Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 582/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2006-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Asesor WSA Beata Jezielska Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu l instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 kwietnia 2006r. Wójt Gminy M. odmówił przyznania J. S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad córką K. S. na okres od 20 kwietnia 2005r. do 31 sierpnia 2005r.

W uzasadnieniu organ przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne: wnioskodawca pobierał na córkę K. S. świadczenie pielęgnacyjne

w okresie od 1 maja 2004r. do 19 kwietnia 2005r. tj. do końca ważności orzeczenia

o niepełnosprawności. Orzeczeniem z dnia 23 maja 2005r. "[...]" Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności, w wyniku ponownego badania, zaliczył K. S. do osób niepełnosprawnych o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, ale bez wskazań uprawniających do świadczenia pielęgnacyjnego. Orzeczeniem z dnia 6 lipca 2005r. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w E., utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Natomiast wyrokiem z dnia 25 stycznia 2006r. sygn. akt "[...]" Sąd Rejonowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że zaliczył K. S. do osób niepełnosprawnych, wymagających konieczności stałej lub długotrwałej opieki w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz stwierdził istnienie konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Organ wskazał, iż w związku z powyższym J. S. złożył w dniu 25 stycznia 2006r. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i aktualnie pobiera świadczenie pielęgnacyjne na podstawie decyzji Wójta Gminy M. Nr "[...]" z dnia 24 lutego 2006r., którą przyznane zostało mu to świadczenie na okres zasiłkowy od 25 stycznia 2006r. do 31 sierpnia 2006r. W tej sytuacji J. S. złożył w marcu 2006r. ponownie wniosek o ustalenie tego prawa w celu wyrównania mu tego świadczenia za okres od 20 kwietnia 2005r. do 31 sierpnia 2005r.

Wójt Gminy M. wyjaśnił, iż zgodnie z art. 24 ust. 3a i 3b ustawy

o świadczeniach rodzinnych z 2003r. z późn. zm., aby zachować ciągłość świadczenia, wnioskodawca powinien był złożyć wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego najpóźniej w maju 2005r. W przypadku oczekiwania np. na komisję lekarską, osoba dołącza zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

W konkluzji organ podkreślił, iż wobec niespełnienia warunków wymaganych, wskazanymi powyżej przepisami, nie można mówić o kontynuacji świadczenia, dlatego odmówiono J. S. świadczenia pielęgnacyjnego na wnioskowany okres, gdyż podanie w tym względzie zostało złożone w dniu 27 marca 2006r.

Od powyższej decyzji J. S. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego., podnosząc, iż na skutek postępowania odwoławczego od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 23 maja 2005r., trwającego aż do dnia 25 stycznia 2006r., kiedy to zapadł wyrok zmieniający zaskarżone orzeczenie, niemożliwe było składanie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego bez orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ze wskazaniami dotyczącymi konieczności stałej lub długotrwałej opieki nad dzieckiem

w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej jego egzystencji oraz konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

J. S. podał, iż w dniu 6 czerwca 2005r. składał wniosek o zasiłek pielęgnacyjny i rehabilitacyjny. Chciał wówczas złożyć wniosek i dokumenty odnośnie świadczenia pielęgnacyjnego, który stanowił kontynuację poprzedniego świadczenia, ale odmówiono mu ich przyjęcia, z uwagi na brak orzeczenia co do powyższych wskazań. Strona podniosła, iż zmiana przepisów art. 24 ust. 3a i 3b nastąpiła z dniem 14 stycznia 2006r., czyli w okresie, gdy sprawa nie została jeszcze rozstrzygnięta przez sąd. Natomiast po zapadłym wyroku skarżący złożył wniosek, na podstawie którego przyznane zostało mu świadczenie pielęgnacyjne od 25 stycznia 2006r., jednak bez wyrównania za okres od 20 kwietnia 2005r.

Decyzją z dnia 5 czerwca 2006r. nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przytoczył okoliczności faktyczne sprawy i wskazał, iż w dacie orzekania zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji zmianie uległy przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepisy art. 24 ust. 3a i 3b tej ustawy wyraźnie wskazują sytuację, w której mamy do czynienia

z kontynuacją świadczenia. Stosownie do tych przepisów w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. W tym przypadku osoba do wniosku o świadczenie rodzinne uzależnione od niepełnosprawności dołącza zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

Organ podniósł, iż z akt sprawy wynika, że wniosek o kontynuację świadczenia

w tym okresie złożony został dopiero w dniu 27 marca 2006r. W takiej sytuacji,

w ocenie organu, należało odmówić przyznania świadczenia za okres od 20 kwietnia 2005r. do 31 sierpnia 2005r. Organ podkreślił, iż jakkolwiek w tym okresie taka procedura nie obowiązywała, to jednak Kolegium nie może orzekać na podstawie przepisów już nieobowiązujących, czy też znowelizowanych.

Organ odwoławczy zauważył również, iż poprzednio obowiązujące przepisy nie wymagały od organu odmowy przyjęcia wniosku, jeżeli wnioskodawca nie dysponował orzeczeniem o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności.

Na powyższą decyzję J. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której przytoczył argumenty przedstawione we wskazanym powyżej odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Ponadto organ podniósł, iż poprzednio obowiązujące przepisy nie upoważniały organu do odmowy przyjęcia wniosku, jeżeli złożony został wniosek o orzeczenie

o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności. Istniały bowiem instytucje prawne pozwalające na wszczęcie takiego postępowania. Jest rzeczą jasną, że jego zakończenie wymagało uzyskania orzeczenia, które w zależności od swojej treści mogło być podstawą decyzji pozytywnej bądź negatywnej. Jednakże Kolegium ponownie podkreśliło, iż nie może orzekać na podstawie przepisów już nieobowiązujących.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Zasada legalności obowiązująca w postępowaniu sądowo-administracyjnym obliguje Sąd do kontroli aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, przy czym – zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zmianami), zwanej dalej p.p.s.a. - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie naruszenia prawa, skutkujące koniecznością wzruszenia zaskarżonego aktu.

Należy podkreślić, iż celem postępowania administracyjnego jest tak wydanie prawidłowej decyzji, zgodnej z obowiązującym prawem, jak i ochrona interesów prawnych strony.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie zapadła po wszechstronnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy.

Na wstępie zasadnym jest wskazać, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 Nr 139 poz. 992 ze zm.), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Stosownie do art. 24 ust. 3a cytowanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 stycznia 2006r. w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyskała ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustalało się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia.

Przepis ten nie pozostawiał wątpliwości interpretacyjnych, co do początkowej daty przyznania świadczenia. Ustawodawca wskazał mianowicie, iż świadczenie przysługiwało od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności orzeczenia o niepełnosprawności. Z dobrodziejstwa tego przepisu mogła skorzystać osoba, która otrzymała orzeczenie stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności. Przepis ten stanowił przepis szczególny w stosunku do art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który określał, iż prawo do tych świadczeń ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

W świetle poprzednio obowiązujących przepisów nie miał znaczenia moment złożenia wniosku. Jednakże z dniem 14 stycznia 2006r. sytuacja ta uległa zmianie. Bowiem ustawą z dnia 29 grudnia 2005r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 267, poz. 2260), znowelizowano m. in. art. 24 ust. 3a ustawy

o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 Nr 139 poz. 992 ze zm.) w ten sposób, iż prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się obecnie od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego.

Powyższą nowelizacją dodano również do art. 24 ustawy ustęp 3 b, stanowiący, iż w przypadku, o którym mowa w ust. 3a, osoba do wniosku o świadczenie rodzinne uzależnione od niepełnosprawności dołącza zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, iż J. S. pobierał na córkę K. S. świadczenie pielęgnacyjne w okresie od 1 maja 2004r. do 19 kwietnia 2005r. tj. do końca ważności orzeczenia o niepełnosprawności. Przed upływem ważności tego orzeczenia Państwo S. w dniu 21 lutego 2005r. zwrócili się do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w E. o wydanie kolejnego orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności. Wniosek został rozpatrzony przez ten Zespół w dniu 23 maja 2005r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności zaliczył wówczas K. S. do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, stwierdzając jednak, iż nie występuje konieczność stałej lub długotrwałej opieki nad dzieckiem, czy też konieczność stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia chorej. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności dnia 6 lipca 2005r. Dopiero na skutek odwołania Sąd Rejonowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z dnia 25 stycznia 2006r. zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że zaliczył K. S. do osób niepełnosprawnych, wymagających konieczności stałej lub długotrwałej opieki w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji

i edukacji. W następstwie tego Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 23 lutego 2006r. zmienił swoje zaskarżone orzeczenie. Orzeczenie to zostało wydane na okres do 19 kwietnia 2007r.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, iż córka skarżącego na skutek postępowania odwoławczego uzyskała orzeczenie o niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, które było ważne do 19 kwietnia 2005r.

Należy zwrócić uwagę, iż w momencie utraty ważności poprzedniego orzeczenia

jak również w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego od orzeczenia

o stopniu niepełnosprawności funkcjonował przepis art. 24 ust. 3a ustawy

o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu sprzed nowelizacji. Bez znaczenia dla uzyskania uprawnienia w formie świadczenia pielęgnacyjnego, pozostawał wówczas moment złożenia wniosku. Dlatego też wobec zmiany przepisów w tym względzie, jak również w związku z podniesionymi przez skarżącego argumentami, na organach orzekających w sprawie ciążył obowiązek wyjaśnienia czy J. S. złożył skutecznie już w czerwcu 2005r. wymagany wniosek. Kwestia ta ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie, bowiem zaważa na prawie skarżącego do wyrównania mu wnioskowanego świadczenia.

W niniejszej sprawie organy administracji publicznej odmówiły J. S. przyznania wnioskowanego świadczenia. Przyjęto bowiem, iż skarżący złożył wymagany w tym względzie wniosek dopiero 27 marca 2006r. Jednak w ocenie Sądu nie jest oczywistym, kiedy zostało wszczęte postępowanie administracyjne na skutek wniosku skarżącego o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego

w związku z kontynuacją orzeczenia o niepełnosprawności, bowiem organy orzekające w sprawie nie przeprowadziły w ogóle postępowania wyjaśniającego we wskazanym powyżej zakresie. Zauważyć należy, iż J. S. konsekwentnie podnosi, że przedmiotowy wniosek chciał złożyć w dniu 6 czerwca 2005r., kiedy to składał wnioski

o inne świadczenia, jednakże odmówiono mu przyjęcia tego wniosku z uwagi na brak wskazań co do konieczności stałej lub długotrwałej opieki oraz stałego współudziału

w procesie leczenia córki K. S. Wyjaśnienie tej okoliczności, co należy ponownie podkreślić, ma bardzo istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Bowiem jeżeli okazałoby się, że taka sytuacja miała miejsce, tzn. jeżeli skarżący faktycznie składał 6 czerwca 2005r. wniosek o ustalenie mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na córkę K. S. w związku z kontynuacją orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, a mimo to odmówiono mu jego przyjęcia, to należałoby uznać, iż już wtedy J. S. wystąpił skutecznie z wnioskiem

o przyznanie mu wnioskowanego świadczenia, nawet jeżeli w rzeczywistości

w konsekwencji nie złożył pisemnego podania. Najistotniejsza jest tu bowiem wola wnioskodawcy, a nie forma wniosku, za pomocą którego strona swą wolę wyraża.

Należy w tym miejscu wskazać, iż w treści zasady państwa prawnego, wynikającego z art. 2 Konstytucji mieści się niewątpliwie prawo do rzetelnej

i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich. Z tych samych powodów w państwie prawnym wymagane jest nie tylko zrozumiałe, precyzyjne i zgodne z innymi regułami, wynikającymi z istoty takiego państwa, unormowanie procedury, lecz również prawidłowe i ścisłe jej stosowanie w praktyce, w szczególności zaś tych jej przepisów, które określają uprawnienia procesowe uczestników postępowania ( tak NSA w wyr.z dnia 19 października 1999 r., V SA 250/93, ONSA 1994, nr 2, poz. 84).

Obywatel ma prawo do tego, by jego oparte na prawie materialnym wnioski były rozpatrywane w ramach przewidzianej prawem procedury i w określonych przez prawo formach. Nie jest natomiast zgodne z zasadami konstytucyjnymi takie postępowanie organów administracji, w którym wnioski obywateli wbrew obowiązującej procedurze

w ogóle są nie przyjmowane do rozpatrzenia, powoduje to bowiem stan niepewności prawnej i ogranicza prawa obywateli do ochrony swych uprawnień przed organami administracji publicznej i przed sądami (por. wyrok SN z dnia 18 listopada 1993r. sygn.akt III ARN 49/93, OSNC 1994/9/181).

Zgodnie z obowiązującą procedurą postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61. § 1 kpa). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 kpa). Ponadto przepis art. 63 § 1 kpa. ustanawia zasadę ograniczonego formalizmu co do formy podania, dopuszczając jego wnoszenie pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej, za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej właściwego organu administracji publicznej, umożliwiającego wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego tego organu,

a także ustnie do protokołu. W przypadku ustnego wniesienia podania art. 67 § 2 pkt 1 nakłada na organ administracji obowiązek sporządzenia z tej czynności protokołu.

Zatem zgodnie z przytoczonymi przepisami datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia organowi żądania. Wszczęcie postępowania administracyjnego, zgodnie z tym przepisem, nie jest więc uzależnione od woli urzędnika czy też uznania organu, gdyż ma miejsce w dniu złożenia żądania. W takiej sytuacji organ z mocy prawa jest obowiązany podjąć czynności procesowe postępowania administracyjnego (por.B. Adamiak, glosa do wyroku NSA z dnia 15 lipca 1992 r., V SA 178/92, PS 1994, nr 11-12, poz. 135, t. 1). Niezachowanie powyższego trybu postępowania wskazuje na bezczynność organu. (por. wyrok NSA z 13 listopada 1998r., sygn. akt IV SAB 124/98 LEX nr 43729).

Tym samym organ administracji nie może odmówić wszczęcia postępowania, mimo oceny, że żądanie strony jest bezzasadne z przyczyn formalnych lub merytorycznych (tak NSA w wyroku z dnia 18 stycznia 1989 r., III SA 903/88, GP 1989, nr 2, s. 8). Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego nie znajduje uzasadnienia w przepisach kodeksu, bowiem możliwości takiej w ogóle nie przewidziano (poza wyjątkami).

Reasumując należy stwierdzić, iż zgłoszenie przed pracownikiem organu administracji publicznej wniosku oznacza wszczęcie postępowania na żądanie strony. Natomiast to, jakie z rozstrzygnięć powinno być następnie wydane w sprawie, zależy od okoliczności sprawy. Absolutnie niedopuszczalne jest odmówienie przyjęcia do rozpatrzenia wniosku z uwagi na jego braki formalne. Prawo przewiduje w tym zakresie niezbędne procedury. Natomiast jeżeli sprawy nie można merytorycznie rozpoznać

z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego to postępowanie administracyjne winno być zawieszone, do momentu ustania przyczyny zawieszenia (art. 97 § 1 pkt 4 i § 2 kpa).

Stwierdzić należy, iż organy administracji publicznej orzekające w sprawie, nie zauważyły w ogóle potrzeby wyjaśnienia czy J. S. faktycznie już w dniu

6 czerwca 2005r. wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, będącego kontynuacją poprzedniego uprawnienia, albowiem skupiły się jedynie na zmianie przepisów prawa stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.

Powyższe oznacza, iż stan sprawy nie został należycie wyjaśniony. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołała się na określone

i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego skutkującym wadliwością decyzji.

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art.

7 kpa zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak

i stosowania norm prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 kpa zobowiązujący organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż w przedmiotowej sprawie organy administracji publicznej naruszyły również zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, wyrażoną w art. 8 kpa. Przepis ten nakazuje prowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Niewątpliwie pogłębianiu zaufania obywateli do organów państwa, a w pewnym zakresie także pogłębianiu ich świadomości i kultury prawnej, służy podejmowanie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy też wyjaśnianie zasadności przesłanek, którymi organ kieruje się przy załatwianiu sprawy (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005.).

W nauce prawa sformułowano wiele reguł, zachowań, których przestrzeganie w istotny sposób służy realizacji wypływających z tej zasady obowiązków. Zalicza się do nich również wymóg rozstrzygania wątpliwości na korzyść obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie ważny interes społeczny, tylko takie postępowanie może bowiem pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa (por. wyr. NSA z dnia 23 września 1982 r., II SA 1031/82, ONSA 1982, nr 2, poz. 91).

Wskazane wyżej uchybienie przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił bowiem wniosek skarżącego z marca 2006r., podczas gdy nie została w ogóle wyjaśniona, podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż wymagany wniosek złożył już w czerwcu 2005r.. Wyjaśnienie tej kwestii ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Należy podnieść, iż zasada państwa prawa wyklucza możliwość obciążenia obywatela skutkami błędu czy też niedopatrzenia spowodowanego działaniem pracowników organów administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2003r.I SA/Ka 317/02 POP 2004/4/84).

W związku z tym, przy ponownym rozpatrywaniu niniejszej sprawy należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy J. S.

w dniu 6 czerwca 2005r. wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na córkę K. S., w związku z kontynuacją orzeczenia

o niepełnosprawności. Dopiero po przeprowadzeniu tegoż postępowania będzie możliwe rozstrzygnięcie wniosku skarżącego o wyrównanie tego świadczenia.

W związku z powyższym, wobec naruszenia przez organy obu instancji wskazanych przepisów postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Z mocy art. 152 tejże ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Oznacza to, iż nie wywołuje ona skutków prawnych od chwili wydania wyroku, mimo iż jest on nieprawomocny.