Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 866/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 39
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. [...] II SA/Po 866/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczaka Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lipca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego; oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Po [...]

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 10 lipca 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO w K.), po rozpoznaniu odwołania P. K. od decyzji Prezydenta [...] Wlkp. z dnia 14 kwietnia 2017 r. nr [...] odmawiającej przyznania Pawłowi Kuźbikowi zasiłku celowego na zakup leków, obuwia, środków czystości, mopa z wiadrem, pokrycia kosztów wizyty prywatnej w K. oraz dofinansowania telefonu komórkowego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzję tę wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 14 kwietnia 2017 r. Prezydent Miasta O. W. odmówił przyznania Pawłowi Kuźbikowi zasiłku celowego na zakup leków, obuwia, środków czystości, mopa z wiadrem, pokrycia kosztów wizyty prywatnej w K. oraz dofinansowania telefonu komórkowego. Organ powołał przepisy art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.), dalej: u.p.s., by następnie wskazać, że przy rozpoznaniu wniosku o pomoc istotny jest aspekt możliwości finansowania Ośrodka Pomocy Społecznej. Te zaś są ograniczone i Ośrodek nie jest w stanie zaspokoić wszystkich zgłaszanych i uzasadnionych potrzeb. Wyjaśniono, że na podstawie planu wydatków budżetowych MOPS na 2016 r. ustalono, że budżet Ośrodka na zasiłki celowe w 2016 r. wynosił [...] zł, miesięcznie [...] zł. W okresie zaś od stycznia do marca 2017 r. organ przyznał pomoc w formie zasiłków celowych i specjalnych zasiłków celowych na łączną kwotę [...]zł, co w przeliczeniu na miesiąc daje kwotę [...]zł. Sytuacja Ośrodka nie pozwala zatem na udzielenie pomocy finansowej na wszystkie potrzeby osób zgłaszających się o pomoc. Jednocześnie wskazano, że kierując się nadrzędną zasadą dobra osób znajdujących się w niedostatku Ośrodek stara się nikogo nie pozbawiać pomocy, choć często wysokość pomocy jest nieadekwatna do faktycznych potrzeb osób i rodzin.

Odnosząc się do sytuacji osobistej strony wskazano, że P. K. jest żonaty, lecz od 2005 r. żyje w separacji. Mieszka w domu wielorodzinnym, w którym zajmuje odrębne mieszkanie składające się z jednego pokoju i łazienki. W jednym z lokali mieszka jego żona z synem, prowadząc odrębne gospodarstwo domowe. Kolejny lokal zajmuje drugi syn z żoną i wnukiem. Strona nie ponosi kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania poza koniecznością zakupu opału. Ustalono, że źródłem dochodu wnioskodawcy jest zasiłek stały w wys. [...] zł miesięcznie. Tym samym strona spełnia kryterium dochodowe wynoszące [...] zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s.). Stwierdzono też, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. W. z 9 lutego 2015 r. P. K. zaliczono do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności na stałe. Choruje on przewlekle na: kamicę nerkową, marskość wątroby, żylaki przełyku, zapalenie refluksowe przełyku, zapalenie żołądka i dwunastnicy, a także ma zmiany zwyrodnienione kręgosłupa i został zakwalifikowany do zabiegu endoprotezy. Organ ustalił też, że strona stosuje dietę lekkostrawną z ograniczeniem tłuszczu (dietę wątrobową). Jej kłopotliwość polega na formie przygotowywania posiłków (gotowanie na parze, duszenie itp.) i częstym przyjmowaniu – najlepiej 5 razy dziennie – posiłków. Stwierdzono przy tym, że dieta ta nie jest kosztowniejsza.

Następnie organ przeprowadził analizę wydatków strony związanych z leczeniem, wskazując, że udokumentowane wydatki wynoszą: III-IV 2017 r. – [...] zł, kwota niewykupionych recept z okresu III-IV 2017 r. – [...] zł, pozostałe nieudokumentowane wydatki związane z leczeniem za okres III-IV 2017 r. – [...] zł (dojazd na rehabilitację do K.).

