Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 787/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 102, art. 103 ust. 1 i ust. 3 pkt 2, art. 104
journal: Dz.U. 2017 poz 776
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1630/17 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. 1200 zł (tysiąc dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 listopada 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1630/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Sp. z o.o. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.

Referując sprawę, Sąd I instancji stwierdził, że w dniu [...] lipca 2016 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek M. B. i M. S. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą B. s.c. M. B., M. S. z żądaniem unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Zbiornik cieczowy opryskiwacza" nr [...], udzielonego na rzecz A. Sp. z o.o. Jako podstawę swojego żądania wnioskodawcy wskazali przepisy art. 102, art. 104, art. 107 ust. 1 pkt 1 oraz art. 108 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., powoływanej dalej jako p.w.p.). Podnosząc brak indywidualnego charakteru, wnioskodawcy wskazali, że na wiele lat przed datą zgłoszenia spornego wzoru były produkowane i wprowadzane do obrotu opryskiwacze, których część składową stanowiły zbiorniki cieczowe zbieżne w zakresie ich widocznych cech z cechami poszczególnych odmian spornego wzoru. Różnice sprowadzają się do funkcji technicznych.

W piśmie z dnia [...] października 2016 r. uprawniony wystąpił o oddalenie wniosku o unieważnienie spornego prawa.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 102 i art. 104 p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p., unieważnił prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ opisał każdą z dziewięciu odmian spornego rozwiązania. Następnie stwierdził, że o zasadności zarzutu z art. 104 p.w.p., tj. braku indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, przesądzają wydruki ze strony internetowej uprawnionego, przedłożone na rozprawie w dniu 2 stycznia 2017 r. Według organu, z uwagi na zbieżność kształtu korpusu zbiornika i podstawy stabilizującej, jako elementów determinujących postać porównywanych rozwiązań, odmiany 1-2 spornego wzoru oraz postać zbiornika widniejącego w ofercie sprzedaży opryskiwacza o nazwie handlowej [...] wywołują to samo ogólne wrażenie, odmiany 3-5 spornego wzoru oraz postać zbiornika widniejącego w ofercie sprzedaży opryskiwacza o nazwie handlowej [...] wywołują to samo ogólne wrażenie, odmiany 6-9 spornego wzoru oraz postać zbiornika widniejącego w ofercie sprzedaży opryskiwacza o nazwie handlowej [...] wywołują to samo ogólne wrażenie.

Zdaniem organu, nie mają natomiast istotnego znaczenia dla oceny porównawczej różnice dotyczące kolorystyki, bowiem cecha ta nie została zastrzeżona przez zgłaszającego jako cecha istotna. Różnice w zakresie kolorystyki wzoru spornego (pomarańczowy płaszcz, czarna podstawa we wzorze spornym) względem zbiorników opryskiwaczy [...] i [...] (płaszcz zbiornika w kolorze czerwonym, podstawa w kolorze czarnym) nie są znaczące, a wręcz mogą zmniejszać dystans między tymi rozwiązaniami. W ocenie organu, wszystkie przeciwstawienia zostały ujawnione publicznie na stronie internetowej uprawnionego przed datą 2 czerwca 2010 r., według której oznacza się pierwszeństwo spornego wzoru przemysłowego. Ustosunkowując się do stanowiska uprawnionego, że daty wskazane na wydrukach strony internetowej nie odzwierciedlają rzeczywistej daty wprowadzenia do obrotu produktu o postaciach tam ujętych, a mają jedynie charakter marketingowy, organ nie dał wiary tym twierdzeniom, bowiem nie zostały one poparte żadnymi dowodami. Uznając za zasadny zarzut niespełnienia przez sporny wzór przesłanki indywidualnego charakteru wymaganej art. 104 p.w.p., Urząd Patentowy nie badał pozostałych zarzutów podniesionych we wniosku o unieważnienie.

A. Sp. z o.o. złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi błędy w rozpatrzeniu materiału dowodowego, co doprowadziło organ do błędnego ustalenia stanu faktycznego.

