Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1145/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2012-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 190,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 28, art. 31 § 3, art. 61 § 4, art. 107 § 3, art. 127 § 3, art. 128, art. 156 § 1,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 63 ust. 2, art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 84 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 175 poz 40 art. 2
law: Dyrektywa Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na  środowisko naturalne 85/337/EWG.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Robert Sawuła /spr./ NSA Maria Piórkowska Protokolant st. sekr. sąd Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skarg S. G. i Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S. G. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1145/11

Uzasadnienie

Przedmiotem skarg S.G. i Stowarzyszenia Z. Rzeczypospolitej Polskiej Zarząd Główny w [..] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako: SKO) w [...] z dnia 21 lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji odnośnie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym:

Wójt Gminy [...] decyzją z 19.08.2009 r. nr [...] orzekł o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko polegającego na "budowie budynku produkcyjno – usługowego z częścią biurowo - socjalną na działkach nr [..]/16 i nr [..]/18 w G." dla spółki A. spółka z o.o. z/s w [..] ul. I. [x] (dalej jako "spółka"), realizowaną w ramach projektu: Uruchomienie produkcji przeciwpożarowych wielkowymiarowych ścian osłonowych w nowym zakładzie produkcyjnym w G. O fakcie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację powyższego przedsięwzięcia podano do wiadomości w drodze publicznych obwieszczeń na tablicach ogłoszeniowych w G. oraz na stronie internetowej Gminy Ł.

Wnioskiem skierowanym do SKO w [...] w dniu 12.11.2009 r. S.G. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych w oparciu o art. 156 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, wywodząc iż raport na podstawie którego wydawał decyzję wójt gminy jest nierzetelny i sporządzony niewłaściwie. Zakwestionował prawdziwość stwierdzenia oceny oddziaływania na środowisko przedłożonej przez spółkę A., jakoby planowane przedsięwzięcie nie spowoduje immisji na tereny sąsiadujące oraz nie pozostanie bez wpływu na stan zdrowia osób zamieszkujących w sąsiedztwie.

SKO w [...] pismem z 5.01.2010 r. zawiadomiło o wszczęciu na wniosek S.G. postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z 19.08.2009 r. nr [...] o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko polegającego na "budowie budynku produkcyjno – usługowego z częścią biurowo - socjalną na działkach nr [..]./16 i nr [..]/18 w [..]" dla spółki A. spółka z o.o. z/s w [..].. Na tym etapie postępowania S.G. w piśmie procesowym z 12.03.2010 r. zarzucił, iż decyzja wójta została wydana już po zatwierdzeniu projektu budowlanego i uzyskaniu pozwolenia na budowę przez spółkę A., wydano źródłową decyzję bez zachowania terminów, uniemożliwiono zainteresowanym udział w postępowaniu, nie przeprowadzono analizy materiału dowodowego, opierano się na nieprawdziwych i niekompletnych dowodach, a organ orzekający wyciągnął fałszywe wnioski. Zarzuty te wnioskodawca szczegółowo uargumentował.

Wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji wniosło także Stowarzyszenie Z. Rzeczypospolitej Polskiej Zarząd Regionu z siedzibą w [..], reprezentowane przez Z.K. – Przewodniczącego Zarządu Powiatowego. Po uprzednim doręczeniu statutu postanowieniem z 1.04.2010 r. SKO w [..] dopuściło do udziału w postępowaniu "Stowarzyszenie Z. Rzeczypospolitej Polskiej z siedzibą w [..]".

