Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1244/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 , art. 77 par 1, art. 138 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością K. Spółka komandytowa z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 6 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2014 rok. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu B. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w B., z dnia [...] r. nr [...] o odmowie przyznania[...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością [...] Spółce komandytowej z siedzibą w [...] (zw. dalej: Spółką lub Skarżącą), pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 17 marca 2014 r. Spółka złożyła do Biura Powiatowego w B., wniosek o przyznanie płatności na rok 2014.

W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatu B. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wydał ww. decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich

i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

W dniu 17 kwietnia 2015 r. do Biura Powiatu B. wpłynęło odwołanie Spółki reprezentowanej przez pełnomocnika, w którym decyzji Kierownika Biura Powiatu B. zarzucono:

1. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że Spółka sztucznie stworzyła warunki do otrzymania płatności, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, zw. dalej: rozporządzeniem nr 65/2011),

2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że celem Spółki było uzyskanie korzyści sprzecznych z celami poszczególnych systemów wsparcia,

w szczególności określonych w art. 33 (obecnie 39) Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) i że w przypadku Spółki, nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego;

3. naruszenie przepisów art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, zw. dalej: kpa), poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie oraz poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez nie żądanie od Spółki złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów w kwestiach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez pominięcie i nieprzeprowadzenie oględzin gospodarstwa rolnego prowadzonego i należącego do Spółki oraz niezebranie odpowiedniej dokumentacji dotyczącej Spółki, jej sytuacji majątkowej i kondycji finansowej jej gospodarstwa w Polsce, której analiza potwierdziłaby autonomiczny charakter prowadzonej działalności rolniczej przez Spółkę a także pozwoliłaby ustalić czy przyznanie jej dopłat realizuje cele poszczególnych systemów wsparcia.

Podnosząc powyższe zarzuty, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 138 §1 pkt 2 kpa i orzeczenie co do istoty.

W dniu [...] r. postanowieniem nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, postanowił o włączeniu do materiału dowodowego sprawy, dokumentów z akt postępowań w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej i odmowie dokonania wpisu do ewidencji gospodarstw rolnych(...), a także dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do raportów z kontroli na miejscu dla [...] oraz członków [...] sp. z o.o. tj: [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...]Sp.k., [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] Sp. k., [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] Sp. k., [...] Spółka z o.o., [...] sp. k., [...] Spółka z o. o. [...] Sp. k., [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. [...] Sp. k. oraz przesłał informację w trybie art. 10 § 1 oraz 73 kpa o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazał, że kluczową kwestią w przedmiotowej sprawie było ustalenie, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa, Spółkę niniejszego postępowania należy traktować jako niezależny podmiot który prowadzi działalność rolniczą w rozumieniu przepisów art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, zw. dalej: rozporządzeniem nr 73/2009) jako odrębny podmiot, czy występujące powiązania kapitałowo-osobowe, wskazują na sztuczny podział jednego "gospodarstwa" na wiele mniejszych jednostek produkcyjnych, dyskwalifikując Spółkę z możliwości ubiegania się o płatności.

Powołując treść przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 organ odwoławczy wskazał, że wszelkie przypadki w których zostanie stwierdzone, iż podmiot wnioskuje o uzyskanie odrębnej płatności na grunty pomimo,

iż w rzeczywistości stanowią ono jedno gospodarstwo w ramach istniejących powiązań funkcjonalnych, technicznych czy strategicznych, powinny być zakwalifikowane jako nadużycie przepisów wspólnotowych w celu uzyskania korzyści w sposób sprzeczny z ich celami.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa, organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.), na gruncie postępowań w zakresie przyznania płatności modyfikuje zasady ogólne określone przepisami kpa.

Jak wskazał organ odwoławczy, rozstrzygając niniejszą sprawę organ I instancji w decyzji, oparł się o materiał dowodowy zebrany w trakcie postępowania dotyczącego uchylenia czynności materialno-technicznej, polegającej na wpisaniu do ewidencji producentów (...) oraz dokumenty i dowody, które Spółka przedłożyła

w tym postępowaniu. Nadto, w ramach prowadzonego postępowania, organ wezwał Spółkę do złożenia wyjaśnień w trybie art. 50 § kpa i wykazania, że na dzień złożenia wniosku o wpis do ewidencji producentów, tj. 16 maja 2012 r. oraz w okresie późniejszym, spełniała warunki określone w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r.

o krajowym systemie ewidencji producentów to znaczy czy Spółka spełnia warunki określone w definicji producenta rolnego, jest jedynym i niezależnym posiadaczem gospodarstwa rolnego, prowadzi działalność rolniczą w rozumieniu przepisów art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 jako odrębny podmiot na gruntach zarządzanych przez siebie oraz warunki w zakresie samodzielności technicznej i ekonomicznej gospodarstwa prowadzonego przez Spółkę. Nadto, Spółkę wezwano do dostarczenia aktów utworzenia Spółki i ew. zmian, dostarczenia dokumentów potwierdzających prawo użytkowania wnioskowanych gruntów, dokumentów potwierdzających zakup środków do produkcji, sprzedaży płodów rolnych jak również posiadanego parku maszynowego.

Zdaniem organu odwoławczego, nie jest usprawiedliwione twierdzenie Spółki, że organ nie zebrał odpowiedniej dokumentacji jej dotyczącej, w tym jej sytuacji majątkowej i kondycji finansowej jej gospodarstwa. Jak wskazał organ II instancji, dokumentację taką mogła przedłożyć Spółka, ponieważ jest ona w jej posiadaniu,

a biorąc pod uwagę przepis art. 21 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, to na niej ciążył obowiązek wykazania określonych faktów, z których wywodzi skutki prawne.

Odnosząc się do zarzutu Spółki dotyczącego błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na uznaniu, że sztucznie stworzyła warunki do otrzymania płatności, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż

w rozpoznawanej sprawie zaistniały sztuczne warunki do uzyskania płatności, co wyczerpuje przesłanki z przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 dotyczącego funduszy wypłacanych w ramach Wspólnej Polityki Rolnej.

Celem ustalenia czy w sprawie nie doszło do nadużycia w postaci sztucznego wyodrębnienia w ramach jednego "gospodarstwa" dalszych struktur, które pozwoliłoby uzyskać wsparcie z pominięciem limitów kwotowych dla danego działania, organ odwoławczy dokonał analizy prowadzonej przez Spółkę działalności pod kątem samodzielności funkcjonalnej oraz zbadał powiązania osobowe

i kapitałowe.

W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że Spółka posiada siedzibę

w miejscowości: [...]: przy czym pod tym adresem, działają także inne podmioty:

1) [...] Sp. z o.o.,

2) [...] Sp. z o.o.,

3) [...] Sp. z o.o.,

4) [...] spółka z o.o. Sp. komandytowa,

5) [...] Sp. z o.o. [...] spółka komandytowa,

6) [...] Sp. z o.o.

7) [...] Sp. z o.o. [...] Sp. komandytowa,

8) [...] Sp. z o.o. [...] Sp. komandytowa,

9) [...] Sp. z o.o. [...] Sp. komandytowa,

10) [...] Sp. z o.o. [...] Sp. komandytowa,

11) [...] Sp. z o.o. [...] Sp. komandytowa,

12) [...] Sp. z o.o. [...] Sp. komandytowa

13) [...] sp. z o.o.,

14) "[...]." Sp. z o.o.,

oraz osoby fizyczne wskazujące ten adres zamieszkania:

15) Ch. V.

16) Ch. B.

17) A. H. O.

Wszystkie wymienione wyżej Spółki są zarządzane lub kontrolowane przez A. N.

Organ odwoławczy przedstawił także stan prawny i faktyczny ww. podmiotów, wskazując odpowiednio na - wspólników spółek, skład osobowy ich zarządu, datę utworzenia i wpisania do KRS, a także składane przez ww. podmioty wnioski do uzyskania płatności i działki ewidencyjne zgłaszane w tych wnioskach (w tym podał przypadki wycofywania wniosków z uwagi na jednoczesne zgłaszanie do płatności tych samych działek przez kilka z ww. podmiotów).

Z dokonanych ustaleń wynikało, iż w ramach prowadzonej działalności

wydzielono w 2012 r., z "[...]" sp. z o.o., jednostki produkcyjne poprzez wydzierżawienie gruntów. W dniu 01.03.2012 r. na okres od 01.03.2012 r. do 30.09.2022 roku, została zawarta umowa dzierżawy pomiędzy [...] sp. z o.o. jako wydzierżawiającym, a [...] sp. z o.o. [...] sp. k. jako dzierżawcą na dzierżawę gruntów

o powierzchni [...] ha. Przy czym organ odwoławczy zauważył, że spółka została powołana w dniu 27.04.2012 r. czyli prawie dwa miesiące po tym, kiedy została z nią podpisana umowa dzierżawy.

Organ odwoławczy wskazał, że od 2012 roku mamy do czynienia

z jedenastoma dodatkowymi jednostkami produkcyjnymi, wydzielonymi w obrębie jednego gospodarstwa, przy czym, biorąc pod uwagę łączące podmioty mające siedzibę w [...], zarówno stosunki cywilnoprawne, jak i wykazywane powiązania kapitałowo-osobowe, trudno mówić o trwałym i pełnym wydzieleniu gospodarstw zgłaszanych do płatności.

Ponadto Spółkę (jak i inne podmioty – ww. spółki oraz osoby fizyczne, działające pod adresem [...] 14) łączy z [...] Sp. z o.o. (pierwotna spółka "[...]" Sp. z o.o. na podstawie uchwały z 8 grudnia 2014 r. została przejęta przez grupę producentów rolnych w kategorii ziarna zbóż i nasion oleistych – [...] Sp. z o.o., która to spółka po dokonaniu przejęcia zmieniła nazwę na [...] Sp.

z o.o.) - Umowa o Gospodarowaniu Gruntem Rolnym, zawarta w dniu 1 marca

2012 r., w ramach której podmioty zlecają wykonanie usług rolniczych obejmujących kompleksową uprawę roślin na terenie działek ewidencyjnych będących we władaniu Zleceniodawców, przy czym kompleksowa uprawa roślin obejmuje m.in.: wykonanie usługi uprawy roli, siewu, oprysku, rozsiewania nawozów, usług na użytkach zielonych oraz zbioru plonów, dostawę na działkę rolną środków do produkcji rolnej takich jak materiał siewny, nawozy, ośrodki ochrony roślin. Zgodnie zaś z § 4 zawartych umów o gospodarowanie gruntem, w celu zabezpieczenia należności z tytułu wykonywanych usług, płody rolne pochodzące z pól, które są przedmiotem umowy, pod warunkiem ich zebrania przez zleceniobiorcę, zostają z tym dniem przywłaszczone na zabezpieczenie roszczeń do czasu zapłaty wynagrodzenia z umowy; strony dopuszczają możliwość rozliczenia wzajemnych zobowiązań i należności w formie kompensaty wzajemnych rozrachunków.

W świetle powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że poszczególne jednostki gospodarują na gruntach dzierżawionych od spółki [...] Sp. z o.o., przy czym wszelkie zabiegi wykonywane są przez Spółkę [...] Sp. z o.o.. Zapłata za usługi zabezpieczona jest płodami rolnymi i jednostki te jako zrzeszone w grupie obowiązane są sprzedawać płody do spółki [...], która jest jednocześnie grupą producentów.

Organ odwoławczy zwrócił także uwagę na sposób, w jaki kształtuje się struktura własnościowa tej spółki, tj.: [...] Sp. z o.o. [...], [...] Sp. z o.o. [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. [...] Sp. k., [...] Sp. z o.o. [...] Sp. k., [...] Sp. z o.o. [...] Sp. k., [...] Sp. z o.o. [...] Sp. k., [...] Sp. z o.o. [...] Sp. k., [...] Sp. z o.o. [...] Sp. k., [...] Sp. z o.o. Sp. k.

