Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 607/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Wrocławiu z dnia 18 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Wr 1873/2001 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Z. L. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 2 lipca 2001 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji w sprawie nakazu rozbiórki przyłącza wodociągowego pomiędzy salonem fryzjerskim a pawilonem spożywczym przy pl. [...] w Świdnicy i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji p o s t a n a w i a oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

W dniu 29 grudnia 2004 r. Z. L. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 2 lipca 2001 r., nr [...]. Pismem z dnia 6 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wezwał skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu oraz przesłanie wraz z kserokopiami dokumentów wymienionych w tym piśmie, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Dodatkowo Sąd zobowiązał skarżącego do sprecyzowania i udokumentowania danych dotyczących wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu oraz wskazania źródła ich pokrywania. W dniu 20 stycznia 2005 r. do Sądu wpłynął wypełniony przez skarżącego urzędowy formularz wniosku PPF oraz pismo, w którym zwrócił się z wnioskiem o "przedłużenie terminu do złożenia dokumentów", ze względu na konieczność przedstawienia wielu dokumentów w związku z kontrolą ZUS i Inspekcji Pracy oraz innymi postępowaniami sądowymi. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 20 kwietnia 2005 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych, od czego skarżący wniósł sprzeciw.

Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 18 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Wr 1873/2001, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Z. L. nie przesłał do Sądu żadnych dokumentów ani we wskazanym terminie, ani w terminie późniejszym, co uniemożliwiło faktyczną ocenę sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego. Na powyższe postanowienie Sądu Z. L. wniósł w dniu 9 czerwca

2005 r. zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia z powodu obrazy prawa materialnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest uzasadnione. Generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów sądowych przez strony tego postępowania. Prawo pomocy jest szczególną pomocą państwa przyznawaną w wyjątkowo uzasadnionych przypadkach, kiedy strona postępowania nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania. Warunkiem skorzystania z tej instytucji jest wykazanie sytuacji, która uprawnia do skorzystania ze zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powołanej dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.

Od wykazanych we wniosku okoliczności zależy czy Sąd będzie mógł na podstawie samego wniosku prawidłowo ocenić możliwości płatnicze wnioskującego, czy też zwróci się o przedstawienie dodatkowych dokumentów i oświadczeń. Ciężar dowiedzenia sytuacji finansowej, która obliguje Sąd do przyznania prawa pomocy leży po stronie wnioskującego o prawo pomocy. Skoro skarżący został wezwany do przedstawienia dodatkowych dokumentów źródłowych potwierdzających, że znajduje się w takim położeniu materialnym, które uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania, to nie może w zażaleniu podnosić, że Sąd "nie ustalił stanu faktycznego sprawy". Jak wynika z akt sprawy, skarżący wezwanie do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty odebrał w dniu 12 stycznia 2005 r. i w ostatnim dniu wyznaczonego terminu do uzupełnienia wniosku skierował pismo do sądu z prośbą o przedłużenie terminu. Jak wynika z akt sprawy, Sąd do dnia 20 kwietnia 2005 r.

czekał na uzupełnienie przez skarżącego o dodatkowe dokumenty złożonego wcześniej wniosku o przyznanie prawa pomocy.

prawa pomocy. Ani do dnia 20 kwietnia 2005 r. ani do dnia 18 maja 2005 r., kiedy Sąd w wyniku wniesionego sprzeciwu rozpoznał wniosek skarżącego ponownie, skarżący nie uzupełnił brakujących dokumentów. Tym samym postanowienie Sądu z dnia 18 maja 2005 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, nie narusza prawa.

Ponadto należy zauważyć, że skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wypełnił poszczególne rubryki "tak jak chciał", a nie zgodnie z treścią urzędową tego druku. Poza tym inne pisma skarżącego (sprzeciw, zażalenie) nie zawierają treści merytorycznej, z której by wynikało, ze skarżącemu naprawdę zależy na pozytywnym załatwieniu jego wniosku.

Z tego, że skarżący był wielokrotnie zwalniany w przeszłości od uiszczenia kosztów sądowych, przez różne sądy w różnych sprawach, nie wynika samo przez się, że tak musi być i w tej sprawie. Przyznanie prawa pomocy, o której mowa w art. 246 1 p.p.s.a. jest prawem, a nie obowiązkiem i żeby z tego prawa skorzystać, należy wykazać, że spełnia się warunki określone w w/w przepisie. Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie starał się nawet spełnić powyższych wymogów formalnych w sposób wyczerpujący informując Sąd o swoim rzeczywistym stanie majątkowym, możliwościach płatniczych oraz stanie rodziny. Trudno w tej sytuacji, uznać za uzasadniony zarzut skarżącego, że Sąd nie ustalił "stanu faktycznego sprawy w szczególności winy skarżącego i możliwości w przedmiotowym zakresie.."

Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.