Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1886/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 14 par. 1, art. 17 par. 1 pkt 9, art. 439 par. 1 pkt 9 i par. 2, art. 413 par. 1 pkt 4i par. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 1997 nr 89 poz 555
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
article: art. 124 ust. 1, art. 124b ust. 2 i art. 124 h
journal: Dz.U. 2013 poz 1340
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1752/15 w sprawie ze skargi C.G. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia 23 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1752/15 oddalił skargę C.G. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia 23 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] decyzją z dnia 13 stycznia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 118 ust.1 w zw. z art. 30 ust. 1 i art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1340 ze zm., dalej w skrócie "ustawa o PSP"), za nienależyte wykonywanie obowiązków służbowych sprzeczne ze złożonym ślubowaniem wymierzył [...] C.G. – [...] Państwowej Straży Pożarnej w [...] karę dyscyplinarną upomnienia. W uzasadnieniu decyzji podał, że wyżej wymieniony w dniu [...] 2014 r. podczas rozmowy ze [...] S.S. – [...] Państwowej Straży Pożarnej w [...], zachował się lekceważąco wobec przełożonego, opuszczając miejsce rozmowy, wbrew jego sprzeciwowi. Opisana sytuacja miała miejsce na Stanowisku Kierownika Komendanta Powiatowego, gdzie pełnił służbę [...] A.S. – [...]. Takie zachowanie [...] mogło zostać odebrane przez podległego mu [...] jako powszechne w stosunkach między podwładnym a przełożonym, co dodatkowo potęguje ciężar przewinienia. [...] C.G. postąpił sprzecznie ze złożonym ślubowaniem poprzez naruszenie dyscypliny służbowej i niewykonanie polecenia przełożonego, czym spełnił dyspozycje art. 115 ust. 1 ustawy o PSP.

Na skutek wniesienia przez obrońcę obwinionego od kary upomnienia odwołania, sprawę rozpoznawała Komisja Dyscyplinarna przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...], która orzeczeniem z dnia 27 kwietnia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 121 ust. 1 pkt 2 lit a w związku z art. 118 ust. 1 ustawy o PSP w związku z art. 115 ust. 1 i art. 30 ust. 1 tej ustawy, uniewinniła odwołującego [...] C.G. od zarzucanego mu czynu.

Przedmiotowa Komisja Dyscyplinarna przeprowadziła postępowanie dowodowe, w trakcie którego m.in. wysłuchała strony: obwinionego i Rzecznika Dyscyplinarnego, a także przesłuchała świadków zdarzenia. Dokonane ustalenia potwierdziły, że obwiniony nie zareagował na wezwanie przełożonego, tj. [...] Państwowej Straży Pożarnej w [...]: "Jeszcze nie skończyłem" (cytat z przesłuchania świadka [...] A.S.) i oddalił się ze stanowiska kierowania. Jednocześnie Komisja Dyscyplinarna stwierdziła, że istniało prawdopodobieństwo, iż obwiniony odebrał telefon na stanowisku kierowania i ta rozmowa telefoniczna mogła spowodować, że nie słyszał słów przełożonego. Zdaniem Komisji, dodatkowym argumentem przemawiającym na korzyść obwinionego jest niespójność w zeznaniach świadka [...] A.S. w stosunku do notatki służbowej z dnia 18 grudnia 2014 r. dotyczącej przewinienia popełnionego przez odwołującego.

W konsekwencji Komisja Dyscyplinarna uznała, że nie istnieją jednoznaczne dowody świadczące na niekorzyść obwinionego.

Z całokształtu materiału dowodowego nie wynika, że [...] C.G. dopuścił się przewinienia obwarowanego karą dyscyplinarną, zaś zdarzenie, jakie zaistniało w dniu 12 grudnia 2014 r. w obecności przełożonego, nie zostało jednoznacznie potwierdzone przez świadków oraz zanegowane przez odwołującego. Przełożony dyscyplinarny w uzasadnieniu decyzji również nie wskazał jakiego konkretnie przewinienia dopuścił się jego podwładny.

