Wyrok NSA oz. w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 1070/00
NSA oz. w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2001-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Podatek od nieruchomości
Podatki inne
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 2, art. 12 ust. 1 i ust. 4
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 217
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 91 ust. 1, art. 91 ust. 3
journal: Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie terytorialnym.
Teza: Uprawnienia rad gmin, o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, należy interpretować w ten sposób, aby nie naruszać treści przepisu art. 217 Konstytucji RP.

TEZY

Uprawnienia rad gmin, o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, należy interpretować w ten sposób, aby nie naruszać treści przepisu art. 217 Konstytucji RP.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy U. na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Rz. z 20 czerwca 2000 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały (...) Rady Miejskiej w U. z 19 kwietnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia zwolnień od podatku od nieruchomości i podatku od środków transportowych w 2000 roku - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uchwałą (...) z 20 czerwca 2000 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Rz. stwierdziło w całości nieważność uchwały (...) Rady Miejskiej w U. z 19 kwietnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia zwolnień od podatku od nieruchomości i podatku od środków transportowych w 2000 roku. Jako podstawę prawną wskazano art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych /Dz.U. nr 85 poz. 428 ze zm./ oraz art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /t.j. Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./. W uzasadnieniu zaś wyjaśniono, że wskazana wyżej uchwała Rady Miejskiej w U. z 19 kwietnia 2000 r. zwolniła od podatku od nieruchomości: `nieruchomości lub ich części zajęte dla potrzeb jednostek organizacyjnych gminy oraz jednostek zabezpieczających ochronę przeciwpożarową, a także jednostek zabezpieczających bezpieczeństwo i porządek publiczny /par. 1/ oraz zwolniła od podatku od środków transportowych pojazdy i przyczepy należące do jednostek organizacyjnych gminy oraz jednostek zabezpieczających bezpieczeństwo i porządek publiczny /par. 2/.

Jakkolwiek w uchwale stwierdzono, iż zwalnia się od podatku nieruchomości i pojazdy, to jednak zwolnienie to w istocie sprowadza się do generalnego zniesienia obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości i podatku od środków transportowych w stosunku do podmiotów wskazanych w par. 1 i par. 2 uchwały, i stanowi określenie kategorii podmiotów zwolnionych od tych podatków.

Stosownie do treści art. 217 Konstytucji RP, nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatku następuje w drodze ustawy. W świetle powyższego, zwolnienie od podatku od nieruchomości podmiotów określonych w par. 1 uchwały i od podatku od środków transportowych podmiotów określonych w par. 2 uchwały uznano za niedopuszczalne, bowiem określenie kategorii podmiotów zwolnionych od podatków może następować wyłącznie w drodze ustawy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Rz., Zarząd Gminy i Miasta w U. zarzucił: naruszenie art. 7 ust. 2 i art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, które uprawniają rady gmin do stosowania zwolnień od podatków-także dla określonych grup podatników, na podstawie własnej oceny potrzeb wspólnoty samorządowej i na własną odpowiedzialność /art. 16 Konstytucji RP/, i wniósł o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skargi Gmina zauważyła, że wprawdzie art. 7 ust. 2 i art. 12 ust. 4 cytowanej ustawy o opłatach lokalnych stanowi "o innych zwolnieniach", to jednak skoro art. 7 ust. 1 i art. 12 ust. 1 mówią o zwolnieniu od podatku nieruchomości lub ich części zajętych na potrzeby organów i administracji samorządowej, to treść ust. 2 świadczy, że rada gminy jest również uprawniona do bliższego określenia kategorii podmiotów, których nieruchomości podlegają zwolnieniu od podatku od nieruchomości. W tej sytuacji, skoro uprawnienia rad gmin w tym zakresie zostały określone przepisami rangi ustawy, to nie można uznać, że uchwała Rady Miejskiej w U. została podjęta z naruszeniem art. 217 Konstytucji. RIO w Rz. nie wzięła pod uwagę, że ustawodawca ma prawo nijako scedować uprawnienia na radę gminy, skoro żaden przepis mu tego nie zabrania, a przepisy art. 7 ust. 2 i art. 12 ust. 4 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowią niejako pośrednie wskazanie kategorii podmiotów zwolnionych od podatków, a więc są zgodne z treścią art. 217 Konstytucji. Skarżąca Gmina powołała się na stanowisko Sądu Najwyższego zajęte w wyroku z dnia 21 września 1994 r. /III ARN 44/94 - OSNAP 1994 nr 11 poz. 168/, które potwierdza jej zdaniem powyżej przedstawioną argumentację. W konkluzji strona skarżąca stwierdziła, iż RIO w Rz. wkroczyła w kompetencje Trybunału Konstytucyjnego, będącego jedynym organem uprawnionym do badania zgodności z Konstytucją aktów normatywnych. Dodała także, iż interpretacja art. 217 Konstytucji RP przyjęta przez RIO w Rz. "godzi w istotę samorządu wynikającą z art. 16 i art. 163 Konstytucji RP".

W odpowiedzi na skargę, Kolegium RIO w Rz. wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest zakres zwolnień od podatku od nieruchomości i od środków transportowych, o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 12 ust. 4 cytowanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Wprawdzie ww. przepisy pozwalają radom gmin na wprowadzenie "innych zwolnień niż określone w ust. 1", to jednak upoważnienie to nie ma charakteru nieograniczonego. W trakcie obowiązywania ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wszedł bowiem w życie przepis art. 217 Konstytucji, który stwierdza, iż określanie "(...) kategorii podmiotów zwolnionych od podatku następuje w drodze ustawy". Oznacza to, że uprawnienie rad gmin do wprowadzenia zwolnień od podatku od nieruchomości czy też podatku od środków transportowych nie może obejmować zwolnień od ww. podatków pewnych kategorii podatników. Kwestia zwolnień podmiotowych, obejmujących pewne kategorie /grupy/ podatników, została wyraźnie zastrzeżona dla materii ustawowej i tym samym wyłączona z kompetencji organów stanowiących prawo miejscowe.

Zwolnienie podatkowe, które wprowadziła zaskarżona uchwala Rady Miejskiej w U. z 19 kwietnia 2000 r., adresowane jest do "(...) jednostek organizacyjnych (...) ochronę przeciwpożarową oraz do jednostek zabezpieczających bezpieczeństwo i porządek publiczny". W ocenie Sądu, jest to wskazanie pewnych kategorii podatników, niezależnie od tego, jak liczny jest zbiór podmiotów wchodzących do danej kategorii /grupy/, a zatem jest sprzeczne z treścią art. 217 Konstytucji.

Zdaniem Sądu, uprawnienia rad gmin, o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 12 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, należy interpretować w ten sposób, aby nie naruszać treści przepisu Konstytucji /art. 217/.

Wobec przedstawionego wyżej stanowiska, za bezzasadne należy uznać zarzuty podniesione w skardze. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Regionalnej Izby Obrachunkowej w Rz. wyrażone w odpowiedzi na skargę, zarówno w kwestii źródła kompetencji podatkowych rad gmin, jak i ewentualnego "scedowania" przez ustawodawcę swoich uprawnień na organy gminy.

W tym stanie faktycznym i prawnym Sąd, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/, skargę oddalił.