Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1773/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: par. 4, par. 14 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Dnia 19 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka - Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi K.P. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia ...października 2013 r. nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu rent strukturalnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w ...z dnia ... maja 2013 r. ..., II. zasądza od Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz skarżącej kwotę ... (...) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w ... decyzją z dnia ... maja 2013 r., nr ..., wydaną na podstawie art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn. Dz.U. Nr 98, poz. 634 oraz Nr 227, poz. 1505 );, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 28 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) i art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L 25, stron 8 z 28.01.2011 z późn. zm.), ustalił K.P. kwotę nienależnie pobranych płatności uzyskanych na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w ... z dnia ...września 2006 r. o przyznaniu renty strukturalnej, w łącznej kwocie ... zł, powiększonej o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczone od dnia doręczenia decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu ... lipca 2006 r. K.P., na podstawie § 17 ust. 1 w związku z § 21 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.), złożyła wniosek o przyznanie renty strukturalnej, jako współmałżonek producenta rolnego. Do wniosku dołączono wszystkie wymagane załączniki zgodnie z § 18 ust. 5 wspomnianego rozporządzenia. W trakcie prowadzonego postępowania organ wydał postanowienie o spełnieniu wstępnych warunków wymaganych do uzyskania ranty strukturalnej.

W dniu ... sierpnia 2006 r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w... wpłynęła zmiana do wniosku o przyznanie renty strukturalnej wraz z aktem notarialnym (Rep. ...), z którego wynika, że ... w dniu 29 sierpnia 2006 r. darowali swojemu synowi ... zabudowaną nieruchomość, o powierzchni ... ha, objętą księgami wieczystymi Kw nr ....

W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w ...decyzją z dnia ... września 2006r. przyznał ..., jako współmałżonkowi producenta rolnego, rentę strukturalną w wysokości ... zł, wypłacaną od sierpnia 2006 r. Kwota przyznanej renty strukturalnej była realizowana na bankowy numer konta wskazany w ewidencji producentów rolnych Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli. W związku z waloryzacją świadczeń emerytalnych, renta strukturalna była kilkakrotnie przeliczana według nowych wskaźników (decyzje o zmianie wysokości renty strukturalnej z dnia ... ) Wysokość renty strukturalnej wyniosła ...zł

W dniu ...grudnia 2011 r. do organu wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu, Inspektorat w ..., w którym poinformowano, że od dnia 1... listopada 2011 r. K.P. nabyła na stałe prawo do renty rodzinnej.

W oświadczeniu z dnia ... grudnia 2011 r. K.P. wyjaśniła, że z początkiem listopada złożyła wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie renty rodzinnej po mężu, którą przyznano jej w dniu ...listopada 2011 r. Przyznaną jej rentę rodzinną zawiesiła w dniu ... listopada 2011 r. i zrezygnowała z tego świadczenia do czasu pobierania renty strukturalnej. Do oświadczenia strona dołączyła decyzję o przyznaniu renty z dnia... listopada 2011 r.

Pismem z dnia ...stycznia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w ...poinformował organ pierwszej instancji, że od dnia ... stycznia 2012 r. wstrzymano K.P. wypłatę przyznanego świadczenia.

W dniu ... kwietnia 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w ... wydał decyzję o zawieszeniu K.P. od dnia ... kwietnia 2012 r. wypłaty renty strukturalnej.

Dyrektor ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę od decyzji o zawieszeniu wypłaty renty strukturalnej, decyzja z dnia ... października 2012 r. uchylił zaskarżona decyzje w całości i orzekł o wstrzymaniu K.P. wypłaty renty strukturalnej. K.P. nie wniosła skargi od tej decyzji.

W dniu ... stycznia 2013 r. strona została poinformowana o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności. Pismo to zostało doręczone dnia ... lutego 2013 r.

Ustalając kwotę nienależnie pobranych płatności organ wyjaśnił, że w myśl § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r., Nr 114, poz. 1191 z późn. zm.), rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli ukończył 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego oraz, zgodnie z § 14 ust. 2 tego rozporządzenia, w przypadku przyznania prawa do renty z ubezpieczenia społecznego w trakcie pobierania renty strukturalnej, uprawnionemu wypłaca się rentę strukturalną, jeżeli wycofa wniosek o rentę z ubezpieczenia społecznego w terminie określonym w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ze względu na fakt, że beneficjentka nabyła prawo do renty z ubezpieczenia społecznego i nie wycofała wniosku o rentę rodzinną oraz płatność świadczenia została zrealizowana za okres od listopada do grudnia 2011 r., nie wystąpiły przesłanki zawarte we wskazanym wyżej przepisie, które warunkują dalsze korzystanie z pomocy przyznanej w ramach PROW 2004 - 2006.

Dalej organ wyjaśnił, że stosownie do art. 5 ww. rozporządzenia Komisji

( WE) nr 65/2011 w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2 tego rozporządzenia.

Organ wskazał również, że we wniosku o przyznanie K.P. renty strukturalnej, który w dniu ...lipca 2006 r. został złożony w na urzędowym formularzu, opatrzony podpisem w części D: "Oświadczenia i zobowiązania rolnika i małżonka", strona zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wszystkich faktach mających wpływ na przyznanie płatności z tytułu renty strukturalnej oraz o faktach, które mają istotne znaczenie dla zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych z tego tytułu świadczeń, a ponadto strona oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania i wypłaty rent strukturalnych. W ocenie organu oznacza to, że strona znała zasady przyznawania płatności, o czym świadczy podpis złożony pod wspomnianym oświadczeniem.

K.P. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zawartych w art. 7-9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a ponadto naruszenie przepisów § 14 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r., Nr 114, poz. 1191, z późn. zm.). Strona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka, A.P., na okoliczność udzielenia jej błędnej informacji przez pracownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w ...w dniu ...grudnia 2011 r. w zakresie konieczność zawieszenia pobierania przez nią renty rodzinnej w ZUS w celu dalszego pobierania renty strukturalnej.

Dyrektor ...Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. postanowieniem z dnia ... października 2013 r. odmówił przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka A.P. Organ stwierdził, że strona posiadała prawo do wniesienia odwołania od decyzji o przyznaniu renty rodzinnej lub do rezygnacji z niej. Ponadto w ocenie organu, na podstawie zebranych dowodów, chronologii wydarzeń, powoływanie świadków w niniejszym postępowaniu stało się bezpodstawne.

Decyzją z dnia ... października 2013 r., nr ..., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy o ARiMR organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że ze względu na fakt, że beneficjenta nabyła prawo do renty z ubezpieczenia społecznego i nie wycofała wniosku o rentę rodzinną oraz płatność świadczenia została zrealizowana za okres od listopada do grudnia 2012 r., nie wystąpiły przesłanki zawarte w § 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.2004 Nr 114, poz.1191). W związku z tym, kwotę renty strukturalnej , która wypłacona została za okres od przyznania beneficjentce renty rodzinnej do czasu wstrzymania jej wypłat, czyli za listopad 2011 r. – marzec 2012 r. uznać należy za kwotę nienależnie pobraną. Organ wskazał, że w przypadku dokonania nienależnej płatności rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki, co wynika z prawa wspólnotowego tj. art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji ( WE) nr 796/2004 z dnia 2 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008(