Ponadto Komisja Dyscyplinarna przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...] podała, iż art. 124n ustawy o PSP stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale, w zakresie postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Zgodnie z art. 413 § 1 pkt 4 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm., dalej w skrócie "K.p.k."), każdy wyrok powinien zawierać przytoczenie opisu i kwalifikację prawną czynu, którego popełnienie oskarżyciel zarzucił oskarżonemu. Wyrok skazujący powinien zawierać dokładne określenie przypisanego czynu oraz jego kwalifikację prawną. Te zasady mają również zastosowanie do art. 118 ustawy o PSP. W ocenie Komisji Dyscyplinarnej, na etapie postępowania prowadzonego przez przełożonego dyscyplinarnego – Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] zakończonego decyzją z dnia 13 stycznia 2015 r. nr [...], warunki te nie zostały spełnione. Postępowanie przeprowadzone przez Komisję Dyscyplinarną również nie dało podstaw do uznania odwołującego winnym zarzucanego mu czynu. Z tych względów Komisja Dyscyplinarna stwierdziła, że zarzuty podniesione w odwołaniu są zasadne i należało je uwzględnić. W konsekwencji uniewinniła [...] C.G. od zarzucanego mu czynu.

W wyniku wniesienia przez Rzecznika Dyscyplinarnego przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...] od powyższego orzeczenia odwołania, sprawę rozpatrywała Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej, która orzeczeniem z dnia 23 czerwca 2015 r. nr [...], na podstawie art. 437 § 2 K.p.k. w związku z art. 124n ustawy o PSP, uchyliła zaskarżone orzeczenie i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...].

W ocenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej, Komisja Dyscyplinarna przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...], wbrew treści art. 413 § 1 pkt 4 K.p.k., nie zamieściła w zaskarżonym orzeczeniu opisu czynu zarzucanego obwinionemu i ustawowych znamion tego czynu, co doprowadziło Komisję do stwierdzenia, że czyn przypisywany obwinionemu nie zawierał znamion przewinienia określonego w art. 118 ust. 1 ustawy o PSP. Rolą Komisji jest wyegzekwowanie od rzecznika dyscyplinarnego dokonania dokładnego opisu zarzucanego czynu i jego kwalifikacji prawnej. Ponadto Komisja pierwszej instancji nie wskazała, które fakty uznała za udowodnione, na jakich oparła się dowodach i dlaczego nie uznała dowodów przeciwnych. Zaskarżone orzeczenie wydała wyłącznie na podstawie wyjaśnień obwinionego z pominięciem odmiennych zeznań bezpośrednich świadków zdarzenia. Komisji pierwszej instancji umknął fakt, że świadek [...] S.S. w dniu 24 marca 2015 r. zeznał, iż obwiniony w trakcie rozmowy odebrał przy wyjściu z pomieszczenia telefon i zaczął rozmawiać w sytuacji, gdy rozmowa z przełożonym nie była jeszcze zakończona.

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej nie podzieliła zarzutu rzecznika dyscyplinarnego, iż zaskarżone orzeczenie ma charakter kasatoryjny, gdyż nie może o tym stanowić wskazane w zarzutach zdanie, które zawarte było także w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. O charakterze orzeczenia decyduje jego sentencja, a nie treść uzasadnienia.

Komisja Dyscyplinarna przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...] w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia stwierdziła, że w trakcie postępowania dowodowego obwiniony nie zareagował na wezwanie przełożonego "jeszcze nie skończyłem" i oddalił się ze stanowiska kierowania. Zdaniem Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej, to stwierdzenie w/w Komisji stoi w sprzeczności z sentencją wydanego orzeczenia, gdyż z jednej strony Komisja czyn zarzucany [...] C.G. uznaje za udowodniony, a z drugiej strony uniewinnia go od jego popełnienia.

Ponadto Komisja Dyscyplinarna pierwszej instancji przyjęła, że "istniało prawdopodobieństwo, iż obwiniony odebrał telefon na stanowisku kierowania i rozmowa przez telefon mogła spowodować, że odwołujący nie słyszał słów przełożonego". Tymczasem Komisja Dyscyplinarna wydając orzeczenie nie może opierać się na uprawdopodobnieniu faktu, lecz wyłącznie na udowodnieniu faktu.

W ocenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej, te wszystkie wątpliwości i niejasności powinny być ponownie szczegółowo zbadane przez Komisję Dyscyplinarną pierwszej instancji. Jednocześnie Komisja ta przy ponownym rozpoznawaniu sprawy powinna wziąć pod uwagę podstawowe zasady postępowania zawarte w K.p.k., a zwłaszcza zasadę prawdy materialnej (art. 2 K.p.k.) oraz zasadę obiektywizmu (art. 4 K.p.k.). Oznacza to, że Komisja Dyscyplinarna pierwszej instancji musi ustalić stan faktyczny w sposób jednoznaczny, niebudzący żadnych wątpliwości, gdyż jej orzeczenie nie może być oparte na uprawdopodobnieniu. Ponadto w swoich rozważaniach powinna uwzględnić także treść art. 174 K.p.k., zabraniającego zastępowania zeznań oskarżonego lub zeznań świadków treścią pism, notatek służbowych lub zapisków.

Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi C.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 14 w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 oraz z art. 439 § 1 pkt 9, art. 413 § 1 pkt 4 i § 2 pkt 1 K.p.k. w zw. z art. 124n ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, polegające na uchyleniu orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...] i przekazaniu niniejszej sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji, gdy z w/w przepisów Kodeksu Postępowania Karnego wynika, że przedmiotowe postępowanie powinno być umorzone, ponieważ "stanowisko" Rzecznika Dyscyplinarnego, w którym nie wskazano skonkretyzowanego czynu zarzucanego skarżącemu, nie spełnia wymogów skargi oskarżyciela publicznego;

b) art. 5 § 1 i art. 74 § 1 K.p.k. w zw. z art. 124n ustawy o Państwowej Straży Pożarnej polegające na uznaniu, że skarżący powinien udowodnić fakt odebrania telefonu od żony, w trakcie, gdy st. [...] S.S. mówił do niego (co świadczy o jego niewinności) – w sytuacji, gdy z przepisów Kodeksu postępowania karnego, które stosuje się odpowiednio do przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego, wynika, że to na Rzeczniku Dyscyplinarnym spoczywa obowiązek udowodnienia winy, a z żadnego przepisu prawa nie można wywnioskować obowiązku dowodzenia niewinności.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu podała, że postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte na wniosek obwinionego. W tym postępowaniu zarzut został skonkretyzowany poprzez stanowisko Rzecznika Dyscyplinarnego, które podtrzymało stanowisko zawarte w decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] o ukaraniu. W tej decyzji skonkretyzowano zarzut, a stanowisko rzecznika stanowiło jedynie rozwinięcie zarzutu podanego w decyzji. Wyjaśniła, że to na Komisji Dyscyplinarnej pierwszej instancji, a nie na obwinionym, spoczywa obowiązek przeprowadzenia takich dowodów, z których będzie wynikał wpływ odebrania telefonu od żony, na rozmowę z przełożonym, a nie tylko jego uprawdopodobnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że zgodnie z art. 118 ustawy o PSP za przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi, nieuzasadniające wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, przełożony dyscyplinarny może wymierzyć karę upomnienia na piśmie, nie później jednak niż przed upływem 3 miesięcy od powzięcia wiadomości o przewinieniu (ust.1). Od kary upomnienia wymierzonej przez przełożonego dyscyplinarnego przysługuje ukaranemu odwołanie do właściwej komisji dyscyplinarnej. W takim przypadku komisja nie może orzec na niekorzyść ukaranego (ust. 2).

Postępowanie wszczęte przed właściwą komisją dyscyplinarną na podstawie art. 118 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej jest postępowaniem dyscyplinarnym i na orzeczenie kończące to postępowanie w drugiej instancji stronie służy skarga do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 124j tej ustawy (por. uchwała NSA w składzie siedmiu sędziów z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. I OPS 4/10 publ. ONSAiWSA 2011/2/24, LEX nr 672627).

Komisja Dyscyplinarna przy [...] Wojewódzkim Komendancie Państwowej Straży Pożarnej w [...], wydając orzeczenie z dnia 27 kwietnia 2015 r. nr [...] działała jako organ pierwszej instancji w sprawie wszczętej odwołaniem skarżącego od decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia 13 stycznia 2015 r. nr [...]. Orzeczenie przedmiotowej Komisji jako organu pierwszej instancji, zapadłe w wyniku wniesienia odwołania od wymierzonej przez przełożonego kary w trybie art. 118 ust. 2 ustawy o PSP nie może być orzeczeniem kasacyjnym, lecz orzeczeniem poprzedzonym merytorycznym postępowaniem przed komisją dyscyplinarną. Oznacza to, że komisja powinna uniewinnić lub orzec o winie obwinionego i wymierzyć mu adekwatną karę dyscyplinarną, określoną w katalogu kar zawartych w art. 117 ust.1 tej ustawy. Z tego względu Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej uznała, że Komisja Dyscyplinarna przy [...] Wojewódzkim Komendancie Państwowej Straży Pożarnej w [...], orzekając o uchyleniu zaskarżonej kary upomnienia na piśmie, weszła w kompetencje organu drugiej instancji.

Komisja pierwszej instancji powinna wydać orzeczenie po przeprowadzeniu czynności określonych w art. 124b ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, tj. po przeprowadzeniu rozprawy oraz po wysłuchaniu głosów rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego obrońcy.

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej w rozdziale 11 dotyczącym odpowiedzialności dyscyplinarnej strażaków nie określa, jakie elementy powinno zawierać orzeczenie, wskazuje jedynie, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale, w zakresie postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 124n ustawy). Stosując odpowiednio przepis art. 413 K.p.k. w zw. art. 124n ustawy o Państwowej Straży Pożarnej przyjąć należy, iż orzeczenie komisji dyscyplinarnej wydane w pierwszej instancji winno zawierać m.in. rozstrzygnięcie, a w przypadku orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej dokładne określenie czynu przypisanego obwinionemu oraz jego kwalifikację prawną, a także rozstrzygnięcie co do kary. O możliwości uchylenia orzeczenia o ukaraniu – stosownie do art. 437 § 1 K.p.k. w zw. art. 124n ustawy o Państwowej Straży Pożarnej – można mówić dopiero na etapie orzekania drugoinstancyjnego z powodów określonych w art. 438 K.p.k., m.in. obrazy przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia oraz błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej prawidłowo stwierdziła, że orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...] nie odpowiadało wymogom orzeczenia wydanego w pierwszej instancji.

Obowiązkiem Komisji Dyscyplinarnej jest dokładne sprecyzowanie w orzeczeniu zarzutu stawianego obwinionemu, określonego wcześniej przez Rzecznika Dyscyplinarnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, iż w tym aspekcie sformowanie wobec C.G. zarzutu w decyzji o ukaraniu jest mało precyzyjne. Następnie, Komisja Dyscyplinarna musi określić, czy działanie skarżącego wypełnia zarzut oraz czy takie działanie, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, było istotnie naganne, czy też nie. Komisja Dyscyplinarna w uzasadnieniu orzeczenia, w oparciu o przeprowadzone dowody i ich ocenę, musi również wykazać, dlaczego wydała konkretne rozstrzygnięcie. Komisja Dyscyplinarna pierwszej instancji musi także, wprost i konkretnie, opowiedzieć się, czy zgromadzony materiał dowodowy przekonuje ją do tezy obwinionego, iż odebranie przez niego telefonu spowodowało, że nie usłyszał co do niego mówił przełożony.

Sąd pierwszej instancji przytoczył wskazania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, przyjmując, że są one niezbędne do prawidłowego zakończenia sprawy. Jako chybione ocenił zarzuty skargi, że postępowanie przed Komisją Dyscyplinarną przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...] toczyło się bez przedstawienia obwinionemu jakiegokolwiek zarzutu. Zarzut ten określała decyzja o ukaraniu, a w postępowaniu dyscyplinarnym stanowisko Rzecznika Dyscyplinarnego. Brak określenia zarzutu w orzeczeniu Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...] stanowiło istotną wadę dostrzeżoną i wytkniętą przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł C.G., reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., poprzez oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, podczas gdy strona skarżąca wykazała, że zaskarżone orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej zostało wydane z naruszeniem:

a) art. 14 § 1 K.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 K.p.k. oraz z art. 439 § 1 pkt 9 K.p.k., art. 413 § 1 pkt 4 K.p.k. i § 2 pkt 1 K.p.k. w zw. z art. 124n ustawy o PSP, polegającym na uchyleniu orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Straży Pożarnej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji, gdy w przedmiotowym postępowaniu zachodziła bezwzględna przyczyna odwoławcza wynikająca z art. 439 § 1 pkt 9 K.p.k., ponieważ wbrew w/w przepisom Kodeksu postępowania karnego, które stosuje się odpowiednio w postępowaniu dyscyplinarnym, w "stanowisku" Rzecznika Dyscyplinarnego nie skonkretyzowano, jaki czyn jest zarzucany skarżącemu, co oznacza, że "stanowisko" Rzecznika Dyscyplinarnego nie posiada formalnych wymogów skargi oskarżyciela publicznego,

b) art. 124 ust. 1 ustawy o PSP w zw. z art. 124b ust. 2 ustawy o PSP, polegającym na uznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że to decyzja Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia 13 stycznia 2015 r. o ukaraniu skarżącego zawierała zarzuty i tym samym zastąpiła wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, co jest sprzeczne z w/w przepisami ustawy,

c) art. 439 § 2 K.p.k. w zw. z art. 124n ustawy o PSP, polegającym na stwierdzeniu przez Sąd, że Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej mogła uchylić orzeczenie wydane przez Komisję Dyscyplinarną na niekorzyść skarżącego, w sytuacji, gdy z art. 439 § 2 K.p.k. wynika, że jeżeli orzeczenie było dotknięte wadą wynikającą z art. 17 § 1 pkt 9 K.p.k., to mogło zostać uchylone jedynie na korzyść skarżącego.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. W ocenie skarżącego kasacyjnie, przedmiotowe postępowanie dyscyplinarne powinno zostać umorzone, gdyż zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 17 § 1 pkt 9 K.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 9 K.p.k. W niniejszej sprawie, stosownie do art. 439 § 1 pkt 9 K.p.k. zachodziła bezwzględna przyczyna odwoławcza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku uznał, że sformułowanie zarzutu w decyzji o ukaraniu jest mało precyzyjne, po czym stwierdził, że zarzut ten zawierała decyzja o ukaraniu obwinionego. Zgodnie z art. 413 § 2 pkt 1 K.p.k. w zw. z art. 118 ustawy o PSP kara upomnienia powinna zawierać dokładne określenie przypisanego obwinionemu czynu. Sąd pierwszej instancji ustalił, że orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...] nie posiada określonego zarzutu, błędnie natomiast uznał, że skonkretyzowany zarzut posiada zarówno decyzja o ukaraniu obwinionego, jak i "stanowisko" Rzecznika Dyscyplinarnego.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej, w "stanowisku" Rzecznika Dyscyplinarnego brak jest elementów konkretyzujących czyn popełniony przez skarżącego. Nie określono, na czym polegało nienależyte wykonanie obowiązków służbowych. W rozpoznawanej sprawie doszło do bezwzględnego uchybienia odwoławczego, które winno skutkować uchyleniem przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej orzeczenia wydanego przez Komisję Dyscyplinarną przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...] i umorzeniem postępowania zgodnie z dyspozycją art. 17 § 1 pkt 9 K.p.k. w zw. z art. 124n ustawy o PSP, gdyż w świetle art. 439 § 2 K.p.k. uchylenie orzeczenia mogło nastąpić jedynie na korzyść skarżącego. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej nie mogła zatem uchylić zaskarżonego orzeczenia i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...]. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie jest uchyleniem orzeczenia na korzyść obwinionego, gdyż C.G. przez Komisję Dyscyplinarną przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...] został od zarzucanego mu czynu uniewinniony.

