Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 441/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 145 § 1 pkt 4 , 145a, art. 148, art. 149 § 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimierz Brzeziński (spr.) Sędziowie NSA Jan Bała Stanisław Gronowski Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych P. –S. Spółki z o.o. w K. i S. K. O. w J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 13 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Wr 368/08 w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1) oddala obydwie skargi kasacyjne; 2) zasądza solidarnie od P.–S. Spółki z o.o. w K. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. na rzecz A. W. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 368/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. po rozpoznaniu skargi A. W. uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wójta Gminy M. z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] listopada 2007 r. A. W. złożył podanie do Wójta Gminy M. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Wójta Gminy M. z dnia [...] listopada 2006 r. pozytywnie opiniującym wniosek P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. o zmianę koncesji na wydobywanie surowca skaleniowego ze złoża K.. A. W. podał, że działalność kopalni wynikająca z udzielonej koncesji negatywnie wpływa na możliwość realizacji uprawnień właścicielskich na przylegających do kopalni działkach i rozwinięcie zaplanowanej działalności agroturystycznej, a także podniósł, że nie został poinformowany o toczącym się postępowaniu w przedmiocie zmiany koncesji.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. Wójt Gminy M. odmówił wznowienia postępowania podając w uzasadnieniu, że w postępowaniu prowadzonym przez Urząd Marszałkowski Województwa [...] był on jedynie organem uzgadniającym oraz że to Urząd Marszałkowski, jako organ wszczynający postępowanie w sprawie zmiany koncesji dla Spółki P. na wydobycie surowca skaleniowego ze złoża K., określił strony tego postępowania. Wójt Gminy M. podał, że A. W. nie był stroną postępowania, dlatego też niemożliwe było wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., po rozpatrzeniu zażalenia A. W., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, w uzasadnieniu wskazując, że Wójt Gminy M. nie ustalił, czy zmiana koncesji ingeruje w sferę uprawnień właścicielskich A. W..

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. Wójt Gminy M. ponownie odmówił wznowienia postępowania stwierdzając, że działki A. W. nie leżą w granicach obszaru górniczego ani w granicach terenu górniczego objętych koncesją, co wyklucza możliwość uznania go za stronę postępowania w niniejszej sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., po rozpatrzeniu odwołania A. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 28, art. 106 § 5, art. 126, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 149 § 3 k.p.a., oraz art. 6 pkt 9 i art. 16 ust. 6 i 5a ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (tekst jednolity: Dz. U z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 ze zm.), dalej: p.g.g., utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy M. z dnia [...] lutego 2008 r. odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem tego organu z dnia [...] listopada 2006 r., uzgadniającym zmianę koncesji na wydobywanie surowca skaleniowego. W uzasadnieniu tego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że działki stanowiące własność skarżącego usytuowane są poza terenem górniczym złoża K.. W związku z powyższym A. W. nie ma interesu prawnego ani w postępowaniu koncesyjnym, ani w postępowaniu uzgadniającym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, że wznowienie postępowania administracyjnego składa się z dwóch etapów, w pierwszym organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania bada przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, a w drugim bada przyczyny wznowienia.

Sąd podał, że w niniejszej sprawie organy administracji w pierwszym etapie postępowania, o którym mowa w art. 149 k.p.a., przedwcześnie podjęły się badania przyczyny wznowienia postępowania wskazanej przez wnioskodawcę, ujętej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., czym naruszyły art. 149 § 2 w zw. z § 1 k.p.a. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. przesłankach wznowienia, a także, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. W razie niespełnienia powyższych warunków organ powinien zastosować dyspozycję przewidzianą w art. 149 § 3 k.p.a., w pozostałych przypadkach ma on obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie według reguł określonych w art. 150 i 151 k.p.a. Jeżeli wskazaną przesłanką wznowienia postępowania administracyjnego jest okoliczność wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, ponieważ zagadnienie to będzie przedmiotem ustaleń i oceny w drugim etapie postępowania, a więc po wydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 2 k.p.a.

Zdaniem Sądu odmowa wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., gdy wskazywaną podstawą wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie może opierać się na ocenie, że wnoszący podanie nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W takim przypadku ustalenie istnienia podmiotowej przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania łączy się z ustaleniem istnienia podstawy wznowienia, jednakże kwestia ta podlega badaniu po wznowieniu postępowania, a więc w drugim etapie postępowania. W przypadku odmowy wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.) z tej przyczyny, że wnioskodawca nie jest stroną w sprawie, to wydanie takiego rozstrzygnięcia staje się możliwe tylko wówczas, gdy okoliczność ta jest oczywista. W niniejszej sprawie okoliczność, czy wnioskodawca jest podmiotem legitymowanym do skutecznego uruchomienia postępowania wznowieniowego nie jest oczywista, zatem organ właściwy do wznowienia postępowania powinien - po stwierdzeniu dopuszczalności wniosku o wznowienie - wydać postanowienie, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a., by następnie móc przystąpić do badania istnienia lub nieistnienia przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Od powyższego wyroku wniesione zostały dwie skargi kasacyjne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. zaskarżyło powyższy wyrok skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., w związku z art. 151 p.p.s.a., mające wpływ na treść wydanego orzeczenia, poprzez zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w przypadku, w którym skarga jako niezasadna na mocy art. 151 p.p.s.a. powinna być oddalona;

2) art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 28, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 149 § 1 i 2 k.p.a., mające wpływ na treść wydanego orzeczenia, poprzez przyjęcie, że istnieje wątpliwość co do tego, czy skarżący A. W. jest legitymowany do wystąpienia z podaniem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem nr [...] Wójta Gminy M. z dnia [...] listopada 2006 roku, uzgadniającym wniosek o zmianę koncesji na wydobywanie surowca skaleniowego ze złoża K., która to kwestia powinna być przedmiotem ustaleń i oceny na drugim etapie postępowania, po wydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 2 k.p.a., podczas gdy wątpliwość ta nie istniała już wtedy, gdy skarżący z podaniem wystąpił;

3) art. 1 § 1 i 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), dalej: p.u.s.a., w związku z art. 28, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 149 § 1 i 2 k.p.a., mające wpływ na treść wydanego orzeczenia, poprzez przyjęcie, że organy procedujące w pierwszym etapie postępowania, o którym mowa w art. 149 k.p.a., przedwcześnie podjęły się badania (analizy) przyczyny wznowienia postępowania wskazanej przez wnioskodawcę i ujętej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., czym naruszyły art. 149 § 2 w zw. z § 1 k.p.a., podczas gdy odmowa wznowienia postępowania możliwa jest również z przyczyn podmiotowych, a zatem, gdy podanie o wznowienie złoży podmiot niebędący stroną w sprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podał, że analiza złożonego przez A. W. wniosku wykazała, że wymienione w nim grunty, stanowiące własność skarżącego, położone były poza obrębem terenu górniczego, ustanowionego dla działalności eksploatacyjnej objętej koncesją. Zatem już na etapie wstępnego badania wniosku nie było wątpliwości, że skarżący nie jest stroną tego postępowania, w wyniku którego Wójt Gminy M. wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r., uzgadniające pozytywnie wniosek o zmianę koncesji eksploatacyjnej, wydanej Spółce P..

Zdaniem organu nie można domniemywać istnienia wątpliwości odnośnie tego, czy A. W. jest stroną postępowania, z faktu podjęcia przez Kolegium, w dniu [...] stycznia 2008 r. orzeczenia uchylającego postanowienie, wydane w tej sprawie przez Wójta Gminy M.. Kolegium wytknęło bowiem jedynie lakoniczność uzasadnienia rozstrzygnięcia podjętego w I instancji oraz to, że brak legitymacji czynnej A. W. do udziału we wznowionym postępowaniu został w sposób niedostateczny udokumentowany.

Organ podniósł, że okoliczność, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony tego postępowania, nie budzi wątpliwości, której wyjaśnienie wymagałoby wszczęcia w tej sprawie postępowania. Nieistnienie po stronie A. W. legitymacji czynnej do wystąpienia z żądaniem wszczęcia procedury wznowienia postępowania w sprawie zmiany koncesji ujawniło się, gdy skarżący wystąpił z podaniem o wznowienie postępowania. W ramach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ograniczono się jedynie do oznaczenia na załączonych do akt sprawy mapach geodezyjnych, granic gruntów należących do A. W.. W związku z powyższym Kolegium podniosło, że utwierdziło się w przekonaniu, iż grunty te położone są poza granicami obu terenów górniczych, ustanowionych zarówno w wydanej przedsiębiorcy górniczemu koncesji, jak i wynikających z wnioskowanej zmiany.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. złożyła również POL - SKAL Sp. z o.o. w Krakowie, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi Spółka zarzuciła naruszenie:

1) art. 147 k.p.a., w świetle którego wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a k.p.a. następuje tylko na żądanie strony;

2) art. 149 § 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., skutkiem czego Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. uznał, iż ocena legitymacji osoby wnoszącej podanie o wznowienie postępowania z powodu okoliczności wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi badanie przesłanki wznowienia postępowania,

3) art. 149 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że złożenie podania o wznowienie postępowania opartego na podstawie wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (przy dochowaniu terminu na jego złożenie i spełnieniu pozostałych wymogów formalnych) - uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania, o ile brak przymiotu strony nie jest oczywisty,

4) art. 106 k.p.a. poprzez pominięcie faktu, że organ współdziałający wydając rozstrzygnięcie w trybie art. 106 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 5 p.g.g. nie bada kręgu stron postępowania "wpadkowego", bowiem ustalenia stron postępowania dokonuje organ administracyjny prowadzący postępowanie główne.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka P. podała, że przyjęcie stanowiska Sądu doprowadziłoby do nałożenia na organ administracji obowiązku wznowienia postępowania w każdym przypadku, gdy podmiot wnoszący podanie wskaże jako przesłankę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., o ile tylko spełnione zostaną pozostałe wymogi formalne. Tym samym, w przypadku wskazania w podaniu o wznowienie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. mogłoby dochodzić do wznawiania postępowania na żądanie podmiotu, który twierdzi, że jest lub był stroną.

W ocenie Spółki nie można przyjąć, że badanie, czy podmiot wnoszący podanie o wznowienie jest stroną, jest już badaniem podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., skoro art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie formułuje przesłanki w postaci "braku udziału strony w postępowaniu". Przesłanką wznowienia, na którą wskazuje przywoływany przepis jest brak udziału strony w postępowaniu bez winy tej strony. Tym samym badanie przesłanki wznowienia polega na badaniu, czy strona ponosi winę w tym, iż nie brała udziału w postępowaniu, czy też brak udziału strony w postępowaniu był przez nią niezawiniony. W konsekwencji ustalenie, czy podmiot wnoszący podanie jest stroną, nie niweczy badania w drugiej fazie postępowania, czy zaistniała podstawa wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

W ocenie Spółki P. Wójt Gminy M. wydając postanowienie z dnia [...] lutego 2008 r. i mając na względzie okoliczność, że nieruchomość A. W. położona jest zarówno poza obszarem, jak i poza terenem górniczym, nie miał wątpliwości, że A. W. nie ma przymiotu strony postępowania zakończonego wydaniem postanowienia z dnia [...] listopada 2006 r. i nie posiada legitymacji do żądania wznowienia postępowania zakończonego powołanym postanowieniem.

Spółka podniosła, że organ koncesyjny prowadzący postępowanie w zakresie zmiany koncesji, wystąpił na podstawie art. 16 ust. 5 p.g.g. do Wójta Gminy M. o uzgodnienie wniosku o zmianę koncesji. Stanowisko Wójta Gminy M. zajęte w tym postępowaniu stanowiło więc niewątpliwie element współdziałania organów w trybie art. 106 k.p.a. Powszechnie przyjmuje się, że organ współdziałający uczestniczy w czynnościach już prowadzonego postępowania administracyjnego, nie jest więc organem prowadzącym postępowanie w samodzielnej, odrębnej sprawie administracyjnej, jego stanowisko - wyrażone w formie postanowienia - rozstrzyga co do sprawy niemającej samodzielnego bytu. Tym samym czynności podejmowane przez organ współdziałający nie mają i nie mogą mieć wpływu na krąg podmiotów uczestniczących w postępowaniu, których wyznaczenie w prawidłowy sposób pozostaje w wyłącznej gestii i kompetencji "gospodarza postępowania" - tj. organu prowadzącego postępowanie zasadnicze. Organ współdziałający nie jest władny dopuścić do udziału w jego czynnościach podmiotów niebędących stroną postępowania zasadniczego, gdyż nie prowadzi on samodzielnego postępowania, lecz wyłącznie stadium postępowania w sprawie, która ma być załatwiona przez wydanie decyzji. Skoro zatem właściciel nieruchomości położonej w terenie górniczym nie jest stroną postępowania dotyczącego koncesji na wydobywanie kopalin, to tym bardziej nie może być stroną postępowania dotyczącego zmiany takiej koncesji, zwłaszcza polegającej na zmniejszeniu terenu górniczego.

Spółka wskazała, że niezależnie od tego, czy A. W. nie był i nie jest stroną postępowania, w ramach którego zapadło orzeczenie Wójta Gminy M., ewentualny brak jego uczestnictwa w przedmiotowym postępowaniu nie wpływałby w sensie negatywnym na zakres jego praw i obowiązków. Postępowanie, o którego wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. wniósł A. W., stanowiło postępowanie wpadkowe w ramach postępowania w przedmiocie zmiany koncesji.

Spółka podała, że uzgodnienie, o którym mowa w art. 16 ust. 5 p.g.g., następuje na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku na podstawie studium i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, co oznacza, że uzgodnienie ma charakter obiektywny i pozbawione jest elementu uznaniowego. W konsekwencji ustalenie przez organ, że wnioskowana działalność jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (a w jego braku z zapisami studium) jednoznacznie determinuje treść mającego zapaść rozstrzygnięcia. Spółka podniosła również, że A. W. nie kwestionuje faktu zgodności działalności objętej koncesją z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. lecz wyłącznie twierdzi, że działalność wykonywana na podstawie koncesji narusza jego uprawnienia właścicielskie.

W piśmie procesowym z dnia 15 maja 2009 r. A. W. wniósł o oddalenie obydwu skarg kasacyjnych oraz zasądzenie od skarżących solidarnie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarżący oparli wniesione przez siebie skargi kasacyjne na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucając, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przytoczone w obydwu skargach kasacyjnych podstawy zaskarżenia uzasadniają rozpoznanie w pierwszej kolejności, jako najdalej idących zarzutów, które kwestionują stanowisko Sądu I instancji uznające, że odmowa wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., gdy wskazaną w podaniu podstawę wznowienia stanowi art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jest możliwa tylko wówczas, gdy okoliczność, że wnioskodawca nie jest stroną w sprawie jest oczywista. Skarżący kwestionuje także wywiedziony z treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. pogląd Sądu I instancji, iż w przypadku oparcia podania o wznowienie na tej podstawie, ustalenie istnienia podmiotowej przesłanki dopuszczalności wznowienia łączy się z ustaleniem określonej w tym przepisie podstawy wznowienia, która zdaniem Sądu I instancji, podlega badaniu dopiero po wznowieniu postępowania.

Zarzuty skarżących kwestionujące powyższe stanowisko Sądu I instancji nie są usprawiedliwione, ponieważ w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni i wskazał na prawidłowy sposób zastosowania przepisu art. 149 § 3 k.p.a. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że we wstępnej fazie postępowania obejmującej badanie dopuszczalności wznowienia, organ bada wyłącznie, czy podanie o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przyczyn wznowienia określonych w art. 145 lub 145a k.p.a. oraz czy w świetle twierdzeń zawartych w podaniu jest oczywiste, że osoba wnosząca podanie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, a także czy został zachowany termin do wniesienia podania określony w art. 148 § 1 i 145a § 2 k.p.a. Tylko gdy z twierdzeń zawartych w podaniu o wznowienie wynika, że brak jest ustawowej przyczyny wznowienia lub gdy oczywiste jest, że osoba wnosząca podanie nie ma przymiotu strony albo termin do złożenia podania nie został zachowany, organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym przypadku organ musi wznowić postępowanie w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić je co do przyczyn wznowienia oraz wyjaśnić i ocenić czy podmiot wnoszący podanie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, a także przeprowadzić postępowanie co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Stwierdzenie w tym kolejnym etapie, że z podaniem wystąpił podmiot nieposiadający przymiotu strony albo że nie zachodzi ustawowa przyczyna wznowienia lub nie został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie skutkuje, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmową uchylenia decyzji dotychczasowej.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela wskazaną wykładnię przepisów o wznowieniu postępowania administracyjnego, jako przeważającą w dotychczasowym orzecznictwie (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2008 r. II OSK 1949/06, LEX nr 437529; wyrok NSA z 7 stycznia 2009 r., II OSK 1747/07, LEX nr 484887 i wyrok WSA w Warszawie z 9 listopada 2005 r. VII SA/Wa 402/05, LEX nr 198867 oraz Komentarz do art. 147 k.p.a., [w:] M. Jaśkowska, A Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, LEX, 2009, wyd. III).

Zauważyć należy, że w powołanym wyżej komentarzu przytoczony został prezentowany w zaskarżonym wyroku pogląd, iż w przypadku wskazania w podaniu o wznowienie, jako podstawy wznowienia przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. badanie, czy podmiot występujący z podaniem ma przymiot strony, winno nastąpić łącznie z badaniem zaistnienia określonej w tym przepisie przyczyny wznowienia zgodnie z regułami prawa procesowego, a więc w toku wznowionego postępowania (wyrok NSA z 25 stycznia 2007 r., II OSK 218/06, LEX nr 341257).

Z treści twierdzeń zawartych w podaniu o wznowienie wynika, że A. W. wywodzi przymiot strony z uprawnień właścicielskich swojej nieruchomości sąsiadującej z terenem górniczym twierdząc, że zmiana koncesji dokonana po pozytywnym zaopiniowaniu wniosku przez Wójta Gminy M. uniemożliwia mu wykorzystanie nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem.

W związku z takim uzasadnieniem przez A. W. przymiotu strony i legitymacji do żądania wznowienia postępowania zachodziła potrzeba zbadania tej legitymacji na podstawie akt sprawy, a to wymagało wznowienia postępowania w celu dokonania oceny, czy wskazywana podstawa występuje. Zbadanie, czy zmiana koncesji rzeczywiście uniemożliwia A. W. wykorzystanie nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem i jak twierdzi zainteresowany powinna uzasadniać negatywne zaopiniowanie przez Wójta Gminy M. wniosku o zmianę koncesji wymagało dokonania oceny we wznowionym postępowaniu czy A. W. żądając wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Wójta Gminy M. może w szczególności wywodzić przymiot strony z przepisu art. 26b p.g.g. Zgodnie bowiem z tym przepisem odmowa udzielenia koncesji może m.in. nastąpić, jeżeli uniemożliwia wykorzystanie nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem. Zbadanie tej okoliczności powinno być zatem dokonane po wznowieniu postępowania.

A. W. wskazując na szkodliwy wpływ robót górniczych na możliwość korzystania z nieruchomości sąsiadującej z terenem górniczym, w istocie wywodzi również swój interes prawny z tzw. "prawa refluksowego". Prawo to, jak wskazuje się w literaturze przedmiotu polega na tym, że prawo podmiotowe wykonywane przez uprawnionego może prowadzić do naruszenia nieobojętnych dla interesów osoby trzeciej norm prawnych, uzasadniającego interes tej osoby w udzieleniu ochrony prawnej (por. W. Jakimowicz, Publiczne prawo podmiotowe, Kraków 2002, s. 138).

Zbadanie czy A. W. może domagać się takiej ochrony i wywodzić z niej przymiot strony w niniejszej sprawie wymagało przeprowadzenia postępowania zgodnie z regułami prawa procesowego, a więc w toku wznowionego postępowania.

W świetle powyższych wywodów Sąd I instancji postąpił prawidłowo uznając, że w sprawie nie zachodziła podstawa do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, ponieważ ocena posiadania przez A. W. przymiotu strony powinna być dokonana w toku wznowionego postępowania.

Podniesiony w obydwu skargach kasacyjnych zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 28 k.p.a. nie może być w zwiazku z tym uznany za usprawiedliwiony.

Niezbadanie przez orzekające w sprawie organy, czy A. W. przysługuje przymiot strony, zgodnie z regułami prawa procesowego, a więc w toku wznowionego postępowania, stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i wbrew zarzutom skarżących uzasadniało uchylenie zaskarżonych decyzji.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.