Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 4886/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości; oddala skargę.


UZASADNIENIE

K. D. złożył w dniu [...] maja 2014 roku w Biurze Powiatowym ARiMR w M. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 rok.

We wniosku zadeklarowana została między innymi działka rolna o identyfikatorze :

- działka ,,C" (deklaracja upraw – JPO) o powierzchni [...] ha położoną na działce ewidencyjnej [...];

- działka ,,B" (deklaracja upraw – JPO/ mieszanka strączkowo-zbożowa) o powierzchni [...] ha położoną na działce ewidencyjnej [...].

Dnia [...] lipca 2014 r. w gospodarstwie beneficjenta przeprowadzona została kontrola metodą FOTO w zakresie kwalifikowalności powierzchni w zakresie programu rolnośrodowiskowego, a także w zakresie wzajemnej zgodności w oparciu o art. 26 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina. Przedmiotowa kontrola stwierdziła (raport z czynności kontrolnych numer dokumentu [...]) następujące nieprawidłowości i przedeklarowanie powierzchni użytków na działce rolnej:

- Powierzchnia deklarowana na działce rolnej "C" znajdującej się na działce ewidencyjnej[...], wynosi 2,23 ha – stwierdzono [...] ha. W odniesieniu do powyższej nieprawidłowości zastosowany został kod błędu DR13+;

- Deklarowana uprawa na działce rolnej "B" znajdującej się na działce ewidencyjnej [...], [...] - JPO/mieszanka strączkowo-zbożowa - stwierdzono JPO/mieszanka zbożowa. W odniesieniu do powyższej nieprawidłowości zastosowany został kod błędu DR6.

Mając na względzie przedmiotową kontrolę w gospodarstwie Wnioskodawcy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. w dniu [...] lutego 2015 roku wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości, uzasadniając fakt ten różnicą między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a ustaloną powierzchnią kwalifikującą się do objęcia wnioskowaną płatnością.

W dniu [...] marca 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR zostało złożone odwołanie przez K. D., w którym zaznaczył, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem przedmiotowej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M., jak również podniósł, iż nie zgadza się z wynikami przeprowadzonej kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni z dnia [...] lipca 2014 r.

W dniu [...] lipca 2015 r. organ II instancji po przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego postanowił decyzją Nr [...] uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia ze względu na brak dostatecznego uzasadnienia zapadłego rozstrzygnięcia.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. w dniu [...] sierpnia 2015 r. – stosownie do treści art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013, poz. 173), art. 16 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011 r., str. 8, z późn. zm.), § 2, § 3, § 10, § 11, § 12, § 18, § 20, § 26, § 38 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej z dnia [...] maja 2014 r. zwanej dalej płatnością rolnośrodowiskową na rok 2014 – przyznał K.D. płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 4.708,40 zł.

W motywach wskazano, że w dniach [...] lipca 2014 r. w gospodarstwie producenta rolnego przeprowadzona została kontrola zakresie kwalifikowalności powierzchni, w zakresie programu rolnośrodowiskowego, w zakresie wzajemnej zgodności w oparciu o art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z dnia 2 grudnia 2009 r., ze zm.). Kontrola metodą FOTO jest przeprowadzana na podstawie ortofotomapy (cyfrowe odwzorowanie terenu wykonane na podstawie zdjęć lotniczych lub zobrazowań satelitarnych) i na podstawie wywiadu terenowego. Z przeprowadzonych czynności w trakcie wywiadu terenowego przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu ARiMR wykonana została dokumentacja fotograficzna potwierdzająca pozyskane dane oraz wykonany został szkic, na którym oznaczono miejsce wykonywania poszczególnych zdjęć. Wyniki przeprowadzonej kontroli zostały utrwalone w raporcie z kontroli nr [...]. Raport zawierający ustalenia pokontrolne, w tym zaobserwowane w toku kontroli nieprawidłowości sporządzany został w formie pisemnej, w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden otrzymał podmiot kontrolowany a drugi zatrzymali kontrolujący. Podmiot kontrolowany w ciągu 14 dni od dnia otrzymania raportu może zgłaszać na piśmie zastrzeżenia przed podpisaniem raportu, zwracając uprzednio otrzymany raport lub przekazuje jednostce kontrolującej podpisany raport (po tej czynności nie ma już możliwości zgłaszania zastrzeżeń).

