Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 520/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie NSA Grażyna Danielec AWSA Kazimierz Bandarzewski spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. sprawy ze skargi T. D. - Firma Handlowo-Transportowa w K. na Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 9 marca 2005r. nr: [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2004 r. o godz. [...], na drodze krajowej nr [...] w miejscowości R. funkcjonariusz organu celnego przeprowadził kontrolę pojazdu marki [...] rej.[...], o masie całkowitej pojazdu 6,5 tony. Kierujący pojazdem T. D. oświadczył, że przewozi artykuły spożywcze o masie 1000 kg, załadowane w K. przy ul. [...] do miejscowości B. Z protokołu kontroli .wynika że przewozu dokonano w ramach przedsiębiorstwa Firma Handlowo-Transportowa T. D. Kierowca oświadczył również, że prowadzi hurtownię spożywczą przy ul. [...] w K. i nie okazał wymaganego zaświadczenia na przewozy własne. Protokół został podpisany przez kierującego pojazdem bez zgłaszania zastrzeżeń.

Naczelnik Urzędu Celnego w N. pismem z dnia [...].09.2004 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie w związku z brakiem posiadania przez Firmę Handlowo-Transportową T. D. zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne.

W trakcie postępowania T. D. wyjaśnił, że w dniu kontroli nie wykonywał transportu zarobkowego w zakresie swojego przedsiębiorstwa. Przewożony towar był "prywatną" własnością strony, a ponadto samochód marki [...] jest własnością T. D. a nie Firmy Handlowo-Transportowej T. D. Podczas kontroli kontrolujący go funkcjonariusz zapytał o prowadzenie działalności gospodarczej i tylko na tą :okoliczność kontrolowany przedstawił wymagane dokumenty, nie zdając sobie sprawy ze skutków ich okazania. Do wyjaśnień dołączono kopię zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, ważne od dnia [...].10.2004 r.

Naczelnik Urzędu Celnego w N. decyzją z dnia [...].11.2004 r. nałożył na Handlowo-Transportowa T. D. karę pieniężną w wysokości [...] za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne.

W uzasadnieniu tak podjętej decyzji wskazano na przeprowadzoną w dniu 20.09.2004 na drodze krajowej kontrolę dokumentów związanych z wykonywaniem przewozu na potrzeby własne przez Firmę Handlowo-Transportowa T. D. Podczas kontroli kontrolowany T. D. nie okazał zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. zaś przedłożona podczas postępowania kopia zaświadczenia obejmuje okres od [...]10.2004 r., czyli już po dacie kontroli. Organ I-instancji uznał, iż wyjaśnienia strony o przewożeniu w dniu kontroli towaru tylko na potrzeby własne stanowi formę uzasadnienia swoich racji. Wyjaśniono treść art. 33 ustawy o transporcie drogowym, nakazujący posiadanie przez zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne oraz art. 87 ustawy o transporcie drogowym, obligujący do okazania przez kierującego pojazdem go funkcjonariuszom wszystkich wymaganych dokumentów, w tym zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne, jeżeli takie przewozy są realizowane. Wysokość nałożonej kary pieniężnej jest zgodna z pkt 1.1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Decyzję tą doręczono stronie w dniu [...].11.2004 r. i od tej decyzji odwołanie wniesiono dnia [...].12.2004 r. z żądaniem uchylenia decyzji i ponownego rozpatrzenia sprawy. W uzasadnieniu odwołujący podniósł, że w dniu kontroli nie wykonywał przewozu na potrzeby własne ale kierował pojazdem jako osoba fizyczna. Samochód o numerze rej. [...] jest zarejestrowany na T. D. a nie na przedsiębiorcę Firma Handlowo- Transportowa T. D. Odwołujący wskazał, iż nie wie dlaczego decyzję skierowano na Firmę Handlowo-Transportową T. D. a nie do niego osobiście. Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] marca 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podtrzymał ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ I-instancji. Przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wraz ze stanowiskiem strony. Wskazał, że niezarobkowy przewóz drogowy to przewóz na potrzeby własne, definiowany jest jako każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowany lub bez ładunku, przeznaczony do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej i zarazem spełniający wszystkie cztery przesłanki wymienione w art. 4 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym. Przewóz na potrzeby własne wymaga uprzedniego uzyskania zaświadczenia. W tej sprawie nie ulega wątpliwości, że w dniu [...].09.2004 r. był .wykonywany przewóz na potrzeby własne. Przedsiębiorca przewoził bowiem własny towar. Fakt zarejestrowania samochodu na osobę fizyczną nie wyklucza wykorzystywania pojazdu w działalności gospodarczej.

Decyzję Dyrektora Izby Celnej doręczono skarżącemu w dniu [...].03.2005 r. i na tą

decyzję strona wniosła dnia [...].04.2005r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z żądaniem uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I- instancji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu kontroli nie była wykonywana działalność gospodarcza. Nie przewożono towaru związanego w prowadzoną działalnością gospodarczą, ponieważ kierujący nie posiadał żadnych dokumentów na ten towar. Funkcjonariusz służby celnej nie sprawdzał dokumentów pochodzenia towaru, mimo że do takiej właśnie kontroli jest on powołany. Podniesiono, że w dniu [...].09.2004 r. przewożono artykuły na własne potrzeby socjalne dla kolegi skarżącego. Towarem tym było kilka worków ziemniaków i cebuli, a w drodze powrotnej zamierzano zabrać drewno na opał. Wskazano, że samochód nie jest własnością firmy, ale samego skarżącego, zaś w przypadku gdyby skarżący nie okazał wpisu z ewidencji działalności gospodarczej nie byłoby tej sprawy. W skardze podniesiono również, że kwota [...] zł stanowi dwumiesięczny zarobek skarżącego i jest zbyt wysoka.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze organ administracji wyjaśnił, że przepisy ustawy o transporcie drogowym stosuje się wprost do przedsiębiorców. Ustawa nie wymaga, aby podmiot korzystający z samochodu miał do niego prawo własności. Skarżący legitymował się prawem do dysponowania samochodem marki [...] w czasie kontroli, co stanowi spełnienie kolejnej przesłanki uzasadniającej uznanie wykonanego przewozu jako przewozu na potrzeby własne. Przewożony towar był również własnością skarżącego, rozprawie organ administracji oraz skarżący podtrzymali swoje stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarżący w dniu [...] kwietnia 2005 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] marca doręczoną skarżącemu [...] marca 2005 r. Skarga została zatem wniesiona z zachowaniem ustawowego 30-dniowego terminu. Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 P.p.s.a)

Właściwość miejscowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w tej sprawie wynika stąd, że Dyrektor Izby Celnej, którego decyzja została zaskarżona, ma siedzibę w Krakowie. Zgodnie z art. 13 § 2 P.p.s.a., do rozpoznania sprawy właściwym miejscowo jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Miasto znajduje się w obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

W przedmiotowej sprawie organy administracji nie naruszyły przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( tekst jednolity z 2004 r. Dz. U. Nr 204, póz. 2088 ze zm. Dz. U. Nr 273, póz. 2703), zwanej dalej w skrócie "ustawą o transporcie drogowym", w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, "przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej".

Mając na uwadze treść art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podstawowe znaczenie w tej sprawie ma ustalenie, czy w chwili kontroli, czyli w dniu [...].09.2004 r., skarżący wykonywał przewóz na potrzeby własne jako przedsiębiorca.

Definicję przewozu na potrzeby własne zawiera art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym artykułem niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne- to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowany lub bez ładunku, przeznaczony do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej i spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazd samochodowy używany do przewozu jest prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracowników

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdem samochodowym,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz t lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

\V ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy administracyjne orzekające w tej sprawie prawidłowo uznały, że skarżący w dniu [...].09.2004 r. wykonywał przewóz na potrzeby własne. Spełnione zostały bowiem wszystkie przesłanki definiujące wyżej opisany przewóz na potrzeby własne. W dniu kontroli skarżący wykonywał przewóz towaru po drodze publicznej, a przy tym pojazdem kierował sam skarżący. Przewożone rzeczy były własnością skarżącego i przewóz ten nie był działalnością gospodarczą prowadzoną w zakresie usług turystycznych. Wbrew stanowisku skarżącego, przewóz ten miał charakter pomocniczy wobec jego :głównej działalności, jaką było prowadzenie hurtowni towarów spożywczych (działalność handlowa). Nie ulega bowiem wątpliwości, że istnieje związek między prowadzeniem hurtowni spożywczej a możliwością przewożenia hurtowej ilości towarów spożywczych do odbiorców. Wprost na ten związek wskazał skarżący w protokole kontroli (akta administracyjne sprawy, karty nr 1-2). Z protokołu kontroli wynika bowiem, że miejscem załadunku była ul. [...] w K. i pod tym właśnie adresem skarżący prowadzi hurtownie spożywczą.

