Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 196/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 2 pkt 2, art. 245, art. 134 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 107 par. 3, art. 8, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Teza: Oceniając podobieństwo towarów należy brać pod uwagę wszystkie istotne czynniki dotyczące danych towarów. Do czynników tych należy zaliczyć m.in. naturę produktu, jego przeznaczenie, końcowych użytkowników towaru, metodę używania towaru oraz to, czy towary są względem siebie konkurencyjne lub też wzajemnie się uzupełniają. Przynależność towarów do tej samej klasy określanej według międzynarodowej klasyfikacji nicejskiej nie oznacza, że są to towary podobne w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Aczkolwiek klasyfikacja nicejska może stanowić ważną wskazówkę pomocną w ocenie podobieństwa towarów, gdyż w przeważającej mierze klasy klasyfikacji nicejskiej zostały wyszczególnione z uwzględnieniem tych samych kryteriów podobieństwa, które wymieniane są w orzecznictwie unijnym.

TEZY

Oceniając podobieństwo towarów należy brać pod uwagę wszystkie istotne czynniki dotyczące danych towarów. Do czynników tych należy zaliczyć m.in. naturę produktu, jego przeznaczenie, końcowych użytkowników towaru, metodę używania towaru oraz to, czy towary są względem siebie konkurencyjne lub też wzajemnie się uzupełniają. Przynależność towarów do tej samej klasy określanej według międzynarodowej klasyfikacji nicejskiej nie oznacza, że są to towary podobne w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Aczkolwiek klasyfikacja nicejska może stanowić ważną wskazówkę pomocną w ocenie podobieństwa towarów, gdyż w przeważającej mierze klasy klasyfikacji nicejskiej zostały wyszczególnione z uwzględnieniem tych samych kryteriów podobieństwa, które wymieniane są w orzecznictwie unijnym.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi G. z siedzibą w L. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz G. z siedzibą w L. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: UP, organ) decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., znak [...], na podstawie art. 245 w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 r. poz. 1410; dalej: p.w.p.), utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...]lipca 2013 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy [...], zgłoszony pod numerem [...]w dniu [...] lutego 2009 r. przez G. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: skarżąca, spółka, zgłaszający).

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:

W dniu [...] lutego 2009 r. pod numerem [...]został zgłoszony przez spółkę w celu uzyskania prawa ochronnego znak towarowy [...]przeznaczony do oznaczania w klasie w klasie 03: artykuły chemii gospodarczej w postaci płynów, mleczka, proszku, żelu, pasty do mycia naczyń kuchennych wykonanych ze szkła, metalu i tworzyw sztucznych, kosmetyki samochodowe, materiały, środki ścierne i polerujące, środki do usuwania farby, lakieru, kamienia kotłowego, rdzy, środki do czyszczenia rur instalacyjnych, preparaty do odtłuszczania, pasty, środki do mebli, podłóg, skór, materiałów skóropodobnych, karoserii pojazdów.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. organ odmówił udzielenia prawa ochronnego na powyższe oznaczenie. Argumentował, że zgłoszony znak towarowy jest podobny w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. do zarejestrowanych:

[...], chronionego pod numerem [...]z pierwszeństwem od dnia [...] czerwca 1999 r. na rzecz [...] z siedzibą we [...] i przeznaczonego do oznaczania towarów i usług zawartych w klasie 03: wyroby perfumeryjne: perfumy i wody toaletowe, produkty do upiększania: róż, cienie do powiek, podkłady, maseczki do twarzy i maseczki upiększające, szminki, lakiery do paznokci oraz zmywacze do paznokci, lotiony, kremy i inne preparaty do demakijażu, produkty toaletowe i produkty do kąpieli: szampony, sole do kąpieli, żele do kąpieli i żele pod prysznic, płyny do kąpieli, mydła toaletowe, olejki eteryczne do użytku osobistego, lotiony do pielęgnacji włosów, mydła, kremy i pianki do golenia, lotiony i balsamy stosowane po goleniu, pasta do zębów, produkty do opalania: olejki, mleczka, lotiony i kremy do opalania, kremy samoopaląjące, lotiony brązujące, niemedyczne preparaty do pielęgnacji skóry i twarzy: niemedyczne kremy i lotiony odżywcze i łagodzące, kremy i lotiony nawilżające, kremy z granulkami, dezodoranty osobiste, produkty czyszczące;

- [...] - znaku wspólnotowego zarejestrowanego pod numerem [...] z pierwszeństwem od dnia [...] marca 2006 r. na rzecz [...] S.p.A., [...] (poprzednio [...] S.p.A, [...]) i przeznaczonego do oznaczania towarów i usług zawartych w klasach (w tłumaczeniu z j. francuskiego): 35, tj.: Obsługa klientów w punkcie sprzedaży, organizowanie wystaw w salach wystawowych, targi w celach komercyjnych lub reklamowych; usługi sprzedaży detalicznej: preparatów do wybielania i innych substancji stosowanych w pralnictwie, preparatów do czyszczenia, polerowania, 1 szorowania i ścierania, olejów i smarów przemysłowych, smarów, mieszanin pochłaniających kurz, zwilżających i wiążących, paliw (w tym paliw silnikowych) i elementów oświetleniowych, świec, knotów do świec, preparatów farmaceutycznych, weterynaryjnych i do higieny osobistej, z wyraźnym wyjątkiem sprzedaży detalicznej instalacji sanitarnych, substancji dietetycznych przystosowanych do użytku medycznego, żywności dla niemowląt, plastrów, materiałów opatrunkowych, materiałów do plombowania zębów, wosku dentystycznego, środków dezynfekcyjnych, środków do usuwania szkodników, środków grzybobójczych, herbicydów, narzędzi i przyrządów ręcznych (obsługiwanych ręcznie), sztućców, broni osobistej, brzytew, papieru, tektury i wyrobów z tych materiałów, druków, materiałów introligatorskich, zdjęć, materiałów piśmiennych, klejów do materiałów piśmiennych lub do użytku domowego, materiałów dla artystów, pędzli malarskich, maszyn do pisania i artykułów biurowych, materiałów instruktażowych i szkoleniowych (z wyjątkiem urządzeń), materiałów z tworzyw sztucznych do pakowania, kart do gry, taśm drukarskich, matryc drukarskich, skóry i imitacji skóry oraz wyrobów z tych materiałów, skór zwierzęcych, skór surowych, waliz i toreb podróżnych, parasolek, parasoli i lasek, biczy, uprzęży i wyrobów rymarskich, mebli, luster, ram do obrazów, wyrobów z drewna, korka, trzciny, trzciny, wikliny, rogu, kości, kości słoniowej, fiszbinu, szylkretu, bursztynu, macicy perłowej, pianki morskiej i imitacji wszystkich tych materiałów lub z tworzyw sztucznych, przyborów kuchennych i gospodarstwa domowego oraz pojemników (nie z metalu szlachetnego ani nim nie pokryte), gąbek, materiałów do wytwarzania pędzli, artykułów do czyszczenia, waty stalowej, szkła przetworzonego lub częściowo przetworzonego (z wyjątkiem szkła używanego w budynkach), wyrobów szklanych, porcelany i ceramiki, odzieży, obuwia, nakryć głowy, dywanów, dywaników, wykładzin i mat, linoleum i innych materiałów do pokrywania istniejących podłóg, obić ściennych (nietekstylnych), mięsa, ryb, drobiu i dziczyzny, ekstraktów mięsa, konserwowych, suszonych i gotowanych owoców i warzyw, galaretek, dżemów, jajek, mleka i produktów mlecznych, jadalnych olejów i tłuszczy, sosów sałatkowych, konfitur, kawy, herbaty, kakao, cukru, ryżu, tapioki, sago, substytutów kawy, mąki i preparatów wykonanych ze zboża, chleba, wyrobów cukierniczych i słodyczy, lodów, miodu, melasy, drożdży, proszku do pieczenia, soli, musztardy, octu, sosów (przypraw), przypraw, lodów, produktów i ziaren rolnych, ogrodniczych i leśnych, zwierząt, świeżych owoców i warzyw, nasion, naturalnych roślin i kwiatów, paszy dla zwierząt, słodu, piwa, wody mineralnej i gazowanej oraz innych napojów bezalkoholowych, napojów owocowych i soków owocowych, syropów i innych preparatów do sporządzania napojów, napojów alkoholowych.

