Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 82/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 55, art. 64
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 35 ust. 3 i 5
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. M. i A. F.-M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...] Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2011 r., znak: [...] odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania A. F. – M. i M. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową na działce nr [...], położonej przy ul. N. nr [...] w L.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Do Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta Lublin wpłynął wniosek A. F. – M. i M. M. o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową na działce nr [...], położonej przy ul. N. nr [...] w L.

Organ pierwszej instancji, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...], wezwał inwestorów do usunięcia w przedłożonym projekcie budowlanym wyszczególnionych braków, w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia postanowienia. Należało przedłożyć projekt budowlany zgodny z warunkiem 3d decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. o ustaleniu warunków zabudowy, tj. zaprojektować poddasze użytkowe w stromym dachu, nachylenie połaci do 45°, wykazać spełnienie warunku 3b decyzji o warunkach zabudowy w zakresie minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej. Ponadto należało uzgodnić projekt z rzeczoznawcą ds. SANEPID i BHP, wykazać spełnienie przepisów § 328 i 329 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie wymagań izolacyjności cieplnej budynku oraz przedłożyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działek nr [...] i [...] (pas drogowy), na których zlokalizowano zjazd i przyłącze kanalizacji sanitarnej. W dniu 6 września 2011 r. (tj. przed upływem terminu wyznaczonego w postanowieniu), inwestorzy uzupełnili część dokumentów. Następnie, w dniu 20 września 2011 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo, w którym inwestorzy przedstawili swoje stanowisko w stosunku do wymagań nałożonych postanowieniem Prezydenta Miasta L. Według ich oceny, projektowany budynek mieszkalny jest zgodny z wymaganiami decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Zaprojektowane pomieszczenia spełniają wymogi poddasza użytkowego, zgodnie z definicją zawartą w § 3 pkt 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., stanowią bowiem przestrzeń pomiędzy najwyższym stropem a pokryciem dachowym.

Decyzją z dnia [...] października 2011 r. organ pierwszej instancji odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania A. F. – M. i M. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową na działce nr [...], położonej przy ul. N. nr [...] w L.

W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta L. stwierdził, że projekt budowlany nie został dostosowany do wytycznych zawartych w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2011 r.

Z powyższą decyzją nie zgodzili się jej adresaci, zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez uznanie, iż przedłożony projekt budowlany nie jest zgodny z ustaleniami decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości oraz naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i użytych w niej pojęć, a w efekcie naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane. Według oceny odwołujących, projekt spełnia wymagania zawarte w decyzji o warunkach zabudowy. Organ pierwszej instancji nie wskazał żadnych przepisów, z których wynikałby obowiązek realizacji kondygnacji określanej jako "poddasze użytkowe" o parametrach innych (mniejszych) niż kondygnacje niższe. Zdaniem skarżących, nie ma zarówno normatywnych, jak i wynikających z decyzji ustalającej warunki zabudowy, podstaw do twierdzenia, iż dach stromy i kąt nachylenia dachu do 45° nie może być realizowany poprzez dach odwrócony. Zakaz takiej realizacji musi znajdować oparcie w konkretnych normatywnych podstawach, tj. w przepisach prawa, bądź ustaleniach zawartych w decyzji opartych na normach prawnych. W ocenie odwołujących, chybiony jest też zarzut dotyczący braku kalenicy. Użycie w decyzji o warunkach zabudowy, określenia "kalenica" nie jest tożsame z obowiązkiem jej uwzględnienia w projekcie. Określenie to, zdaniem odwołujących, używane jest w istocie dla określenia wysokości budynku, przy czym wysokość jest parametrem ustawowym, który obligatoryjnie ma zostać ustalony w decyzji o warunkach zabudowy. Ustalona wysokość 10 m została zachowana w projekcie, przy istnieniu dwóch kalenic na tej samej wysokości. W ocenie odwołujących, brew stanowisku prezentowanemu w zaskarżonej decyzji, ustalone decyzją o warunkach zabudowy parametry dotyczące geometrii dachu dawały projektantowi możliwość ukształtowania dachu w sposób zawarty w projekcie. Ponadto, jak stwierdzili odwołujący, w projekcie wykazano udział powierzchni biologicznie czynnej, która wynosi 71%. W części graficznej i opisowej projektu wskazano zastosowanie kratki trawnikowej "Geosystem", a specyfikacja techniczna dołączona została do wiadomości organu, a nie do projektu. Skarżący wyjaśnili, że w pkt 2.3 BILANS TERENU WG PN-ISO 9836:1997 podano omyłkowo błędną informację, że powierzchnia utwardzona - 71%, powierzchnia biologicznie czynna - 29%, podczas gdy powinno być powierzchnia utwardzona - 29%, a powierzchnia biologicznie czynna - 71%. Pozostałe wyliczenia były prawidłowe.

Po rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty odwołania nie są uzasadnione. Zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta L. została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Słuszne, w ocenie organu odwoławczego, jest stanowisko wyrażone w postanowieniu i decyzji organu pierwszej instancji, iż projektowana na działce nr ewid. [...], przy ul. N. [...] w L. inwestycja, polegająca na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową, narusza warunki określone w pkt 3 lit. b/ i pkt 3 lit. d/ decyzji Prezydenta Miasta L. nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Punkt 3 tej decyzji zatytułowany "Warunki i wymagania kształtowania ładu przestrzennego" zawiera 6 podpunktów: a) linia zabudowy - zabudowę lokalizować w strefie wyznaczonej nieprzekraczalną linią zabudowy, b) wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki lub terenu - do 15%, udział powierzchni biologicznie czynnej - min. 70%, c) szerokość elewacji frontowej - do 12 m, d) wysokość zabudowy mieszkaniowej: do III kondygnacji, czyli do 10 m wysokości w kalenicy (parter, piętro oraz poddasze użytkowe w stromym dachu), przy nachyleniu połaci dachu do 45°, e) projektowana zabudowa winna posiadać estetyczny wygląd architektoniczny, f) uciążliwość usługi winna się mieścić w granicach działki.

Po przeanalizowaniu przedłożonego projektu budowlanego organ drugiej instancji stwierdził, że ostatnia kondygnacja przedmiotowego budynku mieszkalnego przekryta jest stropem żelbetowym o grubości 20 cm, na którym bezpośrednio położone są: paroizolacja, styropian grubości 25 cm jako izolacja cieplna stropu oraz warstwy pokrycia dachowego z papy. Jak wynika z definicji określonej w § 3 pkt 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690), przez kondygnację należy rozumieć poziomą nadziemną lub podziemną część budynku, zawartą pomiędzy powierzchnią posadzki na stropie lub najwyżej położonej warstwy podłogowej na gruncie a powierzchnią posadzki na stropie bądź warstwy osłaniającej izolację cieplną stropu, znajdującego się nad tą częścią budynku, przy czym za kondygnację uważa się także poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi.

Zgodnie z tą definicją, kondygnacjami są przestrzenie wydzielone stropami (poszczególne piętra budynku), a także poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Z definicji tej wynika, że poddasza z pomieszczeniami na pobyt ludzi, chociaż nie są to przestrzenie, o których mowa w pierwszej części definicji, tzn. ograniczone od góry stropem, też należy traktować jako kondygnację.

Organ odwoławczy podkreślił, iż definicji poddasza nie ma co prawda w przepisach prawa budowlanego, ale jest to pojęcie powszechnie używane, w tym w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego i w decyzjach ustalających warunki zabudowy. Poddaszem nazywana jest przestrzeń w budynku znajdująca się bezpośrednio pod dachem nad najwyższym (ostatnim) stropem budynku.

W omawianym przypadku ostatnia kondygnacja projektowanego budynku przekryta od góry stropem z warstwą ocieplenia, nie jest poddaszem, ale pełną kondygnacją, o której mowa w pierwszej części § 3 pkt 16 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury ("część budynku zawartą pomiędzy powierzchnią posadzki na stropie lub najwyżej położonej warstwy podłogowej na gruncie a powierzchnią posadzki na stropie bądź warstwy osłaniającej izolację cieplną stropu, znajdującego się nad tą częścią budynku").

