Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 681/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Cisek (sprawozdawca) Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 marca 2010 r. sprawy ze skargi M. i D. G. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki metalowego ogrodzenia wraz z bramą wjazdową I. uchyla decyzję I i II instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżących kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzja z dnia [...] r. (Nr[...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego J.G. nakazał M. i D. G. rozbiórkę metalowego ogrodzenia wraz z bramą wjazdową wybudowanych od strony ulicy przy posesji nr[...] ul. P. w J.G.

W uzasadnieniu wskazano, że w toku postępowania wszczętego w dniu [...]r. w sprawie szeregu robót budowlanych wykonanych na posesji przy ul. P. [...] w J.G. w dniu [...] r. przeprowadzona została wizja lokalna. W jej trakcie ustalono, że inwestorzy wybudowali w [...]r. bez zgłoszenia, częściowo na terenie działki drogowej, dwa odcinki metalowego ogrodzenia (dł. 7,02m i 4,05m), równoległego względem siebie i prostopadłego do ulicy, a tak wykonane części ogrodzenia stanowią samoistne obiekty budowlane nie związane funkcjonalnie z budynkiem. W dniu [...]r. M. G. dokonała zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej zamiaru ogrodzenia całej posesji (dz. Nr[...]) przy ul. P.[...], w tym wykonania metalowej bramy wjazdowej łączącej wybudowane wcześniej dwa odcinki ogrodzenia. Wezwana postanowieniem z dnia [...] r. do uzupełnienia zgłoszenia w dniu [...] r. uzupełniła braki a zgłoszenie zostało przyjęte bez sprzeciwu. Podczas przeprowadzonej w dniu [...] r. wizji lokalnej w innej sprawie powzięto wiadomość, iż brama wjazdowa na terenie działki drogowej (dz. Nr[...]) został wykonana inaczej niż to zostało przedstawione na dołączonym szkicu do złożonego zgłoszenia.

Nadto wskazano, iż z zebranych w sprawie dowodów wynika, że zgłoszeniem, o którym mowa powyżej, objęto również wykonane samowolnie w 2005 r. dwie części prostopadłego do ulicy ogrodzenia. Mając więc na względzie powyższe okoliczności, wyjaśniono, iż zgłoszenie to jest nieskuteczne bowiem narusza przepisy art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, a zaistniała samowola budowlana w świetle przepisów prawa budowlanego podlega przepisom art. 49 powyższej ustawy. Wybudowanie bowiem ogrodzenia na odrębnym terenie niż budynek mieszkalny winno być traktowane jako wzniesienie samoistnej budowli niezwiązanej z budynkiem.

Nadto wskazano, iż podejmując procedurę legalizacyjną organ nadzoru budowlanego nałożył na inwestorów postanowieniem z dnia [...] r. obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Strony jednakże tego nie uczyniły, co – zgodnie z zawartym w powyższym postanowieniu pouczeniem - winno skutkować, w myśl art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, podjęciem decyzji nakazującej rozbiórkę wzniesionego w warunkach samowoli ogrodzenia.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli M. i D.G., motywując, iż w całości podtrzymują wnioski wskazane w treści odwołania z dnia [...] roku, wniesionego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. J. G. z dnia [...] r. (Nr[...]).

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] r. (Nr[...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W głównych motywach podjętego rozstrzygnięcia wskazano, iż w toku postępowania administracyjnego w sprawie szeregu robót budowlanych wykonanych na posesji przy ul. P. [...] w J. G. zostały przeprowadzone oględziny, podczas, których ustalono, iż powierzchnia działki została oddzielona metalowym ogrodzeniem z dwóch stron. Wysokość słupa ogrodzenia wynosi 1,45m, przęseł 1,39m, długość ogrodzenia przy pochylni wjazdowej wynosi 7,02, a od strony działki sąsiada 4,05m. Ogrodzenie wykonano we wrześniu [...] r. Natomiast z notatki służbowej sporządzonej w dniu [...] r. wynika, iż do istniejących metalowych dwóch części ogrodzenia prostopadłego do ulicy - dobudowano trzecią część równolegle do ul. P., w ten sposób, że połączono dotychczasowo istniejące na pasie drogowym.

