Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 235/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2011 r. sprawy ze skargi A. M. i J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 9 maja 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zabudowy działki nr [...] położonej w K. B., gmina K.

Decyzją z dnia 20 września 2006 r. nr [...] PINB nakazał A. i J. M. rozbiórkę: 1) obiektu budowlanego składającego się z kontenera i tarasu pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 5,15 m x 6,05 m nietrwale związanego z gruntem; 2) tymczasowego obiektu budowlanego - kontenera pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 2,50 m x 7,05 m nietrwale związanego z gruntem oraz 3) obiektu o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu (wc) o wymiarach 1,00 m x 1,05 m nietrwale związanego z gruntem, wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...], położonej w K. B., gmina K.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 24 maja 2006 r. nr [...], uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy ustalił bowiem, iż decyzja organu I instancji była przedwczesna, gdyż wydana została przed upływem terminu wyznaczonego postanowieniem z dnia 7 lipca 2006 r. nr [...] na przedłożenie określonych w nim dokumentów.

Ponownie rozpatrując sprawę PINB w powiecie puckim, postanowieniem z dnia 30 maja 2007 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), wstrzymał roboty budowlane przy budowie obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem składającego się z kontenera i tarasu pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, tymczasowego obiektu budowlanego - kontenera pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej nietrwale związanego z gruntem i obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu (WC) - wzniesionych na działce nr [...] w K. B. (numer mapy [...]) gmina K. i nałożył na A. i J. M. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 10 stycznia 2008 r. między innymi zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności przedmiotowych obiektów budowlanych z przepisami o planowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

Pismem z dnia 8 stycznia 2007 r. A. M. wniosła o przedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów określonych w postanowieniu z dnia 30 maja 2007 r. - do dnia 30 maja 2008 r.

W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 37/06, PINB postanowieniem z dnia 1 lutego 2008 r. nr [...] zmienił postanowienie własne z dnia 30 maja 2007 r., nakładając na inwestorów obowiązek przedstawienia: zaświadczenia od Wójta Gminy o zgodności przedmiotowych obiektów budowlanych z przepisami o planowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu; 4 egzemplarzy projektu budowlanego i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością - w terminie do dnia 31 maja 2008 r.

Kolejnym pismem, z dnia 2 maja 2008 r. A. i J. M. wnieśli o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów wymienionych w postanowieniu z dnia 30 maja 2007 r. (zmienionym postanowieniem z dnia 1 lutego 2008 r.) i wyjaśnili, iż do tej pory nie otrzymali odpowiedzi na złożony w dniu 10 września 2007 r. wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Brak decyzji uniemożliwia im uzyskanie projektu budowlanego wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami i innymi wymaganymi przepisami szczególnymi.

PINB, działając na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), decyzją z dnia 17 listopada 2008 r. nr [...], nakazał A. i J. M. rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem składającego się z kontenera i tarasu pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, tymczasowego obiektu budowlanego - kontenera pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej nietrwale związanego z gruntem i obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu (wc), wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w K. b. (numer mapy [...]), gmina K.

Uzasadniając organ wyjaśnił, iż A. i J. M. nie wykonali nałożonego na nich postanowieniem z dnia 30 maja 2007 r. (zmienionym postanowieniem z dnia 1 lutego 2008 r.) obowiązku przedłożenia określonych dokumentów, a w takiej sytuacji, zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane, organ zobowiązany był nakazać, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Jednocześnie organ podniósł, iż wniosek inwestorów o przedłużenie terminu dostarczenia dokumentów jest bezzasadny. Już raz dokonano przedłużenia tego terminu, a ponownie złożony przez stronę wniosek świadczy jedynie, zdaniem organu, o dążeniu przez stronę do przewlekania toczącego się postępowania.

A. i J. M. wnieśli odwołanie od opisanej wyżej decyzji PINB w powiecie puckim, domagając się także zawieszenia prowadzenia czynności administracyjnych związanych z rozbiórką przedmiotowych obiektów. Odwołujący się podnieśli, iż z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie wydania warunków zabudowy zwrócili się do organu o przedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów określonych w postanowieniu z dnia 30 maja 2007 r. (zmienionym postanowieniem z dnia 1 lutego 2008 r.), jednak do dnia decyzji organ nie ustosunkował się do tego wniosku.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 10 stycznia 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, nie znajdując podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany.

Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ ustalił, że w czerwcu 1998 r. A. i J. M. wybudowali na działce nr [...] w K. B., bez wymaganego pozwolenia na budowę, obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem składający się z kontenera i tarasu pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, tymczasowy obiekt budowlany - kontener pełniący funkcję rekreacji indywidualnej nietrwale związany z gruntem i obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję sanitariatu (wc).

Organ odwoławczy odwołał się do art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego z 1994 r., zgodnie z którym przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Stosownie do treści art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w okresie nie dłuższym niż 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Budowa tych obiektów wymaga, zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy, zgłoszenia właściwemu organowi. Natomiast, w przypadku gdy obiekt taki ma istnieć dłużej niż 120 dni, wymaga on uzyskania pozwolenia na budowę.

Brak pozwolenia na budowę w niniejszej sprawie obligował organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia postępowania w oparciu o art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. W trakcie postępowania, zgodnie z procedurą przewidzianą w takich przypadkach, zostało wydane w oparciu o art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, postanowienie z dnia 30 maja 2007 r. (zmienione postanowieniem z dnia 1 lutego 2008 r.) wstrzymujące roboty budowlane i nakładające na inwestorów obowiązek dostarczenia określonych dokumentów. Zgodnie z treścią art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., w przypadku niespełnienia w wymaganym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 (wydane postanowienie), stosuje się przepis ust. 1 tj. nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Organ odwoławczy stwierdził, iż PINB w powiecie puckim, wobec nieprzedłożenia przez stronę wymaganych postanowieniem z dnia 30 maja 2007 r. (zmienionym postanowieniem z dnia 1 lutego 2008 r.) dokumentów, prawidłowo nakazał rozbiórkę przedmiotowych obiektów.

PWINB wyjaśnił ponadto, iż fakt toczącego się w organie samorządowym postępowania o wydanie warunków zabudowy stanowi niewątpliwie zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa dla rozpatrzenia sprawy w oparciu o przepisy art. 48 Prawa budowlanego. PINB w powiecie puckim nie zawiesił wprawdzie prowadzonego postępowania, lecz pomimo upływu terminu w dniu 31 maja 2008 r., zaskarżoną decyzję podjął dopiero w dniu 17 listopada 2008 r., nie mając jednakże informacji o sposobie rozpatrzenia złożonego przez stronę wniosku o ustalenie warunków zabudowy. PWINB ustalił natomiast, że Wójt Gminy, decyzją z dnia 10 lipca 2008 r. nr [...], odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku letniskowego na terenie działki nr [...] w K. B., gmina K. zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 12 listopada 2008 r. sygn. akt [...], uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku A. i J. M., Wójt Gminy, decyzją z dnia 18 maja 2009 r. nr [...], odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku letniskowego na terenie działki nr [...] w K. B. a Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. A. i J. M. złożyli skargę na decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

W ocenie organu odwoławczego, wydanie przez Wójta Gminy decyzji z dnia 18 maja 2009 r. nr [...] odmawiającej ustalenia warunków zabudowy, która następnie została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt [...] i brak pozostałych dokumentów daje wystarczającą podstawę do uznania, że inwestorzy nie przedłożyli dokumentów wymaganych postanowieniem z dnia 30 maja 2007 r. (zmienionym postanowieniem z dnia 1 lutego 2008 r.) a tym samym wydanie przez organ I instancji decyzji nakazującej rozbiórkę było prawnie uzasadnione. Decyzja Wójta Gminy wobec utrzymania jej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stała się decyzją ostateczną a postępowanie prowadzone w trybie przepisów art. 48 ustawy Prawo budowlane odnosi się do ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Organ wyjaśnił również, iż brak informacji w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych o wysokości opłaty legalizacyjnej nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie z uwagi na negatywną decyzję Wójta Gminy w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej działki.