Organ odwoławczy podzielił stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, że użyte w decyzji ustalającej warunki zabudowy pojęcie "poddasza użytkowego w stromym dachu" odnosi się do przestrzeni znajdującej się nad ostatnim stropem pod drewnianą konstrukcją więźby dachowej, którą posiadają dachy strome. Tak ukształtowane poddasze charakteryzuje się, jak stwierdził organ pierwszej instancji, innymi parametrami użytkowymi niż powtarzalna tzw. "pełna kondygnacja". Wysokość pomieszczeń na takim poddaszu zmienia się bowiem wraz ze spadkiem dachu, najniższa jest na ścianie kolankowej - przy okapie, a najwyższa w kalenicy, stanowiącej linię przecięcia połaci dachu. Do powierzchni użytkowej wlicza się w całości tylko tę część podłogi, nad którą wysokość w świetle jest powyżej 2,2 m. Dla wysokości 1,4 - 2,2 m, powierzchnię podłogi liczy się w połowie, a przy wysokości poniżej 1,4 m nie wlicza się jej wcale do powierzchni użytkowej. W omawianym przypadku natomiast ostatnia kondygnacja budynku nie ma cech poddasza, ma wysokość w świetle nawet wyższą niż zlokalizowane pod nią kondygnacje: parter i pierwsze piętro.

Organ drugiej instancji wskazał, że ustalenia zawarte w decyzji o warunkach zabudowy nie pozostawiają dowolności w kształtowaniu formy trzeciej kondygnacji. Spełnienie w przedłożonym projekcie wymogu określonego w pkt 3d decyzji o warunkach zabudowy, tylko w zakresie wysokości zabudowy mieszkaniowej do trzech kondygnacji, czyli do 10 m w kalenicy, nie jest wystarczające, skoro nie został dopełniony dalszy warunek, określający, jakie to mają być kondygnacje, tj. parter, piętro oraz poddasze użytkowe w stromym dachu. Tym samym nie można zgodzić się z zarzutami odwołania, iż wymogi zawarte w decyzji o warunkach zabudowy zostały w projekcie budowlanym spełnione, jeśli nie przekroczono wysokości trzech kondygnacji i 10 m w kalenicy.

Prezydent Miasta L. w decyzji o warunkach zabudowy - po dokonaniu analizy funkcji oraz cech zabudowy na obszarze położonym wokół przedmiotowej działki - wprowadził do decyzji dodatkowy warunek, iż trzecia kondygnacja budynku powinna być zaprojektowana jako poddasze użytkowe w stromym dachu.

Organ odwoławczy ponownie podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż podane w decyzji o warunkach zabudowy, parametry i nazewnictwo kształtują w określony sposób bryłę projektowanego budynku, wpisując ją w zabudowę istniejącą. Przeprowadzona analiza sąsiedniej zabudowy ustaliła zabudowę projektowaną o parametrach zawartych w decyzji, a niedostosowanie się do niej mogłoby doprowadzić do powstania w terenie nieuzasadnionej dominanty.

W ocenie organu drugiej instancji, jeżeli inwestor chciałby realizować budynek z dachem pogrążonym i stropodachem zamiast dachu stromego z konstrukcją drewnianą zwaną więźbą dachową, powinien uzyskać stosowną dla takiej inwestycji decyzję ustalającą warunki zabudowy. Organ wydający tę decyzję winien bowiem stwierdzić, czy budynek o trzech pełnych kondygnacjach nie będzie stanowił dominanty architektonicznej wśród otaczającej zabudowy. Kwestie te natomiast nie mogą być rozstrzygane przed organami administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę.

Nieuzasadniony, zdaniem organu odwoławczego, jest też argument odwołania mówiący o zgodności projektu budowlanego z punktem 3 lit. b/ decyzji ustalającej warunki zabudowy, odnośnie do udziału powierzchni biologicznie czynnej - min. 70%. Zgodnie z opisem zawartym w projekcie zagospodarowania terenu (str. 4), wskaźnik ten wynosi - 29%, co potwierdzili sami inwestorzy w odwołaniu.

