Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 501/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77,  art. 107  par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędzia WSA Bożena Pindel, Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. (dalej – ZUS lub organ) decyzją z dnia [...] r. nr [...] (sygn. sprawy [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm. – dalej k.p.a.) oraz art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 963 z późn. zm. – zwana dalej u.s.u.s.), po rozpoznaniu wniosku R. B. (dalej – zobowiązany, skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą R. B. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek na:

1) ubezpieczenie społeczne - za okres: 08-11/1999, 04-11/2000, 03-04/2001, 08/2001, 10-12/2001, 02-06/2002, 08/2002, 10/2002-01/2003, 04/2003, 07-12/2003, 02-09/2004, 12/2004, 02/2005-10/2007, 03/2009, 06/2009, 08/2009-01/2012 w kwocie: należności główna (składki) – 47.001,32 zł, odsetki – 55.249 zł, koszty upomnienia – 334,40 zł;

2) ubezpieczenie zdrowotne - za okres: 06-11/2000, 03-04/2001, 08/2001, 10-12/2001, 02-06/2002, 08/2002, 10/2002-01/2003, 04/2003, 07-12/2003, 02-09/2004, 12/2004, 02/2005-10/2007, 03/2009, 06/2009, 08/2009-01/2012, w kwocie: należność główna (składki) – 16.685,86 zł, odsetki – 17.301 zł, koszty upomnienia – 334,40 zł;

3) Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - za okres: 04-11/2000, 03-04/2001, 08/2001, 10-12/2001, 02-06/2002, 08/2002, 10-11/2002, 01/2003, 04/2003, 07-09/2003, 12/2003, 02/2004, 06-08/2004,12/2004, 02-08/2005, 05/2006-10/2007, 12/2008, 03/2009, 06/2009, 08/2009-11/2010, 01/2011-01/2012, w kwocie: należność główna (składki) – 3.110,40 zł, odsetki – 3.311 zł, koszty upomnienia – 255,20 zł.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 10 września 2016 r. zobowiązany zwrócił się do ZUS o umorzenie w całości zaległych składek. Wskazał w nim, że z racji na chorobę serca jest od 25 czerwca 2009 r. "częściowo i całkowicie niezdolny do pracy". Obecnie pozostaje bez środków do życia. Zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna, lecz nie dysponuje prawem do zasiłku. Podniósł także, iż od 2 lat bezskutecznie ubiega się o rentę. Zaznaczył również, że instytucje opieki społecznej odmawiają mu pomocy.

Do wniosku dołączono:

– oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, z którego wynika, że:

• nie pracuje zarobkowo;

• nie posiada dochodów z innych źródeł, nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej;

• nie ponosi stałych wydatków związanych z utrzymaniem;

• prowadzi gospodarstwo domowe z żoną oraz trzema synami (jeden w wieku 24 lat i dwóch w wieku 22 lat). Jeden z synów uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 1.200 zł;

• posiada zobowiązania pieniężne wobec: Urzędu Skarbowego w wysokości 17.000 zł (spłacane w ratach miesięcznych po 100 zł); A S.A. w wysokości 3.451 zł (spłacane w ratach miesięcznych po 120 zł);

• jest współwłaścicielem nieruchomości - domu o pow. 150 m2, położonego w B. przy ul. [...];

• nie posiada praw majątkowych, wierzytelności;

– pismo Sądu Okręgowego w K. z dnia 14 września 2015 r. w sprawie odwołania od decyzji ZUS w sprawie prawa do renty;

– zaświadczenia o stanie zdrowia z dnia: 28 października 2009 r. oraz 29 września 2014 r.;

– orzeczenie komisji lekarskiej ZUS z dnia 20 marca 2015 r.;

– zawiadomienie Prezydenta Miasta B. z dnia 23 czerwca 2016 r. o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi;

– decyzję ZUS nr [...]z dnia [...]r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek, wydaną na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r. poz. 1551);

– fakturę VAT z dnia 22 lipca 2016 r. za dostawę wody i odprowadzanie ścieków;

– upomnienie Prezydenta Miasta B. z dnia 14 czerwca 2016 r. dotyczące zalegania z płatnością podatku od nieruchomości;

– opinię lekarską z dnia 20 sierpnia 2015 r. wykonaną na polecenie Sądu Okręgowego w K.;

– historię wizyt E. B. z dnia 6 września 2012 r.;