SKO w [..] decyzją z 30.04.2010 r., [...] rozpoznając wniosek S.G. oraz Stowarzyszenie Z. Rzeczypospolitej Polskiej z siedzibą w [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [..]. z dnia 19.08.2009 r., [...] w sprawie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko polegającego na "budowie budynku produkcyjno – usługowego z częścią biurowo - socjalną na działkach nr [..]/16 i nr [..]/18 w G." dla spółki A. spółka z o.o. z/s w [..] ul. I. [x]. W podstawie prawnej tej decyzji organ powołał się na dyspozycję art. 17 pkt 1, art. 104 § 1, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 ustawy z 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.), art. 1 ust. 1 ustawy z 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 79 z 2001 r., poz. 868 ze zm.) oraz art. 71, art. 84 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej jako Uuiś). Kolegium wskazując na zasadę ogólną trwałości decyzji ostatecznej oraz sposób rozumienia pojęcia rażącego naruszenie prawa w judykaturze, doszło do przekonania, że decyzja Wójta Gminy [...] nie jest dotknięta naruszeniem opisanym w dyspozycji art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnieśli S.G. oraz Stowarzyszenie Z. Rzeczypospolitej Polskiej Zarząd Regionu z siedzibą w [..]. S.G. zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., a to jego art. art.: 6-8,10-12, 77 § 1, 80 107 § 3 oraz "art. 63 § 2" Uuiś poprzez przyjęcie jako prawidłową decyzję wydaną bez podstawy prawnej i wbrew normie ustanawiającej konieczność załatwienia sprawy w drodze postanowienia, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...]. We wniosku podkreślał ponadto brak sprecyzowania przedmiotu działalności spółki A. W jego przekonaniu w karcie informacyjnej przedsięwzięcia nie wykluczono, aby spółka nie mogła prowadzić takiej działalności, dla której konieczne jest sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko. Wyeksponowano także spodziewaną szkodliwość prowadzonych w zamierzonej hali procesów produkcyjnych.

Stowarzyszenia Z. Rzeczypospolitej Polskiej Zarząd Regionu z siedzibą w [...] wskazywało we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z 30.04.2010 r. na nieuwzględnienie przez SKO w [...] zasady przezorności w polityce ekologicznej państw członkowskich UE oraz zasady nadrzędności prawa wspólnotowego i prowspólnotowej interpretacji prawa krajowego. Zarzucono ponadto błędne zakwalifikowanie przedsięwzięcia przez organ gminy, pominięcie kwestii kumulacji hałasu na sąsiednie zamieszkałe nieruchomości, sprzeczność źródłowej decyzji z decyzją o warunkach zabudowy, wydanie decyzji środowiskowej po uprzednim uzyskaniu przez spółkę pozwolenia na budowę odnośnie planowanego przedsięwzięcia, a co za tym idzie bezprzedmiotowość źródłowej decyzji, wariantowe rozpatrywanie sprawy przedsięwzięcia, gdy obowiązuje już pozwolenie na budowę. Zarzuty te we wniosku szczegółowo wyłuszczono, eksponując brak zobowiązania spółki do zachowania parametrów klimatu akustycznego w graniach norm bezwzględnie obowiązujących. Eksponowano także czas, w jakim winna być wydawana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach w odniesieniu do innych rozstrzygnięć administracyjnych, przywołując w tym aspekcie stanowiska judykatury.

W piśmie procesowym z 17.06.2010 r., mającym stanowić uzupełnienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.G. zarzucił Wójtowi Gminy [...] m.in. naruszenie art. 7 k.p.a., brak zweryfikowania prawidłowości przyjętych wartości hałasu związanego z realizacja przedsięwzięcia przez biegłego z listy wojewody – W.C., zarzucił ponadto, iż polskie przepisy nie przewidują "opcji wydawania decyzji środowiskowej na potrzeby złożenia wniosku o dofinansowanie z środków Unii Europejskiej". W kolejnym piśmie z 14.07.2010 r. S.G. wskazywał, iż prowadzone przy realizacji przedsięwzięcia roboty budowlane, zwożenie materiałów budowlanych wywołują dla niego i jego rodziny negatywne skutki, w szczególności czynią uciążliwym zamieszkiwanie w sąsiedztwie inwestycji. Wyeksponował, iż roboty te są szczególnie uciążliwe dla jego niepełnosprawnego dziecka. Podtrzymał zarzut braku weryfikacji obliczeń zawartych w Karcie informacyjnej przedsięwzięcia sporządzonej na użytek spółki A. przez W.C. W piśmie w obszerny sposób zakwestionowano poprawność przyjętych przez autora Karty informacyjnej przedsięwzięcia wielkości hałasu oraz zanieczyszczenia powietrza na obszarze planowanego przedsięwzięcia.

Decyzją z 21.07.2010 r. [...] SKO w [..] podając, iż rozpoznaje wnioski S.G. oraz Stowarzyszenia Z. Rzeczypospolitej Polskiej z siedzibą w [...] utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 30.04.2010 r., [..] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [..] z dnia 19.08.2009 r., [...] w sprawie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko polegającego na "budowie budynku produkcyjno – usługowego z częścią biurowo - socjalną na działkach nr [..]/16 i nr [..]/18 w [..]" dla spółki A. spółka z o.o. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja organu gminy nie narusza w sposób rażący przepisów prawa. Organ nie podzielił zarzutów sformułowanych we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzut naruszenia art. "63 § 2" Uuiś, wskazany przez S.G. uznano za nietrafny w tym znaczeniu, że Wójt Gminy [..] zakończył postępowanie we właściwej formie. Dla takiego rozstrzygnięcia podstawę stanowi art. 84 ust. 1 Uuiś. Na tej podstawie właściwy organ stwierdza w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Tak właśnie postąpił organ w rozpatrywanej sprawie. Z kolei zarzuty Stowarzyszenia Z. Rzeczypospolitej Polskiej, wskazujące na nieuwzględnienie przez SKO w [...] zasady przezorności w polityce ekologicznej państw członkowskich UE oraz zasady nadrzędności prawa wspólnotowego i prowspólnotowej interpretacji prawa krajowego, nie mogły odnieść skutku prawnego w postaci uchylenia decyzji z dnia 30.04.2010 r., gdyż są to zarzuty które ogólnie i tak nie mają odniesienia do konkretnych ustaleń poczynionych w sprawie. Te okoliczności, zdaniem organu, nie mogły być podstawą do badania legalności decyzji objętej postępowaniem nadzorczym. W takich realiach prawnych i faktycznych uwzględnienie wniosków stron było niemożliwe, co musiało skutkować utrzymaniem w mocy decyzji SKO w [..] wydanej w I instancji.

S.G., Stowarzyszenie Z. Rzeczypospolitej Polskiej z/s w [..] oraz Stowarzyszenie Z. Rzeczypospolitej Polskiej Zarząd Regionu w [..] złożyli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Rzeszowie. Skarga Stowarzyszenia Z. Rzeczypospolitej Polskiej Zarządu Regionu w [..] została odrzucona postanowieniem WSA w Rzeszowie z dnia 17.11.2010 r., II SA/Rz 929/10.

S.G. zarzucił decyzji naruszenie "art. 63 § 2" Uuiś oraz art. 28 w związku z art. 61 § 4 k.p.a., a także art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. W związku z tymi naruszeniami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżący doprecyzowując zarzuty skargi stwierdził, że skarżonemu orzeczeniu zarzuca błąd w ocenie, że te rozstrzygnięcia nie zawierają wad prawnych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Występujące w sprawie Stowarzyszenie Z. Rzeczypospolitej Polskiej wskazało w swojej skardze na usankcjonowanie przez SKO w [..] braków postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy [...] oraz niepełne zebranie materiału dowodowego, zwłaszcza w odniesieniu do zagrożeń występujących dla ochrony środowiska na skutek realizacji zamierzonej inwestycji. Zakwestionowano swobodę inwestora, który opracował tzw. Kartę informacyjną przedsięwzięcia, w której nie uwzględniono stężeń substancji szkodliwych, natężenia hałasu oraz lokalizacji przedsięwzięcia w obrębie Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr 425 Dębica - Stalowa Wola – Rzeszów. Stowarzyszenie wniosło o uchylenie skarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji SKO w [...].

W odpowiedzi na skargi SKO w [..] wniosło o oddalenie skarg, wskazując na argumentację jak w uzasadnieniu decyzji.

Uczestnik postępowania spółka A. reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego K. P.K. w piśmie procesowym z 21.02.2011 r. wniosła o oddalenie skarg oraz o zasądzenie na rzecz uczestnika zwrotu kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Rzeszowie wyrokiem z 24.02.2011 r. II SA/Rz 929/10 stwierdził nieważność decyzji SKO w [..] z dnia 21.07.2010 r. nr [..] i poprzedzającej ją decyzji tego organu z 30.04.2010 r., nr [..]. W uzasadnieniu wskazał, że skargi podlegają zasadniczo uwzględnieniu z przyczyny w nich wskazanych w zakresie, w jakim odnoszą się do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd wyeksponował, że przedmiotem postępowania nadzwyczajnego była decyzja Wójta Gminy [..] z 19.08.2010 r., [...], wydana w postępowaniu wszczętym na wniosek spółki A. spółka z o.o. z/s w [...], który został złożony w dniu 10.08.2009 r. w imieniu Spółki przez jednego z jej wiceprezesów. Do akt sprawy dołączono odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynika, że Spółkę "A." spółka z o.o. reprezentuje zarząd, przy czym w przypadku zarządu wieloosobowego skuteczna reprezentacja wymaga działania trzech członków zarządu. W dniu złożenia wniosku spółka miała zarząd wieloosobowy, to oznacza, że jej wniosek powinien być podpisany w sposób określony w rejestrze. Źródłowy wniosek został zatem, zdaniem Sądu, złożony w sposób nieskuteczny. Wadliwy wniosek należało uzupełnić, a powinien to zrobić Wójt Gminy [...] wzywając Spółkę o uzupełnienie podpisów. Działanie takie nie zostało podjęte, a zatem decyzja wydana przez ten organ w dniu 19.08.2009 r. zapadła w postępowaniu, które nie zostało wszczęte, bowiem tylko poprawny formalnie wniosek może wszcząć postępowanie. Konsekwencją tego stanu jest stwierdzenie, że decyzja Wójta Gminy [...] z dnia 19 sierpnia 2009 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 104 w związku z art. 61 § 1 i art. 64 § 2 k.p.a. Z tego powodu, SKO w [...] prowadząc postępowanie nadzorcze powinno stwierdzić nieważność objętej nim decyzji. Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] została uznana za rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wniosło zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] jak i A. sp. z o.o. Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wyrokiem z 7.10.2011 r., II OSK 1320/11 uchylił wyrok WSA w Rzeszowie II SA/Rz 929/10 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. W ocenie Składu Orzekającego NSA zasadnym okazał się wyłącznie zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., sformułowany w skardze kasacyjnej spółki A. Zasadnym uznano w szczególności argument, że Sąd I instancji stwierdził nieważność decyzji SKO, treścią których była odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Wójta odnośnie do oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, opierając się na przekonaniu, iż podjęcie decyzji przez Wójta miało miejsce z rażącym naruszeniem art. 104 w zw. z art. 61 § 1 i art. 64 § 2 k.p.a., czego Kolegium w zaskarżonych decyzjach nie zauważyło, a co w konsekwencji spowodowało, że same decyzje SKO dotknięte zostały wadą nieważności. NSA w związku z tym wywodem wskazał, iż stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji przez Sąd I instancji może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Jednocześnie, powołanie się na wystąpienie w kontrolowanych decyzjach którejś z przesłanek unormowanych w art. 156 § 1 k.p.a. powinno być przez Sąd I instancji jednoznacznie wskazane oraz uzasadnione, zarówno co do rodzaju jak i zakresu naruszenia. Stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji administracyjnych jest bowiem głęboką ingerencją w proces orzekania administracyjnego i wymaga jednoznacznego wskazania przyczyn, z których powodu Sąd I instancji zastosował taką normatywną konsekwencję w odniesieniu do, w jego ocenie, jednoznacznie i głęboko niezgodnej z prawem decyzji. Dotyczy to zwłaszcza tej przesłanki, która wskazana jest w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako rażące naruszenie prawa. Jako bowiem zwrot ocenny, odwołujący się do nie tylko stwierdzenia naruszenia prawa, ale także do oszacowania skali tego naruszenia, wymaga szczególnej staranności argumentacyjnej co do przyjętej jako podstawa decyzji czy wyroku skali naruszenia. Zdaniem NSA Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji takiej argumentacji nie przeprowadził. W szczególności nie wskazał, dlaczego odmowa stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej przez SKO sama wywołuje skutek normatywny w postaci stwierdzenia nieważności tych decyzji odmownych. W tym zakresie Sąd I instancji nie wskazał na taką argumentację, odwołując się jedynie do wadliwości decyzji ostatecznej Wójta, wynikającej z braku dostrzeżenia przez ten organ potrzeby uzupełnienia wniosku spółki A., złożonego niezgodnie z zasadami reprezentacji i nie stwierdzenia tego uchybienia przez SKO w zaskarżonych decyzjach. W tym kontekście za trafne przyjęto spostrzeżenia autora skargi kasacyjnej spółki A., podniesione poza zarzutami, ale sformułowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, iż taka analiza nie została dokonana przez Sąd I instancji.

Zasadnicze jednak znaczenie dla uznania zasadności skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. miała argumentacja wyrażona w uzasadnieniu tej skargi, odnosząca się w zasadzie do zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skład Orzekający NSA jednoznacznie podzielił w tej kwestii pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 13.06.2007 r. (I OSK 1433/06), iż organ powinien był wezwać stronę do uzupełnienia braków, związanych z niewłaściwą reprezentacją, niemniej rozważenie skutków takiego wniesienia wniosku winno mieć miejsce w kontekście ustalenia okoliczności dotyczących potwierdzenia przez stronę czynności procesowej dokonanej przez nienależycie reprezentowany podmiot. Sąd wskazał w uzasadnieniu tego wyroku, iż potwierdzenie przez stronę czynności procesowej nienależycie umocowanego pełnomocnika nie daje podstaw do przyjęcia rażącego naruszenia prawa. Jeśli zatem strona potwierdza czynność procesową żądania wszczęcia postępowania przez udział w postępowaniu czy też, co miało mieć miejsce w kontrolowanym postępowaniu, przez wyraźną czynność potwierdzającą, o rażącym naruszeniu prawa nie może być mowy. Takiego potwierdzenia nie zauważył Sąd I instancji, przyjmując w istocie, iż tym samym decyzja wobec której nie stwierdzono nieważności została podjęta w postępowaniu, które nie zostało wszczęte. W związku z tym argumenty, na które wskazywał autor skargi kasacyjnej A. uznano za zasadne w kontekście nie rozważenia przez Sąd I instancji roli potwierdzenia żądania wszczęcia postępowania na gruncie art. 61 § 1 k.p.a.

W motywach uzasadnienia NSA wskazał, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zaistnieje potrzeba zbadania przez Sąd I instancji ustalenia, niezależnie od potrzeby wypowiedzi co do ewentualnego charakteru majątkowego lub finansowego sprawy, czy występujące w rejestrze Spółki ograniczenia przedmiotowe w zakresie określonych spraw majątkowych miały znaczenie dla postępowania administracyjnego w sprawie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz, w zależności od wyniku tych ustaleń, rozważenie czy mają one znaczenie dla kwalifikacji kontrolowanych decyzji SKO i w konsekwencji, dla ich uwzględnienia lub nieuwzględnienia.

Zalecono ponadto, aby Sąd I instancji w ramach ponownego rozpoznania sprawy, biorąc pod uwagę powyżej zaprezentowaną ocenę prawną odnośnie do roli wielokrotnego potwierdzania przez spółkę czynności, dokonanych z uchybieniem reguł reprezentacji spółki przy wnoszeniu wniosku, ponownie ocenił i dokonał kwalifikacji zaskarżonych decyzji z punktu widzenia możliwości stwierdzenia ich nieważności, należycie i wyczerpująco uzasadniając przyjęte w tej kwestii stanowisko.

Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA w Rzeszowie oznacza, iż powtórnie Sąd ten rozpoznaje skargi S.G. oraz Stowarzyszenia Z. Rzeczypospolitej Polskiej, a sprawa obecnie jest zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Rz 1145/11.

Pismem procesowym z 20.01.2012 r. S.G. zwrócił się z wnioskiem o to, aby WSA w Rzeszowie wystąpił do Najwyższej Izby Kontroli Delegatura w [..] o protokół kontroli i wystąpienie pokontrolne z 7.11.2011 r., w którym miano wskazać nieprawidłowości w działalności Urzędu Gminy w [...]. Zdaniem skarżącego wystąpienie pokontrolne ma mieć znaczenie dla sprawy zawisłej przed WSA w Rzeszowie. Przed rozprawą skarżący przy piśmie z 20.01.2012 r. dołączył w kserokopii rzeczone postanowienie pokontrolne Najwyższej Izby Kontroli Delegatury w [...].

W trakcie rozprawy przed Sądem S.G. podtrzymał wniesioną skargę i jej zarzuty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:

Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.

W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W ocenie Sądu skargi są uzasadnione, choć także z przyczyn, które Sąd uwzględnił nie będąc związany ich zarzutami.

Skoro w sprawie zapadł wyrok NSA, przeto sąd administracyjny I instancji, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez sąd kasacyjny (art. 190 Ppsa). Nie zmienia to faktu, iż rozpatrzeniu podlegają skargi wniesione przez S.G. oraz Stowarzyszenie Z. Rzeczypospolitej Polskiej z siedzibą w [..]. Kontroli Sądu podlega decyzja SKO w [..]. wydana w wyniku rozpatrzenia wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy i utrzymująca w mocy własną decyzję orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W motywach swego wyroku (II OSK 1320/11) NSA stwierdził, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zaistnieje potrzeba zbadania przez Sąd I instancji ustalenia, niezależnie od potrzeby wypowiedzi co do ewentualnego charakteru majątkowego lub finansowego sprawy, czy występujące w rejestrze Spółki ograniczenia przedmiotowe w zakresie określonych spraw majątkowych miały znaczenie dla postępowania administracyjnego w sprawie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz, w zależności od wyniku tych ustaleń, rozważenie czy mają one znaczenie dla kwalifikacji kontrolowanych decyzji SKO i w konsekwencji, dla ich uwzględnienia lub nieuwzględnienia. Z analizy Krajowego Rejestru Sądowego spółki A. sp. z o.o. aktualnego na dzień 26.05.2009 r. zalegającego w aktach Wójta Gminy [..] wynika, iż spółkę co do reguły reprezentuje zarząd, składający się "z jednej do czterech osób", ustanawiany na czas określony uchwałą zgromadzenia wspólników. W zakresie składania oświadczeń woli "oraz podpisywania" upoważnionych było trzech członków zarządu z wyjątkiem spraw majątkowych nie przekraczających kwoty 20.000 zł. W innych sprawach spółkę reprezentuje zarząd, który w odniesieniu do A. był zarządem wieloosobowym. W ocenie Sądu sprawa uzyskania decyzji administracyjnej w kwestii oceny oddziaływania inwestycji na środowisko nie miała charakteru majątkowego, co prowadzi do wniosku, iż w świetle sposobów reprezentacji tej spółki niewystarczające było dla wszczęcia postępowania oświadczenia woli złożone przez jednego członka zarządu. Nie znaczy to jednak, że okoliczność ta prowadzić ma do wniosku, że już z tego tylko powodu decyzja Wójta Gminy [...] z 19.08.2009 r. dotknięta jest istotną wadliwością. NSA w uzasadnieniu wyroku II OSK 1320/11 uwypuklił dopuszczalność potwierdzenia przez stronę czynności procesowej dokonanej przez nienależycie umocowanego pełnomocnika. Będąc związanym tym stanowiskiem w przedmiotowej sprawie Sąd zwraca uwagę, iż w trakcie postępowania przed SKO w [...] o stwierdzenie nieważności wniosek o wszczęcie postępowania przed organem gminy był przez spółkę A. potwierdzany. NSA w swym wyroku kasacyjnym uchylając uprzednio wydany wyrok II SA/Rz 929/10 w tym aspekcie sprawy zarzucił sądowi administracyjnemu I instancji, iż nie rozważył roli potwierdzenia żądania wszczęcia postępowania. Wypełniając w tym zakresie wskazówki sądu kasacyjnego wypada zauważyć, iż w postępowaniu przed SKO w [..] o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] spółka A. wystąpiła wyłącznie z jednym pismem procesowym z dnia 12.02.2010 r. Z treści tego pisma można by wnioskować, iż wolą spółki było uzyskanie decyzji środowiskowej organu gminy wyłącznie z powodu ubiegania się o środki na dofinansowanie inwestycji z Unii Europejskiej. Rzecz jednak w tym, że pismo to zalegające na k. 92-94 w aktach [...] podpisał wyłącznie A.D. – wiceprezes spółki A., a więc w świetle treści danych z KRS, osoba która nie ma uprawnienia do wyłącznego reprezentowania tej spółki na zewnątrz. Przyjmując w ślad za wywodami zawartymi w wyroku II OSK 1320/10, iż dopuszczalne byłoby potwierdzenie wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, to jednak potwierdzenie to powinno zostać uzyskane przez SKO w [...] w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wójta przez zarząd spółki A. Brak działania w tym kierunku przez skarżony organ uznać należy za naruszenie art. 7 k.p.a. zobowiązującego do podjęcia także wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy. Skoro istotą sprawy było rozstrzygnięcie o tym, czy decyzja wójta gminy jest dotknięta wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 k.p.a., a kwestia potwierdzenia skuteczności źródłowego wniosku o wszczęcie postępowania, które zostało zakończone inkryminowaną decyzją wójta, ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności tej decyzji, to w ocenie Sądu brak skutecznego potwierdzenia woli spółki jest naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7 k.p.a.).

Zauważyć należy także, iż zaskarżoną decyzją rozpoznano dwa wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy, a to S.G. oraz Stowarzyszenia Z. Rzeczypospolitej Polskiej z siedzibą w [...]. W ocenie Sądu to stwierdzenie odnośnie drugiego z podmiotów, mających korzystać ze środka opisanego dyspozycją art. 127 § 3 k.p.a. nie jest prawidłowe. Z akt organu [..] wynika, że SKO w [...] postanowieniem z 1.04.2010 r. dopuściło do udziału w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z 19.08.2009 r. nr [...] Stowarzyszenie Z. Rzeczypospolitej Polskiej z siedzibą w [...]. Tymczasem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został opatrzony nazwą podmiotu, który korzysta z niego jako "Stowarzyszenie Rzeczypospolitej Polskiej Zarząd Regionu z siedzibą [....] ul. K. [x]". Wniosek ten podpisał Z.K., który użył pieczęci osobistej o treści "Przewodniczący Zarządu Powiatowego". Z treści Statutu Stowarzyszenia Z. Rzeczypospolitej Polskiej znajdującego się w aktach [...] (k. 103-108) wynika m.in., że stowarzyszenie to posiada osobowość prawną, osobowość prawną posiadają również "oddziały regionalne" (§ 4 statutu), stowarzyszenie reprezentuje na zewnątrz prezes lub jednosobowo inny członek zarządu głównego na pisemne upoważnienie prezesa (§ 37 statutu), wobec organów ścigania, wymiaru sprawiedliwości i najwyższych organów Państwa (urzędów centralnych) stowarzyszenie reprezentuje wyłącznie Prezes Zarządu Głównego lub wyznaczony prawnik (§ 48 statutu). Z mocy art. 127 § 3 k.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji wydanej w I instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze przysługuje "niezadowolonej stronie", prawo do skorzystania z takiego środka zaskarżenia służy także organizacji społecznej uczestniczącej w postępowaniu na prawach strony (art. 31 § 3 k.p.a.). Organizacją społeczną, którą dopuściło Kolegium do udziału w postępowaniu było Stowarzyszenie Z. Rzeczypospolitej Polskiej z siedzibą w [...], nie zaś "Stowarzyszenie Rzeczypospolitej Polskiej Zarząd Regionu z siedzibą [...] ul. K, [x]". Mimo, że werbalnie wskazano w części wstępnej zaskarżonej decyzji, iż rozpoznawano wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy mający pochodzić od dopuszczonej do udziału w postępowaniu organizacji społecznej, to w istocie rozpoznano ten wniosek od podmiotu, który do udziału w postępowaniu nie został dopuszczony, czym uchybiono art. 127 § 3 w zw. z art. 31 § 3 k.p.a. Naruszenie cyt. przepisów w ocenie Sądu wypełnia dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa.

Zdaniem Sądu SKO w [...] ponownie rozpoznając sprawę o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z 19.08.2009 r. nie ustosunkowało się do zarzutów odnośnie do tego, że wydanie decyzji środowiskowej było bezprzedmiotowe z racji uprzedniego uzyskania przez spółkę A. pozwolenia na budowę. Zarzut taki został sformułowany we wniosku wniesionym przez Stowarzyszenie Rzeczypospolitej Polskiej Zarząd Regionu z siedzibą [...] ul. K. [x] (k. 2 w aktach [...]), zaś S.G. sformułował go w piśmie procesowym z 16.06.2010 r. (k. 45 w aktach [..]). Zaskarżona decyzja nie zawiera w tym aspekcie żadnych rozważań. Zwrócić należy wszak uwagę, iż art. 72 ust. 1 pkt 1 Uuiś stanowi, że "Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (...)". Cyt. przepis pozostaje w zgodzie z treścią Dyrektywy Rady 85/337/EWG z 27.06.1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. U. UE L 85.175.40), która w art. 2 stanowi: "1. Państwa Członkowskie przyjmują wszystkie niezbędne środki, aby zapewnić, że przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko naturalne, między innymi z powodu ich charakteru, rozmiarów lub lokalizacji podlegają wymaganiom w celu uzyskania zezwolenia na inwestycję i ocenie w odniesieniu do ich skutków, przed udzieleniem zezwolenia. Przedsięwzięcia te są określone w art. 4.

2. Ocena wpływu na środowisko może być zintegrowana z istniejącymi procedurami udzielania zezwolenia na przedsięwzięcia w Państwach Członkowskich lub, jeżeli takie nie istnieją, z innymi procedurami albo z procedurami, które będą ustanowione do realizacji celów niniejszej dyrektywy".

Brak ustosunkowania się w zaskarżonej decyzji do tej kwestii prowadzi do wniosku, że został naruszony art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. Cyt. przepisy formułują wobec organu administracji publicznej obowiązek poprawnego uzasadniania podjętych przez siebie decyzji w związku z zasadą ogólną pogłębiania zaufania obywateli do organów, a także zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.). Wprawdzie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego stosuje się odpowiednio przepisy o odwołaniu od decyzji (art. 127 § 3 k.p.a.) nie wymaga szczegółowego uzasadnienia (art. 128 k.p.a.), to jednak, skoro określonego rodzaju zarzuty pojawiły się we wnioskach, a które mogą mieć istotne znaczenie dla oceny ewentualnej wadliwości źródłowej decyzji wójta, to należało się do nich ustosunkować.

W ocenie Sądu nie jest trafny z kolei zarzut S.G. naruszenia przez SKO w [..] art. "63 § 2" Uuiś. Abstrahując od błędnego wskazania systematyki powyższej ustawy i przyjmując, że zarzut ten dotyczy w istocie naruszenia art. 63 ust. 2 Uuiś, to uznać należy, iż jest on wadliwie sformułowany. SKO w [...] nie stosowało tego przepisu, co najwyżej można mu stawiać zarzut, że wadliwie oceniło, iż nie stosował go Wójt Gminy [...]. Takiego jednak zarzutu Sąd nie podziela, decyzja organu gminy została oparta na dyspozycji art. 84 ust. 1 Uuiś, który stanowi, że w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Co się tyczy zarzutu S.G. naruszenia art. 28 k.p.a. oraz art. 61 § 4 k.p.a., to zarzutu tego nie sposób odnosić wobec decyzji zaskarżonej, albowiem w postępowaniu przed SKO w [...] dysponował on prawami przysługującymi stronie. Z tych samych przyczyn brak jest podstaw do uznania, iż Kolegium naruszyło zasadę ogólną z art. 10 § 1 k.p.a. (zasadę zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu). Zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. nie został bliżej przez skarżącego sformułowany.

Zarzut skarżącego Stowarzyszenia Z. Rzeczypospolitej Polskiej w [...] odnośnie braku opracowania raportu oddziaływania na środowisko w trakcie rozpatrywania przez Wójta Gminy [...] wniosku o wydanie decyzji środowiskowej nie jest trafny. Akta administracyjne zawierają taki raport.

Uznając z powyższych przyczyn, że decyzja SKO w [...] zapadła z naruszeniami, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Prowadząc ponownie postępowanie Kolegium wyjaśni kwestię prawidłowej reprezentacji Stowarzyszenia Z. Rzeczypospolitej Polskiej w [...] i rozważy dopuszczalność rozpatrywania wniosku wniesionego przez Z.K. – Przewodniczącego Zarządu Powiatowego Stowarzyszenia Z. Rzeczypospolitej Polskiej Zarząd Regionu w [...]. Wezwie ponadto spółkę A. o skuteczne potwierdzenie źródłowego wniosku o wydanie decyzji środowiskowej.

Sąd zasądził zwrot kosztów na rzecz S.G. uwzględniając złożony wniosek przez skarżącego. Z uwagi na treść zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji wyroku nie opatrywano klauzulą ochrony tymczasowej.

Końcowo zauważyć należy, w aspekcie wniosku pełnomocnika uczestnika – spółki A., iż bezprzedmiotowym jest składanie wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz tego podmiotu, albowiem nie jest to dopuszczalne ze względu na obowiązujące przepisy prawa. WSA uwzględniając skargę jest uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów wyłącznie na rzecz skarżącego od organu, o ile zgłosi takie roszczenie do momentu zamknięcia rozprawy i tylko, gdy skargę tę sąd uwzględni.