Autor skargi kasacyjnej wskazał również, iż nie podziela stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zrównującego decyzję o ukaraniu C.G. karą upomnienia – z wnioskiem o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Sąd ten przyjął, że skoro przedmiotowa decyzja zawierała zarzut, to postępowanie przed Komisją Dyscyplinarną przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...] toczyło się po jego przedstawieniu obwinionemu. Tymczasem z art. 124 ust. 1 ustawy o PSP wynika, że to Rzecznik Dyscyplinarny składa wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Stosownie do art. 124b ust. 2 tej ustawy, termin rozprawy wyznacza się po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Z brzmienia tych przepisów wynika, że to wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, a nie decyzja o ukaraniu, powinien spełniać wymogi skargi oskarżyciela publicznego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Odnosząc się do pierwszego z zarzutów skargi kasacyjnej należało rozważyć, czy w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dostrzegł naruszenia przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej art. 14 § 1 K.p.k. w zw. z art.17 § 1 pkt 9 K.p.k. oraz z art. 439 § 1 pkt 9 K.p.k., art. 413 § 1 pkt 4 K.p.k. i § 2 pkt 1 K.p.k. w zw. z art. 124n ustawy o PSP, co winno skutkować zastosowaniem w sprawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Istota tego zarzutu zmierza do wykazania, że w postępowaniu przed tym organem zachodziła bezwzględna przyczyna odwoławcza, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 9 K.p.k., gdyż w "stanowisku" Rzecznika Dyscyplinarnego nie skonkretyzowano czynu zarzucanego C.G. – co oznacza, że nie spełnia ono wymogów formalnych skargi oskarżyciela publicznego.

Przepis art. 439 § 1 pkt 9 K.p.k. stanowi, że niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia sąd odwoławczy na posiedzeniu uchyla zaskarżone orzeczenie, jeżeli zachodzi jedna z okoliczności wyłączających postępowanie, określonych w art. 17 § 1 pkt 5, 6 i 8-11. Zgodnie z art. 14 § 1 K.p.k., wszczęcie postępowania sądowego następuje na żądanie uprawnionego oskarżyciela lub innego uprawnionego podmiotu. Stosownie do treści art. 17 § 1 pkt 9 K.p.k. nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy brak skargi uprawnionego oskarżyciela. Zgodnie z art. 413 § 1 pkt 4 K.p.k., każdy wyrok powinien zawierać przytoczenie opisu i kwalifikacji prawnej czynu, którego popełnienie oskarżyciel zarzucił oskarżonemu.

Z akt sprawy wynika, że w decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia 13 stycznia 2015 r. nr [...], wydanej na podstawie art. 118 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 i art. 115 ust. 1 ustawy o PSP, którą wymierzono C.G. karę dyscyplinarną upomnienia – opis zarzucanego mu czynu określono jako nienależyte wykonywanie obowiązków służbowych sprzeczne ze złożonym ślubowaniem. W uzasadnieniu tej decyzji przedstawiono okoliczności popełnienia czynu. Jednocześnie stwierdzono, że [...] C.G. postąpił sprzecznie ze złożonym ślubowaniem, poprzez naruszenie dyscypliny służbowej i niewykonanie polecenia przełożonego.

W świetle stanowiska Rzecznika Dyscyplinarnego z dnia 25 marca 2015 r., stanowiącego wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego skierowany do Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...], wydany na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o PSP w związku z odwołaniem od w/w decyzji, podtrzymał on stanowisko Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] zawarte w powołanej wyżej decyzji, że [...] C.G. – [...] Państwowej Straży Pożarnej w [...] w dniu 12 grudnia 2014 r. nienależycie wykonywał obowiązki służbowe sprzecznie ze złożonym ślubowaniem, zgodnie z którym przy wykonywaniu powierzonych zadań strażak ma obowiązek przestrzegać prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywać polecenia przełożonych (art. 30 ust. 1 ustawy o PSP ), to jest o czyn, o którym mowa w art. 115 ust. 1 tej ustawy i na podstawie art. 124 ust. 2 cyt. ustawy wniósł o wymierzenie kary dyscyplinarnej, o której mowa w art. 117 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, tj. upomnienia. W uzasadnieniu stanowiska Rzecznik Dyscyplinarny przyjął, że nienależyte wykonywanie obowiązków przez C.G., sprzecznie ze złożonym ślubowaniem, polegało na oddaleniu się bez zgody przełożonego, niewykonaniu polecenia pozostania i wysłuchania stanowiska przełożonego, a tym samym stanowiło naruszenie obowiązków w kwestii dyscypliny służbowej.