Wskazać należy fakt, iż w sprawie przeprowadzonej kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni po otrzymaniu raportu K. D. nie wniósł zgodnie ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 26 stycznia 2007 r. z późn. zmianami umotywowanych zastrzeżeń co do jej ustaleń i wyników w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu.

Inspektorzy kontroli terenowej stwierdzili następujące nieprawidłowości:

a) Dla działki rolnej C położonej na działce ewidencyjnej [...] zastosowano kod błędu DR13+, który oznacza, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej działki rolnej ustalonej przy wykorzystaniu techniki pomiaru powierzchni FOTO podczas kontroli w gospodarstwie - powierzchnia deklarowana we wniosku obszarowym [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu [...] ha.

Jak wykazują szkice z kontroli oraz fotografie z terenu Nr [...], [...] pomiar działki rolnej C został wykonany ściśle po granicy zadeklarowanej uprawy - żyto ozime, jaka została wyrysowana na załączniku graficznym złożonym z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2015. Zmierzona powierzchnia działki rolnej C wyniosła [...] ha. Poprawność wykonanych ustaleń potwierdza analiza śladu pomiarowego oraz dokumentacja fotograficzna sporządzona podczas kontroli. Na podstawie szkiców terenowych można określić miejsca, z których zostały zrobione zdjęcia działek rolnych. Obrazują one granice uprawy żyta ozimego, które pokrywają się z danymi naniesionymi na załącznik graficzny.

Stwierdzona nieprawidłowość przekłada się następująco na powierzchnię stwierdzoną dla realizowanego na działce rolnej C wariantu 2.1:

- w ramach Wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) powierzchnia deklarowana do płatności wynosi [...] ha;

- powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu dla w/w wariantu wynosi [...] ha;

- wyliczona procentowa różnica między powierzchnią gruntów zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli w ramach tego wariantu wynosi 1,71 %.

W związku z powyższym dla Wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) łączna powierzchnia zmniejszeń wynosi [...] ha co stanowi 1,71 % powierzchni realizowanego wariantu.

Na podstawie art. 16 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28 stycznia 2011 r., str. 8, z późn. zm. ), w przypadku gdy powierzchnia zadeklarowana we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną ,a powierzchnią stwierdzoną wynosi nie więcej niż 3% płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej, co skutkuje pomniejszeniem płatności o kwotę 110,60 zł.

b) Na działce rolnej B znajdującej się na działce ewidencyjnej [...] oraz [...] nie stwierdzono deklarowanej uprawy. Stwierdzona uprawa należy do tej samej lub wyższej grupy płatności, (kod błędu DR6). We wniosku o przyznanie płatności na działce rolnej B zadeklarowana roślina uprawna w plonie głównym to mieszanka strączkowo- zbożowa. W trakcie kontroli na miejscu stwierdzono mieszankę zbożową. Stwierdzenie błędu DR6 na działce rolnej B skutkuje traktowaniem tej działki jako posiadającej powierzchnię stwierdzoną 0,00 ha.

W Kontroli Administracyjnej lub Kontroli na Miejscu wystąpiła nieprawidłowość DR7 (P.2) dla Wariant 2.1 w związku z czym na płatność nałożona została sankcja 100,00% powierzchni działki rolnej B.

Stwierdzenie błędu DR6 podczas kontroli administracyjnej przekłada się na przypisanie błędu DR7 (P.2) na działce rolnej B, co skutkuje traktowaniem powierzchni tej działki jako posiadającej powierzchnię stwierdzoną 0,00 ha (zmniejszenie płatności o kwotę [...] zł. wyliczone w następujący sposób: [...] ha *[...]=[...] zł).

Zgodnie z § 26 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego "Rolnik realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe od dnia [...] marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej.", czyli od dnia [...] marca 2014 r. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, realizacja zobowiązania rolnośrodowiskowego jest jednym z podstawowych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej, obowiązującym rolnika zarówno w pierwszym jak i w kolejnych latach ubiegania się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych. Należy zauważyć, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest "definiowane" w znacznym stopniu przez samego rolnika. Deklaruje on bowiem we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach jakiego pakietu lub wariantu to zobowiązanie będzie realizowane oraz na jakim obszarze będzie ono realizowane. Te elementy określają zakres zobowiązania rolnośrodowiskowego danego rolnika.

Takim elementem jest również deklaracja dotycząca rośliny, jaką rolnik zamierza uprawiać w celu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Taką tezę w odniesieniu do pakietu 2 pośrednio potwierdza treść § 6 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, które dotyczą dopuszczalnych zmian zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach tego pakietu. Zgodnie z tymi przepisami zasadniczo dopuszczalna jest zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego polegająca na zmianie roślin lub miejsca ich uprawy. Zatem przez zmianę uprawianej rośliny dochodzi do zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego. Konsekwencja nierealizowania zobowiązania rolnośrodowiskowego jest odmowa przyznania płatności rolnośrodowiskowej, a w przypadku przyznania tej płatności i jej wypłaty - obowiązek jej zwrotu wynikający z § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane od 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, a zatem przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Od tej daty rolnik jest obowiązany realizować to zobowiązanie zgodnie ze swoją deklaracją w odniesieniu do uprawianej rośliny. Może to zobowiązanie zmienić w tym zakresie, ale taką zmianę należy zgłosić we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok, w którym rolnik realizuje zmienione zobowiązanie rolnośrodowiskowe (§ 6 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego). Jeżeli wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na dany rok został już złożony, rolnik może swoje zobowiązanie zmienić zmieniając ten wniosek.

Mając na względzie powyższe, jeżeli zaistnieje konieczność zmiany rośliny zadeklarowanej przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, to na podstawie art. 14 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 rolnik do dnia 31 maja danego roku ma prawo złożyć zmianę do wniosku z własnej inicjatywy.

Jednocześnie w myśl art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 rolnik zobowiązany jest do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu jego złożenia. Jeżeli rolnik z własnej inicjatywy poinformuje kierownika BP na piśmie, że dane zawarte we wniosku są nieprawidłowe lub dane wykazane we wniosku zdezaktualizowały się od czasu jego złożenia, pod warunkiem, że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz nie został poinformowany o nieprawidłowościach we wniosku, lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy, nie stosuje się pomniejszenia płatności.

Jeżeli tego nie dokonał to powinien uprawiać rośliny, które wskazał we wniosku. Uprawa innych roślin niż zadeklarowane we wniosku oznacza nierealizowanie zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Zgodnie z § 23 ust 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 z późn. zm.) wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej zawiera oświadczenie o:

a) powierzchni działek ewidencyjnych;

b) sposobie wykorzystywania działek rolnych, w szczególności z podaniem rośliny uprawnej;

c) liczbie zwierząt ras lokalnych.

We wniosku o przyznanie płatności na 2014 r. K. D. na działce rolnej B zadeklarował wariant 2.1. z uprawą mieszanki strączkowo-zbożowej w plonie głównym. Składając podpis na ostatniej stronie wniosku o płatność Wnioskodawca potwierdził zgodność danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym i oświadczył, iż zna zasady przyznawania płatności. Kontrola na miejscu podczas wywiadu terenowego w zakresie weryfikacji upraw zadeklarowanych we wniosku w dniach [...] lipca 2014 r. stwierdziła na w/w działce uprawę mieszanki zbożowej.

W dniu 13 października 2014 r. Jednostka Certyfikująca [...] sporządziła wykaz, o którym mowa w przepisie art. 17 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116, poz. 975, z póz. zm.) dla producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, w którym potwierdziła deklarowaną przez Skarżącego uprawę mieszanki strączkowo-zbożowej.