Odnosząc się do przedstawionych w odwołaniu zarzutów, dotyczących naruszenia przepisów postępowania, organ uznał je za nieuzasadnione. Odnośnie zarzutu błędnego poinformowania odwołującej, organ stwierdził, tak jak w postanowieniu o odmowie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka, że K.P. stawiając się w Biurze Powiatowym ARiMR w dniu ... grudnia 2011 r. oświadczyła, że w dniu ... listopada 2011 zrezygnowała ze świadczenia przyznanego jej przez ZUS do czasu pobierania renty strukturalnej. Zawieszenie reny strukturalnej nastąpiło zaś przed powiadomieniem skarżącej o konieczności stawienia się w Biurze Powiatowym w... i złożeniem ewentualnych wyjaśnień. Po otrzymaniu decyzji o przyznaniu renty rodzinnej K.P. miała prawo do wniesienia odwołania od tej decyzji lub rezygnacji z renty rodzinnej, stąd przenoszenie winy za zaistniałą sytuację na pracownika Biura Powiatowego w ... jest bezzasadne

K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o zmianę decyzji Dyrektora ...Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia... października 2013 r. lub uchylenie tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w ... z dnia ... maja 2013 r. i umorzenie postępowania. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego zawartych w art. 7 - 10 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a ponadto naruszenie przepisów § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że w dniu ... grudnia 2011 r. stawiła się w Biurze Powiatowym ARiMR w... i poinformowała, że w dniu ... listopada 2011 r. decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przyznano jej rentę rodzinną po zmarłym mężu. W tym dniu otrzymała informację od pracownika biura, że aby nadal pobierać rentę strukturalną musi zawiesić pobieranie renty rodzinnej w ZUS, co też uczyniła, składając oświadczenie w dniu ... grudnia 2011 r. Oświadczenie to napisała, zgodnie z instrukcją udzieloną jej przez pracownika Biura Powiatowego ARiMR. Skarżąca podniosła, że z treści tego oświadczenia wynika, że zawiesiła pobieranie renty rodzinnej od dnia złożenia wniosku o jej przyznanie, tj. ... listopada 2011 r., natomiast rezygnacja z renty dotyczyła jej pobierania, a nie rezygnacji z prawa do tego świadczenia w ogóle, gdyż otrzymała takie zapewnienie, że są to wystarczające formalności, aby nadal pobierać rentę strukturalną. Zarzuciła, że nie może być w tej sytuacji mowy o tym, jak wskazał organ, że zawieszenie renty strukturalnej nastąpiło przed powiadomieniem. Skarżąca zarzuciła również, że organ błędnie zastosował w przedmiotowej sprawie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, jako podstawy ustalenia nienależnie pobranych płatności, gdyż dotyczyło ono stanu prawnego sprzed momentu uprawomocnienia się decyzji w przedmiocie przyznania jej renty rodzinnej. .Zdaniem skarżącej zastosowanie powinien mieć § 14 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. Pomimo faktu, że obecnie pobiera świadczenie w postaci renty rodzinnej spełnia również przesłanki do uzyskania emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ...Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Podczas rozprawy w dniu ... listopada 2014 r. skarżąca podała, że nie wnosiła skargi od decyzji Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia ... października 2012 r. o wstrzymaniu wypłaty renty strukturalnej. W momencie, gdy strona udała się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dowiedziała się, że nie może już zrezygnować z przyznanej jej renty rodzinnej, może zaś jedynie zawiesić jej wypłatę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn, zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli zaskarżony akt lub czynność może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania, a także stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c i pkt 2 p.p.s.a.), Z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonych rozstrzygnięć w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. Na kwotę zwrotu nienależnie pobranych płatności w wysokości ... zł składa się wypłacona skarżącej ....

Jak wynika z ustaleń dokonanych przez organy, K.P. decyzją z dnia ... września 2006 r. przyznano rentę strukturalną,, jako współmałżonkowi producenta rolnego.

W dniu ... grudnia 2011 r. do organu wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P., Inspektorat w ..., w którym poinformowano, że od dnia ... listopada 2011 r. K. nabyła na stałe prawo do renty rodzinnej.

W dniu ... grudnia 2011 r. K.p. złożyła oświadczenie, w którym wyjaśniła, że z początkiem listopada złożyła wniosek o przyznanie jej renty rodzinnej po zmarłym mężu. Rentę przyznano jej ...listopada 2011 r. Z treści złożonego oświadczenia wynika także, że skarżąca zawiesiła rentę w ZUS w dniu... listopada 2011 r., rezygnując z tego świadczenia do czasu pobierania renty strukturalnej. Jak wynika jednak z pism skarżącej wnoszonych do organu po złożeniu ww. oświadczenia, w tym z również z odwołania, zawieszenie renty w ZUS nastąpiło nie w dniu ... listopada 2011 r., a ... grudnia 2011 r. Taką datę przyjął również organ I instancji w swojej decyzji. Organ odwoławczy jednak, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ( str. ...), jak również z uzasadnienia postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodu, powołując się na treść oświadczenia z dnia ... grudnia 2011 r. uznał, że skarżąca zawiesiła rentę strukturalną w dniu ... listopada 2011 r. Skarżąca jednak nigdy nie zawiesiła renty strukturalnej. Ustalenie organu odwoławczego dotyczy zatem prawdopodobnie renty rodzinnej. Organ jednak nie wyjaśnił, w jakiej faktycznie dacie nastąpiło zawieszenie tej renty, a oparł się wyłącznie na oświadczeniu skarżącej. Gdyby natomiast w istocie było tak, jak podnosi skarżąca również we wniesionej do Sądu skardze, a mianowicie, że zawiesiła pobieranie renty rodzinnej od dnia złożenia wniosku o jej przyznanie, tj. ...listopada 2011 r. tj. przed datą wydania decyzji w przedmiocie jej przyznania, co nastąpiło dopiero w dniu ... listopada 2011 r., to obowiązkiem organu było zbadanie tej okoliczności dla rzetelnego, nie pozostawiającego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. Ustalenia organu odwoławczego w obecnym kształcie nie pozwalają na ocenę, w jakiej dacie i w jakiej treści K. złożyła oświadczenie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych odnośnie renty rodzinnej.

Okoliczność ta zaś ma znaczenie dla oceny, nie tyle, czy doszło do nienależnego pobrania renty strukturalnej, bowiem z brzmienia § 14 ust. 2 zarówno rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.), jak i rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750), wyraźnie wynika, że w przypadku przyznania prawa do renty w trakcie pobierania renty strukturalnej, uprawnionemu wypłaca się rentę strukturalną, jeżeli wycofa wniosek o przyznanie renty w terminie określonym w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a w przedmiotowej sprawie K. nie wycofała wniosku i świadczenie z ubezpieczenia społecznego zostało jej wypłacone, jednakże w ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy nie dokonały żadnej oceny czy w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności, które uzasadniają odstąpienie od dochodzenia zwrotu tych należności. Z obowiązku tego niewątpliwie nie zwalnia organów sam fakt, że strona we wniosku o przyznanie świadczenia, oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania i wypłaty rent strukturalnych.

W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.) obowiązkiem organu jest nie tylko ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, ale również dokonanie oceny sprawy z punktu widzenia regulacji prawnych zwalniających stronę z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności. Podnoszone w sprawie okoliczności dotyczące daty i treści składanych przez skarżącą oświadczeń i uzyskiwanych przez nią pouczeń, odnośnie, których, organ nie wyjaśnił powstałych wątpliwości, także w świetle tego, że pomimo uzyskania przez organ wiedzy na temat przyznania skarżącej renty rodzinnej – 6 grudnia 2011 r., renta strukturalna była jej nadal wypłacana aż do marca 2012 r., wymagają szczególnie wnikliwej i rzetelnej oceny w świetle przesłanek dotyczących zwolnienia z obowiązku zwrotu nienależnych płatności.

W tym miejscu wskazać należy również na art. 107 § 1. k. p. a., który określa składniki decyzji administracyjnej, wskazując, że decyzja powinna zawierać, m.in. powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, Decyzja, która nie zawiera wszystkich składników określonych w art. 107 § 1 lub w przepisach szczególnych, jest niewątpliwie decyzją wadliwą. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia wskazanego przepisu.