Organ uznał zgłaszane potrzeby strony tj. koszty wizyty prywatnej lekarskiej w K. w dniu 6 kwietnia 2017 r. w kwocie [...]zł oraz dofinansowania telefonu za nieuzasadnione, gdyż nie stanowią niezbędnej potrzeby bytowej. Wyjaśnił, że takimi potrzebami są te, bez których osoba nie może egzystować, potrzeby związane z codziennym funkcjonowaniem i niezbędne do normalnej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym. Strona zaś będąc uprawniona do zasiłku stałego objęta jest pomocą w formie opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne, co umożliwia jej korzystanie z bezpłatnej opieki zdrowotnej w swoim miejscu zamieszkania. Odmawiając zaś przyznania pomocy na zakup leków, środków czystości, mopa z wiadrem i obuwia organ wskazał, że P. K. nie jest pozbawiony środków finansowych, bowiem otrzymuje co miesiąc zasiłek stały w kwocie [...]zł. Ten rodzaj pomocy powinien być przeznaczony w pierwszej kolejności na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych, do których niewątpliwie zalicza się zakup leków, środków czystości, mopa z wiadrem i obuwia, tym bardziej, że skarżący nie ponosi kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania. Organ zaznaczył też, że zobowiązany jest zabezpieczyć potrzeby innych osób i rodzin, przy posiadanych ograniczonych środkach. Wyjaśnił też, że wnioskodawca poza zasiłkiem stałym uzyskał w marcu i kwietniu 2017 r. pomoc w kwotach po [...] zł, wobec czego dysponuje miesięcznie kwotami [...]zł. Jednocześnie nie udokumentował wydatków związanych z leczeniem za ten okres. Zdaniem organu posiadane środki finansowe strona może przeznaczyć na zaspokojenie zgłaszanych potrzeb.

W odwołaniu od powyższej decyzji P. K. wskazał, że zgłaszane przez niego potrzeby są uzasadnione. Jego zdaniem bezpodstawnie organ podważa celowość leczenia u specjalistów poza miejscem zamieszkania. Zaznaczył, że nie żądał całkowitego pokrycia kosztów jego potrzeb, lecz wskazywał na nieadekwatność pomocy do wielkości potrzeb.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Kolegium wskazało, że P. K. nie przekroczył ustawowego kryterium dochodowego wynoszącego [...] zł, uprawniającego do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 u.p.s. Zaznaczył jednocześnie, że decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania tego zasiłku ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ pomocy społecznej ma swobodę decyzyjną. Przy czym organ administracji publicznej każdorazowo związany jest zasadami postępowania administracyjnego, w szczególności zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.). Zdaniem Kolegium organ I instancji stosownie do powyższych zasad i przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w pełni zebrał o rozpatrzył materiał dowodowy w sprawie i dokonał wszechstronnej oceny sytuacji materialno-zdrowotnej wnioskodawcy. Organ odwoławczy powołał zasadę pomocniczości (art. 2 u.p.s.) i wskazał, że niewątpliwie środki finansowe dostarczane na realizowanie zadań z zakresu pomocy społecznej są niewystarczające w porównaniu ze stosunkowo dużą liczbą osób korzystających z tego typu wsparcia. W konsekwencji organy pomocy społecznej nie są w stanie realizować wszystkich potrzeb swych beneficjentów i zmuszone są ograniczać się, jak w niniejszym przypadku, do zabezpieczenia podstawowych potrzeb i to w ograniczonej wysokości. Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa i jest w pełni słuszna, a przy jej wydaniu organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Materiał dowodowy w sprawie zebrano prawidłowo, na jego podstawie dokonano całościowej oceny sytuacji P. K. oraz negatywnie rozpatrzono jego wniosek z uwagi na zmniejszone względem roku poprzedniego możliwości finansowych. Z tych powodów Kolegium uznało argumentację odwołującego za pozostającą bez wpływu na wynik sprawy.