Zgłaszający w dniu [...] sierpnia 2013 r. złożył do UP wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zarzucił między innymi wadliwą ocenę możliwości ryzyka wprowadzenia w błąd, którą organ zawarł w kwestionowanej decyzji oraz brak uwzględnienia podczas rozpatrywania sprawy wyroku Sądu z 22 listopada 2012 r. "F.", sygn. akt VI SA/Wa 1440/12.

W uzasadnieniu decyzji odwoławczej UP wyjaśnił, że istotą instytucji znaku towarowego jest zdolność odróżniania towarów lub usług jednego przedsiębiorstwa od towarów lub usług tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. W wyniku uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy uprawniony otrzymuje wyłączne prawo do używania tego znaku w obrocie gospodarczym na terenie kraju w odniesieniu do określonych towarów lub usług. Nie jest dopuszczalne udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy służący do oznaczania towarów lub usług tego samego rodzaju, jeżeli jest on podobny do znaku towarowego wcześniej zarejestrowanego na rzecz innego podmiotu, jeżeli w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać odbiorców w błąd co do pochodzenia oznaczanych nim towarów lub usług. Istnienie względnej przeszkody dla udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, o której stanowi art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., zdaniem organu, stwierdza się, łącznie w oparciu o analizę trzech następujących elementów: podobieństwa samych oznaczeń, jednorodzajowości towarów lub usług, do oznaczania których służą te znaki oraz istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorcy w błąd co do pochodzenia towarów lub usług, ocenianego w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Przy ustalaniu jednorodzajowości towarów bierze się pod uwagę rodzaj, przeznaczenie oraz warunki ich zbytu. Do stwierdzenia podobieństwa nie jest natomiast konieczne rzeczywiste pomylenie oznaczeń przez odbiorców - wystarczy prawdopodobieństwo zaistnienia takiej sytuacji. Przy ocenie jednorodzajowości oznaczeń należy mieć na uwadze nie tylko możliwość uznania znaków za identyczne lub ich rozróżnienia przy stwierdzeniu, że dotyczą towarów tego samego przedsiębiorstwa, ale również uznania, że informują o związkach łączących odrębne przedsiębiorstwa.

Zdaniem Urzędu Patentowego nie budziło wątpliwości podobieństwo towarów i usług, do sygnowania których służą porównywane znaki. Organ przypomniał, dla której klasy towarów oznaczenie [...] i [...] zostały zgłoszone. Z przytoczonych wykazów wynikało, że oba znaki służą do oznaczania podobnych towarów w klasie 3, przy czym wykaz znaku zgłoszonego obejmuje wyłącznie towary z zakresu chemii gospodarczej, zaś znak wcześniejszy obejmuje kosmetyki oraz produkty czyszczące. Produkty czyszczące (ze znaku wcześniejszego) jako bardzo szeroka kategoria obejmują wszystkie towary ze znaku zgłoszonego, ze względu na to, że odnoszą się do środków chemii gospodarczej. Wskazane w znaku zgłoszonym wszystkie towary oraz produkty czyszczące ze znaku wcześniejszego mają zastosowanie w gospodarstwach domowych do różnych prac porządkowych; służą do czyszczenia różnych powierzchni np. szyb, dywanów, podłóg, karoserii pojazdów. Nabywane są w tych samych miejscach, tj. sklepach, hurtowniach z artykułami chemii gospodarczej, a nabywcą jest przeciętny odbiorca.

Z kolei usługi wskazane w klasie 35 znaku [...] nr [...], tj.: vente au détail de: préparations pour blanchir et autres substances pour lessiver, préparations pour nettoyer, polir, dégraisser et abraser...(usługi sprzedaży detalicznej: preparatów do wybielania i innych substancji stosowanych w pralnictwie, preparatów do czyszczenia, polerowania, szorowania i ścierania,:..) są usługami komplementarnymi w stosunku do towarów z klas: 03 objętych znakiem zgłoszonym: artykuły chemii gospodarczej w postaci płynów, mleczka, proszku, żelu, pasty do mycia naczyń kuchennych wykonanych ze szkła, metalu i tworzyw sztucznych, kosmetyki samochodowe, materiały, środki ścierne i polerujące, środki do usuwania farby, lakieru, kamienia kotłowego, rdzy, środki do czyszczenia rur instalacyjnych, preparaty do odtłuszczania, pasty, środki do mebli, podłóg, skór, materiałów skóropodobnych, karoserii pojazdów. Usługi sprzedaży czy usługi polegające na prowadzeniu sklepów i hurtowni są nierozerwalnie związane z oferowaniem towarów, analogicznie - towary, do oznaczania których przeznaczone jest oznaczenie zgłoszone ([...]) są bezpośrednio związane z usługą, do oznaczania której przeznaczone jest oznaczenie wcześniejsze ([...]).

Organ stwierdził, że usługi ze znaku wcześniejszego mogą być oferowane w miejscach, w których sprzedawane są towary ze znaku zgłoszonego. Towary (wskazane w znaku zgłoszonym) mogą być sprzedawane w sklepach wielkopowierzchniowych, ale też producenci towarów dysponują własnymi punktami sprzedaży swych towarów lub uciekają się do zawierania umów dystrybucji, upoważniających dostawcę usług związanych z handlem detalicznym do używania tego samego znaku towarowego jak ten umieszczony na sprzedawanych towarach. Zdaniem UP, nabywcy mogą uznać, że uprawnionego ze znaku wcześniejszego prowadzącego sklep z artykułami chemii gospodarczej i zgłaszającego – producenta towarów wyżej wymienionych, łączą związki gospodarczo - ekonomiczne, iż uprawniony ze znaku wcześniejszego prowadząc sklep jest pośrednikiem między wytwórcą tych towarów, a kupującymi. W konsekwencji występuje znaczące podobieństwo towarów i usług w zakresie ochrony analizowanych znaków.

Urząd Patentowy uznał, że zgłoszony znak towarowy [...] i przeciwstawione mu oznaczenia [...] są do siebie bardzo podobne.

Analizując podobieństwo oznaczeń: zgłoszonego [...] i wcześniejszego [...] w warstwie znaczeniowej UP stwierdził, że znak zgłoszony składa się z jednego wyrazu [...]zaś znak wcześniejszy zawiera dwa wyrazy: [...]oraz [...]przy czym element [...] jest rodzajnikiem w [...] (wskazuje na rodzaj męski rzeczownika - w danym przypadku słowa [...]). Element [...]w języku [...] oznacza [...]. Dla polskiego odbiorcy oba analizowane znaki: [...]są fantazyjne dla wskazanego zakresu towarów i usług. Zamieszczenie słowa [...]nie jest w stanie zniwelować podobieństwa wynikającego z zamieszczenia w obu znakach identycznego elementu [...]Przeciętny odbiorca, który zazwyczaj zachowuje w pamięci jedynie ogólny zarys oznaczenia, może uznać zgłoszony znak za odmianę znaku już chronionego.

Porównując wymienione znaki w warstwie fonetycznej, UP wskazał, że możliwość stwierdzenia podobieństwa fonetycznego między znakiem jednowyrazowym i wielowyrazowym analizował Sąd UE w wyroku z dnia 20 stycznia 2010 r. w sprawie T-460/07, dochodząc do wniosku, że między znakiem jednowyrazowym i dwuwyrazowym istnieje pewne podobieństwo, gdy występuje w nich identyczny element słowny. W danym przypadku w obu znakach występuje identyczny element [...] W opinii organu, analizowane znaki wymawiane będą jako: [...] - przez polskiego odbiorcę lub zgodnie z fonetyką dla języka [...] - jako [...]- przez osobę znającą język [...]. Nie ulega zatem wątpliwości, jak stwierdził organ, że porównywane znaki zawierają identyczny element [...] wymawiany jako [...] lub[...]Organ dodał, że przeciętny odbiorca, który zazwyczaj zachowuje w pamięci jedynie ogólny zarys oznaczenia, może uznać znak przedmiotowy za odmianę znaku już chronionego.

W przypadku warstwy wizualnej UP zauważył w szczególności, że pomimo elementów graficznych zamieszczonych w znaku zgłoszonym, tj. kolorystyki – czerwony napis [...]i [...] słowa składające się na poszczególne znaki są podobne. W jego ocenie warstwa graficzna znaku zgłoszonego w żaden sposób nie eliminuje podobieństwa wizualnego między przeciwstawionymi znakami, wypływającego z bardzo podobnych, zawartych w oznaczeniach, elementów słownych [...].

Mając na uwadze fakt, że przeciwstawione oznaczenia są podobne i są przeznaczone do oznaczania podobnych towarów i usług, UP uznał, że przeciętny nabywca może zostać wprowadzony w błąd co do źródła ich pochodzenia. Przypomniał, że do stwierdzenia podobieństwa znaków nie jest konieczne rzeczywiste pomylenie znaków przez odbiorców, wystarczy jedynie takie ryzyko.

Urząd Patentowy wyjaśnił, że organ, porównując towary i/lub usługi, które mają być sygnowane przez opozycyjne znaki, opiera się na dokumentacji zawartej w rejestracji wcześniejszego znaku i wskazanych tam towarach i/lub usługach objętych ochroną oraz zakresie ochrony, który wskazał sam zgłaszający. W tym stanie, podnoszony przez zgłaszającego argument o odmiennym profilu działalności przedsiębiorstw oraz innych kanałach dystrybucji, jak również odmiennej ofercie produktów uprawnionego do znaku [...] i co za tym idzie odmiennej klienteli, opierający się w szczególności na porównaniu informacji marketingowych (strony internetowe, broszury reklamowe), nie może być dla niniejszej sprawy rozstrzygający. Organ, abstrahując od tego, że nigdy nie ma pewności czy w takich materiałach zawarta jest cała oferta, stwierdził, że oponenci zawsze mogą rozszerzyć zakres swojej działalności, co przy tak ujętym zakresie ochrony nie jest wykluczone.

Organ, odnosząc się do porozumienia między [...] (właścicielem znaku [...]) i spółką (zgłaszającym znak [...]), w którym to strony porozumieniu regulują kwestie używania na rynku swych znaków towarowych, stanął na stanowisku, że tego typu umowy – listy zgody, umowy o koegzystencji, nie obligują UP do udzielania prawa ochronnego. W Polsce w zakresie rejestracji znaków towarowych obowiązuje bowiem system badawczy. Listy zgody nie eliminują ryzyka wprowadzenia odbiorów w błąd, co do pochodzenia towarów. Okoliczność ta musi być więc brana pod uwagę w trakcie badania oznaczeń, albowiem na UP został nałożony ustawowy obowiązek badania z urzędu, zarówno bezwzględnych, jak i względnych przeszkód do udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy.

W konkluzji UP stwierdził, że w niniejszej sprawie występuje podobieństwo oznaczeń przeznaczonych do oznaczania pokrywających się towarów. Tymczasem podstawową funkcją znaku towarowego jest wskazywanie źródła pochodzenia towaru, a więc kojarzenie znaku z jednym, konkretnym producentem – wytwórcą danego towaru (usługi). Istnienie na rynku podobnych znaków, mogłoby wprowadzić w błąd nabywcę, co do źródła ich pochodzenia. Organ dodał, że równoległe istnienie na rynku przeciwstawionych znaków budziłoby wątpliwości wśród potencjalnych konsumentów co do źródła pochodzenia towaru (usługi). Sytuacja taka jest niedopuszczalna i zgodnie z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. wyklucza możliwość udzielenia prawa ochronnego na znak [...].

