Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 628/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi J.F. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prodziekan Wydziału Prawa i Administracji [...], decyzją z [...] grudnia 2017 r., na podstawie art. 190 ustawy z dnia 27.07.2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), zwanej dalej: "psw", art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwaną dalej: kpa, oraz § 41 ust. 1 pkt 3 Regulaminu Studiów [...] wprowadzonego uchwałą nr 57 Senatu [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., skreślił skarżącą J. F. z listy studentów drugiego roku prawo, jednolite magisterskie, niestacjonarne, Wydział Prawa i Administracji z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru/roku.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że do dnia wydania decyzji, student nie uzyskał zaliczenia zajęć określonych planem studiów i nie zdał wszystkich egzaminów z przedmiotów kończących się egzaminem w danym roku (semestrze). Powyższe jest niewykonaniem ciążącego obowiązku wynikającego z § 29 ust. 1 Regulaminu Studiów [...]. W związku z tym, zgodnie z § 41 ust. 1 pkt 3 tego Regulaminu, orzeczono jak wyżej.

Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając, że została ona wydana bez podstawy prawnej, ewentualnie z rażącym naruszeniem art. 190 ust. 2 pkt 2 psw.

W jej uzasadnieniu podniesiono, że na Wydziale Prawa i Administracji [...] okresem zaliczeniowym jest rok akademicki, a zatem ostateczny termin uzyskania zaliczeń i zdania egzaminów upływa w dniu 20 września. Strona nie miała możliwości uzyskania zaliczeń i zdania egzaminów, ponieważ nie zakończyły się jeszcze zajęcia dydaktyczne i nie odbyły się egzaminy na drugim roku prawa niestacjonarnego (po dniu wydania decyzji w przedmiocie skreślenia z listy studentów, a przed jej doręczeniem stronie, strona uzyskała zaliczenie na ocenę bardzo dobrą z ćwiczeń z prawa finansów publicznych). Podniesiono, że przepisy psw, nie przewidują możliwości wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w sytuacji, gdy nie zakończyły się zajęcia dydaktyczne i nie odbyły się zaliczenia i egzaminy. Zarzucono, że wydając decyzję o skreśleniu z listy studentów i skracając w sposób arbitralny okres rozliczeniowy organ działał bez podstawy prawnej, względnie wydał decyzję z rażącym naruszeniem art. 190 ust. 2 pkt 2 psw, w związku z § 23 ust. 1 i 2 Regulaminu Studiów [...]. Argumentowano, że takie działanie organu jest bezprawne i stanowi przejaw rażącego naruszenia wyrażonej w art. 6 kpa, zasady praworządności oraz wyartykułowanej w art. 8 ww. ustawy, zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej.

Zarzucono naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa, z uwagi na fakt, że decyzja dnia [...] grudnia 2016 r. nie zawiera dokładnego wskazania podstawy prawnej jej wydania. Organ, powołując się na art. 190 psw, nie wskazał, który z ustępów tego przepisu znajduje w sprawie zastosowanie. Dodatkowo decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego, albowiem nie sprecyzowała roku akademickiego bądź semestru, którego dotyczy. W uzasadnieniu faktycznym decyzji nie przedstawiono dowodów, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie, co czyni niemożliwym prowadzenie przez stronę polemiki z w zakresie poczynionych ustaleń, co uniemożliwia stronie dokonanie oceny motywów, którymi organ kierował się przy wydaniu decyzji o uznaniowym charakterze.

Zarzucono, że w decyzji brak rozważań odnoszących się do przyczyn niezaliczenia przez stronę roku/semestru, jak również wykazania okoliczności, które organ wziął pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o charakterze uznaniowym.