W dniu [...] lutego 2015 r. w celu wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy rodzajem stwierdzonej rośliny na działce rolnej B przez jednostkę certyfikującą oraz kontrolerów Biura Kontroli na Miejscu ARiMR Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. wystąpił z pismem do JC [...]. W odpowiedzi na zapytanie Kierownika BP w M. jednostka certyfikująca pismem L.dz. [...] z dnia [...] lutego 2015r. poinformowała, iż dane przekazane w wykazie producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2014 na dzień [...] października 2014 r. są zgodnie z protokołem z kontroli obligatoryjnej przeprowadzonej przez inspektora upoważnionego przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz wnioskiem o certyfikację złożonym przez producenta do jednostki certyfikującej. W ww. dokumentach na działce rolnej oznaczonej literą B o powierzchni [...] ha wykazana jest uprawa mieszanki strączkowo-zbożowej (owies, jęczmień, pszenica, peluszka, łubin).

Uwzględniając informacje otrzymane z Jednostki Certyfikującej [...] oraz po przeanalizowaniu zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego dokumentów, po analizie zdjęć nr [...], [...] dołączonych do raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej przez ARiMR, na których jest widoczna uprawa mieszanki zbożowej na działce rolnej B a także po uwzględnieniu uwag wniesionych w odwołaniu skierowanym do Dyrektora Oddziału Regionalnego w W. z dnia [...] marca 2015 r. dotyczących prowadzonej w gospodarstwie uprawy na działce rolnej B uznano wynik kontroli na miejscu za prawidłowy. Tym samym stwierdzono uprawę innej rośliny tj. mieszanki zbożowej na działce B a nie deklarowanej mieszanki strączkowo-zbożowej.

K. D. nie poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, że wniosek jest nieprawidłowy lub, że się zdezaktualizował, dlatego nie zachodzą okoliczności do odstąpienia od zastosowania obniżek, w myśl art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z dnia 2 grudnia 2009 r., ze zm.), zgodnie z którym:

Wyjątki od stosowania obniżek i wyłączeń :

1. Obniżek i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy.

2. Obniżek i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku.

Biorąc pod uwagę powyższe przepisy, nie można odstąpić od zastosowania pomniejszenia płatności. W związku z powyższym w przypadku, gdy kontrola na miejscu potwierdzi inną uprawę niż deklarowana we wniosku a rolnik nie zgłosił zmiany na podstawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 to powierzchnię taką należy wykluczyć z płatności rolnośrodowiskowej.

W efekcie złożonego odwołania przez Stronę Dyrektor [...] OR ARiMR w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. – stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 1 kpa – utrzymał w mocy zaskarżony akt administracyjny. Organ podzielił ustalenia faktyczne i prawne poczynione przez Kierownika BP ARiMR w M..

W skardze do Sądu – żądając uchylenia obu decyzji – K.D. wskazał, że ,,zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa, które to normy prawa abligują Organ do zebrania materiału dowodowego co ma wpływ na wynik sprawy."

W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – podniesiono argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga nie jest zasadna.

Spór w przedmiotowym postępowaniu dotyczył ustalenia powierzchni kwalifikowanej do objęcia płatnością rolnośrodowiskową.

Dokonując analizy raportów z czynności kontrolnych oraz sporządzonej dokumentacji fotograficznej uznać należy ustalenia za prawidłowe. Stwierdzone przez inspektorów terenowych nieprawidłowości znajdują potwierdzenie w wykonanym materiale fotograficznym.