P. K. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję zarzucił organowi, że nie przeprowadził wszechstronnego postępowania dowodowego i nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego, do czego był zobowiązany przepisami k.p.a. Ponadto, zdaniem skarżącego, Kolegium nie odniosło się do zarzutów odwołania i zignorowało podnoszone argumenty. Skarżący podkreślił, że w orzeczeniu o niepełnosprawności stwierdzono, że nie może pracować i zalecono konieczność rehabilitacji i zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze ułatwiające funkcjonowanie, korzystanie z usług socjalnych opiekuńczo-terapeutycznych. Raz jeszcze skarżący podał, że musi od wielu lat być na diecie wątrobowej, niskobiałkowej i niskotłuszczowej, która nie jest tania. Zaznaczył, że część kosztów utrzymania (opłaty za prąd, gaz, media) opłaca mu syn, który ma oddzielne gospodarstwo domowe i na utrzymaniu dziecko. Skarżący wyjaśnił, że lekarz hepatolog, który leczy go (marskość wątroby) przyjmuje tylko prywatnie. W promieniu zaś 200 km od O. W. nie ma lekarza o tej specjalizacji przyjmującego na NFZ. Wspomniany lekarz przyjmuje zaś w K. oddalonym o 30 km. Wskazał, że musi też korzystać z pomocy lekarzy specjalistów: neurologa, neurochirurga, gastrologa, a lekarzy tych specjalności przyjmujących na NFZ w O. W. również nie ma. Skarżący wskazał, że organy nie uwzględniły, że nie przyznano mu pomocy na pozostałe potrzeby, przy czym nie uwzględniono przedstawiony rachunek za receptę na kwotę [...]zł. Wskazał, że środki czystości potrzebuje, albowiem prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i stara się przynajmniej dwa razy w roku gruntownie posprzątać. Skarżący podał, że przy posiadanym dochodzie [...] zł, po odliczeniu kwoty zakupu lekarstw (254,85 zł), wykupu recepty (39,99 zł) oraz kosztów dojazdu do K. na rehabilitację (128 zł), pozostaje mu na utrzymanie na cały miesiąc kwota [...]zł, nie licząc kosztów wizyt lekarskich. Wyjaśnił, że ze środków tych nie jest w stanie kupić obuwia, wysprzątać mieszkania i stosować diety wątrobowej.

W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Badając zaskarżoną decyzję według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i jej wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu jest kwestia odmowy przyznania skarżącemu przez Prezydenta [...] Wlkp. pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup leków, obuwia, środków czystości, mopa z wiadrem, pokrycia kosztów wizyty prywatnej w K. oraz dofinansowania telefonu komórkowego.

Skarżący wnioskował o pomoc na te cele oraz na pokrycie kosztów dojazdu na wizyty lekarskie do K.

Rozpoczynając rozważania prawne należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jak wynika z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w zw. z § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1058) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty [...]zł.

Co istotne, rozpoznanie wniosku o przyznanie zasiłku celowego na podstawie art. 39 ust. 1 u.p.s. opiera się na zasadzie uznania administracyjnego, o czym świadczy użyte przez ustawodawcę w art. 39 ust. 1 u.p.s. określenie "może być przyznany", zamiast określenia "przyznaje się". Oznacza to, że nawet spełnienie przez ubiegającego się o zasiłek warunków koniecznych do jego uzyskania nie stwarza po stronie organu obowiązku jego przyznania w wysokości żądanej przez stronę. W., jak i samo przyznanie świadczenia, uzależnione są od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy. Ponadto organ oceniając sytuację materialną danej osoby, może wybrać sposób i formę pomocy najbardziej adekwatną, zważając na ograniczone możliwości pomocy społecznej jako instytucji. Jednocześnie organ musi uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń i dokonywać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba potrzebujących, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z przepisów art. 3 ust. 3 i 4 powołanej ustawy. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy też zdrowotna, była najtrudniejsza.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że P. K. wnioskujący o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków, obuwia, środków czystości, mopa z wiadrem, pokrycia kosztów wizyty prywatnej w K. oraz dofinansowania telefonu komórkowego spełniał kryterium dochodowe warunkujące przyznanie tego świadczenia. Z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania tj. kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 6 kwietnia 2017 r. oraz przedłożonych przez stronę dokumentów wynika, że skarżący posiadał jedynie dochód z tytułu uzyskiwanego zasiłku stałego w kwocie [...]zł miesięcznie oraz zasiłek z tytułu dożywiania w kwocie [...]zł. Ustalono, że skarżący jest żonaty, lecz od wielu lat żyje w nieformalnej separacji, mieszka w domu wielorodzinnym, w którym zajmuje odrębne mieszkanie składające się z jednego pokoju i łazienki. W jednym z lokali mieszka jego żona z synem, prowadząc odrębne gospodarstwo domowe. Kolejny lokal zajmuje drugi syn z żoną i wnukiem skarżącego. Ustalono, że skarżący nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania, poza koniecznością zakupu opału. Informację tę skarżący potwierdził w skardze do tutejszego Sądu. Bezsporne również było, że P. K. legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wydanym na stałe. Organy podały, że leczy się z powodu dolegliwości żołądkowo-wątrobowych oraz zwyrodnienia kręgosłupa i stawów biodrowych, a także stosuje specjalną dietę ze względu na marskość wątroby.