Zarzucono też naruszenie art. 61 § 4 w związku z art. 10 § 1, art. 10 § 1 i art. 81 i naruszono jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu, w tym składania wniosków dowodowych i wypowiedzenia się co do dowodów zgromadzonych w sprawie przez organ. Wywodzono, że dopełnienie przez organ wskazanych obowiązków doprowadziłoby do wykazania przez stronę, że nie miała ona możliwości uzyskania zaliczeń i zdania egzaminów określonych planem II roku studiów na kierunku prawo, ponieważ nie zakończył się jeszcze okres rozliczeniowy, nie zakończyły się zajęcia i nie odbyły egzaminy ani zaliczenia. Strona wykazałaby, że uzyskała zaliczenie kolokwium z prawa karnego osiągając wynik 29/30, a także była w trakcie spełniania wymagań koniecznych do uzyskania zaliczenia ćwiczeń z prawa finansów publicznych (zaliczenie na ocenę bardzo dobrą uzyskała w dniu [...] grudnia 2016 roku, tj. przed doręczeniem decyzji w przedmiocie skreślenia z listy studentów). Strona wykazałaby, że wszczęcie procedury w sprawie skreślenia z listy studentów nastąpiło bez rozpoznania wniosków strony z dnia [...] listopada 2016 roku oraz z dnia [...] grudnia 2016 roku, w tym wniosku o wpisanie do grupy ćwiczeniowej.

Z uwagi na wykazane w treści odwołania rażące naruszenie przepisów proceduralnych skarżąca wniosła o u uchylenie w całości decyzji Prodziekana i o umorzenie postępowania w I instancji.

Prorektor [...], decyzją z [...] lutego 2017 r., Na podstawie art. 107 § 3, art. 138 § 2 kpa, art. 190 ust. 2 pkt 2, art. 207 ust. 1 psw, § 41 ust. 4 Regulaminu Studiów [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy oparł o następujące ustalenia i rozważania:

Zgodnie z § 41 ust. 4 Regulaminu Studiów [...] student, klary wpisany został warunkowo na wyższy semestr lub rok studiów, zobowiązany jest zdać egzaminy i uzyskać zaliczenia z zaległych przedmiotów w terminie wyznaczonym przez dziekana.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 psw, do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio przepisy kpa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia kryteriów określonych art. 107 § 1 i 3 kpa. W szczególności nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia faktycznego wskazującego na fakty, które organ uznał za udowodnione i dowody, na których się oparł. Należy także zgodzić się z zarzutami dotyczącymi uchybień procesowych w przedmiotowej sprawie. Analiza akt sprawy wskazuje na przeprowadzenie postępowania przez organ I instancji w sposób, który nie pozwalał na wydanie prawidłowej decyzji.

W związku z powyższym, uwzględniając ocenę prawną i stan faktyczny sprawy uznać należy, że naruszenie przepisów procesowych ma istotny wpływ na wynik sprawy stąd konieczne jest usunięcie decyzji z obrotu prawnego i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W skardze złożonej do Sądu, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 190 ust. 2 pkt 2 psw, oraz § 41 ust. 4 Regulaminu Studiów [...].

2) art. 7, 77 § 1 i 4 oraz art. 107 § 1 i 3 kpa,

3) art. 138 § 2 kpa,

W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że kwestią istotną pozostaje, że organ I instancji wydał decyzję na podstawie § 41 ust. 1 pkt 3 Regulaminu Studiów [...], a organ odwoławczy w oparciu o § 41 ust. 4 tego aktu prawnego. Powołanie przez Rektora [...] innej podstawy prawnej rozstrzygnięcia niż ta, na której podstawie zapadła decyzja organu pierwszej instancji, nakłada na organ odwoławczy obowiązek szczegółowego i wyczerpującego wyjaśnienia przyjętej podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz wskazania i wyjaśnienia przesłanek faktycznych, jakimi organ ten kierował się podejmując decyzję, a niespełnienie tego wymogu naruszyło art. 107 § 1 i 3 kpa. Wywodzono, że brak uzasadnienia przez organ zastosowania § 41 ust. 4 Regulaminu studiów [...] uniemożliwia zapoznanie się z tokiem rozumowania organu oraz z motywami, którymi kierował się przy wydaniu decyzji.

Zarzucono, że uzasadnienie decyzji wydanej przez organ odwoławczy ogranicza się do bardzo ogólnego odniesienia się do niektórych tylko argumentów podnoszonych w odwołaniu i organ ten dokonał jedynie ogólnej weryfikacji decyzji organu I instancji, nie rozpoznał sprawy w oparciu o zgromadzony przez Dziekana [...] materiał dowodowy, który był kompletny, ale został przez organ I instancji błędnie oceniony.

Wywodzono, że zastosowanie przez Rektora [...] przepisów art. 7 i 77 § 1 i 4 kpa, doprowadziłoby do ustalenia, że postępowanie w sprawie skreślenia z listy studentów jest bezprzedmiotowe

Zarzucono, że organ odwoławczy przyjął jako podstawę prawną decyzji art. 138 § 2 kpa, nie wskazując na zaistnienie koniecznej przesłanki uprawniającej do wydania decyzji kasacyjnej.

Argumentowano, że wydanie decyzji określonej w art. 138 § 2 kpa, stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i dopuszczalne jest wyjątkowo i to tylko wtedy, gdy zaistnieją ustawowe przesłanki do jej wydania, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15, a doprecyzowaną w art. 127 kodeksu, zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ II instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się do kontroli decyzji I instancji. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania jedynie wtedy, gdy postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wymaga przeprowadzenia dodatkowego, obszernego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów, które to postępowanie dowodowe ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie (por. A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2014).

Wywodzono, że w sytuacji, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania na podstawie art. 136 kodeksu postępowania administracyjnego umożliwiłoby prawidłowe załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, bądź też nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, podjęcie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 KPA uznać należy za równoznaczne z naruszeniem tego przepisu (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1065/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/KE 302/11).

Podniesiono, że przepis art. 138 § 2 kpa nie będzie miał zastosowania także wtedy, gdy materiał dowodowy wymagany do rozstrzygnięcia sprawy zostanie zgromadzony, a kwestią sporną będzie jego ocena.

Zarzucono, że organ odwoławczy nie wskazał, jakie okoliczności sprawy nie zostały wyjaśnione i jakiego konkretnego materiału dowodowego brakuje w aktach sprawy, który to brak uniemożliwiał mu przeprowadzenie właściwych ocen i analiz we własnym zakresie. Rektor nie wykazał także przyczyn, dla których sam zaniechał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie dowiódł, iż ustalony przez Dziekana stan faktyczny oraz zgromadzony materiał dowodowy są na tyle niewystarczające, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu zajętego stanowiska stwierdzono, że orzeczenie, o którym mowa w art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy może wydać tylko wówczas, gdy organ I instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak jest podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy art. 136 kpa, zgodnie z którym, organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Wskazano, że w sprawach, w których organ I instancji nie wyjaśnia w sposób wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia stanu faktycznego sprawy, naruszając przy tym przepisy postępowania, nie ma innej możliwości orzekania jak stosowanie art. 138 § 2 kpa, a wtedy zawsze musi nastąpić przekazanie sprawy do organu niższej instancji. Bezspornie zaś organ odwoławczy nie może zastąpić organu I instancji, gdy ten nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego.

Argumentowano, że organ odwoławczy trafnie ocenił wadliwość postępowania przed organem I instancji jako istotną, a w związku z tym niemożliwą do uzupełnienia w postępowaniu odwoławczym. Stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie jest prawidłowe chociażby z uwagi na treść zarzutów podniesionych przez skarżącą zarówno w treści odwołania od decyzji Dziekana Wydziału Prawa i Administracji [...], jak również w treści przedmiotowej skargi: tj. przede wszystkim nie zapewnienie jej zasady czynnego udziału w postępowaniu, m. in. poprzez brak zawiadomienia o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zgromadzonego materiału dowodowego.

Stwierdzono, że w konsekwencji uniemożliwienia skarżącej przez organ udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie zostały spełnione standardy postępowania prowadzonego przez organy demokratycznego państwa prawa przez to, że w następstwie ich naruszenia nie zostałaby respektowana zasada dwuinstancyjności postępowania, a w tej sprawie także zasada czynnego udziału skarżącego w postępowaniu. Wskazane naruszenia są przy tym tego rodzaju, że nie mogą być w żaden sposób konwalidowane w postępowaniu odwoławczym, na tym etapie postępowania nie ma bowiem już żadnej obiektywnej możliwości zapewnienia stronie udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Naruszenie to nie mogło przy tym prowadzić do wydania decyzji na korzyść skarżącej. Obowiązująca procedura nie wiąże bowiem takiego skutku z naruszeniem zasady czynnego udziału w postępowaniu. Jedyny skutek, jaki prawo w takiej sytuacji przewiduje, to możliwość wznowienia postępowania na wniosek strony. Skoro jednak okoliczność ta została dostrzeżona przez organ odwoławczy, który uchylił decyzję pierwszoinstancyjną, podjętą z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, to tym samym wadliwość ta została wyeliminowania, gdyż ponowne postępowanie organ pierwszej instancji obowiązany będzie przeprowadzić już z udziałem skarżącego.

Wywodzono, że nie bez znaczenia dla dokonanej przez organ odwoławczy oceny zaskarżonej decyzji ma i ta okoliczność, że uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej nie spełnia standardów demokratycznego państwa prawnego, określonych w art. 11 kpa., a skonkretyzowanych w art. 107 § 3 kpa. Stosownie do art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tymczasem decyzja Dziekana Wydziału [...] w sprawie skreślenia z listy studentów z dnia [...] grudnia 2016 r. de facto pozbawiona jest jakiegokolwiek uzasadnienia. Jak słusznie wskazała skarżąca, w uzasadnieniu decyzji nie sprecyzowano nawet roku akademickiego bądź semestru, którego ona dotyczy. Tak znaczna liczba uchybień przepisom prawa procesowego przez organ pierwszej instancji, w szczególności zaś waga naruszeń uzasadniała wyeliminowanie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W niniejszej sprawie zachodziły zatem podstawy do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 kpa. Zaskarżona decyzja jest więc zgodna z prawem.

Odnosząc się do zarzutów skargi, wyjaśnić należy, że decyzja kasacyjna jest rozstrzygnięciem wyłącznie procesowym. Decyzja kasacyjna nie rozstrzyga merytorycznie o uprawnieniu lub obowiązku strony, a jedynie nakazuje ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ I instancji. Orzekając na podstawie art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy nie rozstrzyga o meritum sprawy, nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, gdyż wydając decyzję kasacyjną wskazuje właśnie na konieczność przeprowadzenia w określonym zakresie lub w całości postępowania wyjaśniającego, celem poczynienia ustaleń niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy (tak m. in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 906/13). Skoro zaś nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, to organ odwoławczy nie powinien wypowiadać się w tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", nie potwierdza, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu materialnemu, oraz prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wobec wydania przez organ odwoławczy na podst. art. 138 § 2 k.p.a., decyzji uchylającej decyzję organu I instancji, zachodziła konieczność dokonania oceny, czy w realiach przedmiotowej sprawy, organ II instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty, jak wywodziła strona skarżąca. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na decyzję kasacyjną będzie przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http:/orzeczenia.nsa.gov.pl).

W związku z powyższym, należało więc dokonać oceny, czy takie zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w zgodzie z ww. art.138 § 2 k.p.a., w aktualnym brzmieniu, nadanym ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz.18). Przepis ten pozwala organowi odwoławczemu uchylić zaskarżoną odwołaniem decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji tylko wtedy, gdy decyzja ta została wydana: po pierwsze: z naruszeniem przepisów postępowania, po drugie: konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dopiero łączne spełnienie tych dwu przesłanek daje organowi II instancji możliwość uwolnienia się od obowiązku merytorycznego załatwienia sprawy.

Warunkiem koniecznym dopuszczalności wydania decyzji w omawianym trybie jest stwierdzenie, że sprawa nie może być załatwiona co do istoty. Kompetencje organu orzekającego w postępowaniu odwoławczym nie ograniczają się bowiem do kontroli legalności decyzji organu pierwszej instancji. Wniesienie odwołania od decyzji powoduje dewolucję kompetencji do załatwienia sprawy, a to oznacza, że w postępowaniu odwoławczym organ II instancji jest przede wszystkim instancją merytoryczną.

Cytowany przepis wyróżnia, jak wyżej wskazano, dwie przesłanki, których łączne zaistnienie pozwala organowi odwoławczemu na wydanie decyzji kasatoryjnej. Pierwsza z nich odnosi się do kwestii proceduralnych i jest nią stwierdzenie, iż organ I instancji wydał zaskarżone rozstrzygnięcie z naruszeniem przepisów postępowania. Przy czym uchybienia te muszą być na tyle istotne, że nie da ich się usunąć przez organ odwoławczy. Chodzi tu o takie sytuacje, w których w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji doszło do naruszenia norm procesowych w takim stopniu, które czyni sprawę niewyjaśnioną w całości. Drugą zaś przesłankę stanowi uznanie przez organ II instancji, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się zaś, że ww. "przepis daje organowi odwoławczemu możliwość uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania, jeżeli postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z naruszeniem procedury na tyle istotnym, że wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji jest niedopuszczalne z uwagi na brak ustaleń dotyczących istoty sprawy. Natomiast jeśli organ odwoławczy uzna, że zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego w niewielkim tylko zakresie, na przykład wyjaśnienia kwestii budzącej pewne wątpliwości organu, powinien dokonać czynności niezbędnych do zakończenia sprawy sam, lub też ewentualnie skorzystać z możliwości zlecenia w danym zakresie podjęcia czynności wyjaśniającej organowi pierwszej instancji, stosownie do art. 136 k.p.a. Nie może również stanowić przesłanki do wydania orzeczenia kasacyjnego konieczność ponownego dokonania oceny prawnej przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego" (wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2015 r., I OSK 2440/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/GI 439/06) lub gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a." (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2013 r., II SA/Kr 997/13).

Reasumując, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15). Kasatoryjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu II instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1427/16).

Analizując decyzję organu I instancji i przedłożone Sądowi akta sprawy, należało dojść do konkluzji, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym jej do wyeliminowania z obrotu prawnego. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazał przyczyny, dla których uznał za konieczne skorzystanie z możliwości jakie daje art. 138 § 2 k.p.a. Choć jego argumentacja nie jest rozbudowana (rozbudowana została dopiero w odpowiedzi na skargę), to jednak wskazuje uchybienia procesowe organu I instancji, które ocenił, jako mające istotny wpływ na wynik spraw z czym należy się zgodzić. Organ I instancji przede wszystkim nie przedstawił stanu faktycznego sprawy. Ustalenie faktyczne, którego dokonał ma charakter typowo szablonowy, który nie indywidualizuje sytuacji strony skarżącej. Jego ogólna treść powoduje, że wskazany stan faktyczny może być zastosowany do sytuacji wielu studentów. Jeżeli dodatkowo zważyć, że jego obszerność, sprowadzającą się do jednego zdania, należy uznać, że w istocie decyzja pierwszoinstancyjna nie posiada uzasadnienia faktycznego. W powyższej sytuacji zachodziła niemożność merytorycznego orzekania przez organ odwoławczy, albowiem rozpoznając w ten sposób sprawę w istocie rozstrzygnąłby ją po raz pierwszy, co naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności oraz konstytucyjne prawo do zaskarżania orzeczeń wydanych w pierwszej instancji.

Z tych też przyczyn, należało uznać skargę za niezasadną.

Sąd oddalił wniosek skarżącej w przedmiocie wezwania organu odwoławczego do uzupełnienia akt administracyjnych, albowiem istotnym celem ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji jest poczynienie ustaleń faktycznych w oparciu o akta sprawy. Innymi słowy, każde istotne dla podjętego rozstrzygnięcia ustalenie faktyczne winno mieć oparcie w znajdującym się w aktach sprawy dokumencie, którego zebranie i załączenie do akt sprawy obciąża organ pierwszoinstancyjny. Brak ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie przez organ I instancji, uniemożliwia powzięcie całkowitej wiedzy na temat wszystkich niezbędnych dokumentów, które w przedmiotowej sprawie powinny zostać zgromadzone.

Co się zaś tyczy wniosku o wymierzenie grzywny Rektorowi [...] z tytułu nieprzekazania Sądowi akt przebiegu studiów, to rozpoznanie tego wniosku następuje w odrębnym postępowaniu.

Mając na względzie powyższe, na podst. art. 151 p.p.s.a., oddalono skargę.