Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 733/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 § 2, art. 240 § 1 pkt 5, art. 243 § 1, art. 245 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 103 pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca) WSA Grzegorz Wałejko Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Gilowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] r. odmawiającej, po wznowieniu postępowania, uchylenia decyzji ostatecznej tego organu z dnia [...] r., w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej R. W. jako osoby trzeciej (członka zarządu) za zaległości podatkowe Z. z tytułu podatku od towarów i usług za m-ce II-IV 2009 r. oraz odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] orzekł o odpowiedzialności podatkowej R. W. jako osoby trzeciej, tj. członka zarządu osoby prawnej za zaległości podatkowe Z. z tyt. podatku od towarów i usług: za miesiąc luty 2009 r. w kwocie [...]zł, za miesiąc marzec 2009 r. w kwocie [...]zł i za miesiąc kwiecień 2009 r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł i kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...]zł. Organ podatkowy ustalił, że Spółka w złożonych deklaracjach (VAT-7) za ww. okresy wykazała kwoty zobowiązań podatkowych należnych do wpłaty i nie uregulowała należnego podatku. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. R. W. nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości. Ponadto w okresie powstania zaległości podatkowych R. W. był członkiem zarządu Spółki, nie złożył (pomimo zaistnienia ku temu przesłanek) stosownego wniosku o ogłoszenie upadłości i nie wykazał braku swojej winy w tym zaniechaniu. Powyższa decyzja stała się ostateczna.

Pismem z dnia 14 listopada 2014 r. skierowanym do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] R. W. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] r. Powołując art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej stwierdził, że powstały nowe okoliczności istotne dla sprawy polegające na tym, że zobowiązania wynikające z deklaracji VAT złożonej za luty 2009 r. przypadające do rozliczenia w marcu 2009 r. były zaciągnięte przez byłą prezes A. W., czyli poza okresem sprawowania przez niego funkcji prezesa. Ponadto R. W. stwierdził, że deklaracje VAT za marzec i kwiecień 2009 r. zostały złożone w wymaganych terminach, ale zostały błędnie wykonane przez dział księgowości i zawierają dane niezgodne ze stanem faktycznym. Wskazał, że w celu właściwego wyprowadzenia całej dokumentacji finansowej Spółki została zawarta umowa z profesjonalnym biurem rachunkowym, które dokonało poprawnych rozliczeń. W jego ocenie w związku z tym faktem zaistniała konieczność przeprowadzenia kontroli skarbowej celem dokładnego sprawdzenia tej dokumentacji księgowej z jednoczesną kontrolą krzyżową dokumentacji finansowej spółki Ś. ., która to kontrola nie została przez Urząd Skarbowy wykonana. Wskazał również na celowe i świadome działanie właściciela spółki "Z. " i "Ś. na jej niekorzyść. Stwierdził, że wnioski o upadłość winni złożyć poprzedni prezesi, gdyż spółka była niewypłacalna już w 2006 r.

R. W. dodał, że Syndyk Masy Upadłości nie wyegzekwował od Ś. należności z tytułu sprzedaży towarów i usług. Nie złożył też zawiadomienia na podstawie art. 89a ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, o zamiarze dokonania korekty podatku należnego z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju wynikającego z nieuregulowania wierzytelności w terminie 180 dni. Wskazał, że pełną kontrolę nad spółką objął Tymczasowy Nadzorca Sądowy T. F., w tym również nad wszystkimi sprawami związanymi z finansami i wypłatami zaległych wynagrodzeń pracowniczych. Prowadził on wszystkie sprawy związane ze współpracą pomiędzy "Z. " i Ś. , następnie został Syndykiem Masy Upadłości "Z. " i współpracował bez udziału R. W. z ówczesnym prezesem Spółki T. S. . Wskazał, że został odsunięty od spraw handlowych i finansowych Spółki i tylko jego nazwisko widniało w KRS. Dodał, że w następstwie działań Syndyka została wypowiedziana mu umowa o pracę jako prezesa i w konsekwencji złożył on rezygnację z tej funkcji. Syndyk nie informował go o działalności finansowej spółki i jego rola ograniczała się do sporządzenia zestawienia pozostałości "majątku spółki", w rzeczywistości sporządzenia spisów z natury maszyn, urządzeń i nieruchomości, które już były zajęte tytułami egzekucyjnymi przez Urząd Skarbowy. Jedyną szansą na zabezpieczenie zobowiązań podatkowych przez Urząd Skarbowy była wskazana przez niego nieruchomość, która została sprzedana z "Z. " do Ś. w grudniu 2008 r. przez A. W. i T. S. za kwotę ok. [...] zł.

Wniosek o wznowienie postępowania R. W. uzasadnił również sytuacją rodzinną. Wskazał, że jest jedynym żywicielem rodziny i ma na utrzymaniu trzy osoby. Fakt obciążenia jego osoby jako solidarnie odpowiedzialnego stawia jego oraz całą rodzinę w katastrofalnej sytuacji materialnej zagrażającej życiu i bytowi.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...], stwierdzając wystąpienie formalnych przesłanek wznowił postępowanie w sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. organ pierwszej instancji odmówił przeprowadzenia dowodu z oględzin ksiąg prowadzonych przez Z. w likwidacji w ramach kontroli podatkowej oraz odmówił przeprowadzenia dowodu z oględzin i badania ksiąg w ramach kontroli krzyżowej w Ś. .

Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] r., nie stwierdzając przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.

Organ pierwszej instancji podkreślił, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy we wszystkich jej aspektach, czy pełna merytoryczna kontrola decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Podnoszone przez stronę kwestie (odpowiedzialność innych osób, w tym poprzedniego zarządu czy Tymczasowego Nadzorcy Sądowego, później Syndyka Masy Upadłości, poprawność złożonych deklaracji podatkowych) w ocenie organu pierwszej instancji nie stanowiły żadnych istotnych okoliczności, o których mowa w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Również wskazany przez stronę fakt sprzedaży nieruchomości był organowi znany i nie miał wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Organ podatkowy stwierdził również, że opisana we wniosku sytuacja materialna i rodzinna strony nie stanowi okoliczności faktycznej, która miałaby znaczenie dla sprawy.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wnosząc o uchylenie jej w całości wniosła o uwolnienie jej od całkowitej odpowiedzialności za miesiąc luty 2009 r. z tytułu podatku od towarów i usług, ponieważ zobowiązanie to zostało zaciągnięte poza okresem sprawowania przez nią funkcji (bez jej wiedzy i udziału), a złożenie deklaracji wynikało z terminu jej złożenia do 25-go następnego miesiąca tj. w dniu 25 marca 2009 r. Powołując art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług strona wskazała, że obowiązek powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, a czynność tą wykonał poprzedni prezes Spółki. R. W. podkreślił, że jako prezes spółki Z. w tym okresie żadnego towaru nie wydawał i nie wykonywał żadnej usługi więc nie jest osobą za to odpowiedzialną. Wskazał również, że wyjaśnienia wymaga użyte w zaskarżonej decyzji stwierdzenie "kształtowanie obowiązku podatkowego w sposób zróżnicowany".

W odwołaniu został złożony wniosek o przeniesienie zobowiązań za miesiące marzec i kwiecień 2009 r. na Syndyka Masy Upadłości Z. "...gdyż to właśnie w okresie pełnienia przez niego działań związanych z upadłością Spółki głównie na nim leżał obowiązek zabezpieczenia majątku Spółki a tym samym Skarbu Państwa i dokonania skorygowania podatku VAT ze względu na fakt nieściągalność wierzytelności". Syndyk, mając wgląd do pełnej dokumentacji Spółki, w miesiącu wrześniu 2009 r., tj. po upływie 180 dni (od terminu płatności wskazanego na fakturach) winien złożyć zawiadomienie do Ś. o dokonaniu korekty ze względu na brak płatności za faktury i złożyć korekty deklaracji do Urzędu Skarbowego. Strona wskazała również, że T. S. będąc właścicielem Spółek Z. i Ś. nie wywiązał się z tych zobowiązań i "... sam osobiście wzbogacił się na jednej Spółce zubażając drugą, która jest jego własnością, nie płacąc należnego podatku".

Odnośnie obowiązku złożenia stosownego wniosku o upadłość, strona powołała się na stanowisko Sądu zawarte w postanowieniu z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt. [...], zgodnie z którym opóźnienie w złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki Z. przez R. W. było niewielkie i wynosiło praktycznie tydzień czasu. Funkcję prezesa zarządu objął on bowiem w dniu 1 marca 2009 r. (ustawowy termin do złożenia przez niego wniosku minął więc w dniu 14 marca, a w dniu 23 marca 2009 r. wniosek o ogłoszenie upadłości spółki Z. złożył ZUS. Uczestnik przyłączył się do przedmiotowego wniosku. Ponadto, z uwagi na niewypłacalność spółki w maju 2006 r., tj. na długo przed objęciem przez R. W. funkcji prezesa zarządu i nieznaczne opóźnienie w złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie przewidzianym w art. 373 ust. 1 pkt 1 PUiN nie miało wpływu na obniżenie wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa i rozmiar pokrzywdzenia wierzycieli. Nawet gdyby uznać, iż R. W. dopuścił się niedbalstwa w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w ustawowym terminie (do czego zdaniem Sądu Okręgowego - brak podstaw) to i tak niewielki stopień winy i brak wpływu na zaistnienie skutków, o których mowa w art. 373 ust. 2 PuiN. Z uzasadnienia powyższego wyroku R. W. wywiódł, że jako członek zarządu we właściwym czasie dołączył do zgłoszonego wniosku o ogłoszenie upadłości Z. oraz, że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy.

Dyrektor Izby Skarbowej po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.

Stwierdził, że wzruszenie prawomocnej decyzji w trybie art. 240 Ordynacji podatkowej, jako stanowiące odstępstwo od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, może nastąpić tylko w przypadkach ściśle określonych w tym przepisie. Przedmiotem postępowania o wznowienie jest zbadanie, czy zaszły wymienione w ww. przepisie wyjątkowe okoliczności, a nie ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach. Z uwagi na powyższe nie mogą odnieść skutku wszystkie podnoszone przez R. W. argumenty, które zmierzają do podważenia merytorycznej zasadności decyzji ostatecznej, (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2367/01 i wyrok NSA z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt II FSK 1018/13).

Organ odwoławczy oceniając wniosek o wznowienie postępowania przez pryzmat z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej stwierdził, że nie zaistniały przesłanki do zmiany decyzji ostatecznej. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności lub dowody posiadające łącznie ww. cechy. Wszystkie kwestie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy były już przedmiotem postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] r.

Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że we wniosku o wznowienie postępowania R. W. dokonał subiektywnej oceny wytworzonej w Spółce sytuacji organizacyjnej i finansowej w okresie sprawowania przez niego funkcji prezesa zarządu i bezpośrednio po zakończeniu sprawowania tej funkcji. Nie przedstawił jednakże nowych istotnych dla sprawy okoliczności mogących stanowić przesłanki do wzruszenia dotychczasowej decyzji ostatecznej. Organ podkreślił, że części z przedstawionych we wniosku okoliczności nie można przypisać cechy nowości, ponieważ R. W. przedstawił je również zeznając w charakterze strony w dniu 8 sierpnia 2012 r.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika wprost, że terminy płatności podatku od towarów i usług wynikającego ze złożonych przez Spółkę deklaracji za miesiące od lutego do kwietnia 2009 r. (odpowiednio: 25 marzec, 27 kwiecień, 25 maj 2009 r.) upłynęły w czasie pełnienia przez R. W. obowiązków członka zarządu. Do powyższych deklaracji nie zostały złożone korekty. Podatek wykazany w ww. deklaracjach, podpisanych przez R. W. jako prezesa zarządu był podatkiem należnym do zapłaty (art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej). Ww. zobowiązania po upływie powyższych terminów stały się zaległościami podatkowymi. W cytowanym wyżej art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej wyraźnie wskazano, że członek zarządu ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań reprezentowanego przez niego podmiotu, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Wobec precyzyjnego brzmienia ww. przepisu za nieistotne dla sprawy należy uznać wskazane przez stronę okoliczności dotyczące powstania obowiązku podatkowego. W świetle zapisów art. 116 Ordynacji podatkowej bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy są również poruszone przez stronę kwestie niezłożenia przez Syndyka Masy Upadłości Spółki zawiadomienia o zamiarze skorygowania podatku należnego, czy domniemanego przez stronę działania na niekorzyść Spółki - T. S.. Organ odwoławczy zaznaczył, że przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości (postulowanego w odwołaniu) przeniesienia zobowiązań podatkowych na syndyka masy upadłości. Również rozstrzyganie o wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za wyżej wskazane okresy (w tym ewentualnej zasadności dokonania korekt deklaracji, czy przeprowadzenia kontroli podatkowej) wychodzi poza zakres postępowania dotyczącego odpowiedzialności członka zarządu, a tym bardziej nie może być przedmiotem postępowania dotyczącego wzruszenia w trybie nadzwyczajnym ostatecznej decyzji wydanej w sprawie ww. odpowiedzialności. Wobec powyższego wydanie przez organ pierwszej instancji postanowienia o odmowie przeprowadzenia w ramach kontroli dowodów z oględzin ksiąg Spółki i jej kontrahenta - było uzasadnione.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że poza sporem pozostaje fakt, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna oraz że strona nie wskazała mienia Spółki, z którego egzekucja zaspokoiłaby zaległości podatkowe Spółki w znacznej części.

Z akt sprawy wynika również, że strona we właściwym czasie nie zgłosiła wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości (postępowania układowego) i nie wykazała, że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jej winy. Kwestia ta była rozpoznawana i została rozstrzygnięta w ostatecznej decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej, a strona nie wskazała żadnych dowodów mogących wpłynąć na jej odmienne rozstrzygnięcie. Zgłoszenie w dniu 23 marca 2009 r. wniosku o ogłoszenie upadłości nie przez stronę tylko przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie mogło doprowadzić do uznania, że nastąpiło spełnienie warunku zwalniającego z odpowiedzialności. W świetle art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej członkowie zarządu nie mogą skutecznie zasłaniać się nieznajomością kondycji finansowej spółki. Jako prezes zarządu podatnik zobowiązany był do prowadzenia spraw Spółki i kontrolowania jej finansów.

W ocenie organu we wniosku o wznowienie postępowania strona nie przedstawiła żadnych nowych, istotnych okoliczności w powyższym zakresie. Nie może stanowić o uwolnieniu od odpowiedzialności podatkowej stwierdzenie, że R. W. został "wręcz odsunięty od spraw handlowych i finansowych Spółki" w okresie, gdy figurował w KRS jako prezes zarządu. Organ zaznaczył, że rezygnację z pełnienia funkcji prezesa zarządu strona złożyła w grudniu 2009 r., a o wystąpieniu przesłanek do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości powinna wiedzieć co najmniej od momentu objęcia tej funkcji w dniu 1 marca 2009 r.. Wyznaczenie tymczasowego nadzorcy (w związku z wnioskiem ZUS z dnia 23 marca 2009 r. o ogłoszenie upadłości Spółki) miało na celu zabezpieczenie majątku dłużnika. W razie ustanowienia tymczasowego nadzorcy sądowego dłużnik, którego dotyczy wniosek o ogłoszenie upadłości, może dokonywać czynności, które mieszczą się w granicach zwykłego zarządu. W ramach zwykłego zarządu strona mogła zatem dokonywać weryfikacji rozliczeń finansowych Spółki.

Nawiązując do uzasadnienia wniosku sytuacją rodzinną strony organ stwierdził, że wskazane okoliczności w tym zakresie nie mogą być brane pod uwagę, przy rozstrzyganiu sprawy na podstawie art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.

W odniesieniu do wskazanej w odwołaniu treści postanowienia Sądu z dnia 30 marca 2011 r. o sygn. [...] organ wywiódł, że orzeczenie to nie rozstrzyga jakiejkolwiek sprawy podatkowej i nie jest nową okolicznością faktyczną lub nowym dowodem w administracyjnej sprawie podatkowej, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że brak jest przesłanek do wzruszenia ostatecznej decyzji orzekającej o odpowiedzialności R. W. za zobowiązania podatkowe Spółki.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji (błędnie nazwanej w skardze postanowieniem) podniósł zarzuty naruszenia prawa, poprzez "... nie uwzględnienie wykazanego przez skarżącego braku winy w przedmiocie wznowienia postępowania, uchylenia decyzji ostatecznej odpowiedzialności członka zarządu jako osoby trzeciej za urojone zaległości podatkowe spółki w podatku VAT od towarów i usług."

Skarżący zarzuca całkowite pomylenie i pomieszanie faktów przez [...] Urząd Skarbowy [...] poprzez przyjęcie że odpowiada on za zobowiązanie w podatku VAT za miesiąc luty 2008 r., którego termin do zapłaty przypada w miesiącu marcu 2008 r., w sytuacji, gdy w miesiącu tym nie pełnił on żadnej funkcji w organach Z.

Kwestionuje także nieuwzględnienie przez organy podatkowe, że potwierdzone przez skarżącego podpisem deklaracje podatkowe za miesiąc marzec i kwiecień 2009 r. r nie zawierają danych zgodnych ze stanem faktycznym i zostały błędnie sporządzone przez osoby pracujące w dziale księgowości.

Odnośnie stwierdzenia organu pierwszej instancji dotyczącego braku korekt deklaracji VAT skarżący stwierdził, że fakt nadpłaty w podatku VAT w kwocie [...]zł. w okresie działania Tymczasowego Nadzorcy Sądowego, a następnie Syndyka Masy Upadłości pozwala uznać, że korekta za tzw. "ulgę za złe długi" została dokonana. Organy powinny wyjaśnić tą okoliczność poprzez przeprowadzenie kontroli skarbowej. W odniesieniu do zawartego w decyzji stwierdzenia, że teoretycznie strona miała możliwość dokonania korekty osobiście do końca 2011 r. skarżący podniósł że z dniem 31 marca 2011 r. nie sprawował żadnej funkcji w spółce i nie miał dostępu do jakiejkolwiek dokumentacji finansowej oraz możliwości prawnej dokonania korekty podatku VAT.

Skarżący powołując się na postanowienia Sądu z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt. [...] stwierdził, że można w pełni uznać iż on jako członek zarządu we właściwym czasie dołączył do zgłoszonego wniosku o ogłoszenie upadłości Z. oraz , że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy.

Skarżący obarczył winą za niewywiązanie się z obowiązków właściciela Spółek Z. i Ś. T. S.. W ocenie skarżącego także Syndyk Masy Upadłości nie wykonał zgodnie z zaleceniami Sądu i obowiązującym prawem obowiązków będących w jego obszarze działań i kompetencji, co może świadczyć o tym, że Tymczasowy Nadzorca Sądowy działał z pokrzywdzeniem upadłego tj. Z. gdyż nie zabezpieczył w należyty sposób majątku upadłego. W tych okolicznościach, w ocenie skarżącego, należało przenieść odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki w podatku VAT za miesiące marzec i kwiecień 2009 r. na Syndyka Masy Upadłości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności należy dokonać oceny prawidłowości wznowienia postępowania podkreślając, iż instytucja ta jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Zakres postępowania wznowieniowego jest węższy aniżeli postępowania zwyczajnego i ogranicza się do badania podstaw wznowienia i ich wpływu na wydane rozstrzygnięcie.

W niniejszej sprawie organ wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] r. na podstawie art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej uznając, że wskazanie nowo ujawnionych okoliczności w zakresie zaistnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność skarżącego za zobowiązania podatkowe Z. wymaga przeprowadzenia postępowania i dokonania oceny, czy okoliczności te miały istotny wpływ na sposób procedowania w sprawie podatkowej i treść decyzji, a tym samym, czy wyczerpywały przesłankę, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

W odniesieniu do określonej w art. 240 - art. 246 Ordynacji podatkowej instytucji wznowienia postępowania, stwierdzić należy, że ma ona na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 Ordynacji podatkowej. Zaznaczyć też trzeba, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji (wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r., sygn. akt II SA 1241/98, LEX nr 41894).

Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Z powyższej regulacji wynika, że o zaistnieniu omawianej podstawy wznowienia można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: a) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, b) są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie, c) nie były znane organowi, który wydał decyzję, d) istniały w dniu wydania decyzji (zob. B. Gruszczyński w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Warszawa 2007, s. 733). Przesłanka nowych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego. Powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, zatem wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części. Aby doszło do weryfikacji decyzji ostatecznej w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, muszą w sprawie wystąpić łącznie wszystkie powołane przesłanki. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w powyższym przepisie należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Istotnym jest jednak, aby ujawnione w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji (wyrok NSA z dnia 10 marca 2011 r., sygn. akt. FSK 833/10).

W ocenie Sądu zasadne jest stanowisko organów podatkowych, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności lub dowody posiadające łącznie ww. cechy. Wszystkie kwestie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy były już przedmiotem postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] r. orzekającej o odpowiedzialności podatkowej skarżącego.

Należy podkreślić, że część okoliczności z przedstawionych we wniosku o wznowienie postępowania, skarżący przedstawił już w dniu 8 sierpnia 2012 r. zeznając w charakterze strony w trakcie postępowania podatkowego dotyczącego przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. (np. błędnie prowadzona księgowość). Nie można więc tym okolicznościom przypisać cechy nowości.

Nadto kwestia poprawności rozliczeń spółki z tytułu podatku od towarów i usług za m-ce II-IV 2009 r. (zasadności przeprowadzania kontroli podatkowej w tym zakresie, oględzin ksiąg spółki i jej kontrahenta, możliwości dokonywania ewentualnych korekt deklaracji VAT, podatku należnego zgodnie z art. 89a ustawy o podatku od towarów i usług, czy zawiadomienia dłużnika o tej korekcie) pozostaje poza zakresem postępowania dotyczącego odpowiedzialności członka zarządu, a tym bardziej nie może być przedmiotem postępowania dotyczącego wzruszenia w trybie nadzwyczajnym ostatecznej decyzji wydanej w sprawie ww. odpowiedzialności. Powyższe stwierdzenie odnosi się również do poruszanych przez skarżącego kwestii nieprawidłowych (w jego ocenie) działań Syndyka Masy Upadłości Spółki i T. S.. Przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości przeniesienia zobowiązań podatkowych na syndyka masy upadłości. Wobec powyższego wszystkie wymienione wyżej okoliczności nie mogą stanowić przesłanek do uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art. 245 § 1 Ordynacji podatkowej.

Skarżący nie przedstawi żadnych dowodów mogących podważyć ustalenia organu podatkowego odnośnie zaistnienia przesłanek do obarczenia jego osoby odpowiedzialnością za zaległości spółki w podatku VAT za luty 2009 r. Należy podkreślić, że do protokołu z dnia 8 sierpnia 2012 r. sam skarżący oświadczył, że funkcję prezesa zarządu objął 1 marca 2009 r. i sprawował ją do grudnia tego roku. Również w skardze potwierdza, że objął ww. funkcję z dniem 1 marca 2009 r. Zgodnie z art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Z powyższego przepisu wynika, że ustawodawca granice czasowe odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki ściśle łączy z momentem powstania zaległości podatkowej, a nie, jak tego chce skarżący, z chwilą wykonania czynności rodzących powstanie obowiązku podatkowego. Natomiast art. 103 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz 535 ze zm.) podatnicy (...) są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek urzędu skarbowego. Termin płatności podatku VAT za luty 2009 r. upłynął 25 marca 2009 r., a więc w okresie, gdy skarżący pełnił funkcję członka zarządu. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że w lutym 2009 r., gdy spółka dokonała czynności podlegających opodatkowaniu, skarżący nie był jeszcze członkiem zarządu nie jest okolicznością nową, istotną i nieznaną organowi. Nie mogła więc doprowadzić do uchylenia decyzji z dnia [...] r.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący powołał jako okoliczność mającą doprowadzić do uchylenia decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności podatkowej postanowienie sądu (skarżący nie wskazał jakiego sądu) z dnia 30 marca 2011 r. o sygn. [...]. Przytoczenie fragmentu uzasadnienia ww. rozstrzygnięcia sądu upadłościowego nie stanowi elementu stanu faktycznego istotnego dla sprawy, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Orzeczenie to nie rozstrzyga jakiejkolwiek sprawy podatkowej, zostało wydane na podstawie art. 372 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe i naprawcze (j.t. Dz.U. z 2009 Nr 175, poz. 1361). Uzasadnienie postanowienia stanowi ocenę stanu faktycznego w zakresie zastosowania ww. przepisu prawa upadłościowego i naprawczego i nie jest wiążące dla organu podatkowego. Zgodnie z art. 373 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego sąd może orzec m.in. pozbawienie na określony okres prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej u osoby, która ze swej winy: będąc do tego zobowiązana z mocy ustawy, nie złożyła w terminie dwóch tygodni od dnia powstania podstawy do ogłoszenia upadłości wniosku o ogłoszenie upadłości, albo po ogłoszeniu upadłości nie wydała lub nie wskazała majątku, ksiąg handlowych, korespondencji lub innych dokumentów upadłego, do których wydania lub wskazania była zobowiązana z mocy ustawy ( ust. 2), albo po ogłoszeniu upadłości ukrywała, niszczyła lub obciążała majątek wchodzący w skład masy upadłości (ust. 3), albo jako upadły w toku postępowania upadłościowego nie wykonała innych obowiązków ciążących na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sądu albo sędziego-komisarza, albo też w inny sposób utrudniała postępowanie ( ust. 4).

Zgodnie ze wskazanym w ww. postanowieniu sądu art. 373 ust. 1 ww. ustawy przy orzekaniu zakazu, o którym mowa w ust. 1, sąd bierze pod uwagę stopień winy oraz skutki podejmowanych działań, w szczególności obniżenie wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa upadłego i rozmiar pokrzywdzenia wierzycieli. Jak wynika z powyższego, orzeczenie ww. zakazu ma charakter fakultatywny. Takiego charakteru nie posiada natomiast orzekanie o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej. W odniesieniu do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że od tej odpowiedzialności nie zwalnia np. niewielkie opóźnienie w złożeniu wniosku (nawet przy uznaniu za tożsame ze złożeniem wniosku przyłączenie się do wniosku złożonego przez inny podmiot). Orzekając na podstawie ww. przepisu Ordynacji podatkowej nie ocenia się również skutków podejmowanych działań i stopnia winy. Przesłanka braku winy, jako okoliczności wyłączającej odpowiedzialność członka zarządu z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej odnosi się zarówno do winy umyślnej jak i winy nieumyślnej wynikającej np. z lekkomyślności czy niedbalstwa (por. wyrok WSA [...] z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 72/14).

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organ nie naruszył prawa, co skutkuje oddaleniem skargi stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).