Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 418/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1, 2 i 5, art. 147, art. 148 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 10 sierpnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2016 roku sprawy ze skargi E.D. i M.D. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2016 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 10 listopada 2015r., nr [...], Prezydent Miasta P. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] 2012 r., nr [...] znak [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono K. M. pozwolenia na przebudowę lokalu nr [...] na piętrze budynku przy ul. [...] w P. (dz. nr [...] ark. 28, obręb W.).

W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, iż w dniu 23 lipca 2015 r. Prezydent Miasta P. wydał postanowienie nr [...], odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną z dnia [...] 2012 r. nr [...], znak [...] Na postanowienie to zażalenie wnieśli wnioskujący o wznowienie postępowania E. D. i M. D., właściciele lokalu mieszkalnego nr [...] na parterze budynku przy ul. [...] w P.. Postanowieniem z dnia 23 września 2015 r., znak: IR- [...], Wojewoda uchylił w całości ww. postanowienie Prezydenta Miasta P. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Postanowienie Wojewody zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA w Poznaniu) przez K. M. (inwestora). Akta sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na tę skargę wpłynęły do WSA w Poznaniu w dniu 20 listopada 2015 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta P. wydał w dniu [...] 2015 r. postanowienie numer: [...], odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] 2012 r. nr [...], znak: [...] Prezydent Miasta P. stwierdził, iż wnioskodawcy nie zachowali terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, a organ po rozważeniu okoliczności sprawy nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu.

Zażalenie ponownie wnieśli E. D. i M. D..

Wojewoda postanowieniem z dnia [...] 2016 r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 - dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia 10 listopada 2015 r.

W uzasadnieniu Wojewoda w pierwszej kolejności wyjaśnił, iż postępowanie zostało zawieszone w związku z zaskarżeniem do WSA w Poznaniu postanowienia z dnia 23 września 2015 r., znak: IR- [...] Postępowanie podjęto 25 marca 2016 r. w związku z prawomocnym postanowieniem WSA w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Po 1035/15, którym odrzucono skargę K. M. na postanowienie Wojewody z dnia [...] 2015 r., znak: [...]

W dalszej kolejności Wojewoda wyjaśnił, iż wnioskodawcy powołali się na przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a. - tj., że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (pkt 1); decyzja wydana została w wyniku przestępstwa (pkt 2); wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5).

Zastrzeżenia wnioskodawców dotyczą:

1. rozpoczęcia robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na rozbudowę;

2. nieposiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

3. wadliwości i niekompletności projektu budowlanego oraz dokonania istotnych odstępstw od tego projektu.

Wojewoda wyjaśnił, iż zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W myśl § 2 ww. artykułu, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wojewoda podzielił stanowisko Prezydenta Miasta P., iż wnioskodawcy nie zachowali terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, co w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jest prawidłowe. Wojewoda wyjaśnił, iż z akt sprawy wynika, że w postępowaniu zakończonym wydaniem w dniu [...] 2012 r. decyzji o pozwoleniu na przebudowę brał udział wnioskodawca M. D.. Nie zakwestionował on w trakcie postępowania, prowadzonego na prawie trzy lata przed złożeniem wniosku o wznowienie, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wadliwości czy też niekompletności projektu budowlanego oraz nie wskazał na okoliczność rozpoczęcia robót budowlanych przed uzyskaniem przez inwestora ostatecznej decyzji. Stosowne dokumenty znajdowały się w aktach sprawy, a strony postępowania miały do nich dostęp i mogły wypowiedzieć się co do ich treści.

Ponadto, organ wyjaśnił, że 7 sierpnia 2014 r. wpłynął wniosek E. D. i M. D. z dnia 5 sierpnia 2014 r. o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2012 r. nr [...], [...] We wniosku podniesione zostały te same okoliczności, które stały się podstawą wystąpienia o wznowienie postępowania, tj.: prowadzenie robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji w tej sprawie, wydanie decyzji osobie, która nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. We wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podano między innymi, iż roboty budowlane były prowadzone już w czerwcu 2012 r., co mają potwierdzać między innymi faktury za zużycie wody, czy też dokumenty wystawione przez wykonawców robót. Zdaniem Wojewody z powyższego wynika, iż wnioskodawcy już w sierpniu 2014 r. posiadali wiedzę o okolicznościach mających stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Wniosek o wznowienie postępowania został natomiast złożony dopiero w maju 2015 r.

Dalej Wojewoda podniósł, iż termin do złożenia podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.a. rozpoczyna swój bieg od momentu, w którym wnioskodawca dowiedział się o istnieniu orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego sfałszowanie dowodu, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, bądź potwierdzającego, że do wydania decyzji doszło w wyniku przestępstwa, a nie od daty, kiedy uzyskał wiadomość, że prawdopodobnie dowód ten został sfałszowany lub też że decyzja mogła zostać wydana w wyniku przestępstwa. Tymczasem wnioskodawcy nie przedłożyli żadnego prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego fakt popełnienia przestępstwa. W ocenie organu odwoławczego także przepis art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. nie ma zastosowania, gdyż brak jest podstaw do uznania, iż w rozpatrywanej sprawie popełnienie przestępstwa jest oczywiste. Wojewoda zwrócił uwagę, odwołując się do wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 21 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 245/08, iż wniosek o wznowienie postępowania może być skuteczny dopiero po zapadnięciu orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego popełnienie przestępstwa, w wyniku którego doszło do wydania kwestionowanej decyzji, bądź też potwierdzającego sfałszowanie dowodu, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne.

W świetle powyższego Wojewoda uznał, podzielając stanowisko Prezydenta Miasta P., iż termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie został przez wnioskodawców zachowany.

Kończąc Wojewoda podniósł, iż wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem. Oznacza to, że organ nie ma obowiązku wszczynać postępowania w każdej prawomocnie zakończonej sprawie celem sprawdzenia, czy nie zachodzą postawy do wznowienia. Obowiązek wznowienia ma natomiast miejsce w razie znalezienia przyczyny wznowienia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2791/00, LEX nr 83816). Ponadto, zdaniem Wojewody, wznowienie postępowania z urzędu w sytuacji, gdy nadal rozpatrywana jest sprawa stwierdzenia nieważności decyzji, należy uznać za nieuzasadnione. W przypadku stwierdzenia nieważności decyzji postępowanie w sprawie wznowienia postępowania staje się bezprzedmiotowe. Sprawa stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2012 r. nr [...], [...] z tych samych przyczyn, które zostały wymienione we wniosku o wznowienie postępowania, była rozpatrywana przez Wojewodę. Decyzją z dnia 30 października 2014 r. znak: [...], Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 25 lutego 2015 r., znak: [...], utrzymał ww. rozstrzygnięcie w mocy. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 961/15, uchylił wskazane wyżej decyzje, a wyrok ten nie jest prawomocny.

Ponadto, kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, w tym kontrola zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym lub warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę, należy do zadań organów nadzoru budowlanego. Wojewoda wyjaśnił, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej nie posiada w tym zakresie kompetencji do przeprowadzenia postępowania naprawczego.

Skargę na postanowienie Wojewody z dnia 14 kwietnia 2016 r. do WSA w Poznaniu wniósł pełnomocnik E. i M. D. – radca prawny R. W..

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucili:

1. naruszenie art. 77 § I k.p.a. poprzez nie zebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, poprzez nieprzeprowadzenie dowodów wskazanych przez wnioskodawców we wniosku o wznowienie postępowania, w piśmie z dnia 22.01.2016 r. oraz w ponownym wniosku o wznowienie postępowania złożonym dnia 22.01.2016 r.,

2. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez błędne ustalenie sianu faktycznego, tj. pominięcie okoliczności, że dnia 22.01.2016 r. wnioskodawcy złożyli pismo zawierające nowe dowody, które istniały w momencie wydania decyzji Prezydenta Miasta P. i które nie były znane wnioskodawcom oraz organowi. Był to drugi wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta P.,

3. naruszenie art. 107 § 2 k.p.a. w zw. z art. i 76 k.p.a. poprzez nie zawarcie w treści zaskarżonego postanowienia uzasadnienia prawnego i faktycznego w zakresie odmowy wznowienia postępowania na podstawie dowodów wskazanych w piśmie wnioskodawców, niedopełnienie przez organ oceny przesłanek wznowienia postępowania wskazanych przez stronę pod kątem wznowienia postępowania z urzędu, pomimo ewentualnego spóźnienia. Podniesiono, iż upływ terminu nie jest samoistną przesłanką odmowy wznowienia w sytuacji, gdy żądanie jest uzasadnione istnieniem okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania z urzędu przez organ, w tym wyjścia na jaw nowych istotnych okoliczności faktycznych oraz dowodów istniejących w momencie wydania decyzji,

4. naruszenie art. 147 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez nie wznowienie postępowania pomimo, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istotne dla sprawy oraz dowody istniejące w momencie wydania decyzji.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia Prezydenta Miasta P..

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż decyzją Prezydenta Miasta P. objęte było powiększenie otworów okiennych oraz wymiana stolarki okiennej. Wnioskodawcy powzięli informację o treści ww. dokumentów w grudniu 2012 r. w toku postępowania karnego, jednakże dopiero w styczniu 2016 r. uzyskali zgodę prokuratora na przedłożenie przedmiotowych dokumentów z akt sprawy karnej. W toku postępowania administracyjnego przedłożyli organowi administracji faktury VAT oraz zamówienia potwierdzające rozpoczęcie inwestycji przed uzyskaniem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. W związku z tym, we wniosku o wznowienie (złożonym do Prezydenta. Miasta P. dnia 22.01.2016 r.), z ostrożności złożono również wniosek o przywrócenie terminu do wznowienia postępowania. Prezydent Miasta P. poinformował wnioskodawców, że przywołany we wniosku o wznowienie (złożonym dnia 22.01.2016 r.) materiał dowodowy oraz argumenty strony będzie można dołączyć do akt po podjęciu postępowania przez Wojewodę. Skarżący podnieśli, iż w związku z tym Prezydent Miasta P. zapewne przekazał kolejny wniosek o wznowienie do Wojewody. Ponadto, osobnym pismem z dnia 22.01.2016 r., Wnioskodawcy poinformowali Wojewodę o kolejnym złożonym wniosku o wznowienie postępowania. Do przedmiotowego pisma dołączono nowe dowody, istniejące w momencie wydawania decyzji (faktura VAT nr [...] z dnia 20.06.2012r., oraz zamówienie nr [...]). Wojewoda zupełnie pominął tę kwestię. W uzasadnieniach do wydanych postanowień organy nie wyjaśniły, dlaczego pomimo przedstawienia nowych istotnych okoliczności faktycznych oraz dowodów istniejących w momencie wydania decyzji, nie wszczęto postępowania z urzędu. Zdaniem skarżących w niniejszej sprawie podstawą wniosku o wznowienie są okoliczności z powodu których organ może wznowić postępowanie z urzędu.

Dalej skarżący argumentowali, iż w uzasadnieniu organ błędnie wskazał, że wznowienie postępowania jest bezzasadne w sytuacji, gdy toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności, jednakże postępowanie o stwierdzenie nieważności toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie i sprawa czeka na rozpoznanie. Okoliczność, że toczy się postępowanie nieważnościowe nie stanowi przesłanki do odmowy wznowienia postępowania, lecz ewentualnie do jego zawieszenia na podstawie art. 97 § I pkt 4 k.p.a. Z chwilą wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu nieważnościowym kończy się postępowanie administracyjne wszczęte w tym trybie i w takiej sytuacji nic można już mówić o zbiegu dwóch trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji. Podniesiono, iż w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał już ostateczną decyzję. W związku z tym zakończyło się postępowanie administracyjne wszczęte w trybie nieważnościowym. W związku z powyższym odmowa wznowienia postępowania przez organ z uwagi na toczące się przed sądami administracyjnymi postępowanie nieważnościowe jest bezzasadna.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Uczestnik postępowania K. M., reprezentowany przez radcę prawnego M. M., w odpowiedzi na skargę (pismo procesowe z dnia 1 sierpnia 2016 r.) wniósł o jej oddalenie.

Pełnomocnik uczestnika podniósł, iż organ słusznie stwierdził, iż skarżący, uchybili terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Podawane przez skarżących okoliczności w postaci rozpoczęcia przez Inwestora robót budowlanych przez wydaniem ostatecznej decyzji oraz niedysponowania przez Inwestora nieruchomością na cele budowlane i złożenia przed organem niezgodnego z prawdą oświadczenia w tym zakresie były już podnoszone przez wnioskodawców w uzasadnieniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 2012 r. Skarżący jako najbliżsi sąsiedzi Inwestora byli pierwszymi świadkami rozpoczęcia prac przez Inwestora. Z kolei o ewentualnej niezgodności projektu budowlanego ze stanem faktycznym Wnioskodawcy dowiedzieli się najpóźniej na rozprawie Sądu Rejonowego P. - Stare M. w P. z dnia 11 listopada 2014r. sygn. akt: I C [...].

Dalej podniesiono, iż okoliczności podane przez Skarżących w treści wniosku o wznowienie postępowania nie uzasadniają również wznowienia postępowania z urzędu przez organ. W uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania Wnioskodawcy wskazali, iż Inwestor przystąpił do prac budowlanych na przełomie maja/czerwca 2012 r., a więc jeszcze przed otrzymaniem ostatecznego pozwolenia na budowę. Odnosząc się do powyższego wskazano, iż w czasie oczekiwania na ostateczną decyzję Prezydenta Miasta P., najemca lokalu przy ul. [...] w P. T. M. wykonał prace ogrodowe, podczas których ścięto większość krzewów, zasadzono nowe rośliny oraz trawę, postawiono płot rozdzielający ogród na dwie części. Nadto prowadzone w mieszkaniu jedynie lekkie prace remontowe polegające na odświeżeniu ścian mieszkania były niezwiązane z zakresem postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Do wymienionych prac potrzebna była duża ilość wody, co stanowi bezpośrednią i jedyną przyczynę zwiększenia zużycia wody w tym okresie. Powyższe prace nie wymagają pozwolenia na budowę, ani nawet zgłoszenia. Natomiast dalsze prace remontowo-budowlane, w szczególności prace objęte pozwoleniem na budowę, zostały wykonane dopiero po uostatecznieniu się decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę z dnia 06 sierpnia 2014r. Ponadto inwestorowi, który podjął roboty budowlane na podstawie decyzji, która następnie nabierze waloru ostateczności, nie będzie można postawić zarzutu, iż wykonuje te roboty w warunkach samowoli budowlanej z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei wskazane przez Skarżących dowody należy uznać za niewystarczające dla udowodnienia, iż inwestor jeszcze przed dniem, w którym decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna, rozpoczął roboty budowlane objęte zakresem postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Zeznania wskazanego przez skarżących świadka nie odnoszą do zakresu prowadzonych przez Inwestora robót budowlanych i prawdopodobnie dotyczą jedynie lekkich prac remontowych nie wymagających pozwolenia na budowę. Natomiast załączona do wniosku korespondencja maiIowa oraz faktury za zużycie wody związane są ze wskazanymi powyżej lekkimi pracami remontowymi oraz pracami w ogrodzie, które ze względu na swój zakres oraz charakter nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, ani nawet dokonania zgłoszenia.

Dalej argumentowano, iż w uzasadnieniu swojego wniosku Wnioskodawcy wskazali również, iż w przeciwieństwie do treści projektu budowlanego, strop dzielący lokale mieszkalne nr [...] w budynku jest stropem stalowym typu Kleina, a nie jak błędnie wskazano w projekcie budowlanym stropem drewnianym. Rodzaj stropu oddzielającego lokale nr [...], z uwagi na fakt, iż prace obejmowały jedynie wierzchnie warstwy stropu i nie obejmowały jego warstw konstrukcyjnych, nie miał znaczenia dla treści projektu budowlanego. Ostateczne parametry warstw oddzielających lokal nr [...] nie zostały istotnie zmienione za wyjątkiem tego, iż w lokalu nr [...] zostało wykonane ogrzewanie podłogowe. Tym samym ewentualne dostrzeżenie w toku prowadzonych robót budowlanych, iż przedmiotowym strop jest stropem innego typu niż początkowo zakładano, nie wymagało wprowadzenia jakichkolwiek zmian do projektu budowlanego, a jedynie dokonania stosownych obliczeń, które zgodnie twierdzeniami Wnioskodawców przedstawionymi we wniosku zostały dokonane. Zatem nie można również uznać, iż wydana na podstawie przedmiotowego projektu decyzja w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę była wadliwa w stopniu uzasadniającym wznowienie postępowania. Ewentualne wznowienie postępowania mogłoby prowadzić wyłącznie do wydanie decyzji w przedmiocie udzielania pozwolenia na budowę o tożsamej treści. Podnoszona przez wnioskodawców okoliczność nieprawidłowego określenia typu stropu w projekcie budowlanym nie była "istotną okolicznością" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i tym samym, iż nie może ona stanowić postawy dla wznowienia postępowania.

Odnosząc się do zarzutu niezgodnego ze stanem faktycznym oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, w szczególności w zakresie prac budowlanych polegających na ociepleniu budynku oraz związanych urządzeniami kanalizacyjnymi, uczestnicy postępowania podnieśli, iż zgoda na wykonanie ocieplenia budynku została udzielona przez wnioskodawców wprost oświadczeniem z dnia 02 października 2006 r. sporządzonym w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi (repetytorium A nr [...]), oświadczenie o posiadanym prawie do nieruchomości na cele budowlane nie zostało zakwestionowane przez skarżących, którzy brali aktywny udział w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji.

Odnosząc się z kolei do kwestii prac związanych z urządzeniami kanalizacyjnymi uczestnicy postępowania wskazali, iż prace budowlane w tym zakresie nie dotyczyły nieruchomości wspólnej. Z kolei rzekome wykonanie w trakcie prac budowlanych pionu kanalizacyjnego na zewnętrznej stronie budynku nie było okolicznością znaną organowi w chwili wydania decyzji, a zatem nie może ono stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Również rzekome inne odstępstwa od projektu budowlanego nie stanowiły okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji. W odniesieniu do całości prac budowlanych prowadzone było przez PINB dla Miasta P. postępowanie kontrolne pod nr [...], w którym to postępowaniu nie stwierdzono żadnych naruszeń prawa budowlanego przez Inwestora bądź osób, którym zlecił wykonanie prac budowlanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem badania Sądu w przedmiotowej sprawie była prawidłowość rozstrzygnięć organów administracji publicznej w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] 2012 r., nr [...], znak: [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono K. M. pozwolenia na przebudowę lokalu nr [...] na piętrze budynku przy ul. [...] w P. (dz. nr [...] ark. 28, obręb W.). Postanowieniem z dnia 10 listopada 2015 r., numer: [...], Prezydent Miasta P. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną uznając, iż wnioskodawcy e. i M. D. nie zachowali terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, jak również nie stwierdzono podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r. Nr [...], Wojewoda rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy. W opinii Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę rozstrzygnięcia te są prawidłowe.

Kontrolowane rozstrzygnięcie zostało wydane w ramach postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania. Samo wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzja ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa (zob. W. Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu. Warszawa 1962, s. 230). W przedmiotowej sprawie skarżący wywodzą, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, decyzja wydana została w wyniku przestępstwa oraz wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Skarżący zatem powołali się na przesłanki wznowieniowe z art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a.

W sytuacji, gdy wniosek o wznowienia postępowania odnosi się do powołanych powyżej przesłanek, weryfikacja twierdzeń wnioskodawcy co do przesłanek wznowienia następuje po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Zważyć bowiem należy, że postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Z kolei zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Kwestia zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a., winna podlegać ocenie na podstawie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy zauważyć należy, że we wniosku, który w dniu 26 maja 2015 r. wpłynął do Urzędu Miasta P., skarżący przedstawili okoliczności faktyczne, które w ich ocenie winny skutkować wszczęciem postępowania wznowieniowego. Zastrzeżenia skarżących dotyczą rozpoczęcia robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na rozbudowę, nieposiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wadliwości i niekompletności projektu budowlanego oraz dokonania istotnych odstępstw od tego projektu. Skarżący podnieśli, iż projekt budowlany sporządzony został przy wadliwym przyjęciu, że strop dzielący lokale nr [...] jest stropem drewnianym, podczas gdy w rzeczywistości jest to strop stalowy typu Kleina. W konsekwencji, w wyniku dokonanych prac budowlanych w lokalu skarżących znacząco pogorszyła się izolacja akustyczna stropu. Skarżący zarazem podali, iż przyjęcie wadliwego założenia do projektu odkryli po wydaniu decyzji i zgłosili to PINB, lecz organ ten nie zainteresował się tym faktem.

Organy obu instancji z kolei wskazały, iż tożsame argumenty zostały przytoczone przez skarżących w uzasadnieniu wniosku z dnia 5 sierpnia 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. Zatem najpóźniej już w dniu 5 sierpnia 2014 r., którą to datą opatrzony jest wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2012 r. nr [...], [...], posiadali oni wiedzę o okolicznościach, które przytoczono we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 20 maja 2015 r. Sąd w całości podziela powyższą ocenę i stanowisko, uznając je w świetle zgromadzonego materiału dowodowego za prawidłowe.

W tym miejscu należy podkreślić, iż pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Wszelkie dowody w postaci protokołów z zeznaniami świadków, na które skarżący powołują się i na których opierają wystąpienie przesłanek wznowieniowych, zostały sporządzone po dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2012 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na przebudowę przedmiotowej inwestycji. Dowody te nie istniały więc w chwili jej wydania, co oznacza, że nie mogą zostać uznane za przesłankę wznowieniową.

Z kolei nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydania decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Taka nową okolicznością niewątpliwie może stanowić ustalenie, że projekt budowlany został sporządzony przy wadliwym przyjęciu rodzaju istniejącego stropu pomiędzy lokalami nr [...] Skarżący mogli zatem powołać się na nową, nieznaną okoliczność w postaci ujawnienia istnienia innego rodzaju stropu, aniżeli podano w projekcie budowlanym, lecz nie musieli czekać z tym do czasu pozyskania dowodu w postaci protokołu z zeznań świadka, złożonych w postępowaniu karnym. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w treści wniosku z dnia 5 sierpnia 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę podnoszono okoliczność prowadzenia prac związanych z instalacją grzewczą podłogową w lokalu inwestora i wskazywano na strop typu Klein (strona 7 wniosku – k. nr 100-103 akt admin. organu II instancji)

W odniesieniu do ww. dowodów wskazać również należy, iż w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, w skierowanym do organu I instancji piśmie z dnia 21 stycznia 2016 r. (k. 119 – 122 akt admin.), pełnomocnik skarżących złożył kolejny wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o tą samą przesłankę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku w związku z koniecznością uzyskania zgody prokuratora na złożenie do akt sprawy dowodów zgromadzonych w aktach karnych w sprawie III [...] w postaci kopii pisma z dnia 01.12.2015 r. W. F. sp.j. w S. wraz z załącznikami. Powyższe dowody powołano na okoliczność montażu okien w lokalu inwestora jeszcze przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. W opinii Sądu, w opisanych okolicznościach organ nie miał obowiązku wyłączenia do odrębnego procedowania tego wniosku, jak również w sposób formalny odniesienia się do wniosku o przywrócenie terminu. Podkreślenia bowiem wymaga, że wskazany dowód ma jedynie na celu potwierdzenie okoliczności, która powołana została jako podstawa wznowieniową już we wniosku o wznowienie z dnia 20 maja 2015 r.

