Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 635/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.48
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 15 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant Asystent sędziego Daria Przybylska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi M. H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego 1. oddala skargę; 2. oddala wniosek o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz uczestnika postępowania T. G. od skarżącego M. H. a.bł.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M.H., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...] o nakazie rozbiórki.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:

Pismem z dnia 22 czerwca 2016 roku T.G. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o przeprowadzenie kontroli budowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. A 18, w północno-wschodnim narożniku działki nr ewid. 422/1.

Z ustaleń Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że organ administracji architektoniczno-budowlanej w latach 2015-2016 nie wydał decyzji o pozwoleniu na budowę, rozbudowę lub nadbudowę budynku zrealizowanego w północno-wschodnim narożniku działki nr ewid. 422/1. Natomiast w dniu [...] została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na ww. działce, ale w innym miejscu niż przedmiotowy budynek i nie będącego z nim w kolizji.

W wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 2 sierpnia 2016 roku organ ustalił, że na ww. nieruchomości trwają roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego w części frontowej. Pośrodku działki wybudowano ściany parteru. W narożniku północno-wschodnim znajduje się budynek mieszkalny w stanie surowym zamkniętym z zamontowanymi oknami. Budynek wybudowany z bloczków (grubości ok. 24 cm), fundament ścian z bloczków betonowych, od zewnątrz przyklejono docieplenie (styropian o grubości 20 cm), strop nad parterem wylany żelbetonowy, monolityczne schody na piętro żelbetonowe, wylewane w stanie surowym. Wewnątrz budynku brak tynków i wylewek na parterze. Nad piętrem ściany wykończono wieńcem żelbetonowym, na którym ułożono drewnianą konstrukcję dachu, stropu konstrukcyjnego nad piętrem. W budynku nie ma instalacji. W toku kolejnych oględzin w dniu 5 sierpnia 2016 roku organ ustalił, że na ww. nieruchomości trwa budowa dwóch budynków mieszkalnych. W części centralnej trwa budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego w oparciu o pozwolenie na budowę (decyzja z dnia [...]), prace odnotowano w dzienniku budowy. Natomiast w narożniku północno-wschodnim trwa budowa budynku mieszkalnego dwukondygnacyjnego bez podpiwniczenia. Organ ustalił, że inwestor wybudował ściany fundamentowe z bloczków betonowych, ściany zewnętrzne budynku i wewnętrzne nośne parteru i piętra wykonane z bloczków z betonu komórkowego grubości 24 cm. Z kolei strop klatki schodowej wykonano z płyty żelbetowej monolitycznej grubości 14 cm. Dach spornego budynku jest konstrukcji drewnianej, jednospadowy krokwiowy. Ponadto budynek jest z zewnątrz ocieplony styropianem grubości 20 cm. Wewnątrz budynku brak tynków i instalacji elektrycznych, wykonano podejścia instalacji kanalizacyjnej. Budynek w stanie surowym zamkniętym (zamontowano okna z PCV). Budynek ma kształt litery L o wymiarach: długość 14,69 m (5,99) ściana wschodnia, szerokość 11,63 m (4,22) ściana północna, wysokość od terenu istniejącego przy okapie wynosi 6,14 m, w najwyższym miejscu kalenicy wynosi 6,44 m. Do protokołu z przeprowadzonych oględzin dołączono oświadczenie M.H., że roboty budowlane związane z budową rozpoczęto w kwietniu 2016 roku i trwają do dziś. W budynku mieszkalnym z 1935 roku zawalił się dach i strop oraz uszkodzeniu uległy ściany zewnętrzne istniejącego budynku. W trakcie likwidacji zawaliska stwarzającego zagrożenie życia, ściana od strony północnej uległa samoistnemu zawaleniu. Gruz uprzątnięto i przystąpiono do odtworzenia stanu sprzed zawalenia. M.H. nie był świadomy, że roboty związane z odtworzeniem budynku wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, czego nie dopełnił. Dodatkowo T.G. przedłożył zdjęcia spornego budynku wykonane z działki sąsiedniej, tj. nr ewid 423/2, przed i po rozpoczęciu jego budowy.

W toku postępowania organ uzupełnił materiał dowodowy o dokumenty pozyskane z Archiwum Urzędu Miasta Ł., związane z budową parterowego murowanego budynku mieszkalnego oraz rozbudową murowanego budynku gospodarczego, z których wynika, że Zarząd Miejski w R. w dniu [...] udzielił W.P. pozwolenia na budowę parterowego, murowanego budynku mieszkalnego i rozbudowę murowanego budynku gospodarczego na posesji położonej w R. przy ul. A, zgodnie z załączonym i zatwierdzonym planem.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...], nr [...] – na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 290 ze zm.) – nakazał M.H. wstrzymanie robót budowlanych związanych z samowolną budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego, dwukondygnacyjnego, zlokalizowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. A, w północno-wschodnim narożniku działki oraz nałożył obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 31 grudnia 2017 roku, dokumentów, tj.:

1. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;

2. dokumentów zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego, tj. 4 egz. projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego - aktualnym na dzień opracowania projektu;

3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dotyczących samowolnej budowy budynku.

Następnie postanowieniami z dnia [...], [...] i [...], organ zmieniał termin wykonania nałożonego obowiązku i wyznaczył ostateczny termin na dzień 31 grudnia 2017 roku.

Pismem z dnia 19 grudnia 2017 roku M.H. wystąpił do organu z kolejnym wnioskiem o przedłużenie terminu złożenia wymaganych dokumentów z uwagi na przedłużającą się procedurę związaną z uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy. Natomiast pismem z dnia 9 stycznia 2018 roku inwestor wniósł o potraktowanie jego pisma z dnia 19 grudnia 2017 roku, jako wniosek o zawieszenie postępowania. Do ww. pisma załączył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla budynku.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] – na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2096 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") – odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie.

W dniu 23 lipca 2018 roku M.H., wypełniając obowiązek nałożony na postanowieniem z dnia [...] przedłożył w organie 4 egz. dokumentacji technicznej spornego budynku pn. "Inwentaryzacja powykonawcza wraz z oceną stanu wykonanych robót w budynku mieszkalnym – Ł., ul. A 18".

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] nałożył na M.H., w terminie do dnia 30 sierpnia 2018 roku, obowiązek usunięcia nieprawidłowości sporządzonej dokumentacji dotyczącej samowolnej budowy, poprzez:

- uzupełnienie złożonych dokumentów o część opracowania obejmującego swym zakresem: konstrukcje, instalacje wewnętrzne: elektryczną, gazową, co., wodociągową kanalizacji sanitarnej i deszczowej, wykonaną przez osoby pełniące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które posiadają odpowiednie uprawnienia budowlane i aktualny wpis do izby samorządu zawodowego,

- uzupełnienie złożonych dokumentów o projekt robót docelowych zawierający część rysunkową i opisową,

- orzeczenie o prawidłowości wykonania robót budowlanych związanych z budową budynku;

- dołączenie zagospodarowania terenu sporządzonego na aktualnej mapie do celów projektowych (część opisowa i rysunkowa),

- dołączenie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;

- uzupełnienie dokumentacji o projekt budowlany instalacji zewnętrznych doziemnych elektrycznej gazowej, wodociągowej i kanalizacyjnej,

- dołączenie projektowanej charakterystyki energetycznej budynku,

- dołączenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Następnie postanowieniem z dnia [...] organ zmienił ww. postanowienie w zakresie określenia terminu jego wykonania i określił nowy termin do dnia 31 października 2018 roku. W późniejszym terminie organ odmówił przedłużenia ww. terminu (postanowienie z dnia [...]).

W takim stanie faktyczno-prawnym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w dniu [...], wydał decyzję o nakazie M.H. rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego, dwukondygnacyjnego, zlokalizowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. A 18, w północno-wschodnim narożniku działki (działka nr ewid. 422/1, obręb [...]). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego.

Kwestionując powyższą decyzję odwołanie wniósł M.H., który wskazał, że w dniu 23 lipca 2018 roku przedłożył w organie projekt budowlany spornego budynku, natomiast w dniu 18 stycznia 2018 roku została przedłożona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. nr [...], z dnia [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku, nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z urządzeniami budowlanymi, przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. A18, na działce nr ewid. 422/1 w obrębie [...]. Ponadto odwołujący wskazał, że dokłada wszelkich starań, aby wypełnić nałożone na niego obowiązki, jednak organ postanowieniem z dnia [...] odmówił mu przedłużenia terminu do wykonania obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] roku.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., przywołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i cytując treść art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 roku o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 roku, poz. 2255) wskazał, iż w sprawach, o których mowa w art. 36a, art. 48 i art. 49b Prawa budowlanego, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie tej ustawy, stosuje się art. 36a, art. 48 i art. 49b Prawa budowlanego, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. W związku z tym w sprawie, która została wszczęta przed dniem 1 stycznia 2017 roku, będą miały zastosowanie przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu po nowelizacji dokonanej ww. ustawą.

Następnie organ sięgając do treści art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 1a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 1, ust. 4 Prawa budowlanego wskazał, iż M.H. stał na stanowisku, że dokonał odbudowy budynku mieszkalnego wybudowanego w 1935 roku, w którym to zawalił się dach i strop, uszkodzeniu uległy ściany zewnętrzne. Organ nie podzielił poglądu inwestora, jakoby dokonał on odbudowy istniejącego wcześniej budynku, bowiem z materiału dowodowego wynika, że w sprawie mamy do czynienia z budową nowego budynku mieszkalnego zlokalizowanego w miejscu pierwotnego budynku wybudowanego w rzeczywistości w 1937 roku (datę budowy pierwotnego budynku potwierdza decyzja Zarządu Miejskiego w R. z dnia [...]). W szczególności w sposób jednoznaczny obrazują to zdjęcia wykonane z działki sąsiedniej, tj. nr ewid 423/2, przedłożone przez T.G. i dołączone do protokołu z oględzin z dnia 5 sierpnia 2016 roku. Na jednym z nich widać bowiem stary budynek z czerwonej cegły, w którym zawalił się dach, a na kolejnym nowo wybudowany budynek z białych bloczków (wyższy od pierwotnego i w kształcie litery L). Na realizację budowy M.H. nie dokonał stosownego zgłoszenia, ani też nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę.

Dlatego też postanowieniem z dnia [...] organ powiatowy nakazał inwestorowi wstrzymanie robót budowlanych związanych z samowolną budową ww. budynku mieszkalnego oraz nałożył obowiązek przedłożenia dokumentów niezbędnych do jego legalizacji w terminie do dnia 31 grudnia 2017 roku. Zatem organ powiatowy umożliwił inwestorowi legalizację budynku.

Niestety dokumenty przedłożone przez inwestora w dniu 23 lipca 2018 roku okazały się niekompletne, stąd organ powiatowy postanowieniem z dnia [...] nałożył na inwestora obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w terminie do dnia 30 sierpnia 2018 roku. W wyznaczonym terminie inwestor nie wywiązał się z obowiązku nałożonego w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, dlatego też organ powiatowy – na mocy art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego – zobligowany był do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego, jak zaakcentował organ odwoławczy, nie dysponuje swobodą co do dalszego trybu postępowania, gdyż konstrukcja art. 48 Prawa budowlanego nie pozostawia mu luzu decyzyjnego, ani też możliwości odmiennego od rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do treści odwołania organ wyjaśnił, że inwestor wywiązał się jedynie częściowo z obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...], bowiem przedłożył 4 egzemplarze dokumentacji technicznej spornego budynku pn. "Inwentaryzacja powykonawcza wraz z oceną stanu wykonanych robót w budynku mieszkalnym – Ł., ul. A 18". Jednakże nie podjął on żadnych działań celem wykonania obowiązku nałożonego na niego postanowieniem z dnia [...], którym organ wezwał go do uzupełnienia braków jakie stwierdził podczas analizy dokumentów. Inwestor bowiem nie przedłożył kompletnej dokumentacji projektowej odpowiadającej przepisom rozporządzenia Ministra Transportu, budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1935), która stanowiłaby uzupełnienie tej przedłożonej w dniu 23 lipca 2018 roku i nadal posiada ona braki oraz nieścisłości.

Odwołujący wskazuje, że jego sąsiad (T.G.) skorzystał z prawa odwołania się od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o warunkach zabudowy, a następnie wniósł o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] utrzymującej w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta Ł., co wydłużało uzyskanie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Jednak, jak podkreśla odwołujący, decyzję taką otrzymał w ubiegłym roku.

Jak jednak wyjaśnił organ odwoławczy, przedłożenie ww. decyzji nie jest jedynym brakiem o jaki inwestor musi uzupełnić przedłożoną dokumentację. Inwestor nie przedłożył bowiem oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także nie uzupełnił projektu budowlanego. Inwestor miał wystarczająco dużo czasu na dostarczenie do organu uzupełnionych dokumentów. Dokumenty takie nie zostały również złożone w toku postępowania odwoławczego.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze M.H. wskazał na naruszenie:

1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 i art. 80 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, poprzez nienależycie przeprowadzone postępowanie dowodowe w sprawie, dlatego też nie zostały spełnione warunki dla takiego rozstrzygnięcia, a zachodziły natomiast przesłanki do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego;

2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak należytego i wystarczającego przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie oraz błędną ocenę zgromadzonych dowodów, a także nie uwzględnienie prawnej sytuacji skarżącego;

3. przepisów prawa materialnego wskazanych w art. 48 ust. 2 i 3 oraz ust. 4 Prawa budowlanego, poprzez wydanie rozstrzygnięcia nie odpowiadającego zarzutom skarżącego i niezgodnego z prawem.

Opierając się na wskazanych zarzutach autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 września 2019 roku wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcie odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa.

Wywody Sądu powinna rozpocząć uwaga, iż przedmiotem skargi jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nakazie rozbiórki budynku mieszkalnego zlokalizowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. A 18, w północno-wschodnim narożniku działki nr ewid. 422/1.

Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje, iż organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego). Przepis art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego wskazuje, że w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Natomiast – zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego – w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

W przekonaniu Sądu stwierdzony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stan faktyczny sprawy nakazywał zastosowanie wobec skarżącego procedury legalizacyjnej określonej w art. 48 Prawa budowlanego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w toku postępowania wyjaśniającego ustalił bowiem, że realizacja przedmiotowego obiektu wymagała pozwolenia na budowę. W toku postępowania inwestor powołał się na to, że budynek wybudowany w 1935 roku znajdował się w złym stanie technicznym, częściowo uległ zawaleniu, a on podjął prace związane z odbudową tegoż budynku. Jednak pozyskana przez organ pierwszej instancji dokumentacja z 1937 roku (decyzja o pozwoleniu na budowę i projekt budowlany) potwierdza, że nowo realizowany budynek nie odpowiada budynkowi wzniesionemu na podstawie pozwolenia na budowę z 1937 roku. Stąd w sprawie nie można w żadnym razie mówić o remoncie budynku. W sprawie zatem mamy do czynienia z budową nowego budynku (w miejscu istniejącego starego, ale w innym kształcie i formie), zatem inwestor przed przystąpieniem do robót budowlanych powinien wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Niewątpliwie inwestor przed rozpoczęciem prac nie uzyskał decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, stąd bezspornie prawidłowo organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego.

W toku prowadzonego postępowania organ nadzoru budowlanego prawidłowo zatem zakwalifikował zrealizowane przez skarżącego roboty budowlane jako budowa. A ponieważ inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę, prawidłowo także organ podjął procedurę legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych kierując do skarżącego postanowienie w trybie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego (postanowienie z dnia [...]). Skarżący nie złożył wymaganych dokumentów w określonym terminie, organ – na mocy art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego – nałożył na skarżącego obowiązek rozbiórki budynku.

Uzupełniająco należy wskazać, że postanowienie w trybie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego zostało wydane w dniu [...], a określony w nim termin do złożenia niezbędnych dokumentów wyznaczony był na dzień 31 października 2016 roku. Skarżący w późniejszym czasie kilkakrotnie kierował do organu wnioski o przedłużenie tego terminu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przychylał się do wniosków skarżącego i mocą postanowienia z dnia [...] przedłużył termin złożenia dokumentów do dnia 31 grudnia 2016 roku. Po czym postanowieniem z dnia [...] przedłużył ten termin do dnia 30 czerwca 2017 roku, a postanowieniem z dnia [...] przedłużył ten termin do dnia 31 grudnia 2017 roku. W dniu 23 lipca 2018 roku inwestor złożył 4 egz. dokumentacji technicznej pn. "Inwentaryzacja powykonawcza wraz z oceną stanu wykonanych robót w budynku mieszkalnym – Ł., ul. A 18". A ponieważ złożona dokumentacja nie wyczerpywała zobowiązania z postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowalnego (postanowienie z dnia [...]), organ powiatowy postanowieniem z dnia [...] zobowiązał inwestora do usunięcia nieprawidłowości w ww. dokumentacji, w terminie do dnia 30 sierpnia 2018 roku. Termin nałożony postanowieniem z dnia [...], także na wniosek inwestora został zmieniony (postanowieniem z dnia [...]) i ustalony na dzień 31 października 2018 roku. Późniejszy wniosek o zmianę ww. terminu nie został uwzględniony przez organ (postanowienie z dnia [...]). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzję kończącą postępowanie w sprawie wydał w dniu [...]. Do tego czasu inwestor nie uzupełnił dokumentacji zgodnie z postanowieniem z dnia [...].

Z przedstawionych okoliczności wynika, że inwestor został zobowiązany na mocy art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego do złożenia określonych dokumentów niezbędnych do legalizacji samowolnie wzniesionego budynku. Postępowanie w sprawie zostało zakończone wydaniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] decyzji o nakazie rozbiórki. Z zestawienia przedstawionych dat wynika, że inwestor dysponował wynoszącym ponad 2,5 roku czasem niezbędnym do złożenia wymaganej dokumentacji, która umożliwiałaby mu legalizację samowolnie wzniesionego budynku. Pozostawiony inwestorowi czas był – w ocenie składu orzekającego – wystarczający do złożenia niezbędnej dokumentacji. Termin w swoim ostatecznym kształcie (po przedłużeniu), był realny. Nawet – jak wskazywał inwestor – postępowanie w sprawie uzyskania decyzji o warunkach zabudowy przedłużało się, to złożenie dokumentu w postaci oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie powinno nastręczać trudności. Ostatecznie inwestor nie złożył wspomnianego oświadczenia, ani nie przedłożył decyzji o warunkach zabudowy, choć z dokumentacji wynika, że niewątpliwie takową inwestor otrzymał. W dniu 9 stycznia 2018 roku skarżący skierował do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismo zatytułowane "Wniosek", co którego dołączył kserokopię decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...], nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniami budowlanymi, przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. A 18, na działce nr ewid. 422/1, obręb [...]. Z powyższego wynika, że skarżący uzyskał decyzję o warunkach zabudowy, ale mimo to nie złożył do akt sprawy jej kopii, choć z momentem wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ww. decyzji uzyskała ona przymiot ostateczności, zatem mogła stanowić podstawę rozstrzygnięcia przez organ nadzoru budowlanego.

W ocenie składu orzekającego, pozostawiony inwestorowi termin nie naruszał art. 8 K.p.a., czyli zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. W szczególności nie doszło także do naruszenia wspomnianej zasady poprzez – jak wskazał skarżący – nieprawidłowe sformułowanie obowiązków nałożonych postanowieniem. Jak wskazał autor skargi w jej uzasadnieniu, nie mógł on zrozumieć stawianego przez organ powiatowy zarzutu niekompletności dokumentacji. W ocenie Sądu, sformułowanie postanowienia z dnia [...], jak i późniejszego postanowienia z dnia [...], nie budziły wątpliwości, były precyzyjne i jednoznaczne, ich lektura nie budziła wątpliwości. W toku postępowania inwestor nie podnosił argumentów związanych z nieprecyzyjnym sformułowaniem postanowień. Bez wątpienia gdyby inwestor takowe podnosił, organ podjąłby działania w celu wyjaśnienia wszelkich wątpliwości.

Końcowo należy wskazać, że wydanie przez Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji kończącej postępowanie powinno być poprzedzone oględzinami obiektu w celu ustalenia aktualnego stanu faktycznego na gruncie. Z pisma T.G., które wpłynęło do Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 10 stycznia 2019 roku wynika, że sporna budowa została zakończona, a budynek jest użytkowany. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję w dniu [...], zatem po otrzymaniu ww. pisma. W razie gdyby doszło do potwierdzenia, że inwestor mimo wiążącego postanowienia z dnia [...] (m.in. w zakresie wstrzymania samowolnie realizowanych robót budowlanych), nadal je realizował organ powinien orzec o nakazie rozbiórki na mocy art. 50a pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Naruszenie w tym zakresie – zdaniem Sądu – pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem efekt obu decyzji byłby taki sam (nakaz rozbiórki), część z tytułu samowolnie realizowanych robót budowlanych po ich wstrzymaniu, a część z tytułu samowoli budowlanej jako sposobu realizacji tego budynku od podstaw.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, że z wskazanych powodów w sprawie nie doszło do naruszenia art. 48 ust. 2, ust. 3 oraz ust. 4 Prawa budowlanego w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W ocenie składu orzekającego postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób właściwy, wszelkie okoliczności mające wpływ na rozstrzygniecie zostały wyjaśnione w sposób niewątpliwy, co znalazło swoje odzwierciedlenie w dokumentach zgromadzonych w aktach administracyjnych i w treści uzasadnienia kontestowanych decyzji. Z tego powodu na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., bowiem czas zapewniony inwestorowi na złożenie niezbędnej do legalizacji dokumentacji (ponad 2,5 roku) był wystarczający. Bez znaczenia w sprawie była okoliczność, czy postępowanie w sprawie byłoby zawieszone na podstawie przywołanego art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., czy też nie.

Rekapitulując Sąd uznał działanie organów administracji w przedmiotowej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm.), Sąd orzekł w wyroku o oddaleniu skargi w całości.

D.P.