Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1020/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 84 ust. 1, art. 147 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1981 nr 29 poz 154
law: Dekret z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym.
article: par. 12 ust. 1 pkt 4, par. 53
journal: Dz.U. 2014 poz 60
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań  dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Iwona Dąbrowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Biura Kadr ABW, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. wszczął postępowanie dyscyplinarne i przedstawił K. M. zarzuty że: w okresie od [...] grudnia 2011 r. do [...] października 2013 r., mając powierzone obowiązki [...] [...] Delegatury ABW w [...], a następnie będąc mianowanym na stanowisko naczelnika tejże komórki organizacyjnej, poprzez niedopełnienie obowiązków służbowych we właściwym nadzorze nad podległymi funkcjonariuszami ABW, doprowadził do: zaniechania sporządzania przez podwładnych wymaganych przepisami wewnętrznymi ABW, dokumentów służbowych, w związku z wykonywanymi przez nich czynnościami służbowymi, zaniechania wykonywania przez podwładnych wymaganego przepisami wewnętrznymi ABW, obowiązku służbowego polegającego na kontroli postępowania osób niebędących funkcjonariuszami, a udzielających pomocy ABW przy realizowaniu jej ustawowych zadań, to jest o czyn z § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2014 r., poz. 60); w okresie od co najmniej [...] listopada 2012 r. do dnia [...] października 2013 r., mając powierzone obowiązki [...] [...] Delegatury ABW w [...], a następnie będąc mianowanym na stanowisko [...] tejże komórki organizacyjnej, poprzez niedopełnienie obowiązków służbowych we właściwym nadzorze nad podległymi funkcjonariuszami ABW, wiedząc o zdarzeniu polegającym na możliwości wykorzystywania stanowiska służbowego do celów prywatnych przez jednego z podwładnych, nie podjął niezwłocznie odpowiednich czynności służbowych polegających na kontroli postępowania tego funkcjonariusza w stosunku do osób niebędących funkcjonariuszami, a udzielających pomocy ABW przy realizacji jej ustawowych zadań, to jest o czyn z § 8 ust. 1 pkt 2 pow. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Organ podał, że w ramach tego postępowania dyscyplinarnego przeprowadzono szereg czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prawnego. Skarżący nie przyznał się do zarzuconego mu czynu, odmawiając początkowo złożenia wyjaśnień, co skutkowało koniecznością prowadzenia dodatkowych czynności dowodowych. Ponadto, w ramach toczącego się postępowania dyscyplinarnego były składane wnioski dowodowe zarówno przez skarżącego jak i jego obrońcę. Te okoliczności miały wpływ na długość prowadzenia tegoż postępowania.

Dnia [...] grudnia 2014 r. dyrektor Biura Kadr ABW, postanowieniem Nr [...], umorzył postępowanie dyscyplinarne prowadzone wobec skarżącego. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwolił bowiem na merytoryczne zakończenie sprawy, z uwagi na wystąpienie negatywnej przesłanki uniemożliwiającej dalsze prowadzenie postępowania dyscyplinarnego, określonej w § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, (Dz.U. z 2014 r., poz. 60). Zgodnie z tym przepisem postępowanie dyscyplinarne umarza się, gdy nastąpiło przedawnienie, o którym mowa w art. 147 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U. z 2010 r. Nr 29, poz. 154, ze zm.). Stosownie do ww. przepisu ustawy o ABW oraz AW, nie można wymierzyć funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia lub naruszenia dyscypliny służbowej.

Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. skarżący złożył zażalenie na przedmiotowe postanowienie, jednakże Szef ABW postanowieniem z [...] lutego 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Następnie K. M. złożył skargę na ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosząc o jego uchylenie oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, jak również wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

1. § 35 pkt 1 w zw. z § 12 ust. 3 rozporządzenia, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji w sytuacji, gdy nie istniały ku temu przesłanki, a zaskarżone postanowienie organu I instancji winno podlegać zmianie;

2. § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy pomimo zaistnienia przesłanki określonej w tym przepisie, to jest przedawnienia karalności zarzuconych skarżącemu czynów, zaistniały również inne przesłanki umorzenia postępowania, a to określone przepisem § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a w konsekwencji w takiej sytuacji organ winien był umorzyć postępowanie na podstawie § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia; ewentualnie organ winien był rozważyć, czy w okolicznościach niniejszej sprawy, pomimo zaistnienia przesłanki umorzenia postępowania, z uwagi na przedawnienie karalności, nie zachodzą podstawy do wydania orzeczenia o uniewinnieniu;

a

3. § 13 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia, poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne sformułowanie zarzutów postawionych skarżącemu w postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego poprzez m.in.: brak zarzucenia konkretnie popełnionych przez obwinionego czynów w konkretnych datach, brak uzasadnienia dla przyjęcia przez organ początku i końca czasookresu popełnienia zarzuconych czynów, nieuwzględnienie w przyjętych czasokresach zarzuconych czynów przebywania przez skarżącego na kilkumiesięcznym zwolnieniu lekarskim oraz urlopie ojcowskim, brak konkretnego wskazania jakie przepisy zostały przez skarżącego naruszone;

4. art. 632 pkt 2 K.p.k. w zw. z art. 616 § 1 pkt 2 K.p.k. w zw. z art. 626 § 1 K.p.k. w zw. z § 53 rozporządzenia, poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia organu 1 instancji, pomimo niezawarcia w tym postanowieniu rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania, w sytuacji, w której złożył on w toku postępowania wniosek w tym zakresie, a nadto poprzez niezawarcie rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącego o zwrot kosztów postępowania w zaskarżonym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w obu zaskarżonych postanowieniach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 listopada 2015 r. o sygn. akt II SA/Wa 676/15, oddalił skargę K. M. na postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego. Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, że wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 147 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2010 r. Nr 29, poz. 154 ze zm.), tzn. że upłynął 1 rok od dnia popełnienia zarzucanego czynu (tj. od dnia [...] stycznia 2013 r.), co stanowi przeszkodę do wymierzenia funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej. Zgodnie bowiem z tym przepisem, nie można wymierzyć funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej po upływie 1 roku od dnia popełnienia czynu, o którym mowa w ust. 1. Sąd I instancji uznał, że organ prawidłowo zatem umorzył postępowanie dyscyplinarne. które wszczęte zostało przed upływem 90 dni od dnia otrzymania przez przełożonego, o którym mowa w art. 151, wiadomości o popełnieniu przewinienia lub naruszenia dyscypliny służbowej, jak wymaga tego przepis art. 147 ust. 1 powołanej ustawy.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył K. M., zaskarżając go w całości, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego orz przepisów prawa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 24 maja 2017 r. o sygn. akt I OSK 451/16 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na naruszenie przez Sąd I instancji art. 141 § 4 ppsa, uznając zarzut skargi w tym zakresie za słuszny. Pozostałe zaś zarzuty skargi, wobec stwierdzonego naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. ocenił jako przedwczesne. Podał też, że przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia ( por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2017r. II OSK 1353/15 LEX nr 2253578 ).

NSA wskazał, że przedmiotem kontroli Sądu I instancji było postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec K. M., na podstawie § 12 ust. 1 pkt. 4 pow. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, zgodnie z którym postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza, gdy nastąpiło przedawnienie, o którym mowa w art. 147 ustawy. W myśl zaś art. 147 ust. 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego po upływie 90 dni od dnia otrzymania przez przełożonego, o którym mowa w art. 151, wiadomości o popełnieniu przewinienia lub naruszeniu dyscypliny służbowej. Według zaś art. 147 ust. 2 ustawy nie można wymierzyć funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej po upływie 1 roku od dnia popełnienia czynu, o którym mowa w ust. 1.

NSA wskazał, że jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia, wystąpiła przesłanka określona w art. 147 ust. 2 ustawy. Oceniając zasadność zastosowania art. 147 ust. 2 ustawy Sąd I instancji uznał, że bezsporne jest w sprawie iż od popełnienia zarzucanego obwinionemu czynu upłynął 1 rok. Wskazał przy tym na datę [...] stycznia 2013 r. NSA zarzucił wyrokowi Sądu I instancji, że w oparciu o uzasadnienie wyroku tego Sądu, nie sposób ustalić dlaczego okoliczność ta jest bezsporna, ani skąd wynika data popełnienia zarzucanego czynu przyjęta przez Sąd. Funkcjonariuszowi zarzucono w toku postępowania dyscyplinarnego popełnienie kilku czynów, popełnionych w okresie od [...] grudnia 2011r. do dnia [...] października 2013r. i od dnia [...] listopada 2012r. do dnia [...] października 2013r.

Z analizy uzasadnienia nie można dowiedzieć się w jaki sposób Sąd I instancji ustalił wystąpienie przesłanki uzasadniającej umorzenie postępowania, nie można ustalić stanu faktycznego sprawy, a tym samym dokonać kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Nie jest też wiadome na jakiej podstawie Sąd I instancji ustalił że postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte zgodnie z art. 147 ust. 1 ustawy.

W zaleceniach dla Sądu I instancji NSA podał, że winien on wskazać w nim stan faktyczny sprawy, z powołaniem się na konkretne dowody oraz konkretne daty, które są istotne dla ustalenia spełnienia lub niespełnienia przesłanki określonej w art. 147 ust. 2 ustawy. Odniesie się do wszystkich zarzutów skargi i wyrazi własną ocenę prawną zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:

Wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

W świetle postanowień art. 190 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Skarga badana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, umarzające postępowanie dyscyplinarne prowadzone wobec K. M., na podstawie § 12 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U z 2014r. poz. 60 ). Zgodnie z tym przepisem postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza, gdy nastąpiło przedawnienie, o którym mowa w art. 147 ustawy. Zgodnie zaś z art. 147 ust. 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego po upływie 90 dni od dnia otrzymania przez przełożonego, o którym mowa w art. 151, wiadomości o popełnieniu przewinienia lub naruszeniu dyscypliny służbowej. Według zaś art. 147 ust. 2 ustawy nie można wymierzyć funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej po upływie 1 roku od dnia popełnienia czynu, o którym mowa w ust. 1.

Przystępując zatem do rozpoznania niniejszej sprawy zbadać należy zatem w pierwszej kolejności czy wystąpiła przesłanka do umorzenia postępowania dyscyplinarnego zawarta w § 12 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz czy w sprawie miało miejsce przedawnienie, o jakim mowa w art. 147 ust. 2 ustawy, a zatem czy od popełnienia zarzucanego skarżącemu czynu upłynął 1 rok.

Jak wynika z akt sprawy skarżącemu powierzono obowiązki [...] Wydziału [...] w okresie od [...] grudnia 2011 r. do [...] marca 2013 r., a następnie mianowano go na stanowisko [...] ww. komórki organizacyjnej, którą to funkcję pełnił od [...] kwietnia 2013 r. do [...] października 2013 r. Jak wynika również z akt sprawy skarżącego obowiązywały trzy zakresy obowiązków: z dnia [...] stycznia 2011 r., z dnia [...] marca 2012 r. oraz z dnia [...] października 2012 r. Z treści tych zakresów obowiązków wynikały dla skarżącego m.in. następujące obowiązki służbowe: obowiązek przestrzegania przepisów o ochronie informacji niejawnych oraz uregulowań dotyczących obiegu informacji niejawnych, obowiązek przestrzegania zasad dyscypliny służbowej, obowiązek należytej dbałości o dobro ABW, obowiązek sprawowania nadzoru nad realizacją zadań Wydziału [...], obowiązek wykazywania szczególnej dbałości i zgodność realizowanych przez podległych funkcjonariuszy czynności i działań operacyjnych z przepisami prawa, a także zapewnienie skutecznej realizacji zadań Wydziału [...], obowiązek realizacji zadań określonych dla naczelnika Wydziału [...].

Odpowiadając na zarzut, dotyczący naruszenia art. 147 ust. 2 powołanej ustawy o ABW oraz AW wskazać należy, że skarżący rozkazem personalnym Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nr [...] z dnia [...] października 2013 r., został z dniem [...] października 2013 r. odwołalny ze stanowiska [...] Wydziału [...] Delegatury ABW w [...] i przeniesiony do dyspozycji Szefa ABW.

Następnie, jak wynika z akt sprawy, w związku z informacjami o możliwości naruszenia dyscypliny służbowej przez K. M., w okresie pełnienia przez niego obowiązków a następnie sprawowaniu przez niego funkcji naczelnika Wydziału [...] Delegatury ABW w [...], w dniu [...] listopada 2013 r., pismem nr [...] poinformowano przełożonego dyscyplinarnego skarżącego, to jest Dyrektora Biura Kadr ABW (po kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] do [...] listopada 2013 r.).

W tym miejscu przywołać należy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2016 r. o sygn.. akt I ISK 2764/15, w którym Sąd ten wyraził pogląd, który Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela, że przepisy rozporządzenia pow. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, nie określają sposobu liczenia biegu terminu przedawnienia. W myśl § 53 rozporządzenia w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, w zakresie postępowania dyscyplinarnego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555 z póź. zm). Oznacza to, że początek biegu terminu karalności rozpoczyna się od czasu popełnienia czynu. W przypadku przewinienia wieloczynowego lub czynu ciągłego (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie) okres przedawnienia liczy się od ostatniej czynności realizującej znamiona czynu zabronionego (por. postanowienie SN z dnia 24 listopada 1993 r. sygn.. akt I KZP 26/93, Wokanda 1994, nr 1, poz. 11). Biorąc zatem wskazany wyżej sposób obliczania przedawnienia karalności stwierdzić należy, że w sprawie bezspornie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 147 ust. 2 pow. ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, tzn., że upłynął rok od dnia popełnienia zarzucanego czynu (od dnia [...] października 2013 r.), co stanowiło przeszkodę wymierzenia funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej. Zgodnie z tym przepisem, nie można wymierzyć funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej po upływie 1 roku od dnia popełnienia czynu, o którym mowa w ust. 1. Prawidłowo zatem umorzono postępowanie dyscyplinarne, które wszczęte zostało przed upływem 90 dni od dnia otrzymania przez przełożonego, o którym mowa w art. 151, wiadomości o popełnieniu przewinienia lub naruszenia dyscypliny służbowej, jak wymaga tego przepis art. 147 ust. 1 pow. ustawy (organ otrzymał informację w dniu [...] listopada 2013 r. a wszczął postępowania w dniu [...] stycznia 2014 r.).

Odnośnie zaś samych zarzutów skarżącego co do powodów wszczęcia postępowania dyscyplinarnego to zaś zrozumiałe jest, na co zwrócił uwagę organ w uzasadnieniu do postanowienia dyrektora Biura Kadr ABW o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego z dnia [...] stycznia 2014 r., że obowiązek pilnego przestrzegania prawa dotyczy w sposób szczególny osób piastujących kierownicze stanowiska w jednostkach i komórkach organizacyjnych ABW, którym powierzenie tych szczególnych obowiązków kierowniczo-nadzorczych uzasadnia się ich wysokimi kwalifikacjami, szczególnymi predyspozycjami osobowościowymi, dużym doświadczeniem zawodowym, zaangażowaniem, wysoką skutecznością działania oraz wysokim poziomem realizacji zadań, kreatywnością, jak również posiadanym autorytetem.

Tego rodzaju argumenty, w przypadku skarżącego, były podstawą dla powierzenia mu obowiązków naczelnika Wydziału [...], a później mianowania go na stanowisko [...] tegoż wydziału (rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. oraz rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] marca 2013 r.). Zatem, jak podkreśla się w uzasadnieniu do ww. postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, mianowanie skarżącego do pełnienia powyższej funkcji było podyktowane przekonaniem Szefa ABW, iż przy wykonywaniu powierzonych obowiązków kierowniczo - nadzorczych, wykazywał się będzie m.in. szczególnym dbaniem o dobro służby oraz dobro ABW, obiektywnie rozumianym jako m.in. należyty nadzór na prowadzonymi sprawami i podległymi funkcjonariuszami oraz odpowiednia reakcja na różnego rodzaju zdarzenia, w tym nadzwyczajne.

Zgodzić się należy również z organem, że z dokumentacji zgromadzonej w ramach prowadzonych czynności wyjaśniających wynika, że skarżący mógł w sposób wadliwy realizować obowiązek należytego nadzoru nad podległymi funkcjonariuszami oraz mógł dopuścić się opieszałej reakcji na incydent związany z wykorzystaniem stanowiska służbowego do celów prywatnych przez jednego z podległych mu funkcjonariuszy Wydziału [...].

Powyższe podejrzenia uzasadniają informacje zawarte w załączonych do akt czynności wyjaśniających dokumenty w postaci kserokopii notatki służbowej nr [...], sprawozdania z kontroli pracy [...] nr [...] oraz notatki służbowej dot. sprawozdania nr [...]. Z materiałów tych wynika, iż funkcjonariusze Wydziału [...], podlegli wówczas skarżącemu, nie sporządzali odpowiedniej dokumentacji w ramach prowadzonych spraw. W szczególności dotyczyło to rejestracji o numerach wskazanych w zebranym w toku postępowania materiale, w których, co zostało ustalone w trakcie przeprowadzonej kontroli, zabrakło podstawowych dokumentów służbowych w tym adnotacji dotyczących właściwego nadzoru. Ponadto, skarżący nie nadzorował uzupełniania dokumentacji służbowej nawet w przypadkach, gdy wcześniej uchybienia takie zostały zdiagnozowane (rejestracje o numerach wskazanych w aktach sprawy). Ustalono również, iż w trakcie pełnienia obowiązków, a później stanowiska naczelnika Wydziału [...] przez skarżącego, doszło do wspomnianego wyżej incydentu, związanego z wykorzystywaniem stanowiska służbowego do celów prywatnych przez jednego z podległych mu funkcjonariuszy. Organ wskazał, że w toku czynności ustalono, iż funkcjonariusz ten posiadał dostęp do systemów informatycznych zawierających dane wrażliwe, będących w dyspozycji Wydziału [...] oraz rejestracje służbowe o numerach wskazanych w materiałach sprawy.

Ze zgromadzonych materiałów wynika jednak, iż skarżący nie podjął należytych działań związanych z kontrolą kontaktów jakie na swoim stanie posiadał ten funkcjonariusz oraz przekazaniem tych rejestracji. Ostatecznie nastąpiło to po kilku miesiącach od zaistnienia opisanej nadzwyczajnej sytuacji. Nie dochodziło również do przeprowadzenia należytych czynności kontrolno-nadzorczych wobec rejestracji, o których mowa powyżej, celem ewentualnej weryfikacji, czy zwolniony funkcjonariusz wykorzystywał lub próbował wykorzystywać te kontakty oraz uzyskiwane informacje do celów pozasłużbowych. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że tego rodzaju sytuacja spowodowała, iż mogło dojść do naruszenia przez skarżącego dyscypliny służbowej poprzez naruszenia obowiązujących go zakresów obowiązków, dobra ABW i dobra służby oraz racjonalnego postępowania osoby odpowiedzialnej za kierowanie wydziałem. W związku z powyższym, organ był uprawniony wszcząć postępowanie dyscyplinarne w dniu [...] stycznia 2014 r. przedstawiając mu zarzuty w nim zawarte.

Odnosząc się zaś do czasu trwania postępowania dyscyplinarnego to stwierdzić należy, że organ w ramach prowadzonego postępowania dyscyplinarnego przeprowadził szereg czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prawnego. Skarżący nie przyznał się do zarzuconego mu czynu, odmawiając początkowo złożenia wyjaśnień, co skutkowało koniecznością prowadzenia dodatkowych czynności dowodowych. Ponadto, w ramach toczącego się postępowania dyscyplinarnego były składane kolejne wnioski dowodowe zarówno przez skarżącego jak i jego obrońcę. Te okoliczności miały niewątpliwie wpływ na długość prowadzenia tegoż postępowania.

Odnosząc się z kolei zatem do zarzutów skarżącego dotyczących zasadności umorzenia postępowania, postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Dyrektora Biura Kadr ABW, to zgodzić się należy z organem, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na merytoryczne zakończenie sprawy, z uwagi na wystąpienie negatywnej przesłanki uniemożliwiającej dalsze prowadzenie postępowania dyscyplinarnego, określonej w § 12 ust. 1 pkt 4 pow. rozporządzenia w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu.

Przede wszystkim trzeba zauważyć, iż wydane postanowienia odpowiadają prawu, a toczące się w niniejszej sprawie postępowanie dyscyplinarne prowadzone było w sposób rzetelny, wnikliwy i zgodny z obowiązującymi przepisami, co powoduje, iż nie można uznać, że zostało obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonych orzeczeń. Zdaniem organu, cel postępowania dyscyplinarnego, jakim jest ustalenie, czy czyn, za który funkcjonariusz ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, został popełniony i czy obwiniony jest jego sprawcą, został w niniejszym postępowaniu osiągnięty.

Podkreślić należy, iż w toku przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego organ zagwarantował skarżącemu możliwość obrony i wykazania swojej niewinności w zakresie zarzucanego mu czynu.

Odnośnie zaś zarzutu skarżącego, że organ winien dalej prowadzić postępowanie dyscyplinarne i zakończyć je uniewinnieniem skarżącego, to wskazać należy, że kwestia konkurencji przesłanek warunkujących umorzenie postępowania dyscyplinarnego została gruntownie omówiona w wyroku NSA z dnia 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt 1 OSK 2093/10. Sąd stwierdził (teza), iż wystąpienie negatywnej przesłanki procesowej w postaci przedawnienia karalności czynu nie wyklucza umorzenia z przyczyn materialnych bądź wydania orzeczenia uniewinniającego, o ile zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie, czy czyn popełniono oraz umożliwia jego merytoryczną ocenę, pod kątem odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Zbieżny pogląd wyraził Sąd Najwyższy, na gruncie rozpoznawanych spraw dyscyplinarnych, stwierdzając, iż w razie konkurencji negatywnych przesłanek określonych w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 K.p.k. oraz w art. 17 § 1 pkt 6 K.p.k., sąd w zasadzie powinien umorzyć postępowanie karne z uwagi na niedopuszczalność jego dalszego prowadzenia. Zasada ta nie ma zastosowania jedynie wówczas, gdy zbieg tych przesłanek został stwierdzony po przeprowadzeniu wszystkich niezbędnych dowodów i wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych. Dochodzi bowiem już wówczas do wszechstronnego zbadania podstaw odpowiedzialności oskarżonego, a w takiej sytuacji sąd powinien ewentualnie podjąć decyzję odnoszącą się do braku tych podstaw, a więc wydać orzeczenie uniewinniające, a nie umarzające postępowanie z powodu przedawnienia (vide: postanowienie SN z dnia 17 grudnia 2004 r., SDI 60/04).

W nawiązaniu do powyższych wywodów, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie istnieje kompletny materiał dowodowy, na podstawie którego organ doszedł do prawidłowego przekonania, iż skarżący dopuścił się czynu z § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia oraz brak było podstawy do jego uniewinnienia.

W odniesieniu zaś do ostatniego z zarzutów skarżącego stwierdzić należy, iż organ słusznie nie zawarł w postanowieniu o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania, a tym samym nie naruszył wskazanych przez skarżącego przepisów Kodeksu postępowania karnego w związku z § 53 ww. rozporządzenia.

Zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy ABW oraz postępowanie w tych sprawach regulują przepisy rozdziału 10 ustawy o ABW oraz AW oraz przepisy pow. rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2004 r. Jak stanowi § 53 rozporządzenia w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, w zakresie postępowania dyscyplinarnego, stosuje się odpowiednio przepisy K.p.k. Oznacza to, iż przepisy K.p.k. mają zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym funkcjonariuszy ABW wyłącznie w zakresie nieuregulowanym odrębnie w ustawie o ABW oraz AW oraz w wydanym do niej ww. rozporządzeniu.

Na gruncie ustawy o ABW oraz AW zagadnienie kosztów poniesionych na ochronę prawną zostało uregulowane w art. 84 tejże ustawy. Z ust. 1 tego artykułu wynika, iż funkcjonariuszowi przysługuje zwrot ww. kosztów, jeżeli postępowanie karne wszczęte przeciwko niemu o przestępstwo popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych zostanie zakończone prawomocnym orzeczeniem o umorzeniu wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego lub niedopełnieniem przestępstwa albo wyrokiem uniewinniającym. Z przepisu tego wynika zatem, iż funkcjonariuszowi przysługuje jedynie zwrot kosztów poniesionych na etapie postępowania karnego, po spełnieniu warunków, co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy przed sądem. A contrario zatem, nie przysługuje zwrot innych kosztów, w tym tych poniesionych przez niego w postępowaniu dyscyplinarnym.

Uzasadniony jest zatem wniosek organu, że na gruncie ustawy o ABW oraz AW nie przysługuje funkcjonariuszowi zwrot kosztów poniesionych w postępowaniu dyscyplinarnym, co oznacza, iż kwestia ta, wprawdzie nie wprost, ale jest uregulowana w pragmatyce służbowej. Zatem skoro jest uregulowana, to nie ma podstawy do tego, aby poprzez § 53 ww. rozporządzenia, stosować w tej sprawie przepisy K.p.k.

Końcowo wskazać należy, że skarżący z dniem [...] marca 2015 r. został zwolniony ze służby, tym samym utracił status funkcjonariusza ABW, zatem w konsekwencji nie może ponosić odpowiedzialności dyscyplinarnej przed Szefem ABW.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.