W zaskarżonym postanowieniu prawidłowo również przyjęto, że w ustalonym stanie faktycznym organ I instancji nie miał obowiązku wznowienia postępowania z urzędu. Z uzasadnień zaskarżonych rozstrzygnięć wynika, iż kwestia ta została przez organy obu instancji rozważona, przy czym ocena ta nie sprowadzała się wyłącznie do uznania, iż niecelowe jest wznowienie postępowania z urzędu z uwagi na prowadzone postępowanie nieważnościowe, w ramach którego oceniane są te same zarzuty, które zostały podniesione we wniosku wznowieniowym. Organ wyjaśnił bowiem, iż na tym etapie skarżący nie przedłożyli wyroku lub innego orzeczenia organu, który potwierdzałby sfałszowanie dowodu, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, bądź potwierdzającego, że do wydania decyzji doszło w wyniku przestępstwa. Wskazać w tym miejscu należy, iż wprawdzie art. 147 k.p.a. stwarza możliwość wznowienia postępowania administracyjnego również z urzędu, niemniej żaden z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego czy też ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie daje możliwości wyegzekwowania od właściwego organu inicjatywy w tym zakresie w toku kontroli instancyjnej, czy też w drodze skargi do sądu administracyjnego na bezczynność. Brak jest bowiem przepisu prawa, który nakazywałby organowi administracji publicznej wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie wznowienia zakończonego ostateczną decyzją postępowania administracyjnego. Nieskorzystanie przez organ administracji publicznej z możliwości wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania umyka kontroli legalności decyzji (postanowień) dokonywanej przez sąd administracyjny, gdyż w tego rodzaju sprawach żaden tego rodzaju akt nie może być wydany. Podkreślić należy, iż w takich przypadkach nie służy też skarga na bezczynność organu, który wbrew oczekiwaniom strony nie wznawia postępowania z urzędu, albowiem wobec braku wznowienia jakiekolwiek postępowanie administracyjne w sprawie się nie toczy i co za tym idzie nie rozpoczynają biegu kodeksowe terminy przewidziane dla załatwiania spraw administracyjnych. Odmienny pogląd prowadziłby do sytuacji, w której strona mogłaby w istocie w każdym czasie, po upływie miesięcznego terminu wskazanego w art. 148 § 1 k.p.a., domagać się od organu wznowienia postępowania z urzędu w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1-3, 5-8 k.p.a., a organ byłby zobligowany do wydania decyzji, od której strona mogłaby się następnie odwołać (por. prawomocny wyrok tut. Sądu z dnia 24.06.2015 r. sygn. akt II SA/Po 262/15 – dostępny na stronach interenetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego w CBOSA).

Biorąc pod uwagę realia niniejszej sprawy, wskazać jedynie można, iż podmiot domagający się wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu i niezadowolony z braku wznowienia postępowania, może wystąpić do prokuratora z wnioskiem o wywiedzenie sprzeciwu od decyzji ostatecznej (art. 184 § 1 k.p.a.), albowiem prokurator nie jest związany terminami określonymi w art. 148 k.p.a.

W realiach przedmiotowej sprawy należy również mieć na uwadze, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w sytuacji, gdy Wojewoda a następnie GINB odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2012 r. (karty nr 129-136 akt admin. organu II instancji).

Kończąc należy również wskazać, iż Sądowi z urzędu wiadomym jest, iż w sprawie spornej inwestycji PINB dla Miasta P. postanowieniem z dnia 8 maja 2015 r., nr [...], nałożył na inwestora K. M. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej. Nałożony obowiązek obejmował sporządzenie ekspertyzy przez rzeczoznawcę budowlanego, zawierającej ustalenie: jaki jest rodzaj stropy między lokalem nr [...] i lokalem nr [...], jakie warstwy stropu zostały usunięte, jakie elementy stropu istniejącego pozostały, jakie warstwy zostały ułożone na nowo z podaniem grubości poszczególnych warstw, parametrów izolacji akustycznej przegrody akustycznej – stropu między tymi lokalami pod względem spełnienia wymagań określonych w normach izolacji akustycznej, obowiązujących w dacie wydania pozwolenia na przebudowę lokalu nr [...], prawidłowości wykonania stropu oddzielającego lokal nr [...] i lokal nr [...]. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] 2016r. Nr [...] rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy , a WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 20 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Po [...] oddalił skargę inwestora na te rozstrzygnięcia. Wyrok ten został zaskarżony do NSA przez skarżących E. i M. D..

Podsumowując powyższe rozważania wskazać należy, że organy administracji prawidłowo przyjęły, że wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony z uchybieniem terminu o jakim mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Brak spełnienia przesłanki dochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania spowodował, że organy nie były uprawnione do badania zasadności merytorycznych zarzutów dotyczących wydanego pozwolenia na przebudowę. Za nietrafne uznać więc należało zarzuty dotyczące zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, a w szczególności zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na względzie przyjąć należało, że stanowisko organów administracji odpowiada prawu. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718), skargę oddalił.