Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 229/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a , art. 64 ust. 1 pkt 1 , ust. 2, art.  140ab ust. 1 pkt 3 lit. a, ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 988
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: § 5 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 2022
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Strzelec, Protokolant: Starszy asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2022 r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2022 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z [...] listopada 2021 r., nr [...] o nałożeniu na E. Z. kary pieniężnej w wysokości 6000 zł za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego o numerach rejestracyjnych [...] jak bez zezwolenia kategorii V.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

W dniu 26 maja 2021 r. na terenie Drogowego przejścia Granicznego w Dorohusku podczas kontroli pojazdu członowego złożonego z dwuosiowego ciągnika siodłowego VOLVO o numerze rejestracyjnym [...] oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej SCHMITZ CARGOBULL o numerze rejestracyjnym L. , wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, skontrolowane zostały wymiary oraz naciski osi pojazdu, którym przewożony był ładunek podzielny w postaci mrożonego mięsa łososia o łącznej wadze brutto 21 300 kg (960 kartonów ułożonych na 30 paletach).

Wynik dynamicznego ważenia pojazdu opisany w pkt 5a protokołu nr [...] z kontroli pojazdu przy wyjeździe z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z 26 maja 2021 r. wskazał na przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu o 200 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 1,74%) przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącym 11,5 tony.

Wyniki powtórnego ważenia pojazdu na wadze dynamicznej opisane w pkt 5a protokołu [...] potwierdziły przekroczenie nacisku drugiej osi pojazdu będącej osią napędową o 140 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 1,22%).

W wyniku kontroli stwierdzono, że przedmiotowy transport wykonywany był z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 450 z późn. zm., aktualnie Dz. U. z 2022 r., poz. 988), dalej jako "Prawo o ruchu drogowym", polegającym na przejeździe pojazdu nienormatywnego jak bez zezwolenia kategorii V.

Decyzją z [...] listopada 2021 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej: "organ I instancji") nałożył na E. Z., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą P. E. Z. (dalej: "skarżąca"), karę pieniężną w kwocie 6000 zł za przewóz po drogach publicznych ładunku podzielnego, pomimo zakazu określonego w art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, jak bez zezwolenia kategorii V.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") decyzją z 18 marca 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał definicję pojazdu nienormatywnego zawartą w art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym, a w dalszej kolejności wyjaśnił, że wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdów uregulowane zostały w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych", wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 66 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym.

Organ przytoczył przepisy ustawy i rozporządzenia, z których wynika, że w przypadku pojedynczej osi napędowej pojazdów dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać 11,5 tony.

Odnosząc się do sprawy organ wskazał, że wyniki przeprowadzonego pomiaru parametrów pojazdu dotyczące dynamicznego ważenia pojazdu opisane w pkt 5a protokołu [...] wskazały na przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej o 200 kg, co stanowi przekroczenie dopuszczalnego nacisku wynoszącego 11,5 t o 1,74 %. Powtórne ważenie dynamiczne pojazdu opisane w protokole [...] wskazało na przekroczenie nacisku osi o 140 kg, co stanowi przekroczenie dopuszczalnego nacisku o 1,22%. W związku ze stwierdzonym przekroczeniem nacisku pojedynczej osi napędowej pojazd został uznany za nienormatywny, na przejazd którego wymagane byłoby zezwolenie kategorii V wydane dla podmiotu wykonującego przejazd.

Organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku naruszenia zakazu przewozu ładunku innego niż niepodzielny, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Poddanym kontroli środkiem transportu przewożony był ładunek w postaci mrożonego mięsa łososia na 30 paletach, a zatem ładunek podzielny, którego przewóz pojazdem nienormatywnym, stosownie do art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, jest zabroniony.

Mając powyższe na względzie organ II instancji uznał za uzasadnione nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 6000 zł, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a w związku ust. 2 Prawa o ruchu drogowym.

Organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, ponieważ skarżąca nie udowodniła zaistnienia okoliczności uzasadniających zwolnienie przedsiębiorcy od odpowiedzialności. Podkreślił, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie zarobkowego przewozu drogowego rzeczy jest profesjonalnym przewoźnikiem, który powinien organizować pracę swojego przedsiębiorstwa tak, aby przestrzegać przepisów prawa.

Organ wyjaśnił, że w celu wykonywania kontroli Oddział Celny Drogowy w Dorohusku wyposażony został w dopuszczone do użytkowania urządzenia wagowe posiadające wydane przez właściwe organy ważne świadectwa legalizacji.

Organ podkreślił, że przepisy ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach, jak też przepisy wydanego na podstawie tej ustawy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 188, poz. 1345), nie zobowiązują użytkowników wag z ważną legalizacją do analizy błędu pomiaru oraz do podawania danych dotyczących niepewności pomiaru. Stosując zatem wagę z ważną legalizacją uzasadnione jest przyjęcie jako wynik pomiaru wskazania wagi, bez dodatkowych interpretacji tego wyniku związanych z analizą błędu pomiaru. Błędy graniczne to kryteria, które są badane przez organ administracji metrologicznej wydający świadectwo legalizacji, a nie kryteria prawidłowego użytkowania urządzeń pomiarowych.

Odnosząc się do rozbieżności w wynikach pomiarów nacisku pojedynczej osi napędowej uzyskanych podczas dwukrotnego ważenia kontrolowanego pojazdu, organ odwoławczy wskazał, że ważenie dynamiczne służące do wyznaczenia nacisków osi pojazdu, polega na wyznaczeniu obciążenia, jakie wywiera oś pojazdu na pomost wagi podczas jego ruchu z ustaloną stałą prędkością. Charakter ważenia dynamicznego powoduje, że wpływ na wynik pomiaru mogą wywierać: technika jazdy, różna prędkość przejazdu pojazdu przez pomost wagi (mieszcząca się w dopuszczalnym zakresie prędkości wskazanym przez producenta tj. od 1 km/h do 6 km/h), zmiana prędkości poprzez przyśpieszenie lub przyhamowanie przed pomostem wagi lub na pomoście, wysprzęglenie, regulacja wysokości osi, przemieszczenie się ładunku, sposób załadunku i zabezpieczenia ładunku przed zmianami położenia w czasie jazdy, czy stan techniczny pojazdu.

Organ odwoławczy podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie dokonane zostały dwa pomiary nacisków osi i wyniki obydwu pomiarów potwierdziły nienormatywność kontrolowanego pojazdu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie E. Z. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a." i wyrażonych w tych przepisach zasad prawdy obiektywnej, zasady oficjalności, zasady ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału. Podkreśliła, że zgodnie z tymi zasadami obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, niebudzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem, że strona naruszyła prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność administracyjno-karną. W niniejszej sprawie ustalenie faktów stanowiących podstawę nałożenia kary nastąpiło przy użyciu wagi, która w trakcie dwukrotnego ważenia wskazała dwa różniące się o 60 kg wyniki dotyczące przekroczenia nacisku pojedynczej osi napędowej, przy czym obydwa wyniki mieściły się w dopuszczalnym dla wagi o klasie dokładności D odchyleniu wynoszącym +/-4%;

2) naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, w szczególności danych z tabeli nr 1 dotyczącej dopuszczalnego odchylenia każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy podczas ważenia dynamicznego, zgodnie z którą w przypadku wagi o klasie dokładności D odchylenie dopuszczalne w % skorygowanego obciążenia osi wynosi +/-4%, a zatem wynik ważenia uzyskany w trakcie kontroli (1,74% i 1,22%) mieścił się w odchyleniu i w tolerancji błędu.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja organu odwoławczego w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego jak bez zezwolenia kategorii V.

Definicja pojazdu nienormatywnego zawarta jest w art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem, pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-V oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy (art. 64 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym).

Kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (art. 64 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym). Jednocześnie, zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I.

Bezsporne jest, że pojazdem członowym w niniejszej sprawie przewożony był towar w postaci mrożonego mięsa łososia na 30 paletach, czyli ładunek podzielny. Dwukrotny pomiar nacisku osi wykazał przekroczenie dopuszczalnej wartości nacisku pojedynczej osi napędowej o 200 kg, czyli o 1,74% (pierwszy pomiar), i o 140 kg, czyli o 1,22 kg% (powtórny pomiar). Pozostałe parametry pojazdu nie przekraczały dopuszczalnych wartości.

Dopuszczalne naciski osi pojazdu określone zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 r. z późn. zm.), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym. Dodać należy, że rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów stanowi implementację przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz. Urz. UE L 235 z dnia 17 września 1996 r., str. 59).

Według definicji zawartej w art. 2 pkt 57 Prawa o ruchu drogowym, nacisk osi oznacza sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi.

Stosownie do § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w przypadku pojedynczej osi napędowej pojazdów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2-14, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać 11,5 tony. W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1-3 oraz ust. 5, są wartości rzeczywiste nacisków osi (§ 5 ust. 4 rozporządzenia).

W świetle cytowanego wyżej art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym. kontrolowany pojazd o nacisku osi napędowej większym od dopuszczalnego był pojazdem nienormatywnym. Dla uznania pojazdu za nienormatywny wystarczy bowiem przekroczenie jednego tylko parametru.

Zgodnie z powołanym wyżej art. 64 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii. Wymiary pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-V oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy. Kontrolowany pojazd, z uwagi na przekroczenie nacisku osi wymagałby uzyskania pozwolenia kategorii V. Zgodnie bowiem z załącznikiem nr 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazdy o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV oraz o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne wymagają zezwolenia kategorii V.

Ponownie należy podkreślić, że przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym dopuszczają ruch pojazdów nienormatywnych (pod określonymi warunkami), zakazują jednak wykonywania przejazdów pojazdami nienormatywnymi, przewożącymi ładunki inne niż ładunki niepodzielne. Ładunek niepodzielny, stosownie do definicji ustawowej z art. 2 pkt 35b Prawa o ruchu drogowym to ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Nie ulega wątpliwości, że ładunek, który przewoziła skarżąca (960 kartonów mrożonego mięsa łososia na 30 paletach) mógł być podzielony na kilka mniejszych ładunków, przewożonych oddzielnie.

Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że w dniu kontroli skarżąca wykonywała przejazd z ładunkiem podzielnym, który nie mógł być przewożony pojazdem nienormatywnym (z wyjątkiem niemającego w sprawie zastosowania przypadku przejazdu na podstawie zezwolenia kategorii I).

Przekroczenie nacisku osi napędowej pojazdu, przewożącego ładunek podzielny, uzasadniało nałożenie na skarżącą, jako podmiot wykonujący przejazd, kary pieniężnej. Zgodnie bowiem z art. 140aa ust. 3 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, karę pieniężną nakłada się na podmiot wykonujący przejazd, a jedynie w ściśle określonych sytuacjach kara może być nałożona na podmiot wykonujący czynności ładunkowe (art. 140aa ust. 3 pkt 2), a także organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora (art. 140aa ust. 3 pkt 3), jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmioty te miały wpływ lub godziły się na powstanie naruszenia. Wyjątki te nie mają zastosowania w sprawie niniejszej. Brak jest bowiem dowodów świadczących o wpływie lub zgodzie wskazanych podmiotów na naruszenie przepisów dotyczących przejazdów wykonywanych pojazdami nienormatywnymi. W sprawie niniejszej nie zachodzą także okoliczności wskazane w art. 140aa ust. 3b.

Prawidłowe organ przyjął, że kara nałożona być powinna na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym, jak za brak zezwolenia kategorii V. Nie jest to kara za brak samego zezwolenia, lecz kara za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego.

Przepis art. 140ab w ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym za brak zezwolenia kategorii V przewiduje karę pieniężną w wysokości: a) 6 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 10 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.

Podkreślenia wymaga, że kierowca podpisał protokół kontroli, nie wnosząc jednocześnie uwag do jego treści. Protokół z kontroli stanowi dokument urzędowy w świetle art. 76 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez uprawnione do tego organy w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wynikach pomiarów dokonanych wagą SCALEX DW-600 i nieuwzględnienie dla tego typu wagi błędu pomiaru w wysokości 2%. Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. z uwagi na brak zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego

Organ odwoławczy prawidłowo oparł się na ustaleniach faktycznych poczynionych przez organ I instancji na podstawie protokołów ważenia pojazdów, świadectwa legalizacji (ważnego w dniu kontroli), świadectw wzorcowania, instrukcji obsługi wagi. Ze znajdujących się w aktach sprawy protokołów kontroli, podpisanych bez zastrzeżeń przez kierującego pojazdem, wynika jednoznacznie, że kontrola nacisków osi pojazdu w obu przypadkach została przeprowadzona przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu SCALEX DW-600 (nr fabryczny 201522, producent TAMTRON SYSTEMS OY, rok produkcji 2015), posiadającej w dniu kontroli świadectwo legalizacji ponownej z 14 sierpnia 2020 r., ważne do 14 września 2022 r. Podkreślić należy, że brak jest dowodów, by waga została użyta nieprawidłowo. Na wyniki ważenia dynamicznego pojazdu mogą mieć wpływ różne czynniki, w tym stan techniczny pojazdu czy sposób zabezpieczenia ładunku. Z akt sprawy wynika, że w okolicznościach sprawy system wagi nie sygnalizował błędu. Należało uznać zatem, że ważenie przebiegało w sposób prawidłowy i nie zachodzą podstawy do kwestionowania wyników pomiaru. Wymaga podkreślenia, że kierujący pojazdem nie zgłaszał uwag do protokołów kontroli. W tej sytuacji nie zachodzą przesłanki do uznania, że proces pomiaru przebiegał w sposób niezgodny z instrukcją obsługi wagi. Zarówno instrukcja obsługi wagi SCALEX DW-600, jak również świadectwo legalizacji ponownej wagi zostały dołączone do akt administracyjnych.

Skarżąca kwestionuje wyniki dynamicznego ważenia nacisków osi pojazdów zarzucając organowi, że nie uwzględnił różnicy wyników ważenia, które są nieprecyzyjne i rozbieżne. W ocenie skarżącej przy ustalaniu wyniku ważenia należało się odnieść do danych zawartych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, dotyczących dopuszczalnego odchylenia każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy podczas ważenia dynamicznego, z których wynika, że w przypadku wagi o klasie dokładności D odchylenie dopuszczalne w % skorygowanego obciążenia osi wynosi +/-4%.

Ze stanowiskiem skarżącej nie można się zgodzić. Organ dołączył do akt sprawy "Instrukcję dla użytkownika wagi elektronicznej SCALEX DW-600", stanowiącą instrukcję stosowania programu komputerowego, obsługującego wagę SCALEX DW-600 oraz dokonał analizy zagadnienia możliwości uwzględnienia dopuszczalnego błędu ważenia. Błędy pomiaru, na które powołuje się skarżąca, to odchylenia dopuszczalne obciążenia osi, badane przez organ administracji metrologicznej wydający świadectwo legalizacji, a nie kryteria prawidłowego użytkowania urządzeń pomiarowych. Dotyczą one pojazdów kontrolnych służących sprawdzeniu wagi. Instrukcja dla użytkowników wagi elektronicznej SCALEX DW-600 nie zobowiązuje do uwzględniania jakiegokolwiek błędu. Z dołączonej do akt administracyjnych instrukcji dla użytkowników wagi nie wynika, że uzyskane wyniki pomiarów pomniejszać należy o 2%. Instrukcja dopuszcza wprawdzie możliwość wprowadzenia w procesie ważenia dowolnego parametru korekty dynamicznej, w tym także korekty 2%, lecz nie jest to warunkiem prawidłowości pomiaru. Nie jest zatem obowiązkiem organu dokonującego pomiaru nacisków osi odejmowanie od wyniku ważenia wskazanego przez wagę wartości 2% w celu uzyskania wyniku ostatecznego, przyjmowanego do ustalenia rzeczywistych nacisków osi. Obowiązku takiego nie przewidują także obowiązujące przepisy.

W szczególności obowiązku korygowania wyników pomiaru nie da się wywieść z przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345). Rozporządzenie rozróżnia przy pomiarze obciążenia osi cztery klasy dokładności wag oznaczane jako A, B, C i D (§ 20 ust. 1). Odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 20 ust. 2). W załączniku tym, Tabela nr 1: "Odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy podczas ważenia dynamicznego", dla klasy dokładności wagi D przewidziano dla zatwierdzenia typu i legalizacji wagi odchylenie ±2%, natomiast dla użytkowania wagi – odchylenie ±4%. Odchylenie dopuszczalne wskazuje na możliwy dopuszczalny błąd pomiaru, różny w zależności od klasy dokładności wagi, nie oznacza jednak konieczności korygowania każdego wyniku pomiaru o wskazane wyżej odchylenia dopuszczalne. Jest rzeczą oczywistą, że każda waga posiada określoną klasę dokładności, ustalaną na podstawie pomiarów wielokrotnych, ostatecznie miarodajny jest jednak wynik pomiaru wskazany przez wagę. Nie byłoby przy tym żadnych podstaw do odejmowania określonej wartości od każdego wyniku pomiaru, jak tego domaga się skarżąca, skoro odchylenie dopuszczalne dotyczy zarówno wartości niższej, jak i wyższej od wskazywanej przez wagę (plus/minus) w czasie pomiarów kontrolnych.

Należy podkreślić, że urządzenia używane do ważenia pojazdów odpowiadać muszą określonym normom. Potwierdzeniem spełnienia przez wagę wymagań określonych w rozporządzeniu jest świadectwo legalizacji, ewentualnie świadectwo legalizacji ponownej, wydawane przez naczelników obwodowych urzędów miar. W niniejszej sprawie waga samochodowa do ważenia pojazdów w ruchu SCALEX DW-600 o wskazanym wyżej numerze fabrycznym posiadała ważne świadectwo legalizacji ponownej wydane w dniu 14 sierpnia 2020 r. przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Warszawie. Ze świadectwa legalizacji ponownej wynika, że legalizacja jest ważna do dnia 14 września 2022 r.

Skoro zatem zastosowana przez funkcjonariuszy celnych waga miała aktualne świadectwo legalizacji, to oznacza, że spełniała formalne kryteria dopuszczające ją do użytku, określone w odpowiednich przepisach.

Należy zauważyć, że w punkcie 12 protokołów kontroli z 26 maja 2021 r., sporządzonych po dokonaniu pomiarów, znajduje się stwierdzenie, że procesu ważenia dokonano na wadze dynamicznej zgodnie z wymaganiami określonymi w instrukcji dla użytkownika wydanej przez producenta i powołane zostały przepisy określające wymagania, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowy zakres badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. W pkt 9 protokołu wskazana została nazwa wagi, jej producent, a ponadto wskazano datę wydania świadectwa legalizacji ponownej. Oba protokoły zostały podpisane przez kierowcę bez wniesienia zastrzeżeń.

Sąd podziela również stanowisko organu, który nie dopatrzył się w sprawie okoliczności świadczących o dochowaniu przez skarżącą należytej staranności w realizacji czynności związanych z wyżej wymienionym przewozem oraz braku wpływu skarżącej na powstanie naruszenia.

Odpowiedzialność za naruszenie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym jest odpowiedzialnością administracyjną, a nie karnoadministracyjną przewoźników. Ma więc charakter obiektywny, jest odpowiedzialnością za wystąpienie zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto przyczynił się do powstania naruszenia. Wynika z tego domniemanie odpowiedzialności przewoźnika, które może on obalić jedynie w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 140aa ust. 4 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym. Ciężar dowodu wykazania tych przesłanek spoczywa na przedsiębiorcy/przewoźniku, gdyż to on wywodzi z tego przepisu skutki prawne. Istotą rozwiązania przyjętego w art. 140aa ust. 4 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym (w związku z ust. 1 tego przepisu) jest, że kara dotyczy samego przejazdu, a organ nie ma obowiązku badania z własnej inicjatywy, czy przewoźnik dochował należytej staranności. Z przepisu art. 140aa ust. 4 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym wynika, że organ – choć nie ma obowiązku poszukiwać dowodów na dochowanie tej staranności lub na brak wpływu na powstanie naruszenia, to jednak nie powinien ich pominąć, oczywiście o ile są mu znane (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1215/15).

Natomiast zwolnienie od kary ze względu na brak wpływu na powstałe naruszenie byłoby uzasadnione w sytuacji, gdy do naruszenia doszło jedynie wskutek nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń. Chodzi tu o zdarzenia nadzwyczajne, które występują rzadko i niespodziewanie, a ich zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy najwyższej staranności i przezorności przy prowadzeniu przez niego działalności. Podmiot wykonujący przewóz, przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Przekroczenie dopuszczalnego nacisku poszczególnych osi nie jest zdarzeniem powstałym wskutek nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności.

Podkreślenia wymaga, że podmiot wykonujący przewóz jest zobligowany do staranności wymaganej od przewoźnika, czyli staranności profesjonalisty. Zachowanie należytej staranności przez przewoźnika wiąże się m.in. z właściwą oceną posiadanych informacji o przewożonym ładunku. Przewoźnik powinien ocenić jakie informacje wynikają z powiązania wagi ładunku z masą całkowitą pojazdu wynikającą z jego dokumentów rejestracyjnych. W szczególności powinien wiedzieć, czy nieprzekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu zapewnia zachowanie nacisku na osie, dopuszczalnego na drogach, którymi zamierza wykonywać przewóz. Dla analizy przesłanki należytej staranności przewoźnika istotne znaczenie ma treść art. 61 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, z którego wynika, że ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu, a zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, ładunek umieszcza się na pojeździe w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogę. Z powołanych przepisów wynika, że przewoźnik działający z należytą starannością przed rozpoczęciem przewozu powinien mieć usprawiedliwione okolicznościami przekonanie, że wykonując przewóz, nie naruszy prawa. Z przepisów tych nie wynika natomiast, że z przewoźnika zostaje zdjęta odpowiedzialność administracyjna za przejazd pojazdem, co do którego nie ma on żadnej wiedzy o prawidłowości rozmieszczenia ładunku i związanymi z tym naciskami na osie (vide wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 2644/21).

W niniejszej sprawie skarżąca po załadunku towaru nie dokonała sprawdzenia obciążenia poszczególnych osi pojazdu, ani rzeczywistej masy pojazdu. Uwzględniając przy tym zawodowy charakter prowadzonej przez stronę działalności przyjąć należy, że to na skarżącej jako profesjonalnym podmiocie ciążył obowiązek takiego przygotowania transportu, aby odbywał się on na warunkach wymaganych przez obowiązujące przepisy. Kierowca skontrolowanego pojazdu przed opuszczeniem przedsiębiorstwa powinien zażądać od załadowcy zważenia pojazdu, zarówno w zakresie masy jak i nacisków osi. Skarżąca nie wykazała, że kierowca pozbawiony został możliwości zważenia pojazdu członowego po jego załadowaniu. Zaniechanie przez skarżącą ustalenia parametrów pojazdu, którym przejazd był wykonywany świadczy o niezachowaniu należytej staranności.

W ocenie sądu organ ustalił stan faktyczny sprawy prawidłowo, uwzględniając wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody. Zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. są więc nieuzasadnione. Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., dowody, na których się oparł i ocenił je, przyjmując za podstawę ustaleń faktycznych. Uzasadnienie prawne decyzji zawiera szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Podsumowując stwierdzić należy, że w dniu kontroli skarżąca wykonywała przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym, którego przewóz pojazdem nienormatywnym nie był dopuszczalny. Kara w wysokości 6000 zł nałożona została zatem prawidłowo, zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a Prawa o ruchu drogowym w związku z art. 140ab ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, jak za brak zezwolenia kategorii V. Ponownie należy podkreślić, że nie jest to kara za brak zezwolenia, lecz kara za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, wymierzana jak za brak zezwolenia.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.).