W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. D z. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 10 i art. 29 ust. 1 ,2 i 8 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 31 poz. 264 ze zm.). Wskazane przepisy określają jednakże wyłącznie kompetencje organu do wydania rozstrzygnięcia oraz to w jakiej następuje ono formie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia z kolei organ odwoławczy wskazał na rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 114, poz. 1191 ze zm.), podobnie, jak organ I instancji, gdy tymczasem z dniem 21 czerwca 2007 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 109, poz. 750 ze zm.) . Wprawdzie pierwszy z wymienionych aktów prawnych nie utracił mocy obowiązującej i nadal funkcjonuje w systemie przepisów prawa, to jednak organ mając na uwadze § 27 . rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. , zgodnie z którym do postępowań w sprawach przyznania rent strukturalnych prowadzonych w ramach wdrażania Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotyczące wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, winien wyjaśnić, dlaczego w przedmiotowej sprawie wydał rozstrzygnięcie na podstawie rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r.

Następnie, organ odwoławczy uzasadniając obowiązek zwrotu nienależnej płatności powiększonej o odsetki powołał art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 ( Dz.U.L.2004.141.18). Organ I instancji uzasadniając w tym samym zakresie swoje rozstrzygnięcie wskazał na art. 5 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/ 2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L z dnia 28 stycznia 2011 r.). Należy przy tym zauważyć, że o ile rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/ 2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 tj. rozporządzenia zawierającego przepisy dotyczące wsparcia obszarów wiejskich stanowi źródło wspólnotowej regulacji prawnej dotyczącej uzyskania renty strukturalnej, to rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. dotyczy wsparcia bezpośredniego w ramach rozwoju wspólnej polityki rolnej. Organ odwoławczy zaś nie wyjaśnił, w jakim zakresie rozporządzenie to ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Wskazane braki w kwestii mającej zastosowanie w sprawie podstawy prawnej decyzji, jak i jej wyjaśnienia w uzasadnieniu, stanowią istotne uchybienie procesowe nie pozwalające Sądowi na weryfikację prawidłowości podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, w tym wyrażenia oceny prawnej w kwestii jego podstawy prawnej. Wyrażenie wiążącej oceny prawnej ma bowiem stanowić wynik kontroli stanowiska organu administracji publicznej, nie zaś zastępowanie organu w tej materii.

Ponadto, należy również wskazać, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także obowiązek wstrzymania się od wydania decyzji do czasu złożenia tego oświadczenia w wyznaczonym terminie. Organ odwoławczy w ogóle zaniechał powiadomienia strony skarżącej, stosownie do treści art. 10 § 1 k.p.a., o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, mimo, że kilkakrotnie informował skarżącą o przedłużeniu terminu wydania decyzji, z uwagi na skomplikowany i wymagający przeprowadzenia szeregu ustaleń charakter sprawy. Organ I instancji zaś wprawdzie pouczył skarżącą o treści art. 10 k. p. a, jednakże uczynił to jedynie w fazie wszczęcia postępowania. Tymczasem, zawarte w treści art. 10 § 1 k.p.a. sformułowanie "przed wydaniem decyzji" jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o ten moment postępowania, w którym organ administracji publicznej, po zakończeniu postępowania dowodowego, przechodzi do fazy podjęcia rozstrzygnięcia. Dotyczy to zarówno postępowania przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji. Możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji jest więc dla strony niejako ostatnią szansą na przedstawienie i uzasadnienie swojego stanowiska, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania przez organ administracyjny. Z faktu, że skarżąca złożyła wniosek o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadka dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji można wnosić, że powodem takiego stanu rzeczy był brak zawiadomienia jej o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków przed wydaniem decyzji, jak tego wymaga art. 10 k.p.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni poczynione wyżej rozważania, które stanowią jednocześnie wskazania do dalszego postępowania.

Wobec powyższego, uznając, że decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 , art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w sentencji.