Przepis art. 115 ust. 1 ustawy o PSP stanowi, że strażak odpowiada dyscyplinarnie za zawinione, nienależyte wykonywanie obowiązków służbowych oraz za czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 14 § 1 K.p.k. w zw. z art.17 § 1 pkt 9 K.p.k. oraz z art. 439 § 1 pkt 9 K.p.k., art. 413 § 1 pkt 4 K.p.k. i § 2 pkt 1 K.p.k. w zw. z art. 124n ustawy o PSP jest niezasadny. W postępowaniu przed Odwoławczą Komisją Dyscyplinarną przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej nie zachodziła bezwzględna przyczyna odwoławcza, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 9 K.p.k., albowiem, jak wyżej wskazano, w "stanowisku" Rzecznika Dyscyplinarnego" z dnia 25 marca 2015 r. skonkretyzowano czyn zarzucany C.G. i podano, że nienależyte wykonywanie obowiązków sprzecznie ze złożonym ślubowaniem polegało na oddaleniu się bez zgody przełożonego, niewykonaniu polecenia pozostania i wysłuchania stanowiska przełożonego, a tym samym stanowiło naruszenie obowiązków w kwestii dyscypliny służbowej.

Zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku nie mógł odnieść także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 439 § 2 K.p.k. w zw. z art. 124n ustawy o PSP. Zgodnie z art. 439 § 2 K.p.k., uchylenie orzeczenia jedynie z powodów określonych w § 1 pkt 9-11 może nastąpić tylko na korzyść oskarżonego, a więc w przypadku gdy zachodzi jedna z okoliczności wyłączających postępowanie, określonych w art. 17 § 1 pkt 5, 6 i 8-11. Jak wyżej wykazano, w niniejszej sprawie nie zachodziła okoliczność, o której mowa w art. 17 § 1 pkt 9 K.p.k. – istniała bowiem skarga uprawnionego oskarżyciela.

Nietrafny okazał się również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 124 ust. 1 w zw. z art. 124b ust. 2 ustawy o PSP. Wskazać należy, iż decyzja z dnia 13 stycznia 2015 r. o wymierzeniu [...] C.G. kary dyscyplinarnej upomnienia została wydana przez przełożonego dyscyplinarnego na podstawie art. 118 ust. 1 ustawy o PSP. Popełniony czyn zakwalifikowano jako przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi nieuzasadniające wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Konsekwencją złożenia przez ukaranego od kary upomnienia wymierzonej przez przełożonego dyscyplinarnego odwołania do właściwej komisji dyscyplinarnej było wszczęcie postępowania dyscyplinarnego na wniosek Rzecznika Dyscyplinarnego w trybie określonym w art. 124 ust. 1 ustawy o PSP, który został sprecyzowany w "stanowisku" z dnia 24 marca 2015 r.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarcie przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w odniesieniu do zarzutu skargi stwierdzenia, że postępowanie przed Komisją Dyscyplinarną przy [...] Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...] nie toczyło się bez przedstawienia obwinionemu zarzutu, gdyż zarzut zawierała zarówno w/w decyzja przełożonego dyscyplinarnego, jak i określił go w tym postępowaniu Rzecznik Dyscyplinarny, nie stanowiło naruszenia wyżej wymienionych przepisów. Zauważyć należy, iż Rzecznik Dyscyplinarny podtrzymał stanowisko wyrażone przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] w tej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.