– decyzję ZUS z dnia [...]r. odmawiająca zobowiązanemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Pismem z dnia 13 października 2016 r. organ poinformował zobowiązanego o przesłankach umorzenia zaległych składek oraz wezwał go do przedstawienia wszelkich dowodów mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Odpowiadając na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia 28 października 2016 r. skarżący wyjaśnił, że na całkowity dochód rodziny składa się wynagrodzenie jednego z synów w kwocie 1.200 zł oraz zasiłek stały przyznany żonie – E. B. w wysokości 604 zł. Jednocześnie określił wydatki: podatek od nieruchomości – 287 zł, energia elektryczna – ok. 300 zł, woda – 83 zł, wywóz śmieci – 55 zł, zakup lekarstw dla zobowiązanego i jego żony – ok. 200 zł. Jeszcze raz podkreślił, że od 2009 r. cierpi na przewlekłą chorobę serca. Zwrócił uwagę, że pod jego opieką pozostaje żona, która choruje na nowotwór mózgu, miażdżycę i padaczkę. Przedstawił również kopię decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. o przyznaniu E. B. zasiłku stałego.

Następnie decyzją z dnia 2 grudnia 2016 r. odmówiono zobowiązanemu umorzenia należności z tytułu składek. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia ZUS stanął na stanowisku, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki warunkujące umorzenie należności z tytułu składek, które określone zostały w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Organ natomiast uznał, że wystąpiły przesłanki umorzeniowe wynikające z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365 – zwane dalej rozporządzeniem). ZUS negatywnie ustosunkował się jednak do wniosku zobowiązanego. Uzasadnił to tym, że pomimo trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej skarżącego, istnieje realna możliwość spłaty zaległości. Zwrócił w tym zakresie uwagę na regulowanie zobowiązań wobec innych wierzycieli oraz na brak dochodu pełnoletnich synów. Zdaniem organu, umorzenie w takiej sytuacji zaległości składowych doprowadziłoby do uprzywilejowania wierzycieli cywilnoprawnych względem wierzyciela publicznoprawnego – ZUS-u.

W dniu 16 grudnia 2016 r. do ZUS-u wpłynął wniosek skarżącego z dnia 13 grudnia 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek. Skarżący podniósł w nim, że zaistniały nowe okoliczności dotyczące jego stanu zdrowia. Na ich potwierdzenie przedłożył: karty informacyjne z leczenia szpitalnego z dnia 8 listopada 2016 r. oraz 15 listopada 2016 r., kartę wypisową z dnia 2 listopada 2016 r.

Zaskarżoną decyzją z dnia 15 lutego 2017 r. ZUS utrzymał w mocy swe wcześniejsze rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w odniesieniu do zobowiązanego przy ustalaniu całkowitej nieściągalności należy wziąć pod uwagę okoliczności wskazane w art. 28 ust. 3 pkt 3, pkt 5 i pkt 6 u.s.u.s. Badając ich wystąpienie ZUS stwierdził, że przeciwko zobowiązanemu obecnie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne mające na celu odzyskanie zaległych składek. Ocena natomiast braku możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji, czy też wystąpienia trwałej nieściągalności długu należy wyłącznie do organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne. Wobec braku takiego stwierdzenia ze strony organu egzekucyjnego oraz z uwagi na majątek zobowiązanego w postaci nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym (nr księgi wieczystej [...]), na której dokonano zabezpieczenia hipotecznego, ZUS przyjął, że nie zachodzą w sprawie przesłanki całkowitej nieściągalności.

Analizując sytuację osobistą, rodzinną i finansową skarżącego, organ doszedł do wniosku, że jest on osobą przewlekle chorą (orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy z dnia 20 marca 2015 r.), jak również osobą sprawującą opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Jednak, zdaniem ZUS-u, przedstawiona dokumentacja nie pozwala na stwierdzenie, że trudna sytuacja zdrowotna zobowiązanego i jego żony wyklucza możliwość uzyskiwania dochodów umożliwiających opłacanie należności. Mianowicie skarżący nie udowodnił, aby wystąpiły szczególne okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie zaległych składek. W ocenie organu, takimi dowodami byłoby orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy lub do samodzielnej egzystencji. ZUS zwrócił również uwagę na fakt spłacania długu wobec innych wierzycieli oraz brak dochodów dorosłych synów, którzy pozostają ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Z tych też powodów, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie zachodzą przesłanki z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia.