W skardze na powyższą decyzję UP RP z dnia [...] listopada 2015 r. spółka postawiła zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj.:

1) art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., poprzez jego:

a) błędną wykładnię polegającą na nieuwzględnieniu braku ryzyka wprowadzenia w błąd w odniesieniu do znaku [...]ze względu na fakt pominięcia znaczenia zawartej pomiędzy stronami ugody w przedmiocie koegzystencji m.in. znaku [...]oraz znaku [...]

b) niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu istnienia podobieństwa towarów oznaczonych znakiem [...] oraz znakiem towarowym [...]

c) niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu istnienia ryzyka wprowadzenia w błąd pomimo innego profilu działalności oraz odmiennych kanałów dystrybucji produktów i klienteli skarżącej i uprawnionego ze znaku [...]

2) art. 132 ust. 5 w zw. z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez jego:

a) niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu istnienia serii znaków towarowych przysługujących skarżącej, wpływających na zmniejszenie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd;

b) niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnej ocenie ryzyka wprowadzenia w błąd, poprzez nieuwzględnienie różnicy rynków geograficznych na jakich działają skarżąca, będąca polską spółką oraz uprawniony ze znaku [...], tj. firma z [...];

c) niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnej ocenie wizualnego podobieństwa znaków [...]oraz znaku [...]

Spółka postawiła też zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 252 p.w.p., poprzez:

- brak określenia przeciętnego odbiorcy towarów oznaczanych znakiem [...] oraz znakiem [...]

- brak określenia przeciętnego odbiorcy towarów oznaczanych znakiem [...]oraz znakiem [...]

- brak ustalenia wpływu serii znaków towarowych oraz innych rynków geograficznych na przesłankę ryzyka wprowadzenia w błąd przez znak towarowy [...]w stosunku do znaku [...]

- naruszenie zasady kształtowania przez organ zaufania obywateli do władzy publicznej w wyniku nieuwzględnienia przy interpretowaniu przepisów p.w.p., w tym art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., zmiany przepisów prawa nakładających na UP obowiązek akceptacji umów o koegzystencję znaków towarowych.

Wobec tak postawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie decyzji UP RP z dnia [...] listopada 2015 r. w całości.

W obszernym uzasadnieniu skargi spółka rozwinęła postawione wyżej zarzuty.

W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację towarzyszącą wydaniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Jednocześnie Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] listopada 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] lipca 2013 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na słowno – graficzny znak towarowy [...] zgłoszony w dniu [...] lutego 2009 r. pod nr [...]przez G. Sp. z o.o. z siedzibą w[...], przeznaczony dla artykułów chemii gospodarczej, zawartej w klasie 03 klasyfikacji nicejskiej.

Podstawę prawną odmowy udzielenia prawa ochronnego na omawiany znak towarowy [...] stanowił art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., zgodnie z którym nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Jak wynika z cytowanego przepisu ocenę czy w danej sprawie mamy do czynienia z podobieństwem znaków wyprzedza badanie jednorodzajowości lub podobieństwa towarów, a wykluczenie podobieństwa towarów powoduje bezcelowość dalszego badania podobieństwa znaków (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 391/11, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oceniając podobieństwo towarów należy brać pod uwagę wszystkie istotne czynniki dotyczące danych towarów. Do czynników tych należy zaliczyć m.in. naturę produktu, jego przeznaczenie, końcowych użytkowników towaru, metodę używania towaru oraz to, czy towary są względem siebie konkurencyjne lub też wzajemnie się uzupełniają (por. wyrok ETS z dnia 29 września 1998 r. w sprawie Canon Kabushiki Kaisha przeciwko Metro-Goldwyn-Mayer Inc., uprzednio Pathe Communications Corporation, C-39/97, EU:C:1998:442, pkt 21, wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., II GSK 1687/12, LEX nr 1452721).

Przynależność towarów do tej samej klasy określanej według międzynarodowej klasyfikacji nicejskiej nie oznacza, że są to towary podobne w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Aczkolwiek klasyfikacja nicejska może stanowić ważną wskazówkę pomocną w ocenie podobieństwa towarów, gdyż w przeważającej mierze klasy klasyfikacji nicejskiej zostały wyszczególnione z uwzględnieniem tych samych kryteriów podobieństwa, które wymieniane są w orzecznictwie unijnym (por. T. Demendecki, A. Niewęgłowski, J. Sitko, J. Szczotka, G. Tylec, Prawo własności przemysłowej. Komentarz, LEX,2015, Komentarz do art. 132).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy i porównując zakres towarów objętych oznaczeniem: zgłoszonym – [...] oraz [...], w ocenie Sądu, organ nie przeprowadził ich wyczerpującej analizy. Co do zgłoszonego znaku [...] przyjął, że przeznaczony został wyłącznie dla artykułów z zakresu chemii gospodarczej. Natomiast znak [...], w ocenie UP, obejmować miał zarówno kosmetyki, jak i produkty czyszczące (czyli mieszczące się w kategorii artykułów chemii gospodarczej).

Jednakże, jak słusznie zauważyła skarżąca, znak [...]został zgłoszony dla towarów: wyroby perfumeryjne, produkty do upiększania, produkty do opalania, niemedyczne preparaty do pielęgnacji skóry i twarzy. Żadna ze wspomnianych kategorii towarów nie może być zaliczona do artykułów chemii gospodarczej, z czym zgodził się UP. Umieszczenie na końcu wykazu towarów objętych znakiem [...]– produktów czyszczących nie może automatycznie przesądzać o zaliczeniu tych produktów do artykułów chemii gospodarczej, jak przyjął organ. Organ powinien dokładnie przeanalizować cały wykaz towarów objętych znakiem [...], sposób konstrukcji tego wykazu – grupowanie towarów, o czym świadczy kilkakrotne użycie dwukropka i wymienienie po nim towarów przypisanych do danej grupy. Podobny zabieg organ powinien był przeprowadzić w odniesieniu do "produktów czyszczących". Nie wyjaśnił przy tym, na jakiej podstawie produkty czyszczące z wykazu towarów objętych znakiem [...] przypisał do artykułów chemii gospodarczej, poza nazwą tego zbioru – niemedyczne preparaty do pielęgnacji skóry i twarzy.

Prawidłowe określenie charakteru towarów objętych znakiem [...]miałoby również wpływ na ustalenie kręgu odbiorców tego znaku i porównanie z przeciętnym odbiorcą zgłoszonego znaku, określenie kanałów dystrybucji porównywanych znaków.

Należy zauważyć, że WSA w Warszawie w wyroku z dnia 21 lutego 21 lutego 2008 r., sygn. akt VI SA 1789/07 (opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl) wyraził podobny pogląd. Natomiast w wyroku z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 654/08 NSA podzielił stanowisko WSA w sprawie VI SA/Wa 1787/07, akceptujące argumentację organu taką, jak w kontrolowanej decyzji.

Przy ustalaniu zakresu wykazu towarów chronionych znakiem [...], jak i możliwych do objęcia ochroną znakiem zgłoszonym, aby nie wystąpiła kolizja między tymi oznaczeniami, organ nie odniósł się do Porozumienia zawartego między [...]. Należy zauważyć, że w Porozumieniu tym uwzględniono także omawiany znak. Urząd Patentowy uznał to Porozumienie jedynie jako umowę dotyczącą używania wymienionych w nim znaków, nie dokonując jego pełnej analizy, właśnie w kontekście respektowania praw wyłącznych przysługujących stronom Porozumienia, a w konsekwencji i charakteru towarów objętych znakami towarowymi wymienionymi w tejże umowie (szczególnie § 1 w powiązaniu z Preambułą Porozumienia).

