynąć na korzyść strony, lecz wykonywał on pracę stricte o charakterze operacyjnym. W tym miejscu organ przytoczył fragment wniosku personalnego z dnia [...] września 1983 r. (k. 60 sygn. Akt [...]), wskazującego na rodzaj wykonywanych przez skarżącego zadań

w SB, tu cyt.: "St. sierż. sztab. J. T. pracę w organach SB i MO rozpoczął

z dniem [...] lutego 1982 r. początkowo na stanowisku Inspektora Sekcji [...] Wydziału [...], na którym samodzielnie prowadził szereg spraw operacyjnych. Następnie z dniem [...] września 1982 r. awansowany zostaje na stanowisko Starszego Inspektora Sekcji [...], w której to sekcji aktualnie wzorowo pełni obowiązki Kierownika (...)".

Zdaniem organu postawa wnioskodawcy była zindywidualizowanym zaangażowaniem się w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego. Z kolei służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa nie można

w tym przypadku zakwalifikować jedynie jako służby, która pełniona była w czasie

i miejscu wskazanej w ustawowej definicji, bowiem cechowała ją podejmowana konkretna działalność ukierunkowana na rzecz ww. ustroju.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie:

1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci:

1) art. 8a ust. 1 i 2 w związku z art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej

- poprzez ich niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu przez organ, że skarżący nie spełnił warunków określonych w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej dla wyłączenia stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a

i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, podczas gdy w niniejszej sprawie ma miejsce szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ww. ustawy, służba skarżącego pełniona na rzecz państwa totalitarnego przed dniem 31 lipca 1990 r. była krótkotrwała, a skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r.;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik

sprawy w postaci:

1) naruszenie art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 8a pkt. 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej

- poprzez niezastosowanie się do wiążącej oceny prawnej, wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego Warszawie z dnia 30 września 2020 r.

o sygn. akt: II SA/Wa 2755/19 i formułowanie ocen odmiennych, a także niezastosowanie się do wskazań co do dalszego postępowania;

- przez przyjęcie, że dla spełnienia szczególnego przypadku, o którym mowa w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej koniecznym jest spełnienie warunku krótkotrwałości służby, a także niedokonanie przez organ wyczerpującej oceny czy sprawa skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, poprzez zbadanie i przywołanie faktów dotyczących służby skarżącego, jego postawy, charakteru służby, warunków jej pełnienia i odniesienie powyższego do ustawowej przesłanki "rzetelności pełnienia służby";

2) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 i art. 77 k.p.a.

- poprzez ich niezastosowanie i naruszenie przez organ zasady prawdy obiektywnej oraz naruszenie obowiązku "zebrania całego materiału dowodowego, brak wyjaśnienia i niezbadanie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie

w sprawie a dotyczących przebiegu służby skarżącego, faktycznie wykonywanych przez niego obowiązków i zadań, otrzymanych przez niego odznaczeń, wyróżnień

i podziękowań oraz zajmowanych stanowisk i faktycznego okresu pełnienia służby na rzecz państwa totalitarnego i nieprzeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez skarżącego, co niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik postępowania;

3) naruszenie z art. 80 k.p.a.

- poprzez nieuwzględnienie i niedostateczne rozważenie oraz brak oparcia się przez organ na istotnych dla sprawy okolicznościach, zaś z przeprowadzonych dowodów wyciągnięcie wniosków sprzecznych z zasadami logiki i stwierdzenie, że skarżący nie spełnił warunków określonych w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej dla wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, podczas gdy w niniejszej sprawie ma miejsce szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ww. ustawy, służba skarżącego, pełniona na rzecz państwa totalitarnego przed dniem 31 lipca 1990 r., była krótkotrwała, a skarżący w żadnym momencie swojej służby nie angażował się

w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji oraz w sposób wybitny wykonywał zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r. oraz błędne uznanie, że służba skarżącego na rzecz państwa totalitarnego trwała 8 lat i 6 miesięcy, podczas gdy

w rzeczywistości trwała ona 3 lata;

4) naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

- poprzez brak wskazania przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom zawnioskowanym przez skarżącego.

W związku z powyższym wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] grudnia 2021 r.

w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a

i 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających

z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym

i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "P.p.s.a.").

Powyższa decyzja została wydana w następstwie uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2020 r. (sygn. akt II SA/Wa 2755/19), którym Sąd uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia z dnia [...] września 2019 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej w oparciu

o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a..

WSA w powołanym wyżej wyroku stwierdził, że organ nie przeprowadził rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy pod kątem zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, a tym samym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa. W tym stanie rzeczy Sąd był obowiązany dokonać oceny zaskarżonej decyzji

w świetle art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych

i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości

w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. np. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11, publ. CBOSA).

Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, publ. LEX 745376). Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa czyniącej pogląd Sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów

i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Powyższe przesłanki nie zaistniały po uprawomocnieniu się ww. wyroku WSA w Warszawie.