W ocenie organu odwoławczego, powyższe wskazuje na istnienie istotnych więzi między ww. podmiotami. Stąd organ odwoławczy nie uznał twierdzeń Spółki, że dokonanie takiego wyodrębnienia kilkunastu spółek miało na celu wyłącznie decentralizację produkcji, aby nie dopuszczać do zwiększania tzw. strat stałych. Organ wskazał, że choć z jednej strony dokonano podziału gospodarstwa, to

z drugiej – koncentruje się produkcję i obrót towarem w celu maksymalizowania zysku ze sprzedaży płodów w ramach grupy producentów. Zdaniem organu odwoławczego, oznacza to, że doszło do podziału gospodarstwa wyłącznie w celu uzyskania jak największego poziomu finansowania z funduszy unijnych a także

z budżetu krajowego.

Organ odwoławczy wskazał także, że analiza powiązań osobowych w ramach ww. kilkunastu spółek kapitałowych prowadzi do wniosku, że mamy do czynienia

z grupą osób fizycznych (A. N., Ch. V., A. O. i Ch. B.), które poprzez ukształtowanie struktury własnościowo-zarządczej w spółkach prawa handlowego, mają rzeczywisty wpływ na kształtowanie przez te podmioty stosunków cywilnoprawnych. Korzystając z tego, w wyniku zawartych umów dzierżawy, podzieliły istniejące wcześniej gospodarstwo rolne, poprzez wydzielenie gruntów, na mniejsze jednostki produkcyjne. Biorąc pod uwagę sposób organizacji przedsięwzięcia gospodarczego przez A. N., Ch. V., Ch. B. oraz A. O. umiejscowionych pod adresem [...], trzeba przyjąć, że wszystkie te podmioty stanowią spójny element jednorodnej masy majątkowej zarządzanej przez te same osoby w sposób zorganizowany, które realizują za ich pomocą wspólny cel gospodarczy. Podmioty te są jednym gospodarstwem, w ramach którego, wyodrębnione zostały mniejsze jednostki produkcyjne działające w formie spółek prawa handlowego, lub wykazywane jako zarządzane przez osoby fizyczne (A. N., Ch. B., C. V., A. O.).

Organ odwoławczy dokonał również weryfikacji spełniania przez Spółkę, podstawowych kryteriów do przyznania wnioskowanej płatności, w oparciu o § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.). Wskazał, iż wynikający z przepisów ww. ustawy, warunek posiadania gruntów rolnych należy rozumieć, jako ich rolnicze użytkowanie. Dokonując następnie analizy pojęcia "posiadania" i " prowadzenia gospodarstwa rolnego", organ odwoławczy wskazał, że aby zostać beneficjentem pomocy w ramach mechanizmu bezpośredniego wsparcia nie wystarczy, być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 380 z późn. zm.), ale należy je rolniczo użytkować, dokonywać nakładów i czerpać ewentualne korzyści. Odwołując się do definicji zawartych w przepisach unijnych organ odwoławczy wskazał, że gospodarstwo rolne określane jest jako samodzielnie zarządzana oraz technicznie i ekonomicznie samodzielna jednostka wytwarzająca produkty rolne, które może dodatkowo dostarczać inne nierolnicze produkty i usługi. Gospodarstwo rolne definiowane jest również jako wyodrębniona jednostka, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą (...) na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną.

W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowym postępowaniu trudno uznać, iż gospodarstwo Spółki, spełnia kryteria odrębnego gospodarstwa. Nawet, jeśli podmiot posiada odrębne środki produkcji, wyposażenie i nieruchomości, a zarządzany jest przez to samo kierownictwo, nie powinien zostać uznany za odrębnego rolnika, a jednostki, którymi zarządza, za odrębne gospodarstwo.

Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie mamy do czynienia

z jednym gospodarstwem i jednym podmiotem spełniającym definicję rolnika

(w postaci zmultiplikowanych spółek z ograniczona odpowiedzialnością i komandytowych i osób fizycznych z [...]). Wykazane powiązania Spółki kapitałowe i personalne (a także innych spółek prawa handlowego, czy osób fizycznych) charakterystyczne są dla holdingu, rozumianego jako organizacja grupująca podmioty gospodarcze (np. spółki), samodzielne pod względem prawnym

i organizacyjnym, ale pod względem finansowym uzależnione od jednego z nich (podmiotu dominującego).

Organ odwoławczy przedstawił także analizę celu ukształtowania podmiotów

i struktury gospodarstwa. Odwołując się do odpowiednich regulacji prawa krajowego

i unijnego, wskazał na wprowadzenie w 2012 r. mechanizmu tzw. modulacji płatności bezpośrednich zgodnie z przepisem art. 10 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 wprowadzonym w 2009 roku, czyli przed wyodrębnieniem jednostki produkcyjnej Spółki, natomiast dla płatności z tytułu ONW obowiązuje degresywność kwot płatności zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz powierzchnia maksymalna, do której przyznaje się płatności (300 ha).

Jak wskazał organ odwoławczy, gospodarstwo Spółki zostało wydzielone

w 2010 roku z większego gospodarstwa [...] sp. z o.o. W przypadku jednego dużego gospodarstwa należałaby się płatność tylko i wyłącznie do 300 ha, przy czym stawka pełna tylko do powierzchni 50 ha ([...] zł), za kolejne 50 ha tylko 50% stawki (czyli [...] zł) a za kolejne 200 ha tylko 25% stawki ([...] zł), co oznacza, że maksymalna kwota płatności ONW na obszarze ONW typu nizinnego strefy nizinnej I wynosi [....] zł na gospodarstwo. Natomiast w momencie wydzielenia z dużego gospodarstwa kolejnych, mniejszych gospodarstw z powierzchnią gruntów zgłaszanych w granicach 300 ha kwota ta ulega multiplikowaniu dokładnie o liczbę wydzielonych gospodarstw.

Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie, z ogółu obiektywnych okoliczności wynika, iż formalnie spełniane są warunki do przyznania pomocy jednakże z ogółu zebranego materiału, wynika też, że warunki zostały te stworzone sztucznie celem tylko pozyskania środków, niezgodnie z założeniami i zasadami udzielania wsparcia w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.

Zdaniem organu odwoławczego, ustalony w sprawie stan faktyczny dokonany poprzez analizę powiązań kapitałowych i personalnych pomiędzy podmiotami, wskazującą na zbliżony czas powstania spółek, sposób prowadzenia przez nie działalności, wspólne adresy oraz łączące je stosunki cywilnoprawne, pozwalała na ustalenie zamierzonej koordynacji działań tych podmiotów, polegających na zgłaszaniu gruntów do płatności, w celu uzyskania korzyści wynikających z uregulowań systemu wsparcia. Korzyści te wynikają z uzyskania większych płatności w związku ze zgłoszeniem przez wiele podmiotów podzielonych pomiędzy nie gruntów, aniżeli byłoby to w przypadku zgłoszenia całości gruntów przez jeden podmiot. Tworzenie tak wielu podmiotów prowadzących działalność o tym samym profilu rolniczym, zarządzanych przez tą samą grupę osób, które wymieniały się między sobą posiadanymi gruntami, wskazuje, że sensem ekonomicznym utworzenia wielu powiązanych podmiotów i wykreowania posiadania przez te podmioty gruntów, zawierał się wyłącznie w tym, aby w taki sposób zwiększyć rozmiar płatności przez obejście przepisów wprowadzających modulacje i degresywność płatności.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji, jak również o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:

1) naruszenia przepisu art. 21 ust. 1 i art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, poprzez dokonanie jednostronnego, a nie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego wniosku jakoby Spółka nie był faktycznym posiadaczem i użytkownikiem gruntów rolnych objętych wnioskiem oraz błędnej subsumcji stanu faktycznego pod hipotezę normy prawnej zawartą w przepisie art. 4 ust.8 rozporządzenia nr 65/2011.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

w postaci:

1) art. 4 ust.8 rozporządzenia 65/2011 poprzez:

a) błędną wykładnię rozszerzającą, a w konsekwencji błędne zastosowanie przejawiające się uznaniem, że Spółka stworzyła sztuczne warunki w celu otrzymania płatności, w tym poprzez niedostrzeżenie różnicy pomiędzy jakościowymi "warunkami wymaganymi do otrzymania płatności" a ilościowymi przesłankami uzyskania wsparcia w określonej wysokości;

b) niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy organ pod pozorem stosowania tego przepisu, w istocie uzależnił przyznanie wnioskowanego wsparcia od spełnienia dodatkowych, niewynikających z przepisów prawa przesłanek.

W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że okoliczności występowania określonych powiązań w postaci identycznego adresu do korespondencji, powierzenia jednej osobie zarządzania różnymi spółkami czy powiązania kapitałowe pomiędzy spółkami nie stanowią dowodu "sztucznego spełnienia" warunków wsparcia.

W ocenie Spółki, wnioski organu w tym zakresie oparte są na jednostronnej

i dowolnej interpretacji zebranego w sprawie materiału dowodowego. Spółka powołała się na wyrok TSUE z dnia 12 września 2013 r. C-434/12, wydanego na gruncie przepisu art. 4 ust. 8 Rozporządzenia 65/2011 gdzie wskazano, iż art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by wniosek o płatność z systemu wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) został oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się

o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku.

Spółka wskazała, że w decyzji brak jest odniesienia poczynionych ustaleń do deklarowanego we wniosku profilu produkcji w kontekście jej argumentacji

w zakresie autonomicznego charakteru prowadzonej działalności rolniczej. Dodała przy tym, iż najnowsze badania wskazują, iż im większe gospodarstwa tym mniej efektywne.

Spółka podniosła, że organ nie analizuje jej deklaracji zawartej we wniosku (wnioskach za inne lata) w kontekście deklaracji zawartych w innych wnioskach, innych - powiązanych ze Spółką podmiotów w różnych latach.

W ocenie Spółki, próba zastosowania przez organ przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 w odniesieniu do niej, jest nieuzasadniona również z tego powodu, że wymieniony przepis mówi wyraźnie o spełnieniu "warunków wymaganych do otrzymania takich płatności" w ogóle, a nie odnosi się do wskaźników, od których zależy wysokość należnego wsparcia. Wynika to przede wszystkim z samego brzmienia omawianego przepisu. Spółka podkreśliła, że polska wersja językowa dokładnie odzwierciedla też brzmienie tego przepisu w innych językach oficjalnych

i wyraźnie odnosi się do warunków uzyskania wsparcia, a nie do ilościowych warunków uzyskania wsparcia w określonej wysokości. Wniosek taki wynika także

z argumentów wykładni systemowej, wedle których przepis ten - jako wyjątek - nie podlega wykładni rozszerzającej.

Zdaniem Spółki, o ile nadzwyczaj surową sankcję w postaci "niedokonania żadnych płatności" można uznać za uzasadnioną w przypadku sztucznego spełnienia warunków uzyskania wsparcia w ogóle, to całkowite pozbawienie Spółki, jak i wszystkich podmiotów z nią powiązanych w oparciu o wyliczenie, że w przypadku braku zarzucanego przez organ rzekomego "podziału gospodarstwa", suma przyznanego wsparcia byłaby niższa niż wnioskowane przez wszystkie podmioty powiązane, stoi w wyraźnej sprzeczności tak z literalnym brzmieniem tego przepisu, jak też pozajęzykowymi metodami jego wykładni. Ponadto interpretacja taka byłaby sprzeczna z zasadą proporcjonalności stanowiącą ogólną zasadę prawa wspólnotowego.

Nadto Spółka dodała, że zastosowanie tegoż przepisu winno się odnosić do stanu faktycznego z chwili powstania podmiotu ergo jego zorganizowania. Wskazany przepis odnosi się bowiem do pojęcia "tworzenia sztucznych warunków", które to tworzenie należy umiejscowić w czasookresie funkcjonowania podmiotu, tj. przesądzić czy z tworzeniem sztucznych warunków mamy do czynienia w chwili zawiązania podmiotu poprzez rejestrację w Krajowym Rejestrze Sądowym, czy też tworzenie sztucznych warunków miało miejsce później.

Zdaniem Spółki, brak ustaleń w powyższym zakresie, skutkuje w praktyce niemożnością przypisania Jej woli działania zmierzającej do uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia. Nadto Spółka dodała, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu prowadzonym na skutek złożenia wniosków za 2014 rok, zaś uzasadnienie w części obejmującej analizę przesłanek tworzenia sztucznych warunków odnosi się do płatności za rok 2012.

Końcowo Spółka przytoczyła pogląd, wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2016 roku w sprawie sygn. akt II GSK 689/15, w którym podkreślono, iż okoliczność, że spółka z o. o. powiązana z wnioskodawcą zlecała wykonywanie usług rolniczych innej firmie, której przedstawicielem był wnioskodawca nie jest sama w sobie wystarczająca do uznania, że ta spółka nie prowadzi samodzielnej działalności rolniczej oraz że nie jest w posiadaniu nieruchomości rolnych zgłoszonych do dopłat.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r., na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd połączył sprawy

o sygn. akt I SA/Sz 1243/16, I SA/Sz 1244/16 i I SA/Sz 1245/16 do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga okazała się bezzasadna, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa.

Jak wynika z akt sprawy Skarżąca zawnioskowała o przyznanie za 2014 r. płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania – (ONW): wnioskowana powierzchnia to [...] ha, wnioskowana kwota to [...] zł.

Skarżąca złożyła również wniosek w zakresie wsparcia RŚ obejmujący powierzchnię: w pakiecie 1 – Zrównoważony sposób gospodarowania, wariant 1.1 - Zrównoważony sposób gospodarowania – [...] ha, wnioskowana kwota [...] zł.

Skarżąca zadeklarowała również do płatności bezpośredniej na 2014 r. powierzchnię [...] ha jednolita płatność obszarowa (JPO). Wnioskowana kwota pomocy to [...] zł (JPO - bez zastosowania współczynnika).

Łączna wnioskowana kwota OB, RŚ oraz ONW wyniosła [...] zł.

Część gruntów deklarowanych do płatności na rok 2014 przez Skarżącą były

w latach 2012 i 2013 zgłaszane we wnioskach o dopłaty zarówno przez A. O., [...] Sp. z o.o. [...] Sp.k i Skarżącą.

Skarżąca została utworzona w dniu 27 kwietnia 2012 r. Przedmiotem jej działalności była m.in. działalność rolniczą. Uprawnionym do reprezentowania Skarżącej był komplementariusz [...] Sp. z o.o. reprezentowany przez zarząd w osobie A. N. Udziały w spółce objęli: [...] Sp. z o.o. (1 % udziałów o łącznej wartości [...] złotych) oraz A. N. (99% udziałów o łącznej wartości [...] zł). Ponadto prezesem [...] Sp. z o.o. był A. N., a wspólnikami: A. N. (25 udziałów), [...] (50 udziałów) oraz [...] (25 udziałów).

W dniu 15 maja 2012 r. Skarżąca uzyskała wpis do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków

o przyznanie płatności.

W dniu [...] r. zgodnie aktem notarialnym Rep. A nr [...] zmieniona została umowa spółki komandytowej poprzez przystąpienie wspólników do spółki. Wspólnicy objęli udziały w następujący sposób: [...] sp. z o.o. (1% udziałów o łącznej wartości [...] złotych), A. N. (25% udziałów o łącznej wartości [...] zł), [...] (25% udziałów do wysokości [...] zł), [...] (49% udziałów w wysokości [...] zł). Uprawnionym do reprezentowania Spółki był komplementariusz [...] Sp. z o.o. reprezentowany przez zarząd w osobie A. N.

Usługi gospodarowania gruntem rolnym świadczone były na rzecz Skarżącej przez [...] Sp. z o.o. (wcześniej [...].), której wspólnikami [...] Sp. z o.o.,

A. N. i, członkami zarządu byli: A. N. i H. Ch. B. [...] Sp. z o.o. świadczyła usługi, które obejmowały kompleksową uprawę roślin oraz skup plonów, była także grupą producentów rolnych, wydzierżawiała grunty. Takie umowy o gospodarowanie zawarły również inne podmioty mające wspólną siedzibę/adres tj. [...].

Osoba A. N., H. Ch. B., A. O., Ch. V. pojawia się w 14 utworzonych spółkach, których siedziba mieści się pod tym samym adresem [...]. Adres ten jest także adresem osób fizycznych A. N., H. Ch. B., A. O., Ch. V. Jako producenci rolni od 2004 r. pod adresem [...], funkcjonowała [...] Sp. z o.o., A. N., [...] Sp. z o.o., której wspólnikami i osobami zarządzającymi byli odpowiednio H. Ch. B., A. O., A. N.

Sporna w niniejszej sprawie jest ocena ustalonego stanu faktycznego poprzez dokonanie – jak wywodzi Skarżąca - jednostronnego, a nie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, co doprowadziło zdaniem Skarżącej do błędnego wniosku jakoby Skarżąca nie była faktycznym posiadaczem i użytkownikiem gruntów rolnych objętych wnioskiem oraz błędnej subsumcji stanu faktycznego pod hipotezę normy prawnej zawartą w przepisie art. 4 ust. 8 rozporządzenie 65/2011 i jego rozszerzającą wykładnię poprzez uznanie, że Skarżąca stworzyła sztuczne warunki w celu otrzymania płatności, w tym przez niedostrzeżenie różnicy pomiędzy jakościowymi "warunkami wymaganymi do otrzymania płatności" a ilościowymi przesłankami uzyskania wsparcia w określonej wysokości.

Dla potrzeb rozpatrywanego przypadku istotne znaczenie ma regulacja zawarta w art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, którą wprowadzona została klauzula generalna przeciwdziałająca obejściu prawa przez podmioty chcące uzyskać korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego. Przepis ten stanowi, że nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Interpretacja wskazanej regulacji rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 była przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości UE, który w wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

W rozpatrywanej sprawie organy uznały, że zostały stworzone w sposób sztuczny i pozorny warunki do przyznania pomocy, a otrzymanie w takiej sytuacji przez Skarżącą pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia i doprowadziłoby do naruszenia celów i istoty działania, wynikających z § 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. (organ odwoławczy nieprawidłowo w podstawie prawnej przywołał jednostkę redakcyjną § 2 pkt 4 tego rozporządzenia, ale z treści decyzji wynika, że chodzi o § 2), art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

Odnosząc poczynione ustalenia do regulacji prawnych przedmiotu słusznie organ wskazał, że dla płatności z tytułu ONW obowiązuje degresywność kwot płatności zgodnie z § 3 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. oraz powierzchnia maksymalna, do której przyznaje się płatności (300 ha).

Ponadto, z uwagi na ujęcie w jednym wniosku – wniosku o płatność rolnośrodowiskową oraz o płatności bezpośrednie, zasadne jest wskazanie, że dla płatności rolnośrodowiskowej obowiązuje degresywność kwot płatności, zgodnie z § 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361) - zwanej dalej: "rozporządzeniem z dnia 13 marca 2013 r. Z kolei, w odniesieniu do płatności bezpośrednich w 2012 r. wprowadzono instytucję modulacji bezpośrednich, zgodnie z którą wszelkie płatności bezpośrednie, których kwota przekracza 5.000 euro są objęte modulacją podstawową wynosząca 10%, a w przypadku kwot wyższych niż 300.000 euro - płatności bezpośrednie zmniejszane są o dodatkowe 4% (art. 7 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 73/2009). Nadto, zgodnie z przepisami obowiązującymi w roku 2014, na podstawie art. 11 rozporządzenia nr 73/2009 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2014, w przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego (jednolita płatność obszarowa, płatność do krów i owiec, specjalna płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych uprawianych w plonie głównym, płatność do tytoniu, płatność cukrowa, płatność do pomidorów oraz oddzielna płatność z tytułu owoców miękkich), w danym roku jest wyższa od równowartości 2.000 euro, kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2.000 euro zmniejsza się, w wyniku zastosowania w 2014 r. współczynnika korygującego o 1,302214%.

Zebrany materiał wskazuje, że poczynając od 2012 r. wydzielone zostało

12 jednostek produkcyjnych a podział gruntów dotyczy łącznie 18 podmiotów (spółek

i osób fizycznych) – powiązanych kapitałowo i osobowo poprzez osoby A. N., Ch. B., Ch. V., A. H. O.. A. N. występuje jako współudziałowiec w 12 spółkach, pełniąc w 14 funkcje reprezentacyjne, Ch. B., A. H. O., Ch. V. odpowiednio jako wspólnicy i zarządzający 8 spółkami. Osoby te również występują jako wspólnicy i reprezentujący Skarżącą.

Z powyższych ustaleń wynika, że mamy do czynienia z grupą osób fizycznych (A. N., Ch. V., A. O. i H. Ch. B.), które przez ukształtowanie struktury własnościowo-zarządczej w spółkach prawa handlowego (w tym spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością i spółkach komandytowych oraz spółkach prawa handlowego utworzonych na gruncie prawa niemieckiego) mają rzeczywisty wpływ na kształtowanie przez te podmioty stosunków cywilnoprawnych. Korzystając z tego, w wyniku m.in. zawartych umów dzierżawy podzieliły istniejące wcześniej gospodarstwo rolne, poprzez wydzielenie gruntów, na mniejsze jednostki produkcyjne. Biorąc pod uwagę sposób organizacji przedsięwzięcia gospodarczego przez A. N., Ch. V., H. Ch. B. oraz A. O. umiejscowionych pod adresem [...], trzeba przyjąć, że wszystkie te podmioty stanowią spójny element jednorodnej masy majątkowej zarządzanej przez te same osoby w sposób zorganizowany, które realizują za ich pomocą wspólny cel gospodarczy. Podmioty te są jednym gospodarstwem, w ramach którego, wyodrębnione zostały mniejsze jednostki produkcyjne działające w formie spółek prawa handlowego lub wykazywane jako zarządzane przez osoby fizyczne – A. N.,H. Ch. B., Ch. V., A. O.

Skarżąca wskazała, że celem tworzenia kolejnych spółek, w tym Skarżącej jest unikanie koncentracji produkcji, powołując stanowisko Banku Światowego

w przedmiocie megafarm zawarte w pracy [...].

Zauważyć zatem w tym miejscu należy, że stosownie do obowiązujących przepisów - w przypadku grupy producentów rolnych - celem jest dostosowanie do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, wspólne wprowadzanie towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych; ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów

i dostępności, nie sposób zatem nie dostrzec, że więzi grupy to więzi strategiczne

i służą koncentracji. Zatem skoro jak wskazał organ odwoławczy a czego nie zakwestionowała Skarżąca indywidualizując jedynie czynności usług, [...] Sp. z o.o. świadczyła usługi, które de facto obejmowały wszystkie czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i to na rzecz innych podmiotów pod adresem [...], przeczy to wskazywanej intencji tworzenia kolejnych spółek w tym Skarżącej, która miała służyć unikaniu koncentracji. Skoro z jednej strony dokonano podziału gospodarstwa w celu decentralizacji produkcji (zysku, strat), a z drugiej strony koncentruje się produkcję i obrót towarem w ramach grupy producentów, to zasadnie organ uznał, że doszło do podziału gospodarstwa wyłącznie w celu uzyskania jak największego poziomu finansowania z funduszy unijnych, a także z budżetu krajowego. Rozumowanie przeciwne w tym stanie sprawy, ale przede wszystkim w świetle wyjaśnień Skarżącej byłoby sprzeczne z zasadami logiki.

Aplikowanie o pomoc przez te same osoby w ramach kilkunastu spółek kapitałowych, jak przez pojedyncze osoby fizyczne (reprezentowane przez tego samego pełnomocnika, który również reprezentuje jako członek zarządu spółki) należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Nie bez znaczenia jest również przy ocenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie, fakt zmiany przepisów w zakresie przyznania płatności, który miał miejsce w 2012 r. Stąd uznanie, że wyodrębnienie Skarżącej miało na celu obejście przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnych kwot wsparcia i że powyższe działanie wyczerpało przesłanki

z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 uznać należy za zasadne.

W oparciu o ustalenia poczynione w toku postępowania zasadnie przyjęto

w zaskarżonej decyzji, że Skarżąca ubiegająca się o płatności rolne, nie posiada odrębnego kierownictwa, nie jest wyodrębnionym pod względem ekonomicznym gospodarstwem, a z pozostałymi podmiotami jest ściśle powiązana osobowo, kapitałowo, nie prowadzi działalności rolniczej we własnym imieniu i na swoją rzecz.

W niniejszej sprawie Skarżąca wnioskowała o płatności rolnośrodowiskowe w oparciu o przepis § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1122/2009 lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha.

"Rolnikiem" w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 określa się osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą. "Działalność rolnicza" w myśl art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. "Gospodarstwo" zgodnie z art. 2 lit. b rozporządzenia nr 73/2009, oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.

Nie bez znaczenia dla poparcia rozstrzygnięcia są powołane przez organ odwoławczy przepisy rozporządzenia Komisji WE nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r. zmieniającego decyzję Komisji 2000/115/WE dotyczących przeglądów struktur gospodarstw rolnych (Dz.U.UE.L.2002.216.1), rozporządzenie Komisji (WE)

nr 1200/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. wdrażające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej w odniesieniu do współczynników dotyczących sztuk dużych oraz definicji cech objętych badaniem (Dz.U.UEL.2009.329.1), art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz.U.UE.L.2008.321.14) odnośnie wyodrębnienia jednostki pod względem technicznym, ekonomicznym i skutków zarządzania przez to same kierownictwo.

Godzi się zauważyć, że organ nie kwestionuje formalnoprawnego wyodrębnienia podmiotów ubiegających się o płatności rolne. Przedmiot sporu sądowego trzeba jednak w tej sprawie umieścić na innej płaszczyźnie i tak też – słusznie – uczyniły organy obu instancji. Chodzi mianowicie o to – co wymaga ponownego, silnego zaakcentowania – czy materiał dowodowy sprawy pozwalał przyjąć, że owo formalnoprawne wyodrębnienie podmiotowe strony (na bazie gruntów, którymi wcześniej dysponował jeden podmiot, i przy wskazanych wieloaspektowych powiązaniach) mogło być uznane za wyodrębnienie sztuczne, dokonane w celu uzyskania płatności nienależnych w świetle postanowień art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 i art. 30 rozporządzenia nr 73/2009.

Organy, oparły rozstrzygnięcie o zapisy Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli, akta rejestracji producenta i zawarte tam dokumenty, dane z KRS, dokumenty złożone przez Skarżącą na wezwanie organu, a organ odwoławczy w związku z powołaniem się przez Skarżącą w odwołaniu na toczące się postępowanie w sprawie wpisu do ewidencji producentów dodatkowo o dokumenty z akt postępowań w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej i odmowie dokonania wpisu do ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, a także dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do raportów z kontroli na miejscu dla [...] oraz członków [...] Sp. z o.o.: [...] Sp. z o.o. [...] Sp.k., [...] Sp. z o.o. [...] Sp.k., [...] Sp. z o.o. [...] Sp.k., [...] Spółka z o.o., [...] sp.k., [...] Sp. z o.o. [...] Sp.k., [...] Spółka z o.o. Sp.k., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. [...] Sp.k.

Zdaniem Sądu, organy zebrały i oceniły materiał dowodowy, i na jego podstawie poczyniły niezbędne ustalenia faktyczne dotyczące czasokresu powstania podmiotów, w tym Skarżącej, składu osobowego podmiotów powiązanych, przeanalizowały szczegółowo istniejące powiązania osobowe, pełnione funkcje, powiązania kapitałowe, przeanalizowały deklarowanie działek do płatności - skąd wywiedziono trafną konkluzję, że Skarżąca, nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej (rolniczej). Nie jest bowiem jednostką wyodrębnioną pod względem technicznym (tożsama siedziba), cechuje ją ta sama działalność (rolnicza), jedność ekonomiczna, czyli powiązania osobowe i kapitałowe, nie posiada odrębnego kierownictwa, wszak w rzeczywistości zarządzana jest przez te same osoby co pozostałe podmioty.

Wreszcie organy ustaliły cel, jaki zamierzano w wyniku tych praktyk osiągnąć. Argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia odnośnie tego, że utworzona w 2012 r. Skarżąca, została utworzona tylko i wyłącznie w celu pobierania zwiększonych dopłat do gruntów rolnych, poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego, stwarzający pozory prowadzenia działalności rolniczej, na gruntach tworzących w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne, Sąd podziela w całej rozciągłości.

Spółka nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających,

że była odrębną jednostką. Skarżąca pomimo znanej argumentacji organu I instancji co do braku możliwości zakończenia postępowania w sprawie jej wniosku o płatności, istotnych wątpliwości organu w toczącym się równolegle postępowaniu w sprawie wpisu do ewidencji producentów, nie wykazała więc, iż istotne wątpliwości organu co do prowadzenia na działkach gruntu we własnym imieniu i na własny rachunek działalności rolniczej są nieuzasadnione, a posiadanie i prowadzenie działalności rolniczej rzeczywiście miało miejsce. Skarżąca nie wykazała, że posiada odrębne zaplecze techniczne, co uzasadniałoby odrębne gospodarowanie, ze zgromadzonego materiału nie wynika także, aby powstała spółka wymagała wyodrębnienia ze względu na szczególny tego wymóg np. odmienny profil działalności czy konieczność zapewnienia odmiennego rynku zbytu, nie wynika także powód – jak wskazała Skarżąca w odwołaniu – podziału działek na mniejsze części.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 21 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wskazać należy, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Według art. 21 ust. 2 ustawy w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Z kolei art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W powyższym uregulowaniu ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej - wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz w art. 77 § 1 k.p.a. - nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązek organów na tle tej ustawy został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Oznacza to w konsekwencji, iż nie ciąży na organach ARiMR obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy (tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności). Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Skoro zatem działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania takiej korzyści (co wcześniej wykazano), prowadzą do nieprzyznania korzyści (wedle art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 oraz art. 30 rozporządzenia nr 73/2009), przeto jest oczywiste, że organy działały zgodnie z przywołanymi przepisami prawa wspólnotowego, co w zupełności, bez odwoływania się do pozostałych argumentów, w pełni uzasadniało odmowę przyznania Skarżącej wsparcia, o które wnioskowała.

Sztuczny podział gospodarstwa poprzez utworzenie spółek kapitałowych miał na celu zwiększenie maksymalnego limitu pomocy przysługującego jednemu beneficjentowi. Zadaniem organów jest każdorazowe badanie, czy stosunki pomiędzy powiązanymi podmiotowo i przedmiotowo osobami są układane w sposób sztuczny w celu uzyskania korzyści finansowej. W wypadku stwierdzenia takiego faktu, organ zobowiązany jest odmówić przyznania dofinansowania.

Zdaniem Sądu, organy wyjaśniły dlaczego, pomimo poprawności formalnej wniosku o płatność, stworzone zostały warunki umożliwiające uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Zweryfikowały, czy wnioskująca o płatność Spółka pomimo zarządzania przez kierownictwo, które zarządza 14 spółkami jest samodzielną, odrębną jednostką, spełniającą kryteria odrębnego gospodarstwa prowadzącego działalność rolniczą. Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy.

W tej materii trzeba przyznać, że organy w rozpatrywanej sprawie rozważyły wszechstronnie spełnienie przesłanek omawianej klauzuli obejścia prawa – zarówno

w części istnienia elementów obiektywnych jak i subiektywnych. Nie doszło zatem do naruszenia omawianych przepisów prawa materialnego, tj. art. 30 rozporządzenia

nr 73/2009, art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95 i art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011. W konsekwencji nie można mówić o naruszeniu przepisów regulujących przyznawanie przedmiotowych płatności.

W sprawie nie znajdują zasadności zarzuty naruszenia - mającego istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia - przepisów prawa procesowego. Jak już wskazano organ w sposób prawidłowy poczynił ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący. Nietrafny jest zarzut, iż w postępowaniu dotyczącym wniosków za 2014 rok dokonywano analizy przesłanek tworzenia sztucznych warunków do płatności za 2012 r., albowiem istotnie stworzone w 2012 r. sztuczne warunki miały wpływ na wnioskowaną wysokość dopłat w 2014 roku. Analiza okoliczności faktycznych znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, które w pełni spełnia wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Tym samym w sprawie nie doszło do jednostronnej oceny ustalonego stanu faktycznego. Skarżąca zarzucając jego jednostronne rozważenie nie przedstawiła żadnych dowodów, które w jakikolwiek sposób potwierdzałyby jej twierdzenia, a negowały stanowisko organu.

Jednocześnie słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, że nie można pominąć faktu, iż złożony wniosek o przyznanie płatności na rok 2014 przez Skarżącą wykazuje oprócz wnioskowania Spółki o pomoc z tytułu ONW także o jednolitą płatność obszarową także o pomoc z tytułu płatności rolnośrodowiskowej (PRŚ). Pomimo odrębności tych programów i rozpatrywania każdego z nich na podstawie odrębnych przepisów prawa, mają one wpływ na uzyskaną pomoc.

Bezspornie zadaniem organów jest każdorazowe badanie przy wnioskowaniu

o płatności na dany rok, czy stosunki pomiędzy powiązanymi podmiotowo

i przedmiotowo osobami są układane w sposób sztuczny w celu uzyskania korzyści finansowej. W wypadku stwierdzenia takiego faktu, organ zobowiązany jest odmówić przyznania dofinansowania. Bezspornie zaś organy ustaliły, że podmioty ze wspólną siedzibą/adresem stanowią spójny element jednorodnej masy majątkowej zarządzanej przez te same osoby w sposób zorganizowany, które realizują za ich pomocą wspólny cel gospodarczy. Podmioty te są jednym gospodarstwem, w ramach którego, wyodrębnione zostały mniejsze jednostki produkcyjne działające w formie spółek prawa handlowego, wykazywane jako zarządzane przez osoby fizyczne (A. N., Ch. B., Ch. V., A. O.).

Wbrew zarzutom skargi podjęte rozstrzygnięcie opiera się na istniejących wielorakich więziach pomiędzy kilkunastoma podmiotami ubiegającymi się o takie same płatności, przejawiające się również w zbieżności ich adresów, a także w "wymianie" między nimi działek zgłaszanych do płatności, które to okoliczności świadczą o koordynacji tych działań podejmowanych w ramach powiązanych ze sobą podmiotów, ich zmowie w dążeniu do uzyskania korzyści wynikających z obejścia kwotowych i obszarowych ograniczeń dopłat wskutek zadeklarowania do dopłat wielu podzielonych gospodarstw o mniejszej powierzchni. Z okoliczności sprawy nie wynika bowiem, aby istniały jakieś inne racjonalne powody przemawiające za tworzeniem przez wąską grupę osób powiązanych ze sobą tak dużej liczby spółek prowadzących działalność gospodarczą tego samego rodzaju i ubiegających się o takie same płatności.

Stworzenie sztucznych warunków, brak odrębności gospodarstwa jest wystarczające do odmowy przyznania płatności.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.