W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zobowiązany wyraził swoją dezaprobatę dla zaskarżonego rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności podniósł zarzut przedawnienia dochodzonej wierzytelności. W dalszej części skargi zobowiązany stanął na stanowisku, że jego sytuacja majątkowa i rodzinna uniemożliwia spłatę zaległych składek bez uszczerbku dla zaspokajania podstawowych potrzeb jego i pozostałych domowników. Ponadto brak dochodów i majątku, zdaniem skarżącego, uzasadnia twierdzenie o wystąpieniu całkowitej nieściągalności w zakresie przesłanek z art. 28 ust. 3 pkt 3, pkt 5 i pkt 6 u.s.u.s. Ponadto przebyty przez zobowiązanego drugi zawał serca wyklucza jakąkolwiek formę zarobkowania. Tym samym zachodzi przesłanka umorzenia zaległości z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

Wobec powyższego skarżący wniósł o:

1. uchylnie zaskarżonej decyzji i przekazanie organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia,

2. dopuszczenie dowodu z akt ZUS w Z. w postaci decyzji z dnia [...]r. nr [...].

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia, pełnomocnik ZUS wskazał, że zadłużenie od marca 2008 r. jest zabezpieczone hipoteką na nieruchomości, której współwłaścicielem jest skarżący. Dodano, że w okresie od 14 listopada 2003 r. do 26 marca 2004 r. trwało postępowanie restrukturyzacyjne. Natomiast w okresie od 29 kwietnia 2004 r. do 23 maja 2006 r. w sądzie toczyła się sprawa z odwołania od decyzji restrukturyzacyjnej. Ponadto ZUS wskazał, że dwa wnioski abolicyjne oraz wniosek o umorzenie postępowania spowodowały zawieszenie biegu przedawnienia. Nadto zaległości są objęte postępowaniem egzekucyjnym.

W piśmie z dnia 22 maja 2017 r., będącym ustosunkowaniem się zobowiązanego do odpowiedzi organu na skargę, zaprezentowano rozważania dotyczące problemów ze stosowaniem ulg w spłacaniu zaległych składek. We wstępnej części tego pisma skarżący wniósł o:

1. oddalenie twierdzeń organu rentowego zawartych w piśmie procesowym z dnia 21 kwietnia 2017 r.;

2. dokonanie zmiany decyzji organu rentowego zgodnie z żądaniem skarżącego;

3. powołanie biegłego sądowego z zakresu ubezpieczeń społecznych na okoliczność wykazania przesłanek prawnych do umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych powodów niż w niej podniesiono. Sąd nie jest bowiem związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.), dokonuje więc oceny zgodności zaskarżonej decyzji z wszelkimi przepisami prawa, mającymi zastosowanie w sprawie.

Sąd zwraca uwagę, że (pozytywne i negatywne) decyzje w przedmiocie umorzenia należności wobec ZUS mogą być podejmowane wyłącznie w odniesieniu do należności istniejących, do których uiszczenia płatnik jest zobowiązany. Niedopuszczalne jest natomiast procedowanie w sprawach dotyczących należności, które wygasły na skutek przedawnienia. Za bezprzedmiotowe (podlegające umorzeniu zgodnie z art. 105 § 3 k.p.a) trzeba bowiem uznać prowadzenie przez organ postępowania w sprawie umorzenia nieistniejących (przedawnionych) należności składkowych. Zatem nie ulega wątpliwości, że wydanie decyzji w oparciu o art. 28 u.s.u.s. musi być poprzedzone prawidłowym ustaleniem okresów, za które należności nie uległy przedawnieniu i wysokości tychże zaległości.

W obecnym brzmieniu art. 24 ust. 4 u.s.u.s. stanowi, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Przepis był parokrotnie nowelizowany. Ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 241, poz. 2074 z późn. zm.) dokonała w art. 1 pkt 9 zmiany m.in. art. 24 ust. 4 u.s.u.s., stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zgodnie z art. 23 ustawy zmieniającej weszła ona w życie w dniu 1 stycznia 2003 r. Ustawa zmieniająca nie zawiera wyraźnego uregulowania kwestii międzyczasowych co do przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie. Przyjmuje się jednak, że upływ terminu przedawnienia, wynoszącego do dnia 31 grudnia 2002 r. – 5 lat, przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej powodował skutek wygaśnięcia zobowiązania; natomiast w przypadku, gdy zobowiązanie to przed dniem 1 stycznia 2003 r. (data wejścia w życie ustawy z 18 grudnia 2002 r.) nie uległo przedawnieniu, to ma do niego zastosowanie zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, co oznacza, że zobowiązanie z tytułu składek nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003 r. ulega 10-letniemu przedawnieniu, a nie jak dotychczas – przedawnieniu 5-letniemu. Taki pogląd wyrażony został m.in. w dwóch uchwałach Sądu Najwyższego: z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. akt II UZP 5/08 – Lex nr 396253 i z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt I UZP 4/08 – Lex nr 396249.

Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od 1 stycznia 2012 r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. Nr 232, poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 powołanej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wedle zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia ust. 2 powołanego przepisu, stosownie do którego, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi, wcześniej przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego przepisu (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...]r. sygn. akt [...], Lex nr 1350353).

Na mocy art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego, co wskazuje, że dane o wszczęciu i przebiegu postępowania egzekucyjnego są istotne dla oceny czy składki za dany okres są nadal wymagalne.

Zaskarżoną decyzją ZUS utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie, którym odmówił zobowiązanemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, które dotyczą lat 1999 -2012. W żadnej z wydanych decyzji organ nie wyjaśnił kluczowego dla sprawy zagadnienia jakim jest przedawnienie składek. Z uzasadnienia obu decyzji ZUS dowiadujemy się jedynie, że prowadzone jest postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego. Ponadto z racji podniesionego w skardze zarzutu przedawnienia należności z tytułu składek, pełnomocnik organu wskazał, że zaległe składki są wymagalne. Uzasadniając to twierdzenie podniesiono, że zadłużenie skarżącego od marca 2008 r. jest zabezpieczone hipoteką na nieruchomości, której zobowiązany jest współwłaścicielem. Ponadto doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia z racji prowadzonego postępowania restrukturyzacyjnego (od 14 listopada 2003 r. do 26 marca 2004 r.), następnie postępowania sądowego wszczętego na skutek wniesienia odwołania od decyzji restrukturyzacyjnej (od 29 kwietnia 2004 r. do 23 maja 2006 r.). Ponadto ZUS wskazał, że dwa wnioski abolicyjne oraz wniosek o umorzenie, postępowania spowodowały także zawieszenie biegu przedawnienia. Nadto zaległości są objęte postępowaniem egzekucyjnym.

W tym miejscu należy zwrócić należy uwagę organu, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wykształcił się jednolity pogląd, że przepis art. 24 ust. 5 u.s.u.s. sprzeciwia się standardom wyznaczonym przez ustawę zasadniczą - Konstytucję RP. Nie sposób nie zauważyć analogii pomiędzy przepisem art. 70 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, o niekonstytucyjności którego orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 8 października 2013 r. (SK 40/12) a treścią art. 24 ust. 5 u.s.u.s. Ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości nie wyklucza zatem przedawnienia zobowiązania zabezpieczonego hipoteką, z tym, że termin przedawnienia biegnie na zasadach ogólnych (zob. np. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Bd 235/17, Lex nr 2284488).

W rozpatrywanej sprawie zaległości skarżącego na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy dotyczą okresu lat 1999 – 2012. Stąd też istotne dla wyniku sprawy było ustalenie, czy i kiedy doszło do przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Tymczasem w zaskarżonej decyzji, jak wskazano wcześniej, zagadnienie to nie zostało wyjaśnione w stopniu pozwalającym na jednoznaczne przyjęcie stanowiska ZUS-u o wymagalności zaległych składek. W tym stanie rzeczy Sąd nie miał możliwości weryfikacji, czy w badanej sprawie nastąpił upływ czasu skutkujący przedawnieniem.

Zdaniem Sądu, niewyjaśnienie kwestii przedawnienia czyni przedwczesnym rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy umorzenia należności skarżącego z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Brak ustaleń w tym zakresie oznacza bowiem, że ZUS nie dopełnił wymogu pełnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., obligującymi organ do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, przytoczenia przepisów i wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia. Naruszenia te, w ocenie Sądu, mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i muszą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ponownie rozstrzygając sprawę, powinien przede wszystkim wyjaśnić i wykazać w decyzji to, czy i w jakim zakresie zaległe należności uległy przedawnieniu, czy też nie, a w konsekwencji co w istocie jest przedmiotem sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Skarżący nie był również reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Z tego też względu Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego.