Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 755/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-09-16 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 16 września 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa G. sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 25 marca 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Przedsiębiorstwa G. Sp. z o.o. w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej, z dnia 25 marca 2013r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" Przedsiębiorstwo G. Sp. z o.o. w K. zajmuje się głównie działalnością związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi, z wyłączeniem prowadzenia działalności w zakresie gier liczbowych, loterii pieniężnych, wideo loterii oraz gier telebingo. Kapitał zakładowy spółki wynosi 1.000.000 zł. a wartość jej środków trwałych 300 155,92 zł. W roku 2012 przedsiębiorstwo osiągnęło zysk w wysokości 713 731,90 zł. a na koncie w Deutsche Banku S.A. ma zgromadzone środki pieniężne w wysokości 180 334,29 zł.

Strona skarżąca podnosi , iż obecnie zobowiązana jest do uiszczenia wpisów od skarg w 28 sprawach o sygn. akt I SA/Kr 755 - 782/13 a podobnych postępowań w sprawach stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier spółka prowadzi kilkaset. Niektóre z nich zakończyły się już decyzjami ostatecznymi, co wiąże się, według niej, z koniecznością uiszczania wpisów stosunkowych , niejednokrotnie o znacznej wysokości.

Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek Spółki o przyznanie prawa pomocy.

W sprzeciwie od tego postanowienia Spółka zarzuciła Referendarzowi, iż zaskarżone rozstrzygnięcie opiera się na błędnych ustaleniach faktycznych, które stanowią skutek nieprawidłowej, nie uwzględniającej specyfiki działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą spółkę. Orzeczenie w przedmiocie zwolnienia od kosztów powinno uwzględniać fakt, że działalność skarżącej ze swej istoty wymaga posiadania zasobów obrotowych, które tylko pozornie wydają się znaczne. W praktyce bowiem skarżąca musi mieć możliwość by regulować na bieżąco i bez opóźnień zobowiązania względem wynajmujących lokale na punkty gier, wypłacać wygrane graczom, opłacać serwis i obsługę urządzeń, a także uiszczać podatek od gier niezależnie od tego, czy działalność przynosi pozytywny wynik finansowy.

Z kolei wskazywanie w uzasadnieniu na znaczną bilansową wartość środków trwałych ma być niezasadne z dwóch powodów. Po pierwsze wartość bilansowa aktywów nie odzwierciedla ich wartości rzeczywistej, a jedynie wartość księgową. Z uwagi na obecną sytuację prawną automaty o niskich wygranych mają realnie wartość rynkową taką, jak materiały wtórne, które można z nich uzyskać po demontażu. Na rynku brak potencjalnych nabywców tych urządzeń w celu ich dalszej eksploatacji, albowiem taka nie będzie możliwa, przedsiębiorcy już prowadzący działalność posiadają niezbędny sprzęt, a ewentualne przerobienie urządzeń do innych celów jest ekonomicznie nieopłacalne. Po drugie, zbycie środków trwałych w celu pozyskania środków na setki postępowań sądowoadministracyjnych oznaczałoby brak możliwości dalszego prowadzenia działalności, a zatem jest w praktyce nieracjonalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Prawo pomocy może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).

Należy przypomnieć, że zawarta w przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulacja prawa pomocy - stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W konsekwencji przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty, powinny uzasadniać jego żądanie. Oznacza to, iż na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa, przy czym do Sądu należy ocena tych dowodów w świetle spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy.

Osoba prawna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma odpowiednich środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także to, że nie ma ich, pomimo tego, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na ten cel. (Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis /wydanie IV/). Oprócz obiektywnego braku środków na pokrycie kosztów postępowania liczy się tutaj więc również możliwość ich pozyskania w inny sposób, taki jak zaciągnięcie kredytu czy podwyższenie kapitału zakładowego (B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2009 r.).

Już na wstępie zaznaczyć należy, że przeciwstawienie przepisów art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, iż w odróżnieniu od osoby fizycznej, przyznanie prawa pomocy osobie prawnej ma charakter uznaniowy.

W tym stanie prawnym zasadność wniosku skarżącej Spółki rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu z drugiej zaś strony jej możliwości majątkowe i finansowe. W odniesieniu do drugiego z przedstawionych aspektów rozpatrywania wniosku, istotnym jest nie tylko to, jakie w danym momencie są realne możliwości finansowe skarżącego, ale również przyczyny takiego stanu rzeczy.

Sąd uwzględnił w pierwszej kolejności, iż na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których Spółka byłaby zobowiązana składa się wpis w dwudziestu ośmiu sprawach w łącznej kwocie 2800zł. Obok tego ewentualnie w grę wchodzić może jeszcze wpis od skargi kasacyjnej, wpis od zażalenia na postanowienie wynoszący 100 zł, a także opłata kancelaryjna w kwocie 100 zł pobierana za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem w sytuacji gdy orzeczenia nie uzasadnia się z urzędu (por. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowo administracyjnych /Dz. U. Nr 221, poz. 2192/). W tym też kontekście faktycznym rozpoznano wniosek w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podziela ocenę zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu Referendarza sądowego, że w świetle znacznych dochodów, jakie uzyskuje Spółka, wartości jej majątku trwałego, a przede wszystkim środków dostępnych na rachunku bankowym niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy.

Mając na uwadze wskazaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy wysokość zysku za ostatni rok obrotowy należy stwierdzić, że w świetle zasad doświadczenia życiowego i wiedzy na temat specyfiki działalności przedsiębiorstw w branży reprezentowanej przez Spółkę kwota owa znamionować musi wielomilionowe dochody i jednocześnie koszty uzyskania przychodów, przy czym Spółka amortyzuje posiadane maszyny i urządzenia do gier, tym samym ujmuje koszty z tego tytułu, co bezsprzecznie w znacznym stopniu wpływa na wysokość dochodu spółki i redukuje w ten sposób kwotę przypadającego do zapłaty podatku. Należy przy tym wskazać, że koszty podatkowe, dochód, strata, są wielkościami z zakresu rozliczeń w podatku dochodowym i zazwyczaj nie odzwierciedlają faktycznej kondycji finansowej prowadzącego działalność gospodarczą tym bardziej na taką skalę.

Podkreślenia wymaga, że z treści sprzeciwu nie wynikają w istocie żadne konkretne informacje o sytuacji finansowej Spółki. Sprzeciw koncentruje się na uwypukleniu braku możliwości wyzbycia się składników majątku. Nie wydaje się jednak by choćby z uwagi na wartość poszczególnych komponentów składających się na te urządzenia w perspektywie najbliższych lat nie przedstawiały one już żadnych walorów gospodarczych, przy uwzględnieniu dodatkowo możliwości sprzedaży ich na rynku światowym.

Rozważając realne możliwości poniesienia opłat w toczącym się postępowaniu, przy uwzględnieniu charakteru prowadzonej działalności i ujawnionych wielkościach ekonomicznych, kwota opłaty sądowej od skargi, a także inne ewentualne przyszłe koszty, jeśliby się pojawiły w tej sprawie (sprawach), jawi się jako nieznacząca dla kondycji finansowej spółki. Spółka w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy posiadała środki pieniężne, które mogły posłużyć do zapłaty wpisu, co pozwoliłoby na rozpoznanie spraw. Występując o zwolnienie od kosztów spółka nie podnosi, że nie posiada zdolności kredytowej w celu zaciągnięcia zobowiązania. W działalności gospodarczej występują różnego rodzaju zobowiązania, wiążące się wydatkami finansowymi. Do takich zaliczają się także wydatki sądowe, konieczne do dochodzenia lub obrony swoich praw na drodze postępowania sądowego. W niniejszej sprawie należy mieć na względzie przede wszystkim to, że podmiotem zwracającym się o udzielenie preferencji w postaci zwolnienia od kosztów sądowych jest spółka prawa handlowego – spółka kapitałowa. Kodeks spółek handlowych przewiduje rozwiązania, za pomocą których podmiot ten, jeśli nie jest w stanie uzyskać z zewnątrz niezbędnych do działalności środków finansowych, może skorzystać z pewnych instytucji; mianowicie dopłat wspólników na rzecz spółki czy też podwyższenia kapitału zakładowego (jednym z dwóch wspólników skarżącej jest spółka z o.o.). Z możliwości takich Spółka nie skorzystała.

W ocenie Sądu rozpatrującego złożony wniosek za przyznaniem skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie przemawia również mnogość postępowań sądowoadministracyjnych zainicjowanych przez spółkę w skali kraju. Należy mieć bowiem na uwadze, że spółka w żaden sposób nie wykazała łącznej ilości tych postępowań jak i wysokości wszystkich realnych kosztów, które w tych postępowaniach zobligowana była ponieść. Przy zróżnicowanym charakterze ewentualnie zainicjowanych postępowań (sprawy w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku, sprawy dotyczące gier na automatach) trudno jest zestawić orientacyjną wysokość tych kosztów z aktualnym stanem majątkowym spółki.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na zasadzie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia