Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 622/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 60 pkt 6, art. 64 ust. 1 pkt 2) lit. b
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski, sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca),, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2018r. sprawy ze skargi spółki A na decyzję Zarządu Województwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty spłaty należności oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 28 kwietnia 2017 r. Spółka A z siedzibą w O. (dalej jako: "Spółka", "beneficjent", "skarżąca") wniosła o rozłożenie na 58 rat należności w wysokości 149.900 zł z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich.

Decyzją z dnia "[...]" Zarząd Województwa (dalej jako: "Instytucja Zarządzająca", "IZ") odmówił rozłożenia powołanej wyżej należności na miesięczne raty w wysokości: 2.700 zł (57 rat) oraz ostatnia rata w kwocie 1.400 zł.

Uzasadniając wymienione rozstrzygnięcie organ wskazał, że "[...]" w sprawie o sygn. akt "[...]", Sąd Rejonowy ogłosił upadłość Spółki, obejmującą likwidację posiadanego majątku. Natomiast postanowieniem z "[...]" Sąd Okręgowy zmienił sposób prowadzenia postępowania upadłościowego z postępowania obejmującego likwidację majątku na postępowanie z możliwością zawarcia układu.

Z uwagi na ogłoszenie upadłości Spółki, Agencja B (dalej jako: "Instytucja Pośrednicząca", "IP II") pismem z "[...]" rozwiązała umowę o dofinansowanie bez wypowiedzenia. W dniu 18 maja 2011 r. zgłosiła do masy upadłości wierzytelność z tego tytułu w łącznej kwocie: 161.573,46 zł, na którą składała się kwota należności głównej - 154.527,46 zł oraz odsetki - 7.046 zł.

IZ wskazała, że postanowieniem z dnia "[...]" Sąd Rejonowy zatwierdził układ pomiędzy Spółką a wierzycielami, przyjęty na zgromadzeniu wierzycieli w dniu 12 października 2012 r.. Zgodnie z postanowieniami układu, spłata wierzytelności miała nastąpić ze środków uzyskanych ze sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych w O., tj. przy ul. "[...]", stanowiącej działkę nr "[...]" oraz ul. "[...]"- działka nr "[...]". Spłata wierzytelności miała nastąpić w terminie 1 miesiąca od zapłaty w całości ceny, nie później jednak niż w terminie 1 roku od dnia, w którym uprawomocniło się postanowienie zatwierdzające układ. Do czasu zaś uzyskania tych środków, spłata wierzytelności miała następować w miesięcznych równych ratach wymagalnych na koniec miesiąca kalendarzowego, w wysokości 1% każdej wierzytelności.

Postanowieniem z "[...]", sygn. akt "[...]", Sąd Rejonowy wszczął postępowanie w sprawie zmiany układu z wierzycielami z dnia 12 października 2012 r., które zakończył postanowieniem z "[...]"

Odmawiając rozłożenia należności na raty IZ podniosła, że Spółka próbowała wprowadzić Ją w błąd twierdząc, iż aktywnie poszukuje nabywców działek o numerach "[...]" w celu przeznaczenia środków uzyskanych ze sprzedaży na zaspokojenie wierzytelności Województwa. Tymczasem w dniu 15 marca 2017 r. Spółka przeniosła prawo użytkowania wieczystego działek gruntu o numerach "[...]" na rzecz Spółki C z siedzibą w O., nie uiszczając należności wobec Województwa. Ponadto nie wykonywała układu w zakresie, w jakim zobowiązała się do spłaty miesięcznych rat w wysokości 1% wierzytelności. Dokonała jedynie sześciu wpłat na poczet należności, w łącznej wysokości 14.373,46 zł, w tym 4 wpłaty nastąpiły już po złożeniu wniosku o udzielenie ulgi, choć zgodnie z ustaleniami układowymi Spółka była zobowiązana do spłaty wierzytelności w kwocie 1.615,73 zł miesięcznie. We wniosku o udzielenie ulgi zadeklarowała comiesięczne wpłaty w kwocie 2.700 zł, począwszy od marca 2017 r.. W rzeczywistości od marca 2017 r. dokonała 4 wpłat. W ocenie IZ, dotychczasowy sposób realizacji układu oraz brak wywiązywania się z deklaracji spłaty rat we wniosku o udzielenie ulgi, nie dają podstaw do uznania, że Spółka będzie wywiązywać się z układu ratalnego.

