Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 93/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 78; art. 7; art. 77 §1;
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: § 15; § 4 ust. 2 pkt 5; § 34a; § 2 ust. 1 pkt. 2;
journal: Dz.U. 2015 poz 415
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
article: art. 27 ust. 1; art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2; art. 29 ust. 2 pkt 2; art. 3 ust. 1;
journal: Dz.U. 2017 poz 562
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 59 ust. 1; art. 106 ust. 3; art. 70; art. 58 ust. 2;
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 24 ust. 1; art. 38; art. 37 ust. 2; art. 53;
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 19a ust. 1 ; art. 5 ust. 2 lit. a, lit. b;
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2020 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 10 stycznia 2022 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego A. S., Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Chełmie z dnia 13 października 2021 r., nr [...] w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2020.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że skarżący podjął zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w 2017 r. Wariant: 1.1. Rolnictwo zrównoważone na powierzchni 30,77 ha. Decyzją z dnia 2 lutego 2018 r. przyznano skarżącemu płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2017 w kwocie 12.308,00 zł oraz ustalono obszar gruntów objętych zobowiązaniem na 30,77 ha.

Zobowiązanie było przez skarżącego kontynuowane w kolejnych latach.

Decyzją z dnia 6 lutego 2019 r. przyznano skarżącemu płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2018 w kwocie [...]zł oraz ustalono obszar gruntów objętych zobowiązaniem na 30,58 ha.

Decyzją z dnia 20 stycznia 2020 r. przyznano skarżącemu płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2019 w kwocie [...]zł oraz ustalono obszar gruntów objętych zobowiązaniem na 30,55 ha.

W dniu 31 maja 2020 r. skarżący złożył wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2020, deklarując realizację Pakietu 1 Rolnictwo zrównoważone na powierzchni 30,59 ha.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Chełmie decyzją z dnia 31 marca 2021 r. przyznał skarżącemu płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2020 w wysokości 8.857,21 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 5.032,67 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz nałożył na skarżącego sankcję w wysokości 3.357,51 zł. Organ pierwszej instancji ustalił obszar gruntów objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym na 28,58 ha.

Na skutek odwołania wniesionego przez A. S. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia 15 czerwca 2021 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji decyzją z dnia 13 października 2021 r. przyznał skarżącemu na rok 2020 płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną w wysokości 8.857,22 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 5.181,16 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz nałożył na skarżącego sankcję w wysokości 3.356,83 zł. Organ pierwszej instancji ustalił obszar gruntów objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym na 28,33 ha.

Utrzymując tę decyzję w mocy Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR podniósł, że w toku postępowania wniosek został poddany kontroli kryteriów kwalifikowalności, zgodnie z art. 59 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. nr 347, str. 549 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie nr 1306/2013").

W dniach od 31 sierpnia 2020 r. do 4 września 2020 r. w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu przez upoważnionych inspektorów terenowych z Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR. Wyniki kontroli opisano w raporcie nr [...]. W wyniku kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości:

- na działce rolnej AB1 (pszenica zwyczajna ozima) o powierzchni deklarowanej 0,30 ha (działka ewidencyjna nr [...]) powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,28 ha; na działce stwierdzono nieprawidłowości opisane kodami: "DR23": Kontrola działki rolnej została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny, "DR52": Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania; powierzchnia wykluczona wyniosła 0,02 ha;

- na działce rolnej AC1 (pszenica ozima) o powierzchni deklarowanej 3,72 ha (działki ewidencyjne nr [...], [...], [...]) powierzchnia stwierdzona wynosiła 3,52; na działce stwierdzono nieprawidłowości opisane kodami: "DR13+": Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, "DR23": Kontrola działki rolnej została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny, "DR52": Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania; powierzchnia wykluczona wyniosła 0,20 ha;

- na działce rolnej AD1 (pszenica zwyczajna ozima) o powierzchni deklarowanej 1,40 ha (działki ewidencyjne nr [...], [...]) powierzchnia stwierdzona wynosiła 1,35 ha; na działce stwierdzono nieprawidłowości opisane kodem: "DR52": Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania; powierzchnia wykluczona wyniosła 0,05 ha;

- na działce rolnej AE1 (pszenica ozima) o powierzchni deklarowanej 1,29 ha (działki ewidencyjne nr [...], [...], [...]) powierzchnia stwierdzona wynosiła 1,16 ha; na działce stwierdzono nieprawidłowości opisane kodami: "DR13+": Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, "DR23": Kontrola działki rolnej została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny; powierzchnia wykluczona wyniosła 0,13 ha;

- na działce rolnej S1 (pszenżyto ozime) o powierzchni deklarowanej 2,50 ha (działka ewidencyjna nr [...]) powierzchnia stwierdzona wynosiła 2,46 ha; na działce stwierdzono nieprawidłowości opisane kodami: "DR23": Kontrola działki rolnej została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny, "DR52": Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania; powierzchnia wykluczona wyniosła 0,04 ha;

- na działce rolnej E1 (mieszanka strączkowo-zbożowa) o powierzchni deklarowanej 1,10 ha (działka ewidencyjna nr [...]) powierzchnia stwierdzona wyniosła 1,06 ha; na działce stwierdzono nieprawidłowości opisane kodami: "DR23": Kontrola działki rolnej została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny, "DR52": Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania; powierzchnia wykluczona wyniosła 0,04 ha;

- na działce rolnej B2A (koniczyna czerwona) o powierzchni deklarowanej 1,78 ha (działki ewidencyjne nr [...]) powierzchnia stwierdzona wyniosła 1,77 ha; na działce stwierdzono nieprawidłowości opisane kodami: "DR7": Nie stwierdzono deklarowanej grupy uprawy. Stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana, "DR23": Kontrola działki rolnej została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny, "DR52": Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania; powierzchnia wykluczona wyniosła 0,01 ha;

- na działce rolnej AA1 (pszenica zwyczajna ozima) o powierzchni deklarowanej 1,21 ha (działka ewidencyjna nr [...]) powierzchnia stwierdzona wyniosła 1,17 ha; na działce stwierdzono nieprawidłowości opisane kodami: "DR23": Kontrola działki rolnej została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny, "DR52": Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania; powierzchnia wykluczona wynosi 0,04 ha;

- na działce rolnej H2 (kukurydza zwyczajna) o powierzchni deklarowanej 0,12 ha (działka ewidencyjna nr [...]) powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,11 ha; na działce stwierdzono nieprawidłowości opisane kodem: "DR13+": Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej; powierzchnia wykluczona wynosi 0,01 ha;

- na działce rolnej K2 (kukurydza zwyczajna) o powierzchni deklarowanej 0,59 ha (działka ewidencyjna nr [...]) powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,51 ha; na działce stwierdzono nieprawidłowości opisane kodami: "DR13+": Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, "DR52": Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania; powierzchnia wykluczona wynosi 0,08 ha;

- na działce rolnej L2 (kukurydza zwyczajna) o powierzchni deklarowanej 0,90 ha (działka ewidencyjna nr [...]) powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,74 ha; na działce stwierdzono nieprawidłowości opisane kodem: "DR13+": Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej; powierzchnia wykluczona wynosi 0,16 ha;

- na działce rolnej M1 (pszenżyto ozime) o powierzchni deklarowanej 1,93 ha (działka ewidencyjna nr [...]) powierzchnia stwierdzona wynosiła 1,80 ha; na działce stwierdzono nieprawidłowości opisane kodami: "DR13+": Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, "DR23": Kontrola działki rolnej została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny; powierzchnia wykluczona wynosi 0,13 ha.

- na działce rolnej O1 (gorczyca biała) o powierzchni deklarowanej 1,82 ha (działki ewidencyjne nr [...], [...]) powierzchnia stwierdzona wynosiła 1,70 ha; na działce stwierdzono nieprawidłowości opisane kodami: "DR13+": Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, "DR23": Kontrola działki rolnej została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny; powierzchnia wykluczona wyniosła 0,12 ha;

- na działce rolnej Q1 (pszenica zwyczajna jara) o powierzchni deklarowanej 2,65 ha (działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...]) powierzchnia stwierdzona wynosiła 2,49 ha; na działce stwierdzono nieprawidłowości opisane kodami: "DR13+": Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, "DR23": Kontrola działki rolnej została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny, "DR52": Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania; powierzchnia wykluczona wyniosła 0,16 ha;

- na działce rolnej V1 (kukurydza zwyczajna) o powierzchni deklarowanej 3,81 ha (działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...]) powierzchnia stwierdzona wyniosła 2,79 ha; na działce stwierdzono nieprawidłowości opisane kodami: "DR13+": Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, "DR52": Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania; powierzchnia wykluczona wyniosła 0,02 ha;

- na działce rolnej Y1 (pszenica zwyczajna ozima) o powierzchni deklarowanej 0,16 ha (działka ewidencyjna nr [...]) powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,11 ha; na działce stwierdzono nieprawidłowości opisane kodami: "DR13+": Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, "DR52": Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania; powierzchnia wykluczona wyniosła 0,05 ha.

Wniosek skarżącego został także poddany kontroli administracyjnej w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (System Identyfikacji Dziatek Rolnych), w której ustalono powierzchnię maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) dla następujących działek ewidencyjnych zadeklarowanych przez stronę:

- dla działki nr [...] (działka rolna AA1, uprawa: pszenica zwyczajna ozima) z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 1,21 ha, stwierdzono powierzchnię MKO 1,17 ha, wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,04 ha;

- dla działki nr [...] (działka rolna AB1, uprawa: pszenica zwyczajna ozima) z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 0,30 ha, stwierdzono powierzchnię MKO 0,28 ha, wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,02 ha;

- dla działki nr [...] (działka rolna AD1, uprawa: pszenica zwyczajna ozima) z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 0,85 ha, stwierdzono powierzchnię MKO 0,84 ha, wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,01 ha;

- dla działki nr [...] (działka rolna AD1, uprawa: pszenica zwyczajna ozima) z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 0,55 ha, stwierdzono powierzchnię MKO 0,51 ha, wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,04 ha;

- dla działki nr [...] (działka rolna E1, uprawa: mieszanka strączkowo-zbożowa) z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 1,10 ha, stwierdzono powierzchnię MKO 1,06 ha, wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,04 ha;

- dla działki nr [...] (działka rolna S1, uprawa: pszenżyto ozime) z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 2,50 ha, stwierdzono powierzchnię MKO 2,46 ha, wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,04 ha.

Organ wyjaśnił, że wyniki kontroli administracyjnej dla wymienionych działek potwierdziły powierzchnię wynikającą z raportu z kontroli na miejscu.

Ponadto w toku kontroli administracyjnej ustalono, że powierzchnia stwierdzona z tytułu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej jest większa, niż powierzchnia podjętego zobowiązania, a mianowicie powierzchnia stwierdzona na działce nr [...] wynosi 0,12 ha i jest większa od powierzchni podjętego zobowiązania o 0,01 ha, a powierzchnia stwierdzona na działce nr [...] wynosi 0,49 ha i jest większa o 0,01 ha od powierzchni podjętego zobowiązania.

Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej wyniosła 2,26 ha.

Organ odwoławczy wskazał, że A. S. wniósł zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych. Biuro Kontroli na Miejscu uznało zarzuty skarżącego za niezasadne. W piśmie z dnia 4 marca 2021 r. wskazano, że skarżący na działkach nr: [...] zadeklarował w plonie głównym koniczynę czerwoną, jednak podczas kontroli stwierdzono wsiewkę koniczyny w zboże. Znajduje to potwierdzenie na fotografiach wykonanych podczas kontroli. Na fotografiach widoczne są "rzędy" zboża - pozostałość po wysianiu siewnikiem zboża, jak również ściernisko po zbożu. Ponadto w uwagach inspektorów wskazano na części działek użytkowanie obce, a mianowicie na działkach rolnych: AC1, AE1, K2, L2, M1, O1, Q1, X1A, Y1. W związku z powyższym zastosowano kod nieprawidłowości "DR52", przez co zwiększyła się powierzchnia nieużytkowana rolniczo na działkach: AC1, AG1, D1K2, V1, X1A. W konsekwencji Biuro Kontroli na Miejscu podtrzymało wyniki czynności kontrolnych zawarte w raporcie.

Organ podkreślił, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią zatwierdzoną do przyznania płatności może być ustalona zarówno w trakcie kontroli na miejscu, jak i kontroli administracyjnej, dla potrzeb której wykorzystuje się techniki skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej (GIS), polegające na ortoodwzorowaniu lotniczym lub satelitarnym, a wyniki ustalone w drodze jednego lub drugiego rodzaju kontroli mają znaczenie równoprawne. Ustalenie powierzchni działek poprzez kontrolę administracyjną polega na wykorzystaniu bazy danych zgromadzonych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) zawierających materiały kartograficzne (mapy i ortofotomapy) oraz przy wykorzystaniu geograficznego systemu informacji (GIS) zawierającego bazy danych referencyjnych dla ocen kwalifikowalności wniosków. Dla ustalenia prawa do otrzymania płatności podstawowe znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest określona uprawa. W systemie informatycznym ARiMR zaimplementowane są wcześniej wyznaczone powierzchnie MKO, które stanowią różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki referencyjnej, to jest działki ewidencyjnej, a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności (np. lasy, wody, drogi, siedliska itp.), których granice określono na podstawie ortofotomapy. Tak określona powierzchnia MKO może ulec weryfikacji w wyniku przeprowadzonej kontroli, której celem jest stwierdzenie rzeczywistego obszaru kwalifikowanego do płatności. Powierzchnia kwalifikująca się do płatności jest ustalana corocznie na podstawie dostępnego materiału sprawy.

Zgodnie zaś z § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 415 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne" lub "rozporządzenie") płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48, dalej jako "rozporządzenie nr 640/2014"), określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Organ odwoławczy wskazał, że w przypadku zobowiązania w ramach Wariantu 1.1. Rolnictwo zrównoważone deklarowana we wniosku powierzchnia działek rolnych, do których rolnik ubiegał się o płatność, wynosiła 30,59 ha. Natomiast powierzchnia stwierdzona w ramach tego wariantu wyniosła 28,33 ha.

Powierzchnia stwierdzona została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 24 ust. 1 i art. 38 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69, z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie nr 809/2014"), uwzględniono również wyniki kontroli na miejscu.

W związku z tym, że procentowa różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną wyniosła 7,98%, organ wskazał, że zgodnie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 jeżeli powierzchnia zadeklarowana we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, a różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru stwierdzonego, pomoc przyznaje się do obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy. W oparciu o powyższy przepis organ ustalił, że do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej kwalifikuje się powierzchnia 23,81 ha. Przy uwzględnieniu stawki płatności do 1 ha w ramach Wariantu: 1.1 Rolnictwo zrównoważone w kwocie 486,00 zł, określonej w załączniku nr 6 do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, początkowa kwota płatności wynosi 11.571,66 zł.

Organ wskazał jednocześnie, że podczas kontroli na miejscu stwierdzono brak realizowania przez skarżącego obowiązku przewidzianego w § 4 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, a mianowicie brak przestrzegania następujących wymogów przewidzianych w załączniku nr 2 do rozporządzenia dla Pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone:

R_1_1_15 - rolnik wykasza lub prowadzi wypas w odpowiednim terminie,

R_1_1_12 - rolnik przestrzega zapisów planu nawozowego, opartego na bilansie azotu oraz chemicznej analizie gleby, określającego dawki N, P, K, Mg i potrzeby wapnowania,

R_1_1_4_2 - udział uprawy zbóż nie przekracza 65% powierzchni wszystkich gruntów ornych w gospodarstwie,

R_1_1_14 - rolnik wykasza lub prowadzi wypas na TUZ.

Z protokołu kontroli na miejscu wynika, że łączny procent zbóż w gospodarstwie skarżącego wynosi 70,36 %, a więc przekracza dopuszczalne 65 % powierzchni upraw. Kontrola wykazała także nieprawidłowości w zakresie wymogu wykaszania lub prowadzenia wypasu w odpowiednim terminie oraz wykaszania lub prowadzenia wypasu na TUZ na działce AG2 o powierzchni 0,10 ha oraz w zakresie wymogu przestrzegania zapisów planu nawozowego, opartego na bilansie azotu oraz chemicznej analizie gleby, określającego dawki N, P, K, Mg i potrzeby wapnowania na działce rolnej AH1 na powierzchni 0,73 ha.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w zakresie przestrzegania wymogów organ na podstawie § 33 ust. 1 - 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego dokonał zmniejszenia płatności. Łączna kwota zmniejszenia wyniosła 2.984,44 zł.

Ponadto, w związku ze stwierdzeniem uchybień w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, organ odwoławczy uznał za zasadne nałożenie na skarżącego sankcji w łącznej wysokości 3.356,83 zł na podstawie § 34a rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego w związku z art. 35 ust. 4 rozporządzenia nr 640/2014.

Organ wskazał, że na podstawie § 2 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego w związku z art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r. poz. 182) zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne skarżącego jest realizowane przez okres 5 lat od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, to jest od dnia 15 marca 2017 r. i obejmuje powierzchnię 28,33 ha.

W związku z zarzutami sformułowanymi w odwołaniu organ drugiej instancji podniósł, że jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie w nim powierzchni zadeklarowanych działek użytkowanych rolniczo, w stosunku do których strona ubiega się o przyznanie płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji dokonywanej przez organ administracji. Weryfikacji informacji podanych przez producenta służą kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, o których mowa w przepisach prawa wspólnotowego, w tym w art. 59 rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 24 rozporządzenia nr 809/2014.

Organ wyjaśnił, że rozstrzygnięcie w sprawie zostało oparte między innymi na wynikach kontroli na miejscu, które następnie zostały podtrzymane po ponownej analizie raportu. Szczegółowa analiza zapisów protokołu z czynności kontrolnych, szkiców pomiarów działek (danych wektorowych i powierzchniowych) oraz fotografii wykonanych podczas kontroli wykazała, że kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Protokół z kontroli jest podstawowym dowodem na okoliczność zgodności z warunkami przyznania pomocy. W sytuacji zatem, gdy protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości, gdyż został sporządzony w sposób prawidłowy przez osobę mającą odpowiednie kwalifikacje, nie można organowi postawić skutecznego zarzutu, że ograniczenie postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli stanowi o naruszeniu obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Organ stwierdził, że okoliczność czy skarżący na działkach nr: [...] uprawiał koniczynę czerwoną, została dostatecznie wyjaśniona protokołem z czynności kontrolnych nr [...]. W związku z zastrzeżeniami strony powyższy raport został ponownie przeanalizowany, a wynikające z niego ustalenia podtrzymane przez Biuro Kontroli na Miejscu. Z tego powodu postanowieniami z dnia 9 sierpnia 2021 r. organ pierwszej instancji zasadnie odmówił uwzględnienia żądania skarżącego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rolnictwa na okoliczność, że na działkach nr: [...] rolnik dokonał siewu koniczyny czerwonej, jej uprawy jako rośliny w plonie głównym, prawidłowości i racjonalności prowadzonej na tych działkach gospodarki rolnej, a także dowodu z przesłuchania świadka T. J. na okoliczność, że skarżący na działkach nr: [...] dokonał siewu koniczyny czerwonej i uprawiana była na nich właśnie ta roślina, a także na okoliczność skoszenia samosiewów zbóż, owsa głuchego i innych roślin w celu ochrony rośliny głównej.

Organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego przez oparcie się podczas kontroli na miejscu na jednej metodzie pomiarowej. Organ wyjaśnił, że powierzchnię działek rolnych podczas kontroli na miejscu zmierzono za pomocą GETAC V110 + Spectra Precision SP60 i przy pomocy aplikacji Quantum GIS RTK. Pomiaru dokonano zgodnie z aktualnymi granicami użytkowania, w ramach działek referencyjnych deklarowanych przez rolnika. Ponadto Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Chełmie zwrócił się do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARIMR o weryfikację powierzchni MKO dla działek ewidencyjnych wskazanych we wniosku skarżącego na rok 2020. Wyniki analizy maksymalnego kwalifikowalnego obszaru wyznaczonego dla działek ewidencyjnych objętych wnioskiem strony zostały uwzględnione w decyzji organu pierwszej instancji.

A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów:

1) art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i oparcie decyzji jedynie na wynikach kontroli na miejscu, gdy dowód ten podlega ocenie zgodnie z wymogami przewidzianymi przez art. 80 k.p.a, a nie stanowi wyłącznej podstawy do przyznania płatności, jak de facto uznał organ i norma ta nie zwalnia organu z obowiązku dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę;

2) art. 78 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach przez oddalenie wniosków o przeprowadzenie dowodów:

a) z zeznań świadka T. J. na okoliczność, że na działkach nr: [...] rolnik dokonał siewu koniczyny czerwonej i uprawiana była na nich właśnie ta roślina, a także skoszenia samosiewów zbóż owsa głuchego i innych roślin w celu ochrony rośliny głównej,

b) z opinii biegłego z zakresu rolnictwa na okoliczność, że na działkach nr: [...] rolnik dokonał siewu koniczyny czerwonej, jej uprawy jako rośliny będącej w plonie głównym, prawidłowości i racjonalności prowadzonej na tych działkach gospodarki rolnej,

c) z ponownego wykonania pomiarów działek, co do których kontrolujący przypisali kod "DR13", przy wykorzystaniu innej metody niż wykorzystana przy kontroli na miejscu, gdy dowody te miały stwierdzić istotne okoliczności dla sprawy w zakresie powierzchni działek objętych wnioskowaną pomocą, stanu kultury rolnej tych działek i sposobu ich zagospodarowania;

3) art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób, który nie pozwala na kontrolę instancyjną, w szczególności dotyczy to braku wnikliwej analizy zasadności odmowy przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił nieprawidłowe w jego ocenie przeprowadzenie postępowania dowodowego, w tym niezasadne oddalenie wniosków dowodowych skarżącego. Skarżący wskazał, że powierzchnię działek rolnych zadeklarował w oparciu o pomiary dokonane za pomocą urządzenia GPS i przy wykorzystaniu taśmy mierniczej. Dlatego skarżący jest przekonany, że pomiary przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji są przynajmniej częściowo błędne i powinny zostać powtórzone za pomocą innej metody pomiarowej lub innego urządzenia pomiarowego.

Skarżący podniósł, że stanowisko, iż na działkach nr: [...] nie była prowadzona uprawa koniczyny, wynika wyłącznie z twierdzeń pracowników Agencji zawartych w raporcie. Nie ma natomiast umocowania w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, w szczególności w dokumentacji fotograficznej. Dlatego w celu wyjaśnienia tej kwestii wnioskodawca wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka. Świadek miał potwierdzić, że koniczyna czerwona była planowana jako roślina w plonie głównym, zasiano koniczynę, a następnie ze względu na zachwaszczanie, związane z faktem niedokonywania żadnych zabiegów środkami ochrony roślin, skoszono samosiewy zbóż, owsa głuchego i innych niepożądanych roślin. Zabieg ten wykonano na wysokości około 10-15 cm celem zapobiegnięcia uszkodzeniu małych roślin koniczyny czerwonej.

Organ, kierując się zasadą prawdy obiektywnej, winien zgromadzić kompletny materiał dowodowy (art. 77 §1 k.p.a.) i rozpatrzyć go zgodnie z regułami wynikającymi z art. 80 k.p.a.. Bez przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka materiał dowodowy nie był wyczerpujący. W konsekwencji organ dopuścił się rażącego naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a także art. 78 § 1 k.p.a.

Zdaniem skarżącego organ bezzasadnie nie uwzględnił także wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rolnictwa, gdy okoliczności, które ten dowód miał stwierdzić, wymagały wiadomości specjalnych, a nie zostały wykazane za pomocą innych dowodów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji wskazuje, że decyzja ta nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które uzasadniałoby jej uchylenie.

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję przyznającą skarżącemu płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2020 w ramach Pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone w wysokości 8.857,22 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 5.181,16 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz nakładającą na skarżącego sankcję w wysokości 3.356,83 zł, a także ustalającą obszar gruntów objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym na 28,33 ha.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego w niniejszej sprawie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415, z późn. zm., dalej powoływanego także jako "rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne"), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 45 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1234 z późn. zm., dalej powoływanej także jako "ustawa").

Wymieniona ustawa, jak stanowi art. 1 pkt 1 i 2, określa między innymi zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie dotyczącym wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, zwanego dalej "programem" oraz warunki i tryb przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej w ramach działań i poddziałań objętych programem, zwanej dalej "pomocą". Program jest określony między innymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", oraz w przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia.

Program jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje działania i poddziałania wymienione w art. 3 ust. 1 ustawy, w tym między innymi działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmujące: a) płatności z tytułu zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych, b) wsparcie dla ochrony oraz zrównoważonego użytkowania i rozwoju zasobów genetycznych w rolnictwie (art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy).

Pomoc w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. a, pkt 6 lit. a-c i e oraz pkt 8-12, a zatem także w odniesieniu do działania rolno-środowiskowo-klimatycznego, jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej (art. 26 ust. 1 ustawy). Organem właściwym w sprawach dotyczących przyznawania pomocy w drodze decyzji administracyjnej w odniesieniu do działania rolno-środowiskowo-klimatycznego jest kierownik biura powiatowego Agencji (art. 26 ust. 2 pkt 2 ustawy).

Według art. 28 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013 płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych udziela się rolnikom, którzy dobrowolnie podejmują się przeprowadzenia operacji obejmujących jedno lub większą liczbę zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych dotyczących gruntów rolnych, które określane są przez państwa członkowskie. Zobowiązania w ramach tego działania podejmowane są na okres od pięciu do siedmiu lat (art. 28 ust. 5).

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o przyznanie tej płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu;

3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

W myśl § 15 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego wysokość płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za:

1) hektar gruntu i powierzchni gruntów, do których przysługuje płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna - w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-6 lub

2) sztukę zwierzęcia i liczby zwierząt, do których przysługuje płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna - w przypadku pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 7

- po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Wysokość stawek płatności, o których mowa w ust. 1, dla poszczególnych pakietów i ich wariantów jest określona w załączniku nr [...] do rozporządzenia (§ 15 ust. 2).

Na mocy § 15 ust. 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego przy ustalaniu wysokości płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności powierzchnia działek rolnych jest weryfikowana przez organ w drodze kontroli administracyjnej lub także kontroli na miejscu.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o płatności, a powierzchnią uprawnioną do przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia nr 640/2014. Według art. 19 ust. 1 tego rozporządzenia, jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru zatwierdzonego.

Skarżący w niniejszej sprawie złożył wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2020 do działek rolnych o deklarowanej powierzchni 30,59 ha.

W toku postępowania wniosek skarżącego został poddany weryfikacji. W tym celu wykorzystano kontrolę administracyjną i kontrolę na miejscu, o których mowa w art. 59 rozporządzenia nr 1306/2013 oraz w art. 24 rozporządzenia nr 809/2014. W oparciu o wyniki obu kontroli organ ustalił rzeczywiste powierzchnie działek rolnych kwalifikujące się do płatności. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szczegółowo, w odniesieniu do każdej z działek, przedstawił zarówno powierzchnię deklarowaną przez rolnika, jak i powierzchnię stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu oraz obliczył powierzchnię wykluczoną. Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej wyniosła 2,26 ha.

Skarżący kwestionuje powyższe ustalenia i w konsekwencji nieuwzględnienie w całości wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2020 rok oraz nałożenie sankcji. W ocenie skarżącego w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności w zakresie zgromadzenia i oceny materiału dowodowego.

W związku z treścią zarzutów skarżącego w pierwszej kolejności zauważyć należy, że chybiony jest zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją art. 3 ust. 2 pkt 2 oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2021 r. poz. 2114 z późn. zm.). Przepisy tej ustawy nie stanowią bowiem materialnoprawnej podstawy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Jak wyjaśniono już wyżej, podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy.

Jednocześnie nie ma także podstaw do uznania, iż w kontrolowanym postępowaniu doszło do naruszenia zasad postepowania określonych w ostatnio wymienionej ustawie.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przy tym nie stosuje się przepisów art. 79a oraz art. 81 kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 27 ust. 2 ustawy wprowadza zasadę, zgodnie z którą to strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zatem na mocy art. 27 ust. 1 i 2 powołanej ustawy zostały wyłączone niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim ustawodawca nie przewidział obowiązywania w postępowaniu o przyznanie płatności zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a., ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, o czym stanowi art. 77 § 1 k.p.a. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na te okoliczności i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Zdaniem skarżącego, powołane zasady postępowania w sprawie przyznania płatności zostały naruszone wskutek nierozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego, a to w związku z nieuwzględnieniem wniosków dowodowych zgłaszanych przez stronę, która zgodnie z przytoczonymi przepisami przejawiała w postępowaniu inicjatywę dowodową. W ocenie skarżącego organ niezasadnie oparł ustalenia faktyczne w sprawie na dowodzie w postaci raportu z czynności kontrolnych, nie weryfikując go zgodnie z żądaniem strony i oddalając wnioski skarżącego o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadka, opinii biegłego z zakresu rolnictwa oraz ponownego pomiaru działek za pomocą innej metody pomiaru. Skarżący zarzucił, że zawarte w raporcie z kontroli ustalenie, iż na działkach nr: [...] nie była prowadzona uprawa koniczyny w plonie głównym, nie znajduje podstaw w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, w tym w dokumentacji fotograficznej.

W ocenie Sądu zarzuty sformułowane przez skarżącego nie podważają jednak skutecznie prawidłowości zaskarżonej decyzji i nie zasługują na uwzględnienie. Ustalenia przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji pozostają bowiem w logicznym związku z przeprowadzonymi w postępowaniu administracyjnym dowodami, które zostały w sposób wyczerpujący rozpatrzone stosownie do art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Uznać także należy, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ w toku postępowania był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Nie zachodziła potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego. Nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego nie stanowi w okolicznościach sprawy uchybienia, które mogłoby wpłynąć na treść rozstrzygnięcia.

Trafne jest stanowisko organu, który przypisał rozstrzygające w sprawie znaczenie wynikom kontroli na miejscu oraz kontroli administracyjnej oparciu o bazę referencyjną LPIS.

Wskazać należy, że stosownie do art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 państwa członkowskie dopilnowują, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów środków obszarowych, o których mowa w art. 28-31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.

Stosownie do art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile zatem nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013). Zgodnie zaś art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:

a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;

b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;

c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.

Jak stanowi art. 28 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014, kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna za pomocą kontroli administracyjnych. Kontrola administracyjna dotyczy każdego złożonego wniosku i jest obligatoryjna. Polega ona na obowiązkowym zweryfikowaniu z urzędu przez organ zgodności między działkami zadeklarowanymi a działkami referencyjnymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3378/15).

Na mocy art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2021 r., poz. 699 z późn. zm.) Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa tworzy i prowadzi krajowy system ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "systemem". W skład systemu prowadzonego przez Agencję wchodzi między innymi system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013 (art. 4 pkt 3a ustawy).

System identyfikacji działek rolnych zawiera, między innymi,: 1) wektorowe granice oraz powierzchnię: a) maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit a i b rozporządzenia nr 640/2014 oraz identyfikatory działek ewidencyjnych zawarte w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego (art. 9a ust. 1 pkt 1 lit a oraz pkt 2 powołanej ustawy). W świetle art. 9a ust. 2 tej ustawy do prowadzenia systemu, o którym mowa w ust. 1, wykorzystuje się w szczególności: 1) ortofotomapy cyfrowe sporządzane zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego; 2) dane z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego; 3) dane z wniosków o przyznanie płatności; 4) wyniki kontroli na miejscu, o których mowa w rozporządzeniu nr 640/2014 i rozporządzeniu nr 809/2014.

Podkreślić należy, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm. Kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie. Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Kontrole na miejscu mają na celu ustalenie granic i powierzchni działek rolnych, zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw na danej działce rolnej oraz sprawdzenie przestrzegania wymagań utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej.

Czynności kontrolne w ramach kontroli na miejscu określonej w § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie warunków i trybu przeprowadzania czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015 r. poz. 1344 z późn. zm.), są wykonywane co najmniej przez dwie osoby posiadające imienne upoważnienie, zwane dalej "kontrolującymi" (§ 2 ust. 1 rozporządzenia). Kontrolujący wykonujący czynności kontrolne, o których mowa w § 1, sporządzają z tych czynności sprawozdanie, o którym mowa w art. 53 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 809/2014, zwane dalej "raportem z czynności kontrolnych". Raport z czynności kontrolnych wykonanych w ramach wizyty zawiera dane, o których mowa w art. 53 ust. 1 lit. a-d rozporządzenia nr 809/2014; przepis art. 53 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 stosuje się odpowiednio (§ 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia).

Stosownie do art. 53 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 z każdej kontroli na miejscu sporządza się sprawozdanie, które umożliwia szczegółowy przegląd przeprowadzonych kontroli. W sprawozdaniu należy w szczególności zamieścić następujące dane: poddane kontroli środki oraz wnioski lub wnioski o płatność, obecne osoby, informację, czy zawiadomienie o wizycie zostało przekazane beneficjentowi, a jeśli tak - z jakim wyprzedzeniem, wyniki kontroli oraz - w odpowiednich przypadkach - wszelkie uwagi szczegółowe, wszelkie dalsze środki kontrolne, które należy podjąć.

W świetle powołanych unormowań trafne jest stanowisko organu, który przypisał rozstrzygające w sprawie znaczenie wynikom kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu przeprowadzonej od dnia 31 sierpnia 2020 r. do dnia 4 września 2020 r. przez upoważnionych inspektorów terenowych z Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego, zakończonej sporządzeniem raportu nr [...].

W toku kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym skarżącego stwierdzono bowiem szereg nieprawidłowości. Z kontroli sporządzono raport nr [...], który zawierał wszystkie elementy wskazane w powołanym wyżej art. 53 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014. Z akt sprawy wynika, że kontrolę przeprowadzili dysponujący odpowiednimi upoważnieniami pracownicy Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu ARiMR w Lublinie, skarżący został zawiadomiony o kontroli, a do raportu z czynności kontrolnych załączono dokumentację fotograficzną. Ponadto w toku postępowania, w związku ze zgłoszonymi przez skarżącego zastrzeżeniami, raport został poddany ponownej analizie przez Biuro Kontroli na Miejscu, które podtrzymało wyniki kontroli.

Należy zauważyć, że przeprowadzenie kontroli na miejscu, metodą inspekcji terenowej, polegającej na wizytacji zadeklarowanych działek i wizualnej ocenie ich rzeczywistego stanu przez upoważnione do kontroli osoby, dysponujące odpowiednimi kwalifikacjami, pozwala na skorygowanie powierzchni uprawnionych do płatności w związku z okolicznościami, których stwierdzenie jest możliwe przede wszystkim w ramach bezpośrednich oględzin, takich jak ustalenie obszarów wykluczających płatność, czy ustalenie, że faktyczna powierzchnia upraw, czy faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości nie odpowiada złożonej deklaracji. W toku kontroli przeprowadzane są pomiary, a wyniki kontroli są dokumentowane za pomocą szkicu graficznego oraz fotografii obrazujących stan w czasie kontroli poszczególnych zadeklarowanych działek. Jednocześnie protokół kontroli stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a., a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Wbrew stanowisku skarżącego, raport z kontroli na miejscu wraz z dokumentacją fotograficzną przedstawiającą stan działek rolnych zadeklarowanych we wniosku oraz informacje zawarte w piśmie z dnia 4 marca 2021 r. stanowiącym odpowiedź Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR na zastrzeżenia strony, jednoznacznie wskazują, że rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym, a deklarowanym we wniosku skarżącego zostały właściwie ujawnione przez kontrolujących i skutkowały przypisaniem im odpowiednich kodów nieprawidłowości oraz stwierdzeniem różnic pomiędzy powierzchniami działek rolnych deklarowanymi przez rolnika, a powierzchniami stwierdzonymi.

Skarżący w zastrzeżeniach do raportu podnosił, że na deklarowanych działkach nr: [...] dokonał siewu koniczyny czerwonej, która na wymienionych działkach była uprawiana w plonie głównym. Natomiast samosiewy zbóż, owsa głuchego i innych roślin zostały skoszone w celu ochrony rośliny głównej. Na dowód powyższego wnosił o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka oraz dowodu z opinii biegłego. Zdaniem skarżącego ujawnione w raporcie przeciwne okoliczności nie znajdują podstaw w dotychczas zgromadzonym materiale dowodowym.

Stanowisko skarżącego nie jest jednak trafne. Jak wynika z pisma z dnia 4 marca 2021 r. obejmującego odpowiedź Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR na zastrzeżenia strony i co znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy, na zdjęciach wchodzących w skład dokumentacji fotograficznej z kontroli widoczne są wyraźne "rzędy" po ściętym zbożu. W szczególności jest to uwidocznione na zdjęciach nr [...] (w odniesieniu do działek nr [...]), nr [...] (w odniesieniu do działek nr [...]) oraz nr [...] (w odniesieniu do działek nr [...]). Wskazuje to zaś jednoznacznie na wysianie zboża siewnikiem, a zatem działanie zamierzone i celowe, a nie na powoływaną przez skarżącego okoliczność występowania na działkach jedynie samosiewów zbóż, owsa głuchego i innych roślin. Jak wyjaśniono w piśmie z dnia 4 marca 2021 r., podczas kontroli na miejscu stwierdzono na wymienionych działkach wsiewkę koniczyny w zboże.

W świetle powyższego uznać zatem należy, że kwestionowane przez skarżącego ustalenie przez kontrolujących, iż koniczyna czerwona nie stanowiła uprawy w plonie głównym, znajduje jednoznaczne potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. W sytuacji zaś oczywistych i jednoznacznych ustaleń kontroli, opartych na obiektywnie stwierdzonym w czasie wizji terenowej i szczegółowo udokumentowanym na fotografiach stanie zgłoszonych do płatności działek nr: [...], na których w czasie kontroli nie stwierdzono w plonie głównym koniczyny czerwonej, nieuwzględnienie wniosku o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka T. J. na przeciwne okoliczności nie może być uznane za uchybienie, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Fotografie wykonane podczas kontroli na miejscu w dniach od 31 sierpnia do 4 września 2020 r. przedstawiają bowiem w sposób obiektywny ujawniony w czasie wizji terenowej stan poszczególnych działek. Ustaleń opartych na opisanym materiale dowodowym nie podważają też skutecznie ani fotografie wykonane przez stronę w późniejszym czasie, a zatem obrazujące inny stan roślin, ani oświadczenie T. J., mające wyłącznie charakter dokumentu prywatnego.

Także odmowa przeprowadzenia zgłoszonego przez stronę dowodu z opinii biegłego z zakresu rolnictwa nie może być uznana za uchybienie organu. Podkreślić należy, że kontrola na miejscu została przeprowadzona przez dysponujących odpowiednią wiedzą inspektorów Biura Kontroli na Miejscu, które następnie dokonało ponownej weryfikacji wyników kontroli. Akcentowane w orzecznictwie znaczenie i moc dowodowa protokołów kontroli wywodzone są właśnie z faktu, że kontrole są przeprowadzane przez podmioty wyspecjalizowane (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 29 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 458/13, z 12 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1019/10 oraz z 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 492/07).

Wobec tego przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rolnictwa na okoliczność, że na działkach nr: [...] rolnik dokonał siewu koniczyny czerwonej, jej uprawy jako rośliny będącej w plonie głównym, prawidłowości i racjonalności prowadzonej na tych działkach gospodarki rolnej było zbędne. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie było bowiem konieczne zasięgnięcie wiadomości specjalnych, co w świetle art. 84 § 1 k.p.a. uzasadnia zwrócenie się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. W konsekwencji odmowa przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rolnictwa nie narusza przepisów postępowania administracyjnego.

Z omówionych przyczyn nieuwzględnienie przez organ wniosków o dopuszczenie dowodów z zeznań świadka oraz opinii biegłego nie stanowi, w ocenie Sądu, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania. Nieuwzględnienie tych wniosków nie powoduje, że materiał dowodowy jest niekompletny i niewystarczający do wydania rozstrzygnięcia.

Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty skarżącego kwestionujące sposób pomiaru, w wyniku którego w toku kontroli na miejscu ustalono powierzchnię uprawnioną do płatności. Według twierdzeń samego skarżącego, miał on miał oprzeć deklarację o powierzchni działek rolnych zgłoszonych do płatności na pomiarach wykonanych za pomocą taśmy mierniczej oraz urządzenia GPS. Już w świetle zasad logiki oraz doświadczenia życiowego taka metoda pomiaru nie może zostać uznana za dokładniejszą i bardziej wiarygodną, niż pomiary dokonane za pomocą profesjonalnych urządzeń wykorzystywanych przez inspektorów dokonujących kontroli w gospodarstwie skarżącego.

Jak wskazano w zaskarżonej decyzji, pomiaru dokonali upoważnieni kontrolerzy za pomocą profesjonalnego sprzętu GETAC V110 + Spectra Precision SP60 i przy użyciu aplikacji Quantum GIS RTK. Pomiaru działek dokonano zgodnie z aktualnymi granicami użytkowania, w ramach działek referencyjnych deklarowanych przez rolnika. Ponadto, wobec zastrzeżeń strony, Wydział do spraw GIS Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARIMR dokonał weryfikacji powierzchni MKO dla działek ewidencyjnych wskazanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2020. Wyniki analizy maksymalnego kwalifikowalnego obszaru wyznaczonego dla działek ewidencyjnych objętych wnioskiem strony zostały uwzględnione w decyzji organu pierwszej instancji.

Zauważyć też należy, że skarżący nie podał żadnych obiektywnych argumentów czy okoliczności wskazujących, iż przyjęta przez kontrolerów metoda pomiaru była wadliwa lub pomiary zostały przeprowadzone w sposób nieprawidłowy. Samo przekonanie strony o przynajmniej częściowo błędnych wynikach pomiarów przeprowadzonych w czasie kontroli nie jest obiektywną okolicznością mogącą podważyć ustalenia zawarte w dokumencie urzędowym, jakim jest protokół z czynności kontrolnych oraz nie wskazują na potrzebę dokonania kolejnych pomiarów inną, niewskazaną przez skarżącego metodą.

Wbrew zarzutom skarżącego, wydając zaskarżoną decyzję organ rozpatrzył wszechstronnie zgromadzone dowody. Ocena materiału dowodowego nie wykracza poza granice swobodnej oceny. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie wydał decyzję zgodną z prawem. W szczególności zasadnie oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach dokonanych w ramach czynności kontrolnych na miejscu w gospodarstwie skarżącego. Prawidłowości wyników tej kontroli nie podważa skutecznie żaden z zarzutów sformułowanych w skardze.

Protokół kontroli jest podstawowym dowodem na okoliczność zgodności z warunkami przyznania pomocy. Protokół sporządzony w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości. W związku z tym nie może być uznany za skuteczny zarzut naruszenia przepisów postępowania wskutek ograniczenia postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli.

Z omówionych przyczyn Sąd uznał za prawidłowe ustalenia organu w zakresie różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną do płatności, a powierzchnia stwierdzoną. Z uwagi na wysokość tej różnicy wynoszącą 2,26 ha, to jest 7,98 % powierzchni stwierdzonej, zasadne było zastosowanie art. 19 ust. 1 rozporządzenia 640/2014 i pomniejszenie powierzchni, do której mogła być przyznana płatność, do 23,81 ha.

Dostrzec należy, że skarżący nie kwestionuje samych sposobów wyliczenia przyznanej płatności oraz wysokości zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości i obliczenia wysokości sankcji. Jednocześnie Sąd stwierdził, że ustalenia faktyczne organu dotyczące powierzchni uprawnionej do płatności, jak i wyliczenie wysokości płatności, zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz wysokości sankcji są prawidłowe, znajdują bowiem potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy i przepisach prawa. Organy właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego.

W szczególności w sprawie pozostaje poza sporem, że skarżący nie przestrzegał wszystkich wymogów, jakie zostały przewidziane w załączniku 2 do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego w części I dotyczącej Pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone. Natomiast na mocy § 4 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego rolnik lub zarządca realizujący zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne ma obowiązek przestrzegania innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów lub ich wariantów w załączniku nr 2 do rozporządzenia. W gospodarstwie skarżącego stwierdzono brak realizowania wymogów dotyczących wykaszania lub prowadzenia wypasu w odpowiednim terminie, wykaszania lub prowadzenia wypasu na trwałych użytkach zielonych (TUZ), przestrzegania zapisów planu nawozowego, opartego na bilansie azotu oraz chemicznej analizie gleby, określającego dawki N, P, K, Mg i potrzeby wapnowania oraz udziału uprawy zbóż nie przekraczającej 65% powierzchni wszystkich gruntów ornych w gospodarstwie.

W myśl zaś § 33 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego jeżeli na trwałych użytkach zielonych zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna dotycząca tego pakietu przysługuje w danym roku w wysokości zmniejszonej o tyle procent, ile odpowiada procentowemu stosunkowi powierzchni trwałych użytków zielonych, na których stwierdzono to uchybienie, do powierzchni wszystkich użytków rolnych objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach tego pakietu (ust. 1). Jeżeli na gruntach ornych zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna dotycząca tego pakietu przysługuje w danym roku w wysokości zmniejszonej o kwotę stanowiącą iloczyn: 1) iloczynu: a) współczynnika dotkliwości danego uchybienia i b) współczynnika trwałości danego uchybienia - określonych w załączniku nr 8 do rozporządzenia oraz 2) kwoty stanowiącej iloczyn: a) wysokości płatności, jaka przysługiwałaby w ramach danego pakietu, gdyby rolnik lub zarządca przestrzegał tych wymogów, oraz b) procentowego stosunku powierzchni gruntów ornych, na których stwierdzono to uchybienie, do powierzchni gruntów ornych, na których powinny być przestrzegane te wymogi w ramach tego pakietu (ust. 2).

W oparciu o powyższe przepisy organ zasadnie więc dokonał zmniejszenia płatności o kwotę 2.984,44 zł, której szczegółowe i prawidłowe wyliczenie zostało przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ponadto w świetle § 34a rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego w przypadku stwierdzenia uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, w celu zastosowania art. 35 ust. 4 rozporządzenia nr 640/2014, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna podlega zwrotowi. Wysokość zwrotu została określona procentowo w odniesieniu do poszczególnych lat realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego poprzedzających rok realizacji tego zobowiązania, w odniesieniu do którego stwierdzono dane uchybienie. W okolicznościach sprawy łączna wysokość sankcji obliczonej stosownie do powołanego przepisu wynosi 3.356,83 zł, co prawidłowo ustalono w zaskarżonej decyzji.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 107 §3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wszystkie wymagania wynikające z powołanego przepisu. Organ dokładnie ustalił stan faktyczny w odniesieniu do poszczególnych działek rolnych zgłoszonych do płatności, powołał dowody, na których się oparł oraz wyjaśnił przyczyny, dla których nie uwzględnił wniosków dowodowych strony. W uzasadnieniu prawnym organ omówił przepisy stanowiące prawną podstawę rozstrzygnięcia oraz przedstawił dokładnie sposób ich zastosowania, wraz ze stosownymi wyliczeniami obrazującymi kolejno elementy mające wpływ na ustaloną ostatecznie wysokość płatności, a także podstawy nałożenia i wysokości sankcji.

Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że podniesione w skardze zarzuty są niezasadne. Analiza zaskarżonej decyzji wskazuje, że przy jej wydaniu nie doszło do naruszeń prawa, które uzasadniałyby jej uchylenie, a tym bardziej do rażącego naruszenia prawa, na co powoływał się skarżący.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi. Wobec tego i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.