Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 573/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 200 ust. 1, art. 201 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1842
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity
article: par. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1480
law: Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 24 października 2014 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów  doktoranckich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Piotr Borowiecki Sędzia WSA – Adam Lipiński Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – sekretarz sądowy Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Rektora Szkoły [...] w W. z dnia [...] lutego 2017 r. (bez numeru) w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2016/2017 1. uchyla zaskarżoną decyzją i decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] października 2016 r. (bez numeru), 2. zasądza od Rektora Szkoły [...] w W. na rzecz skarżącego W. J. kwotę 200,- zł (dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżący [...] J. wnioskiem z dnia [...] września 2016 r. zwrócił się do Rektora Szkoły [...] w [...] o przyznanie stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2016/2017.

Rektor Szkoły [...] w [...], działając na podstawie § 2 ust. 2 Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z [...] oraz zasad przyznawania stypendium doktoranckiego w Szkole [...] w [...] (załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora z dnia [...] lipca 2015 r.), art. 104 k.p.a. w z[...] z art. 207 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), decyzją z dnia [...] października 2016 r. (bez numeru), odmówił skarżącemu W. J. przyznania stypendium doktoranckiego. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z § 2 ust. 2 Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z [...] oraz zasad przyznawania stypendium doktoranckiego w Szkole [...] w [...], na drugim i kolejnych latach studiów stypendium może być przyznane doktorantowi, który:

1) terminowo realizował program studiów doktoranckich,

2) wykazał się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych,

3) w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium wykazał się, potwierdzonymi przez opiekuna naukowego lub promotora, postępami w pracy naukowej, w tym:

a) realizacją badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną [...],

b) przygotowaniem rozprawy doktorskiej.

Kolegialna komisja doktorancka na podstawie kryteriów określonych w Załączniku nr 3 do Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z [...] oraz zasad przyznawania stypendium doktoranckiego w Szkole [...] w [...] (załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora z dnia [...].07.2015 r.) dokonała oceny osiągnięć skarżącego w roku akademickim 2015/2016 i przyznała łącznie 67 pkt. sumując oceny cząstkowe z poszczególnych obszarów działalności, tj.:

– terminowa realizacja programu studiów – 8 pkt.

– prowadzenie zajęć dydaktycznych – 12 pkt.

– realizacja badań naukowych jednostki – 0 pkt.

– postępy w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej – 47 pkt.

Uwzględniając liczbę 9 wniosków osób aplikujących o przyznanie stypendium doktoranckiego, złożonych na edycji studiów skarżącego oraz ilość środków przeznaczonych na ten cel dla tej edycji studiów ustalono, że próg przyznania stypendium będzie wynosił 80 pkt, zaś skarżący – co wyżej wykazano – uzyskał 67 pkt, co nie uprawniło do przyznania mu stypendium, bowiem otrzymały je osoby, które uzyskały od 80 do 217 pkt.

We wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. do Rektora Szkoły [...] w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący stwierdził, że dokonano błędu w ocenie opublikowanego dorobku punktowanego. Zgodnie bowiem z obowiązującym zarządzeniem ilość punktów za opublikowany dorobek naukowy powinna wynieść 64, co potwierdziła analiza bibliometryczna opublikowanego dorobku naukowego przeprowadzona przez Bibliotekę [...] w [...] Biorąc powyższe pod uwagę, w procesie winien oceny uzyskać 99 punktów, które powinny mi zostać przyznane za:

– terminową realizację programu studiów – 8 pkt.,

– prowadzenie zajęć dydaktycznych – 12 pkt.,

– postępy w pracy naukowej i w przygotowaniu rozprawy doktorskiej – 79 pkt. (64 punkty za publikacje, 15 punktów za postępy w przygotowaniu rozprawy doktorskiej). Ponieważ próg przyznawania stypendium wyniósł 80 pkt., uzyskana przez niego liczba 99 punktów sprawia, iż komisja powinna przyznać mu stypendium doktoranckie.

Rektor Szkoły [...] w [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w z[...] z art. 127 ust. 3, decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. (bez numeru), utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2016 r. (bez numeru). W uzasadnieniu wskazano, że Kolegialna Komisja Doktorancka w celu ponownego zweryfikowania liczby punktów przyznanych na posiedzeniu w dniu [...] października 2016 r., odniosła się co wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w następujący sposób:

"W obszarze "prace publikowane" różnica przyznanych punktów, tj. między 32 pkt. a 64 pkt. wynika z decyzji komisji, będącej wynikiem przeprowadzonej dyskusji na temat problematyki publikacji doktoranta i ich związku z tematyką planowanej rozprawy doktorskiej. Z wykazu publikacji przedstawionych w sprawozdaniu wynika, że jedynie trzy z nich związane są z tematyką badawczą doktoranta pt. "[...]", wskazaną także w sprawozdaniu z działalności naukowej, a mianowicie:

poz. 1 – rozdział w monografii: [...], w: [...], red. J. N., I. M., Wyd. naukowe Sophia, Katowice 2016;

poz. 3 – rozdział w monografii: [...], w: [...], red. I. M., J. N., Wyd. naukowe Sophia, Katowice 2016;

poz. 6 – rozdział w monografii: [...], w: [...]. I. M., J. N., Wyd. Naukowe Sophia, Katowice 2016.

Pozostałe części publikacji (poz. 2, 4, 5, 7, 8) tj.:

poz. 2 – redakcja naukowa (współautorstwo) – Komunikacja [...], Wyd. naukowe Sophia, Katowice 2016;

poz. 4 – rozdział w monografii: Wybrane [...], red. I. M., J. N., Wyd. naukowe Sophia, Katowice 2016;

poz. 5 – rozdział w monografii Sukcesja [...] – red. I. M., J. N., Zarządzania [...], Wyd. Naukowe Sophia, Katowice 2016;

poz. 7 – rozdział w monografii: Coaching [...], w: Wybrane [...], t. II red. J N., Wyd. Naukowe Sophia, Katowice 2016.

poz. 8 – redakcja naukowa (współautorstwo): Wybrane [...], rozdział: Czynniki [...] Wyd. Naukowe Sophia, Katowice 2016,

to publikacje z obszaru coachingu, związanego z aktywnością zawodową doktoranta a nie problematyką dotyczącą przygotowywanej pracy doktorskiej, której opiekunem naukowym jest prof. dr. hab. K. K. (Katedra [...]). Rozbieżność pomiędzy tematyką większości publikacji a problematyką przygotowywanej rozprawy doktorskiej jest o tyle dziwna, że doktorant podkreśla duże zainteresowanie rozpoznaniem instytucjonalnych uwarunkowań funkcjonowania specjalnych stref ekonomicznych, stanowiących przedmiot pracy doktorskiej, czyniąc je także podstawą miesięcznego stypendium w bibliotece uniwersyteckiej w [...], pozytywnie zaopiniowanego przez opiekuna naukowego. Komisja stoi na stanowisku, że celem komisji nie jest tylko zaliczanie punktów aktywności naukowo – dydaktycznej doktoranta w obszarach określonych regulaminem (Załącznik nr 3 do Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z [...] oraz zasad przyznawania stypendium doktoranckiego w Szkole [...] w [...]), lecz ocena merytoryczna przedstawionego dorobku, zwłaszcza w przypadku wnioskowania o stypendium doktoranckie. Jeśli praca komisji ma się w założeniu ograniczać do sumowania punktów to pojawia się pytanie o sens działania takiej komisji. W ramach oceny dorobku skarżącego dokonana została weryfikacja przedstawionych w tym obszarze publikacji, zgodnie ze zgłoszoną przez doktoranta problematyką badawczą, zaakceptowaną przez opiekuna pracy, ponieważ zdaniem komisji przygotowane publikacje mają prowadzić do postępu w przygotowaniu pracy doktorskiej. Tematyka będąca przedmiotem większości przedstawionych do oceny publikacji nie wpływa w żaden sposób na zaawansowanie postępów pracy doktorskiej. Doceniając działalność publikacyjną doktoranta komisja przyznała połowę punktów za przedstawione w sprawozdaniu publikacje w stosunku do punktów analizy bibliometrycznej. W związku z powyższym Komisja nie widzi podstaw do zmiany przyznanej wcześniej liczby punktó[...]" Jak wynika z przytoczonego powyżej cytatu, ponowna analiza złożonych przez skarżącego dokumentów nie ujawniła okoliczności, które pozwoliły na zmianę decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący [...] J. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych zarzucając rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:

– obrazy art. 7 k.p.a. w z[...] z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego skutkujące wadliwym rozpoznaniem sprawy,

– obrazy § 12 pkt 2 ppkt 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 24 października 2014 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich w z[...] z § 2 regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z [...] oraz zasad przyznawania stypendium doktoranckiego w Szkole [...] w [...] (Załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora z dnia [...] lipca 2015 r.) poprzez niezastosowanie powyższych przepisów w bezpośrednim rozumieniu skutkującym sprzecznością pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną ,

– obrazy § 4 regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z [...] oraz zasad przyznawania stypendium doktoranckiego w Szkole [...] w [...] (Załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora z dnia [...].07.2015 r.) poprzez bezprawne zastosowanie instytucji podziału punktów za przedstawione w sprawozdaniu publikacje w stosunku do punktów analizy bibliometrycznej, co skutkowało obniżeniem punktacji za opublikowane prace, a tym samym istotne obniżenie liczby punktów uprawniających do otrzymania stypendium doktoranckiego.

W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że dokonano błędu w ocenie opublikowanego przez niego dorobku naukowego. Zgodnie bowiem z rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym (Dz. U. z 2014 r. poz. 1126 – załącznik nr 4, część I) liczba punktów za opublikowany dorobek naukowy powinna wynieść 64, co potwierdziła analiza bibliometryczna opublikowanego dorobku naukowego przeprowadzona przez Bibliotekę [...] w [...] Biorąc powyższe pod uwagę, w procesie oceny powinien uzyskać 99 punktów, które powinny zostać przyznane za:

– terminową realizację programu studiów – 8 punktów,

– prowadzenie zajęć dydaktycznych – 12 punktów,

– postępy w pracy naukowej i w przygotowaniu rozprawy doktorskiej – 79 punktów (64 punkty za publikacje, 15 punktów za postępy w przygotowaniu rozprawy doktorskiej). Skoro próg przyznawania stypendium wyniósł 80 pkt, uzyskana przez skarżącego liczba punktów (99 pkt) powinna uprawniać skarżącego do otrzymania stypendium. Obniżoną liczbę punktów w obszarze "prace publikowane" [...], do której został przekazany wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, uzasadnia niezgodnością tematyki opublikowanych prac z tematyką planowanej pracy doktorskiej. Stanowisko to jest nie do przyjęcia z kilku powodów. Po pierwsze, zgodnie z § 12 pkt 2 ppkt 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 24 października 2014 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich w z[...] z § 2 regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji [...] oraz zasad przyznawania stypendium doktoranckiego w Szkole [...] w [...] (Załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora z dnia [...].07.2015 r.), stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej. Takie sformułowanie przepisu przez ustawodawcę umożliwia zastosowanie powyższych przepisów w bezpośrednim rozumieniu, tzn. oceniając postępy pracy naukowej w świetle opublikowanych prac naukowych oraz postępy w przygotowaniu rozprawy doktorskiej. Rażące naruszenie prawa przez [...] polega na niezastosowaniu powyższych przepisów w bezpośrednim rozumieniu, co skutkowało sprzecznością pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W dalszej części powołał się ocenę [...], według której "celem komisji nie jest zaliczanie punktów aktywności naukowo – dydaktycznej doktoranta w obszarach określonych regulaminem (Załącznik nr 3 do Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z [...] oraz zasad przyznawania stypendium doktoranckiego w Szkole [...] w [...]), lecz ocena merytoryczna przedstawionego dorobku. (...) zdaniem komisji przygotowane publikacje mają prowadzić do postępu w przygotowaniu pracy doktorskiej". Tymczasem stanowisko takie uznać należy za błędne, bowiem wolą ustawodawcy dorobek naukowy oceniany jest na podstawie opublikowanych prac, natomiast treść prac opublikowanych w recenzowanych pismach nie musi być zgodna z tematyką pracy doktorskiej; gdyby przygotowywane prace miały być zgodne z tematyką doktoratu, to działalność taka zamykałaby doktoranta w "bańce tematycznej", która zamiast umożliwiać rozwój intelektualny, ograniczałaby go do jednej tematyki, co trudno wyobrazić sobie w dobie gospodarki opartej na wiedzy, gdzie badania interdyscyplinarne są najbardziej cenione; publikowanie prac związanych z tematyką badawczą mogłoby prowadzić również do plagiatu intelektualnego, przejawiającego się w kopiowaniu w pracy doktorskiej myśli już wcześniej przedstawionych w artykułach, a przecież nie kopiowanie treści, lecz oryginalność ujęcia tematu decyduje o jakości pracy doktorskiej. Po drugie w Załączniku nr 3 do Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z [...] oraz zasad przyznawania stypendium doktoranckiego w Szkole [...] w [...], na który powołuje się komisja, expressis verbis stwierdzono, iż "komisja doktorancka oblicza dla każdego doktoranta ubiegającego się o stypendium doktoranckie punktację w wyżej wymienionych obszarach", "komisja doktorancka proponuje przyznanie stypendium słuchaczom drugiego i kolejnych lat doktoranckich studiów stacjonarnych, którzy uzyskują najwyższą punktację łączną". Sformułowania te jasno wskazują na rolę komisji, która sprowadza się co do zasady jedynie do sumowania punktów, a nie dokonywania merytorycznej oceny dorobku naukowego doktoranta. Gdyby wolą Rektora [...] było przyznanie Komisji uprawnień do merytorycznej oceny dorobku naukowego doktoranta, wówczas uprawnienia te zostałyby przyznane, tak jak uczyniono to w przypadku punktu nr 3, w którym expressis verbis zaznaczono, iż punktacji w obszarze "realizacja badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową" dokonuje komisja doktorancka. Punkty w skali od 0 do 36 przyznaje komisja doktorancka na podstawie informacji o zaangażowaniu doktoranta w realizację badań naukowych prowadzonych przez kolegium, instytut, katedrę, zakład, z którym związany jest doktorant i/lub jego opiekun naukowy/promotor. "Dorobek publikacyjny" oceniany jest przez opiekuna lub promotora pracy doktorskiej, który jako osoba najbliżej współpracująca z doktorantem może najcelniej wypowiadać się na temat merytorycznej zawartości publikowanych prac, co czyni opiniując rozliczenie roczne składane przez doktoranta i jego dorobek został pozytywnie zaopiniowany przez opiekuna naukowego. Zgodnie z wolą Rektora [...] "Komisja sporządza końcowe zestawienie w (...) tabeli", w której punktowej, a nie merytorycznej ocenie podlegają następujące elementy: Terminowa realizacja programu studiów (max. 20 punktów), Prowadzenie zajęć dydaktycznych (max. 36 punktów), Realizacja badań naukowych jednostki (max. 36 punktów), Postępy w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej (maksymalna liczba punktów nie jest określona). Sama konstrukcja tabeli, która stanowi końcowe zestawienie punktacji łącznej, sprowadza pracę komisji do sumowania punktów przysługujących za poszczególne elementy działalności doktoranta, a nie do dokonywania oceny merytorycznej poszczególnych elementów (z wyjątkiem, jak już wyżej wspomniano, elementu oceny realizacji badań naukowych jednostki, jednak i ta ocena nie ma charakteru arbitralnego, lecz dokonywana winna być "na podstawie sprawozdania doktoranta potwierdzonego przez opiekuna naukowego/promotora"). Po drugie, nie można mówić o "ocenie merytorycznej przedstawionego dorobku" w sytuacji, gdy ocena ta odnosi się jedynie do tytułów przedstawionych prac, bez zapoznawania się z treścią każdego z opublikowanych artykułów, o czym świadczy m.in. błędne zakwalifikowanie przez komisję jednej z opublikowanych przez skarżącego prac (artykuł pt. [...] nie wiąże się bezpośrednio z tematyką doktoratu skarżącego, który poświęcony ma być uwarunkowaniom instytucjonalnym funkcjonowania Specjalnych Stref Ekonomicznych, a nie rozważaniom metodologicznym prowadzonym na gruncie ekonomii neoinstytucjonalnej; umieszczenie w tytule pojęcia "instytucja" nie oznacza jego zgodności z tematyką wspomnianej pracy doktorskiej). Po trzecie, nawet gdyby przyjąć za zasadny pogląd, iż publikowane prace powinny dotyczyć tematyki pracy doktorskiej, to stanowisko zajęte przez [...]świadczy o zaniechaniu (a tym samym o obrazie art. 7 k.p.a. w z[...] z art. 77 § 1 k.p.a.) zapoznania się z koncepcją pracy doktorskiej, którą złożył w procesie rekrutacji na studia doktoranckie. Koncepcja ta dotyczyła funkcjonowania firm rodzinnych. W trakcie pierwszego semestru studiów doktoranckich zajmował się tematyką firm rodzinnych, a opiekunem naukowym był dr hab. J. K., prof. [...] (Kierownik Zakładu [...] w [...]). W trakcie rozmów nad koncepcją doktoratu pojawiła się m.in. problematyka sukcesji firmy rodzinnej, a później innowacyjny potencjał osobowy pracowników firm rodzinnych. To właśnie zgłębione studia literaturowe nad tymi zagadnieniami oraz osobiste zainteresowania sprawiły, że opublikowane zostały następujące teksty (w nawiasach podane zostały liczby punktów, które powinny zostać przyznane za publikacje zgodnie z rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym – Dz. U. z 2014 r. poz. 1126 – załącznik nr 4, część I):

– Coaching [...] (W. J., M. K., A. N., Komunikacja [...]. Wyd. Naukowe Sophia, Katowice 2016 - 20 pkt),

– Wybrane [...] (J. N., I. M., Otoczenie [...]. Wyd. Naukowe Sophia, Katowice 2016-4 pkt),

– Coaching [...] (J. N., M. P., Wybrane [...]. T. II Wyd. Naukowe Sophia, Katowice 2016-4 pkt),

– Sukcesja [...] (J. N., I. M., Zarządzanie [...]. Wyd. Naukowe Sophia, Katowice 2016-4 pkt),

– Czynniki [...] (współautorstwo, Wybrane [...]. Wyd. Naukowe Sophia, Katowice 2016-20 pkt). Za publikacje te, zgodne ze zgłoszoną problematyką badawczą, którą zajmował się podczas pierwszego semestru studiów doktoranckich, a wyniki prac prezentował podczas zajęć, powinien w sumie otrzymać 52 punkty.

Kolejnych 12 punktów powinno zostać przyznanych za następujące publikacje:

– Specjalne [...] (4 pkt) oraz Mikroekonomiczna [...] (4 pkt) (J. N., I. M., Otoczenie [...]. Wyd. Naukowe Sophia, Katowice 2016),

– Specjalne [...] (J. N., I. M., Zarządzanie [...]. Wyd. Naukowe Sophia, Katowice 2016-4 pkt).

Wspomnianych 12 punktów nie otrzymał, choć zdaniem Komisji tylko te prace wiążą się z aktualną tematyką badawczą. W rzeczywistości Komisja przyznała jedynie połowę punktów za wszystkie powyższe publikacje, gdyż, jak stwierdzono w decyzji, "doceniając działalność publikacyjną doktoranta komisja przyznała połowę punktów za przedstawione w sprawozdaniu publikacje w stosunku do punktów analizy bibliometrycznej". Podejmując taką decyzję, komisja nie wzięła jednak pod uwagę faktu, że zgodnie z jej (co prawda błędną i stanowiącą naruszenie prawa) interpretacją przepisów skarżący powinien był otrzymać 12 punktów, a nie 6 punktów za prace zgodne z tematyką badawczą. Dalej podkreślił, że regulamin przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z [...] oraz zasad przyznawania stypendium doktoranckiego w Szkole [...] w [...] (Załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora z dnia [...].07.2015 r.) nie przewiduje zastosowania instytucji podziału punktów za przedstawione w sprawozdaniu doktoranta publikacje w zależności od tematyki prac. Stanowi to kolejne rażące naruszenie prawa, tym bardziej szkodliwe, iż o tego typu praktyce komisji w trakcie pierwszego roku studiów doktoranckich nikt doktorantów nie informował, w związku z czym planowanie prac związanych z publikacją artykułów napotyka na istotną trudność w postaci niemożliwości przewidzenia potencjalnej liczby punktów do zdobycia, gdyż komisja podejmuje działania, które nie zostały przewidziane ani przez ustawodawcę określającego warunki przyznawania stypendium doktoranckiego, ani przez inne przepisy regulujące funkcjonowanie komisji. Poczucie pewności prawa w takiej sytuacji nie istnieje. Wskazał również, że zgodnie z punktacją dla wniosków o przyznanie stypendium doktoranckiego słuchaczom drugiego i kolejnych lat doktoranckich studiów stacjonarnych (Załącznik nr 3 do Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji [...] oraz zasad przyznawania stypendium doktoranckiego w Szkole [...] w [...]) w punkcie 4.1. przewidziana została możliwość sporządzenia punktacji przez Bibliotekę [...] (usługa analizy bibliometrycznej). Dokument ten nie przewiduje ani możliwości podziału punktów przyznawanych przez Bibliotekę [...], ani nie upoważnia żadnego organu do ingerencji i korekty liczby punktów ustalonych w analizie bibliometrycznej. Samo sformułowanie punktu 4.1. (Punktacja może być sporządzona lub poświadczona przez Bibliotekę [...] (usługa analizy bibliometrycznej)) każe dojść do wniosku, iż liczba otrzymanych punktów zależy jedynie od rodzaju publikacji (artykuł/monografia) i miejsca publikacji (pismo punktowane/rozdział w monografii). Treść publikacji nie stanowi wyznacznika przyznawanych punktów, a więc również zgodność i niezgodność publikacji z tematem pracy doktorskiej nie stanowi w tym przypadku żadnego kryterium decydującego o przyznaniu określonej liczby punktó[...]

W odpowiedzi na skargę, Rektor Szkoły [ ...] w [...] wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne stwierdził, że skarżący kwestionuje zasadność i uprawnienie Komisji doktoranckiej oceniającej wnioski o przyznanie stypendium do uznaniowego określenia liczby punktów za przedstawione w sprawozdaniu doktoranta publikacje naukowe, co jest niezasadne. Ocena poszczególnych wniosków doktorantów w postępowaniu w przedmiocie zwiększenia stypendium doktoranckiego z [...] i przyznawanie im konkretnej liczby punktów za osiągnięcia ma charakter uznaniowy. Zgodnie z zasadami określonymi w załączniku nr 3 do Regulaminu, punktacja za publikacje jest ustalana w oparciu o kryteria wskazane w Rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym (Dz.U. z 2004 r., poz. 1126). Regulamin zawiera także możliwość poświadczenia lub sporządzenia punktacji za publikacje przez bibliotekę [...] w postaci analizy bibliometrycznej. Wskazano, iż wskazane podstawy przyznania liczby punktów za publikacje naukowe są jednym z kryteriów w oparciu, o które komisja doktorancka ocenia dorobek naukowy doktoranta. Zarówno ustawa przesądzająca, iż świadczenie stypendialne ma charakter uznaniowy, jak i użycie sformułowań w Regulaminie i załączniku, iż komisja "ocenia" i "może" potwierdzają uznaniowość świadczenia. Podstawą jest ocena czy publikacje naukowe mają związek z "postępami w pracy naukowej", w tym realizacją badań naukowych i przygotowaniem pracy doktorskiej. W zaskarżonej decyzji w sposób właściwy przyjęto, iż publikacje naukowe mają mieć ścisły związek z postępami w pracy naukowej, którą dla doktoranta jest przede wszystkim przygotowywanie pracy doktorskiej. Decyzja o przyznaniu stypendium i w szczególności dokonana ocena osiągnięć doktoranta wydawana jest w ramach uznania administracyjnego, które pozwala organowi na swobodną ocenę stanu faktycznego, przy czym art. 107 § 3 k.p.a. obliguje organ do dokładnego i przekonującego wyjaśnienia podjętego rozstrzygnięcia. Argumentacja skarżącego zawarta w skardze stanowi jedynie polemikę ze słusznymi ustaleniami opisanymi w uzasadnieniu decyzji. Z uzasadnienia decyzji wynika wyraźnie, iż publikacje naukowe przedstawione do oceny przez skarżącego związane były z obszarem aktywności zawodowej doktoranta. Były to publikacje z obszaru coachingu, nie związanego z aktywnością naukową doktoranta. Ocena ta została dokonana w oparciu o przedstawioną przez opiekuna pracy doktorskiej skarżącego problematykę badawczą, zaakceptowaną przez opiekuna pracy. Prace naukowe mają prowadzić do oceny postępu w przygotowywaniu pracy doktorskiej. W decyzji organ i wydająca opinię komisja zwraca uwagę przede wszystkim na dużą rozbieżność pomiędzy tematyką publikacji, a problematyką rozprawy doktorskiej. Nadto gdyby warunkiem przyznania świadczenia stypendialnego była wyłącznie liczba punktów, wystarczyłoby przedstawienie analizy bibliometrycznej. Natomiast, zgodnie z regulaminem oceny postępów w przygotowywaniu pracy doktorskiej na podstawie opinii promotora dokonuje specjalnie powoływana komisja. Należy zgodzić się z oceną komisji oraz wyrażoną w zaskarżonej decyzji, iż nie jest słuszne dodatkowe promowanie działalności i publikacji z obszaru zawodowej działalności doktoranta.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1842 ze zm.), uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie, a w myśl art. 201 ust. 1 ustawy, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb organizowania, prowadzenia i odbywania studiów doktoranckich, przyznawania stypendiów doktoranckich, z wyłączeniem stypendium doktoranckiego finansowanego ze środków, o których mowa w art. 200 ust. 6, oraz minimalną wysokość kwoty zwiększenia stypendium doktoranckiego (...). Zgodnie z powyższą delegacją ustawową, zostało wydane rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 24 października 2014 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2014 r., poz. 1480) i w myśl 12 ust. 1, stypendium doktoranckie na pierwszym roku studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który osiągnął bardzo dobre wyniki w postępowaniu rekrutacyjnym, zaś na podstawie ust. 2 tegoż przepisu, stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który:

1) terminowo realizuje program studiów doktoranckich;

2) wykazuje się zaangażowaniem w:

a) prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych albo

b) realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową;

3) w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej.

Rację zatem należy przyznać Rektorowi Szkoły [...] w [...], że użycie zarówno w ustawie, jak i w rozporządzeniu określenia "może" przesądza, że decyzja o przyznaniu stypendium ma charakter uznania administracyjnego. W judykaturze uznaje się, że decyzja uznaniowa pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. W takich przypadkach kontrola dotyczy procesu wydania decyzji, tj. spełnienia przez organ wymogów proceduralnych, ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Dotyczy ona zatem tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi. Natomiast nie obejmuje ona tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej, czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. W tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, tzn. czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryterió[...] Reasumując, Sądy nie mogą wkraczać w kompetencje organów i oceniać słuszności realizowanej przez nie, w tej konkretnej sprawie, "polityki" przyznawania stypendium doktoranckiego. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza tym samym do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony, przy czym zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został ustalony i wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie (vide m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OSK 464/15).

Tymczasem badając zaskarżoną i poprzedzającą ja decyzję doszedł Sąd do przekonania, że zostały one wydane z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, bowiem organ nie dokonał w części – o czym mowa niżej – prawnie dopuszczalnego sposób rozstrzygnięcia, która jest powiązana z określonymi oraz ostrymi kryteriami prawnymi i w konsekwencji użył niedozwolone kryteria, co świadczy o dowolności przy wydaniu decyzji.

Mianowicie zgodnie z § 2 ust. 2 Załącznika do zarządzenia Rektora nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. w sprawie Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji [...] oraz zasad przyznawania stypendium doktoranckiego w Szkole [...] z [...], na drugim i kolejnych latach studiów stypendium może być przyznane doktorantowi, który w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendiów spełnił następujące warunki:

1) terminowo realizował program studiów doktoranckich:

2) wykazał się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych;

3) w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium wykazał się, potwierdzonym przez opiekuna naukowego lub promotora, postępami w pracy naukowej, w tym:

a) realizację badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną [...],

b) przygotowaniem pracy doktorskiej.

Z kolei według treści § 4 ust. 1 Regulaminu, Rektor na wniosek dziekana jednostki organizacyjnej prowadzącej studia, powołuje i odwołuje komisję doktorancką, która z mocy ust. 3 tegoż przepisu, Komisja opiniuje wnioski doktorantów o przyznanie stypendium, a następnie po zaopiniowaniu wniosków przygotowuje listę doktorantów rekomendowanych do przyznania stypendium (ust. 4) i tworzy listę rankingową doktorantów studiujących na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich rekomendowanych do przyznania stypendium w oparciu o wskaźnik zdefiniowany w załączniku nr 3 do Regulaminu. Natomiast w myśl pkt. 1 Załącznika nr 3 Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji [...] oraz zasad przyznawania stypendium doktoranckiego w Szkole [...] z [...], Komisja w obszarze "terminowa realizacja programu studiów", może przyznać maksymalnie 20 punktów w myśl kryteriów określonych w tym przepisie. Co zaś się tyczy obszaru "prowadzenia zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych", to Komisja może przyznać maksymalną liczbę 36 punktów według kryteriów określonych 2 pkt. Ponadto punktacja w obszarze "realizacja badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową" została pozostawiona do oceny Komisji w pkt. 3 poprzez przyznanie maksymalnie 36 punktów według określonych w tym przepisie kryterió[...]

W rozpoznawanej sprawie Komisja dokonała powyższą ocenę punktową i organ ją zaakceptował, zaś skarżący nie wnosi do owej punktacji żadnych zastrzeżeń i w konsekwencji Sąd jej nie podważa, bowiem jest to suwerenna decyzja Komisji i nie poddająca się jakiemukolwiek badaniu przez Sąd. Zatem zupełnie niezrozumiałe jest stwierdzenie organu w ślad za stanowiskiem Komisji, że jeśli praca komisji ma się w założeniu ograniczać do sumowania punktów, to pojawia się pytanie o sens działania takiej komisji.

Na rzeczy natomiast jest, że postęp w zaawansowaniu rozprawy doktorskiej jest – w myśl pkt. 4.2 – określany nie przez Komisję, ale przez opiekuna naukowego/promotora, który może określić liczbę procent odpowiadającą odpowiednio liczbie punktów i która w rozpoznawanej sprawie wyniosła 15 punktó[...] Podobne ograniczenie co do oceny punktowej Komisji dotyczy punktacji za publikacje, o czym stanowi pkt 4.1 Załącznika nr 3, w myśl którego (...) Punktacja może być sporządzona lub poświadczona przez Bibliotekę [...] (usługa analizy bibliometrycznej) i gdyby racjonalny prawodawca chciał dokonywać weryfikacji tej punktacji przez Komisję, to niewątpliwie umieściłby stosowny zapis dotyczący tej kwestii, a skoro tego nie uczynił, to Komisja nie może podważać punktacji zawartej w analizie bibliometrycznej.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący przedstawił analizę bibliometryczną dorobku naukowego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] sporządzoną przez Zastępcę Dyrektora Biblioteki [...] oraz Kierownika Oddziału Informacji Naukowej, zgodnie z którą uzyskał 64 punkty. Zatem łącznie z punktacją dokonaną przez promotora, punktacja za postępy w pracy naukowej i w przygotowaniu rozprawy doktorskiej winna wynosić 79 punktów (64 punkty z analizy bibliometrycznej + 15 punktów wystawionych przez promotora).

W tej sytuacji zatem skarżący uzyskał łącznie 99 punktów, a nie jak wskazano w zaskarżonej decyzji – 67 punktów, co przy progu 80 punktów niezbędnych do uzyskania stypendium, kwalifikuje go do przyznania stypendium.

Przy ponownym rozpatrywaniu wniosku skarżącego, Rektor Wyższej [...] w [...] weźmie pod uwagę powyższą analizę prawną i przedstawione wskazania Sądu.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w z[...] z art. 205 § 1 i art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.