Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2250/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.56 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (sprawozdawca) Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2009 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 1 lutego 2008r. Prezydent Miasta W. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] czerwca 2006 roku obejmujących zaległości podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za okres lll - IV rata 2002 roku lll - IV rata 2003 roku; lll - IV rata 2004 roku i lll - IV rata 2005 roku wystawionych przez Wydział Budżetowo – Księgowy Urzędu m. W. dla Dzielnicy W. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ wskazał, że :

Poborca podatkowy w dniu [...] października 2007 roku doręczył K. J. (zwanej dalej "Skarżącą") wkładki tytułów wykonawczych i pobrał opłatę manipulacyjną. Na skutek zastosowanego środka egzekucyjnego Skarżąca w dniu [...] października 2007 roku złożyła do organu egzekucyjnego pismo zatytułowane "odwołanie". Z treści tego pisma wynikało, że Skarżąca jest współwłaścicielką 1/3 nieruchomości położonej przy ul. [...]. Ponadto w piśmie swym zobowiązana wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego stwierdzając, że wnosi o odstąpienie od egzekucji do czasu zakończenia sprawy o zniesienie współwłasności. Poinformowała również, że skierowała w kwietniu 2001 do Sądu Rejonowego dla W. wniosek o zniesienie współwłasności i sprawa jest w toku. Po rozpatrzeniu wniosku organ egzekucyjny postanowił odmówić zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W związku z pismem złożonym przez Skarżącą organ wystosował w dniu 8 listopada 2007 r. do wierzyciela Urzędu Dzielnicy W. pismo o zajęcie stanowiska w sprawie przytoczonych przez zobowiązaną argumentów.

W odpowiedzi na powyższe pismo Wydział Budżetowo-Księgowy Urzędu m. W. dla Dzielnicy W. poinformował, iż nieruchomość położona w W. przy ul. [...] jest we współwłasności kilku osób, co oznacza, że zgodnie z przepisem art. 3 ust. 4 z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006r. Nr 121 poz. 844 ze dalej u.p.i.o.l. ), obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Dopóki nieruchomość ta nie zostanie podzielona, tj wyodrębniona do oddzielnej księgi wieczystej, to żadnemu ze współwłaścicieli nie przysługuje wyłączne prawo do fizycznie określonej części rzeczy, a solidarność współwłaścicieli polega na tym, iż każdy z nich odpowiada za całość zobowiązania podatkowego. Organ podatkowy, wymierza zatem podatek osobom fizycznym w kwocie ogólnej w jednym nakazie płatniczym, gdyż nie jest upoważniony do dzielenia zobowiązania między współwłaścicieli. Mając powyższe na uwadze oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, organ podatkowy nie może podzielić zobowiązania według przypadających podatnikom udziałów we współwłasności, a tym bardziej nie ma podstaw do odrębnych wyliczeń powstałych zaległości. Zapłacenie w całości podatku przez jednego współwłaściciela lub kilku z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego, przez co pozostali podatnicy nie są obciążeni tym świadczeniem.

Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu wskazała, że na pozostałych współwłaścicieli nieruchomości gruntowej i budynkowej pod tym adresem. Skarżąca opisała okoliczności związane z wywiązywaniem się przez nią z płacenia podatków i przyczyny nie opłacania podatków przez jednego ze współwłaścicieli. Dalej podniosła, iż jej prośba o zawieszenie postępowania egzekucyjnego została odrzucona przez organ egzekucyjny. Jej zdaniem, postępowaniem egzekucyjnym winni być objęci wszyscy współwłaściciele nieruchomości jako strony w sprawie. Tymczasem nie zostali oni nawet zawiadomieni o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Skarżąca dodała, że w chwili obecnej tytuł wykonawczy dotyczy tylko jej osoby, a przecież powinien być wystawiony na pozostałych współwłaścicieli. Jeden nakaz płatniczy powinien dotyczyć wszystkich współwłaścicieli. Ponadto, w żadnym piśmie skierowanym do niej nie została oznaczona kwota zaległości, a z przepisów prawa wynika, że świadczenie nieoznaczone nie może być przedmiotem zobowiązania. W związku z powyższym Skarżąca ponownie wniosła o odstąpienie od egzekucji w stosunku do jej osoby, zawiadomienie pozostałych współwłaścicieli o zaistniałej sytuacji i objęcie ich postępowaniem egzekucyjnym.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Organ podatkowy wskazał, że słusznie organ egzekucyjny pierwszej instancji zakwalifikował pismo Skarżącej z dnia 29 października 2007 r., zatytułowane "Odwołanie", jako wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, ponieważ w stosunku do zobowiązanej za sprawą doręczenia jej odpisów tytułów wykonawczych, wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tych tytułów a ponadto we wniesionym piśmie zobowiązana wniosła o "odstąpienie od egzekucji administracyjnej do czasu zakończenia sprawy o zniesienie współwłasności". Zdaniem organu nie ma wątpliwosci, że intencją autorki pisma było przerwanie toczącego się postępowania egzekucyjnego ze względu na trwające postępowanie sądowe w przedmiocie zniesienia współwłasności. Stanowisko to ponadto zostało potwierdzone w zażaleniu na postanowienie Prezydenta W., gdzie zobowiązana wprost przyznała, że złożyła prośbę o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Dalej organ wskazał, że stosownie do treści art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm. dalej u.p.e.a.) postępowanie egzekucyjne (obligatoryjnie) podlega zawieszeniu w przypadkach wyraźnie określonych w przepisie. Tym samym, brak jest podstaw prawnych do zawieszenia tego postępowania w innych sytuacjach. Oznacza to, że postępowanie sądowe, jakie toczy się z wniosku skarżącej przed sądem powszechnym w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, gdyż taki przypadek nie jest objęty hipotezą normy prawnej, dlatego też zdaniem organu odwoławczego organ egzekucyjny pierwszej instancji w sposób uprawniony odmówił zobowiązanej zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Dalej organ wskazał, że nie jest słuszny pogląd zobowiązanej, że tytuł wykonawczy obejmujący zaległość podatkową powinien być wystawiony na każdego współwłaściciela nieruchomości będącej przedmiotem podatku od nieruchomości. O ile obowiązek taki dotyczy wydania samej decyzji wymiarowej, będącej podstawą egzekucji, o tyle brak jest do tego podstaw na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przy wystawianiu tytułów wykonawczych. Organ zaznaczył, że z istoty zobowiązania solidarnego wynika, że prawem wierzyciela jest dochodzić zaległego zobowiązania; od jednego lub tylko kilku współwłaścicieli nieruchomości. Tym samym, jeżeli wolą wierzyciela jest dochodzić zobowiązania tylko od jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, tytuł wykonawczy powinien zostać wystawiony tylko na tego współwłaściciela. Ponadto, nawet jeśli wierzyciel równolegle dochodziłby roszczeń od wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, i tak musiałby wystawić tytuły wykonawcze osobno na każdego z nich.

Organ uznał za bezzasadny zarzut odnośnie braku oznaczenia kwoty dochodzonej zaległości, jako że kwota ta wynika chociażby z poszczególnych tytułów wykonawczych, których odpisy doręczono jej w dniu 24 października 2007r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2008 r. wniosła o rozpatrzenie sprawy i zawieszenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi Skarżąca powtórzyła argumentację prezentowaną w toku postępowania podnosząc jednocześnie, że również drugi obecny w kraju współwłaściciel nieruchomości winien być obciążony spłata połowy zaległości z Państwa B. co wynika jej zdaniem z istoty zobowiązania solidarnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Z wymienionych przepisów wynika, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, jego zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2008r. nr [...]. W zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnięto w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.)

W rozpoznawanej sprawie problem sprowadza się do oceny zasadności rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Przy czym Skarżąca konsekwentnie podnosi, iż wnosił o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Należy wskazać, iż w art. 56 § 1 u.p.e.a. prawodawca wskazał, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu :

1. w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej,

2. w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego,

3. w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego,

4. na żądanie wierzyciela,

5. w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

W/w przepis prawa wymienia przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody wyboru co do zawieszenia postępowania ("ulega zawieszeniu"). Tylko zatem w takich przypadkach organ egzekucyjny ma obowiązek zawiesić postępowanie egzekucyjne. Nie może natomiast tego uczynić w innych sytuacjach np. tak jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie - z uwagi na toczące się postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości. Nie ma też prawa wstrzymywać prowadzonych czynności ze względów słusznościowych, które nie wynikają z przepisów prawa publicznego.

Skarżąca we wniosku o zawieszenie postępowania wskazała, iż domaga się zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia wniosku o zniesienie współwłasności nieruchomości. Wyjaśniła, że swoją cześć podatku tj. jedną trzecią płaci regularnie i bez potrzeby rozkładania na raty.

Skoro zatem wskazane przez Skarżącą okoliczności nie mieszczą się w katalogu przesłanek zawieszenia postępowania określonych w art. 56 § 1 u.p.e.a. organy nie były zobligowane do przeprowadzania postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy okoliczności te zachodzą, nie miały one bowiem znaczenia dla rozstrzygnięcia. W ocenie składu orzekającego w tej sprawie w tak przyjętym stanie faktycznym, trafnie organ egzekucyjny uznał, iż nie wystąpiła żadna z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego określonych w art. 56 § 1 u.p.e.a.

Na koniec Wojewódzki Sad Administracyjny chciałby wyjaśnić Skarżącej istotę zobowiązania solidarnego. Nieruchomość, która stanowi współwłasność jest odrębnym przedmiotem opodatkowania, a obowiązek podatkowy obciąża solidarnie wszystkich współwłaścicieli. Istota zaś solidarnego obowiązku podatkowego sprowadza się do tego, że wszyscy współwłaściciele są zobowiązani do płacenia podatku od nieruchomości wspólnej, ale zapłacenie całego podatku przez jednego lub kilku z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w stosunku do wszystkich. Organ podatkowy wymierza zatem podatek osobom fizycznym w kwocie ogólnej w jednym nakazie płatniczym, gdyż nie jest upoważniony do dzielenia zobowiązania między współwłaścicieli.

Z akt sprawy wynika, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] jest we współwłasności kilku osób w tym Skarżącej, co oznacza, że zgodnie z przepisem art. 3 ust. 4 u.p.i.o.l., obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.

Podobne stanowisko zajął Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 2007 r. sygn. akt.II FSK 1748/06, w którym stwierdził, że ,,Do czasu zniesienia współwłasności, której może żądać każdy ze współwłaścicieli na podstawie art. 210 k.c., nie jest dopuszczalne odstąpienie od wyrażonej w art. 3 ust. 4 u.p.i.o.l. zasady solidarnego obciążenia obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości współwłaścicieli władających nieruchomością.,,

Tak więc do czasu zniesienia współwłasności Skarżąca ponosi solidarną odpowiedzialność za powyższe zobowiązania wraz z pozostałymi współwłaścicielami. Nieformalny podział podatku od nieruchomości miedzy współwłaścicieli nie ma w tym wypadku znaczenia, gdyż w wypadku powstania zaległości organ może i tak wyegzekwować zaległości od każdego ze współwłaścicieli niezależnie czy swoją część podatku uiszczał, czy też nie.

Biorą powyższe pod rozwagę należy uznać ,że Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 powołanej ustawy, oddalił skargę.