Wyrok NSA, sygn. akt II SA 208/86
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1986-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Kombatanci
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 1982 nr 16 poz. 122
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów.
Teza: Sam fakt przyznania medalu za udział w wojnie obronnej 1939 r., przy jednoczesnym braku wiarygodnych dowodów potwierdzających ten udział, nie może stanowić podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich.

TEZY

Sam fakt przyznania medalu za udział w wojnie obronnej 1939 r., przy jednoczesnym braku wiarygodnych dowodów potwierdzających ten udział, nie może stanowić podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Mieczysława J. na decyzję Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację z dnia 15 lutego 1985 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia uprawnień kombatanckich.


UZASADNIENIE

Mieczysław J. urodzony dnia 13 września 1922 r. złożył wniosek o przyjęcie go w poczet członków Związku Bojowników o Wolność i Demokrację i przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu udziału w wojnie obronnej 1939 r. Podał przy tym, że w połowie sierpnia 1939 r. stawił się na pisemne wezwanie w Komendzie Batalionu Strzeleckiego Obrony Narodowej w Ł. i został przydzielony do warty nr 1, kompanii 1. Umundurowany i uzbrojony pełnił służbę wartowniczą przy zbiorniku gazowym, przy przejeździe kolejowym i stacji transformatorowej. Dnia 5 września 1939 r., na rozkaz dowództwa Batalionu, nastąpił wymarsz kompanii do Warszawy. W Warszawie brał udział w akcji obronnej barykady, po czym - wraz z nowo sformowanymi oddziałami - wyruszył w kierunku L. W miejscowości za L. przydzielono go do taborów wojskowych, gdzie został dodatkowo umundurowany i uzbrojony. Za Ch. oddział został rozwiązany i Mieczysław J. po zmianie ubrania na cywilne, wrócił pod koniec września 1939 r. do domu w Ł. Na potwierdzenie powyższego przedstawił oświadczenia świadków: Józefa P., Jerzego J. i Mirona Sz., którzy - jak podali - służyli razem z nim w Batalionie Strzeleckim Obrony Narodowej w Ł. /nie są oni członkami ZBoWiD/, Dołączył również pismo Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia 28 lipca 1983 r., stwierdzające, że dokumenty Batalionu Obrony Narodowej w Ł. uległy w czasie wojny zniszczeniu i w związku z tym Centralne Archiwum Wojskowe nie może wydać zaświadczenia w sprawie jego udziału w wojnie obronnej.

Zarząd Wojewódzki ZBoWiD załatwił wniosek Mieczysława J. odmownie, a Zarząd Główny ZBoWiD decyzją ostateczną nr 1/Jeż/WER/85 z dnia 15 lutego 1985 r., wydaną po rozpoznaniu odwołania Mieczysława J., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji ostatecznej podano, że Mieczysław J. nie przedstawił urzędowego potwierdzenia udziału w wojnie obronnej 1939 r., a oświadczenia świadków nie mogą być miarodajne w danej sprawie /rocznik 1922/. Gdyby w latach 1946-1949, w czasie zakładania ewidencji wojskowej przez Wojskową Komendę Rejonową podał do ewidencji fakt uczestnictwa w wojnie obronnej 1939 r., obecnie otrzymałby odpowiednie zaświadczenie; ponieważ tego nie uczynił, a przedstawione dokumenty nie są miarodajne, przeto wniosek jego został załatwiony odmownie.

Od decyzji ostatecznej, w części dotyczącej odmowy przyznania uprawnień kombatanckich, Mieczysław J. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jako dowód swego udziału w wojnie obronnej 1939 r. skarżący przytacza uchwałę Rady Państwa, na mocy której został odznaczony Medalem za udział w wojnie obronnej 1939 r. /i załącza kserokopię legitymacji Medalu/. Podaje, że w latach 1946-1949 nie mógł przedstawić żadnego dokumentu stwierdzającego jego służbę w Batalionie Obrony Narodowej, nie mógł też wówczas przedstawić świadków, poza Jerzym J. Zarzuca obrazę art. 75 Kpa przez podważanie zeznań świadków jako dowodu i wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Główny ZBoWiD, wnosząc o jej oddalenie, podał między innymi, że przy wydawaniu książeczek wojskowych w 1949 r. przebieg służby wojskowej oraz udział w wojnie obronnej wpisywany był na podstawie osobistego stwierdzenia, a nie dokumentów, gdyż dokumentów w zasadzie nikt nie miał. Sprawa może być ponownie rozpatrzona, jeżeli Mieczysław J. przedstawi dokument, iż w latach 1950-1960 podawał w aktach personalnych, że brał udział w wojnie obronnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, a zatem skarżący powinien udowodnić w sposób nie budzący wątpliwości, że brał udział w wojnie obronnej.

Regulamin weryfikacyjny ZBoWiD, który określa tryb postępowania w sprawach weryfikacyjnych /stanowiąc w tym zakresie wykonanie upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów - Dz.U. nr 16 poz. 122/, przewiduje w par. 6 pkt 2a, że podstawowymi dowodami działalności, która ma być poddana weryfikacji w zakresie praw członkowskich oraz prawa do korzystania z uprawnień kombatanckich dla uczestników wojny obronnej 1939 r., dla żołnierzy Wojska Polskiego i Batalionów Obrony Narodowej, są: wyciąg z książeczki wojskowej albo zaświadczenie z Wojskowej Komendy Uzupełnień lub Centralnego Archiwum Wojskowego, a także znak tożsamości. Skarżący takich dowodów nie przedstawił. Co więcej, z dokumentów znajdujących się w aktach wynika, że nie podał on uprzednio, w czasie zakładania w latach 1946-1949 ewidencji wojskowej, że brał udział w wojnie obronnej 1939 r. Wprawdzie przedstawieni przez niego świadkowie twierdzą, że służyli razem z nim w Batalionie Obrony Narodowej w Ł., ale nie są zweryfikowanymi członkami ZBoWiD z tytułu tej służby i w związku z tym mogą być zainteresowani - ze względów osobistych /chociażby dla stworzenia precedensu/ - w pozytywnym załatwieniu sprawy skarżącego.

Sam fakt przyznania medalu za udział w wojnie obronnej 1939 r., przy jednoczesnym braku wiarygodnych dowodów potwierdzających ten udział, nie może stanowić podstawy do przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. W tej sytuacji stanowisko organów ZBoWiD, że przedstawione przez skarżącego oświadczenia świadków oraz kserokopia legitymacji Medalu "Za udział w wojnie obronnej 1939 r." nie mogą być uznane za wystarczający dowód jego uczestnictwa w tej wojnie i że jego udział w kampanii wrześniowej nie został w należyty sposób udokumentowany - nie nosi cech dowolności, zgodne jest z zasadą swobodnej oceny dowodów oraz z postanowieniami Regulaminu weryfikacyjnego ZBoWiD.

W związku z powyższym, a także ze względu na fakt, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy, skarga nie mogła być uwzględniona i na podstawie art. 207 par. 5 Kpa należało ją oddalić.