Jednocześnie PWINB wskazał, że organ I instancji w toku prowadzonego postępowania nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 10 kpa, gdyż przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie umożliwił stronom zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego. Mając powyższe na uwadze organ II instancji przed podjęciem decyzji, pismem z dnia 15 grudnia 2010 r. nr [...], poinformował strony o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W odpowiedzi, pismem z dnia 20 grudnia 2010 r. A. i J. M. poinformowali, że złożyli skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 75/10 oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy ustalenia decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej działki.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, iż wniosek odwołujących się o zawieszenie przedmiotowego postępowania jest bezprzedmiotowy, z uwagi na rozstrzygnięcie wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu decyzją Wójta Gminy z dnia 18 maja 2009 r., która została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 2009 r.

Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2011 r. A. i J. M. – reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika - wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarżący domagają się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ja decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Pełnomocnik skarżących podniósł, iż zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana została z naruszeniem:

1. art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 4 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię i nałożenie na skarżących obowiązku dostarczenia określonych dokumentów, podczas gdy przepis wymienia te dokumenty jedynie przykładowo,

2. art. 97 § 1 pkt 4 kpa, polegające na niezawieszeniu postępowania w sprawie, podczas gdy toczy się sprawa przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie skargi kasacyjnej z dnia 23 czerwca 2010 r. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydanego w sprawie sygn. akt II SA/Gd 75/10 z dnia 28 kwietnia 2010 r. oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 2009 r. w przedmiocie odmowy ustalania decyzji o warunkach zabudowy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni argumenty przestawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Sąd stwierdził, iż nie narusza ona prawa, a tym samym skarga A. i J. M. nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.). Wydanie nakazu rozbiórki poprzedzone zostało postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 maja 2007 r. (zmienionym postanowieniem z dnia 1 lutego 2008 r.), wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, w brzmieniu uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 37/06 (Dz. U. Nr 247, poz. 1844), a zatem w szczególności nakładającym obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 31 maja 2008 r., ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w sytuacji, gdy brak jest na terenie obejmującym działkę skarżących obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Ustalony przez organ II instancji stan faktyczny pozostaje w istocie niesporny. Skarżący są współwłaścicielami działki nr [...] położonej w K. B., gmina K., na której w czerwcu 1998 r. wybudowali, bez pozwolenia na budowę, obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem składający się z kontenera i tarasu pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, tymczasowy obiekt budowlany – kontener pełniący funkcje rekreacji indywidualnej nietrwale związany z gruntem i obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej, pełniący funkcję sanitariatu (wc). Strona skarżąca nie zakwestionowała w toku postępowania administracyjnego braku pozwolenia na budowę spornych obiektów, jak również ich opisu ustalonego na podstawie dowodu z oględzin (vide: protokół oględzin nieruchomości z dnia 6 czerwca 2003 r. k. 3 akt administracyjnych organu I instancji). Nie została podważona również data budowy obiektów – czerwiec 1998 r., uzasadniająca zastosowanie wskazanych przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Ponadto nie budzi wątpliwości okoliczność, że obowiązki określone opisanym wyżej postanowieniem z dnia 30 maja 2007 r. (zmienionym postanowieniem z dnia 1 lutego 2008 r.), nie zostały przez skarżących wykonane, ani w terminie zakreślonym przez organ I instancji, jak i do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Z prawidłowych ustaleń dokonanych przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że Wójt Gminy, decyzją z dnia 18 maja 2009 r. nr [...], odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku letniskowego na terenie działki nr [...] w K. B. a Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 19 listopada 2009 r. Nr [...] utrzymało ja w mocy. Ponadto Sądowi z urzędu wiadomo, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nieprawomocnym wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2010 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 75/10, oddalił skargę A. i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt [...] w przedmiocie warunków zabudowy.

W konsekwencji prawidłowych ustaleń, zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego słusznie zakwalifikowały budowę opisanych wyżej obiektów budowlanych przede wszystkim jako roboty wymagające pozwolenia na budowę, stosownie do treści art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Katalog obiektów budowlanych oraz robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, w tym wymagających zgłoszenia (art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego) nie obejmuje przedmiotowej inwestycji. Należy podkreślić, że obiekty nietrwale związane z gruntem, jak to ma niespornie miejsce w niniejszej sprawie, w myśl art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego mogą być tymczasowymi obiektami budowlanymi, których budowę można było rozpocząć po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 28. Wprawdzie art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego wprowadza wyjątek od powyższej zasady stanowiąc, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem, przeznaczonych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, to jednakże nie może on mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Obiekty, będące przedmiotem rozpoznawanej sprawy nie były przeznaczone ani do rozbiórki ani do przeniesienia w inne miejsce, a ich okres pozostawania w tym samym miejscu niespornie przekracza 120 dni. Pozostaje także poza sporem, iż działka i obiekty na niej usytuowane pełnią funkcję rekreacyjną i służą letniemu wypoczynkowi.

Tym samym uprawnione było stanowisko organu, że skarżący wybudowali sporne obiekty niezachowując obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem z naruszeniem normy wynikającej z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Jak wynika z akt sprawy i treści skargi sami skarżący nie kwestionują faktu nieubiegania się o pozwolenie na budowę. Trafnie zatem organy oceniły, że zabudowa działki nr [...], położonej w K. B. stanowi samowolę budowlaną, którą w rozumieniu obowiązujących w dacie rozstrzygnięcia przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r. jest między innymi wybudowanie lub budowa obiektu lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Jak stanowi o tym przepis art. 48 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania obu decyzji, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

W świetle przytoczonej wyżej regulacji zasadą jest poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno - budowlanych. Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, przy czym dowodzenie okoliczności wymienionych w ust. 2 art. 48 obciąża samowolnego inwestora.

Prawidłowo w okolicznościach niniejszej sprawy organ nadzoru budowlanego, po ustaleniu, że wybudowanie opisanych wyżej obiektów wymagało wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, wszczął procedurę legalizacyjną, zobowiązując inwestorów postanowieniem z dnia 30 maja 2007 r. (zmienionym postanowieniem z dnia 1 lutego 2008 r.) do wykonania w terminie do dnia 31 maja 2008 r. obowiązków, określonych w art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, w szczególności zaś do wykazania zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy polegających na złożeniu ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wyjaśnia w tym miejscu, iż określone w treści art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane dokumenty stanowią katalog zamknięty i organ nadzoru budowlanego nie dysponuje w tej kwestii swobodnym uznaniem. Niemniej chybione jest odwołanie się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 245/07 (dostępny w Internecie, WWW.orzeczenia.nsa.gov.pl), wydanego w okolicznościach, w których kontrolowane rozstrzygnięcie oparte zostało wyłącznie na przepisie art. 48 ust. 1 tej ustawy, z pominięciem, co WSA uznał za nieuzasadnione, postępowania legalizacyjnego przewidzianego ust. 2 tego artykułu (w brzmieniu obowiązującym przed zmianą wywołaną wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 37/06). W sprawie tej oba organy nadzoru budowlanego ograniczyły się jedynie do wskazania, że przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego stwierdzonej samowoli budowlanej nie jest możliwe, gdyż gmina nie posiadała w czasie wydawania kontrolowanych decyzji obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie legitymował się decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W niniejszej zaś sprawie, co wymaga podkreślenia, występuje sytuacja odmienna, gdyż inwestorzy w toku kontrolowanego postępowania uzyskali ostateczną decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy, co oznacza, iż nie wykazali spełnienia warunku, o którym mowa w art. 48 ust. 2 lit. b ustawy Prawo budowlane.

Możliwość uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla terenu, na którym znajduje się samowolnie wybudowany obiekt budowlany, w trakcie postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego dopuścił ust. 3 pkt 1 tego przepisu w brzmieniu po jego zmianie dokonanej nowelą z dnia 8 października 2008 r. (Dz. U. Nr 206, poz. 1287), z mocą obowiązującą od dnia 6 grudnia 2008 r., a przedtem wskazany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Nadto z art. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) wynika, że w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę lub pod zabudowę określonego rodzaju przeznaczone są tylko te tereny, których taki sposób zagospodarowania został określony w decyzji o warunkach zabudowy. Oznacza to, że w przypadku braku w dacie rozstrzygnięcia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak w okolicznościach niniejszej sprawy, decyzja o warunkach zabudowy jest jedynym sposobem wykazania, że określony sposób zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami innych ustaw.