Zdaniem skarżącej Spółki, przedstawiony w toku postępowania akt notarialny nie stanowi dowodu, że produkty o określonych wzorach zostały publicznie udostępnione w wymienionych w nim datach. Z wydruków nie wynika, że we wskazanych datach fotografie produktów były umieszczone na stronie internetowej spółki oraz że opryskiwacze te były wówczas wyposażone w zbiorniki cieczowe o takim samym wyglądzie. W tym zakresie brak jest jakiegokolwiek dowodu. Ponadto skarżąca wprowadza do obrotu różne postaci opryskiwaczy pod tymi samymi nazwami handlowymi od 1991 r.; fakt, że w 2016 r. na stronie internetowej wskazywała, iż dane produkty posiada w ofercie od sierpnia 2009 r. lub od kwietnia 2010 r. nie przesądza, aby ta konkretna postać produktu była w obrocie handlowym (była publicznie udostępniona) w tych datach.

Skarżąca podniosła, że uregulowana w art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p. instytucja "period of grace" wyłącza możliwość unieważnienia wzoru również na podstawie art. 104 p.w.p., co wynika także z art. 6 ust. 2 lit. b) dyrektywy nr 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów (Dz. Urz. UE. L 1998 Nr 289). W tej sytuacji nawet przy przyjęciu, że wnioskodawca udowodnił publiczne udostępnienie poszczególnych odmian wzoru w dniach 10 sierpnia 2009 r., jak i 30 kwietnia 2010 r., to w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowania art. 104 p.w.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). Sąd I instancji zgodził się z organem, że przedmiotowy wzór przemysłowy nie cechuje się indywidualnym charakterem w rozumieniu art. 104 p.w.p. Nastąpiło bowiem publiczne ujawnienie wzoru w Internecie, a ujawnienie to ma datę pewną (wcześniejszą niż data pierwszeństwa spornego wzoru). Ponadto, według Sądu I instancji, nie ma podstaw do podważenia stanowiska organu, że informacje potwierdzone w formie aktu notarialnego i zawarte w bazie internetowej a dotyczące przeciwstawionych zbiorników, pochodzących z oferty internetowej uprawnionego sprzed daty zgłoszenia, wywołują to samo ogólne wrażenie, jak w zgłoszeniu.

W ocenie WSA, organ prawidłowo odstąpił od badania nowości spornego wzoru, ponieważ brak indywidualnego charakteru stanowi samodzielną przesłankę unieważnienia.

Spółka A. zaskarżyła powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, podnosząc: naruszenie przepisów postępowania, poprzez:

a. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez zaakceptowanie przez Sąd uchybień organu, których organ dopuścił się w toku dokonywania ustaleń faktycznych sprawy; powyższe naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o błędne ustalenia faktyczne, nieznajdujące oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym;

b. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 76 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., a także w zw. z art. 2 § 2, art. 104 § 3 i § 4 ustawy z 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2017 r., poz. 2291) poprzez przyjęcie w przedmiotowej sprawie, że ujawnienie wzoru przemysłowego w roku 2009 i 2010 w Internecie ma datę pewną potwierdzoną aktem notarialnym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o błędne ustalenia faktyczne;

c. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu pomimo naruszenia przez organ prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy;

d. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepełne i niewnikliwe odniesienie się do rozpatrywanego stanu faktycznego i prawnego, bez rozważenia argumentów podniesionych przez stronę skarżącą;

e. naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie kontroli decyzji w sposób niepełny, w zakresie mniejszym niż granice sprawy będącej przedmiotem skargi

oraz naruszenia prawa materialnego, poprzez:

a. błędną wykładnię art. 255 ust. 4 p.w.p., poprzez przyjęcie, że związanie Urzędu Patentowego podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę, w szczególności wskazanie art. 102 i 104 p.w.p., wyklucza stosowanie przez Urząd Patentowy przepisu powszechnie obowiązującego tj. art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p.;

b. niezastosowanie art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p. w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 p.w.p., podczas gdy w niniejszej sprawie jedyną ustaloną przez organ przyczyną braku indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego był brak nowości, a co za tym idzie konieczne jest stosowanie przepisów odnoszących się do przesłanki nowości wzoru przemysłowego;

c. błędną wykładnię art. 102 i 104 p.w.p. w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 p.w.p. z pominięciem wykładni systemowej i celowościowej tj. w szczególności bez uwzględnienia treści dyrektywy nr 98/71/WE, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie powyższych przepisów prawa.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że pomimo braku dowodów w tym zakresie Urząd Patentowy, a za nim Sąd I instancji przyjęły, że zebrany materiał dowodowy potwierdza, iż nastąpiło publiczne ujawnienie spornego wzoru przed datą pierwszeństwa oraz że dowód w tym zakresie ma datę pewną.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie, samo lapidarne oświadczenie zawarte na stronie internetowej nie jest dostatecznym dowodem na okoliczność ujawnienia danych postaci opryskiwacza w konkretnych datach. Fakt, że skarżąca w 2016 r. miała na swojej stronie internetowej informację, że np. opryskiwacz [...] jest w ofercie od kwietnia 2010 r. nie równa się przyznaniu, że w kwietniu 2010 r. publicznie udostępniono zbiornik cieczowy opryskiwacza objęty prawem z rejestracji nr [...]. Sąd I instancji nie prowadził w tym zakresie żadnych wywodów, ograniczając się do jednego tylko zdania o niedopuszczalności dowodu z zeznań przeciwko stanowisku organu.

Skarżąca kasacyjnie podniosła, że Sąd I instancji w ogóle nie odniósł się do części zarzutów podniesionych przez nią, czym naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie częściowej jedynie i powierzchownej kontroli zaskarżanej decyzji. Skarżąca podkreśliła, że skoro w rozpoznawanej sprawie o utracie indywidualnego charakteru ma przesądzać wyłącznie brak nowości, to nie sposób nie brać pod uwagę przepisów odnoszących się właśnie do nowości wzoru przemysłowego, tj. normy wyrażonej w art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p. oraz przepisów dyrektywy nr 98/71/WE. Jeśli bowiem w sytuacji jak w niniejszej sprawie art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p. nie miałby zastosowania, to nie można byłoby przypisać tej jednostce redakcyjnej żadnej treści normatywnej. W takiej sytuacji można by twierdzić, że zawsze w przypadku samoujawnienia wzoru przemysłowego dochodzi do utraty zdolności rejestracyjnej z uwagi na brak indywidualnego charakteru niezależnie od cechy nowości.

Pozostałe strony postępowania nie skorzystały z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna złożona przez uprawnioną z prawa ochronnego do spornego wzoru Spółkę oparta została na usprawiedliwionych podstawach i podlega uwzględnieniu.

Kwestionowany kasacyjnie jest wyrok, którym Sąd I instancji zgodził się z Urzędem Patentowym RP, że udzielone z pierwszeństwem od dnia 2 czerwca

2010 r. prawo ochronne na wzór przemysłowy "Zbiornik cieczowy opryskiwacza" Nr [...] zostało udzielone skarżącej spółce A. Sp. z o.o. z naruszeniem art. 102 i 104 p.w.p., czego dowodem miały być potwierdzone aktem notarialnym wydruki ze strony internetowej uprawnionej Spółki A., co uzasadniało unieważnienie tego prawa. W ocenie Sądu widniejąca na wydrukach data, dokumentująca publiczne ujawnienie wzoru w Internecie, jest datą pewną, zaś pochodzące z oferty internetowej pojemniki wywołują to samo ogólne wrażenie jak pojemniki według chronionego wzoru.

Postawione w oparciu o obie wskazane w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. podstawy zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się wokół dwóch kwestii. Po pierwsze, kontestowane jest zaakceptowanie przez WSA wadliwie dokonanych przez Urząd Patentowy ustaleń stanu faktycznego i powielenie błędnego wniosku organu, iż zebrane w sprawie dowody potwierdzają publiczne ujawnienie spornego wzoru przed datą pierwszeństwa, a także przyjęcie, że materiał dowodowy ma datę pewną. Po wtóre, skarga kasacyjna podnosi nieprawidłowe wykluczenie możliwości zastosowania przepisu art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p. w sytuacji stwierdzenia zaistnienia przesłanki braku indywidualnego charakteru wzoru z powodu ujawnienia spornego wzoru w Internecie przed datą pierwszeństwa.

Przed wdaniem się w szczegółową analizę zasadności postawionych zarzutów poczynić należy kilka niezbędnych uwag wstępnych. Unieważnienie prawa ochronnego na wzór przemysłowy znajduje swoją podstawę w art. 89 p.w.p. w związku z art. 117 ust. 1 tej ustawy i stanowi wynik oceny zdolności rejestrowej wzoru. Zważywszy na określone w przepisach art. 102 – 104 i art. 107 p.w.p. warunki, jakim powinien odpowiadać wzór przemysłowy, unieważnienie wzoru może dokonać się wyłącznie po dowiedzeniu przez wnoszącego sprzeciw, że określony wnioskiem o unieważnienie wzór nie jest nowy, ewentualnie że pozbawiony jest indywidualnego charakteru. Co należy przy tym podkreślić, każda z przesłanek stanowi odrębną treściowo i samodzielną podstawę wykluczenia możliwości udzielenia prawa ochronnego w razie stwierdzenia jej braku. Dodać należy, że udzieleniu prawa ochronnego na wzór przemysłowy stoi również na przeszkodzie wykazanie, iż cechy wytworu objętego wzorem przemysłowym wynikają wyłącznie z jego funkcji technicznych.

Postępowanie w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na wzór przemysłowy jest postępowaniem spornym prowadzonym - w sprawach nieuregulowanych ustawą Prawo własności przemysłowej - w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, stosowane odpowiednio zgodnie z dyspozycją art. 256 ust. 1 p.w.p. Oznacza to między innymi, iż po pierwsze, Urząd Patentowy działać może jedynie w granicach wniosku i wskazanej przez wnioskodawcę podstawy prawnej, a po drugie, że stosowane odpowiednio przepisy k.p.a. w zakresie gromadzenia dowodów i ich oceny, a także wniosków końcowych zwalniają zasadniczo organ z inicjatywy dowodowej, zaś wynik sprawy administracyjnej zależy od końcowej oceny argumentów i kontrargumentów przedstawionych przez strony toczące spór o prawo ochronne. W prowadzonym na podstawie art. 89 w związku z art. 117 p.w.p. postępowaniu, w którym rozstrzygany jest dalszy byt prawny przyznanego określonemu podmiotowi prawa ochronnego, zasadnicze znaczenie należy przypisać dowodom przedstawionym przez wnoszącego o unieważnienie, które to dowody mają w sposób niewątpliwy uzasadniać wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji; dowody pośrednie, stwarzające wątpliwości co do zasadności wniosku lub stwarzające jedynie domniemania jego zasadności nie mogą samodzielnie uzasadniać wzruszenia prawa ochronnego.

W kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawie wnioskujący o unieważnienie prawa do wzoru spornego postawił zarzuty dotyczące funkcjonalności poszczególnych cech wzoru, braku jego indywidualnego charakteru oraz niewystarczające ujawnienie, podnosząc powszechne stosowanie "zbieżnych" wzorów przed datą zgłoszenia. Jako dowód na rzecz swoich twierdzeń wnioskodawca przedstawił dokonane przed notariuszem wydruki ze strony internetowej uprawnionej Spółki z dnia 14 lipca 2016 r. tj. dnia sporządzenia czynności, na których zaprezentowano różne modele wyposażonych w zbiorniki opryskiwaczy występujące pod różnymi nazwami z adnotacją, iż produkty te znajdują się w ofercie firmy od określonej daty, z których każda jest datą sprzed zgłoszenia spornego wzoru.

Decyzja unieważniająca prawo ochronne na zbiornik cieczowy opryskiwacza oparta została wyłącznie na niespełnieniu przez sporny wzór przesłanki indywidualnego charakteru i konsekwentnie tylko w tym zakresie była kontrolowana przez WSA jej zgodność z prawem.

Przypomnieć należy, iż stosownie do art. 102 ust. 1 p.w.p. wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Z samej tylko definicji wynika, iż wzorem przemysłowym jest postać wytworu, a więc jego zewnętrzność lub inaczej mówiąc – forma, wygląd (tak samo: E Nowińska [w:] E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vall, Prawo własności przemysłowej, wyd. 5, LexisNexis 2011, str. 134; A. Kisielewicz, Prawo własności przemysłowej w zarysie, Przemyśl 2008). Nie są natomiast objęte prawem ochronnym m.in. te cechy wzoru, które wynikają wyłącznie z funkcji technicznej wytworu (art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p.).

Jak już była o tym wyżej mowa, u podstaw unieważnienia spornego wzoru legło stwierdzenie, iż wzór ten w kolejnych jego odmianach nie spełnia warunku indywidualnego charakteru (art. 104 p.w.p.) mierzonego ogólnym wrażeniem, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku – odmiennym od tego, które wywołuje wzór udostępniony przed datą pierwszeństwa. Jak już wyżej wspomniano, dowodem na okoliczność braku indywidualnego charakteru stały się wydruki ze strony internetowej uprawnionej ze wzoru Spółki. Zarówno Sąd I instancji, jak wcześniej organ, uznały za dowiedzioną okoliczność, iż przed datą zgłoszenia wzoru spornego do ochrony we wszystkich jego odmianach, na stronie internetowej uprawnionej ujawnione zostały wzory wywołujące to samo ogólne wrażenie, a ujawnienie – jak stwierdził Sąd - nosiło datę pewną.

Pomijając w tym momencie kwestię możliwości uznania za publicznie ujawniony wzoru ujawnionego za pośrednictwem Internetu, analiza uzasadnienia wyroku, dokonana w konfrontacji z aktami administracyjnymi sprawy, nakazuje odrzucić zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rozumowanie. Przede wszystkim w żadnym wypadku nie można przyjąć, jak to uczynił Sąd I instancji, iż załączone do aktu notarialnego wydruki ze strony internetowej uprawnionej Spółki noszą w odniesieniu do ujawnienia odmian wzoru datę pewną, o której mowa w art. 81 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego. Natomiast niewątpliwie datą taką opatrzony jest akt notarialny z dnia 14 lipca 2016 r. dokumentujący przebieg czynności kolejnych wydruków ze strony internetowej Spółki A., na których - w dacie wykonania tych czynności - widnieją aktualnie oferowane przez tę firmę opryskiwacze o różnych nazwach handlowych z adnotacją, od jakiej daty opryskiwacz o określonej nazwie znajduje się w ofercie.

Przekonanie Sądu I instancji, a wcześniej Urzędu Patentowego, oparte na informacjach ze sporządzonych wydruków, że przed datą pierwszeństwa doszło do ujawnienia wzoru w Internecie w takiej postaci, jaka została przedstawiona na wydruku jest błędne. Wszakże sporządzone w lipcu 2016 roku wydruki ze strony internetowej uprawnionej z prawa ochronnego Spółki dowodzą jedynie oferowania przez nią w tej dacie opryskiwaczy wyposażonych w zbiorniki zbliżone do zastrzeżonych spornym prawem. Stanowią równocześnie informację, że opryskiwacze o tej nazwie znajdują się w ofercie uprawnionej od wskazanych dat bez żadnej pewności co do wyglądu wytworu w tamtym czasie.

Jak wynika z akt sprawy, przekonanie Sądu, a wcześniej organu, co do braku indywidualnego charakteru, oparte zostało na zabiegu porównania wzoru spornego zgłoszonego w 2010 roku w jego kolejnych odmianach z przedstawionymi na wydrukach opryskiwaczami z 2016 roku, co musiało skutkować negatywną jego oceną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte na wydrukach informacje, od kiedy konkretny produkt znajduje się w ofercie uprawnionej Spółki A., sugerują jedynie, że w podanych datach Spółka ta oferowała opryskiwacze o podanych nazwach handlowych, natomiast nie dowodzą bez żadnych wątpliwości, że oferowane przed datą pierwszeństwa produkty wyglądały tak samo lub bardzo podobnie do przedstawionych na wydrukach. Jak już wyżej podkreślono, unieważnienie prawa ochronnego nie może dokonać się w oparciu o przypuszczenia, lecz o niezbite dowody.

Sąd, podobnie jak wcześniej Urząd Patentowy, uznał wartość dowodową wydruków internetowych, stwierdzając, iż uprawniona ich nie kwestionowała. Tymczasem to nie podważanie treści dokonanych przed notariuszem wydruków ma znaczenie w sprawie, tego uprawniona zresztą nie czyniła, lecz kwestionowanie zabiegu przenoszenia ich treści na okres sprzed zgłoszenia, co było konsekwentnie przez uprawnioną Spółkę akcentowane, a co uszło uwadze Sądu. Nie można nie dostrzec argumentacji uprawnionej ze wzoru Spółki, która w toku postępowania przed organem oraz przed Sądem, podnosiła marketingowy charakter informacji z wydruków oraz okoliczność, iż "produkt na przestrzeni lat ewoluował" (str. 4 uzasadnienia skargi), a poza tym wskazywała na brak dowodów na wcześniejsze niż data pierwszeństwa ujawnienia wzorów opryskiwaczy w takiej ich postaci jak na wydrukach internetowych (str. 5 uzasadnienia kasacji). Możliwość, iż objęty wzorem zbiornik opryskiwacza o określonej nazwie handlowej został przeprojektowany w mniejszym lub większym stopniu, wynika z faktu wieloletniej obecności produktu na rynku, a nie bez znaczenia jest tu zakres swobody twórczej, która jak podkreślał Sąd I instancji oraz Urząd Patentowy, w odniesieniu do tego rodzaju produktu jest znaczna.

Wreszcie, za niezrozumiałe należy uznać przyjęcie przez Sąd I instancji (a wcześniej przez Urząd Patentowy) za pewnik, bez jakichkolwiek niewątpliwych dowodów towarzyszących informacjom z wydruków strony internetowej uprawnionej z prawa ochronnego Spółki, że opryskiwacze przedstawione na zdjęciach z informacji internetowej z 2016 r., wyposażone w zbiorniki takie same lub bardzo podobne do objętych spornym wzorem w jego kolejnych odmianach, znajdowały się na stronie internetowej uprawnionej przed datą zgłoszenia. Okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie z tego prostego powodu, że jak przedwcześnie i bezpodstawnie przyjął Sąd, a przed nim Urząd Patentowy, ujawnienie wzoru miało mieć miejsce na stronie internetowej uprawnionej Spółki. Dowodów na powyższą okoliczność doszukać się w aktach administracyjnych nie można, a pamiętać należy, że ich przedstawienie należało do wnioskującego o unieważnienie prawa ochronnego.

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał sformułowane w punkcie 1 lit. a. i b. petitum skargi kasacyjnej zarzuty za uzasadnione. Sąd I instancji zaaprobował bowiem wadliwe procesowo działanie organu, który oparł rozstrzygnięcie na materiale dowodowym ułomnym tzn. pozbawionym decydującego znaczenia dla stwierdzenia braku przesłanki indywidualnego charakteru spornego wzoru. Nadto Sąd, kierując się dokumentowanymi aktem notarialnym wydrukami ze strony internetowej uprawnionej Spółki, nieprawidłowo przyjął wcześniejsze niż data pierwszeństwa ujawnienie wzoru z datą pewną. Podobnym błędem obarczona jest zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego, który uznał na podstawie dowodów w postaci wydruków internetowych, że ujawnienie miało miejsce przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo.

Co do ujawnienia wzoru przemysłowego poprzez stronę internetową, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż powszechność korzystania z tego rodzaju informacji nakazuje uznać taką możliwość pod warunkiem, że ujawnienie wzoru jest niewątpliwe i czytelne we wszystkich jego istotnych zastrzeżonych cechach.

Za nieuzasadnione Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty naruszenia art. 141 § 4 i art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie naruszył wymogów konstrukcyjnych, jakim powinno odpowiadać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Nie ma wątpliwości ani co do treści wyroku, ani co do podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia, a prowadzące do niekorzystnego dla skarżącej Spółki rozstrzygnięcia rozważania Sądu I instancji doprowadziły do oceny zebranych w sprawie dowodów jako uzasadniających unieważnienie prawa, co zostało skutecznie podważone skargą kasacyjną.

Za przedwczesne natomiast uznał sąd kasacyjny szczegółowe wypowiadanie się w kwestii zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Można jedynie w odniesieniu do zarzutu związanego z art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p. stwierdzić, iż jak wynika z treści art. 103 ust. 1 p.w.p. oraz art. 104 ust. 1 tej ustawy, przesłanki nowości i indywidualnego charakteru mają wspólny mianownik warunkujący udzielenie prawa ochronnego na wzór przemysłowy. W obu przypadkach jest to nieudostępnienie publiczne wzoru (udostępnienie publiczne jest tożsamym pojęciem co ujawnienie) przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo – identycznego w przypadku przesłanki nowości i nie wywołującego odmiennego wrażenia na zorientowanym użytkowniku w przypadku przesłanki indywidualnego charakteru. Bonus 12 miesięcy, który stwarza dla zgłaszającego wzór do ochrony przepis art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p., jeśli wzór został ujawniony przez twórcę lub jego następcę prawnego, ustawodawca powiązał z przesłanką nowości, jednak podkreślić należy odmienne uregulowanie tej kwestii przez art. 6 ust. 2 lit. b) dyrektywy nr 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów, na co może powołać się uprawniony z zagrożonego prawa.

"Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. Rozpoznając sprawę ponownie, Sąd I instancji będzie zobowiązany uczynić przedmiotem kontroli, czy w sprawie doszło do naruszenia przez Urząd Patentowy przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w sposób omówiony wyżej oraz art. 89 ust. 1 p.w.p. w związku z art. 117 ust. 1 i art. 102 i 104 tej ustawy przez ich wadliwe zastosowanie."

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 203 pkt 1 oraz art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. w związku z § 11 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1431 ze zm.), zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej 1200 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota zasądzonych kosztów obejmuje: uiszczoną opłatę za uzasadnienie wyroku (100 zł), uiszczony wpis od skargi kasacyjnej (500 zł), stawkę minimalną rzecznika patentowego, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną, a przy tym reprezentował stronę skarżącą w I instancji (1200 zł x 50% = 600 zł).