Nie kwestionując trudnej sytuacji życiowej w jakiej znalazł się skarżący, a jednocześnie biorąc pod uwagę treść cytowanych na wstępie przepisów, należy stwierdzić, że brak jest przesłanek dla zakwestionowania przez Sąd rozstrzygnięć organów pomocy społecznej.

Oceniając bowiem sytuację materialno-bytową skarżącego organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, czyniąc tym samym zadość przepisom postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Argumenty wysunięte w zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji są racjonalne i zbieżne z treścią materiału dowodowego. Organy słusznie wzięły pod uwagę fakt, że skarżący jest objęty pomocą Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. W. w formie zasiłku stałego w kwocie [...]zł i pomocą na dożywianie. Odmawiając w tym wypadku przyznania pomocy zakup leków, obuwia, środków czystości, mopa z wiadrem, pokrycia kosztów wizyty prywatnej w K. oraz dofinansowania telefonu komórkowego organy orzekające wzięły pod uwagę, że w części powyższe potrzeby skarżący może zaspokoić z uzyskiwanego zasiłku stałego i zasiłku na dożywianie w kwocie [...]zł. Ponadto prawidłowo stwierdzono, że dofinansowanie do telefonu komórkowego nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej. Z informacji zebranych przez organ I instancji wynika, że skarżący mieszka w sąsiedztwie rodziny, a tym samym może korzystać z jej pomocy w zakresie utrzymywania niezbędnych kontaktów telefonicznych. Niezbędną potrzebą bytową nie jest również pokrycie kosztów prywatnej wizyty poza miejscem zamieszkania w sytuacji, gdy skarżący jako objęty zasiłkiem stałym może korzystać z niezbędnej bezpłatnej opieki zdrowotnej na zasadach ogólnych dotyczących osób objętych powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym. Okoliczność, że skarżący nie zamierza korzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych w całości ze środków publicznych, lecz chciałby korzystać z odpłatnych porad lekarskich nie uzasadnia przy tym w żądnym razie sfinansowania tego rodzaju oczekiwań strony ze środków przeznaczonych na pomoc społeczną, a więc na zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych.

Należy zważyć, że Prezydent Miasta O. W. w sposób wyczerpujący przedstawił analizę wydatków związanych z ponoszeniem kosztów z tytułu leczenia skarżącego za miesiące III-IV 2017 r. tj. okres poprzedzający złożenie wniosku. We wnioskach z tej analizy stwierdził zaś, nie kwestionując zgłaszanych przez stronę potrzeb, że potrzeba związana z zakupem leków, środków czystości, mopa z wiadrem oraz obuwia może zostać przez skarżącego zaspokojona z posiadanych środków otrzymywanych w formie zasiłku stałego.

Ponadto organ I instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji podał, jakimi środkami finansowymi dysponował w 2016 r. i dysponuje w 2017 r. z przeznaczeniem na zasiłki celowe, dodatkowo wykazując, że w roku 2017 r. budżet na ten cel jest znacznie niższy aniżeli w roku poprzednim Wskazał przy tym, że przy niewystarczających środkach finansowych, stara się kierując się zasadą dobra osób znajdujących się w niedostatku, nikogo nie pozbawiać pomocy, zdając sobie sprawę, że bardzo często wysokość otrzymywanej pomocy jest nieadekwatna do faktycznych potrzeb osób i rodzin.

Mając powyższe na uwadze należy podkreślić raz jeszcze, że organ przyznając pomoc musi brać pod uwagę możliwości finansowe placówki (uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń) i dokonywać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba potrzebujących. Uzasadniając swoją decyzję organ I instancji podkreślił, że udziela skarżącemu pomocy w wysokości na jaką pozwalają jego możliwości finansowe – ograniczony budżet w 2017 r. w wysokości [...] zł (niższy w porównaniu do roku 2016 r. – [...] zł), przy czym ilość osób ubiegających się o pomoc finansową w formie zasiłków celowych wzrasta, stąd wielkość przyznanych na te cele środków w budżecie gminy nie pozwala na zaspokojenie wszystkich zgłoszonych potrzeb w całości.

Należy podkreślić, że zasiłki celowe mogą być przyznawane na niezbędne potrzeby bytowe, a więc takie potrzeby, bez zaspokojenia których osoba nie może egzystować, zagrożone są warunki jej istnienia, a w szczególności życia lub zdrowia. Takie zaś potrzeby skarżącego są zaspokajane z uzyskiwanej pomocy w formie dożywiania, zasiłku stałego, z którym wiąże się prawo do bezpłatnej opieki zdrowotnej.

Nadto należy wskazać, że z zasady pomocniczości wyrażonej w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1, 3 i 4 u.p.s., a także uznaniowości prawa do zasiłku celowego wynika, że organ orzekając w konkretnej sprawie może więc, a nie musi przyznać wnioskowaną pomoc, oceniając sytuację wnioskodawcy (por. wyrok NSA z dnia 4 października 2017 r., I OSK [...], dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W sytuacji, kiedy organ pomocy społecznej odnosząc się do sytuacji osobistej, materialnej i dochodowej strony wyjaśnił powody odmowy pomocy – a taka sytuacja zaistniała w kontrolowanej sprawie - nie mamy do czynienia z przekroczeniem granic uznania administracyjnego.

Konkludując należy stwierdzić, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy organy orzekające wydały rozstrzygnięcia w granicach uznania administracyjnego, wszechstronnie wyjaśniając motywy odmówienia skarżącemu przyznania pomocy, co uniemożliwiało Sądowi uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji.

Istota decyzji wydawanej w ramach tzw. uznania administracyjnego polega na tym, że nawet w przypadku, jeżeli dojdzie do sytuacji opisanej przez ustawodawcę, organ nie jest zobowiązany dokonać rozstrzygnięcia w jeden, określony i oczekiwany przez wnioskodawcę sposób, ale ma możliwość swobodnego wyboru jednego z możliwych rozwiązań. Owa zapewniona przez ustawodawcę swoboda wyboru w konsekwencji powoduje, że kontrolujący działalność organu sąd administracyjny nie może zakwestionować zasadności dokonanego przez organ rozstrzygnięcia. Sąd jest jedynie władny skontrolować, czy rzeczywiście zaistniała sytuacja, w której organ może dokonać swobodnego wyboru, oraz czy dokonując tego wyboru nie przekroczył granic przyznanej mu swobody, działając w sposób dowolny (arbitralny), tj. dokonując wyboru bez uprzedniego rzetelnego zbadania stanu faktycznego, wysłuchania argumentów stron lub w żaden logiczny sposób nie uzasadniając, dlaczego skorzystał z tej, a nie innej możliwości rozstrzygnięcia. W wyroku NSA z dnia 27 lutego 2007 r. o sygn. akt I OSK 579/06 (opubl. na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ) wskazano, że sposób kontroli sądu administracyjnego decyzji uznaniowej jest nieco odmienny niż w przypadku aktów związanych. Cechuje go bowiem zaniechanie badania merytorycznej zasadności rozstrzygnięcia.

Zatem sąd administracyjny badając zgodność z prawem decyzji wydanej w granicach uznania administracyjnego kontroluje jedynie, czy jej wydanie było poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, tj. czy organ podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, a w szczególności – czy zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz czy prawidłowo ocenił, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy poszczególne okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały udowodnione (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Sąd nie wnika natomiast w celowość i słuszność podjętego przez organ rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Jedynie na marginesie Sąd pragnie przypomnieć, że system prawa na pierwsze miejsce wśród instytucji pomocy osobom będącym w niedostatku, zgodnie z zasadą subsydiarności, wysuwa obowiązek alimentacyjny (vide: wyrok SN z dnia 3 września 1998 r.- I CKN 908/97 - OSNC 3/99/53 z g glosą T. Smyczyńskiego - OSP 10/99/ 173, akceptowany przez M. Andrzejewskiego: "Ochrona praw dziecka w rodzinie dysfunkcyjnej" Zakamycze 2003, s. 147 i n.). Z tej przyczyny organ pomocy społecznej powinien każdorazowo w drodze wywiadu środowiskowego ustalać, czy potrzeby skarżącej nie mogą zostać w całości lub w części zaspokojone przez osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny. Zgodnie z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 682 ze zm.) obowiązek dostarczania środków utrzymania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej albo rodzeństwo. Stąd też organy pomocy społecznej powinny rozważyć, czy oprócz pomocy publicznej, skarżący nie mógłby skorzystać z ewentualnych uprawnień do żądania pomocy od osób zobowiązanych wobec niego do alimentacji. Przy czym należy przypomnieć, że przepis art. 110 u.p.s. upoważnia kierownika ośrodka pomocy społecznej do wytoczenia na rzecz strony powództwa o roszczenia alimentacyjne. Każdorazowo zatem, rozpoznając sprawę z zakresu pomocy społecznej organy winny rozważać relacje rodzinne pod kątem alimentacji.