Skargę na decyzję organu drugiej instancji wnieśli A. F. – M. i M. M., zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez uznanie, iż przedłożony projekt nie jest zgodny z ustaleniami decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości oraz naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię ustaleń decyzji o warunkach zabudowy oraz użytych w niej pojęć, a w efekcie naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane:

- poprzez niewłaściwą jej interpretację i przyjęcie, że sformułowany zapis "poddasze użytkowe w stromym dachu" w rozumieniu wymienionej decyzji "odnosi się do przestrzeni znajdującej się nad ostatnim stropem pod drewnianą konstrukcją więźby dachowej, którą posiadają dachy strome".

- błędne zakwalifikowanie zaprojektowanego dachu o nachyleniu 10% jako strop tylko ze względu na rodzaj konstrukcji.

W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie w całości skarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi wskazali, że organ dokonał błędnej oceny projektu w kontekście wymagań decyzji o warunkach zabudowy. Przedstawiony projekt spełnia bowiem zawarte w decyzji wymagania. Przede wszystkim organ drugiej instancji nie wskazał jakichkolwiek przepisów, z których wynikałaby obowiązek realizacji kondygnacji określanej jako "poddasze użytkowe" o parametrach innych (mniejszych) niż kondygnacje niższe. Nie wskazano również przepisów nakazujących realizację trzeciej kondygnacji o drewnianej konstrukcji więźby dachowej. Nie ma także zarówno normatywnych, jak i wynikających z decyzji ustalającej warunki zabudowy podstaw do twierdzenia, iż dach stromy i kąt nachylenia dachu do 45° nie może być realizowany poprzez dach odwrócony. Zakaz realizacji takiej inwestycji musi znajdować oparcie w konkretnych podstawach normatywnych, którymi mogą być konkretne przepisy prawa lub ustalenia zawarte w decyzji, które także muszą mieć normatywne oparcie.

Skarżący wskazali, iż z § 3 pkt 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wynika wprost, że kondygnacją jest również poddasze spełniające warunki określone w tym przepisie. Nie wprowadza on bowiem żadnych dodatkowych wymagań dotyczących poddaszy, co oznacza całkowicie dowolne uznanie przez organ odwoławczy za poddasze użytkowe w stromym dachu jedynie kondygnację przykrytą drewnianą konstrukcją więźby dachowej. W szczególności nie wprowadza on żadnych charakterystycznych parametrów technicznych i nie wprowadza również żadnych wymagań szczególnych dotyczących geometrii dachu (takich jak kąt nachylenia, układu połaci dachowych), czy też jego konstrukcji. Jak wynika z powyższego, organ odwoławczy w sposób nieuzasadniony wiąże pojęcie poddasza użytkowego z drewnianą więźbą dachową. Przepisy prawa budowlanego oraz przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie definiują wprost pojęcia poddasza użytkowego, jednakże przepisy Prawa budowlanego i przepisy wykonawcze do tej ustawy nie definiują również pojęcia dachu stromego i dachu płaskiego. Oznacza to pozostawienie w uznaniu projektanta sposobu zaprojektowania i wyboru konstrukcji dachu budynku, pod warunkiem zgodności stosowanych rozwiązań z przepisami prawa.

W ocenie skarżących, skoro przepisy prawa, a w szczególności przepisy Prawa budowlanego i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie definiują pojęcia "poddasze użytkowe" to należy oprzeć się na tych regulacjach, które zostały wprowadzone do wymienionych wyżej przepisów. Poza powoływanym przepisem § 3 pkt 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, jedynym przepisem, w którym wspomina się o poddaszu użytkowym, jest § 219 tego rozporządzenia.

Zdaniem skarżących, brak uregulowań dotyczących poddaszy użytkowych nie uprawnia organów administracji architektoniczno - budowlanej do dowolnego interpretowania pojęcia "poddasze użytkowe", z powołaniem się na to, że jest ono powszechnie używane w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego i w decyzjach ustalających warunki zabudowy.

Przechodząc do kwestii zgodności projektu budowlanego z decyzją o ustaleniu warunków zabudowy, która określa wysokość zabudowy mieszkaniowej do: trzech kondygnacji czyli do 10 m wysokości w kalenicy (parter, piętro oraz poddasze użytkowe w stromym dachu), przy nachyleniu połaci dachowej do 45°, skarżący wskazali, iż z decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wynika jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości, że poddasze użytkowe jest również kondygnacją. Wynika to również z definicji kondygnacji zawartej w cytowanym wyżej rozporządzeniu Ministra Infrastruktury, a zatem zaprojektowane pomieszczenia spełniają wymogi poddasza użytkowego.

Zaprojektowane poddasze użytkowe (stanowiące trzecią kondygnację) spełnia, w ocenie skarżących, również warunki dotyczące wysokości pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, określone w § 72 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Z analizy decyzji o warunkach zabudowy wynika, iż nie zawiera ona żadnych szczególnych wymogów przewidzianych dla poddaszy. W szczególności, nie zawiera żadnych szczególnych rozwiązań dotyczących geometrii dachu. W tym stanie rzeczy, według skarżących, nieuzasadnione jest twierdzenie, jakoby projekt budowlany nie odpowiadał wymaganiom decyzji o warunkach zabudowy, a stanowisko Wojewody Lubelskiego, że poddasze w decyzji o warunkach zabudowy zagospodarowania przestrzennego powinno obejmować kondygnację pod drewnianą więźbą dachową, należy uznać za pozbawione podstaw.

Skarżący podnieśli, iż budynek mieszkalny z częścią usługową przedstawiony w niezatwierdzonym przez organy projekcie, ze względu na swoje rozmiary i przeznaczenie, nie będzie odbiegał od innych budynków znajdujących się w okolicy. Zaprojektowany budynek będzie harmonizował z otaczającą go zabudową i nie będzie stanowił nieuzasadnionej dominanty.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają zarówno prawa procesowego, jak i materialnego.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie są rozstrzygnięcia organów administracji architektoniczno – budowlanej, odmawiające zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania A. F. – M. i M. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową na działce nr [...], położonej przy ul. N. nr [...] w L.

Jak wynika z uzasadnień decyzji organów obu instancji, przyczyną odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji jest niezgodność projektu budowlanego z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy z dnia [....] lipca 2009 r., nr [...], znak: [...], przede wszystkim z pkt 3 lit. d/ tej decyzji, w którym ustalono wysokość zabudowy mieszkaniowej do trzech kondygnacji, czyli do 10 m wysokości w kalenicy (parter, piętro oraz poddasze użytkowe w stromym dachu), przy nachyleniu połaci dachu do 45°.

W projekcie przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przewidziano dach pogrążony, wklęsły (określany również jako "dach odwrócony"). Oznacza to, iż środkowa część dachu znajduje się na niższym poziomie niż jego zewnętrzne krawędzie.

W ocenie Sądu, analizę zgodności projektu budowlanego niniejszej inwestycji z pkt 3 lit. d/ decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2009 r., należy poprzedzić wyjaśnieniem funkcji tej decyzji i przybliżeniem kluczowej w systemie zagospodarowania przestrzennego zasady dobrego sąsiedztwa, zwanej również zasadą kontynuacji funkcji.

W myśl art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm., zwanej dalej u.p.z.p.), wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie wówczas, gdy co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Celem powołanej regulacji prawnej jest zagwarantowanie ładu przestrzennego.

Zasada dobrego sąsiedztwa obliguje zatem organy do badania wpływu planowanej inwestycji na otoczenie w sensie urbanistycznym. Oznacza to, że w każdym indywidualnym przypadku należy widzieć obszar analizowany jako urbanistyczną całość. Zasada dobrego sąsiedztwa wymaga dostosowania nowej zabudowy do wyznaczonych przez zastany w danym miejscu stan dotychczasowej zabudowy, a także do cech i parametrów o charakterze urbanistycznym (zagospodarowanie obszaru) i architektonicznym (ukształtowanie wzniesionych obiektów). Wyznacznikiem spełnienia ustawowego wymogu są zatem faktyczne warunki panujące do tej pory na konkretnym obszarze. Powstająca w sąsiedztwie zabudowanych już działek nowa zabudowa powinna odpowiadać charakterystyce urbanistycznej (kontynuacja funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, linii zabudowy i intensywności wykorzystania terenu) i architektonicznej (gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych) zabudowy już istniejącej (por. red. Z. Niewiadomski, Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Warszawa 2009 r., s. 500 – 502, wyrok NSA z 20 marca 2012 r., II OSK 10/11, niepubl.).

W myśl art. 55 w związku z art. 64 u.p.z.p., ustalenia decyzji o warunkach zabudowy wiążą organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Oznacza to, że organ ten nie ma możliwości modyfikacji treści decyzji o warunkach zabudowy, a w przypadku stwierdzenia, iż projektowana inwestycja nie spełnia jakiegokolwiek warunku określonego w tej decyzji, jest zobligowany odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na realizację tej inwestycji.

Inwestor, który zamierza realizować inwestycję, dla której uzyskał warunki zabudowy, ale o parametrach innych niż te określone w ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, może to uczynić tylko wówczas, gdy doprowadzi do zmiany tej decyzji w trybie nadzwyczajnym.

W pkt 3 lit. d/ ostatecznej i prawomocnej decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. o warunkach zabudowy działki nr [...], położonej przy ul. N. nr [...] w L., jednoznacznie określono, iż budynki mieszkalne mogą składać się maksymalnie z trzech kondygnacji i mieć do 10 m wysokości w kalenicy, przy czym sprecyzowano, iż te trzy kondygnacje to parter, piętro oraz poddasze użytkowe w stromym dachu przy nachyleniu połaci dachu do 45°. Zatem, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, ustalenia zawarte w decyzji o warunkach zabudowy nie pozostawiają dowolności w kształtowaniu formy trzeciej kondygnacji.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że żaden przepis prawa nie zawiera legalnej definicji poddasza. W tym stanie rzeczy pozostaje odwołanie się do powszechnego, słownikowego rozumienia tego terminu, co organy w niniejszej sprawie uczyniły. Z definicji słownikowej pojęcia "poddasze" wynika, że jest to przestrzeń między stromym dachem a ostatnią kondygnacją budynku, wykorzystywana jako strych lub adaptowana do celów mieszkalnych (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego pod redakcją prof. Stanisława Dubisza. Tom 3, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2003, strona 223). Zatem należy podzielić stanowisko organów obu instancji, iż poddasze charakteryzuje się innymi parametrami użytkowymi niż tzw. "pełna kondygnacja". Wysokość pomieszczeń na takim poddaszu zmienia się bowiem wraz ze spadkiem dachu, najniższa jest na ścianie kolankowej - przy okapie, a najwyższa w kalenicy, stanowiącej linię przecięcia połaci dachu.

Nie ulega wątpliwości Sądu, że zaprojektowany obiekt budowlany nie odpowiada ustaleniom zawartym w powołanym wyżej pkt 3 lit. d/ decyzji o warunkach zabudowy.

Wprawdzie budynek mieszkalny, o który toczy się spór w niniejszej sprawie, składa się z trzech kondygnacji, to jednak trzecia kondygnacja nie posiada cech poddasza, które zostały jednoznacznie i kategorycznie określone w decyzji o warunkach zabudowy.

Wbrew stanowisku skarżących, sformułowania zawarte w pkt 3 lit. d/ decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2009 r., nie dawały projektantowi swobody w zakresie wyboru konstrukcji dachu budynku.

W ocenie Sądu, dachu wklęsłego zaprojektowanego na spornym budynku mieszkalnym nie można uznać za dach stromy. Nie sposób również przy dachu wklęsłym dochować warunku w postaci nachylenia połaci dachu do 45°. Ostatnia kondygnacja przedmiotowego budynku nie ma cech poddasza, ma wysokość w świetle nawet wyższą niż zlokalizowane pod nią kondygnacje: parter i pierwsze piętro.

Wprawdzie dla oceny, iż trzecia kondygnacja spornego budynku nie ma wymaganych przez decyzję o warunkach zabudowy cech poddasza, zbędne było powoływanie się na Polskie Normy, które, jak słusznie wskazali skarżący, są stosowane dobrowolnie, to jednak nie można czynić z tego zarzutu, bowiem organ posłużył się tymi normami jedynie posiłkowo, starając się jak najdokładniej wyjaśnić istotę i funkcję poddasza budynku mieszkalnego.

Należy przy tym wskazać, że zaprojektowany w spornym budynku mieszkalnym dach wklęsły nie posiada kalenicy. W przypadku kalenicy, analogicznie jak to miało miejsce przy rozumieniu pojęcia "poddasze", nie ma definicji legalnej. Stąd ponownie konieczne jest sięgnięcie po definicję słownikową.

"Kalenica" to termin wywodzący się z języka staropolskiego. Jego znaczenie wyjaśnił Zygmunt Gloger w Tomie II Encyklopedii Staropolskiej Ilustrowanej, wskazując, iż kalenica to grzbiet, czyli strop strzechy. Dalej podał, iż "ta zachodzi różnica między stropem a kalenicą, że pierwszy oznacza najwyższe miejsce pod strzechą czyli wewnątrz, a kalenica - grzbiet zewnętrzny na dachu" (Warszawa 1900 – 1903, s. 316).

Takie rozumienie kalenicy obowiązuje również współcześnie. Obecnie mianem "kalenicy" określa się najwyższą część dachu utworzoną na przecięciu połaci dachowych (W. Szolginia, Architektura, Warszawa 1992 r., s. 66).

W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób uznać, iż projektowany budynek spełnia warunek w postaci wysokości do 10 m w kalenicy, gdyż dach tego budynku nie posiada kalenicy.

Wszystkie powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że realizacja budynku mieszkalnego z dachem wklęsłym naruszyłaby ład przestrzenny w okolicy. W obszarze analizowanym dominują bez wątpienia budynki z dachami stromymi, w związku z czym budynek z dachem wklęsłym stanowiłby nieuzasadnioną dominantę architektoniczną. Podane w decyzji o warunkach zabudowy parametry i nazewnictwo kształtują w określony sposób bryłę projektowanego budynku, wpisując ją w zabudowę istniejącą. Niewątpliwie budynek mieszkalny z dachem wklęsłym, nie posiadający kalenicy i poddasza, nie wpisuje się w istniejącą zabudowę, złożoną z budynków wyposażonych w dachy strome.

Na marginesie warta odnotowania jest okoliczność, iż skarżący podjęli działania zmierzające do zmiany pkt 3 lit. d/ ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy z [...] lipca 2009 r. (k. 14 akt administracyjnych sprawy ustalenia warunków zabudowy), poprzez dopuszczenie do realizacji budynku mieszkaniowego o trzech kondygnacjach do wysokości 10,5 m w kalenicy (parter, I piętro, II piętro) przy nachyleniu dachu do 15°. Postępowanie w tej sprawie zostało umorzone na skutek cofnięcia przez skarżących wniosku o zmianę tej decyzji (k. 18 i 19 akt administracyjnych sprawy o ustalenie warunków zabudowy).

Ponadto wskazać należy, że inwestorzy, mimo wezwania przez organ pierwszej instancji, nie usunęli nieprawidłowości polegającej na określeniu udziału powierzchni biologicznie czynnej na 29 %, podczas gdy z pkt 3 lit. b/ decyzji o warunkach zabudowy z dnia 7 lipca 2009 r. wynika, iż udział powierzchni biologicznie czynnej wynosi minimum 71%. Obojętne przy tym jest, że wskazanie tej powierzchni w projekcie na 29 % to omyłka pisarska. Skoro inwestorzy zostali wezwani do usunięcia tej nieprawidłowości, powinni byli dostarczyć projekt, z którego jednoznacznie wynikałoby, iż określony w decyzji o warunkach zabudowy wymóg udziału powierzchni biologicznie czynnej został zachowany.

Zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Z kolei, w myśl art. 35 ust. 4 tej ustawy, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Decyzja o pozwoleniu na budowę to tzw. decyzja związana. Oznacza to, iż brak spełnienia któregokolwiek z określonych w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego warunków czyni udzielenie pozwolenia niedopuszczalnym.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Organ administracji architektoniczno – budowlanej pierwszej instancji, dostrzegłszy, iż projekt budowlany nie jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy z dnia 7 lipca 2009 r., prawidłowo wezwał inwestorów do usunięcia tej nieprawidłowości (art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego). W związku z tym, iż wyznaczony w tym celu termin upłynął bezskutecznie, organ zobligowany był wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., Poz. 270).