Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 307/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2007-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 26
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 623
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne
article: art. 13 par. 1 i 4, art. 64 par. 2a i 5, art. 65 par. 4, 5 i 7, art. 83 par. 2 i 3
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: Protokół 4 do Układu - art. 16 ust. 1 art. 32 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1994 nr 11 poz 38
law: Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r.
article: art. 120, 121, 122, 123 par. 1, art. 125 par. 1, art. 139 par. 1, art. 165, art. 180-181 i art. 210 par. 1 pkt 4 oraz 240
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Jagiełło (spr.),, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Krzysztof Czarnecki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi B.O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia długu celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Ke 307/06

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]., nr [...], w przedmiocie uznania za nieprawidłowe zgłoszenia celnego.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 28 sierpnia 2003r. B. O. zgłosił w Oddziale Celnym do procedury dopuszczenia do obrotu używany samochód ciężarowy Mercedes Benz 25-38, rok produkcji 1995. Do zgłoszenia dołączono m.in. rachunek potwierdzający zakup samochodu, świadectwo przewozowe EUR-1 nr [...], DWC, oświadczenie o poniesionych kosztach transportu, dowód rejestracyjny i opinię techniczną samochodu. Zgłoszenie zostało przyjęte pod względem formalnym, zarejestrowane, zaś towar zgodnie ze zgłoszeniem objęty procedurą dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem obniżonej stawki celnej. W dniu 15 kwietnia 2005r. do Izby Celnej w Krakowie wpłynęło pismo Z4215F-9815/03-1 z dnia 11 kwietnia 2005r. z informacją władz niemieckich, iż użyta świadectwie przewozowym EUR-1 nr [...] pieczęć Urzędu Celnego w LÖBAU jest pieczęcią sfałszowaną, co uniemożliwia potwierdzenie pochodzenia samochodu ciężarowego Mercedes Benz 25-38 zgodnie z ustaleniami Protokołu nr 4 Układu Europejskiego.

Postanowieniem z dnia [...]., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego zawiadomił stronę o toczącym się postępowaniu celnym oraz wszczął postępowanie w sprawie określenia kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem. Decyzją z dnia [...].,[...], Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenie celne B. O. z dnia 28 sierpnia 2003r. za nieprawidłowe w zakresie elementów kalkulacyjnych i określił prawidłową kwotę długu celnego oraz podatku VAT z tytułu importu towaru. Decyzja ta została uchylona na skutek odwołania strony decyzją Dyrektora Izby Celnej nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy w postępowaniu wszczętym postanowieniem Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]., nr [...], organ ten w dniu [...]. wydał decyzję, w której uznał zgłoszenie celne z dnia [...] za nieprawidłowe w zakresie elementów kalkulacyjnych, tj. zastosowanej stawki celnej oraz zapisów w polach 36, 47 dokumentu JDA SAD. Organ odwoławczy rozpatrując ponowne odwołanie B. O. podzielił stanowisko organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skarżonej decyzji podniósł, że zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne, przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (tekst. jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, który powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, a taka sytuacja ma miejsce w przypadku długu celnego B. O.. Dług celny w przywozie powstaje w wypadku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym, co następuje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, zaś kwota należności celnych przywozowych obliczana jest na podstawie tych elementów kalkulacyjnych, jakie są właściwe dla towaru w chwili powstania długu celnego. Zgodnie z art. 64 § 2a Kodeksu celnego złożenie zgłoszenia celnego podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela jest równoznaczne ze złożeniem przez zgłaszającego oświadczenia o prawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz autentyczności załączonych do niego dokumentów. Dane zawarte w zgłoszeniu celnym korzystają z domniemania prawdziwości aż do czasu ewentualnego obalenia tego domniemania. Stosownie do treści art. 83 § 2 Kodeksu celnego po zwolnieniu towarów organ celny, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem. Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane.

W przypadku zaś towarów importowanych z Niemiec, których pochodzenie importer udokumentował dowodem pochodzenia w postaci świadectwa przewozowego EUR-1 nr [...], możliwość weryfikacji takiego dowodu wynika z Protokołu nr 4 Układu Europejskiego (zał. do Dz. U. z 1997 r. Nr 104 poz. 662 ze zm.). Zgodnie z art. 32 tego Protokołu dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości, co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu. Jeśli w wyniku weryfikacji organ celny uzna, iż zgłoszenie celne było nieprawidłowe, może wydać decyzję określającą prawidłową kwotę długu celnego. Podstawowym kryterium wyboru prawidłowej stawki celnej jest pochodzenie towaru, które według przepisów Kodeksu celnego można podzielić na dwie kategorie: preferencyjne oraz niepreferencyjne. Jeżeli dany podmiot zamierza skorzystać z preferencji celnych (zwolnień czy ulg) to na nim ciąży obowiązek przedstawienia dowodów na istnienie okoliczności, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Jak podkreślił organ odwoławczy, przywileje celne, jakimi są stawki celne obniżone mogą być udzielane tylko na warunkach określonych w przepisach prawa, a organ celny nie może odstępować od ich przestrzegania. Dla zastosowania obniżonych stawek celnych niezbędne jest łączne spełnienie warunków polegających po pierwsze na określeniu takich stawek w Taryfie celnej, po drugie na udokumentowaniu bezpośredniego przywozu towaru do Polski, po trzecie zaś na udokumentowaniu pochodzenia towaru zgodnie z wymogami Protokołu Nr 4.

W świetle postanowień tego Protokołu świadectwo przewozowe EUR-1 jest wystawiane przez władze celne kraju eksportera na pisemny wniosek eksportera. W ocenie organu importer chcący skorzystać w przywozie na polski obszar celny z preferencyjnego traktowania produktów nie powinien być bezczynny w sprawie dotyczącej wystawienia świadectwa. W swoim interesie winien sprawdzić, czy eksporter posiada dokumenty wymagane dla wystawienia świadectwa. Stosowanie obniżonych stawek celnych dla towarów pochodzących ze Wspólnoty w oparciu o przedłożony dowód pochodzenia (w niniejszej sprawie świadectwo przewozowe EUR-1) podlega dochodzeniu weryfikacyjnemu, które wykonują władze celne kraju eksportu. Wyniki takiego dochodzenia są zaś wiążące dla polskich organów celnych. Przede wszystkim, nie mają one możliwości kwestionowania tych wyników z domaganiem się udowodnienia, iż weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z przepisami obowiązującymi w kraju eksportu. Na importerze korzystającym z obniżonych stawek celnych spoczywa, zatem odpowiedzialność statusu pochodzenia produktu, na nim także spoczywa ryzyko związane z ewentualną weryfikacją negatywną.

Z uwagi na fakt, iż w niniejszej sprawie z pisma władz niemieckich z dnia 11 kwietnia 2005r. wynika jednoznacznie, iż użyta w świadectwie przewozowym EUR-1 nr D505441 pieczęć Urzędu Celnego w LÖBAU jest pieczęcią sfałszowaną, oznacza to, iż towar objęty tym świadectwem nie jest wyrobem pierwotnego pochodzenia w świetle umowy pomiędzy Wspólnotą i Polską. Tym samym wskazane świadectwo nie może stanowić podstawy do zastosowania wynikającej z taryfy celnej oraz Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego obniżonej stawki celnej, w tym przypadku określonej przez zgłaszającego na 0%. Wobec powyższego, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, należało w niniejszej sprawie zastosować metody niepreferencyjne, określone w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. nr 130, poz. 851 ze zm.). W świetle przepisów tego rozporządzenia dla zastosowania stawek celnych autonomicznych lub konwencyjnych można nie żądać przedstawienia dokumentu potwierdzającego pochodzenie, gdy na towarach zamieszczono w sposób trwały oznaczenie kraju pochodzenia, a z innych przepisów nie wynika wymóg przedłożenia świadectwa pochodzenia. Ustalenie pochodzenia towaru na podstawie trwałego oznaczenia zamieszczonego na towarze nie daje natomiast podstaw do zastosowania obniżonej stawki celnej. Stosując, zatem możliwość ustalenia niepreferencyjnego pochodzenia na podstawie trwałego oznaczenia w oparciu o dane towaru oraz zasady stosowania stawek celnych Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował stawkę celną autonomiczną w wysokości 35%.

Ponadto organ odwoławczy nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia art. 210 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Decyzja organu pierwszej instancji zawiera, bowiem wskazaną podstawę prawną (art. 83 § 1 Kodeksu celnego). Nie stwierdził także naruszenia art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż strona zapoznana została prawidłowo z materiałem dowodowym sprawy. Nieudostępnienie akt stronie postępowania organ odwoławczy uznał za naruszenie przepisów postępowania, które jednak nie mogło mieć wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, gdyż od czasu zakończenia postępowania żadna ze stron postępowania nie wniosła nowych dokumentów. Przesunięcie zaś daty wydania decyzji przez organ pierwszej instancji spowodowane było dwukrotnym wnioskiem strony o przesunięcie daty wydania rozstrzygnięcia z uwagi na fakt ubiegania się o wydanie świadectwa przewozowego EUR-1. Naruszenie przez ten organ przepisu art. 140 Ordynacji podatkowej nie miało wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy oraz nie wywołało dla strony szkodliwych skutków albowiem organ odstąpił od naliczania odsetek, a tym samym przesunięcie daty wydania decyzji nie miało wpływu na wysokość zobowiązania.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze B. O. wniósł o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora Izby Celnej zarzucając, iż wydana ona została bez pełnej i prawidłowej podstawy prawnej, jak również z rażącym naruszeniem prawa materialnego i formalnego.

W uzasadnieniu skarżący podniósł po pierwsze, iż wbrew przepisowi art. 210 § 1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa zaskarżona decyzja nie zawiera przepisów Kodeksu celnego, które stanowią podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia, a mianowicie art. 3 § 1 pkt 3-5 oraz pkt 8, art. 6 § 2, art. 13 § 5, art. 15 § 1, art. 21, art. 65 § 4 pkt 4, art. 69, art. 70 § 1 pkt 1 i 2, art. 73 § 1, art. 75 § 1, art. 84, art. 85 § 1, art. 223 § 1 oraz art. 232 § 1 tego Kodeksu. Ponadto skarżący wskazał na naruszenie art. 15 i 214 Ordynacji podatkowej polegające na błędnym oznaczeniu organu odwoławczego zawartym w pouczeniu decyzji organu celnego pierwszej instancji. Zdaniem skarżącego błąd taki mógł skutkować uniemożliwieniem prawidłowego odwołania. W jego ocenie pouczenie winno być prawidłowe bez względu na to, czy zaszkodziło stronie, czy też nie. Ponadto skarżący nigdy nie otrzymał postanowienia o sprostowaniu błędu, potraktowanego przez organ pierwszej instancji jako oczywista omyłka.

Kolejnym zarzutem skargi było naruszenie przepisów art. 70 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu celnego poprzez zaniechanie wynikających z przepisów prawa czynności polegających na wnikliwej analizie zgłoszenia celnego, mających prowadzić do weryfikacji zgłoszenia celnego. Zdaniem skarżącego organy celne winny postępować zgodnie z przepisami prawa, niedopuszczalnym zaś jest oparcie ich rozstrzygnięcia na domniemaniu prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym. W konsekwencji skarżący zarzucił także naruszenie art. 120, 122, 180 § 1 i 181 Ordynacji podatkowej poprzez niedopuszczenie wnioskowanych przez niego dowodów z zeznań funkcjonariuszy weryfikujących zgłoszenie celne.

Zarzucił nadto, że postępowanie w sprawie przeprowadzono z naruszeniem przepisów: art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 123 § 1, art. 125 § 1, art. 165 § 1 i 2 oraz art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej, a także art. 32 pkt 6 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego. Zdaniem skarżącego o toczącym się od września 2003r. postępowaniu weryfikacyjnym został on poinformowany dopiero 20 czerwca 2005r., co uniemożliwiło mu jakiekolwiek uczestnictwo w prowadzonych czynnościach organu celnego. Nie wszczęto także w sposób formalny postępowania. Ponadto, zgodnie z powołanym art. 32 Protokołu Nr 4, o ile w ciągu dziesięciu miesięcy brak jest odpowiedzi to władze wnioskujące o weryfikację odmawiają wszelkich preferencji, o ile nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności. Zdaniem skarżącego działanie organów polegające na niezawiadomieniu go o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego uniemożliwiło mu uzyskanie wymaganego świadectwa EUR-1. Postępowanie to wszczęto, bowiem we wrześniu 2003r., zaś od dnia 1 maja 2004r., tj. od czasu wstąpienia Polski do Unii Europejskiej, uzyskanie takiego świadectwa (o co zresztą skarżący bezskutecznie zabiegał po oficjalnym wszczęciu postępowania w 2005r.) stało się niemożliwe, co wynika z Traktatu Akcesyjnego i Aneksu nr IV do tego Traktatu. Co więcej, od czasu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej pojazdy z państw Unii można sprowadzać bez żadnych ograniczeń i dodatkowych ceł.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej organ podniósł, iż powołane przez skarżącego przepisy mają zastosowanie do momentu zwolnienia towaru, zaś przedmiotowa decyzja wydana została już po zwolnieniu towaru i uwzględnia wszystkie podstawy prawne, jakie przewiduje Kodeks celny dla postępowania prowadzonego po zwolnieniu towaru. Organ odwoławczy nie zgodził się także z zarzutem naruszenia art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 123 § 1, art. 125 § 1, art. 165 § 1 i 2 oraz art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej. Jego zdaniem postępowanie prowadzone było w sposób budzący zaufanie, o czym świadczy fakt zastosowania autonomicznej stawki celnej oraz nienaliczania odsetek. Organ uwzględniał wnioski strony o przesunięcie momentu zakończenia postępowania. Strona miała możliwość uczestniczenia w postępowaniu, na co wskazuje fakt zapoznania się jej ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz potwierdzenie odbioru postanowienia o wyznaczeniu terminu na zapoznanie się z aktami przed wydaniem decyzji. Ponadto w aktach sprawy znajdują się potwierdzenia odbioru przez stronę postanowień o wszczęciu postępowania z urzędu, co wyklucza zarzut naruszenia art. 165 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Wskazanie zaś w pouczeniu decyzji organu pierwszej instancji organu pośredniczącego w przekazywaniu odwołania gwarantuje bez jakichkolwiek negatywnych skutków dla strony dostarczenie akt sprawy do organu odwoławczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 § i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega, zatem zgodność aktów administracyjnych ( w tym przypadku decyzji ) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Oceniając zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej z punktu widzenia tego kryterium Sąd nie stwierdził takiego naruszenia prawa.

Odnosząc się do zarzutów rozpatrywanej skargi podkreślić należy, że dla oceny czy organy administracyjne właściwie zastosowały prawo materialne konieczne jest w pierwszej kolejności zbadanie czy nie doszło w toku rozpatrzenia sprawy do naruszenia przepisów regulujących postępowanie administracyjne, w tym dowodowe, i tym samym czy prawidłowo ustalono stan faktyczny konieczny do jej rozstrzygnięcia. Nie budzi, bowiem wątpliwości, że kluczowe znaczenie dla postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego, tylko, bowiem w takim przypadku możliwe jest określenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji wymogom tym sprostały. Ustalony w ten sposób stan faktyczny nie nasuwa wątpliwości, dotyczy to zwłaszcza faktu dołączenia przez stronę do zgłoszenia celnego sfałszowanego świadectwa przewozowego EUR-1. Okoliczność ta, nie zakwestionowana przez skarżącego, ma natomiast podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zauważyć należy, że stosownie do treści art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), przepisy dotychczasowe mają zastosowanie do spraw dotyczących długu celnego, który powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polska członkostwa w Unii Europejskiej. Skoro dług celny w imporcie powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego i dopuszczenia towaru do obrotu (art. 2 § 2 Kodeksu celnego), to w przedmiotowym przypadku powstał przed tą datą, a zatem mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst. jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802, ze zm).

Zgodnie z art. 13 § 1 i 4 Kodeksu celnego cła określane są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych a obniżone stawki celne stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi spełniają warunki do ich zastosowania. Podmiot zamierzający skorzystać z preferencji celnych ma obowiązek wykazania istnienia okoliczności uzasadniające ich zastosowanie. Skarżący dokonując zgłoszenia celnego przedmiotowego samochodu określił kwotę długu celnego z zastosowaniem stawki celnej obniżonej UE-0%, jako towaru pochodzącego z Niemiec, przedkładając świadectwo przewozowe EUR-1. W tym przypadku mają zastosowanie przepisy Układu europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony (Dz. U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38 ze zm.), a zwłaszcza postanowienia Protokołu 4 do tego układu. Niezależnie od konieczności spełnienia innych warunków, produkty pochodzące ze Wspólnoty, stosownie do art. 16 ust. 1 Protokołu, korzystają w imporcie do Polski z postanowień układu pod warunkiem przedłożenia świadectwa przewozowego EUR-1. Wbrew sugestiom zawartym w skardze przepisy cyt. aktów nie dopuszczają możliwości udokumentowania pochodzenia towarów, takich jak samochód, innymi środkami. Przedłożenie fałszywego świadectwa przewozowego, jak to miało miejsce w przedmiotowym przypadku, pozbawia więc importera prawa do skorzystania z obniżonej stawki celnej.

Odnosząc się do dalszych zarzutów wskazać należy, że w myśl art. 64 § 2a Kodeksu celnego, złożenie zgłoszenia celnego podpisanego przez zgłaszającego jest równoznaczne ze złożeniem oświadczenia o prawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu oraz autentyczności załączonych do niego dokumentów. Dane zawarte w zgłoszeniu oraz dołączone dokumenty korzystają zatem, co podniesiono w kwestionowanej decyzji, z domniemania ich prawdziwości i autentyczności aż do czasu ich obalenia. Po przyjęciu zgłoszenia, zgodnie z treścią art. 65 § § 4, § 5 i § 7 Kodeksu celnego, organ celny na wniosek strony wydaje decyzję, albo może ją wydać z urzędu w której uznaje zgłoszenie za prawidłowe albo za nieprawidłowe w całości bądź części i określa kwotę wynikającą długu celnego lub zmienia niektóre elementy zawarte w zgłoszeniu. Decyzja w tym przedmiocie może być wydana w ciągu trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia i nie jest wymagane uprzednie wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania, gdyż za datę jego wszczęcia przyjmuje się datę przyjęcia zgłoszenia. W przedmiotowe sprawie strona nie występowała o wydanie decyzji o uznaniu zgłoszenia za prawidłowe i decyzja taka nie została podjęta, zatem możliwa była weryfikacja zgłoszenia aż do upływu terminu z art. 64 § 5 Kodeksu celnego.

Zgodnie, zaś z art. 83 § 2 i 3 Kodeksu celnego po zwolnieniu towarów organ celny, w celu upewnienia się o prawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu, może przeprowadzić weryfikację przedstawionych dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów. Jeżeli w jej wyniku okaże się, że przepisy regulujące procedurę celna zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe bądź nieprawidłowe dane lub dokumenty organ ten podejmuje niezbędne działania w celu prawidłowego zastosowania przepisów prawa celnego.

W przypadku towarów pochodzących z Niemiec, których preferencyjne pochodzenie udokumentowano świadectwem EUR-1 weryfikacja tego dokumentu prowadzona jest na podstawie przepisów cytowanego Protokołu Nr 4 w ramach współpracy organów celnych Państw Stron Układu Europejskiego. Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 2 Protokołu weryfikacja jest przeprowadzana wyrywkowo lub gdy organy mają wątpliwości co do autentyczności dokumentów. W tym celu władze celne kraju importu zwracają władzom celnym kraju importu świadectwo i ewentualnie inne dokumenty z wnioskiem o ich sprawdzenie. Wskazane wyżej przepisy Kodeksu celnego i Protokołu Nr 4 nie wymagają natomiast wykazania przyczyn tego postępowania ani też informowania strony o zamiarze jej przeprowadzenia. Jest to, bowiem wewnętrzna procedura kontrolna, w której strona, wbrew zarzutom skarżącego, nie bierze udziału. Dopiero w razie negatywnego wyniku weryfikacji i konieczności podjęcia czynności w celu prawidłowego zastosowania przepisów prawa celnego, przewidziany jest udział strony w postępowaniu ( zob. także wyrok NSA z 19.12.2002 r. I SA/Łd 2250/01). W art. 32 ust. 6 Protokołu, jak to podniósł skarżący, istotnie przewidziano możliwość zakończenia postępowania przez organ wnioskujący w razie braku odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie sprawdzenia dokumentu. Nie ma jednakże takiego obowiązku a nadto w takim przypadku mógłby jedynie odmówić stronie zastosowania stawki preferencyjnej. Uzyskanie przez organ w omawianym trybie informacji od niemieckich władz celnych, że badany dokument jest sfałszowany było wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy i żadnym razie nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dowodu z zeznań zawnioskowanych przez stronę świadków – urzędników celnych weryfikujących zgłoszenie celne, jak również ustalania okoliczności w jakich doszło do sporządzenia zakwestionowanego świadectwa. Powyższe zasady weryfikacji zostały w przedmiotowej sprawie zachowane, zebrany został kompletny materiał dowodowy, który został poddany wyczerpujące analizie, a dokonane na tej podstawie ustalenia nie nasuwają zastrzeżeń. W tej sytuacji za bezpodstawne należy uznać zarzuty naruszenia przepisów art. 120, 121, 122, 123 § 1, 125 § 1, 139 § 1, 165 1 i 2, 180 § 1 i 181 Ordynacji podatkowej, jak również art. 70 § 1 Kodeksu celnego oraz art. 32 pkt 6 Protokołu Nr 4.

Należy także stwierdzić, iż wbrew zarzutom skarżącego decyzja ta spełnia wymogi określone w art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej i zawiera wyczerpujące uzasadnienie zarówno faktyczne jak i prawne. Zgodnie z treścią tego przepisu obligatoryjnym elementem decyzji jest powołanie podstawy prawnej. Następuje ono poprzez przytoczenie przepisów prawa materialnego i procesowego, stanowiących podstawę wydania decyzji. Organ ma, zatem obowiązek powołać te przepisy, które wskazują materialnoprawne oraz proceduralne źródło rozstrzygnięcia i obowiązek ten został przez organ celny spełniony przez wskazanie właściwych przepisów Ordynacji podatkowej, Kodeksu celnego i ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne, Protokołu Nr 4 oraz rozporządzeń wykonawczych Ministra Finansów. Nie zachodziła natomiast potrzeba przywołania w podstawie prawnej kolejnych przepisów Kodeksu celnego wskazanych przez skarżącego.

Odnosząc się do zarzutu błędnego pouczenia zawartego w decyzji organu pierwszej instancji, to istotnie stanowi to naruszenie przepisów postępowania, ale nie można tej okoliczności uznać za uchybienie skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 214 Ordynacji podatkowej, błędne pouczenie w decyzji, co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie. Dla wystąpienia skutku przewidzianego w tym przepisie nie jest wystarczające, że w decyzji zawarto błędne pouczenie. Jest też konieczne, aby strona zastosowała się do tego pouczenia, a postępowanie takie wywołałoby dla niej negatywne skutki. Zatem zarzut błędnego pouczenia mógłby być skutecznie podniesiony jedynie wówczas, gdyby B. O. zastosował się do wadliwego pouczenia i złożył odwołanie po terminie lub do niewłaściwego organu. Skoro błędne pouczenie nie wywołało dla niego jakichkolwiek negatywnych skutków, oznacza to, że uchybienie niniejsze nie miało wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z tych wszystkich względów skarga B. O. jest bezzasadna co, stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skutkowało jej oddaleniem.