Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 459/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2007-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Drogi publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 listopada 2007r. sprawy ze skargi spółka z o. o. w na decyzję Dyrektora Izby Celnej w z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

I

Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca Kodeks postępowania administracyjnego, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, art. 4 pkt 25, art. 13 g ust 1-4, art. 40 b ust. 2 oraz pkt 7.6 lit b załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, po rozpoznaniu odwołania [...] z dnia [...] od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...]z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] funkcjonariusze Oddziału Celnego w D., podczas kontroli środka przewozowego - ciągnika marki VOLVO z naczepą BROSHUIS o numerach rejestracyjnych [...]należącego do spółki Z. R. wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokonali pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu i wymiarów zewnętrznych pojazdu określonych przepisami Prawa o ruchu drogowym. Wyniki przeprowadzonych pomiarów wskazywały na przekroczenie dopuszczalnego nacisku dla potrójnej osi napędowej o 1,59 t. Na okoliczność kontroli sporządzono protokół, który podpisał kierowca kontrolowanego pojazdu Z. L.

Z akt sprawy wynika, że wykonujący transport drogowy przedstawił w trakcie kontroli zezwolenia nr [...] z dnia [...]. na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego tj. ciągnika marki VOLVO o numerze rejestracyjnym [...] i naczepy marki BROSHUIS o numerze rejestracyjnym [...] wydane na wniosek Z. R. dla S. w A. Wykonano także kserokopię posiadanych przez kierowcę dokumentów dotyczących przedmiotowego przewozu tj. dokumentu CMR nr [...], w którym jako przewoźnik (pole 16) figuruje spółka Z.R.

W związku z tym, iż przekroczenie dopuszczalnych parametrów pojazdu kwalifikowało ten pojazd jako nienormatywny, a wykonujący transport przedstawił zezwolenie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego wydane dla innego podmiotu, Naczelnik Urzędu Celnego pismem z [...] zawiadomił spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w w/w sprawie.

W trakcie prowadzonego postępowania strona nie nadesłała żadnych wyjaśnień ani też jakichkolwiek dowodów dotyczących wskazanego przejazdu nienormatywnego.

Decyzją z dnia [...]. Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył karę pieniężną w kwocie 3.600,00 zł za przejazd pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych bez zezwolenia określonego przepisami prawa o ruchu drogowym.

Pismem z dnia [...], strona złożyła odwołanie od wskazanej decyzji, w którym nie negując wyników kontroli wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Skarżąca wskazała na zaniechanie powtórnego ważenia pojazdu, nałożenia przez organ celny kary w takiej wysokości jakby spółka nie posiadała zezwolenia. Strona zarzuca zaskarżonej decyzji sprzeczność rozstrzygnięcia z uzasadnieniem. W odwołaniu zawarty jest także zarzut dotyczący postępowania niezgodnego z wykładnią prawa dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny (nie wskazano sygnatury akt ani daty) dotyczącego składania deklaracji przez samorządowców a nakazującego rozróżnienie zakresu odpowiedzialności w sytuacji gdy podmiot posiadał określony prawem dokument upoważniający do podejmowania działań ale w zmniejszonym zakresie, od odpowiedzialności za podjęcie działania w ogóle bez żadnego zezwolenia.

Rozpatrując sprawę w związku z wniesionym odwołaniem, Dyrektor Izby Celnej nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej przez stronę decyzji organu pierwszej instancji.

Organ wskazał, że z treści odwołania wynika, iż strona nie neguje wyników kontroli. Zarzuty odwołania skupione są na fakcie posiadania przez stronę i przedstawienia w trakcie kontroli zezwolenia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad nr [...]z dnia [...] na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego i nie uwzględnienia go przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy wskazał, iż przedstawione zezwolenie zostało wydane na wniosek Z.R. spółka ale dla firmy S. z A. i to ta firma była uprawniona do korzystania z wydanego zezwolenia nr [...] na jednokrotny przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego. Podmiotem uprawnionym do przewozu ładunku wg. wydanego zezwolenia była firma S. z A.

Organ odwoławczy podnosił także, iż z żadnego dokumentu dotyczącego przedmiotowego przewozu przedstawionego w trakcie kontroli nie wynika, żeby firma S. z A. była przewoźnikiem ładunku. Przeciwnie dokumenty te wskazują iż przewoźnikiem była spółka Z. R.

Organ odrzucił zarzut nie wykonania czynności kontrolnych, do których organ I instancji był zobowiązany na podstawie instrukcji Szefa Służby Celnej. Jak wynika z treści punktu 5 b) protokołu nr [...]z dnia [...] nie doszło przy wykonywaniu niniejszego przewozu do przekroczenia masy całkowitej i przy braku uwag kierowcy odnośnie dokonanych czynności kontrolnych oraz żądania w tym zakresie brak jest podstaw do negowania prawidłowości wykonanych czynności.

Organ podniósł także, że wysokość kar za naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych określona została przez ustawodawcę. Naczelnik urzędu celnego jako organ uprawniony do poboru tych kar nie ma wpływu na ich wysokość i nie dopuszcza nierównego traktowania podmiotów.

Ponadto organ wskazał, iż zgodnie z art. 13 gust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych karę pieniężną wymierza się nie tylko za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami prawa ale też za przejazd niezgodny z warunkami podanymi w zezwoleniu. Skoro podmiotem uprawnionym do przewozu ładunku według zezwolenia była firma austriacka a z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż faktycznego przewozu dokonała spółka Z. R. to oczywiste jest, iż przejazd ten odbył się niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu.

II

Na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], spółka Z.R. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L., wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji:

- niewłaściwą interpretację zezwolenia, wykluczającą możliwość realizacji przewozu przez kierowcę i pojazd firmy skarżącej, którego numer rejestracyjny i parametry techniczne zostały wymienione w zezwoleniu w sytuacji gdy zezwolenie wydane zostało dla austriackiej firmy,

- niezgodne z prawda twierdzenie, jakoby podstawą faktyczną nałożonej kary była niezgodność realizacji przewozu z warunkami zezwolenia,

- niewłaściwą interpretację przywołanego w odwołaniu zapisu pkt 3.14 Instrukcji Szefa Służby Celnej w części dotyczącej faktu przekroczenia – wbrew twierdzeniom Dyrektora- masy całkowitej pojazdu z ładunkiem, co zwalniać miało organ celny od konieczności powtórnego pomiaru nacisku wszystkich osi pojazdu,

- całkowite pominięcie w rozważaniach zarzutu wynikającego z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2007 r. a dotyczącego konieczności miarkowania kar.

III

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

IV

Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie z § 2 powołanego wyżej przepisu sądy administracyjne sprawują kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżanych aktów, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania czy organ administracji publicznej w toku postępowania nie naruszył przepisów prawa.

Przedmiotem badania w sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...], obciążająca skarżącego karą pieniężną w kwocie 3.600,00 zł za przejazd środka przewozowego po drogach publicznych niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu.

V

Zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, czyli pojazdu nienormatywnego (art. 4 pkt 25), jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Zgodnie z przepisem art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do postanowień art. 40b ust. 1 tej ustawy, osoby upoważnione przez naczelnika urzędu celnego są uprawnione do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami Prawa o ruchu drogowym. Art. 40b ust. 2 powyższej ustawy stanowi, iż w razie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, nacisków osi lub wymiarów pojazdów, naczelnicy urzędów celnych pobierają opłaty ustalone zgodnie z art. 13c ust. 4 i wymierzają kary pieniężne ustalone zgodnie z art. 13g ust. 2, w myśl którego wysokość kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1 tego artykułu, określa załącznik Nr 2 do ustawy. Bezsporne jest zatem, że organy celne są uprawnione do kontroli poszczególnych parametrów pojazdów, a w razie stwierdzenia ich przekroczenia, przy braku stosownego zezwolenia lub niezgodności z warunkami podanymi w zezwoleniu obligatoryjnie wymierzają kary pieniężne.

Wydane na podstawie delegacji z art. 41 ust. 5 cytowanej ustawy, rozporządzenie Ministra. Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz. U. Nr 219, poz. 1861), stanowi, iż po drodze krajowej Nr [...] , w której ciągu komunikacyjnym usytuowane jest przejście graniczne w D., mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

Jak wynika z protokołu nr [...] z dnia [...]. przyjętego do wymiaru kary, nacisk potrójnej osi naczepy wyniósł w trakcie ważenia 25,59 t. Według pkt 7.6 lit. c załącznika Nr 2 do ustawy o drogach publicznych, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t, dla potrójnej osi naczepy, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej od 1,3 m i mniejszej niż 1,4 m o sumie nacisków osi powyżej 25,5 t do 27,0 t, kara pieniężna wynosi 3.600,00 zł.

Zgodnie z art.13 g ust. 1 a ustawy o drogach publicznych, karę o której mowa w ust. 1 ustala się za przekroczenie dopuszczalnej wielkości parametru pojazdu.

W przedmiotowej sprawie należy zauważyć iż nacisk trzeciej (potrójnej) osi przekroczył normatywnie dopuszczalny nacisk, wydane zezwolenie dopuszczało nacisk na trzecią, potrójną oś w mniejszej wysokości (po 8,17 t na każdą z osi). Gdyby więc nawet przyjąć że skarżący dysponował zezwoleniem, nie upoważniało go ono do przejazdu pojazdem ponadnormatywnym, gdyż mamy doczynienia z przekroczeniem dopuszczalnego nacisku.

Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że zezwolenie było wydane na inny podmiot niż wykonujący przewóz, zatem nie powinno być brane pod uwagę. Zezwolenie jest wydawane w formie indywidualnego rozstrzygnięcia, kierowanego wobec konkretnego adresata, zatem z określonego zezwolenia może korzystać wyłącznie podmiot zindywidualizowany w akcie.

Skarżący powołując się na pkt 3.14 Instrukcji Szefa Służby Cywilnej, wskazuje że z w/w instrukcji wynika obowiązek ponownego zważenia pojazdu. Należy zauważyć, iż wewnętrzna instrukcja nie jest powszechnie obowiązującym aktem prawa, wobec czego nie podlega kontroli sądowej. Niemniej jednak kierowca mógł zgłosić pisemnie żądanie ponownego zważenia pojazdu, czego – jak wynika z protokołu ważenia – mimo pouczenia nie uczynił.

Odwołując się do treści art. 13g ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, stwierdzić należy, że zarzut skarżącej iż organy winny różnicować sytuację podmiotów, które dysponowały zezwoleniem na przejazd pojazdem ponadnormatywnym i uiściły opłatę z tego tytułu, ale przekroczyły zakres zezwolenia, od podmiotów które o żadne zezwolenie się nie ubiegały, jest nietrafny gdyż przepis ten wskazuje iż karę pieniężną wymierza się zarówno za przejazd bez zezwolenia jak i za przejazd niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu. Załącznik nie zawiera rozróżnienia, które postuluje skarżący, zatem jego wywód jest niesłuszny.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) orzeczono jak w sentencji.