Pozostaje zatem w zgodzie z prawem nałożenie na współwłaścicieli działki obowiązków zgodnych z przytoczonymi wyżej uregulowaniami. Mimo upływu wyznaczonego przez organ odpowiednio długiego okresu na ich spełnienie skarżący nie przedstawili żadnego z wymaganych dokumentów, a wręcz jak wynika z akt sprawy nie uzyskali od Wójta Gmina decyzji ustalającej warunki zabudowy, lecz decyzję odmowną.

Opisane okoliczności sprawy nakładały na organ nadzoru budowlanego obowiązek wydania wobec skarżących nakazu rozbiórki obiektów znajdujących się na działce. Podnieść przy tym należy, że o konieczności rozbiórki decyduje konkretny przepis prawa a nie uznanie organu nadzoru budowlanego i to niezależnie od subiektywnego przekonania skarżących o nieracjonalności decyzji rozbiórkowej i celom, jakim służą wybudowane obiekty. Pozostaje niesporne, że w kontrolowanej sprawie została umożliwiona skarżącym legalizacja samowoli budowlanej, a o sposobie i skutkach braku legalizacji skarżący zostali pouczeni. Wyjaśnia się także skarżącym, że obiektywny brak możliwości wykazania zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (jak w niniejszym przypadku wskutek odmowy ustalenia warunków zabudowy), również wywołuje skutek w postaci nakazu rozbiórki. Wymaga bowiem podkreślenia, że ratio legis przepisu umożliwiającego legalizację samowoli budowlanych, w tym w szczególności art. 48 ust. 3 polega na umożliwieniu inwestorowi wykazania, że wykonana przez niego budowa spełnia wymogi zarówno przepisów techniczno - budowlanych, jak i zagospodarowania przestrzennego. Treść przytoczonego wyżej przepisu art. 48 Prawa budowlanego jednoznacznie określa warunki legalizacji poprzedzające nakaz rozbiórki, przy czym nakaz ten ma charakter bezwzględny w razie niespełnienia określonych w tym przepisie warunków.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organy nadzoru budowlanego art. 97 § 1 pkt 4 kpa, Sąd wyjaśnia, iż samo wniesienie przez skarżących skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), nie wstrzymywało jej wykonania. Mimo zaskarżenia do sądu ostateczna decyzja administracyjna wywiera skutki prawne takie same jak ostateczna decyzja, od której nie wniesiono skargi. Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie wiadomo przy tym z urzędu, iż w sprawie sygn. akt II SA/Gd 75/10 przed WSA w Gdańsku nie doszło do wstrzymania zaskarżonej decyzji SKO z dnia 19 listopada 2009 r. w oparciu o przepis art. 61 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niemniej podkreślenia wymaga, iż decyzja w przedmiocie warunków zabudowy miała charakter negatywny, a więc w dacie zaskarżonego rozstrzygnięcia z pewnością strona skarżąca nie dysponowała ostateczną decyzją, pozytywną, ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, umożliwiającą legalizację przedmiotowej samowoli budowlanej.

W rezultacie powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 17 listopada 2008 r. odpowiada prawu. Prawidłowe były bowiem ustalenia organu odwoławczego co do tego, że warunki określone w postanowieniu z dnia 30 maja 2007 r. (zmienionym postanowieniem z dnia 1 lutego 2008 r.) nie zostały spełnione, dotyczy to w szczególności braku ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, co uzasadnia w świetle przepisu art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy Prawo budowlane nakaz rozbiórki. Treść art. 48 Prawa budowlanego jednoznacznie określa warunki legalizacji poprzedzające rozbiórkę, przy czym nakaz rozbiórki ma charakter bezwzględny w razie niespełnienia tych warunków.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niezasadną oddalił.