Wyrok NSA, sygn. akt OSK 358/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Służba w Milicji Obywatelskiej, nawet jeżeli skarżący jako milicjant brał udział w walkach z oddziałami UPA, nie wypełnia dyspozycji art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./, ponieważ Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu tego przepisu.

TEZY

Służba w Milicji Obywatelskiej, nawet jeżeli skarżący jako milicjant brał udział w walkach z oddziałami UPA, nie wypełnia dyspozycji art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./, ponieważ Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu tego przepisu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms(spr.), , Sędziowie NSA Elżbieta Stebnicka, Zbigniew Rausz, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. C. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 14 sierpnia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 2243/01 w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Skargą kasacyjną, wniesioną na podstawie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), R. C. zaskarżył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 14 sierpnia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 2243/01, którym została oddalona skarga R. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2001 r. w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich.

Zaskarżony wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

R. C. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie na tej podstawie, że był uczestnikiem walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej podczas służby w Milicji Obywatelskiej. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.), orzekł o pozbawieniu uprawnień kombatanckich R. C., ponieważ nie jest działalnością kombatancką udział w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, jak też jakiekolwiek działania podczas zatrudnienia w Milicji Obywatelskiej, która nie była służbą zmilitaryzowaną. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją tego organu z dnia [...] lipca 2001 r. Oddalając skargę Sąd podzielił stanowisko organu, że Milicja Obywatelska nie była służbą zmilitaryzowaną w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 powołanej ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, podzielając stanowisko wyrażone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r sygn. akt Sk 4/02, w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2001 r. sygn. akt III RN 59/00 oraz w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 12 czerwca 2000 r. sygn. akt OPS 5/00 / ONSA z 2001 r. z.1, poz.3/, Ponadto Sąd podniósł, że w zgromadzonym materiale dowodowym nie ma okoliczności, które wskazywałyby na inną działalność skarżącego poza działalnością w ramach Milicji Obywatelskiej.

W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 8, 9 i 10 kpa), na skutek czego nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy i błędnie zastosowano wobec skarżącego przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną zaskarżony wyrok pomija argumentację skarżącego, a w szczególności, że "w sposób mechaniczny zaliczono go do grona uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Naruszenie wskazanych przepisów postępowania administracyjnego wyraża się w tym, że za nieistotne uznano zarzuty podniesione w skardze odnoszące się do charakteru służby pełnionej przez skarżącego, powołania do tej służby oraz jej przebiegu. Wskazując na takie podstawy kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez organ administracji, a następnie przez Sąd przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 9 i 10 kpa) nie jest uzasadniony. Zarzut ten sprowadza się w istocie rzeczy do tego, że nie zostały wyjaśnione i rozważone okoliczności podnoszone przez skarżącego, które jego zdaniem przemawiają za zachowaniem uprawnień kombatanckich. Stanowisko wnoszącego skargę kasacyjną w tej kwestii jest dowolne.

W okolicznościach sprawy, z uwzględnieniem okoliczności, które zdaniem skarżącego mają przemawiać za posiadaniem przez niego uprawnień kombatanckich, zasadniczy problem sprowadzał się do oceny, czy działalność skarżącego w okresie pełnienia służby w Milicji Obywatelskiej może stanowić tytuł do uprawnień kombatanckich. Z tytułu tej działalności, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie jako uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Zachowanie tych uprawnień, na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, byłoby możliwe jedynie wówczas, gdyby działalność skarżącego wypełniała przesłanki uzasadniające przyznanie lub zachowanie uprawnień z innych tytułów , które według tej ustawy uznane są za działalność kombatancką. Zdaniem skarżącego zachowanie uprawnień kombatanckich wynika z faktu, że jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej uczestniczył w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii. Okoliczność ta została przez Sąd rozważona w zaskarżonym wyroku i należy podzielić stanowisko Sądu, że służba w Milicji Obywatelskiej, nawet jeżeli skarżący jako milicjant brał udział w walkach z oddziałami UPA, nie wypełnia dyspozycji art. 1 ust. 2 pkt 6 powołanej ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. , ponieważ Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu tego przepisu. W tym względzie należy podzielić stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 12 czerwca 2000 r., OPS 5/00 (ONSA z 2001 r. z.1, poz. 3), na które powołał się Sąd w zaskarżonym wyroku. W uzasadnieniu tej uchwały przekonująco wykazano, iż pojęcia prawne "militaryzacja", "zmilitaryzować", "zmilitaryzowana" wynikają nie z tego, jakie są zadania, struktura organizacyjna i forma działania jednostek organizacyjnych, ale z nadania konkretnym jednostkom organizacyjnym statusu jednostki zmilitaryzowanej w prawnie określonym trybie. Oznacza to, że określenie "zmilitaryzowane służby państwowe" dotyczy służb państwowych, które na podstawie ówczesnych przepisów zostały objęte militaryzacją (zostały zmilitaryzowane). Nie ulega zaś wątpliwości, że Milicja Obywatelska, w drodze aktu normatywnego nie została zmilitaryzowana.

W tym stanie rzeczy nie ma uzasadnionych podstaw zarzut naruszenia przepisu art. 25 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. poprzez błędne zastosowanie tego przepisu. Skoro bowiem, działalność skarżącego stanowiła podstawę do uzyskania uprawnień kombatanckich na mocy dotychczasowych przepisów, wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, to pozbawienie skarżącego tych uprawnień nie stanowi naruszenia tego przepisu.

Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę kasacyjną.