IZ podniosła również, że Spółka nie zrealizowała określonego w układzie zobowiązania dotyczącego spłaty wierzytelności ze środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości położonych w O. przy ul. "[...]". Pomimo że dokonała sprzedaży tych działek w dniach 14 sierpnia 2015 r. i 14 stycznia 2016 r., wierzytelność Województwa nadal nie została zaspokojona. Aktualnie Spółka nie posiada nieruchomości, których sprzedaż byłaby możliwa (poza działką nr "[...]" obciążoną hipotekami w łącznej kwocie 2.713.344,10 zł). Posiada natomiast zobowiązania względem 19 wierzycieli na łączną kwotę 1.891.807,29 zł. Zdaniem IZ, powyższe wskazuje, że nie ma gwarancji, iż Spółka będzie wywiązywać się z układu ratalnego. Tym samym nie można stwierdzić jednoznacznie, że zaistniały przesłanki uzasadniające udzielenie wnioskowanej ulgi. Ani bowiem względy społeczne, ani gospodarcze, w szczególności możliwości płatnicze zobowiązanego, nie uzasadniają rozłożenia należności na raty.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka, podniosła, że dotychczas dokonała spłat zobowiązania w łącznej kwocie 14.373,46 zł. Wniosła o rozłożenie pozostałego do spłaty zobowiązania układowego w kwocie 147.200 zł od kwietnia 2018 r. na 42 raty w kwocie 3.500 zł i ostatnia - 3.700 zł. Jak podała, w celu dodatkowego zabezpieczenia spłaty zobowiązania, Spółka C z siedzibą w O. wyraziła gotowość przystąpienia do powyższego zadłużenia oraz zgodę na solidarną odpowiedzialność za realizację przyszłej ugody. Spółka C jest w posiadaniu nieruchomości o znacznej wartości oraz posiada przychody, które stanowią gwarancję terminowej realizacji spłat zadłużenia. Ponadto Spółka ta dodatkowo przekaże w formie cesji na rzecz Urzędu Marszałkowskiego całość przyszłych przychodów (85.182,81 zł na dzień 15 stycznia 2018 r.) z realizacji ugody z A.Z., która to wierzytelność wynika z prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia "[...]", sygn. akt "[...]".

Utrzymując w mocy decyzję z dnia "[...]", IZ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia "[...]" wskazała na brzmienie przepisów art. 60 pkt 6 oraz art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm.), dalej jako: "u.f.p.". Podniosła, że obowiązkiem organu jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego; natomiast wybór konsekwencji ustalonego stanu faktycznego ustawodawca pozostawił uznaniu organu. W ramach uznania administracyjnego organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, co oznacza, że może uwzględnić wniosek lub też odmówić jego uwzględnienia.

Odwołując się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, IZ stwierdziła, że Spółka poniosła stratę w 2013 r. w wysokości 418.317,04 zł i w 2014 r. - 468.955,85 zł, natomiast w kolejnych latach osiągnęła zysk odpowiednio w wysokości: w 2015 r. – 258.9632,93 zł oraz w 2016 r. – 2.227.269,66 zł. Ze sprawozdania finansowego Spółki C za lata 2014 i 2015 oraz wstępnego rachunku zysków i strat za 2016 r. wynika, że Spółka ta w 2014 r. poniosła stratę w wysokości 36.803,89 zł, a w 2015 r. i 2016 r. osiągnęła zysk, odpowiednio: 48.104,14 zł i 290.550,85 zł. Zarówno beneficjent, jak i Spółka C, byli dwukrotnie wzywani do przedłożenia brakujących sprawozdań finansowych za 2017 r., jednak do dnia wydania decyzji nie zostały one złożone, co uniemożliwia IZ dokonanie analizy aktualnej sytuacji finansowej. Jednocześnie IZ podniosła, że ze sprawozdań finansowych z lat 2015 i 2016 wynika jednoznacznie, iż przy wykazaniu dobrej woli ze strony beneficjenta istniała możliwość pełnego zaspokojenia wierzytelności Województwa. W latach 2015 i 2016 Spółka osiągnęła zysk, a mimo to nie dokonała spłaty zadłużenia. Do dnia wydania decyzji uiściła jedynie kwotę 14.373,46 zł.

