Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1296/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41  ust. 3
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
article: art. 16, art. 107 par. 3,  art. 155
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia rozkazu personalnego dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania K. G. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] listopada 2006 r. w sprawie odmowy uchylenia ostatecznego rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. nr [...] z dnia [...] października 2006 r. w przedmiocie zwolnienia K. G. ze służby w Policji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Komendant Wojewódzki Policji w W. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2006 r., na podstawie art. 6e ust. 1 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), z dniem 3 października 2006 r. odwołał mł. insp. K. G. ze stanowiska I Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w W. i z dniem 4 października 2006 r. przeniósł do swojej dyspozycji.

Raportem z dnia 10 października 2006 r. K. G. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. o zwolnienie ze służby w Policji z dniem 30 listopada 2006 r. oraz skierowanie na komisję lekarską. Swoją decyzję uzasadniał pogarszającym się stanem zdrowia.

Komendant Wojewódzki Policji w W. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2006 r., na podstawie art. 41 ust. 3 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnił K. G. ze służby w Policji z dniem 30 listopada 2006 r. Powyższy rozkaz personalny został doręczony policjantowi w dniu 13 października 2006 r.

Od tej decyzji zainteresowany nie odwołał się i uzyskała ona przymiot decyzji ostatecznej.

W dniu 20 listopada 2006 r. K. G. skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. raport z prośbą o uchylenie rozkazu personalnego nr [...] i dalsze pozostawienie go w służbie. Stwierdził także, iż w chwili złożenia raportu o rozwiązanie stosunku służbowego znajdował się w stanie głębokiej depresji i był pod działaniem silnych leków.

Pismem z dnia 21 listopada 2006 r. zainteresowany został wezwany, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., do usunięcia braków formalnych, poprzez wskazanie podstawy prawnej, na której opiera swoje żądanie. Policjant w dniu 27 listopada 2006 r. uzupełnił wniosek, wnosząc o uchylenie rozkazu personalnego nr [...] w trybie art. 155 k.p.a. W uzasadnieniu wymieniony podniósł, że raport o zwolnienie ze służby w Policji złożył wyłącznie z uwagi na prowadzone przeciwko niemu od marca 2006 r. przez Prokuraturę Rejonową W. – [...] postępowanie karne o czyn z art. 231 § 1 i inne Kodeksu karnego. Obecnie śledztwo prowadzone pod sygnaturą akt [...] zostało umorzone, dobre imię Policji nie jest zagrożone, a stan jego zdrowia poprawił się i dlatego, powołując się na słuszny interes strony, chciałby nadal pełnić służbę w Policji.

Komendant Wojewódzki Policji w W. decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., na podstawie art. 155 k.p.a., odmówił uchylenia swojego ostatecznego rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] października 2006 r. o zwolnieniu K. G. ze służby w Policji z dniem 30 listopada 2006 r. W uzasadnieniu organ powołał się między innymi na zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Wskazał także, iż funkcjonariusz nie sprecyzował na czym polega, w jego rozumieniu, słuszny interes strony, który przemawiałby za uchyleniem decyzji o zwolnieniu ze służby. Ponadto uznał, iż argumentacja zainteresowanego o poprawie stanu jego zdrowia nie znajduje potwierdzenia, bowiem w toku postępowania dostarczał on kolejne zwolnienia lekarskie, obejmujące łącznie okres od 3 października 2006 r. do 22 grudnia 2006 r. Decyzję powyższą doręczono stronie listem poleconym w dniu 12 grudnia 2006 r.

Od powyższej decyzji K. G. złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie.

Komendant Główny Policji, działając jako organ odwoławczy, wskazał, iż artykuł 155 k.p.a. normuje instytucję zmiany lub uchylenia decyzji ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony. Powołane unormowanie wprowadza zatem możliwość usuwania z obrotu prawnego takich decyzji, które organ administracji uważa z różnych względów za niecelowe lub sprzeczne z zakreśloną linią postępowania w sprawach danego rodzaju (wyrok NSA z 13 grudnia 1996 r., III S.A. 1214/95 – Lex Polonica). W orzecznictwie stwierdzono, że zgoda strony na uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. musi być udzielona wprost i wyraźnie – nie można jej domniemywać (m.in. wyrok NSA z 25 października 1999 r. IV S.A. 1714/97 – LEX nr 45708). Podstawowe znaczenie dla zastosowania trybu określonego w cytowanym przepisie na stwierdzenie, że interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za uchyleniem lub zmianą decyzji. Uchyleniu lub zmianie mogą ulec jedynie takie decyzje niewadliwe, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem.

Decyzja wydana w trybie art. 155 k.p.a. jest decyzją uznaniową, co oznacza, że do organu rozstrzygającego należy ocena w konkretnej sprawie, czy istnieją podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji, jak też wybór jednego z możliwych rozwiązań. Organ administracji orzekający w tym trybie przeprowadza kontrolę wydanej decyzji ostatecznej, badając, czy za zmianą lub uchyleniem tej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

W rozpatrywanej sprawie organ, wydając decyzję w sprawie zwolnienia policjanta ze służby, nie mógł korzystać z szerokiego katalogu zgodnych z prawem możliwości rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 41 ust. 3 ustawy o Policji policjanta zwalnia się ze służby w terminie do trzech miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego takiego wystąpienia. Brzmienie tego przepisu wskazuje na obligatoryjność zwolnienia ze służby, w przypadku pisemnego zgłoszenia przez policjanta wystąpienia ze służby. Ocenę tę uzasadnia treść przepisu art. 41 ust. 1, zwłaszcza użycie zwrotu "zwalnia się..." jak i przeciwstawienie brzmienia art. 41 ust. 1, przepisowi art. 41 ust. 2, którego dyspozycja brzmi "można zwolnić...". Zwolnienie ze służby jest, z mocy art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, konsekwencją zgłoszenia przez policjanta pisemnego wystąpienia ze służby w Policji.

Cytowany przepis potwierdza zasadę dobrowolności służby w Policji, bowiem decydujące znaczenie ma oświadczenie woli o zgłoszeniu się do służby, jak i wystąpieniu z niej. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że K. G. zgłosił chęć wystąpienia ze służby z dniem 30 listopada 2006 r., a organ w całości zrealizował żądanie strony.

Żądanie zwolnienia ze służby potraktowano jako oświadczenie woli w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 61 Kodeksu cywilnego oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła skutecznie zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli dotarło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Z treści cytowanego przepisu wynika, iż oświadczenie woli złożone drugiej stronie wiąże osobę, która oświadczenie takie złożyła. Może być ono skutecznie odwołane tylko za zgodą adresata. W dniu 20 listopada 2006 r. policjant cofnął swoje oświadczenie woli, zatem czynności tej dokonał dopiero po dacie zapoznania się Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z jego raportem o zwolnienie ze służby, a także po terminie doręczenia i uprawomocnienia się decyzji w sprawie zwolnienia. Komendant Wojewódzki Policji w W. nie wyraził zgody na cofnięcie prośby funkcjonariusza o zwolnienie ze służby w Policji, czego wyrazem jest zaskarżona decyzja z dnia [...] listopada 2006 r. Wobec powyższego odwołanie tego oświadczenia woli, w świetle art. 61 Kodeksu cywilnego, należy uznać za bezskuteczne.

Nadto organ wskazał, iż uchylenie się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli dopuszczalne jest tylko w przypadku, gdy zachodzi jedna z wad oświadczenia woli określonych w art. 82-87 Kodeksu cywilnego, natomiast w tej konkretnej sprawie żadna z wymienionych w tych przepisach okoliczności nie nastąpiła.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz przywrócenia go na dotychczas zajmowane stanowisko. W uzasadnieniu obszernej skargi wskazał między innymi, że raport o zwolnienie ze służby napisał pod wpływem bezprawnych gróźb, w sytuacji nękania go przez okres 6 miesięcy przez podwładnego, a także Komendanta Powiatowego Policji w W., w warunkach ciągłej nagonki wewnątrz jednostki oraz w prasie, mając świadomość grożącego poważnego niebezpieczeństwa osobistego i majątkowego, czyli w warunkach określonych w art. 87 Kodeksu cywilnego.

Dodatkowo podnosił, iż decyzja z dnia [...] listopada 2006 r. nie zawiera liczby dziennej oraz numeru decyzji, a nadto jego zdaniem, jej uzasadnienie nie jest zgodne z art. 107 § 3 k.p.a., bowiem w uzasadnieniu nie odniesiono się do przebiegu jego dotychczasowej służby, osiągnięć zawodowych, układu pracy, do zasad etyki zawodowej, jak również pominięto od jakiego lekarza posiadał zwolnienie lekarskie i co było przyczyną tego zwolnienia lekarskiego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga K. G. nie zasługuje na uwzględnienie.

Wyrażona w art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych oznacza, że decyzje te nie mogą być zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko na zasadach i w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Z treści tego przepisu wynika, że decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych poprzedzającą ją decyzją ostateczną a nie kwestii nowych. Decyzją ostateczną, którą stanowił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] K. G. został zwolniony ze służby w Policji z dniem 30 listopada 2006 r., na podstawie art. 41 ust. 3 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji.

Zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Zwolnienie ze służby na tej podstawie ma charakter obligatoryjny, gdyż w przepisie tym użyto zwrotu "zwalnia się". Decyzją ostateczną rozstrzygnięto kwestię zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, datę tego zwolnienia oraz podstawę prawną zwolnienia ze służby.

Art. 155 k.p.a. normuje instytucję zmiany lub uchylenia decyzji ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony. Powołane unormowanie wprowadza zatem możliwość usuwania z obrotu prawnego takich decyzji, które organ administracji uważa z różnych względów za niecelowe lub sprzeczne z zakreśloną linią postępowania w sprawach danego rodzaju (wyrok NSA z 13 grudnia 1996 r., IIl S.A. 1214/95 – Lex Polonica). W orzecznictwie stwierdzono, że zgoda strony na uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. musi być udzielona wprost i wyraźnie – nie można jej domniemywać (m.in. wyrok NSA z 25 października 1999 r., IV S.A. 1714/97 – LEX nr 45708). Podstawowe znaczenie dla zastosowania trybu określonego w cytowanym przepisie ma stwierdzenie, że interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za uchyleniem lub zmianą decyzji. Uchyleniu lub zmianie mogą ulec jedynie takie decyzje niewadliwe, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem (wyrok NSA z 4 października 1999 r., IV S.A. 1434/97 – LEX nr 47884; wyrok NSA z 1 marca 1996 r., III S.A. 362/95 – M. Podat. 1997, nr 3, poz. 78).

Takie sytuacje w przedmiotowej sprawie nie występują, albowiem decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. nr [...] z dnia [...] października 2006 r. nie była decyzją uznaniową, gdyż organ administracji państwowej był związany wnioskiem skarżącego dotyczącym tego zwolnienia, nie istniały wówczas inne podstawy zwolnienia skarżącego ze służby, zaś wzruszenie w trybie art. 155 k.p.a. ostatecznych decyzji, które nie są wadliwe, może dotyczyć tylko takich decyzji, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną granicę rozstrzygnięć, z których każda jest zgodna z prawem.

Należy wskazać, iż nie są również zasadne zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 107 k.p.a. Decyzja bowiem organu I instancji, niezawierająca co prawda numeru oraz "listy dziennej", jak to wskazuje K. G., spełnia jednakże kryteria określone zarówno w art. 107 § 1, jak i w art. 107 § 3 k.p.a. Wspomniany przepis art. 107 § 3 k.p.a. nakłada na organ obowiązek umieszczenia uzasadnienia faktycznego i prawnego. W przedmiotowej sprawie organ dopełnił tego obowiązku. Zatem nie naruszył przepisów proceduralnych.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.