Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 454/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2007-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy: article: art. 28,  art. 10,  art. 145 par. 1 pkt 4,  art. 150,  art. 151, art. 62
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 22 sierpnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Krzysztof Gruszecki sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2007 roku sprawy ze skargi firmy [...] Sp. z o.o. w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...] po ponownym rozpatrzeniu wniosku "Firmy A Sp. z o.o." spółki komandytowej z siedzibą w [...]., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją własną z dnia [...] grudnia 2005 r., znak: [...] dotyczącą udzielenia "Firmie B Sp. z o.o. i spółka" spółce komandytowej z siedzibą w [...] zezwolenia na sprzedaż napojów o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. W motywach decyzji organ wskazał, iż przepis art. 62 k.p.a. nie stanowi o obowiązku lecz możliwości prowadzenia jednego postępowania dla spraw, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej. Powołał się przy tym na orzecznictwo NSA, w którym przyjęto, iż jedno postępowanie powinno był prowadzone w sytuacji, gdy kilka podmiotów stara się o jedno dobro np. koncesje, zezwolenie. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie taka sytuacja, nie ma miejsca, ponieważ w dniu, w którym udzielono spółce A zezwolenia do rozdysponowania było jeszcze 20 zezwoleń na sprzedaż napojów o zawartości powyżej 4,5 % alkoholu. Tym samym nie można mówić o sprzeczności interesów wyżej wymienionych spółek. Jak wskazał organ, za takim stanowiskiem przemawiać ma również fakt, iż "Firma A Sp. z o.o." ubiegała się o zezwolenia dla dwóch punktów, zaś zezwolenie spółki B dotyczy jednego punktu. Organ podniósł przy tym, iż wobec wszystkich podmiotów stosuje jednakowe kryteria przy rozpatrywaniu wniosków o sprzedaż napojów alkoholowych - kieruje się limitem punktów sprzed tych napojów oraz spełnieniem warunków do wydania zezwolenia, określonych przepisami ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1231 z późn. zm.). W związku z tym organ wskazał, iż Spółka B uzyskała pozytywną opinię Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w [...], zaś w stosunku do Spółki A Komisja wydała opinię negatywną. Powyższe argumenty przemawiają zdaniem organu za uznaniem, iż wnioskodawczyni nie była stroną w sprawie udzielenia Spółce B zezwolenia na sprzedaż napojów o zawartości powyżej 18% alkoholu.

W odwołaniu od powyższej decyzji "Firma A Sp. z o.o." spółka komandytowa z siedzibą w [...] podniosła, iż bez własnej winny została pozbawiona, jako strona postępowania, udziału w postępowaniu w sprawie udzielenia Spółce B zezwolenia na sprzedaż napojów o zawartości powyżej 18%. Zdaniem odwołującej się w postępowaniu, którego wznowienia się domaga, została rozstrzygnięta sprawa administracyjna tożsama pod względem przedmiotowym ze sprawą dotyczącą złożonego przez nią wniosku o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, gdyż podstawa prawa żądania Spółki B i Spółki A oraz stan faktyczny w obu sprawach są takie same. Sprawa ta ukształtowała przy tym sytuację wielu podmiotów, gdyż uzyskanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przez jedne podmiot automatycznie zmniejszyło szansę drugiego podmiotu na otrzymanie takiego zezwolenia. Argumentem przemawiającym dodatkowo za koniecznością przeprowadzenia jednego postępowania w sprawie wydania zezwolenia m.in. dla Spółki B i Spółki A na sprzedaż napojów alkoholowych, jest, zdaniem odwołującej się, to, iż od dnia ogłoszenia przez Prezydenta Miasta [...] możliwości zgłaszania wniosków (grudzień 2005 r.) do dnia [...] czerwca 2006 r. (uchwała nr [...] zmniejszająca limit) przyznano tylko jedno zezwolenia – dla Spółki B. W dodatku zezwolenie to zostało najprawdopodobniej wydane przed uzyskaniem waloru ostateczności przez postanowienie Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w [...] o pozytywnym zaopiniowaniu wniosku Spółki B. Strona odwołująca się wywiodła w związku z tym, że pozostałe podmioty ubiegające się

o zezwolenie powinny zostać poinformowane o okolicznościach, które przesądziły

o tym, że Spółka B otrzymała zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 1996 r., wskazała ponadto, iż łączne rozpoznanie wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych możliwe jest także w sytuacji, gdy występuje większa ilość tożsamych przedmiotowo zezwoleń, o które stara się kilka podmiotów. Jej zdaniem za koniecznością przeprowadzenia jednego postępowania w sprawach wydania zezwoleń dla starających się o nie podmiotów przemawia dodatkowo fakt, iż nie jest dla niej jasne, czym się kierował organ przyznając Spółce B, a nie Spółce A zezwolenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazało, iż wniosek o wznowienie postępowanie nie pochodzi od strony. W stosunku do Spółki A toczy się, bowiem nadal odrębne postępowanie o wydaniu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, Dodało również, iż sama możliwość prowadzenia jednego postępowania z wniosku kilku podmiotów ubiegających się o wydanie zezwolenia nie przesądza o uznaniu za stronę każdego z tych podmiotów w sytuacji, gdy organ nie skorzystał z tej możliwości i prowadził odrębne postępowanie w stosunku do każdego z nich.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję "Spółka A Sp. z o.o." spółka komandytowa z siedzibą w [...], wniosła o jej uchylenie, jako naruszającej przepis art. 145§ 1 pkt 4 k.p.a. Wskazała przy tym, iż wbrew twierdzeniom organu, prowadzenie jednego postępowania administracyjnego z wniosku kilku podmiotów ubiegających się o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych nie zależy od swobodnego uznania organu. Powołując się na orzecznictwo, a także stanowisko doktryny, skarżąca podniosła, iż postępowanie o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w [...] dotyczyło jednej sprawy administracyjnej, w której wystąpiła wielość stron i w związku z tym powinno się zakończyć wydaniem jednej decyzji. Prowadzenie wspólnego postępowania było zdaniem strony niezbędne ze względu na obowiązek wyjaśnienia stronom ubiegającym się o wydanie takiego zezwolenia, czym motywowane było udzielenie zezwolenia Spółce B, przy jednoczesnej odmowie jego udzielenia m.in. Spółce A. Strona skarżąca podniosła także, iż organ odwoławczy nieuzasadniając swego stanowiska odmówił jej przymiotu strony w postępowaniu o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Argumentacja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest, bowiem dla strony nie jasna, ze względu na to, iż z jednej strony organ ten nie kwestionuje stanowiska zawartego w odwołaniu Spółki A, z drugiej zaś wskazuje, iż strona postępowania była tylko Spółka B, nie powołując przy tym przepisu, z którego by to wynikało, ani poglądów doktryny czy orzeczeń przemawiającym za takim stanowiskiem.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację, a ponadto wskazując, iż wniosek Spółki A mógłby zostać uwzględniony jedynie, gdyby z takim samym wnioskiem zwróciła się Spółka B oraz inne podmioty ubiegające się o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) wynika, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie, z art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm), zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Badając zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Sąd uznał, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie należy zauważyć, iż stosownie do treści przepisu art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania stroną jest nie tylko wnioskodawca, ale również strona, która brała udział w głównym postępowaniu, którego wznowienia domaga się wnioskodawca. W przedmiotowej sprawie Spółka A domaga się wznowienia postępowania zakończonego decyzją udzielającej zezwolenia Spółce B na sprzedaż napojów alkoholowych. Bez wątpienia Spółka B brała udział w postępowaniu głównym oraz ma interes prawny w niniejszej sprawie, ponieważ przedmiotem ewentualnego postępowania wznowieniowego byłaby decyzja udzielająca jej zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Z ustanowionej w art. 10 k.p.a. zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu wynika obowiązek organu zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Niezapewnienie stronie udziału w postępowaniu powoduje, więc konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z jej udziałem. Podkreślić przy tym należy, że naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową. Nie doręczając Spółce B decyzji o odmowie wznowienia postępowania oraz innej korespondencji w sprawie organ I i II instancji naruszyły wyżej wskazaną zasadę.

Ponadto Sąd uznał, iż w przypadku wskazania jako przesłanki wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ rozpatrujący podanie nie bada czy podmiot je wnoszący istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta powinna być przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Organ może odmówić wznowienia postępowania z tego powodu, iż wnioskodawca nie jest stroną tylko w sytuacji, gdy okoliczność ta jest oczywista i nie jest kwestionowana. Jeśli istnieją wątpliwości, co do tego, czy wnioskodawca jest stroną, badanie przymiotu strony następuje po wznowieniu postępowania. W rozpoznanej sprawie wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. a zatem badanie czy Spółka A, która złożyła wniosek o wznowienie postępowania, jak i to czy istotnie kwestionowana decyzja zapadła z naruszeniem jej interesu prawnego, nie podlega badaniu w postępowaniu o odmowie wznowienia postępowania, a wyłącznie w trybie określonym w art. 150 i 151 k.p.a. tj. po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Organy wydając decyzje o odmowie wznowienia postępowania przesądziły sprawę czy Spółka A była stroną postępowania o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych Spółce B a zatem również kwestię czy Spółka A była uprawniona do złożenia podania o wznowienie postępowania. Zgodnie z wyżej wskazanymi argumentami rozstrzygnięcie kwestii czy podmiot jest uprawniony do złożenia podania o wznowienie postępowania w sytuacji, gdy powoływaną podstawą wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. winno nastąpić po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania a nie w decyzji odmawiającej wznowienia postępowania.

W przypadku wznowienia postępowania organ ustalić powinien czy sprawy udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych Spółce Bl i Spółce A nie powinny być rozpoznane w jednym postępowaniu. Podstawową kwestią do ustalenia jest stosunek ilości dobra (zezwoleń) do ilości wnioskodawców. Jeżeli okaże się, że dobra jest mniej niż wnioskodawców organ winien prowadzić jedno postępowanie. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w dniu udzielenia Spółce B zezwoleń do "rozdysponowania" było 20 zezwoleń i na tej podstawie stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie było "charakterystycznej i niezbędnej (...) sprzeczności interesów wnioskodawców ubiegających się o jedno i to samo zezwolenie", uzasadniających zastosowanie art. 62 k.p.a.

Zgodnie z treścią art. 62 k.p.a. w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Użycie słowa "może", umożliwia prowadzenie kilku spraw łącznie w jednym postępowaniu, jeśli zachodzą warunki wymienione w wyżej wskazanym przepisie, natomiast nie nakazuje czynić tego w każdej sytuacji. Należy jednak zauważyć, iż w literaturze i orzecznictwie NSA przyjęto, że łącznie powinno być przeprowadzone jedno postępowanie, gdy kilka podmiotów stara się o jedno dobro np. koncesję, zezwolenie itp. Przepis art. 62 k.p.a. określa wyłącznie przesłanki uzasadniające wszczęcie i prowadzenie jednego postępowania dotyczącego więcej niż jednej strony. W tym miejscu należy zauważyć, iż w sytuacji, gdy w wyniku udzielenia zezwolenia wyczerpie się limit dotyczący liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych to okoliczność ta stanowi negatywną przesłankę w przedmiocie wydania zezwolenia. A więc w którymś momencie postępowania przyznanie zezwolenia jednemu podmiotowi będzie stanowić negatywną przesłankę udzielenia zezwolenia drugiemu. Z powyższych względów wbrew stanowisku organu należy przyjąć, iż pojęcie "jedno dobro" nie odnosi się do wyrażenia ilości tego dobra, lecz co do jego rodzaju w tym przypadku zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Art. 62 k.p.a. znajdzie zastosowanie również w sytuacji gdy określonego dobra będzie więcej niż jedno ale mniej niż wnioskodawców o nie się ubiegających co w ostateczności doprowadzi, że jednemu podmiotowi się je przyzna a drugiemu odmówi.

Natomiast w sytuacji, gdy nie zachodzi przypadek ograniczenia liczby zezwoleń, które mogą być wydane, a więc gdy limit określający liczbę punktów sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia na miejscu sprzedaży lub poza miejscem sprzedaży jest większy od liczby wniosków nie będzie mieli do czynienia z koniecznością prowadzenia jednego postępowania, ponieważ ukształtowanie sytuacji prawnej wydanym zezwoleniem jednego podmiotu nie będzie miało wpływu na sytuację prawną drugiego podmiotu. Jednakże i w takiej sprawie organ może prowadzić jedno postępowanie.

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.


ZDANIE ODRĘBNE

V O T U M S E P A R A T U M

W świetle treści przepisu art. 149 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000 r. Dz.U. Nr 98 poz. 1078; z późn. zm.) przed wydaniem postanowienia o wznowieniu organ administracji bada

czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione

przez stronę z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a.. W przypadku nie spełnienia jednego z tych wymogów organ administracji odmawia wznowienia postępowania.

Wątpliwości co do możliwości oceny dopuszczalności pod względem podmiotowym wniosku o wznowienie postępowania powstają w sytuacji, gdy powołaną we wniosku podstawą wznowienia postępowania jest art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie

z którym w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Ocena dopuszczalności wniosku będzie wiązała się bowiem jednocześnie z ustaleniem czy występują podstawy do wznowienia postępowania, których to ustaleń powinno się dokonywać, co do zasady, w fazie rozpoznawczej wniosku. Należy w związku z tym wskazać, że odmowa wznowienia postępowania z powodu, iż wnioskodawca nie jest stroną może nastąpić w sytuacji, gdy okoliczność ta jest oczywista i nie jest wymagane przeprowadzenie szerszego postępowania w celu zbadania legitymacji procesowej wnioskodawcy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9.11.2005 r. sygn. VII SA/Wa 402/05, publ. LEX nr 198867).

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Przyczyną odmowy wznowienia przez Prezydenta Miasta [...] postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] dotyczącą wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na rzecz Firmy A spółki komandytowej w [...] było ustalenie, że wniosek o wznowienie postępowania, oparty na art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., nie pochodził od podmiotu uprawnionego, bowiem Firmie B sp. z o.o. nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu, którego wznowienia się domaga.

Firma B legitymację do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją upatruje w tym, iż postępowania wszczęte z jej wniosku o udzielenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, jak i postępowania wszczęte z wniosku Firmy A w tym samym przedmiocie stanowiły jedną sprawę administracyjną, w której występowała wielość podmiotów.

Pod pojęciem sprawy administracyjnej należy rozumieć ustalenie sytuacji prawnej podmiotu na jego żądanie lub z urzędu, w drodze stosowania normy materialnej o powszechnie obowiązującej mocy. Na definicję tego pojęcia składają się elementy podmiotowe - podmioty, które mają w danej sprawie interes prawny lub obowiązek prawny oraz elementy przedmiotowe - treść żądania uprawnienia lub treść obowiązku, podstawa prawa i stan faktyczny. (por. B. Adamiak "Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego", C. H. BECK, Warszawa 2006, s. 355).

W konsekwencji o prowadzeniu jednej sprawy administracyjnej przy wielości podmiotów będzie mowa tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie tej sprawy dotyczy niepodzielnie wszystkich podmiotów, przez ukształtowanie ich sytuacji prawnej.

Dodać należy przy tym, iż warunkiem uznania, że podmiot będzie stroną danej sprawy jest to, by rozstrzygnięcie, które w niej zapadnie ukształtowało jego sytuację prawną, a nie sytuację faktyczną. Zgodnie bowiem z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Trzeba w tym miejscu przytoczyć również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29.06.1983 r. II SA 332/83, w którym to Sąd uznał, że postępowanie administracyjne toczy się w tej samej sprawie, gdy istnieje tożsamość podmiotu, przedmiotu i treści stosunku administracyjnego.

Powstaje zatem konieczność odpowiedzi na pytanie, jakimi kryteriami należy się kierować przy ocenie wpływu rozstrzygnięcia danej sprawy na sytuację prawną określonych podmiotów. Jednym z nich jest wzajemna więź między zainteresowanymi. Jeśli kilka podmiotów domaga się ukształtowania ich sytuacji prawnej, kierując odpowiednie żądania do właściwego organu należy zbadać, czy te żądania mają swoje źródło we wspólnych uprawnieniach lub obowiązkach, czy też są niezależne od siebie

z punktu widzenia przepisów materialno-prawnych lub czy występuje innego typu więź pozwalająca na przyjęcie, że ich wnioski powinny być rozpoznane w ramach jednego postępowania, gdyż rozstrzygnięcie sprawy dotyczy niepodzielnie ich wszystkich. Przepisy k.p.a. nie zawierają szczególnych uregulowań w tym przedmiocie, co nie oznacza, że zasady zawarte w istniejącym systemie prawnym nie obowiązują na gruncie przepisów administracyjnych, np. wzajemne relacje między współwłaścicielami, charakter odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej czy inne bezpośrednio rzutujące na charakter uprawnień czy obowiązków. Pomocne jest odwołanie się do zasad, które zostały uregulowane na gruncie przepisów kodeksu postępowania cywilnego w zakresie kryteriów oceny wzajemnych więzi między podmiotami na gruncie przepisów proceduralnych, a dotyczących współuczestnictwa materialnego i formalnego. Do analizy tej problematyki z przedstawionego punktu widzenia nawiązuje doktryna i orzecznictwo administracyjne.

Ze współuczestnictwem materialnym w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c., mamy do czynienia, gdy przy wielości podmiotów ich prawa i obowiązki są wspólne lub oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej. Pod pojęciem podstawy faktycznej należy rozumieć okoliczności faktyczne indywidualizujące żądanie, zaś jako "podstawę prawną" należy rozumieć przepis prawa będący podstawą prawną żądania, uzasadniający zgłoszenie żądania. Z tą samą podstawą prawną będziemy mieli do czynienia w sytuacji, gdy dany przepis prawa stosuje się wspólnie do wszystkich współuczestników.

Nie budzi wątpliwości, iż podstawa prawna przyznania zezwolenia, o które ubiegały się Firma B i Firma A jest jednakowa. Stanowi ją ten sam przepis, mający zastosowanie oddzielenie w stosunku do każdego z podmiotów, ale on nie determinuje uznania, że mamy do czynienia z jedną sprawą. Każdy z podmiotów może bowiem realizować swoje indywidualne uprawniania na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1231; z późn. zm.), zgodnie z którym sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży, a także art. 18 ust 3 a cyt ustawy, z którego wynika, iż warunkiem otrzymania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest m.in. uzyskanie pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy. Uchwały takie określają przy tym nie tylko zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, ale również liczbę tych punktów na określonym terenie.

Żadne okoliczności nie wskazują, że w przypadku ubiegania się wielu podmiotów o możliwe do uzyskania zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, należy traktować ich jako podmioty, których żądanie oparte jest na tej samej podstawie faktycznej.

Postępowanie wszczęte z wniosku Firmy A i z wniosku Firmy B, mimo iż przedmiotowo zbieżne dotyczyły przyznania uprawnień dla różnych, niezależnych

od siebie podmiotów, których sytuacja faktyczna jest różna. W przypadku kilku zezwoleń i kilku podmiotów ubiegających się o ich przyznanie nie można mówić o tej samej podstawie faktycznej żądania.

Przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy dotyczącej wydania zezwolenia

na sprzedaż napojów alkoholowych dla danego podmiotu należy zatem uwzględnić nie tylko, fakt możliwości ubiegania się o kilka (20) zezwoleń, ale również różną lokalizację punktów sprzedaży po uzyskaniu zezwolenia. Bez wpływu na tę ocenę pozostaje fakt, że liczba zezwoleń jest ograniczona.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy Firma A ubiegała się o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w innym punkcie niż Firma B, wnosząca o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w dwóch punktach. Różne lokalizacje punktów sprzedaży i w związku z tym konieczność odrębnego analizowania spełnienia przez nie wymogów określonych w uchwale Rady Miasta [...] przemawiają za uznaniem, iż nie można w niniejszej sprawie przyjąć, by sytuacja Firmy A i Firmy B wynikała z tych samych okoliczności faktycznych.

Nie można również uznać, iż decyzja o przyznaniu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na rzecz Firmy A ukształtowała sytuację prawną Firmy B. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych decyzja o przyznaniu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na rzecz Firmy A spółki komandytowej w [...] nie przesądziła o możliwości uzyskania przez Firmę B zezwolenia, a jedynie zmniejszyła o jeden liczbę punktów sprzedaży, dla których mogą zostać przyznane zezwolenia przez organ. Wpłynęła zatem na sytuacja faktyczną, a nie prawną, gdyż nie pozbawiła Spółki uprawnienia do domagania się wydania zezwolenia. Uchwalony przez Radę Miasta [...] limit zezwoleń nie został bowiem wyczerpany w momencie wydawania omawianej decyzji. Późniejsze zaś ograniczenie liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych, nie może mieć znaczenia, gdyż argumenty Firmy B dotyczą wznowienia postępowania, w którym stan faktyczny wyglądał tak, że było 20 zezwoleń do przyznania.

W związku z powyższym należy podnieść, iż strona skarżąca ma jedynie interes faktyczny nie zaś prawny w kwestionowaniu ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. dotyczącej wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na rzecz Firmy A spółki komandytowej natomiast [...]. To natomiast nie daje podstaw do przyznania jest statusu strony w postępowaniu dotyczącym innego podmiotu.

Powyższe argumenty świadczą jednoznacznie o tym, iż nie można uznać postępowania wszczętego z wniosku Firmy A i Firmy B za jedną sprawę administracyjną.

Istnieje natomiast możliwość prowadzenia jednego postępowania, ale w dwóch lub więcej sprawach administracyjnych, czego podstawę może stanowić art. 62 k.p.a., zgodnie z którym w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Pomimo budzącego wiele wątpliwości gramatycznego brzmienia tego przepisu ("tego samego" i "tej samej") przepis ten, wzorem prawa procesowego cywilnego ma zastosowanie przy wystąpieniu współuczestnictwa formalnego, którego istotą jest możliwość połączenia do prowadzenia w jednym postępowaniu administracyjnym odrębnych spraw administracyjnych, które łączy tylko tożsamość zewnętrzna.

W związku z powyższym podnieść należy, iż w przypadku spraw wszczętych z wniosku Firmy A i wniosku Firmy B wystąpiły przesłanki określone w cytowanym wyżej art. 62 k.p.a., od spełnienia których uzależniona jest dopuszczalność rozpatrzenia kilku spraw administracyjnych w jednym postępowaniu. Podkreślić jednak trzeba, iż przepis ten nie obliguje organu do połączenia spraw, a jedynie wskazuje na taką możliwość, a jedynym kryterium są względy ekonomiki procesowej.

Przepis art. 62 k.p.a., z którego zdaniem strony skarżącej wynikać miałby obowiązek prowadzenia jednego postępowania w stosunku do Firmy A i Firmy B, dotyczy możliwości połączenia do rozpoznawania w jednym postępowaniu kilku odrębnych spraw, a nie jednej sprawy, w której występuje wielość stron. W przypadku jednej sprawy administracyjnej prowadzenie odrębnego postępowania w stosunku do każdej ze stron stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa.

Dodać należy również, iż w sytuacji łącznego rozpatrywania kilku spraw przez organ, postępowanie takie kończy się wydaniem odrębnych decyzji w każdej ze spraw, a każda ze stron ma prawo wniesienia odwołania od decyzji rozstrzygającej o jej prawa i obowiązkach.

Zupełnie innym zagadnieniem jest ocena wystąpienia w sprawie administracyjnej jako przedmiotu sprawy jednego dobra, o które ubiega się kilka podmiotów. W tym przypadku przedmiot sprawy decyduje o tym, że może toczyć się tylko jedna sprawa.

Wprawdzie w wyroku Naczelnego Sądy Administracyjnego z dnia 8.04.1981, sygn. SA 337/87 (publ. ONSA 1981, Nr 1, poz. 30) jak i wyroku z 14.01.1993 r., sygn. SA/Wr 1408/92, stwierdza się, iż w niektórych przypadkach przepis art. 62 k.p.a. powinien być obligatoryjnie stosowany przez organ, np. gdy w charakterze strony występują dwa podmioty o rozbieżnych interesach (o udzielenie zezwolenie na prowadzenie sprzedaży alkoholu w jednym wolnym punkcie sprzedaży ubiegają się dwa lub więcej podmiotów), to jednak należy podzielić stanowisko wyrażone przez Barbarę Adamiak w Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego (C. H. BECK, Warszawa 2006, s. 359), iż w takich przypadkach mamy do czynienia z jedną sprawą administracyjną, w której występuje jedynie wielość stron, co skutkuje brakiem podstaw do sięgania do przepisu art. 62 k.p.a..

W świetle powyższego należy stwierdzić, iż Firmy B nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] w sprawie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na rzecz Firmy A spółki komandytowej w [...]. Tym samym istniały przesłanki do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania w tejże sprawie.

Odnosząc się zaś do kwestii braku udziału Firmy A w postępowaniu dotyczącym oceny dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania złożonego przez Firmę B, należy podnieść, iż stroną postępowania wstępnego poprzedzającego wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, które w istocie wszczyna postępowanie, jest jedynie wnioskodawca, bowiem postępowanie to dotyczy tylko jego interesu prawnego. Wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania lub postanowienia o wznowieniu postępowania będzie miało bezpośredni wpływ jedynie na ukształtowanie sytuacji prawnej podmiotu żądającego wznowienia postępowania. W przypadku podmiotów, będących stronami postępowania zakończonego ostateczną decyzją, a nie występujących o jego wznowienie, rozstrzygnięcie wydane w wyniku badania dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania dotyczy bowiem jedynie ich interesu faktycznego.

Reasumując należy stwierdzić, iż kwestionowana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nie narusza prawa i w związku z tym skarga Firmy B Sp. z o.o. powinna zostać oddalona.