Odnosząc się do twierdzenia strony, że posiada prawomocny wyroku Sądu Okręgowego z dnia "[...]", zasądzający na jej rzecz wierzytelność od A.K.Z. w wysokości 81.182,81 zł, IZ wskazała, że należność ta przysługuje Spółce C, a nie beneficjentowi. Zaznaczyła, że pomimo wezwania do uzupełnienia braków wniosków, beneficjent nie przedłożył dokumentacji potwierdzającej posiadanie wymagalnych należności wynikających z nieopłaconych faktur (czynsz najmu i media) na łączną kwotę ok. 100.000 zł. Nie przedstawił też informacji o nieruchomości znacznej wartości, będącej w posiadaniu C, wskazując jedynie jej wartość według wyceny z 2014 r. (ok. 5.600.000 zł). Nie wyjaśnił, kto jest rzeczywistym właścicielem ww. nieruchomości, ani też nie udzielił informacji o numerze księgi wieczystej. Tym samym, Spółka uniemożliwiła weryfikację twierdzeń wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie IZ, nie do zaakceptowania była propozycja, iż ewentualne raty będą pokrywane z przychodów generowanych z tytułu umów najmu, w sytuacji gdy według ustaleń postępowania beneficjent wyzbył się wszystkich nieruchomości i nie wskazał przy tym nieruchomości, które rzekomo wynajmuje.

W kwestii propozycji strony co do zawarcia wraz z C trójstronnej ugody, IZ stwierdziła, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r, poz. 1257 ze zm.) dalej jako: "K.p.a.", strony mogą zawrzeć ugodę, gdy charakter sprawy na to zezwala. W niniejszej sprawie jedyną stroną postępowania administracyjnego była Spółka, a Spółka C, nawet jeżeli Prezesem Zarządu obu Spółek jest ta sama osoba, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu. Tym samym wyrażona przez C gotowość do przystąpienia do długu beneficjenta i wzięcie na siebie solidarnej odpowiedzialności za realizację przyszłej ugody nie mogła być przedmiotem postępowania, a zawarcie ugody trójstronnej nie było dopuszczalne ze względu na brak co najmniej dwóch stron o spornych interesach stosownie do art. 13 § 1 K.p.a. Jednocześnie IZ wskazała, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby C dokonała cesji na beneficjenta swojej wierzytelności, wynikającej z realizacji ugody zawartej z A.Z. lub by ustanowiła zabezpieczenie układu ratalnego, np. w formie hipoteki na nieruchomości, której jest właścicielem.

Zdaniem IZ, próby wprowadzania organu w błąd w celu uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia stanowiły sprzeniewierzenie się zasadom sprawiedliwości i praworządnych relacji między obywatelem a Państwem. Ponadto na skutek nieprzedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów i informacji, niemożliwa była ocena sytuacji majątkowej i finansowej strony, a w konsekwencji uznanie, że została spełniona przesłanka uzasadnionych względów gospodarczych. W ocenie IZ, instytucja stosowania ulg, mimo że dopuszczalna z prawnego punktu widzenia, powinna być stosowana z ostrożnością, rozwagą i powściągliwością ze względu na charakter środków przyznawanych z budżetu Unii Europejskiej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Spółka, wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji, podniosła zarzuty naruszenia:

a) przepisów prawa materialnego, tj. art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.f.p., poprzez ich niezastosowanie i niedokonanie właściwej subsumpcji w wyniku przyjęcia, iż nie zachodzi ważny interes zobowiązanego implikujący możliwość zastosowania ulgi, podczas gdy zarówno aktualna, jak i występująca w dacie orzekania, sytuacja majątkowa skarżącej wskazuje na brak możliwości uregulowania należności pieniężnej; nieuwzględnienie względów społecznych i gospodarczych oraz dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego,

b) przepisów postępowania, tj. art. 6 do 11, art. 28, art. 77- 81, art. 107 § 1 i 3 K.p.a., polegające m.in. na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zawarcie w uzasadnieniu decyzji zbyt ogólnych twierdzeń oraz brak wskazania dowodów, na których oparł się organ.

W uzasadnieniu powyższych zarzutów strona podała, że decyzja w przedmiocie udzielenia ulgi, stosownie do unormowania art. 64 ust. 1 u.f.p., ma charakter uznaniowy, co oznacza, że w pełnym zakresie podlega badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie, czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym mają uzasadnienie w materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne.

Jak podniesiono w skardze, zaskarżona decyzja została oparta na niepełnym materiale dowodowym oraz niepoprawnych wnioskach. Spółka nie wprowadzała w błąd organu co do okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew twierdzeniom organu, nie podejmowała też działań na szkodę wierzyciela poprzez wyzbywanie się majątku. Zbywała nieruchomości w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, co nie miało charakteru ucieczki z majątkiem mającej na celu pokrzywdzenie wierzyciela. Organ nie wziął pod uwagę, że część nieruchomości była obciążona hipotecznie i środki uzyskane z ich sprzedaży zaspokoiły tylko i wyłącznie wierzycieli hipotecznych. Strona podjęła te działania celem uregulowania zobowiązań, które były zabezpieczone hipotecznie, albowiem generowały one znaczne koszty w postaci narastających odsetek. Część nieruchomości została zbyta w celu pozyskania środków na bieżące wydatki, jak i zamierzenia inwestycyjne. Spółka przedstawiła organowi propozycje zabezpieczenia spłaty wierzytelności, poprzez m.in. przystąpienie do długu Coraz cesję wierzytelności objętą prawomocnym wyrokiem SO. Z niewiadomych przyczyn organ potraktował przystąpienie podmiotu trzeciego do długu jako zawarcie ugody w rozumieniu K.p.a., a powinien potraktować to jako zabezpieczenie długu na takiej samej zasadzie jak ustanowienie hipoteki.

W ocenie skarżącej, organ błędnie przyjął, że miała ona możliwość spłaty zadłużenia. Wykazane w bilansie środki ze sprzedaży nieruchomości nie miały przełożenia na realną sytuację ekonomiczną, gdyż zostały przeznaczone na spłatę wierzycieli hipotecznych. Spółka nie miała możliwości swobodnego dysponowania tymi środkami. Błędy prowadzonego postępowania przełożyły się w szczególności na to, że organ pominął aspekt możliwości płatniczych zobowiązanego, które stwarzały możliwości wydania decyzji korzystnej dla strony oraz realne zabezpieczenie należności wierzyciela. Tym samym organ naruszył zasadę praworządności zawartą w art. 7 K.p.a. i rozwiniętą w innych przepisach tego kodeksu, w tym w art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które mają fundamentalne znaczenie dla postępowania wyjaśniającego. Nadto organ, stwierdzając, że nie wystąpiły przesłanki rozłożenia zobowiązania na raty, naruszył przepis prawa materialnego, tj. art. 64 ust. 1 u.f.p..

W załączeniu do skargi Spółka przedłożyła dokumenty dotyczące jej możliwości płatniczych, proponowanych zabezpieczeń oraz uwzględnienia interesu wierzyciela w propozycjach spłaty (bilanse skarżącej i Spółki C, oświadczenia wierzycieli hipotecznych, wykaz środków trwałych skarżącej).

Odpowiadając na skargę, IZ wniosła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej: "p.p.s.a.", stanowi natomiast, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Sąd jest związany - w myśl art.134 § 1 p.p.s.a. - granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 tej ustawy). Orzekając w danej sprawie sąd administracyjny pełni wyłącznie funkcje kasacyjne, zaś przedmiotem kontroli legalności działania organów podatkowych jest wyłącznie zaskarżony akt. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli Sąd stwierdzi, że zachodzi potrzeba dokonania takich ustaleń, powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00, Lex nr 50129). Nie jest kompetencją Sądu administracyjnego zastępowanie organów w wykonywaniu powierzonych im ustawowo zadań. Kontrola zaskarżonego aktu z punktu widzenia zgodności z prawem opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym. Okoliczność ta jest zaś o tyle istotna, że w niniejszej sprawie część dokumentów finansowych, do złożenia których wezwano stronę w postępowaniu podatkowym, przedstawiono dopiero na etapie skargi do Sądu.

Przedmiotem sądowej kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Zarządu Województwa, odmawiająca Spółce A, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, rozłożenia na 42 raty należności w kwocie 147.200 zł, pozostałej do spłaty po rozwiązaniu przez IZ bez wypowiedzenia, umowy o dofinansowanie projektu i wezwaniem do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programu finansowanego z udziałem środków europejskich.

Na podstawie art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 2077) – dalej "u.f.p.", należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności, są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym.

Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 2) lit. b u.f.p., właściwy organ może na wniosek zobowiązanego umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego.

Rozpatrując wniosek o udzielenie ulgi w zakresie spłaty zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p., organ obowiązany jest zatem ocenić okoliczności i zgromadzony materiał dowodowy pod kątem wystąpienia przesłanek, wynikających z art. 64 ust. 1 pkt 2) lit. b tej ustawy, których spełnienie warunkuje zastosowanie uznania administracyjnego.

Podkreślenia wymaga, że pojęcia "względów społecznych lub gospodarczych", czy "możliwości płatniczych zobowiązanego" są niedookreślone, w związku z czym winny być interpretowane w odniesieniu do wartości konstytucyjnych. Prezentowane w orzecznictwie poglądy dotyczące stosowania tego rodzaju ogólnych dyrektyw (odnoszące się do interesu publicznego, czy ważnego interesu podatnika) odwołują się do wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak równość wobec prawa, sprawiedliwość, zaufanie do organów państwa. Ustalenie istnienia tej przesłanki musi mieć zatem szczególnie doniosłe znaczenie z uwagi na wartości respektowane przez ogół społeczeństwa (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 297/10).

Rozpatrując wniosek o rozłożenie należności na raty, na podstawie cyt. wyżej 64 ust. 1 pkt 2) lit. b u.f.p., organ administracji publicznej działa w ramach uznania administracyjnego charakteryzującego się tym, że ma on możliwość wyboru pozytywnego lub negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Wydanie aktu uznaniowego poprzedzać jednak powinno należyte zgromadzenie i przeanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji. Rozstrzygnięcie to nie może mieć charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy - w myśl art. 7 K.p.a. (w zw. z art. 67 u.f.p.), wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego - zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a..

Decyzje uznaniowe podlegają kontroli sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie. Sąd nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie, czy organ administracji publicznej prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok NSA, sygn. akt I SA/Gd 1507/00). Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego.

W związku z kontrolą legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ powołanych w skardze przepisów postępowania, w tym regulujących postępowanie dowodowe, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Z akt rozpoznawanej sprawy, w tym uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ po dokładnym ustaleniu stanu faktycznego dokonał prawidłowej oceny zaistnienia wymienionych w art. 64 ust. 1 pkt 2) lit. b u.f.p. przesłanek rozłożenia płatności na raty. Sąd podziela zatem stanowisko organu, że w sprawie nie zaistniały żadne szczególne i wyjątkowe okoliczności uzasadniające przyznanie w ramach uznania administracyjnego wnioskowanej ulgi w spłacie. Tym bardziej, gdy sytuacja strony skarżącej nie jest efektem nagłych, losowych zdarzeń, lecz skutkiem podejmowanych działań gospodarczych i finansowych.

Zasadnie, w ramach dokonanej oceny przesłanek zastosowania ulgi, organ wziął w pierwszej kolejności pod uwagę powody powstania obowiązku zwrotu dofinansowania, tj. fakt ogłoszenia upadłości Spółki, a następnie - pomimo zatwierdzenia przez Sąd Rejonowy układu pomiędzy Nią a wierzycielami - nie wywiązywania się z obowiązku spłaty miesięcznych rat w wysokości 1% wierzytelności. Uznanie przez IZ - wobec jedynie 6 wpłat na łączną kwotę 14.373,46 zł - że dotychczasowy sposób realizacji układu oraz brak wywiązywania się z deklaracji spłaty rat we wniosku o udzielenie ulgi, nie dają podstaw do uznania, iż Spółka będzie wywiązywać się z układu ratalnego, nie wykracza poza reguły swobodnej oceny dowodów.

Przekonywująco IZ uzasadniła brak podstaw do uwzględnienia wniosku strony, w związku z niezrealizowaniem przez Nią określonego w układzie, zobowiązania do spłaty wierzytelności ze środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości przy "[...]" w O. Aktualny, faktyczny brak nieruchomości do sprzedaży (poza obciążoną już hipotekami na łączną sumę 2.713.344,10 zł działką nr 49/36) oraz istniejące zobowiązania względem 19 wierzycieli na łączną kwotę 1.891.807,29 zł, stanowią uzasadnioną podstawę do oceny, że Spółka nie będzie wywiązywać się z układu ratalnego.

Nie budzi zastrzeżeń dokonana przez organ ocena dowodów w zakresie danych finansowych Spółki za lata 2013-2017, ze wskazaniem zysków jaki osiągnęła w latach 2015 – 2016 (258.9632,93 i 2.227.269,66 zł). Również ze sprawozdania finansowego Spółki C wynika, że po poniesionej stracie w 2014, w dwóch kolejnych latach osiągnęła ona 48.104,14 i 290.550,85 zł zysku. Z kolei brak na dzień wydania decyzji, pomimo wezwań, sprawozdań obu Spółek za 2017r., uniemożliwił organowi dokonanie analizy aktualnej sytuacji finansowej strony.

Sąd nie znalazł również podstaw do kwestionowania stanowiska IZ odnośnie wskazanego przez Spółkę źródła pokrycia ewentualnych rat z wierzytelności od A.Z. na kwotę 81.182,81 zł, w sytuacji, gdy nie jest to należność beneficjenta lecz Spółki C, zaś pomimo wezwania nie przedłożył on dokumentacji ją potwierdzającej, podobnie jak informacji o nieruchomości będącej w posiadaniu C o wartości ok. 5.600.000 zł.

Prawidłowo organ ocenił propozycję strony odnośnie zawarcia trójstronnej ugody w zakresie spłaty należności, wraz z C, zwracając uwagę, że stroną postępowania administracyjnego była w sprawie Spółka A, zaś przymiotu takiego nie ma A, nawet jeżeli Prezesem Zarządu obu Spółek jest ta sama osoba. Przy czym, jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie ma przeszkód do dokonania przez C cesji na beneficjenta swojej wierzytelności, wynikającej z realizacji ugody zawartej z A.Z. lub zabezpieczenia układu ratalnego, np. w formie hipoteki na nieruchomości, której jest właścicielem.

Reasumując Sąd stwierdził, że organ rozpatrując argumentację strony i materiały dowodowe, dokonał ich wyczerpującego rozpatrzenia w kontekście przesłanek z art. 64 ust. 1 pkt 2) lit. b u.f.p.. Treść obydwu decyzji jednoznacznie wskazuje, że przeprowadzono prawidłową analizę stanu faktycznego oraz podnoszonej przez wnioskodawcę argumentacji, wykazując, że Spółka dysponowała środkami, które mogły zostać zabezpieczone, bądź przeznaczone na spłatę należności wobec Zarządu Województwa. Zasadnie przyjęto zatem, iż brak jest wystarczających podstaw do uznania, że w związku z wnioskiem Spółki o rozłożenie płatności na raty, zachodzi przypadek uzasadniony względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego.

Tym samym, wbrew zarzutom skargi, organ nie naruszył art. 64 ust. 1 pkt 2) lit. b u.f.p., ani powołanych w niej przepisów postępowania.

Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.