Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1965/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), asesor WSA Anna Szymańska, Protokolant Andrzej Malinowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "E." na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego wydania decyzji o warunkach zabudowy - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 2004 r. znak [...].


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2005 znak [...] działając na podstawie art. 127 § 2 kpa rozpatrzyło odwołanie [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "E." w W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania dotyczącego wydania decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2004r. o warunkach zabudowy dla Grupy [...] Sp. z o.o. dla inwestycji polegającej na budowie zespołu wielorodzinnego przy ul. [...] oraz decyzji nr [...] z dnia [...] października 2004r. o przeniesieniu w/w decyzji na rzecz B. Sp. z o.o. i na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 149 § 3 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ I instancji jako przyczynę odmowy wznowienia postępowania wskazał, iż [...]SM "E." nie jest stroną w tych sprawach, gdyż jest jedynie władającą działką nr [...] z obrębu [...] sąsiadującą z terenem inwestycji, zaś zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek.

Odwołanie od tej decyzji wniosła [...]SM "E." podnosząc, że jest długoletnim posiadaczem samoistnym w dobrej wierze nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji, swoje władztwo wykonuje w oparciu o decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 1978r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji na tym terenie oraz decyzji z dnia [...] listopada 1982r. o ustanowieniu na rzecz Spółdzielni użytkowania wieczystego. [...]SM "E.", podniosła także, że planowana inwestycja będzie oddziaływać negatywnie na nieruchomości Spółdzielni i spowoduje ograniczenie możliwości korzystania z własnych działek.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż art. 145 § kpa wymienia emimeratywnie przyczyny wznowienia postępowań. Jedną z tych przyczyn jest okoliczność kiedy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój obowiązek lub interes prawny.

Powołując się na orzecznictwo NSA organ uznał, iż przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mają właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich działek.

Ponieważ [...]SM "E." nie wykazała aby była właścicielem lub użytkownikiem wieczystym działki sąsiadującej z terenem inwestycji objętej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2004r. nie jest stroną tego postępowania.

[...]SM "E." na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2005r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej naruszenie art. 54 pkt 2 lit. d w związku z art. 64 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r. oraz art. 28, 6, 7, 77 § 1 i 107 I 3 kpa wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji w całości. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł ojej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Z chwilą wniesienia do organu wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, na organie prowadzącym postępowanie ciąży zgodnie z art. 61 § 4 kpa obowiązek zawiadomienia wszystkich stron o jego wszczęciu. Ustalenie stron następuje na podstawie kryteriów określonych w art. 28 kpa. Warunkiem uzyskania statusu strony jest posiadanie interesu prawnego lub obowiązku, którego dotyczy postępowanie lub żądanie czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy stroną będzie wnioskodawca, który wniósł o wydanie decyzji, a także osoba uprawniona w stosunku do nieruchomości, na którą rozciąga się wpływ planowanej inwestycji.

Zaniechanie przez organ zawiadomienia wszystkich stron o wszczętym postępowaniu i pozbawienie przez to strony bez własnej winy udziału w postępowaniu stanowi zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa podstawę do żądania wznowienia postępowania.

[...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "E." uznając, iż jest stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją o warunkach zabudowy Nr [...], wydaną w dniu [...] marca 2004r. przez Prezydenta W., przeniesioną w dniu [...] października 2004r. decyzją Nr [...] na rzecz B. Spółkę z o.o. - dotyczącą budowy zespołu mieszkaniowego wielorodzinnego z pełną infrastrukturą zlokalizowanego na działce nr [...] w obrębie [...] na terenie dzielnicy [...] przy ul. [...] w W., wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego.

[...]SM "E." podniosła, iż jest właścicielem budynków usytuowanych na działce [...] w obrębie [...], w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji i ma we władaniu opisany powyżej teren.

Organ w zaskarżonej decyzji uznał, iż przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mają właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiadujących działek. Ponieważ [...]SM "E." nie jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym działki sąsiadującej z terenem inwestycji w myśl art. 28 kpa nie spełnia warunków do przyznania jej przymiotu strony.

Niewątpliwie w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, iż przymiot strony przysługuję w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu inwestorowi, właścicielowi oraz użytkownikowi terenu, na którym planowana jest inwestycja, a także właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości sąsiadujących z tymże terenem. Jednaką orzecznictwo dopuszcza wyjątki od takiego ograniczenia kręgu stron i przyjmuje również, że za stronę, ze względu na konkretne okoliczności, zostanie uznana "również osoba legitymująca się innym prawem do nieruchomości tj. ograniczonym prawem rzeczowym, prawem obligacyjnym czy trwałym zarządem. W komentarzu do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pod redakcja prof. Z. Niewiadomskiego Wyd. C. H. Beck W-wa 2004 na stronie 418 stwierdza się, iż "na problem ustalenia stron w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu należy spojrzeć z perspektywy art. 6 ust. 2 pkt 2" ustawy o planowaniu mi zagospodarowaniu przestrzennym. "Każdy ma bowiem prawo do ochrony własnego interesu prawnego, przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Dotyczy to właścicieli, użytkowników wieczystych, ale nie można a priori wykluczyć innych uprawnionych z tytułu legitymowania się ograniczonymi prawami rzeczowymi, a także prawami obligacyjnymi, jeśli czyjeś zamierzenia inwestycyjne mogą wpływać na sferę ich uprawnień związanych z korzystaniem z nieruchomości."

Na gruncie uprawnień wynikających z własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu, które to prawo niewątpliwie przypomina prawo własności, jednakże zgodnie z systematyką kodeksu cywilnego jest tylko ograniczonym prawem rzeczowym, pojawiło się orzecznictwo które stoi na stanowisku, iż w pewnych szczególnych sytuacjach członek spółdzielni mieszkaniowej, któremu przysługuje własnościowe prawo do lokalu będzie uczestniczył jako strona w postępowaniach zarówno o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, jak i pozwolenia budowlanego. Będzie to miało miejsce wówczas, gdy ta konkretna decyzja rozstrzygać będzie o kwestiach mających istotny wpływ na prawa członka spółdzielni do korzystania z lokalu mieszkalnego, który znajduje się w zasobach tej spółdzielni. Taki właśnie pogląd wyrażony został w wyroku NSA z 20.12.2000r. sygn. akt IVSA 2241/98, w wyroku NSA z 3.07.2001r. sygn. akt IVSA 16)0/99, w wyroku WSA z dnia 12.02.2004r. sygn. akt IVSA 3123/02

Natomiast w wyroku z dnia 2.04.1998r. sygn. akt IVSA 1643/97 NSA stwierdził, iż orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest jednolite, co do tego, że to jedynie spółdzielnia mieszkaniowa / a nigdy jej członkowie / są stronami w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym zabudowy terenu sąsiadującego z zabudową spółdzielczą. W wyroku z dnia 15.11.2004r. sygn. akt IVSA/Wa 263/04 WSA stanął na stanowisku, iż Polski Związek Działkowców ma przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, gdyż wprawdzie grunty na których są urządzone ogródki stanowią własność Skarbu Państwa lub gminy, już naniesienia na tych gruntach stanowią przedmiot własności Związku oraz działkowców. Naniesienia te na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6.05.1981r. o pracowniczych ogrodach działkowych / tj. Dz. U. z 1996r. Nr 85, poz. 390 ze zm. / stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.

Organ w zaskarżonej decyzji zbyt zawęził pojęcie strony mającej interes prawny do występowania w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Nie zbadał kwestii podnoszonej przez [...]SM "E.", że przysługuje jej prawo własności budynków posadowionych na gruncie sąsiadującym z terenem inwestycji czym naruszył przepis art. 7 kpa. Ponownie rozpatrując sprawę organ zbada, komu przysługuje prawo własności budynków, czy stanowią one odrębny od gruntu przedmiot własności [...]SM "E." i na nowo oceni czy skarżący ma przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.

Mając powyższe względy na uwadze, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt Ic ustawy /. dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm. / orzekł jak w sentencji wyroku.