Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1759/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 128
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz (spr.) Sędziowie WSA Anna Falkiewicz-Kluj WSA Iwona Kosińska Protokolant referent Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1759/19 U Z A S A D N I E N I E

Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] czerwca 2019 r. nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] października 2018 r. nr [...] ustalającą odszkodowanie na rzecz Z. K. w wysokości [...] zł za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości ozn. jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie [...], gmina [...], w związku z realizacją inwestycji polegającej na rozbudowie Regionalnego Portu Lotniczego - Port Lotniczy [...] S.A. i orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania ze ww. nieruchomości, o przyznaniu odszkodowania na rzecz Z. K. oraz o zobowiązaniu Portu Lotniczego [...] S.A. z siedzibą w [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia wydania decyzji.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wojewoda [...] decyzją z [...] października 2010 r. nr [...], zezwolił na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, polegającej na rozbudowie Regionalnego Portu Lotniczego - Port [...] S.A. Na podstawie tej decyzji ograniczono sposób korzystania z nieruchomości ozn. jako działka nr [...], w związku z przebudową i budową sieci uzbrojenia terenu. Decyzja stała się ostateczna z dniem [...] kwietnia 2011 r., na mocy decyzji Ministra Infrastruktury z [...] kwietnia 2011 r. nr [...].

Wojewoda [...] decyzją z [...] października 2018 r. orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz Z. K. za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w związku z realizacją inwestycji.

Prezydent Miasta [...] działający w imieniu Gminy [...], Burmistrz Miasta [...] działający w imieniu Gminy Miejskiej [...], Port Lotniczy [...] S.A. z siedzibą w [...] oraz Zarząd Województwa [...] wnieśli odwołania od powyższej decyzji.

Zarząd Województwa [...] zarzucił naruszenie art. 107 § 1 i § 3 kpa oraz 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 2 pkt 1-3 i art. 31 ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego oraz art. 54 ust. 2 i art. 55 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze.

Prezydent Miasta [...], Burmistrz Miasta [...] oraz Port Lotniczy [...] S.A. zarzucili naruszenie art. 107 § 1 kpa oraz naruszenia przepisów prawa materialnego min. art. 31 ust. 1 w związku z art. 21 i art. 8 ust. 1 pkt 8 lit. g, a także art. 31 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego.

W złożonych odwołaniach zarzucono dokonanie błędnej wykładni art. 31 ust 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego i uznania Portu Lotniczego [...] S.A. za samorządową jednostkę organizacyjną. Podniesiono ponadto, że wnioskodawcą decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji zakresie lotniska użytku publicznego był Port Lotniczy [...] S.A., a nie jednostki samorządu terytorialnego będące akcjonariuszami Portu Lotniczego [...] S.A.

Wskazano jednocześnie, że na mocy zezwolenia wydanego w trybie art. 174 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo lotnicze zarządzającym lotniskiem jest Port Lotniczy [...] S.A. z siedzibą w [...], co tym samym przesądza o tym, że Spółki tej nie można uznać za samorządową jednostką organizacyjną. Ponadto akcjonariusze nie mogą odpowiadać za zobowiązania spółki akcyjnej.

Dodatkowo zarzucono naruszenie art. 104 kpa i art. 107 § 1 kpa poprzez pominięcie w sentencji decyzji Wojewody [...] określenia podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania.

Minister Inwestycji i Rozwoju rozpoznając sprawę wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1380), dalej "specustawa lotniskowa" oraz przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.) wraz z przepisami wykonawczymi.

Minister zaznaczył, że zgodnie z art. 8 pkt 1 ust. 8 specustawy lotniskowej decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego zawiera w szczególności w razie potrzeby inne ustalenia dotyczące: obowiązku dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu, obowiązku przebudowy dróg innych kategorii, określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązków, o których mowa w lit. e i f, oraz zezwolenia na wykonanie obowiązków, o których mowa w lit. e i f.

W myśl art. 8 pkt 3 specustawy lotniskowej do ograniczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 8 lit. g, stosuje się przepisy art. 124 ust. 4-8 i art. 124a ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Stosownie do art. 124 ust. 4 tej ustawy na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 ustawy.

Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości, którą zgodnie z art. 156 ust. 1 powołanej ustawy stanowi operat szacunkowy (art. 130 ust. 2).

Minister Inwestycji i Rozwoju wskazał, że w niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za szkody powstałe z tytułu ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], stanowi operat szacunkowy sporządzony [...] czerwca 2018 r. przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego J. C. Organ odwoławczy opisał szczegółowo sporządzony w sprawie operat szacunkowy, dokonane przez rzeczoznawcę ustalenia, zastosowaną metodę i sposób szacowania podkreślając, że łączna wartość szkód została oszacowana na [...] zł i w takiej wysokości Wojewoda [...] ustalił odszkodowania na rzecz właściciela nieruchomości - Z. K.

Minister Inwestycji i Rozwoju stwierdził, że operat szacunkowy z [...] czerwca 2018 r. został wykonany w sposób prawidłowy. Jest opinią spójną, kompletną, niezawierającą błędów rachunkowych i stanowi wiarygodny dowód o wartości nieruchomości.

Organ odwoławczy uznał jednocześnie, że w sprawie zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji Wojewody [...] z [...] października 2018 r. i orzeczenia co do istoty sprawy.

Minister zaznaczył, że stosownie do art. 22 ust. 6 specustawy lotniskowej odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.

W myśl art. 31 tej ustawy, koszty nabycia nieruchomości na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, w tym odszkodowania, są finansowane ze środków Skarbu Państwa, a koszty, o których mowa w ust. 1, finansuje jednostka samorządu terytorialnego w przypadku, gdy zakładającym lotnisko albo zarządzającym lotniskiem jest organ jednostki samorządu terytorialnego albo jej samorządowa jednostka organizacyjna (art. 31 ust. 2).

Organ odwoławczy wskazał, że w oparciu o wskazany stan prawny Wojewoda [...] orzekł o odszkodowaniu za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania ww. nieruchomości powołując się na art. 31 ust. 2 specustawy lotniskowej i zobowiązując do wypłaty ustalonego odszkodowania wyłącznie jednostki samorządu terytorialnego będące akcjonariuszami Portu Lotniczego [...] S.A. z siedzibą w [...], tj. Województwo [...], Gminę Miasto [...], Gminę Miejską [...] oraz Powiat [...] proporcjonalnie do ilości posiadanych przez te jednostki akcji spółki.

Zdaniem Ministra powyższe stanowisko jest wadliwe.

Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy specustawy lotniskowej w kwestii odszkodowania odnoszą się do przypadku utraty prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub praw rzeczowych do nieruchomości, wskazując jako uprawnionych do jego otrzymania odpowiednio byłego właściciela, użytkownika wieczystego takiej nieruchomości oraz osoby, którym przysługiwały do niej ograniczone prawa rzeczowe. Przepisy specustawy lotniskowej nie regulują wprost przyznania odszkodowania osobom, które są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości, a w stosunku do których na mocy decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego trwale bądź czasowo ograniczono sposób korzystania z nieruchomości.

Powyższe jednak zostało uregulowane w art. 8 pkt 3 specustawy lotniskowej poprzez wskazanie, że do ograniczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 8 lit. g stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 ust. 4-8 i art. 124a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dotyczy to również kwestii ewentualnych odszkodowań z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (art. 124 w związku z art. 128 ust. 4tej ustawy).

Organ odwoławczy zaznaczył, że dyspozycja art. 31 ust. 2 specustawy lotniskowej odnosi się do nieruchomości, które zostały nabyte, a zatem przeszły na rzecz Skarbu Państwa w wyniku uostatecznienia się decyzji o zezwoleniu na realizacji inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, lub też zostały nabyte przez jednostkę samorządu terytorialnego bądź zakładającego lotnisko użytku publicznego. Natomiast w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia z odszkodowaniem za przejęcie nieruchomości, ale z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Za powyższym przemawia treść art. 124 ust. 4 ugn, zgodnie z którym obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu zagospodarowania sprzed zrealizowania urządzeń infrastruktury technicznej spoczywa na tej osobie lub jednostce organizacyjnej, która uzyskała zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości. Obowiązek ten spoczywa zatem na adresacie tej decyzji, określonym w jej treści, i na jego następcach prawnych, jeżeli przed zakończeniem inwestycji przestał istnieć dotychczasowy podmiot lub jednostka organizacyjna. Ponadto, to inwestor wnioskujący o wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji, staje się później czasowo władającym na podstawie tytułu administracyjnego (publicznoprawnego).

Minister Inwestycji i Rozwoju podkreślił ponadto, że stosownie do treści art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdy przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 tej ustawy, zgodnie z którym wysokość odszkodowania za szkody wynikłe z ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości powinna obejmować dwa elementy: wartość poniesionych szkód (pieniężne wyrównanie zniszczeń) oraz zmniejszenie wartości nieruchomości wskutek trwałego usytuowania na niej urządzeń infrastruktury.

Organ odwoławczy wskazał, że to Port Lotniczy [...] S.A. z siedzibą w [...] działając jak założyciel, był wnioskodawcą wydania decyzji zezwalającej na realizację ww. inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego. Na skutek realizacji tej inwestycji koniecznym stała się budowa oraz przebudowa istniejącej infrastruktury technicznej występującej na działce nr [...], co w konsekwencji skutkowało orzeczeniem o ograniczeniu w sposobie korzystania z nieruchomości.

Ponadto z analizy materiału dowodowego wynika, że Spółka Port Lotniczy [...] S.A. z siedzibą w [...] spłaciła część zobowiązań już przed wszczęciem postępowania administracyjnego, o czym świadczy pismo z [...] lutego 2018 r.

Zdaniem Ministra Inwestycji i Rozwoju skoro ograniczenie w sposobie korzystania z ww. nieruchomości powoduje również konsekwencje dla właściciela w postaci obowiązku udostępniania nieruchomości celem usuwania awarii i konserwacji posadowionych urządzeń, a powyższe jest skutkiem realizacji inwestycji, o którą wnioskował ówczesny założyciel lotniska Port Lotniczy [...] S.A. z siedzibą w [...], to ten podmiot zobowiązany jest wypłaty odszkodowania ustalonego w drodze niniejszej decyzji administracyjnej. Obowiązek ten wynika bowiem z art. 124 ust. 4 w związku z art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Powyższe - w ocenie organu odwoławczego -dotyczy również szkód trwałych związanych z ograniczeniem w sposobie korzystania z nieruchomości i wartości zniszczonych składników roślinnych.

Wojewoda [...] nieprawidłowo zatem zobowiązał akcjonariuszy Portu Lotniczego [...] S.A. z siedzibą w [...] do wypłaty ustalonego w niniejszej sprawie odszkodowania.

Minister Inwestycji i Rozwoju podkreślił, że regulacje zawarte w ustawie z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 202)- dalej "ksh", wskazują wyraźnie, że spółka akcyjna jest spółką kapitałową utworzoną dla realizacji konkretnych celów wskazanych w statucie spółki. Jednocześnie art. 301 § 5 ksh stanowi wprost, że akcjonariusze spółki nie odpadają za zobowiązania spółki.

Jakkolwiek akcjonariuszami Portu Lotniczego [...] S.A. są wyłącznie jednostki samorządu terytorialnego, to zdaniem organu odwoławczego, zobowiązanie do wypłaty odszkodowania tych jednostek, jedynie w oparciu o kryterium majątkowe, nie znajduje uzasadnienia. Minister zgodził się ze odwołującymi, że skoro ustawodawca w art. 31 ust. 2 specustawy lotniskowej posługuje się terminami "zakładający lotnisko" oraz "zarządzający lotniskiem", to terminy te powinny być interpretowane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2018 r. poz. 1183 ze zm.). W myśl zaś art. 174 ust. 2 tej ustawy zezwolenie na zarządzanie lotniskiem użytku publicznego może uzyskać:

1) organ administracji publicznej Rzeczypospolitej Polskiej;

2) państwowa lub samorządowa jednostka organizacyjna;

3) spółka kapitałowa z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

Minister Inwestycji i Rozwoju wskazał, że z akt niniejszej sprawy wynika, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego [...] grudnia 2012 r., działając na podstawie art. 174 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy, udzielił zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie zarządzania lotniskiem użytku publicznego na rzecz Portu Lotniczego [...] S.A. z siedzibą w [...]. Zatem niewątpliwie zarządzającym lotniskiem jest Port Lotniczy [...] S.A. z siedzibą w [...], nie zaś jednostka czy też poszczególne jednostki samorządu terytorialnego jako akcjonariusze tej Spółki.

Tym samym organ odwoławczy podzielił stanowisko odwołujących, że akcjonariusze Portu Lotniczego [...] S.A. z siedzibą w [...] nie mogą odpowiadać za zobowiązania Spółki akcyjnej wynikające z realizacji inwestycji w zakresie rozbudowy Regionalnego Portu Lotniczego [...] S.A, której była wnioskodawcą. Podmiotem zobowiązanym do wypłaty ustalonego odszkodowania jest zatem Port Lotniczy [...] S.A. z siedzibą w [...].

W świetle powyższego Minister Inwestycji i Rozwoju stwierdził, że zaistniały podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenia o ustaleniu stosownego odszkodowania oraz zobowiązaniu Portu Lotniczego [...] S.A. z siedzibą w [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółka Port Lotniczy [...] S.A. z siedzibą w [...] zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 8 ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego w związku z art. 31 ust. 1 tej ustawy, poprzez błędną wykładnię przepisów polegającą na przyjęciu, że do ustalenia podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania za ograniczenia korzystania z nieruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 ust. 4-8 i art. 124a ustawy o gospodarce nieruchomościami, podczas gdy z wykładni wskazanych przepisów wynika, iż takie odesłanie jest możliwe wyłącznie z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z ww. przepisów specustawy lotniskowej, co oznacza, że do wypłaty odszkodowań za ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości podmiotem zobowiązanym jest Skarb Państwa.

W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a, który na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania.

W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] czerwca 2019 r. nie narusza prawa. Sąd podzielił stanowisko organu odnośnie dokonanych ustaleń faktycznych i ocen prawnych.

Zaskarżoną decyzją Minister Inwestycji i Rozwoju uchylił decyzję organu pierwszej instancji z [...] października 2018 r. i ustalił odszkodowanie na rzecz Z. K. w wysokości [...] zł za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie [...], gmina [...], w związku z realizacją inwestycji polegającej na rozbudowie Regionalnego Portu Lotniczego - Port Lotniczy [...] S.A. i zobowiązał Port Lotniczy [...] S.A. z siedzibą w [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia wydania decyzji.

Postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania wszczęte zostało w związku z decyzją Wojewody [...] z [...] października 2010 r. zezwalającą na realizację inwestycji polegającej na rozbudowie Regionalnego Portu Lotniczego - Port [...] S.A. w [...]. Decyzja ta zawierała jednocześnie postanowienia w zakresie ograniczenia sposobu korzystania z opisanej wyżej nieruchomości.

Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego wysokość odszkodowania za szkody powstałe z tytułu ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości ustalona została w oparciu o operat szacunkowy sporządzony [...]czerwca 2018 r. przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego J. C. Przy czym zaznaczyć trzeba, że wysokość ustalonego w niniejszej sprawie odszkodowania nie jest przez strony kwestionowana. Kwestę sporną stanowi natomiast organ zobowiązany do wypłaty ustalonego odszkodowania. Minister Inwestycji i Rozwoju w zaskarżonej decyzji uznał, że organem zobowiązanym do wypłaty ustalonego odszkodowania za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z opisanej wyżej nieruchomości jest Port Lotniczy S.A. z siedzibą w [...].

Zdaniem Sądu stanowisko organu jest prawidłowe.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1380) - specustawa lotniskowa oraz przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.) wraz z przepisami wykonawczymi.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 8 specustawy lotniskowej decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego określa w razie potrzeby inne ustalenia dotyczące: a) określenia szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, b) określenia czasu użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych, c) określenia terminów rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania oraz tymczasowych obiektów budowlanych, d) określenia szczegółowych wymagań dotyczących nadzoru na budowie, e) obowiązku dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu, f) obowiązku przebudowy dróg, g) określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązków, o których mowa w lit. e i f, h) zezwolenia na wykonanie obowiązków, o których mowa w lit. e i f.

Stosownie do art. 8 ust. 3 tej ustawy do ograniczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 8 lit. g, przepisy art. 124 ust. 4–8 i art. 124a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio.

W myśl art. 21 specustawy lotniskowej z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego stała się ostateczna, za odszkodowaniem ustalonym w odrębnej decyzji, o której mowa w art. 22, nieruchomości, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa albo właściwej jednostki samorządu terytorialnego – w przypadku, gdy zakładającym lotnisko albo zarządzającym lotniskiem jest organ tej jednostki samorządu terytorialnego albo jej samorządowa jednostka organizacyjna. Zgodnie zaś z art. 22 ust. 6 tej ustawy, odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.

Jak słusznie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołana ustawa nie reguluje kwestii przyznania odszkodowania podmiotom (właścicielom, użytkownikom wieczystym lub osobom posiadającym ograniczone prawa do nieruchomości), którym, na mocy decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego trwale lub czasowo ograniczono sposób korzystania z nieruchomości. We wskazanym zakresie specustawa lotniskowa, zgodnie z art. 8 ust. 3, odsyła do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem Sądu - wbrew twierdzeniom skarżącego - odesłanie to dotyczy również odszkodowań z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Zgodnie z art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 ustawy.

W myśl zaś art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124–126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

Podkreślić jednocześnie trzeba, że stosownie do art. 31 specustawy lotniskowej koszty nabycia nieruchomości na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, w tym odszkodowania, są finansowane ze środków Skarbu Państwa.

W myśl art. 31 ust. 2 tej ustawy koszty o których mowa w ust. 1, finansuje jednostka samorządu terytorialnego, w przypadku, gdy zakładającym lotnisko albo zarządzającym lotniskiem jest organ jednostki samorządu terytorialnego albo jej samorządowa jednostka organizacyjna.

Z powołanego przepisu wynika zatem, że Skarb Państwa zobowiązany jest m.in. do wypłaty odszkodowania za nieruchomości, które zostały nabyte (przeszły na rzecz Skarbu Państwa) na mocy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego. Przepis ten - wbrew twierdzeniom skarżącego- nie znajduje jednak zastosowania w przypadku wypłaty odszkodowania za ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości. Jak wyżej wskazano w kwestii odszkodowań za ograniczenia, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 8 lit. g (tj. ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązków, o których mowa w lit. e i f) stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z treści powołanego wyżej art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami jednoznacznie wynika natomiast, że obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu zagospodarowania sprzed zrealizowania urządzeń infrastruktury technicznej spoczywa na tej osobie lub jednostce organizacyjnej, która uzyskała zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości, tj. na adresacie decyzji, określonym w jej treści, i na jego następcach prawnych, jeżeli przed zakończeniem inwestycji przestał istnieć dotychczasowy podmiot lub jednostka organizacyjna. Jak wskazał Minister Inwestycji i Rozwoju istotne przy tym jest, że inwestor, wnioskujący o wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji, staje się później czasowo władającym na podstawie tytułu administracyjnego.

Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawcą wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego polegającej na rozbudowie Regionalnego Portu Lotniczego Port [...] S.A. była - działająca jako założyciel Spółka - Port Lotniczy [...] S.A. z siedziba w [...]. Konieczność budowy oraz przebudowy istniejącej infrastruktury technicznej występującej na działce nr [...] skutkowała wydaniem orzeczenia o ograniczeniu w sposobie korzystania z tej nieruchomości. Innymi słowy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości było skutkiem realizacji ww. inwestycji, której wnioskodawcą był Port Lotniczy [...] S.A. w [...]. Słusznie zatem organ drugiej instancji uznał, że podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania z tytułu ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości jest ww. założyciel lotniska, który był wnioskodawcą wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji, nie zaś Skarb Państwa. Wynika to jednoznacznie z treści powołanych wyżej przepisów art. 124 ust. 4 w związku z art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do których odsyła art. 8 ust. 3 specustawy lotniskowej. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że Skarb Państwa jest podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jedynie za nieruchomości, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, co wynika z treści art. 31 specustawy lotniskowej. W przypadku odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, powołany art. 31 nie ma zastosowania. Jak wskazano w takim przypadku zastosowanie mają właściwe przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. art. 124 ust. 4 w związku z art. 128 ust. 4).

Zgodzić się ponadto trzeba z twierdzeniami organu odwoławczego, że brak było podstaw do zobowiązania do wypłaty ustalonego odszkodowania akcjonariuszy Portu Lotniczego [...] S.A., którymi są wyłącznie jednostki samorządu terytorialnego. Wynika to z treści przepisów ksh, w tym art. 301 § 5 ksh, który stanowi, że akcjonariusze spółki nie odpadają za zobowiązania spółki. Ponadto, jak słusznie wskazał Minister Inwestycji i Rozwoju, art. 31 ust. 2 specustawy lotniskowej posługuje się terminami "zakładający lotnisko" oraz "zarządzający lotniskiem". Zgodnie zaś z art. 174 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2018 r. poz. 1183, ze zm.). zezwolenie na zarządzanie lotniskiem użytku publicznego może uzyskać:

1) organ administracji publicznej Rzeczypospolitej Polskiej;

2) państwowa lub samorządowa jednostka organizacyjna;

3) spółka kapitałowa z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

Zgodnie z zezwoleniem Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] grudnia 2012 r., wydanym na podstawie art. 174 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy, zarządzającym lotniskiem jest Port Lotniczy [...] S.A. z siedziba w [...], nie zaś jednostki samorządu terytorialnego jako akcjonariusze tej Spółki.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.