W ocenie Sądu Organy obu instancji rozpatrzyły sprawę w oparciu o cały materiał zgromadzony w postępowaniu i w świetle tego materiału słusznie uznały za poprawne wyniki kontroli metodą FOTO w zakresie kwalifikowalności powierzchni dla działki rolnej o identyfikatorze "C" znajdującej się na działce ewidencyjnej [...]; zadeklarowano powierzchnię [...] ha - stwierdzono [...] ha. Pomiar działki rolnej o identyfikatorze C wbrew twierdzeniu strony został wykonany przez inspekcję terenową, w sposób prawidłowy. Mając na względzie szkice z kontroli oraz dokumentację fotograficzną (numery fotografii [...] i [...]) stwierdzić należy, że pomiar działki rolnej o identyfikatorze C został wykonany przez inspektorów terenowych po granicy deklarowanego użytku rolnego (żyto ozime) zgodnie z wyrysowanym przez wnioskodawcę zasięgiem użytków rolnych na załączniku graficznym nr [...] stanowiącym załącznik do wniosku o przyznanie płatności na rok 2015. Wnikliwa analiza śladu pomiarowego oraz dokumentacji fotograficznej sporządzonej w trakcie przedmiotowej kontroli pozwala w pełni na stwierdzenie, że przedstawione wyniki pomiaru działki rolnej C są właściwe. Na podstawie szkiców terenowych można dokładnie określić miejsca oraz kierunki z których zostały wykonane fotografie działki rolnej o identyfikatorze C, które obrazują granice zasięgu występowania żyta ozimego. Należy również w tym miejscu zaznaczyć, że granice uprawy żyta ozimego są tożsame wyrysami dokonanymi przez wnioskodawcę na załączniku graficznym nr [...]. Należy podnieść, że strona nie zgodziła się z wydanym rozstrzygnięciem organu I instancji, jednak nie przedstawiła żadnych dowodów, na podstawie których można by zanegować ustalenia organu poza protokołem z czynności kontrolnych z roku 2011, który to z racji daty kiedy została przeprowadzona kontrola nie może stanowić dowodu w niniejszej sprawie gdyż dane w nim zawarte uległy dezaktualizacji. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że kontrola terenowa wykonuje kontrolę w gospodarstwie wnioskodawcy w celu potwierdzenia zgodności deklarowanych we wniosku pomocowym użytków rolnych ze stanem faktycznym występującym w gospodarstwie na rok złożenia tegoż wniosku.

Przedmiotowa kontrola terenowa nie stwierdziła na działce rolnej B zlokalizowanej na działce ewidencyjnej o numerze [...] i [...] deklarowanej w plonie głównym mieszanki strączkowo- zbożowej przez producenta rolnego grupy upraw. W trakcie kontroli na miejscu stwierdzono mieszankę zbożową, wobec czego zastosowany został kod błędu DR6, co skutkowało nałożeniem sankcji w wysokości 100,00% (nieprawidłowość kwalifikowana kodem błędu DR7 dla płatności rolnośrodowiskowej).

Zgodnie z § 23 ust. 1 pkt 5 lit. b) rozporządzenia rolnośrodowiskowego, wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, poza elementami podania określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem adresu, zawiera oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych, w szczególności z podaniem rośliny uprawnej.

Zgodnie zaś z art. 63 § 2 kpa, podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.

W złożonym natomiast wniosku na rok 2014 producent ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej do działki rolnej B, na której deklarował uprawę - mieszankę zbożowo- strączkową. Podczas kontroli na miejscu na ww. działce rolnej stwierdzono natomiast uprawę innej rośliny uprawnej, tj. mieszankę zbożową (kod nieprawidłowości DR7). Biorąc pod uwagę powyższe organ I instancji rozstrzygając w sprawie wykluczył z płatności całą powierzchnię działki rolnej B, ponieważ stwierdzona roślina nie była, jak ustalono w wyniku czynności kontrolnych, zgodna z deklaracją podaną we wniosku.

W dniu [...] października 2014 r. Jednostka Certyfikującą sporządziła wykaz, o którym mowa w przepisie art. 17 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116, poz. 975, z późn. zm.) dla producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, w którym potwierdziła deklarowaną przez wnioskodawcę uprawę mieszanki strączkowo-zbożowej.

W dniu [...] lutego 2015 r. w celu wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy rodzajem stwierdzonej rośliny na działce rolnej B przez jednostkę certyfikującą oraz kontrolerów Biura Kontroli na Miejscu ARiMR Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. wystąpił z pismem, na które jednostka certyfikująca pismem z dnia [...] lutego 2015 r. poinformowała, iż dane przekazane w wykazie producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2014 na dzień [...] października 2014 r. są zgodnie z protokołem z kontroli obligatoryjnej przeprowadzonej przez inspektora upoważnionego przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz wnioskiem o certyfikację złożonym przez producenta do jednostki certyfikującej. W ww. dokumentach na działce rolnej oznaczonej literą B o powierzchni [...] ha wykazana jest uprawa mieszanki strączkowo-zbożowej (owies, jęczmień, pszenica, peluszka, łubin).

Uwzględniając informacje otrzymane z Jednostki Certyfikującej [...] oraz po przeanalizowaniu zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego dokumentów, po analizie zdjęć nr [...], [...] dołączonych do raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej przez ARiMR, na których jest widoczna uprawa mieszanki zbożowej na działce rolnej B a także po uwzględnieniu uwag wniesionych przez stronę w odwołaniu z dnia [...] marca 2015 r. oraz z dnia [...] września 2015 r. dotyczących prowadzonej w gospodarstwie uprawy na działce rolnej B organ odwoławczy trafnie uznał wynik kontroli na miejscu za prawidłowy.

Tym samym organ odwoławczy uznał, że przedmiotowa kontrola prawidłowo stwierdziła uprawę innej rośliny tj. mieszanki zbożowej na działce B a nie deklarowanej przez wnioskodawcę mieszanki strączkowo-zbożowej.

Podnieść w tym miejscu należy, że K. D. nie poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, że wniosek jest nieprawidłowy lub, że się zdezaktualizował, dlatego nie zachodzą okoliczności do odstąpienia od zastosowania obniżek, w myśl art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z dnia 2 grudnia 2009, ze zm.).

Wskazać bowiem należy, że Skarżący składając podpis na ostatniej stronie wniosku o płatność potwierdził zgodność danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym i oświadczył, iż zna zasady przyznawania płatności, a ponadto zobowiązał się do niezwłocznego informowania ARiMR o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia niniejszego wniosku do dnia przyznania płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, w szczególności gdy zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego.

Strona natomiast nie skorzystała z tego prawa i nie poinformowała Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Skarżący składając wniosek zobowiązał się natomiast do niezwłocznego informowania organu o każdej dezaktualizacji deklaracji z wniosku niezależnie od terminu na składanie zmian do wniosków.

Na marginesie wskazać należy, że ostatecznym terminem na złożenie zmiany do wniosku jest dzień [...] czerwca 2014 r. co wynika z przepisów art. 14 i art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. jednakże dla zmiany do wniosku złożonej po terminie [...] maja 2014 r., lecz do dnia [...] czerwca 2014 r. należy zastosować obniżkę kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie (1 % za każdy dzień roboczy z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych). Jeśli natomiast opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, zmianę do wniosku należy uznać za niedopuszczalną.

Płatności przyznawane są na wniosek rolnika, tym niemniej mając na uwadze, iż płatności stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej to mogą być przyznawane producentom rolnym spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Wszelkie odstępstwa zarówno na korzyść jak i na niekorzyść rolnika stanowią naruszenie prawa.

Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustaleniu wysokości dopłat. Uznaniowość prowadziłaby bowiem do nierównego traktowania producentów spełniających takie same warunki, co stałoby nie tylko w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami, ale również z jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej - zasadą konkurencyjności. Z tego też względu, koniecznym jest weryfikacja danych zadeklarowanych przez rolnika, a jednym z instrumentów tejże weryfikacji jest przeprowadzenie weryfikacji w terenie.

W świetle przepisu art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFR na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich strona zobowiązana jest dostarczyć organowi dowody na poparcie okoliczności, z których wywodzi skutek prawny w postaci uprawnienia do płatności. Jeśli strona nie przedstawi w toku postępowania dowodów, z których w ocenie organu jednoznacznie będzie wynikać, iż spełnia przesłanki do przyznania płatności, organ na podstawie art. 21 ust 3 ustawy uznaje daną okoliczność za nieudowodnioną (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 1017/09).

Strona powołująca się na określone okoliczności faktyczne lub kwestionująca wartość zgromadzonych dowodów obciążona jest obowiązkiem przedstawienia odpowiednich wniosków dowodowych. W postępowaniu w sprawie płatności strona została zobligowania do współdziałania z organem pod rygorem wywiedzenia dla niej negatywnych skutków. Ciężar wykazania spełnienia przesłanek, od których uzależnione jest uprawnienie do płatności obciąża rolnika, który wnioskował o przyznanie płatności obszarowej (art. 21 ust. Ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFR na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 192/10; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 939/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 1108/08).

Zgodnie ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (wyrok z dn. 27 marca 2006 r., II SA./Łd 1174/05, niepublikowany) skoro przez skarżącego podpisane zostało oświadczenie o określonej treści, wskazujące na wiedzę w zakresie przyznawania płatności, to należy uznać, iż skarżący miał świadomość nie tylko korzystnych dla siebie skutków przedsięwziętych działań, ale również godził się na obarczenie określonymi konsekwencjami w razie określonego naruszenia prawa. Traktowanie owych skutków w sposób wybiórczy i godzenie się przez stronę jedynie na te, które są dlań korzystne, nie może znaleźć akceptacji. Skoro skarżący wystąpił o przyznanie określonych świadczeń publicznych i oświadczył, że znane mu są zasady ich przyznawania, to należy uznać, iż znane mu były owe zasady w ich całokształcie.

Zatem brak wystarczającej wiedzy producenta w kwestii przyznawania dopłat, o które wnioskuje nie może stanowić dla organu podstawy do przyznania płatności w przypadku, gdy nie są spełnione podstawowe warunki ich przyznania, bowiem w takim przypadku wiązałoby się to z rażącym naruszeniem prawa przez ten organ.

Podkreślić również należy, iż zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego istnieje po stronie obywateli powinność, co najmniej podstawowej orientacji w przepisach prawnych regulujących niektóre sfery życia społecznego (wyrok NSA z 18 sierpnia 2000 r., V SA/WA 2497/99, wyrok NSA z 10 grudnia 1999 r., V SA/WA 946/99, teza druga wyroku NSA z 6 grudnia 1999r., IV SA/WA 2028/97).

Zakres wymaganej wiedzy o prawie jest zróżnicowany - lepsza znajomość prawa jest oczekiwana od osoby prowadzącej działalność zawodową w określonej dziedzinie. Tak, więc osoba przystępująca do prowadzenia działalności gospodarczej powinna być zorientowana w przepisach prawnych regulujących tę działalność w stopniu wystarczającym do poprawnego prowadzenia tej działalności.

Wskazać należy, że kontrola została przeprowadzona przez upoważnionych do tego inspektorów, protokół został sporządzony prawidłowo. Kontrole przeprowadzane mogą być tylko przez określone podmioty dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi i technicznymi (art. 31 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013). Do określenia w drodze rozporządzenia tych warunków (z uwzględnieniem zapewnienia wykonywania ich w jednolity sposób na obszarze całego kraju) ustawodawca, upoważnił ministra właściwego do spraw rozwoju wsi (art. 32). Kontrole przeprowadzają podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne.

Kontrola w gospodarstwie Wnioskodawcy w ocenie Sądu przeprowadzona została w sposób prawidłowy i rzetelny w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy w związku, z czym organ nie znalazł podstaw do podważenia jej wiarygodności. Kontrole na miejscu przeprowadzane są przez osoby do tego upoważnione, zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 173 ze zm.).

Wyniki kontroli uznano za w pełni wiarygodne, czytelne i mogące stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.

Jedynie kontrolom przeprowadzonym w gospodarstwach Wnioskodawców przez upoważnionych inspektorów ARiMR, których obowiązkiem jest ustalenie powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności i sporządzenie szczegółowego protokołu z kontroli należy co do zasady przypisać przymiot wiarygodności - właśnie z racji przeprowadzenia kontroli przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne (wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r,. sygn. akt II GSK 492/07).

Reasumując, Sąd podziela ustalenia organów obu instancji uznając, iż rozstrzygnięcie znajduje odzwierciedlenie zarówno w aktach sprawy, jak i w obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa.

Należy również wskazać, że Skarżący – o czym był powiadomiony zapisem protokołu – mógł złożyć umotywowane zastrzeżenia, czego nie uczynił. To też świadczy pozytywnie o prawidłowości ustaleń w terenie.

Po wnikliwej analizie sprawy oraz ponownej weryfikacji powierzchni uprawnionej do płatności, w ocenie Sądu, Organy obu instancji rozpatrzyły sprawę w oparciu o cały materiał zgromadzony w postępowaniu i w świetle tego materiału prawidłowo uznały za poprawne wyniki kontroli administracyjnej, które to stanowiły podstawę do wydania decyzji, wobec której strona wniosła odwołanie i skargę do Sądu.

W tej więc sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Mając na względzie treść art.151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.