Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 2242/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3, § 5 w zw. z art. 193
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku G. D. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej G. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 1163/20 w sprawie ze skargi G. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 sierpnia 2020 r., I SA/Wa 1163/20, oddalił skargę G. D. (dalej: skarżący) na decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że przedmiotem zaskarżonej decyzji jest zobowiązanie do udostępnienia nieruchomości celem wymiany istniejącej linii napowietrznej niskiego napięcia i nie ulega wątpliwości, że ewentualne wykonanie tej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jak również z tym, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Zmiana parametrów użytkowych i technicznych istniejącego obiektu budowlanego (w tym zastąpienie obecnej linii niskiego napięcia linią o przekroju dwukrotnie większym niż dotychczas, znaczące zwiększenie na skutek wymiany linii możliwości przesyłu i natężenia prądu, jak również mocy oraz zasięgu pola oddziaływania elektromagnetycznego, zastąpienie dotychczasowych dwóch słupów słupami o większej długości żerdzi) może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia skarżącego oraz innych osób przebywających na nieruchomości. Przebudowa słupów i linii przesyłowej w sposób zaproponowany przez inwestora, może niewątpliwie wpływać niekorzystnie na nieruchomość skarżącego, jak również na osoby tam przebywające.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, przyjął, że na podstawie powołanego przepisu dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu także w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę.

Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że to właśnie na stronie ubiegającej się o wstrzymanie wykonania decyzji, jako tej, która potencjalnie czerpie korzyść z tej instytucji, spoczywa obowiązek wykazania istnienia konkretnych okoliczności, popartych stosownymi twierdzeniami i dokumentami, pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06). Wniosek powinien zatem zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, a argumentacja dotycząca którejkolwiek z przesłanek uzasadniających wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej powinna zostać poparta dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Jest to wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie mógł zostać uwzględniony, albowiem skarżący nie wykazał, aby zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przede wszystkim skarżący nie wyjaśnił, na czym miałoby polegać niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków lub w jaki sposób miałby doznać znacznej szkody. We wniosku wskazano bowiem, że zmiana parametrów użytkowych i technicznych istniejącego obiektu budowlanego (linii niskiego napięcia) może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia, jednak nie podano, na jakiej podstawie skarżący doszedł do takich twierdzeń – z czym się wiąże owo potencjalne zagrożenie i na czym dokładnie miałoby polegać. Już z tej przyczyny wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Ponadto przedmiotowy wniosek nie zawiera argumentów, które mogłyby przemawiać za koniecznością wstrzymania wykonania decyzji. Skarżący nie uprawdopodobnił, że zobowiązanie go do udostępnienia na okres 14 dni (o czym mowa w decyzjach) części nieruchomości celem przeprowadzenia koniecznych prac remontowych polegających na wymianie istniejącej linii napowietrznej niskiego napięcia bez zmiany jej przebiegu oraz dwóch stanowisku słupowych bez zmiany miejsca ich posadowienia spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków.

Co więcej, podkreślenia wymaga, że zgodnie z pkt 3 decyzji Starosty G. z [...] stycznia 2018 r. nr [...] utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją P. S.A. została obowiązana do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu inwestycji, a jeżeli byłoby to niemożliwe lub powodowało nadmierne trudności lub koszty, właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie odpowiadające wartości poniesionych szkód. Jeżeli w skutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że decyzję Starosty G. z [...] stycznia 2018 r. utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją, której wstrzymania domaga się skarżący, wydano na podstawie art. 124b ust. 1 w zw. z art. 6 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.; dalej: u.g.n.). Orzeczenia wydane w oparciu o powyższy przepis wyłączone zostały spod działania art. 9 u.g.n. o wstrzymaniu wykonania decyzji z urzędu przez organ drugiej instancji. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że wyłączenia przewidziane w art. 9 ww. ustawy są w pełni zrozumiałe, gdyż decyzje w tych sprawach są wydawane pod presją okoliczności, po to, aby uniknąć zbędnej zwłoki. Wyłączenia te należy uznać za wyraz uznania za większe dobro celów, którym służą przepisy wyłączone z działania art. 9 u.g.n., niż celu, jakiemu służy generalnie ta regulacja, czyli ochrony własności (por. postanowienie NSA z 5 stycznia 2018 r., I OSK 2723/17).

Końcowo podkreślenia wymaga, że rolą Sądu nie jest domniemywanie, w czym wnioskodawca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji (por. postanowienie NSA z 21 maja 2010 r., II FZ 223/10 oraz z 15 lutego 2011 r., II OZ 73/11). Ochrona tymczasowa nie służy bowiem zabezpieczeniu strony postępowania przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed takimi, których nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi czy skargi kasacyjnej. Niewątpliwie we wniosku skarżący powinien wykazać okoliczności, które uzasadniają jego twierdzenia oraz ewentualnie poprzeć twierdzenia odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.