Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 189/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 art. 2 art. 6 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant specjalista Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2019 r. sprawy ze skargi I. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę.


UZASADNIENIE

ISA/Wa 189/19

UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...] odmawiającej potwierdzenia I. D. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. D. nieruchomości oraz ich części składowych, określonych we wniosku o rekompensatę, a nie objętych postanowieniami nr [...] i nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. oraz [...] lipca 2018 r., wydanymi na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2097, dalej "ustawa z dnia 8 lipca 2005 r.") - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2018 r.

Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Wnioskiem z dnia 29 grudnia 2008 r. (złożonym w Ambasadzie Polskiej w L.) I. D. zwróciła się do Wojewody [...] o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez P. i M. małżonków D. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego do akt sprawy zostały złożone dokumenty szczegółowo opisane w decyzji organu.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2016 r., Wojewoda [...] uznał, że spełnione zostały wymogi, o których mowa w art. 2, art. 3 oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. w odniesieniu do majątków ziemskich: [...], [...], [...] (gmina [...]) oraz [...] (gmina [...]) powiat [...], województwo [...], o łącznej powierzchni [...] ha, w tym [...] ha użytków rolnych i [...] ha lasów.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r., Wojewoda [...] uznał, że spełnione zostały wymogi, o których mowa w art. 2, art. 3 oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.w odniesieniu do majątku ziemskiego w [...] (gmina

[...]) oraz w m. [...] (gmina [...]), powiat [...], województwo [...].

Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2018 r., Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia I. D. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. D. nieruchomości oraz ich części składowych, określonych we wniosku o rekompensatę, a nie objętych postanowieniami nr [...] i Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. i nr [...] z [...] lipca 2018 r., wydanymi na podstawie art. 7 ust. 1 ww. ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] dotyczy majątku [...] (gm. [...], pow. [...], woj. [...]), budynku pałacu, jak również stajni i obory, znajdujących się na terenie majątku w [...], budynków gorzelni i młyna gospodarczego, znajdujących się w majątkach ziemskich, położonych na terenie pow. [...] (za dodatkiem poufnym), a także budynku gorzelni w [...].

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...] utrzymał ja w mocy.

Organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy znajdujące się w aktach administracyjnych dowody pozwalają na ustalenie rodzaju, powierzchni oraz składników nieruchomości pozostawionej przez P. D.

Minister dokonując analizy dokumentów zgromadzonych w sprawie stwierdził, że Wojewoda [...] prawidłowo odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. D. wskazanych we wniosku o rekompensatę nieruchomości, tj.: majątku [...] (gm. [...], pow. [...], woj. [...]), budynku pałacu, jak również stajni i obory, znajdujących się na terenie majątku w [...], budynków gorzelni i młyna gospodarczego, znajdujących się w majątkach ziemskich, położonych na terenie pow. [...] (za dodatkiem poufnym), a także budynku gorzelni w [...].

Zauważył, że w aktach sprawy brak jest dowodów wskazujących na powierzchnie oraz strukturę użytków w majątku [...]. Majtek ten został wymieniony w dodatku poufnym, jednakże w dokumencie tym mowa jest również o innych majątkach stanowiących własność P. D. i podana jest ich łączna powierzchnia. Tym samym wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony nie jest możliwe ustalanie powierzchni, a tym bardziej struktury użytków w majątku [...]. W ocenie organu odwoławczego powierzchnia ta nie może być ustalona przez odjęcie powierzchni wszystkich nieruchomości ujętych w dodatku poufnym z powierzchnią nieruchomości ujętych w innych jeszcze dokumentach. Wojewoda [...] potwierdzając prawo do rekompensaty za pozostałe nieruchomości pozostawione przez P. D. oparł się na dokumentach, które określają ich powierzchnię oraz strukturę. W odniesieniu natomiast do majątku [...] strona takiego dokumentu nie przedłożyła.

Odnosząc się natomiast do budynku pałacu w M. Minister podkreślił, że przedstawione przez stronę dowody nie zawierają wiarygodnych danych opisujących tę nieruchomość.

Organ wskazał że w myśl art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, jednak zwrócił uwagę, że opublikowana książka czy publikacja nie jest pierwotnym źródłem informacji w niej zawartych. Tym samym tego rodzaju dowody nie mogą być uznane za wystarczające potwierdzenie na jakąkolwiek okoliczność w nich wskazaną. Dlatego w ocenie organu odwoławczego fragment publikacji R. A., pt.: "[...]", nie może stanowić dowodu, na podstawie którego możliwe jest określenie stanu nieruchomości.

Dowodem takim nie może być również pismo Rady Wiejskiej w K. (rejon [...], obwód [...]) z dnia [...] października 2016 r., Nr [...].

Organ stwierdził, że Rada Wiejska w K. nie jest w rozumieniu art. 76 k.p.a. podmiotem, które mógłby wystawić prawnie wiążący dokument urzędowy potwierdzający stan nieruchomości, jak również że dokument ten nie został sporządzony przez upoważnione i właściwe do tego organy państwowe w wymaganej formie, co oznacza, że zaświadczenia nie stanowią w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. dokumentu urzędowego stanowiącego dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Podkreślił że ww. zagraniczny podmiot nie posiadał żadnej podstawy prawnej (wynikającej z przepisów obowiązujących na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, czy też zawartej w ustawodawstwie innych państw) do wystawiania dokumentów dotyczących nieruchomości pozostawionych przez obywateli polskich opuszczających byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Organ wskazał, ze w odwołaniu pełnomocnik strony podnosił również, że w skład inwentarza żywego, należącego do P. D., wchodziło 110 koni oraz 100 sztuk bydła. W jego ocenie pozwalałoby to na określenie wartości budynków stajni i obory znajdujących się w majątku [...] przy uwzględnieniu liczby inwentarza w nich umieszczonego.

Odnosząc się do powyższego Minister podkreślił, że w aktach sprawy brak jest innych dowodów wskazujących chociażby powierzchnię działki, na której posadowione był ww. zabudowania, jak również określających materiał z jakiego zostały wybudowane. Biegły nie posiadając podstawowych danych dotyczących ww. zabudowań, nie ma możliwości określenia w sposób zbliżony do stanu rzeczywistego charakterystyki tych konkretnych zabudowań wg stanu na moment ich opuszczenia w 1939 r. Nie można zatem przyjąć, że budynki te mogłyby zostać scharakteryzowane, w oparciu o liczbę zwierząt, które potencjalnie mogłyby w nich przebywać. Przedmiotem wyceny jest bowiem zawsze konkretna nieruchomość wchodząca w skład majątku w M., wynikająca ze zgromadzonego materiału dowodowego.

W przedmiotowej sprawie brak jest również możliwości potwierdzenia prawa do rekompensaty za budynki gorzelni i młyna gospodarczego, znajdujące się w majątkach ziemskich P.D., położonych na terenie pow. [...]. Zostały one bowiem wymienione z nazwy jedynie w dodatku poufnym bez wskazania ich dokładnej lokalizacji oraz charakterystyki, uniemożliwiając tym samym ich wycenę.

Powyższe dotyczy także budynku gorzelni w D., który został wymieniony w planie sytuacyjnym młyna wodnego w D.

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika strony o wezwanie wojewodów do przedstawienia wszystkich decyzji, w których potwierdzono prawo do rekompensaty pomimo braku dowodów dotyczących powierzchni części składowych nieruchomości oraz decyzji, w których dokonano wyceny zabudowań gospodarczych posiłkując się liczbą inwentarza hodowaną w gospodarstwie Minister wyjaśnił, że decyzje organów administracyjnych wiążą organ orzekający tylko w tej konkretnej sprawie. Trzeba mieć ponadto świadomość, że decyzja zapada w oparciu o konkretny stan faktyczny i nawet w nieznacznie odmiennym stanie faktycznym może zapaść inne orzeczenie, dlatego wskazał na brak podstaw do wezwania wojewodów do przedstawienia decyzji wydanych w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie organ wojewódzki umożliwił stronie uczestnictwo w każdym stadium postępowania, w tym składanie dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, a decyzję wydał po ustaleniu stanu faktycznego dotyczącego pozostawienia spornych nieruchomości, na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie. W uzasadnieniu decyzji wskazane zostały przesłanki, którymi kierował się organ I instancji odmawiając potwierdzenia prawa do rekompensaty. Dlatego też nie można twierdzić, iż w prowadzonym postępowaniu zasady ogólne postępowania administracyjnego, wyrażone w art. 7, art. 8 § 2, art. 11, art. 75, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, zostały naruszone.

Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła I. D.

Zaskarżonej decyzji zarzucam naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

art 76 §1 kpa poprzez odmowę mocy dowodowej dokumentowi w postaci Poufnego dodatku do sprawozdania z rewizji Komunalnej Kasy Oszczędności powiatu [...] z [...] października 1937 r. na okoliczność ustalenia powierzchni majątku [...] i części składowych w nim wymienionych,

art 75 §1 kpa poprzez pominięcie dowodów z pozycji książkowej [...] R. A. i zaświadczenia Rady Wiejskiej w K., Planu sytuacyjnego młyna wodnego w D., dokumentów wskazujących liczbę inwentarza - na okoliczność ustalenia części składowych znajdujących się na nieruchomościach,

art 7, art 77 § 1, art. 80 i art 107 § 3 kpa poprzez brak przeanalizowania zgromadzonego materiału dowodowego, oraz poprzez brak logicznego uzasadnienia dla odmowy mocy dowodowej dowodom zgromadzonym w sprawie i ich przydatności dla wyceny, brak logicznego uzasadnienia dla niemożności ustalenia powierzchni majątku [...] i brak logicznego uzasadnienia nieprzeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego żądanego przez stronę,

art. 8 § 2 i art 136 kpa poprzez brak uzasadnienia - jakie okoliczności skłoniły organy administracji do odstąpienia od dotychczasowej praktyki potwierdzania prawa do rekompensaty za budynki w oparciu o analizy wykonywane przez rzeczoznawców majątkowych, oraz poprzez nieprzeprowadzenie żądanego przez stronę dowodu na okoliczność naruszenia przez organ 1 instancji zasady równego traktowania stron określonej w art. 8 §2 kpa,

art. 6, 7, 8 § 1, 11 kpa poprzez rozstrzygnięcie sprawy w sposób tendencyjny i niepodjęcie czynności do których organ był zobowiązany,

art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji pomimo niewskazania żadnych okoliczności przemawiających za takim rozstrzygnięciem.

- na podstawie art. 135 ppsa wnosiła o uchylenie decyzji organu I instancji, ponadto:

- na podstawie art. 153 ppsa wnosiła o wskazanie organom administracji publicznej, że dowody znajdujące się w aktach sprawy są wystarczające do potwierdzenia prawa do rekompensaty za ww. składniki majątkowe po przeprowadzeniu dowodu z opinii rzeczoznawcy majątkowego, tak jak ma to miejsce w innych sprawach.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] odmawiającą potwierdzenia I. D. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. D. nieruchomości oraz ich części składowych, określonych we wniosku o rekompensatę, a nie objętych postanowieniami nr [...] i nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. oraz z dnia [...] lipca 2018 r., wydanymi na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2097, dalej "ustawa z dnia 8 lipca 2005 r.")

Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] dotyczy majątku [...] (gm. [...], pow. [...], woj. [...]), budynku pałacu, jak również stajni i obory, znajdujących się na terenie majątku w M., budynków gorzelni i młyna gospodarczego, znajdujących się w majątkach ziemskich, położonych na terenie pow. [...] (za dodatkiem poufnym), a także budynku gorzelni w D.

Zaskarżona decyzja odmawiająca potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

W art. 1 ww. ustawy określone zostały przez ustawodawcę zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. dokonanego na podstawie czterech umów wymienionych w ust. 1. W ustępie 1a wskazano, że prawo do rekompensaty przysługuje również osobom, które pozostawiły nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z umową pomiędzy Rzeczpospolitą Polską z Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o zamianie odcinków terytoriów państwowych z dnia 15 lutego 1951 r. Stosownie zaś do treści ust. 2 cytowanego artykułu, przepisy ust. 1 stosuje się także do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r., były zmuszone opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Artykuł 2 ustawy przesądza, że prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi:

- był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim,

- zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

- opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1,

- posiada obywatelstwo polskie.

Na wstępie wskazać trzeba, że interpretując akt prawny nie można pomijać pozostałych zawartych w nim norm, tj. odczytywać go w sposób fragmentaryczny. Ustawa jest aktem, który stanowi całość, czyli zupełnym i w sposób kompleksowy regulującym daną materię stosunków społecznych. Taka konstrukcja systemu prawa wymusza zatem odczytywanie norm prawnych przez pryzmat całego tego systemu. W rezultacie powyższego zapewnia się w procesie stosowania prawa odzwierciedlenie woli ustawodawcy.

Artykuł 6 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy nakazuje dołączyć do wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości.

Analiza treści art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że wnioskodawca jest obowiązany nie tylko wskazać konkretne nieruchomości, ale i przedstawić dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej wraz z określeniem rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Konieczne jest zatem precyzyjne określenie przez wnioskodawcę zakresu prawa do rekompensaty, z którego zamierza on skorzystać, a nie wyłącznie zasygnalizowanie, że jest zainteresowany skorzystaniem co do zasady z prawa do rekompensaty z wymienionych jedynie z nazwy składników majątku pozostawionego przez jego poprzenika prawnego.

Taka właśnie sytuacja zachodzi w sprawie niniejszej.

Na potwierdzenie okoliczności pozostawienia przez P. D. nieruchomości na terenie województwa [...] tj. gorzelni w D. w aktach sprawy znajduje się sprawozdanie techniczne dla projektu (wyraz nieczytelny) młyna gospodarczego w D., w pow. [...], wraz z planem sytuacyjnym młyna wodnego w D., na którym to planie sytuacyjnym wymieniona jest gorzelnia w D., bez żadnego opisu tej gorzelni odnośnie powierzchni, wyglądu, cech charakterystycznych tego obiektu.

Z kolei zgodnie z Kwestionariuszem statystycznym dla Państwowego Banku Rolnego, Oddziału we L., podpisanym przez P. D. w dniu [...] sierpnia 1935 r., P. D. był właścicielem między innymi 110 koni oraz 100 sztuk bydła.

Zdaniem wnioskodawcy ta informacja musi być wystarczająca dla dokonania wyceny stajni i obory znajdujących się na terenie majątku w M., przez rzeczoznawcę majątkowego, gdyż w aktach brak jest jakiejkolwiek informacji na temat powierzchni, budulca czy roku budowy tych obiektów.

Podkreślić należy, że nie ma żadnych dowodów, które opisują gorzelnie jak również stajnie czy oborę.

Organ prawidłowo uznał, nie można wycenić stajni i obory tylko na tej podstawie, że właściciel miał 110 koni i 100 krów. To byłoby znowu wyobrażenie tej stajni czy też obory. Bez informacji jaką te budynki miały powierzchnie, kiedy zostały zbudowane z jakiego budulca w jakim były stanie technicznym taka wycena jest całkowicie niemożliwa i byłaby to dowolna impresja na temat rzeczywistego wyglądu obory czy tez stajni.

W aktach sprawy znajduje się dokument "dodatek poufny do sprawozdania z rewizji Komunalnej Kasy Oszczędności powiatu [...] w T., przeprowadzonej w dniach [...] października 1937 r." sporządzonego przez Związek Komunalnych Kas Oszczędności we L. Zgodnie z dokumentem, P. D. był właścicielem m.in. majątków w M., gorzelni i młyna gospodarczego.

Dokument ten nie zawiera jakiegokolwiek opisu gorzelni i młyna gospodarczego znajdujących się w majątkach ziemskich, położonych na terenie pow. [...]. Wymienione są one jedynie z nazwy.

Brak jest podstawowych danych odnośnie ich lokalizacji, wyglądu, powierzchni, budulca, roku budowy czy tez cech charakterystycznych tych obiektów.

Dokument ten nie zawiera również żadnych danych odnośnie majątku [...], nie wskazuje ani jego powierzchni, ani struktury gleb.

Wnioskodawczyni w skardze podnosi , że powierzchnię majątku [...], łatwo można ustalić odejmując powierzchnię wszystkich nieruchomości ujętych w dokumencie dodatek poufny z powierzchnią nieruchomości ujętych w innych jeszcze dokumentach, co do których Wojewoda [...] wydał rozstrzygnięcie pozytywne, a wymienionych w poufnym dodatku. Dlatego też zdaniem skarżącej organ mógł z łatwością ustalić powierzchnię czy strukturę gruntów tej nieruchomości .

Przy czy sama skarżąca nie przeprowadziła analizy w oparciu o swój pomysł i nie wskazała ani powierzchni ani struktury tego majątku. Nie wiadomo także jak w oparciu o analizę zaproponowaną przez skarżącą organ myłaby uzyskać dane odnośnie struktury majątku.

Zaproponowany przez skarżąca sposób wyliczenia powierzchni jest nie do zaakceptowania. To strona ma obowiązek wykazać powierzchnie i strukturę nieruchomości w oparciu o konkretne dowody, a nie domagać się od organu aby przeprowadził analizę powierzchni i struktury nieruchomości wskazanych prze nią i na tej podstawie dokonał ustaleń faktycznych odnośnie zupełnie innego majątku.

Kolejnym obiektem jest pałac w M.. Na temat tej budowli mowa jest we fragmencie publikacji R. A., pt.: "[...]", [...] 1991-1997, opisujący pałac w M., którego ostatnim przedwojennym właścicielem był P. D., oraz pisma Rady Wiejskiej w K. (rejon [...]. obwód [...]) z dnia [...] października 2016 r. Nr [...], dot. aktualnego stanu zabudowań majątku w M.

We wskazanej publikacji A. znajduje się fotografia ( brak informacji kiedy została wykonana) przedstawiająca pałac od strony ogrodu. Z informacji zawartej w publikacji wnika, że w 1925 r. spłonęło piętro pałacu , które zostało odbudowane.

W publikacji brak jest informacji na temat kiedy pałac został wybudowany, jaką miał powierzchnię, ile miał pokoi o jakiej były powierzchni i wysokości, jakie były cechy charakterystyczne tej budowli, jakie zniszczenia wyrządził pożar.

Z pisma Rady Wiejskiej w K. wynika, że z pałacu pozostały jedynie piwnice, które są zasypywane.

Pałac został zniszczony w czasie wojny i obecnie nie jest możliwe odtworzenie jego kształtu.

Ma racje organ, ze strona nie przedstawiła dowodów, które opisują pałac w sposób umożliwiający jego wiarygodną wycenę.

Brak jest podstawowych danych dotyczących tego budynku. Nie znana jest historia nieruchomości czy była remontowana, przebudowywana, jaką miała powierzchnie, ile pomieszczeń. Bardzo ogólnikowy opis pałacu w opracowaniu historycznym nie może stanowić podstawy do jej wyceny. W aktach brak jest dowodów wskazujących na cechy charakterystyczne tej budowli.

Rzeczoznawca ma wycenić wartość budynków, wartość nieruchomości, a nie ustalać jak wyglądały jakie miały charakterystyczne cechy. To nie są nieruchomości typowe, które można porównać z innymi nieruchomością o tych samych cechach, czy tez parametrach a nawet jeżeli by były typowe to nie zwalnia to skarżącej od przedstawienia dowodów opisujących te nieruchomości. To jest obowiązek wnioskodawcy.

Tym bardziej ze przedmiotem wyceny miałyby być budowle o cechach indywidualnych, jednostkowych i nietypowych.

Należy podkreślić, ze takie obiekty jak pałac, gorzelnia czy młyn gospodarczy to nie domy z katalogu.

Nie można wycenić stajni i obory tylko na tej podstawie, ze właściciel miał 110 koni i 100 krów. To byłoby znowu wyobrażenie tej stajni czy też obory. Bez informacji jaką te budynki miały powierzchnie, kiedy zostały zbudowane z jakiego budulca w jakim były stanie technicznym taka wycena jest całkowicie niemożliwa i byłby to jedynie subiektywny wymysł na temat rzeczywistego wyglądu obory czy też stajni.

Dowodami które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 6 ustawy zabużańskiej mogą być w szczególności: urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych innych państw. W przypadku braku dokumentów zawierających urzędowy opis mienia lub orzeczenia wydanego przez Państwowy Urząd Repatriacyjny, dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka.

Takich dokumentów zabrakło.

Przechodząc zaś do oceny znaczenia dowodów takich jak publikacja R. A. czy pismo Rady Wiejskiej w K. to powinny być one oceniane w kontekście okoliczności danej sprawy oraz pozostałych, zgromadzonych w niej dowodów.

W sprawie niniejszej nie ma żadnych dowodów źródłowych które opisują pałac w M. Jest poza sporem, że skarżąca nie przedłożyła organom żadnych dokumentów urzędowych, pozwalających na ustalenie cech pałacu umożliwiających jego wiarygodną ocenę.

Taki dowód jak opracowanie naukowe może stanowić dodatkową informacje w sytuacji gdy rzeczoznawca dysponuje dowodami źródłowymi umożliwiającymi wycenę budynku, Jak słusznie zauważył organ wyceniona ma być konkretna nieruchomość a nie wyobrażenie jak ona mogła wyglądać .

Organ wbrew twierdzeniom skarżącej nie pominął żadnych dowodów.

Skarżąca wskazała, ze organ nie wyjaśnił dlaczego pomija zaświadczenie Rady Wiejskiej, tak jakby nie istniało i dlaczego nie traktuje jako wiarygodnej pozycji naukowej R. A.

Przy czy skarżąca nie wyjaśniła jak na podstawie pisma Rady Wiejskiej w K. z którego wynika, że z pałacu pozostały piwnice, które są zasypywane, rzeczoznawca ma dokonać wyceny pałacu, czy też jak ma dokonać tej wyceny aby odzwierciedlała rzeczywistą wartość pałacu, na podstawie ogólnikowego opisu w publikacji R. A.

Zdaniem skarżącej organ miał możliwość ustalenia powierzchni zawnioskowanych nieruchomości oraz ich cech charakterystycznych.

Ma rację organ, ze takiej możliwości w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy nie było.

Ponadto skarżąca wskazywała, że organ powinien zwrócić się do biegłego aby ten dokonał wyceny nieruchomości , gdyż rzeczoznawca, może dokonać wyceny w oparciu o swoje rozeznanie dotyczące nieruchomości standardowych, uśrednionych.

Przy czym uszło uwadze skarżącej ze żadna z tych nieruchomości co już zostało podniesione nie jest nieruchomością standardową, którą można uśrednić porównując do innych nieruchomości.

W szczególności do takich nieruchomości t.j standardowych, które można uśrednić porównując z innymi typowymi , na pewno nie można zaliczyć pałacu, gorzelni, młyna gospodarczego oraz obory na 100 krów i stajni na 110 koni.

Należy mieć na uwadze, że organ bardzo rzetelnie prowadził postępowanie dotyczące pozostawienia mienia P. D. poza granicami Polski.

Prowadził również korespondencję zakrojoną na szeroką skalę i sam gromadził dokumentację.

Chociaż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. to na stronie ciąży obowiązek dołączenia do wniosku dowodów , które świadczą o pozostawieniu mienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz dowodów wskazujących na rodzaj i powierzchnie tych nieruchomości.

Ze skargi wynika, co słusznie zauważył organ, ze strona ten obowiązek chce przerzucić na organ.

To organ ma jej zdaniem ustalić powierzchnię i strukturę majątku [...], ma ustalić jak wyglądał pałac, gorzenia, młyn gospodarczy, stajnia i obora. Czyli ustalić cechy charakterystyczne tych obiektów oraz ich powierzchnię.

Wbrew temu czego domaga się strona rzeczoznawca majątkowy ma kompetencje do wyceny nieruchomości, a nie do ustalania hipotetycznych cech charakterystycznych obiektów, których nie da się porównać z innymi, uśrednić czego domaga się skarżąca.

Wbrew temu co twierdzi skarżąc organy obu instancji wydając rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie odstąpiły od praktyki sposobu orzekania w sprawie dotyczącej rekompensaty za mienie zabużańskie, w której nie udowodniony został rodzaj i powierzchnia pozostawionej nieruchomości i jej części składowych.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

.