Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 449/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-08-29 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata
oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata
oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata
oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 2, art. 246 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 258 par.1 i par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. G. i I. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. G., W. G., E. G. i I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 stycznia 2014 r. Nr: [...] w przedmiocie czasowego odebrania psów p o s t a n a w i a I) oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; II) oddalić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu Sygn. akt II SA/Kr 449/14 P O S T A N O W I E N I E Dnia 29 sierpnia 2014 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. G., W. G., E. G. i I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 stycznia 2014 r. Nr: [...] w przedmiocie czasowego odebrania psów p o s t a n a w i a I) oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; II) oddalić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu Sygn. akt II SA/Kr 449/14 P O S T A N O W I E N I E Dnia 29 sierpnia 2014 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. G., W. G., E. G. i I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 stycznia 2014 r. Nr: [...] w przedmiocie czasowego odebrania psów p o s t a n a w i a I) oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; II) oddalić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. G., W. G., E. G. i I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 stycznia 2014 roku w przedmiocie czasowego odebrania psów.

W dniu 28 lipca 2014 roku do tut. sądu wpłynęły wnioski W. G. i I. G. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Z oświadczeń zawartych we wnioskach wynika, że skarżące prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i są członkami rodziny (matka i córka). Ich miesięczny dochód brutto wynosi 4.650,55 zł i stanowi go renta W. G. w wysokości 1.894,55 zł oraz wynagrodzenie za pracę I. G. w wysokości 2.756 zł. W skład majątku I. G. wchodzi mieszkanie o powierzchni 50 m² oraz 3 rasowe psy o wartości 15 tys. zł. W. G. nie posiada żadnego majątku.

W uzasadnieniu wniosków podano, iż W. G. jest 8..-letnią rencistką [...] grupy. Na ile pozwalało jej zdrowie i wiek, zajmowała się swoimi psami, karmiła je i leczyła. Domaga się zwrotu odebranego psa. I. G. powołała okoliczności związane z odebraniem jej psów.

W związku z tym, że dane zawarte w we wnioskach o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie miały cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżące W. G. i I. G. zostały wezwane do ich uzupełnienia w terminie 7 dni poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów na okoliczność wykazania stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, a to: oświadczenia, gdzie skarżące zamieszkują, czyją własność stanowi ta nieruchomość i kto ponosi koszty jej utrzymania, potwierdzenie wysokości dochodów odcinkiem renty za miesiąc lipiec 2014 roku oraz odpowiednim zaświadczeniem od pracodawcy (bądź wyciągami z rachunków bankowych, jeżeli świadczenia te przekazywane są na konto bankowe), zeznań podatkowych o wysokości dochodu osiągniętego przez skarżące w roku 2013, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, obejmujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem, określenie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania rodziny (np. opłaty za prąd, gaz, wodę, telefon) oraz wysokości miesięcznych wydatków związanych z życiem codziennym np. produkty żywnościowe, inne podstawowe środki niezbędne do życia (np. lekarstwa) oraz przesłanie aktualnych (za ostatni okres rozliczeniowy) rachunków potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków, a także uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W odpowiedzi na wezwanie strony oświadczyły, że zamieszkują w 50 metrowym mieszkaniu przy ul. K. w K., stanowiącym własność I. G.. W suterenie przynależnej do ich mieszkania zamieszkuje A. G., utrzymujący się z pensji i renty skarżących. W związku z niskim dochodem i wysokimi kosztami utrzymania rodziny strony zwracają się z prośbą o zwolnienie ich od kosztów sądowych i przydzielenie adwokata z urzędu. Do pisma załączone zostały kopie następujących dokumentów: rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy za rok 2013 (PIT-40A) W. G., potwierdzenia wysokości składników wynagrodzenia I. G. za lipiec 2014 roku (do wypłaty ROR 1.474,52 zł), potwierdzenia wpłaty w dniu 14 lipca 2014 roku opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 56 zł, sześciu blankietów płatności za energię elektryczną (terminy płatności od stycznia do czerwca 2014 roku kwot 98,29 zł, 652,86 zł, 650,78 zł (trzy blankiety) i 616,99 zł), faktury za gaz z dnia 16 kwietnia 2014 roku na kwotę 38,51 zł, wyciągu z rachunku bankowego W. G. za okres od 29 maja do 11 lipca 2014 roku, potwierdzenia wpłaty w dniu 26 maja 2014 roku opłaty za wodę i podatek od nieruchomości za II kwartał w wysokości 320 zł, trzech faktur za usługi telekomunikacyjne: z dnia 5 sierpnia 2014 roku na kwotę 29 zł, z dnia 5 sierpnia 2014 roku na kwotę 5,92 zł i z dnia 7 lipca 2014 roku na kwotę 63,11 zł, zeznania podatkowego PIT-37 W. G. za 2013 rok, faktury z dnia 13 sierpnia 2014 roku za odbitki ksero na kwotę 5,88 zł oraz 27 faktur W. G. za zakup lekarstw, medykamentów i baterii w okresie od stycznia do sierpnia 2014 roku opiewających na kwoty od 11,50 zł do 409,72 zł.

Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:

Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.

Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, którego domagają się skarżące, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. roku, dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy.

Zgodnie z treścią art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżące ubiegając się o udzielenie im prawa pomocy w zakresie całkowitym winny były przekonać orzekającego, że ich sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania we własnym zakresie.

Aby dokonać rzetelnej, wolnej od wątpliwości oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenia strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajdują odzwierciedlenie w rzeczywistości.

W niniejszej sprawie W. G. i I. G. nie przekonały orzekającego o niemożliwości pokrycia przez nie kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika. Dane zawarte w urzędowym formularzu "PPF" nie miały cech "dokładności", a wezwanie do ich uzupełnienia nie zostało przez skarżące zrealizowane w pełni. Pomimo wyraźnego wezwania strony nie przedłożyły zeznania podatkowego za rok podatkowy 2013 I. G., w którym ujęte są dochody z wszystkich źródeł. Nie przesłano również historii rachunku bankowego I. G.. Strona niewątpliwie dysponuje takim rachunkiem, bowiem z przedłożonej informacji o składnikach wynagrodzenia strony za miesiąc lipiec 2014 roku wynika, że dochody te przekazywane są na ROR (rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy). W ocenie orzekającego to właśnie wyciągi z rachunków bankowych mogłyby w najbardziej wiarygodny sposób przybliżyć wiedzę o rzeczywistej sytuacji finansowej strony.

Odnośnie przedłożonej historii rachunku bankowego W. G. należy stwierdzić, iż nie może ona stanowić prawidłowego wykonania wezwania w tym zakresie. Wezwanie dotyczyło historii rachunku za ostatnie trzy miesiące, zaś przesłany dokument dotyczy jedynie okresu od 29 maja do 11 lipca 2014 roku, a zatem za niepełne dwa miesiące.

Skarżące nie wykonały również w pełni wezwania do wykazania wszystkich wydatków związanych z utrzymaniem rodziny. Przesłane rachunki za energię elektryczną, gaz, wodę i podatek od nieruchomości oraz odpady nie obrazują wszystkich ponoszonych wydatków. Brak jest bowiem informacji, nawet szacunkowych, o wydatkach na wyżywienie, ubranie, środki czystości, opał, czy utrzymanie psów. W takiej sytuacji orzekający nie może dokonać sumarycznego zestawienia uzyskiwanych w miesiącu dochodów i ponoszonych przez rodzinę kosztów, aby ustalić czy pozostają im jakiekolwiek wolne środki finansowe, które mogłyby zostać przeznaczone na postępowanie sądowoadministracyjne.

Podkreślenia wymaga, że wszystkie dokumenty, których przedłożenia oczekiwał orzekający, miały istotne znaczenie dla oceny przesłanek prawa pomocy. Pozwalałyby one bowiem na zobrazowanie rzeczywistej sytuacji materialnej skarżących, a nie sytuacji wykreowanej przez wybiórcze przedstawienie niepełnych danych. Nadesłanie wybiórczych dokumentów spowodowało, że znany jest tylko wycinek informacji, uniemożliwiający ustalenie, czy faktycznie skarżące znajdują się w obiektywnie trudnej sytuacji materialnej. Ta zaś bez zestawienia pełnych dochodów i wydatków gospodarstwa domowego, jest niemożliwa do ustalenia. Orzekanie na podstawie niekompletnych danych nie jest natomiast możliwe, ani dopuszczalne. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania.

Skoro w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przez skarżące przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy należało orzec jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Sygn. akt II SA/Kr 449/14

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. G., W. G., E. G. i I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 stycznia 2014 roku w przedmiocie czasowego odebrania psów.

W dniu 28 lipca 2014 roku do tut. sądu wpłynął wniosek A. G. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Rubryki formularza "PPF" dotyczące stanu rodzinnego, majątku i dochodów wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym zostały przekreślone. Jako przedmioty wartościowe skarżący wskazał dwie rodowodowe suczki rasy briard. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż w grudniu 2012 roku został pobity, złamano mu rękę. Wnioskodawca podał, iż nie istniało zagrożenie życia i zdrowia psów, gdyż zapewniał im opiekę weterynaryjną.

W związku z tym, że dane zawarte w we wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie miały cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pełnomocnik skarżącego adw. M. B. został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów na okoliczność wykazania stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych A. G., a to: oświadczenia, gdzie skarżący zamieszkuje, czyją własność stanowi ta nieruchomość i kto ponosi koszty jej utrzymania, oświadczenia, z jakiego źródła skarżący uzyskuje dochody na pokrycie kosztów bieżącej egzystencji – należało wykazać źródło i wysokość tych dochodów, zeznania podatkowego o wysokości dochodów skarżącego za 2013 rok, wyciągów z wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, obejmujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem, określenie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania skarżącego (np. opłaty za prąd, gaz, wodę, telefon) oraz wysokości miesięcznych wydatków związanych z życiem codziennym np. produkty żywnościowe, inne podstawowe środki niezbędne do życia (np. lekarstwa) oraz przesłanie aktualnych (za ostatni okres rozliczeniowy) rachunków / faktur potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków, oświadczenia z jakiego źródła czerpie dochody na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru oraz uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Odnosząc się do wezwania skarżący oświadczył, że nie posiada środków do życia. Artykuł prasowy A. A. "Znany hodowca zagłodził swoje psy" z dnia 2 stycznia 2013 roku i awantura sąsiadki zszargały dobre imię i nienaganną opinię długoletniego hodowcy i trenera psów, pozbawiając skarżącego środków do życia. Obecnie skarżący mieszka i jest na utrzymaniu swoich sióstr i mamy. Do pisma strona załączyła kopie następujących dokumentów: karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 21 grudnia 2012 roku, sprawozdania z badań psa z dnia 5 sierpnia 2013 roku oraz artykułu prasowego z Dziennika Polskiego z dnia 2 stycznia 2013 roku.

Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:

Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.

Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, którego domaga się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. roku, dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy.

Zgodnie z treścią art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżący ubiegając się o udzielenie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym winny był przekonać orzekającego, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania we własnym zakresie.

Aby dokonać rzetelnej, wolnej od wątpliwości oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenia strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajdują odzwierciedlenie w rzeczywistości.

W niniejszej sprawie skarżący nie przekonał orzekającego o niemożliwości pokrycia przez niego kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem sądowoadministracyjnym. Dane zawarte w urzędowym formularzu "PPF" nie miały cech "dokładności", a wezwanie do ich uzupełnienia nie zostało przez skarżącego zrealizowane w pełni. Brak jest przede wszystkim jakichkolwiek dokumentów, które potwierdziłyby trudną sytuację materialną strony. Skarżący utrzymuje, iż nie posiada środków do życia i pozostaje na utrzymaniu swoich sióstr i mamy, a jednocześnie opłaca koszty pełnomocnika z wyboru. Nie podaje, aby korzystał z pomocy społecznej. Wezwanie skierowane do strony o przesłanie materiałów źródłowych w postaci zeznania podatkowego za 2013 rok, czy wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, pozostało bez odpowiedzi. Tym samym skarżący uniemożliwili orzekającemu zweryfikowanie oświadczeń, które składane były we wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Podkreślenia wymaga, że wszystkie dokumenty i oświadczenia, których przedłożenia oczekiwał orzekający, miały istotne znaczenie dla oceny przesłanek prawa pomocy. Pozwalałyby one bowiem na zobrazowanie rzeczywistej sytuacji materialnej A. G., a nie sytuacji wykreowanej przez wybiórcze przedstawienie niepełnych danych. Niewykonanie przez skarżącego wezwania do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy spowodowało, że niemożliwe jest ustalenie, czy skarżący faktycznie znajduje się w obiektywnie trudnej sytuacji materialnej. Orzekanie na podstawie niekompletnych danych nie jest natomiast dopuszczalne. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania.

Odnosząc się do żądania ustanowienia stronie skarżącej adwokata z urzędu należy stwierdzić, że zgodnie z art. 246 § 3 p.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia takiego pełnomocnika lub nie pozostaje z nim w innym stosunku prawnym, chyba że został on ustanowiony na podstawie przepisów o prawie pomocy. Jak wynika z akt sprawy w dniu 3 stycznia 2013 roku A. G. udzielił pełnomocnictwa adwokatowi M. B. z Kancelarii Adwokackiej w K. przy ul. A. do zastępstwa w sprawie przed WSA w Krakowie oraz w instancjach właściwych w tej sprawie, jak również w postępowaniu egzekucyjnym. Pełnomocnik reprezentował skarżącego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, a następnie sporządził i wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od orzeczenia WSA w Krakowie z dnia 11 czerwca 2014 roku. A. G. korzysta zatem z fachowej pomocy adwokata z wyboru, którego sam wybrał i któremu udzielił stosownego pełnomocnictwa. Okoliczność ta wyklucza ustanowienie na rzecz skarżącego pełnomocnika z urzędu, byłoby to bowiem sprzeczne z celem instytucji prawa pomocy.

Skoro w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przez skarżącego przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy należało orzec jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Sygn. akt II SA/Kr 449/14

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. G., W. G., E. G. i I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 stycznia 2014 roku w przedmiocie czasowego odebrania psów.

W dniu 28 lipca 2014 roku do tut. sądu wpłynął wniosek E. G. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Rubryki formularza "PPF" dotyczące stanu rodzinnego i majątku wnioskodawczyni oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym zostały przekreślone. Jako źródło dochodu strona wykazała rentę w wysokości 886 zł. Uzasadniając wniosek wnioskodawczyni podniosła, iż jest rencistką i, na ile pozwalało jej zdrowie, zajmowała się swoimi psami.

W związku z tym, że dane zawarte w we wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie miały cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, E. G. została wezwana do jego uzupełnienia w terminie 7 dni poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów na okoliczność wykazania jej stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, a to: oświadczenia, gdzie skarżąca zamieszkuje, czyją własność stanowi ta nieruchomość i kto ponosi koszty jej utrzymania, potwierdzenia wysokości dochodów odcinkiem renty za miesiąc lipiec 2014 roku (bądź wyciągiem z rachunku bankowego, jeżeli świadczenie wpływa na konto bankowe), zeznania podatkowego o wysokości dochodu osiągniętego w roku 2013, wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, obejmujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem, określenie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania skarżącej (np. opłaty za prąd, gaz, wodę, telefon) oraz wysokości miesięcznych wydatków związanych z życiem codziennym np. produkty żywnościowe, inne podstawowe środki niezbędne do życia (np. lekarstwa) oraz przesłanie aktualnych (za ostatni okres rozliczeniowy) rachunków potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków, a także uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W odpowiedzi na wezwanie E. G. oświadczyła, że zamieszkuje u swojej siostry razem z mamą, W. G.. Utrzymuje się z renty. Ponosi wspólnie koszty utrzymania oraz indywidualnie koszty utrzymania i leczenia swoich psów. Podała, iż poza trzema psami, nie posiada innych dóbr materialnych. Do pisma strona załączyła kopię wyciągu z rachunku bankowego za okres od 10 czerwca do 8 lipca 2014 roku.

Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:

Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.

Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, którego domaga się skarżąca, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. roku, dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy.

Zgodnie z treścią art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżąca ubiegając się o udzielenie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym winna była przekonać orzekającego, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania we własnym zakresie.

Aby dokonać rzetelnej, wolnej od wątpliwości oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenia strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajdują odzwierciedlenie w rzeczywistości.

W niniejszej sprawie skarżąca E. G. nie przekonała orzekającego o niemożliwości pokrycia przez nią kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem sądowoadministracyjnym. Dane zawarte w urzędowym formularzu "PPF" nie miały cech "dokładności", a wezwanie do ich uzupełnienia nie zostało przez skarżącą zrealizowane w pełni. Wobec szeregu dokumentów, o których przesłanie strona była wzywana przedłożyła ona jedynie wyciąg z rachunku bankowego w [...] SA Oddział w K. za okres od 10 czerwca do 8 lipca 2014 roku, na którym w dniu 3 lipca 2014 roku odnotowany jest wpływ świadczenia ZUS w wysokości 762,33 zł. Saldo tego rachunku na dzień 4 lipca 2014 roku wynosiło 1.649,31 zł.

Pomimo wyraźnego wezwania strona nie przesłała odpisu zeznania podatkowego za 2013 rok, ani wyciągu z rachunku bankowego za trzy miesiące (przesłany wyciąg obejmuje okres niepełnego miesiąca). W ocenie orzekającego to właśnie wyciągi z rachunków bankowych za dłuższy okres mogłyby w najbardziej wiarygodny sposób przybliżyć wiedzę o rzeczywistej sytuacji finansowej strony.

E. G. nie podała także żadnych informacji o wysokości wydatków związanych z jej koniecznym utrzymaniem. Oświadczyła jedynie, że ponosi wspólne koszty utrzymania z siostrą i matką, zaś samodzielnie pokrywa koszty utrzymania i leczenia swoich psów. Orzekający nie dysponuje jednak danymi o wysokości tych kosztów. Nie może zatem dokonać sumarycznego zestawienia wysokości dochodów i wydatków, aby ustalić, czy stronie pozostają do dyspozycji wolne środki finansowe, które mogłaby przeznaczyć na koszty sądowe i wynagrodzenie pełnomocnika.

W takiej sytuacji uznać należy, że przedstawione przez skarżącą oświadczenie i wyciąg z rachunku bankowego nie mogły wyjaśnić wątpliwości, jakie powstały w toku rozpatrywania jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, że wszystkie dokumenty, których przedłożenia oczekiwał orzekający, miały istotne znaczenie dla oceny przesłanek prawa pomocy. Pozwalałyby one bowiem na zobrazowanie rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącej, a nie sytuacji wykreowanej przez wybiórcze przedstawienie niepełnych danych. Niepełne wykonanie przez skarżącą wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy spowodowało, że niemożliwe jest ustalenie, czy faktycznie znajduje się ona w obiektywnie trudnej sytuacji materialnej. Orzekanie na podstawie niekompletnych danych nie jest natomiast możliwe, ani dopuszczalne. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania.

Skoro w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przez skarżącą przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy należało orzec jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.