Opisane braki w postępowaniu organu skutkowały naruszeniem przepisów postępowania: art. 7 k.p.a. (obejmującego zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), art. 107 § 3 k.p.a., określającego wymogi uzasadnienia decyzji, w tym wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Uchybienia w ustaleniu zakresu towarów objętych opisanymi wyżej znakami towarowymi: zgłoszonym [...]oraz [...], mogły mieć wpływ na ustalenia dotyczące ryzyka wprowadzenia w błąd, albowiem stwierdzenie braku podobieństwa towarów sygnowanych spornymi znakami jest co do zasady równoznaczne z brakiem ryzyka wprowadzenia w błąd (por. T. Demendecki i in. Prawo własności przemysłowej. Komentarz, tamże). Jeżeli natomiast stwierdzone zostanie podobieństwo towarów, to należy ocenić jego stopień, gdyż - jak była już o tym mowa - badając niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd, należy uwzględnić współzależność kilku czynników i przykładowo niski stopień podobieństwa towarów lub usług może być kompensowany wysokim stopniem podobieństwa znaków towarowych i odwrotnie.

Organ dokonując niepełnych ustaleń faktycznych, wyżej opisanych, naruszył także art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Przechodząc z kolei do oceny decyzji UP w części dotyczącej analizy znaku zgłoszonego i znaku [...] udzielonego na rzecz [...] S.p.A., [...], należy zauważyć, że porównanie wykazów towarów objętych oboma oznaczeniami, nie budziło kontrowersji, że towary objęte tymi znakami mają charakter komplementarny. Wspólnotowy znak towarowy został zgłoszony m.in. dla usług sprzedaży detalicznej usług sprzedaży detalicznej, preparatów do wybielania i innych substancji stosowanych w pralnictwie, preparatów do czyszczenia, polerowania, szorowania i ścierania, a zgłoszony, jak już wspomniano – dla artykułów chemii gospodarczej.

Jednakże przy ocenie pozostałych przesłanek odmowy udzielenia prawa ochronnego w oparciu o art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., organ nie rozważał czy nie wystąpiła sytuacja określona w art. 134 ust. 1 p.w.p. Przepis ten stanowi, że udzielenie przedsiębiorcy prawa ochronnego na znak towarowy dla określonych towarów nie wyklucza udzielenia mu prawa na taki sam znak również dla towarów identycznych lub podobnych, a także udzielenia mu prawa ochronnego na podobny znak towarowy dla towarów identycznych lub podobnych. Z przepisu tego wynika, że przedsiębiorca, który zgłosił znak towarowy do ochrony, może zgłosić po raz kolejny taki sam znak lub znak do niego podobny dla takich samych towarów lub towarów podobnych. Jednak możliwość taka nie oznacza, iż prawo zostanie automatycznie przyznane, gdyż każde zgłoszenie musi być badane zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa, tj. zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym, a znak musi być zbadany pod kątem względnych i bezwzględnych przeszkód rejestracji (por. J. Sitko, Komentarz do art. 134 ustawy – Prawa własności przemysłowej, LEX, 2015; Prawo własności przemysłowej. Komentarz pod red. P. Kostańskiego, C.H. BECK, Warszawa 2010, s.719). Organ nie kwestionował, że spółka uzyskała wcześniej prawo ochronne m.in. dla znaku Dix Nr – 158898, obejmującego także towary z klasy 03. O znaku tym jest mowa we wspomnianym Porozumieniu, jak i dotyczy jego prawomocny wyrok WSA w Warszawie w sprawie VI SA/Wa 1789/07.

Okoliczności tych nie uwzględnił w swoich rozważaniach UP, co stanowiło także naruszenie reguł z art. 7, 8, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., porównując jedynie znak zgłoszony i znak [...], w tym daty ich zgłoszenia w kontekście pierwszeństwa oznaczeń. O tyle więc jest słuszne stanowisko skarżącej, że UP nie odniósł się do serii znaków przysługujących spółce.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach orzekł na mocy art. 200

w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.