W niniejszej sprawie zastosowanie ma również art. 170 P.p.s.a., zgodnie

z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wydając zaskarżoną decyzję organ dopuścił się naruszenia art. 153 w związku z art. 170 P.p.s.a.,

co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji. Pominął bowiem ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w ww. prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2755/19. W wyżej powołanym orzeczeniu podkreślono, że obowiązkiem organu było zbadanie, czy w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Zaniechanie organu w tym zakresie skutkowało, w ocenie Sądu, naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa.

w związku z art. 107 § 3 Kpa.) w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie Sąd dokonał wykładni pojęcia "szczególnie uzasadniony przypadek" wskazując, iż nie ogranicza się ono do sytuacji, w których funkcjonariusz wyróżnia się, czy też podsiada nadzwyczajne, ponadprzeciętne zasługi i jednocześnie legitymuje się krótkim okresem pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa. Jak wskazał Sąd, "szczególnie uzasadnionym przypadkiem może być bowiem przykładowo sytuacja, gdy zastosowanie reguły z art. 15c ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej prowadziłoby do utraty uprawnień nabytych w trakcie służby na rzecz niepodległej Polski w - ponadprzeciętnych dla służb mundurowych - warunkach narażenia życia, a - w świetle dostępnych informacji - danemu funkcjonariuszowi nie można przypisać konkretnych, godzących w wolności obywatelskie, działań w ramach pełnienia służby w okresie istnienia totalitarnego państwa".

Sąd wskazał, iż przyjęte rozwiązania mają służyć wyeliminowaniu stanu, gdy określone osoby miałyby czerpać nadal korzyści z tytułu służby na rzecz totalitarnego państwa np. wobec korzystniejszych niż ogólne reguł ustalania wysokości świadczeń dla służb mundurowych. W uzasadnieniu do ww. ustawy trafnie podkreślano, że uzyskane z tego tytułu przywileje nie podlegają ochronie na równi z innymi prawami nabytymi. Nie może to jednak w pełni niweczyć uprawnień wynikających

z późniejszego pełnienia służby według rygorów określonych przez prawodawcę i znanych osobie kontynuującej służbę. Wolą prawodawcy było niewątpliwie wykluczenie sytuacji prowadzących do pokrzywdzenia takich osób - utraty wypracowanych oddaną służbą przywilejów emerytalnych.

Rzeczą organu było zatem dokonanie oceny, czy w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" we wskazanym wyżej rozumieniu tego pojęcia. Tymczasem organ nie uwzględnił wykładni ww. pojęcia dokonanej przez Sąd, co stanowi o naruszeniu art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 8 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Organ stwierdził, że analiza materiału zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, pozwala na stwierdzenie, że osiągnięcia odnotowane przez zainteresowanego po dniu 12 września 1989 r., niewątpliwie zasługują na aprobatę. Jednakże zdaniem organu, biorąc pod uwagę jego długotrwałą służbę na rzecz totalitarnego państwa, postawę polityczną, a także w szczególności biorąc pod uwagę operacyjny charakter wykonywanych przez ww. czynności ukierunkowanych na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji, to w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających

z wymienionego wyżej art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy.

Stwierdzając, że w sprawie nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" organ w zaskarżonej decyzji powołał się na fakt, że skarżący pracował w Wydziale, Departamentu [...] MSW, który odpowiadał za inwigilację i zwalczanie szeroko rozumianej opozycji politycznej. Organ ogólnie odniósł się do jego przynależności

do PZPR i pełnionych tam funkcji oraz do zadań komórek, w których pracował skarżący.

Organ nie przedstawił natomiast żadnych przekonujących argumentów, że skarżącemu można przypisać konkretne, godzące w wolności obywatelskie, działania w ramach pełnienia służby w okresie istnienia "totalitarnego państwa", a właśnie

w przypadku stwierdzenia takich działań, jak wskazał NSA w wyżej cytowanym orzeczeniu, można by przyjąć, że brak jest podstaw do zastosowania uprawnienia

z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Wobec stwierdzonych naruszeń prawa materialnego oraz procesowego Sąd orzekający orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zobowiązanie organu, na podstawie art. 145a § 1 Kpa., do wydania w określonym terminie decyzji na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wyłączającej stosowanie art. 15c i 22a ww. ustawy. Przepis ten nie znajduje bowiem zastosowania w przypadku, gdy rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Rozpatrując sprawę ponownie MSWiA zobowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2020 r. (sygn. akt II SA/Wa 2755/20), oraz w niniejszym wyroku. W związku z tym organ zważy, że wobec spełnienia w przypadku skarżącego kryteriów z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, winien dokonać oceny, czy w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" stosując wykładnię tego pojęcia dokonaną przez Sądy w ww. wyrokach oraz realizując sformułowane tam zalecenia co do dalszego postępowania, wskazane ponownie w niniejszym wyroku.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w związku

z art. 153 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. W zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a..