W dalszej części uzasadnienia podkreślono, że z uwagi na fakt, iż zarządca drogi tj. MZDiM w J. G. jednoznacznie wypowiedział się w piśmie z dnia [...]r. o załatwieniu sprawy zajęcia pasa drogowego w oparciu o "swoje przepisy", organ I instancji decyzją z dnia [...] r (Nr[...]) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ogrodzenia wraz z boksem na śmietnik wybudowanych w pasie drogowym działki nr [...] przy ul. P. [...] w J. G.

Na skutek złożonego przez M. i D. G. odwołanie D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] r. (Nr[...]) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując, iż postawione ogrodzenie jest równoległe do ul. P., wobec czego podlega regulacji zawartej w art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.

Nadto wskazano, że pomimo deklaracji MZDiM wyrażonej w piśmie z dnia [...] r. załatwienia sprawy ogrodzenia zajmującego pas drogi, MZDiM nie podjął żadnych czynności.

W dniu [...] r. M. G. dokonała zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej zamiaru ogrodzenia całej posesji (dz. nr [...] ) przy ul. P. [...], w tym wykonania metalowej bramy wjazdowej łączącej wybudowane wcześniej dwa odcinki ogrodzenia. Wezwana postanowieniem z dnia [...] r. do uzupełnienia zgłoszenia, w dniu [...] r. uzupełniła braki a zgłoszenie zostało przyjęte bez sprzeciwu. Przeprowadzona w dniu [...] r. wizja lokalna w innej sprawie potwierdziła, że wykonano bramę wjazdową na terenie działki drogowej (dz. Nr[...]) czyli inaczej niż to zostało przedstawione na dołączonym szkicu do złożonego zgłoszenia. Z zebranych w sprawie dowodów wynika, że zgłoszenia dokonano po wcześniejszym wykonaniu części ogrodzenia - ww. dwóch odcinków, co oznacza, iż zgłoszenie jest nieskuteczne bowiem narusza przepisy art. 30 ust. 5 prawa budowlanego.

W dalszej części uzasadnienia wskazano, że podejmując procedurę legalizacyjną organ nadzoru budowlanego nałożył na inwestorów postanowieniem z dnia [...] r. (Nr[...][) obowiązek przedłożenia niezbędnych dokumentów w terminie 30 dni od daty jego otrzymania. W zakreślonym terminie strony nie wypełniły nałożonych obowiązków. W tak zatem kształtującym się stanie faktycznym organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] r., (Nr[...] ) nakazującą M. i D. G. - rozbiórkę metalowego ogrodzenia wraz z bramą wjazdową wybudowaną od ulicy przy ul. P. nr [...] w J.G., która jednakże została uchylona decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. (Nr[...]).

Po ponownej analizie zgromadzonego materiału organ stopnia powiatowego stwierdził, iż przedmiotowe ogrodzenie jest samodzielnym obiektem budowlanych, niezwiązanym z budynkiem usytuowanym na innej działce, a zatem postanowieniem z dnia [...] r. (Nr[...] ) podjętym w trybie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego organ I instancji zobowiązał inwestorów do przedstawienia dokumentów, niezbędnych do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Inwestorzy nie przedłożyli jednak wymaganych dokumentów.

Mając zatem na względzie powyższe organ I instancji decyzją z dnia [...]r. nakazał M. i D.G. rozbiórkę metalowego ogrodzenia wraz z bramą wyjazdową wybudowaną od strony ulicy przy posesji nr[...], przy ul. P. w J. G.

Organ II instancji po przeanalizowaniu odwołania nie dostrzegł nieprawidłowości w dyskredytowanej decyzji zarówno pod względem merytorycznego rozstrzygnięcia jak również co do poprawności zastosowanych przepisów.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, wyjaśniono, iż zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Samowolne zaś wykonywanie przez inwestora robót budowlanych sankcjonowane jest przepisami ustawy Prawo budowlane. W zależności od charakteru wykonywanych robót budowlanych zastosowanie będą miały przepisy art. 48, 49b, 51 powyższej ustawy. Zgodnie zaś z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zgłoszenia właściwemu organowi wymaga: budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20m.

W dalszej części wskazano, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...]r. ustalono, iż powierzchnia działki została oddzielona metalowym ogrodzeniem z dwóch stron, a długość ogrodzenia przy pochylni wjazdowej dla motocykla wynosi 7,02 zaś od strony działki sąsiada 4,05m. Ogrodzenie wykonano we wrześniu 2005r. Natomiast z notatki służbowej sporządzonej w dniu 2 lipca 2007 r. wynika, iż do istniejących metalowych dwóch części ogrodzenia prostopadłego do ulicy - dobudowano trzecią (przedmiotowa brama) część równolegle do ul. P., w ten sposób, że połączono dotychczasowo istniejące na pasie drogowym. Należy zatem wskazać, iż postawione ogrodzenie jest równoległe do ul. P., wobec czego podlega regulacji zawartej w art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.

Wyjaśniono nadto, że istotnie w dniu [...] r. M. G. dokonała zgłoszenia zamiaru ogrodzenia posesji (dz. Nr[...]) przy ul. P. [...] w J. G., w tym wykonania metalowej bramy wjazdowej (łączącej wybudowane samowolnie w [...] r. dwa odcinki ogrodzenia prostopadłe do ulicy i usytuowane w pasie drogowym). W załączonym jednak do tego zawiadomienia szkicu całość metalowego ogrodzenia (dwa istniejące odcinki) wraz z bramą wjazdową została wrysowana na granicy działek tj. drogowej nr [...] i należącej do inwestorów nr[...] . W dniu [...] r., podczas przejazdu ulicą P. zauważono, że w rzeczywistości bramę wjazdową wraz z ogrodzeniem wykonano w pasie drogowym przekraczając granicę działki nr [...] o około 4m w kierunku ulicy. Materiał zgromadzony w sprawie, a zwłaszcza dokumentacja fotograficzna potwierdza fakt wykonania ogrodzenia na działce drogowej co jest niezgodne ze zgłoszeniem dokonanym przez M. G. w dniu [...] r. W tym stanie faktycznym uznano, iż zgłoszenie zamiaru ogrodzenia posesji było nieskuteczne, a wykonane ogrodzenie stanowi samowolę budowlaną.

Wskazano także, iż w doktrynie i orzecznictwie administracyjnym przyjmuje się, że ogrodzenie, zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, jest nie tylko urządzeniem technicznym związanym z istniejącymi na działce zabudowaniami, ale jest też budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, wchodzącą w zakres szerokiego pojęcia obiektu budowlanego. Zgodnie bowiem z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 21 września 2006 r., (sygn. akt VII SA/Wa 304/2006, lex 255823) "budowa ogrodzenia jest samodzielnym zamierzeniem inwestycyjnym".

Nadto przywołano, iż zgodnie z treścią art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, gdy mowa o "urządzeniach budowlanych - należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki". Analiza treści tego przepisu wskazuje, że dotyczy on takich obiektów ściśle związanych z obiektem budowlanym, które bez tego obiektu nie spełniają przypisanej im funkcji technicznej. Zasadniczą funkcją ogrodzenia jest oddzielenie danej działki od innych sąsiednich terenów, w szczególności od drogi publicznej, tak jak ma to miejsce w rozpoznanej sprawie. Taka funkcja ogrodzenia nie wiąże się z istnieniem obiektu budowlanego, bowiem ogrodzenia spełniające taką rolę mogą być realizowane zarówno dla działek zabudowanych, jak też bez zabudowy. Uznano więc należy, iż w powołanym przepisie chodzi o urządzenia łączące się z funkcją budynku, na którym je zainstalowano, a zatem budowa ogrodzenia jest samodzielnym zamierzeniem inwestycyjnym. W rozpoznanej sprawie sporne ogrodzenie nie mogło być zaliczone do urządzeń budowlanych, co w konsekwencji prowadzi do uznania, iż organy nadzoru budowlanego powinny zastosować postanowienia art. 49b Prawa budowlanego do zaistniałego stanu faktycznego.

Zgodnie zaś z art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego "właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu. W przypadku niespełnienia obowiązku o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1 a zatem organ orzeka nakaz rozbiórki. Nakaz rozbiórki nie będzie miał zastosowania jedynie w przypadku, gdy zostanie udowodnione, że samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zwłaszcza z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 49 b ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. jeżeli budowa jest zgodna: z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ winien wdrożyć procedurę zmierzającą do legalizacji inwestycji, określoną w art. 49b ustawy Prawo budowlane.

Konkludując, wskazano, że z uwagi na fakt, iż inwestorzy nie wykonali obowiązku przedłożenia wymaganych przepisem art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane dokumentów, zasadnym było podjecie decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyli M. i D. G., wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do organu I instancji.

Zarzucono, iż kwestionowane orzeczenie podjęte zostało z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej i przepisów materialnego prawa budowlanego, poprzez bezzasadne przyjęcie, iż do wybudowania ogrodzenia doszło w warunkach samowoli budowlanej skutkującej koniecznością rozbiórki obiektu, podczas gdy prawidłowa analiza faktów i dokumentów, a w szczególności pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. z dnia [...] roku oraz decyzji tego organu z [...] roku połączonej z właściwą analizą środka zaskarżenia wniesionego od tego orzeczenia oraz zgłoszenia małżonków G. budowy obiektów do Wydziału Urbanistyki. Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta J. G. z dnia [...] roku wraz z wszystkimi załącznikami i szkicami (znak A/811/07) wskazują, iż wybudowane w roku 2005 elementy ani w całości, ani we fragmencie nie były ogrodzeniem, nie były samowolą, co zostało formalnie, prawomocnie orzeczone przez Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego Powiatu G., a posadowiona w [...] roku brama wjazdowa została zgłoszona zgodnie z przepisami prawa budowlanego w okolicznościach niezgłoszenia sprzeciwu Wydziału Urbanistyki. Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta J.G. co skutkuje prawomocnością zgłoszenia, jak i koniecznością stwierdzenia, iż obiekt będący przedmiotem rozpatrywania w sprawie nie jest samowolą budowlaną.

Strona skarżąca zarzuciła nadto, iż w toku postępowania administracyjnego naruszono przepisy proceduralne poprzez nieuwzględnienie w postępowaniu administracyjnym wniosków dowodowych D. i M. G. z dnia [...] roku. oraz niewydania właściwego postanowienia o nieuwzględnieniu wniosków dowodowych w przypadku uznania tych wniosków przez organ administracji jako bezzasadne. Wobec powyższego wskazano, że zostały naruszone procesowe zasady uczestnictwa stron w postępowaniu, poszanowania inicjatywy dowodowej, jak również zasady legalizmu i prawdy materialnej.

W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Z kolei art. 147 § 1 przywołanej powyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, do stwierdzenia nieważności tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdzenia, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

W pierwszej kolejności kontroli sądu podlega prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów proceduralnych. Bezbłędne stosowanie przepisów procesowych wpływa bowiem na zasadność ustalenia stanu faktycznego w sprawie, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić trafność zastosowanych w danej sprawie norm prawa materialnego.

W rozpoznawanej sprawie decyzją z dnia [...] r. (Nr[...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego J.G. nakazał M. i D. G. rozbiórkę metalowego ogrodzenia wraz z bramą wjazdową wybudowanego od strony ulicy przy posesji nr[...], ul. P. w J. G., argumentując, że do wybudowania ogrodzenia doszło w warunkach samowoli budowlanej. Z twierdzeniem tym nie zgodzili się inwestorzy, wskazując, iż wybudowane w roku[...]r. elementy ani w całości ani we fragmencie nie były ogrodzeniem, a co za tym idzie brak jest podstaw do uznania ich za samowolę budowlaną

Rozpoznając niniejszą sprawę zasadnym jest wskazanie, że stosownie do postanowień art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach art. 29, który wylicza enumeratywnie obiekty i roboty budowlane, których realizacja, co prawda nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, ale nakłada na inwestora obowiązek zgłoszenia zamiaru ich wykonania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Rozpatrując powyższą skargę w kontekście wskazanych wyżej uregulowań należy uznać, iż zgodnie z przepisem art. 28 Prawa budowlanego istnieje swoiste domniemanie, iż rozpoczęcie robót budowlanych wymaga – co do zasady – legitymowania się przez inwestora ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od powyższej zasady wprowadził ustawodawca w przepisie art. 29 powoływanej ustawy, tworząc katalog zamknięty robót budowlanych niewymagających takiego pozwolenia na budowę. Z kolei w przepisie art. 30 Prawa budowlanego określono w jakich przypadkach wykonywanie robót budowlanych nie wymaga co prawda uzyskania pozwolenia na budowę ale konieczne jest zgłoszenie określonych w tym przepisie robót budowlanych właściwemu organowi. Również wyliczenie owych robót podlegających zgłoszeniu ma charakter zamknięty.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy zgłoszeniu właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2, 20m.

W rozpoznawanej sprawie, istotne, a niesporne jest to, że inwestorzy wybudowali w 2005 r. bez stosownego zgłoszenia dwa odcinki metalowego ogrodzenia -równoległych do siebie i prostopadłych do ulicy. Jednakże istotne jest i to, że w dniu [...] r. M. G. dokonała zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej zamiaru ogrodzenia posesji wraz z bramą wjazdową na jej teren, dołączając szkic i opis planowanego przedsięwzięcia, z którego wynika, że zamiarem inwestycyjnym objęto także wykonane samowolnie w [...] r. dwie części prostopadłego do ulicy ogrodzenia. Właściwy organ w przewidzianym przez prawo terminie nie złożył sprzeciwu, co oznacza, iż inwestorzy nabyli uprawnienie do przystąpienia do wykonania robót związanych z budową ogrodzenia. Jak bowiem stanowi art. 30 ust. 5 prawa budowlanego do wykonania robót budowlanych można przystąpić jeżeli w terminie 30 dni od doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie w drodze decyzji sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia.

Mając zatem na względzie powyższe wskazać należy, iż argumentem przemawiającym za zasadnością podjęcia decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki, nie może być powoływanie się na brak skuteczności zgłoszenia, w sytuacji gdy we właściwym czasie organ nie złożył sprzeciwu. W uzasadnieniu jednak decyzji z dnia [...] r. wskazano, że złożone w dniu [...] r. przez M. G. zgłoszenie jest nieskuteczne, a to z uwagi na fakt, iż objęto nim również wykonane samowolnie w [...] r. dwie części prostopadłego do ulicy ogrodzenia. Powyższy zarzut organu - jakkolwiek niepozbawiony racji - nie może być jednak podnoszony na etapie oceny zgodności wykonanych prac ze zgłoszeniem. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 2010 r. (sygn. akt II OSK 85/09), podzielonym przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę - z istoty zgłoszenia robót budowlanych jako instytucji prawa budowlanego wynika, iż musi być ono dokonane przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót. Do ich wykonania można przystąpić dopiero, gdy w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji sprzeciwu. Zatem zarzut dotyczący nieskuteczności zgłoszenia winien zostać podniesiony, ale w toku oceny zgłoszenia planowanych prac, porze wydanie decyzji w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu. To niedopatrzenie organu nie może jednak powodować negatywnych konsekwencji dla strony, która przecież wyjaśniła, iż zgłoszenie dotyczy ogrodzenia posesji wraz z bramą wjazdową i dołączyła stosowny szkic. Zaniechanie zatem należytego ustalenia okoliczności stanu faktycznego przez organ stopnia powiatowego przy rozpoznawaniu powyższego zgłoszenia nie może w rozpoznawanej sprawie uzasadniać rozbiórki wybudowanego w jego konsekwencji ogrodzenia. Takie bowiem działanie organu przeczyłoby ochronie nabytych uprawnień i stabilności obrotu prawnego.

Skoro więc doszło do skutecznego zgłoszenia zamiaru wykonywania określonych robót przez stronę skarżącą - to w przypadku, gdy przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane w sposób czy w zakresie odbiegającym od treści złożonego zgłoszenia nie można było przyjąć – jak to uczyniły organy – że mamy w tym przypadku do czynienia z samowolą budowlaną w rozumieniu przepisu art. 48 Prawa budowlanego i ewentualna legalizacja takiej samowoli powinna odbywać się w trybie określonym przepisami art. 48 – 49b Prawa budowlanego. Przepisy te mają bowiem zastosowanie tylko do obiektów wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Jak się wskazuje w orzecznictwie sądowym w sytuacji, gdy strona błędnie dokonała zgłoszenia zamiast złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, a organ wadliwie zaniechał wniesienia sprzeciwu winien znaleźć zastosowanie nie tryb przewidziany w art. 48 Prawa budowlanego, lecz tryb wynikający z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, umożliwiający dokonanie legalizacji. Stanowisko takie znajduje uzasadnienie także w przypadku, gdy organ architektoniczno-budowlany powiadomiło inwestora o nie wniesieniu sprzeciwu co do zgłoszenia inwestycji oraz braku złej woli po stronie inwestora, który działając w dobrej wierze oczekuje od organu dokonania prawidłowej oceny odnośnie charakteru inwestycji (por. niepubl. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 19.03.2008r., II SA/Go 102/08).

Jak już wskazano wyżej – w rozpatrywanej sprawie dokonano zgłoszenia zamiaru wykonania określonych robót a organ nie zgłosił w ustawowym terminie sprzeciwu. W takiej sytuacji – gdy w ocenie organu, przedmiotowe prace zostały wykonane w sposób sprzeczny z treścią zgłoszenia lub przekroczono zakres robót określonych zgłoszeniem – ewentualna legalizacja wykonanych robót winna się odbywać na zasadach określonych w przepisach art. 50- 51 Prawa budowlanego. Jak się bowiem wskazuje w orzecznictwie sądowym tryby określone w art. 48 oraz art. 50-51 Prawa budowlanego z 1994 r. są trybami rozłącznymi, stosowanymi w odmiennych stanach faktycznych i niedopuszczalne jest prowadzenie jednego postępowania w oparciu o stosowane zamiennie różne instrumenty prawne i podstawy prawne (por. niepubl. wyrok WSA we Wrocławiu z 14.10.2008r, II SA/Wr 51/08).

Odnosząc się zaś do zarzutu skarżących, iż w toku postępowania administracyjnego naruszono przepisy proceduralne poprzez nieuwzględnienie w postępowaniu administracyjny złożonych wniosków dowodowych, a w przypadku uznania ich bezzasadności - wydania właściwego postanowienia, zważyć należy, iż przepis z art. 78 § 1 KPA, stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Zasadność powyższego żądania zachodzi więc wówczas, gdy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenia dla sprawy, a zatem taka, która jest istotna dla ustalenia stanu faktycznego.

W rozpoznawanej sprawie organ jednak nie odniósł się do zgłoszonych w dniu 21 maja 2006 r. wniosków, co oczywiście stanowiło formalne uchybienie organu. Prawu bowiem strony do żądania dowodu odpowiada obowiązek organu ustosunkowania się do żądania strony, a zatem dokonania oceny, czy przedmiotem odwodu jest okoliczność mającą znaczenie dla sprawy. Określone w powyższym przepisie prawo procesowe strony ma ogromne znaczenie dla obrony jej interesu prawnego, oznacza wszak czynny udział strony w ustalaniu okoliczności stanu faktycznego sprawy będącej przedmiotem postępowania (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2005, s. 227 - 228).

Konkludując, wskazać należy, iż w niniejszej sprawie doszło tak do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy, jak i naruszenie przepisów procesowych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik podjętego rozstrzygnięcia, a zatem zasadnym było uchylenie tak decyzji organu I instancji jak i utrzymującej ja w mocy decyzji organu odwoławczego. Rozstrzygnięcie zawarte w II pkt wyroku wynika z treści przepisu art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a rozstrzygnięcie o kosztach postępowania - z treści art. 200 tejże ustawy.