Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 538/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 66
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia zagrożenia dla zdrowia, życia ludzi i mienia oraz wad w stanie technicznym budynku uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] nałożył na A. M., P. M. oraz T. K., jako współwłaścicieli budynku przy ulicy G. we W., obowiązek usunięcia w terminie 9 miesięcy od kiedy decyzja stanie się ostateczna zagrożenia dla zdrowia, życia ludzi i mienia w ww. budynku oraz wad w jego stanie technicznym.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli wszyscy jej adresaci. Po jego rozpoznaniu D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), uchylił ww. decyzję w całości i orzekając o istocie sprawy nałożył na A. M., P. M. i T. K., jako współwłaścicieli budynku przy ul. G. we W., obowiązek usunięcia, w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji, zagrożenia dla zdrowia, życia ludzi i mienia w ww. budynku oraz wad w jego stanie technicznym, poprzez:

1) odgruzowanie komina,

2) wykonanie przemurowania ścian kominowych w miejscach poluzowania materiału tworzącego - cegieł, następnie uzupełnienie tynków na kominach, wypełnienie rys i pęknięć, przy zastosowaniu powszechnie znanych metod naprawczych,

3) wykonanie dodatkowego nadproża nad wejściem do piwnicy przynależnej do lokalu nr 2 od spodu (poprzez elementy stalowe /płaskownik, kształtownik/, bądź żelbetowe /L19/),

4) wzmocnienie nadproża znajdującego się w miejscu starego (zamurowanego) przejścia do piwnicy przy klatce schodowej - zgodnie z pkt 3.6.3. przedłożonej w toku postępowania ekspertyzy technicznej budynku z dnia 24 listopada 2016 roku, sporządzonej przez mgr inż. budownictwa W. J. (rzeczoznawcę budowlanego z zakresu wykonawstwa w specjalności konstrukcyjno-budowlanej) - poprzez osadzenie pod nadprożem (od strony piwnicy przynależnej do lokalu nr 2) dodatkowego kształtownika stalowego (kątownika), który będzie stanowił dodatkowe podparcie dla częściowo uszkodzonego nadproża ceglanego.

W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego podano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z uwagi na powziętą informację o nieprawidłowościach w ww. budynku wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie stanu technicznego ww. budynku. W dniu 1 czerwca 2015 r. PINB dokonał oględzin i kontroli ww. budynku. W toku czynności ustalono, że na terenie nieruchomości przy ulicy G. we W. usytuowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie szeregowej, dwulokalowy. Budynek ten jest podpiwniczony, na parterze położony jest lokal nr 1, na I piętrze i użytkowym poddaszu położony jest lokal nr 2. Budynek wykonany jest w technologii tradycyjnej, więźba dachowa jest drewniana z poszyciem z dachówki ceramicznej. W pomieszczeniu piwnicy, do którego wejście zrealizowane jest od strony ściany szczytowej budynku (pomieszczenie to przynależy do lokalu nr 2) brak jest tynku na ścianach, brak posadzki, zalega w nim gruz, kawałki styropianu, w obrębie przejścia instalacji poprowadzonej po ścianach widoczne jest obluzowanie cegieł - uszkodzone nadproże. W ww. pomieszczeniu na stropie przebiega pęknięcie - szczelina o kierunku prostopadłym do ściany zewnętrznej od strony zaplecza. Nad wejściem do tego pomieszczenia widoczne kształtowniki stalowe stanowiące nadproże, które posiadają ślady korozji. Na wprost od wejścia do ww. pomieszczenia po prawej stronie w narożu przebiega ściana kominowa z otworem, przez który widoczna jest kratka wentylacyjna innego pomieszczenia piwnicznego (przynależącego do lokalu nr 1). Ściana kominowa posiada ślady uzupełnień, widoczne luźno osadzone cegły.

Mając na uwadze powyższe stwierdzono, że nieprawidłowości te mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. W lokalu nr 2 w korytarzu widoczne są rysy na tynku, zamontowane są gipsowe plomby (jedna z pęknięciem), pomiędzy futryną drzwi, a ścianą oraz pomiędzy biegiem schodowym, a ścianą istnieją odspojenia. W lokalu nr 2 w obrębie ściany kominowej w kuchni zamontowane są w części płytki ceramiczne, w części tynk, po drugiej stronie ww. ściany w pokoju widoczny tynk wraz z powłokami malarskimi. W pomieszczeniu na poddaszu ściana kominowa jest otynkowana z powłoką malarską. Ponad połacią dachową od zaplecza nieruchomości widoczny jest komin (o kształcie ściętym, równoległym do kąta nachylenia połaci dachowej), z którego wystają 3 kanały - 2 wentylacyjne i 1 spalinowy (dla kotła gazowego zamontowanego w piwnicy przynależącej do lokalu nr 1). Obok ww. komina widoczne są 2 kanały wentylacyjne. Komin uszczelniony jest kołnierzami oraz obróbkami blacharskimi. Od strony ulicy w obrębie połaci dachowej istnieją 2 kanały wentylacyjne.

W lokalu nr 1 położonym na parterze widoczne włoskowate rysy na ścianie (w otworze pomiędzy korytarzem, a pokojem z aneksem kuchennym). W piwnicy tego lokalu w jednym z pomieszczeń zamontowany jest kocioł gazowy dwufunkcyjny z zamkniętą komorą spalania z przewodem powietrzno-spalinowym (widocznym ponad dachem). W pozostałych pomieszczeniach, jak i ww. brak spękań, nieprawidłowości, ściany z łukowymi sklepieniami nie posiadają tynku - są to ściany wewnętrzne.

Obecna w trakcie oględzin pełnomocnik A. M. i P. M. oświadczyła, że nakaz PINB dotyczący przewodu kominowego, wydany w ramach wcześniej toczącego się postępowania, nie został wykonany. Natomiast T. K. oświadczyła, że nakaz PINB został wykonany poprzez: rozebranie komina do poziomu poniżej stropodachu (poniżej krokwi), następnie przemurowane zostały zniszczone fragmenty ściany do poziomu stropu nad I piętrem, a na poziomie I piętra zostały uszczelnione ściany poprzez zamurowanie starych otworów, dodatkowo lokal nr 2 nie miał podłączonego urządzenia spalinowego do tego przewodu. W piwnicach przynależnych do lokalu nr 1 obecny układ ścian konstrukcyjnych jest odtworzony, zgodny ze stanem pierwotnym. Nie odbudowano ściany konstrukcyjnej na parterze.

Następnie postanowieniem PINB wezwał współwłaścicieli przedmiotowego budynku do dostarczenia dokumentów związanych z jego utrzymaniem -protokołów z okresowych kontroli przeprowadzanych w trybie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. W odpowiedzi na ww. postanowienie A. M. i P. M. dostarczyli protokół z kontroli instalacji gazowej przeprowadzonej w dniu 19 maja 2015 r. z wynikiem pozytywnym oraz inne dokumenty, które nie były przedmiotem wezwania określonym w rzeczonym postanowieniu. W dniu 3 i 13 lipca 2015 r. T. K. złożyła protokoły z okresowych kontroli elementów budynku w zakresie lokalu mieszkalnego nr 2, tj.: protokół z kontroli przewodów kominowych z dnia 25 czerwca 2015 r., protokół serwisowy dotyczący instalacji gazowej z dnia 2 lipca 2015 r., protokół z kontroli instalacji elektrycznej dokonanej w dniu 9 lipca 2015 r.

W takim stanie rzeczy PINB stwierdził, że współwłaściciele przedmiotowego budynku nie dopełniali obowiązku przeprowadzania pełnego zakresu obligatoryjnych okresowych kontroli budynku, wynikających z art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane, a uzyskany materiał dowodowy wskazuje, że obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym, który może grozić życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska.

W konsekwencji PINB decyzją z dnia [...] nakazał T. K. oraz A. M. i P. M. jako współwłaścicielom budynku: 1) przeprowadzenie kontroli ww. budynku, w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania tego obiektu budowlanego, 2) sporządzenie ekspertyzy technicznej uwzględniającej stan techniczny ww. budynku, w szczególności elementów konstrukcyjnych tj. stropów, nadproży, ścian, określającej spełnienie wymagań dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa użytkowania, która powinna wskazywać zakres czynności, na podstawie których, należy usunąć (docelowo) wady w stanie technicznym ww. budynku.

W uzasadnieniu swojej decyzji PINB stwierdził, że ww. nakaz nie obejmuje istniejących wad w ścianach kominowych, bowiem konieczność doprowadzenia tego elementu budynku do odpowiedniego stanu technicznego określona już została w decyzji PINB nr [...].

Odwołania od ww. decyzji złożyli zobowiązani nią współwłaściciele obiektu. W uzasadnieniu swojego odwołania T. K. wskazała, że nakaz powinien również obejmować stan komina w obiekcie, natomiast A. M. i P. M. stwierdzili, że stan techniczny obiektu nie uzasadnia nałożenia na jego współwłaścicieli obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej. W wyniku wniesionych odwołań decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] rozstrzygnięcie PINB zostało utrzymane w mocy. W uzasadnieniu decyzji DWINB wskazano m.in., że nie można się zgodzić z organem I instancji co do tego, że żądana ekspertyza nie musi obejmować stanu technicznego komina w tym obiekcie. Fakt, że wydana została w stosunku do niego decyzja nakazująca usunięcie stwierdzonych w nim nieprawidłowości i że do tej pory nie została ona wykonana takiej konieczności nie wyklucza. Od momentu wydania decyzji odnoszącej się do komina upłynęło już bowiem 8 lat. W tym okresie stan tej części obiektu mógł ulec zatem pogorszeniu i mogły zaistnieć nieprawidłowości, których decyzja PINB nr 1741/08 z dnia 19 września 2008 r. nie mogła, co logiczne, obejmować. Jednocześnie zaznaczono, iż stanowisko tut. organu w powyższym zakresie nie oznacza akceptacji stanowiska skarżącej T. K., co do przeznaczenia ww. komina, jak i nie ma żadnego wpływu na konieczność wykonania nakazu określonego ww. decyzją z 2008 r.

W dniu 30 listopada 2016 r. A. M. i P. M. dostarczyli do PINB ekspertyzę techniczną budynku oraz protokół z jego okresowej kontroli przeprowadzonej w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Dokumenty opracowane zostały przez W. J., posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz będącego rzeczoznawcą budowlanym.

Z treści dostarczonego protokołu z okresowej kontroli (przeprowadzonej w oparciu o przepis art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane) wynika, że w zakresie kominów stwierdzono wykruszenie spoin od wewnątrz, co podlega uszczelnieniu, naprawy zalecono również w odniesieniu do nadproży oraz tynków na kominach w piwnicy oraz w lokalu na pierwszym piętrze. Wnioski sporządzonej ekspertyzy również dotyczą konieczności naprawy komina. Wyjaśniono, że w analizowanym budynku znajduje się murowany komin trójprzewodowy, o wymiarach przewodów 14x25cm oraz 20x25cm, z których obecnie dwa są eksploatowane - jeden jako wentylacyjny (przewód środkowy), do drugiego natomiast zamontowano wkład stalowy do odprowadzania spalin z kotła gazowego zamontowanego w piwnicy (kocioł obsługuje lokal nr 1). Trzeci przewód skrajny przy ścianie działowej nie jest użytkowany, częściowo jest zagruzowany, podobnie jak pozostałe przewody (w poziomie piwnic), z częściowym zamurowaniem. W odniesieniu do stanu technicznego kominów wskazano na zaawansowaną (od wewnątrz) destrukcję zaprawy (spoin) między cegłami, jej wykruszenia między cegłami ścian. W zakresie części zewnętrznej kominów (od strony pomieszczeń) nie stwierdzono spękań i zarysowań, zaznaczono natomiast konieczność przemurowania ścian kominowych w miejscach poluzowanych cegieł, gdzie uprzednio podłączone były piece na paliwo stałe (co dotyczy przewodów w poziomie piwnic i pierwszego piętra). Ponadto w treści opracowania zawarto opinię, że rozpatrywanie rozbiórki całego komina, a następnie jego odbudowy jest możliwe, jednakże z uwagi na użytkowanie przewodu skrajnego jako obudowy wkładu stalowego, do którego podłączony jest kocioł spalinowy oraz brak zaawansowanej destrukcji murów komina - należy uznać to rozwiązanie, jako nieracjonalne, natomiast koniecznym jest wykonanie uszczelnienia przewodów od wewnątrz (np. poprzez szlamowanie, montaż wkładu kominowego z zachowaniem odpowiedniego przekroju czynnego, montaż wkładu kominowego Alufol). W kwestii pozostałych elementów obiektu, w opracowaniu nie wskazano wad.

Natomiast w zakresie wad w pomieszczeniu piwnicznym przynależnym do lokalu nr 2 stwierdzonych w toku oględzin przeprowadzonych na okoliczność niniejszego postępowania (braki tynku, pęknięcie na stropie) - z treści ekspertyzy wynika, że zostały one usunięte. Co do uszkodzonych w ww. pomieszczeniu nadproży, ubytku w ścianie kominowej - autor opracowania nie stwierdził zagrożenia dla bezpieczeństwa mienia, ludzi. Dodał, że analizowane wady można i należy usunąć wykonując proste prace budowlano-remontowe (komin i nadproże przemurować, nadproże wejściowe dodatkowo zabezpieczyć poprzez otynkowanie na siatce tynkarskiej, w miejscu zamurowanego przejścia pomiędzy pomieszczeniami piwnicznymi należy osadzić dodatkowy stalowy kształtownik, który będzie stanowił dodatkowe podparcie dla częściowo uszkodzonego nadproża ceglanego). W odniesieniu do zarysowań na tynku w lokalu nr 2 pomiędzy futryną drzwi, a ścianą oraz pomiędzy biegiem schodowym, a ścianą - autor ekspertyzy wskazał, że wady te mają charakter powierzchniowy i nie są skutkiem przemieszczeń elementów konstrukcyjnych obiektu. W podsumowaniu opracowania, we wnioskach i zaleceniach podano, że obiekt objęty postępowaniem jest z stanie zadawalającym, nie stwierdzono oznak wskazujących na zagrożenie w wyniku użytkowania obiektu - pod względem bezpieczeństwa konstrukcji stropów, ścian nośnych, więźby dachowej. W zakresie komina powtórzono konieczność wykonania robót naprawczych (uszczelnienie od wewnątrz oraz przemurowanie luźnych elementów muru), z uwagi na niezadawalający jego stan techniczny, jeszcze raz wskazano również na konieczność wykonania robót w obrębie piwnicy przynależnej do lokalu nr 2 (opisanych powyżej).

Organ wskazał, że pomimo, że ww. opracowanie zawiera szereg informacji o stanie obiektu, to w wyniku jego analizy i dopatrzenia się braków PINB pismem z dnia 3 stycznia 2017 r. zawiadomił strony, że przedłożone opracowanie nie stanowi wykonania nakazu wynikającego z decyzji zobowiązującej do dostarczenia ekspertyzy. Przy piśmie tym wskazano na braki w zakresie: robót naprawczych przy przewodach kominowych oraz informacji na temat ewentualnie usuniętych w obiekcie elementów konstrukcyjnych i wpływu tych robót na stan obiektu, ewentualną konieczność ich odtworzenia.

W dniu 20 i 24 stycznia 2017 r. A. M. i P. M. dostarczyli do PINB pismo wraz z wyjaśnieniem autora uprzednio przedłożonej ekspertyzy W. J.. W treści ww. pisma wskazano (po raz kolejny, tak jak w treści ekspertyzy) na konieczność przemurowania komina przedmiotowego budynku na pierwszym piętrze oraz w piwnicy. W kwestii ewentualnych wyburzeń w zakresie elementów konstrukcyjnych obiektu autor opracowania wyjaśnił, że sporządzona przez niego ekspertyza odnosi się do aktualnego stanu obiektu (po wykonaniu w przeszłości licznych remontów i modernizacji, mogących naruszać elementy konstrukcyjne), który w wyniku oględzin, obliczeń sprawdzających, analizy - wskazuje w zakresie poszczególnych elementów konstrukcyjnych na stan zadawalający.

W dniu 24 stycznia 2017 r. T. K. dostarczyła do PINB ekspertyzę techniczną budynku sporządzoną przez M. K. (posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej), opracowaną na jej zlecenie. W treści tego dokumentu można wyczytać, że właściciele lokalu nr 1 odmówili udostępnienia lokalu nr 1 (położonego na parterze) oraz pomieszczeń piwnicznych przynależnych do tego lokalu do przeprowadzenia oględzin, odkrywek w celu opracowania ekspertyzy. Tym samym dokument ten obejmuje pomieszczenia mieszkalne na piętrze i poddaszu (lokal nr 2) oraz pomieszczenie piwniczne przynależne do tego lokalu. W opisie stwierdzonych wad w obiekcie autor opracowania wskazał na uszkodzone w pomieszczeniu piwnicy (lokalu nr 2) nadproże ceglane (sklepienie), które jest w złym stanie technicznym i grozi awarią. Jak wyjaśnił zostało one przecięte w wezgłowiu i obecnie nie usztywnia ściany szczytowej budynku, co powoduje liczne pęknięcia tynku oraz ścian w parterze i na piętrze budynku. Zalecono konieczność wzmocnienia i odtworzenia nadproża tak, aby było połączone i usztywniało ścianą szczytową budynku. Konieczność naprawy wskazał również, co do drugiego uszkodzonego nadproża w ww. pomieszczeniu - nad wejściem do tego pomieszczenia. Jak wyjaśnił nadproże to jest w złym stanie technicznym i grozi awarią budowlaną z powodu wykucia w nim i umieszczenia instalacji kanalizacyjnej. Objawia się to licznymi pęknięciami ścian i nadproży w parterze i na pierwszym piętrze budynku. Zalecił, aby koniecznie usunąć przewód ww. instalacji z nadproża i w kolejnym kroku koniecznie wzmocnić i uzupełnić ubytek w tym elemencie. W zakresie ścian konstrukcyjnych wewnętrznych wskazano na drobne rysy na ścianach wewnętrznych w lokalu nr 2 spowodowane usunięciem części nadproża i części ścian na parterze przez właścicieli lokalu nr 1. Stropy pomiędzy parterem, a pierwszym piętrem ocenił, jako będące w średnim stanie technicznym i zalecił ich remont. Podobne zalecenie określił, co do drewnianej podłogi.

Stan techniczny istniejącego w budynku komina biegły ocenił, jako bardzo zły, z uwagi na korozję kwasową cegieł przewodu, kruszenie się i odpadanie fragmentów cegieł i zaprawy. Wskazał na pilne wzmocnienie i uszczelnienie przewodu kominowego. W przypadku nadproża i podciągu żelbetowego w lokalu nr 2 w opracowaniu nie stwierdzono wad lub nieprawidłowości, wskazano natomiast na widoczne liczne zarysowania i pęknięcia na tynku w okolicach nadproży, spowodowane usunięciem przez właścicieli lokalu nr 1 części (odcinka) podciągu ceglanego w piwnicy i w części ścian w lokalu nr 1. Niemniej podsumował jednak, że ww. elementy zapewniają bezpieczne użytkowanie obiektu. W treści opracowania wskazano na brak opaski wokół budynku. W podsumowaniu, co do stanu technicznego obiektu zapisano, że stan techniczny wszystkich elementów obiektu ocenia się, jako średni, obiekt utrzymywany jest w zadawalającym stanie technicznym. W punkcie dotyczącym zalecanych robót naprawczych wskazano na: wykonanie opaski betonowej wokół budynku, konieczność sprawdzenia szczelności i mocowania obróbek blacharskich przy kominie na dachu, zabezpieczenie antykorozyjne części elementów stalowych na dachu budynku, odtworzenie lub wykonanie nowego ceglanego podciągu w piwnicy lokalu nr 2, usunięcie przewodu kanalizacyjnego z nadproża nad wejściem do piwnicy lokalu nr 2, odtworzenie fragmentu ściany nośnej w piwnicy lokalu nr 2, wykonanie remontu podłóg w lokalu nr 2. Wskazano również na nieszczelność trzonu kominowego w piwnicy lokalu nr 2, słabe miejsce podparcia nadproża na ścianie w lokalu nr 2, konieczność wzmocnienia monolitycznego wszystkich ceglanych murów, w których występują rysy, ubytki, defekty, w szczególności trzon kominowy. W odniesieniu do komina z trzema przewodami kominowymi autor opracowania wskazał, iż należy je koniecznie wzmocnić i uszczelnić (zapisano, że robotom tym winny podlegać wszystkie trzy przewody, z uwagi na duże ubytki zaprawy ze spoin i cegieł z muru) i następnie kanały te powinny być wykorzystywane wyłącznie do celów wentylacyjnych (w treści opracowania podając metody naprawcze).

W dniu 30 stycznia 2017 r. T. K. przedłożyła PINB kolejną ekspertyzę techniczną autorstwa M. K. (będącą dokumentem zamiennym do wersji złożonej w dniu 24 stycznia 2017 roku). W treści ww. opracowania wprowadzono do dokumentu pierwotnego zmiany w zakresie: sposobu przebiegu belek stropowych przy trzonie kominowym (w wersji pierwotnej zapisano, że na trzonie kominowym opierają się belki i podciągi drewniane, natomiast w dokumencie korygującym wskazano, że belki i podciągi drewniane dochodzą do trzonu kominowego), stopnia uszkodzenia podciągu ceglanego w piwnicy (w dokumencie podstawowym jest mowa o zniszczeniu /uszkodzeniu/ ceglanego podciągu, w wersji zamiennej jest mowa o zniszczeniu /uszkodzeniu/ części tego podciągu), kolejno w opracowaniu przedłożonym, jako pierwszym wskazano na zniszczenie, zmurszenie i skorodowanie trzonu kominowego w lokalu nr 2, w wersji zamiennej stwierdzono, że na całej wysokości trzon kominowy w środku jest zniszczony, zmurszały i skorodowany, odpowiednio do tych zmian formułując zalecenia naprawcze. Z opracowania pierwotnego wykreślono zapis o konieczności odtworzenia /wymurowania/ części ściany nośnej grubości 25cm w piwnicy lokalu nr 2, która została usunięta. Dodano natomiast zapis, że ryglowane ściany na dwóch kondygnacjach mieszkalnych, usztywniające budynek są dość cienkimi i wiotkimi ścianami, w których został przekroczony SGN konstrukcji ścian o około 5%.

W dniu 3 lutego 2017 r. T. K. przedłożyła kolejne pismo w związku z przedkładanymi uprzednio do sprawy ekspertyzami, w którego treści wyjaśniła, że w ekspertyzie nastąpił błąd poprzez stwierdzenie, iż komin w przedmiotowym budynku "na całej wysokości" jest w złym stanie technicznym, podczas kiedy na poddaszu był wyremontowany, co jest do sprawdzenia. Do swoich wyjaśnień dołączyła stronę 20 ww. ekspertyzy - punkt 10 pn.: Wnioski i zalecenia, ze skorygowanym opisem dotyczącym trzonu kominowego o aktualnym brzmieniu: "zniszczony, zmurszały i skorodowany w środku trzon kominowy na poziomie piwnic, parteru i I piętra". Wycofany został zapis o wadach komina w przestrzeni poddasza.

W dniu 21 lutego 2017 r. T. K. przedłożyła PINB kolejne uzupełnienie do ekspertyzy w postaci wyników przeprowadzonych filmowań dwóch przewodów kominowych w budynku wraz z opinią kominiarską z dnia 21 lutego 2017 r. z załącznikiem mówiącym o wynikach przeprowadzonych badań, opracowanych przez mistrza kominiarskiego. Z treści ww. załącznika wynika (tak jak z uprzednio przedkładanych ekspertyz), że w ścianach kominowych od wnętrza występują bardzo duże ubytki zaprawy murarskiej pomiędzy cegłami, wolne przestrzenie pomiędzy standardowymi cegłami wypełnione są "kawałkami" cegieł. Podsumowano, że sprawdzone przewody nie spełniają wymogów Polskiej Normy. Wraz z ww. dokumentami przedłożona została płyta CD z nagraniem przeprowadzonych filmowań dwóch kanałów kominowych, która została przez PINB odczytana, a nagranie poddane analizie.

W wyniku analizy dostarczonych opracowań PINB poinformował strony postępowania oraz M. K. (autora ww. ekspertyz), o ich brakach, nieścisłościach. Powyższe uwagi dotyczyły stwierdzeń, co do ścian wewnętrznych, stropu nad parterem, nadproża i podciągu w lokalu nr 2, opaski wokół budynku, obróbek blacharskich, odtworzenia podciągu i fragmentu ściany nośnej, wzmocnienia podciągu nad wejściem do piwnicy lokalu nr 2, komina, zabezpieczenia antykorozyjnego elementów stalowych na dachu obiektu, przekroczenia SGN ryglowanych ścian oraz autoryzacji (przez M. K.) strony 20 ekspertyzy (z naniesionymi zmianami) przedłożonej przez T. K. do PINB w dniu 3 lutego 2017 r.

W następstwie tego w dniu 10 marca 2017 roku M. K. złożył do PINB pismo, w treści którego zawarł wyjaśnienia, uzupełnienia do swoich opracowań. Wskazał ponadto, iż jego autorstwa są dwie wersje ekspertyzy (ostatnio złożona strona 20 opracowania nie została zatem przygotowana przez M. K.). W odpowiedzi autor ekspertyzy wskazał na konieczność odtworzenia fragmentu ceglanego nadproża oraz części ceglanego filara o grubości 25 cm w pomieszczeniu piwnicy lokalu nr 2 (w ścianie pomiędzy pomieszczeniem piwnicznym lokalu nr 2 a lokalu nr 1), co przedstawiono na załączonym do wyjaśnień rysunku; remont stropu pomiędzy parterem, a piętrem w zakresie wymiany warstwy wierzchniej oraz usunięcia zawilgoconej polepy pomiędzy belkami nośnymi w celu odciążenia stropu, co do belek stropowych nie wskazał na konieczność ich wymiany, a jedynie oczyszczenie z polepy; w kwestii wykonania opaski wokół budynku doprecyzowane zostało, iż zalecenie to miało charakter prewencyjny, zapobiegający ewentualnym zawilgoceniom ścian przyziemia i piwnic w przyszłości; co do obróbek to naprawie podlega jedna przy kominie; zabezpieczeniu antykorozyjnemu podlega rura spustowa i wyprowadzone ponad dach rury stalowe wentylacji grawitacyjnej; w zakresie nadproża nad wejściem do pomieszczenia piwnicy lokalu nr 2 należy usunąć przebiegającą przez to nadproże rurę, następnie wypełnić otwór betonem oraz wykonać dodatkowe podparcie nadproża od spodu poprzez osadzenie płaskownika o grubości 5mm, szerokości min. 200 mm lub kątownika stalowego równoramiennego o wymiarach min. L40x40x5mm lub belki żelbetowej typu L19 o długości 120mm; w lokalu nr 2 fragment ściany pomiędzy kuchnią, a pokojem dziennym (ściany nośnej, co wynika z treści ekspertyzy na stronie 9 i dalej odwołanie do wad na stronie 14, dokumentacji fotograficznej - fot. 26-29) z uwagi na niewystarczające podparcie nadproża nad drzwiami, mając na względzie rozwarstwioną, popękaną i niespójną ww. ścianę - należy przemurować w rejonie ww. podparcia przy kominie wraz z uzupełnieniem wszystkich ubytków w murze; w kwestii komina wskazano na znaczny stopień jego zniszczenia, tym samym na konieczność jego wzmocnienia na wysokości piwnic, parteru i pierwszego piętra oraz uszczelnienia od wewnątrz metodami tradycyjnymi. W treści swojego pisma M. K. wycofał się z zapisu o przekroczeniu SGN konstrukcji ścian ryglowych, tłumacząc to brakiem dokonania obliczeń wszystkich ścian w obiekcie. W piśmie zawarto też informację o konieczności udostępnienia do oględzin przez A. M. i P. M. ich części obiektu.

W wyniku analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego PINB stwierdził połączone razem ustalenia poczynione zarówno przez jednego i drugiego autora ww. ekspertyz wyjaśniają aktualny stan techniczny obiektu i dają możliwość wydania nakazu usunięcia w nim wad, w części stanowiących zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia.

W następstwie decyzją nr [...] z dnia [...] r. PINB nałożył na A. M., P. M. oraz T. K. jako współwłaścicieli budynku obowiązek usunięcia, w terminie 9 miesięcy od kiedy decyzja stanie się ostateczna, zagrożenia dla zdrowia, życia ludzi i mienia w ww. budynku oraz wad w jego stanie technicznym, poprzez:

1) odgruzowanie komina,

2) wykonanie przemurowania ścian kominowych w miejscach poluzowania materiału tworzącego - cegieł, następnie uzupełnienie tynków na kominach, wypełnienie rys i pęknięć, przy zastosowaniu powszechnie znanych metod naprawczych,

3) usunięcie z nadproża nad wejściem do piwnicy przynależnej do lokalu nr 2 rury instalacji sanitarnej i przeprowadzenie jej w sposób nienaruszający elementów konstrukcyjnych budynku, następnie wypełnienie powstałego otworu (po rurze) betonem oraz wykonanie dodatkowego podparcia nadproża od spodu (poprzez elementy stalowe /płaskownik, kształtownik/, bądź żelbetowe /L19/),

4) usunięcie z przestrzeni międzybelkowych drewnianego stropu pomiędzy parterem, a pierwszym piętrem zawilgoconej polepy (stanowiącej izolację), oczyszczenie belek z polepy i następnie ułożenie nowego materiału izolacyjnego (np. wełna mineralna),

5) przemurowanie części ściany nośnej przebiegającej przez lokal nr 2 (pomiędzy kuchnią, a pokojem dziennym) na obszarze pod podparciem nadproża nad otworem komunikacyjnym wraz z uzupełnieniem ubytków tynku w tym rejonie,

6) uszczelnienie obróbki blacharskiej przy kominie na dachu,

7) zabezpieczenie antykorozyjne rury spustowej instalacji odprowadzającej wody opadowe z budynku oraz rur stanowiących wentylację grawitacyjną.

Rozpoznając sprawę na skutek odwołań wniesionych od tej decyzji D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nie budzi wątpliwości to, że w badanym przypadku mamy do czynienia z sytuacją, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego.

Zdaniem organu odwoławczego opierając się na zgromadzonej w toku postępowania dokumentacji stwierdzić trzeba, że w przedmiotowym budynku występują nieprawidłowości i dotyczą one jego części wspólnych, w tym elementów konstrukcyjnych. Za te części odpowiadają wszyscy jego współwłaściciele i to oni powinni być obarczeni stosownym nakazem. Organ nadzoru budowlanego nie ma przy tym podstaw do tego aby poszczególne części obowiązku kierować do poszczególnych współwłaścicieli, którzy zdaniem pozostałych współwłaścicieli odpowiadają za zaistniały stan. Ewentualnych roszczeń z tego tytułu można dochodzić w drodze postępowania cywilnego, a nie przed organem nadzoru budowlanego.

W ocenie DWINB nieprawidłowości, które bezwzględnie należy usunąć dotyczą ścian konstrukcyjnych obiektu oraz komina w nim istniejącego. Rozstrzygając sprawę organ uznał, że jej stan faktyczny ustalić można na podstawie opinii wydanej na zlecenie Sądu Rejonowego dla [...] w ramach postępowania sygn. akt [...], sporządzonej przez M. T. - biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym we W. w zakresie instalacji sanitarnych o specjalności urządzenia cieplne i zdrowotne, a także na podstawie ekspertyzy technicznej autorstwa mgr inż. budownictwa W. J. z 24 listopada 2016 r. i opinii mgr. inż. J. M. z 10 kwietnia 2015 r.

Organ odwoławczy nie dał natomiast w pełni wiary wskazaniom zawartym w ekspertyzie technicznej sporządzonej przez dr inż. M. K., na co wpływ miało kilkukrotne zmienianie jej treści, uzupełnianie oraz posługiwanie się przez stronę, na zlecenie której została ona sporządzona, jej poprawionymi fragmentami, które jak później ustalono nie pochodziły od jej autora (okoliczności te mogą wskazywać, że ekspertyza została sporządzona pod naporem sugestii zleceniodawcy i przez to dotknięta jest znaczną dozą subiektywizmu). DWINB nie przyjął za autorem ww. opracowania, że w badanym przypadku zachodzi konieczność usunięcia z nadproża nad wejściem do piwnicy przynależnej do lokalu nr 2 rury instalacji sanitarnej, usunięcia z przestrzeni międzybelkowych drewnianego stropu pomiędzy parterem, a pierwszym piętrem zawilgoconej polepy (stanowiącej izolację), oczyszczenia belek z polepy i następnie ułożenie nowego materiału izolacyjnego, przemurowania części ściany nośnej przebiegającej przez lokal nr 2 (pomiędzy kuchnią a pokojem dziennym) na obszarze pod podparciem nadproża nad otworem komunikacyjnym wraz z uzupełnieniem ubytków tynku w tym rejonie. Wskazane nieprawidłowości nie znajdują bowiem potwierdzenia w wyżej powołanym materiale dowodowym, a w zasadzie są z nim sprzeczne, bowiem wskazani wyżej autorzy uznali za dopuszczalny stan zakwestionowany przez dr. inż. M. K..

Organ ocenił, że materiał dowodowy w pełni natomiast potwierdza konieczność odgruzowania komina, wykonanie dodatkowego podparcia nadproża nad wejściem do piwnicy przynależnej do lokalu nr 2 od spodu. W świetle zgromadzonej dokumentacji, konieczne jest również wzmocnienie nadproża - znajdującego się w miejscu starego (zamurowanego) przejścia do piwnicy przy klatce schodowej - zgodnie z pkt 3.6.3. przedłożonej ekspertyzy technicznej budynku z dnia 24 listopada 2016 roku, sporządzonej przez mgr inż. budownictwa W. J. poprzez osadzenie pod nadprożem (od strony piwnicy przynależnej do lokalu nr 2) dodatkowego kształtownika stalowego (kątownika), który będzie stanowił dodatkowe podparcie dla częściowo uszkodzonego nadproża ceglanego. Obowiązek ten co prawda został przez PINB nałożony w ramach odrębnego postępowania dotyczącego robót budowlanych wykonanych przez A. M. i P. M., jednak zostało to zmodyfikowane przez organ w ramach postępowania odwoławczego. Uszkodzenie nadproża, którego stan może się wiązać z wykonanymi robotami budowlanymi nie stanowi bowiem elementu robót, o których traktuje przepis art. 51 Prawa budowlanego, a mogą być jedynie ich skutkiem ubocznych. Stąd też organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw prawnych, aby w ramach prowadzonego przez siebie postępowania dotyczącego robót budowlanych nakazać inwestorowi naprawę powstałych uszkodzeń czy też zadość uczynić osobom poszkodowanym w inny sposób. Jest to domena sądów powszechnych. Natomiast kwestia uszkodzeń części wspólnych obiektu rozważana być może przez organ nadzoru budowlanego wyłącznie w kontekście przepisów dotyczących utrzymania obiektu - Rozdziału 6 Prawa budowlanego.

W badanym przypadku konieczne jest również zobowiązanie współwłaścicieli budynku do przemurowania ścian kominowych w miejscach poluzowania materiału tworzącego - cegieł, następnie uzupełnienie tynków na kominach, wypełnienie rys i pęknięć, przy zastosowaniu powszechnie znanych metod naprawczych. Zauważyć jednak należy, że ta część obowiązku dotyczy komina na odcinku od jego podstawy do poziomu stropu nad I piętrem.

Decyzją nr [...] organ nadzoru budowlanego dla miasta W. nałożył bowiem na współwłaścicieli nieruchomości obowiązek usunięcia zagrożenia w ww. obiekcie poprzez zrealizowanie zaleceń zawartych w "Orzeczeniu technicznym dot. stanu technicznego budynku mieszkalnego dwurodzinnego przy ul. G. we W. dz. nr 31 obręb S. wraz ze znajdującymi się w nim urządzeniami grzewczo-kominowymi" ze stycznia 2008 r., opracowanym przez inż. A. P. (uprawnienia budowlane nr [...] w specjalności konstrukcyjno - budowlanej) uzupełnionym o opinię kominiarską (zgodnie z zaleceniami autora orzeczenia) z dnia 15 wrzenia 2008 r. tj.: przemurowanie, według wskazówek i pod nadzorem osoby uprawnionej, istniejącego trzyprzewodowego komina od głowicy ponad dachem do poziomu stropu nad I piętrem, uszczelnienie przewodów kominowych na całej długości komina, oraz zakazał użytkowania pieca na opał stały, zlokalizowanego w piwnicy przynależnej do mieszkania nr 1, podłączonego do przewodu dymowego w ww. kominie, do czasu przemurowania i uszczelnienia komina, a ww. obowiązek nie został do chwili obecnej wykonany.

Zdaniem organu odwoławczego nie powinno budzić żadnych wątpliwości, w ocenie każdego rozsądnego odbiorcy, że powyższe wady obiektu stanowią o jego nieodpowiednim stanie technicznym i mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwu mienia (dotyczą one przecież elementów konstrukcyjnych budynku jak i części niezbędnej dla prawidłowego funkcjonowania urządzeń grzewczych). DWINB nie uznał natomiast za zasadne obarczanie współwłaścicieli budynku obowiązkiem uszczelnienia obróbek blacharskich przy kominie na dachu i zabezpieczenia antykorozyjnego rury spustowej instalacji odprowadzającej wody opadowe z budynku oraz rur stanowiących wentylację grawitacyjną. Ich obecny stan nie jest na tyle poważny, aby mógł stanowić podstawę do ingerencji ze strony organu nadzoru budowlanego.

Odnosząc się natomiast do zgłoszonego w toku postępowania przez T. K. wniosku o wydłużenie terminu, w którym będzie mogła przedłożyć odpowiednio uzupełnione opracowanie techniczne wyjaśniono, iż nie było do tego podstaw. Zebrany materiał dowodowy wystarczająco obrazuje stan faktyczny sprawy, a działania podejmowane przez skarżącą w toku postępowania mające właśnie na celu uzupełnienie przedłożonej ekspertyzy technicznej niczego nowego nie wniosły.

Dodatkowo natomiast w kwestii komina, do którego odnosi się również decyzja PINB nr [...], wyjaśniono, że organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do tego, aby określić współwłaścicielom w jaki sposób mają użytkować ten element obiektu poprzez nakazanie zmiany jego sposobu użytkowania. Jest to kwestia, którą właściciele obiektu powinno określić we własnym zakresie (oczywiście w ramach obowiązującego porządku prawnego). Okoliczności niniejszego przypadku nie wykazują natomiast słuszności stanowiska T. K., jakoby przedmiotowy komin wykorzystywany być mógł wyłącznie jako komin wentylacyjny. Przeczy temu m.in. fakt uzyskania A. M. i P. M. decyzji o pozwoleniu na budowę obejmującej wykonanie ogrzewania gazowego wraz z odprowadzaniem spalin do jednego z przewodów ww. komina.

Nie godząc się z przytoczoną decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła T. K..

Zdaniem skarżącej wskazana decyzja razi niedochowaniem należytej staranności w ustaleniu faktów istotnych w sprawie, dowolnością i stronniczością. Nakazane roboty do wykonania w budynku, które miały być efektem opracowanych ekspertyz są nieprecyzyjne, niekompletne i niezgodne ze sztuką budowlaną. DWINB bojkotuje konsekwentnie i bez uzasadnienia wszystkie informacje od skarżącej. DWINB ograniczył swoje zaangażowanie w ocenie sprawy wyłącznie do wspierania współwłaścicieli. Zaangażowanie DWINB po jednej stronie jest przesadne i wskazuje na brak zdolności organu do oceny sprawy wyłącznie w kontekście porządku prawnego i logiki.

Na powyższe, zdaniem skarżącej, wskazuje między innymi brak wskazania konieczności wykonywania nakazanych robót pod nadzorem osoby uprawnionej, a przecież roboty dotyczą elementów konstrukcyjnych. Błędne było zakończenie sprawy ekspertyzy stanu technicznego budynku wydaną decyzją, podczas, gdy żadne z przedstawionych opracowań (inż. W. J. i inż. M. K.) nie stanowi jednoznacznego i technicznie dopracowanego materiału obejmującego wszystkie zagadnienia mające znaczenie dla budynku. Opracowanie inż. J. jest skrajnie stronnicze, zawiera techniczne błędy, a opracowanie inż. K. nie zostało zakończone z powodu uniemożliwienia mu dostępu do części domu zajmowanej przez współwłaścicieli. Nie udało się zbadać wszystkich przewodów kominowych, co było nakazane przez DWINB, ponieważ w jednym z przewodów sąsiedzi umieścili rurę spalinową. Tym samym ekspertyza stanu technicznego budynku nakazana przez PINB, utrzymana przez DWINB nie daje wiedzy na temat stanu technicznego w części budynku zajmowanej przez sąsiadów, a komin jest zbadany tylko częściowo.

Skarżąca wskazała, że błędem była odmowa umożliwienia skarżącej skończenia ekspertyzy, o co wystąpiła pełnomocnik skarżącej. Takie stanowisko DWINB narusza prawa skarżącej jako współwłaściciela nieruchomości, poprzez uniemożliwienie jej wglądu do części budynku zajmowanej przez współwłaścieli i skończenia ekspertyzy stanu technicznego budynku. Ekspertyzę skarżąca zleciła dr. inż. M. K., ale sąsiedzi nie wpuścili go do części domu, którą zajmują. Takie zachowanie może wskazywać, że mają coś do ukrycia, a DWINB to wspiera. Skarżąca dodała, że nie zgadza się z wyeliminowaniem M. K. z możliwości skończenia ekspertyzy pod pozorem zarzucenia mu ulegania rzekomo jej naciskom, co miało wynikać z uzupełnień jego opracowania już po złożeniu do PINB. Taka droga dokonania poprawek jest całkowicie przejrzysta i czytelna, gdyż można porównać wszystkie zmiany z oryginałem i świadczy o tym, że obecnie jego opracowanie w przedstawionym zakresie nie zawiera błędów i nieścisłości. DWINB nie zauważył, że dokonane poprawki nie dotyczyły istotnych wniosków, a jedynie drobnych kosmetycznych korekt. Prawdziwą przyczyną wyeliminowania opracowania M. K. jest fakt, że zauważył on nieprawidłowości, których nadzór budowlany nie chce widzieć. DWINB niedokładnie zapoznał się z dokumentami. Wybiórcze i niemające żadnego uzasadnienia przyjęcie wybranych opinii, a odrzucenie opinii inż. A. P., inż. J. R., inż. B. M.,- biegłego sądowego z pełnymi uprawnieniami, inż. M. K.. Inżynierowie ci są pełnoprawnymi uprawnionymi osobami pełniącymi samodzielne funkcje w budownictwie, doświadczonymi, z dorobkiem. W tym przypadku ich opinie nie odpowiadają zamówieniu nadzoru budowlanego na opracowanie, którego by oczekiwał, dlatego zostały odrzucone. W podobny sposób nadzór potraktował opinię kominiarską opracowaną przez mistrza kominiarskiego. Organ zapoznał się z dostarczoną opinią, dostarczonym filmem, przepisał wnioski, ale pominął jeden najważniejszy: że komin w budynku przy może pełnie tylko funkcję wentylacyjną, zaleca się również nie wykonywać inwazyjnych metod naprawczych jak np. frezowanie. To zalecenie kominiarza jest przemilczane.

Dalej skarżąca wskazała, że nie godzi się na przyjęcie za ostatecznie wiążące wniosków ekspertyzy opracowanej przez inż. W. J., podczas gdy ekspertyza ta reprezentuje tylko jednego właściciela, skarżąca tej ekspertyzy nie zlecałam i nie akceptuje. Ekspertyza ta jest skrajnie sprzeczna w niektórych sprawach z innymi opiniami w sposób tak radykalny, że to wymaga wyjaśnienia, a nie odrzucenia opracowań strony, która nie jest wspierana przez DWINB. Omawiana ekspertyza jest prywatną tendencyjną opinią zleceniodawców. Na wstępie swojej opinii autor stwierdza asekuracyjnie, że za wszystko odpowiada wyłącznie projektant i wykonawca, tym samym zwalniając siebie z ewentualnych skutków swojego działania, tym samym nie traktuje poważnie własnej opinii. Natomiast M. K. na wstępie swojej opinii deklaruje, że w przypadku wątpliwości należy się do niego zwrócić o dalsze wyjaśnienia, a więc bierze na siebie odpowiedzialność za swoje opracowanie. Już tylko ta różnica wskazuje, że opinia W. J. jest wątpliwa i jest bezwzględna konieczność umożliwienia M. K. skończenia ekspertyzy. Biegły J. nie ocenił w ogóle sprawy obniżenia posadzki, skucia węgarków w oknach , nie ocenił, czy była rozebrana ściana nośna w piwnicy i czy mogło to mieć wpływ na konstrukcję. Błędnie przyjął, że rozebrana ściana na parterze pomiędzy klatką schodową i pokojem jest to ściana działowa, podczas gdy jest to ściana nośna na której opierają się schody. Nie zauważył, że po rozbiórce tej ściany na szerokości 146cm rygiel tej ściany, który przenosi obciążenia ze schodów praktycznie nie ma podparcia z jednej strony. Nie zauważył, że nad parterem i nad piętrem jest częściowo wykonany strop żelbetowy, który pominął w obliczeniach. Stwierdził, że nie ma ugięć podłogi nad parterem w pokoju, podczas, gdy ugięcie jest widoczne gołym okiem. Stwierdził, że nie ma przemieszczeń konstrukcji, nie ma pęknięć, a są stwierdzone, są odkrywki. W pęknięciu nadproża nad wejściem do piwnicy sąsiedzi umieścili rurę kanalizacyjną, pęknięcie pozostało, zostało powiększone, a biegły w ogóle nie zauważył tego uszkodzenia, nie ma wzmianki w jego ekspertyzie na ten temat, drugie nadproże w piwnicy straciło spójność z konstrukcją budynku. W. J. zaproponował, aby naprawić to nadproże przez podparcie kątownikiem i pozostawienie w nim rury kanalizacyjnej, co urąga sztuce budowlanej, -na piętrze nadproże nad drzwiami do korytarza i do łazienki posiada rysy, a w kuchni jest przemieszczone. Biegły wypowiada się na temat komina, ale go nie zbadał, są wykonane odkrywki, wystarczyło zajrzeć do środka komina, błędnie ocenił ścianki komina -bo ich nie sprawdził, a widać gołym okiem, że są zniszczone od wewnątrz, są w stanie tragicznym. W. J. twierdzi, że wystarczą niewielkie zabiegi i komin odzyska pełną sprawność, łącznie z funkcją dymowo spalinową - tymczasem inż. Markowicz twierdzi, że komin należy zabetonować dla bezpieczeństwa i należy powstrzymać się przed jakimikolwiek inwazyjnymi pracami przy kominie powyżej stropu nad I piętrem, jest to radykalna rozbieżność. DWINB pisze, że uznał opinię inż. M., dlaczego więc jego stanowiska na temat komina nie przyjął. Biegły nie odniósł się do konstrukcji komina współpracującej z konstrukcją budynku. Poza tym ekspertyza zawiera szereg usterek typu stwierdzenia, że budynek był kiedyś budynkiem wielorodzinnym, a nigdy tak nie było, że konstrukcja dachu była przebudowywana, a nie była, że poddasze było nieużytkowe i zostało zaadaptowane na cele mieszkalne, podczas, gdy było mieszkalne od początku budowy itd.

Skarżąca zarzuciła, że stanowisko DWINB jest tym bardziej niezrozumiałe, że z jednej strony uważa, że pozwolenie na budowę udzielone sąsiadom jest dowodem na to, że komin jest sprawny, a równocześnie nakazuje badanie tego komina w ekspertyzie, po czym wniosków z tej ekspertyzy nie przyjmuje. Nie widzi również, że przewód kominowy w którym sąsiedzi umieścili rurę spalinową nie był badany, ani wcześniej, ani obecnie w ramach ekspertyzy. Odnośnie przywołanej przez DWINB Decyzji nr [...] skarżąca zwróciła uwagę, że jej wieloletnie starania się o uznanie, że była ona wydana z naruszeniem prawa ponieważ nie był badany fragment komina poniżej stropu nad I piętrem potwierdziły, że miała rację. Obecnie bowiem DWINB nakazuje przemurowanie komina od podstawy w piwnicy , a nie tylko na poziomie poddasza, co oznacza, że tamta decyzja nakazująca wyłącznie uszczelnienie komina poniżej stropu nad I piętrem była zwyczajnie błędna i skarżąca miała rację, że domagała się jej zmiany, wznowienia postępowania, a nawet unieważnienia, natrafiając na niezrozumiały opór organów.

W dalszej części skargi zwrócono uwagę na liczne nieścisłości w opisie nałożonych obowiązków w sentencji zaskarżonej decyzji.

W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 3 stycznia 2018 r. skarżąca podtrzymała skargę i wniosła o przesłuchanie M. K..

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 25 stycznia 2018 r. skarżąca podtrzymała argumentację skargi, a pełnomocnik uczestnika postępowania P. M. wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Przedmiotem rozpoznawanej przez Sąd sprawy jest decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. nakazująca skarżącej i uczestnikom postępowania usunięcie zagrożenia dla zdrowia, życia ludzi i mienia oraz wad w stanie technicznym budynku.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.; dalej: pr.bud.), a konkretnie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 tej ustawy. Zgodnie z przywołanym przepisem w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska (pkt 1) albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3), właściwy organ nakazuje usunięcie, w drodze decyzji, stwierdzonych nieprawidłowości określając termin wykonania tego obowiązku.

Wyjaśnić także należy, że przepis art. 66 ust. 1 pr.bud. określa przypadki, w których organ nadzoru budowlanego powinien nakazać doprowadzenie użytkowanego obiektu do odpowiedniego stanu technicznego. Decyzje wydawane na jego podstawie mają charakter związany, co oznacza, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w treści omawianego przepisu, to organ nadzoru budowlanego jest obowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (zob. Prawo budowlane. Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego, 3 wydanie, Warszawa 2009, s. 635-636). Nie ulega też wątpliwości, że możliwość nałożenia obowiązków o jakich mowa, powiązana jest z nieprawidłowościami powstałymi w trakcie użytkowania budynku, np. na skutek upływu czasu, czy też wystąpienia innego czynnika, który przyczynia się do pogorszenia stanu technicznego albo estetycznego budynku. Obowiązek wykonania robót budowlanych ma przy tym jedynie charakter naprawczy a sam ich rodzaj oraz zasięg, zależy od stwierdzonych nieprawidłowości.

Fakt zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, musi wynikać z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu a następnie winien znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Do wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu nie wystarczy bowiem ogólne stwierdzenie organu, że zachodzą przesłanki określone w art. 66 ust. 1. Z tego też powodu, organ nadzoru budowlanego opierając decyzję na przepisie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, musi jednoznacznie sprecyzować, jakie nieprawidłowości występują oraz któremu z dóbr wymienionych w pkt 1 zagrażają i dlaczego.

Przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie określa bliżej treści merytorycznej decyzji, stanowiąc jedynie, że powinna ona dotyczyć usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W związku z tym, że celem decyzji wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego jest doprowadzenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego, zadaniem organu jest wykazanie zaistnienia przesłanek obligujących do podjęcia decyzji. Jednocześnie decyzja powinna dokładnie określać czynności bądź prace i roboty budowlane, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany wykonać celem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania obiektu lub jego części (por. np. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 7 grudnia 2004, sygn. akt IV SA 2590/03 i z dnia 14 marca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 4403/03).

Podstawę rozstrzygnięcia organu bezsprzecznie powinny stanowić ustalenia poczynione w wyniku kontroli obiektu budowlanego, ale koniecznym elementem dowodowym - szczególnie w sprawach skomplikowanych i spornych - będzie też ekspertyza stanu technicznego zawierająca ocenę stanu technicznego obiektu oraz określająca zakres i sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Organ nadzoru budowlanego w toku postępowania może żądać przedstawienia takiej ekspertyzy w drodze aktu wydanego na podstawie art. 62 ust. 3 w zw. z art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Omawiane rozstrzygnięcie powinno także uwzględniać możliwość doprowadzenia obiektu do właściwego stanu technicznego i estetycznego przez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Po 688/12; Orzeczenia.nsa.gov.pl).

W nawiązaniu do przedstawionych wyżej uwag dostrzec należy, że decyzja zobowiązująca, a z taką mamy do czynienia w omawianej sprawie, musi w sposób konkretny określić zadania podmiotu zobowiązanego. Sformułowanie nakazów zawartych w takiej decyzji winno być stanowcze, skonkretyzowane i bezwarunkowe na tyle, aby w sposób jednoznaczny i ostateczny (bez konieczności odwoływania się do innych aktów, czy czynności administracyjnych) można było wykonać jej postanowienia. Ponadto, w razie niewykonania decyzji wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego przez podmiot zobowiązany, musi nadawać się ona do egzekucji w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.) w którym stanowić będzie podstawę tytułu wykonawczego. Decyzja taka wymaga zatem ścisłego określenia obowiązków, tak aby można było ją wykonać bez odwoływania się do konieczności innych działań.

Istotne także jest, że roboty budowlane objęte nakazem zawartym w decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 i 1a Prawa budowlanego nie wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Komentowany przepis dotyczy utrzymania obiektów budowlanych, czyli zachowania tych obiektów w stanie niepogorszonym, niezmienionym. Prace budowlane wykonywane na podstawie art. 66 Prawa budowlanego mają charakter naprawczy, a więc odnoszą się do stanu obiektu budowlanego, jaki powinien być zachowany przy prawidłowym jego użytkowaniu (por. np. wyroki NSA: z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1102/07 i z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 1980/09; wyrok NSA w Katowicach z dnia 24 stycznia 2003 r., sygn. akt: II SA/Ka 1147/01).

Mając powyższe na uwadze trzeba stwierdzić, że skoro roboty budowlane wykonywane na podstawie decyzji wydanej w oparciu o przepis art. 66 Prawa budowlanego mają charakter naprawczy, to omawiana decyzja może zobowiązywać do przeprowadzenia wszelkich niezbędnych robót budowlanych koniecznych do zapewnienia stanu technicznego wymaganego przez obowiązujące przepisy prawa. Aby jednak adresaci decyzji mogli wykonać nałożony przez organ obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, muszą wiedzieć o jakie konkretnie nieprawidłowości chodzi. Obowiązek w tym zakresie powinien być więc formułowany w sposób tę wiedzę im zapewniający a nieprawidłowości powinny być precyzyjnie i konkretnie przez organ wymienione i określone.

Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie w pełni realizuje przedstawione wyżej wymogi. Istotne wątpliwości Sądu budzi bowiem kwestia jednoznacznego ustalenia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku z wykazaniem, jakim dobrom określonym w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego one zagrażają oraz sposób określenia prac naprawczych koniecznych dla zapewnienia odpowiedniego stanu technicznego obiektu.

Przede wszystkim należy w tym kontekście podkreślić, że rozstrzygnięcie (osnowa decyzji) musi być sformułowane w taki sposób, aby nie było wątpliwości, czego ono dotyczy, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały nałożone na stronę. Rozstrzygnięcie powinno być zatem sformułowane precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Rozstrzygnięcia nie można wyprowadzać z treści uzasadnienia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 grudnia 1987 r., SA/Gd 1045/87, opubl. ONSA 1987/2/94; wyrok NSA z 12 kwietnia 1999 r., IV SA 1886/96, Orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zdaniem Sądu sentencja (osnowa) zaskarżonej decyzji nie odpowiada powyższemu wymogowi. W zakresie przemurowania ścian kominowych nie wskazano w sentencji decyzji, jakiego fragmentu ścian dotyczy obowiązek. Dopiero w uzasadnieniu decyzji DWINB wyjaśnił, że ten obowiązek dotyczy komina na odcinku od jego podstawy do poziomu stropu nad I piętrem. Sąd ocenił, że taka konstrukcja zaskarżonej decyzji jest wadliwa, bowiem uzasadnienie decyzji niejako precyzuje nałożony obowiązek, a nie temu winno służyć. To sentencja decyzji zawiera rozstrzygnięcie sprawy, dlatego też z uzasadnienia nie można wywodzić wniosków co do zakresu obowiązków nałożonych na stronę. Dodatkowo taka redakcja osnowy decyzji czyni niemożliwym przeprowadzenie ewentualnej egzekucji administracyjnej nałożonego obowiązku, bowiem niejasne byłoby, jaki obowiązek podlegać miałby wykonaniu – czy chodzi o cały komin czy tylko jego część. Nadto decyzja w części, w jakiej odnosi się do ścian komina objętych decyzją PINB z dnia [...], dotyczy w istocie elementów budynku objętych innym postępowaniem i rozstrzygnięciem, co przesądza o znaczącej wadliwości zaskarżonej decyzji.

Natomiast w kwestii wykonania dodatkowego nadproża nad wejściem do piwnicy przynależnej do lokalu nr 2 i wzmocnienia nadproża znajdującego się w miejscu zamurowanego przejścia do piwnicy przy klatce schodowej organ odwoławczy wskazał, że oparł się na ekspertyzach technicznych złożonych przez strony. Zauważyć w tym miejscu należy, że w aktach sprawy znajdują się trzy ekspertyzy sporządzone na zlecenie stron, które różnią się między sobą co do niektórych wyrażonych w nich ocen. Organ odwoławczy podważył moc dowodową ekspertyzy technicznej sporządzonej przez dr. inż. M. K., stwierdzając, że nie daje jej w pełni wiary, gdyż jest ona dotknięta znaczną dozą subiektywizmu; możliwe, że została sporządzona pod naporem sugestii zleceniodawcy.

Co do zaprezentowanej przez organ odwoławczy oceny wskazanego dowodu, dostrzec najpierw należy, że autorom opinii technicznych i ekspertyz technicznych, które w wyniku wykonania nałożonych przez organy nadzoru budowlanego obowiązków sporządzane są na zlecenie stron, nie przysługuje status biegłego w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (inaczej w sytuacji gdy ekspertyza sporządzana jest na zlecenie organu). Powyższe nie zwalania jednak organu z obowiązku dokonania oceny prawidłowości przedłożonej przez stronę ekspertyzy. Przeprowadzenie takiej oceny powinno odbywać się w podobny sposób jak w przypadku oceny opinii biegłego. Zgodnie bowiem z art. 80 k.p.a. organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, co oznacza, że żaden dowód, w tym opinia biegłego, nie ma mocy wiążącej. Organ administracji publicznej ocenia swobodnie opinię biegłego z uwzględnieniem kryteriów oceny tego rodzaju dowodu jak poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania sformułowanego stanowiska, stopień stanowczości wyrażonych w niej ocen oraz zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej na podstawie zasad wiedzy i doświadczenia życiowego. Opinia biegłego jest dla organu tylko materiałem, który powinien mu pomóc w ustaleniu określonej kwestii faktycznej. Organ nie może ograniczyć się w decyzji do powołania się na konkluzję zawartą w opinii biegłego, ale ma obowiązek sprawdzić, na jakich przesłankach oparł on swoją konkluzję i skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego. Organ może zatem przyjąć opinię biegłego, jeśli uzna ją za trafną, ale może ją również całkowicie lub częściowo ją zdyskwalifikować (por. wyrok NSA z 22 listopada 2016 r., II GSK 1017/15, Orzeczenia.nsa.gov.pl)., jednak musi wskazać na jej logiczne błędy i wadliwości nie dające się usunąć w drodze jej uzupełnienia.

W orzecznictwie wskazuje się także, że jeżeli w sprawie zostały przedstawione rozbieżne opinie biegłych, to obowiązkiem organu jest wyjaśnienie przyczyny tych różnic i rozważenie, która z opinii jest bardziej miarodajna (teza pierwsza wyroku NSA z 19 kwietnia 1993 r., III SA 2069/92; zob. też tezę pierwszą wyroku NSA z 30 grudnia 1980 r., SA 645/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 2, oraz wyrok NSA z 18 kwietnia 1984 r., III SA 113/84, ONSA 1984, nr 1, poz. 42; Orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast zaniedbanie organu w kwestii ustosunkowania się do istotnych różnic w opiniach biegłych powołanych w sprawie i zaniechanie skonfrontowania tych rozbieżnych opinii w toku postępowania administracyjnego, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 30 grudnia 1980 r., SA 645/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 2). Również stwierdzenie przez organ, że opinia/ekspertyza nie została sporządzona w sposób obiektywny, wymagałoby przedstawienia przekonującej w tym względzie argumentacji popartej konkretnymi okolicznościami i przedstawieniem dowodów albo elementów opinii potwierdzających taką ocenę. Nie można bowiem dyskwalifikować stanowisk ekspertyz przedstawionych na zlecenie stron tylko dlatego, że uzyskane opinie są opiniami prywatnymi. Organ nabierając wątpliwości co do bezstronności autora ekspertyzy winien skonfrontować treść ekspertyzy ze stanem faktycznym sprawy i w ten sposób potwierdzić lub zaprzeczyć podnoszonym przez siebie wątpliwościom. W niniejszej sprawie takich działań brak.

Wobec powyższych uwag, Sąd ocenił, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera oceny rozbieżności jakie występują pomiędzy ekspertyzami złożonymi do akt sprawy przez strony postępowania. DWINB ograniczył się do wskazania, że okoliczności dotyczących stanu nadproża nad wejściem do piwnicy przynależnej do lokalu nr 2, a także stropu między parterem a I piętrem nie potwierdzili pozostali biegli, których opinie znajdują się w aktach sprawy. Pomimo, że organ odwoławczy stan faktyczny sprawy ustalił na podstawie trzech ekspertyz złożonych przez strony (sporządzonych przez M. T., W. J. i J. M.) nie dokonał oceny tych dowodów – każdego z osobna i we wzajemnej łączności - w sposób wcześniej opisany. Organ nie wykazał także, które konkretnie ustalenia dotyczące stanu technicznego budynku oparł na wnioskach której ekspertyzy. W sytuacji, gdy organ ustala stan faktyczny sprawy korzystając z opinii specjalisty (ekspertyzy) konieczne jest precyzyjne wskazanie, jakie wnioski organ wyciąga samodzielnie ze zleconej opinii. W realiach niniejszej sprawy jest to tym bardziej istotne, że pomiędzy opiniami J. M. i W. J. występują czytelne rozbieżności, chociażby w zakresie ogólnej oceny stanu technicznego budynku (pierwszy z biegłych ocenia go jako "zły", a drugi jako "zadowalający"), jak i poszczególnych uchybień (np. w pierwszej ekspertyzie wykazano zły stan techniczny konstrukcji budynku, a w drugiej żadnych objawów wskazujących na zły stan konstrukcji nie stwierdzono). Organ nie wskazał także, które okoliczności faktyczne, stanowiące następnie podstawę dla podjętego rozstrzygnięcia zostały ustalone na podstawie opinii M. T. (opinii tej zresztą niesporządzonej na potrzeby postępowania administracyjnego brak w oryginale w aktach sprawy).

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że ustalenia organu w zakresie oceny materiału dowodowego były zbyt powierzchowne. Oczywiście, organ ma prawo odmówić mocy dowodowej ekspertyzie technicznej, jednak nie może pominąć wskazywanych w tej ekspertyzie okoliczności bez ich rozważenia na podstawie własnych ustaleń stanu faktycznego. Odmowa uznania ekspertyzy M. K. za wiarygodną nie może też prowadzić do automatycznego przyjęcia innych ekspertyz za wiarygodne, zwłaszcza w sytuacji, gdy ekspertyzy te są rozbieżne. Wówczas organ winien albo poinformować stronę, że złożona ekspertyza nie realizuje obowiązku dostarczenia ekspertyzy nałożonego na stronę, celem jej poprawienia albo dokonać oględzin obiektu budowlanego wzywając do udziału w oględzinach obu biegłych i strony postępowania w celu skonfrontowania stanu faktycznego z ustaleniami zawartymi w ekspertyzach. Dopiero tak poczynione ustalenia stanu faktycznego dadzą uzasadnioną podstawę do oceny mocy dowodowej ekspertyz, bowiem wówczas organ będzie w stanie ocenić należycie jakość przedłożonych przez stronę opracowań. Podkreślić należy, że organ może także skorzystać z art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego zlecając wykonanie ekspertyzy lub oceny technicznej na koszt zobowiązanego.

W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji z omówionych względów nie odpowiada prawu, bowiem nie wyjaśniono należycie powodów i przesłanek dokonania oceny mocy dowodowej dostarczonych przez strony ekspertyz technicznych. Nie można zatem z całą pewnością stwierdzić, że organ orzekał na podstawie należycie ustalonego stanu faktycznego sprawy w zakresie części wspólnych budynku. Doszło zatem do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz art. 75 § 1 k.p.a., który stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Niezebranie wystarczającego materiału dowodowego w sprawie oznacza również naruszenie art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym stanie rzeczy oczywiste jest, że w postępowaniu, w którym wydano zaskarżoną decyzję doszło też do naruszenia art. 80 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Uwzględniając powyższe naruszenia prawa Sąd ocenił, że mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby organ odwoławczy nie dopuścił się opisanych naruszeń prawa procesowego, możliwe byłoby ustalenie istotnych w sprawie okoliczności i zbadanie ich zgodności z przepisami prawa. Jednocześnie wyjaśnić trzeba, że przeprowadzenie postępowania dowodowego zmierzającego do wyjaśnienia powyższych okoliczności nie było możliwe w postępowaniu przed Sądem, ponieważ sądy administracyjne orzekają na podstawie akt sprawy zgromadzonych przez organy administracji publicznej (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), a sąd administracyjny nie ma kompetencji do przesłuchania świadków czy powoływania biegłych, gdyż z art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z racji zaś nienależytego ustalenia stanu faktycznego sprawy na etapie postępowania administracyjnego przedwczesne byłoby rozważenie zasadności szczegółowych zarzutów skargi (zbieżnych z argumentacją podnoszoną w odwołaniu) i przesądzenie, czy organ nadzoru budowlanego w zaskarżonej decyzji nałożył prawidłowe obowiązki na adresatów decyzji. Będzie to możliwe dopiero po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z uwzględnieniem dokonanych przez Sąd wskazań.

Reasumując, zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., który stanowi, że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W dalszym postępowaniu organ nadzoru budowlanego winien podjąć takie działania, które umożliwią ustalenie stanu faktycznego sprawy z poszanowaniem zasad prowadzenia postępowania dowodowego. Ustalenia poczynione przez organ nadzoru budowlanego winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, zawierającym wskazanie faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, na których się oparto, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.

Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.