Ponadto podana w protokole kontroli masa przewożonego ładunku w postaci towarów spożywczych wynosiła 1000 kg, co również wskazuje na jego hurtową ilość. Takie ustalenia poczyniono w protokole kontroli i sam skarżący jako kontrolowany nie zgłosił przy jego podpisywaniu zastrzeżeń do treści tego protokołu.

W ocenie Sądu w dniu [...].09.2004 r. przewozu towaru realizował skarżący jako przedsiębiorca. Z protokołu kontroli wprost bowiem wynika, że skarżący realizował ten przewóz w ramach przedsiębiorstwa Firma Handlowo-Transportowa T. D. Z treści protokołu wynika również, że skarżący okazał kartę opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych. Zgodnie zaś z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niz równowartość 800 euro rocznie. Transportem drogowym jest zaś krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy oraz każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, nie spełniający zarazem warunków niezarobkowego przewozu drogowego (art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym). Definicja przewozów na potrzeby własne wynika z cytowanego art. 4 pkt. 4 ustawy o transporcie drogowym. Tym samym należy wskazać, że skarżący okazując kontrolującemu go funkcjonariuszowi organu celnego kartę opłaty drogowej wymaganą od przedsiębiorcy oraz - co wynika z treści skargi - wypis z ewidencji działalności gospodarczej, chciał być traktowany przez kontrolującego go funkcjonariusza organu celnego właśnie jako przedsiębiorca.

Podnoszone przez skarżącego argumenty, iż przewóz ten był realizowany poza jego zakresem działalności gospodarczej, nie znajduje potwierdzenia w protokole kontroli, Gdyby skarżący oświadczył, że nie realizuje przewozu jako przedsiębiorca, wówczas nie byłoby podstaw do wpisywania w protokole nazwy przedsiębiorstwa. W protokole kontroli wpisuje się tylko wtedy nazwę przedsiębiorstwa, jeżeli kierujący jest albo jej pracownikiem, właścicielem lub prowadzi działalność jako przedsiębiorca.

Okoliczność, że samochód marki [...] rej. [...] został zakupiony przez T. D. nie oznacza zarazem brak prawa Firmy Handlowo-Transportowej T. D. do korzystania z tego pojazdu. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że umowę sprzedaży samochodu może zawrzeć osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, którym ustawodawca przyznał ograniczoną zdolność prawną (art. 11, art. 33 i 331 Kodeksu cywilnego). Nabycia prawa własności rzeczy ruchomej (samochodu) nie może dokonać inny podmiot, niż wyżej wymienieni. W tej zaś sprawie jedynym uprawnionym do uzyskania prawa własności samochodu marki [...] był T.D. Nie mogła być właścicielem jednoosobowa Firma Handlowo-Transportowa T.D., ale właśnie sam T. D. jako osoba fizyczna. Zasadnie więc podnoszą organy administracji, iż ustawa o transporcie drogowym nie wymaga, aby przedsiębiorca posiadał prawo własności pojazdu. W takim bowiem przypadku jak ta sprawa byłoby to niemożliwe, żeby właścicielem pojazdy była Firma Handlowo-Transportowa T. D., a nie sam T. D. Wystarczającym jest, aby sam przedsiębiorca posiadał uprawnienia do dysponowania danym pojazdem. W tej zaś sprawie, zwłaszcza na podstawie protokołu kontroli, z którego wynika wykonywanie przewozu przez Firmę Handlowo-Transportową T. D. przy użyciu ww. samochodu marki [...] nr[ ...], można zasadnie ustalić, że przedsiębiorca dysponował tym samochodem na potrzeby związane z wykonywaniem swojej działalności.

Zgodnie z art. 87 ust.1 ustawy o transporcie drogowym, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli zaświadczenie oraz inne dokumenty wymagane w tym przepisie. W tej sprawie kontrolę przeprowadzili funkcjonariusze uprawnionego organu. Zgodnie z art. 89 ust. 1 lit. 3 ustawy o transporcie drogowym, do kontroli dokumentów oraz warunków w nich określonych, mieni są funkcjonariusze organów celnych.

Tym samym zasadnie nałożono na przedsiębiorcę karę pieniężną, której wysokość wynika z pkt 1.1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym punktem w przypadku wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia kara pieniężna wynosi 2.000 zł.

Mając to na uwadze należy wskazać, iż w tej sprawie organy administracji nie naruszyły zarówno przepisów postępowania administracyjnego ani też przepisów prawa materialnego i tym samym skargę należało, na podstawie art. 151 P.p.s.a. - oddalić. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku.