Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 26/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Skarżony organ: Rada Radców Prawnych
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie WSA Maciej Dybowski (spr.) WSA Bożena Popowska Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 lutego 2007r. sprawy ze skargi M.D. na bezczynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w przedmiocie wpisu na listę aplikantów radcowskich, I. zobowiązuje Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych do wydania w terminie 21 ( dwudziestu jeden ) dni od dnia doręczenia odpisu wyroku, uchwały rozstrzygającej o wniosku M.D. w przedmiocie wpisu na listę aplikantów radcowskich, II. zasądza od Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych na rzecz M.D. kwotę [...] ([...] )zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/B.Popowska D.Rzyminiak-Owczarczak /-/M.Dybowski MB


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] października 2005 r., adresowanym do Okręgowej Izby Radców - dalej OIRP, M.D. wniósł o dopuszczenie do egzaminu konkursowego na aplikację radcowską. Do wniosku załączył wymagane przez OIRP dokumenty oraz referencje pracodawców i organizacji społecznych. Dnia [...] grudnia 2005 r. Wnioskodawca przystąpił do egzaminu na aplikację radcowską, w aktach administracyjnych (k. 27-46) znajduje się wypełniony test egzaminu konkursowego oraz wypełniony i podpisany przez Komisję Egzaminacyjną arkusz odpowiedzi. W miejscu: suma punktów wpisano czerwonym atramentem liczbę - 167, następnie niebieskim atramentem "+4" i wynik: 171.

Znajdująca się w aktach uchwała Komisji Konkursowej z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] głosi, że M.D. uzyskał z testu wyboru [...] punktów na 250 pytań co oznacza, że zgodnie art. 339 ustawy o radcach prawnych (t. j. Dz. U. "124/02/1152" - dalej urp) w jego ówczesnym brzmieniu nadanym art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. 163/05/1361), wynik konkursu jest negatywny. Zgodnie z treścią § 2 uchwały, weszła ona w życie z dniem ogłoszenia.

Pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. M.D., powołując się na art. 33 ust. 3-5 urp zwrócił się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych z wnioskiem o wpis na listę aplikantów radcowskich. Wskazał, że w związku z potwierdzeniem informacji o wadliwej konstrukcji pytań, dnia [...] grudnia 2005 r. zgłosił pisemnie w siedzibie OIRP swoje uwagi do treści szeregu pytań testu i, że dnia [...] stycznia 2006 r. otrzymał telefoniczną informację o pozostawieniu uwag bez rozpoznania. Przywołując komunikat Zespołu do przygotowania pytań na aplikację radcowską, wydany dnia 21 grudnia 2005 r. w oparciu o uchwałę nr 479/VI/2005 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 17 grudnia 2005 r. oraz wypowiedź Wiceprezesa Krajowej Rady Radców Prawnych i Szefa zespołu do przygotowania pytań na aplikację radcowską udzieloną dziennikowi "Rzeczpospolita", Wnioskodawca ocenił, że § 1 uchwały z dnia 12 grudnia 2005 r. nr 42/I/2005 nie jest zgodny ze stanem faktycznym. Pismo wpłynęło do OIRP dnia [...] stycznia 2006 r.

Pismem z dnia [...] marca 2006 r. (które do OIRP wpłynęło [...] marca 2006 r. - data na prezentacie, k. 2 akt sądowych), działając na podstawie art. 31 ust. 3 w związku z art. 33 ust. 3-5 urp, Skarżący złożył skargę na bezczynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych, wobec złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich. Powtarzając argumenty zawarte we wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich Skarżący podniósł, że niespełnienie ustawowych warunków egzaminu konkursowego na aplikację radcowską stanowi obrazę zasady wolności wyboru i wykonywania zawodu, zagwarantowaną w art. 65 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 02 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 78/97/483, sprost. 28/01/319). Zarazem Skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych.

W odpowiedzi na skargę OIRP podniosła, że nie jest uprawniona do zmiany uchwały komisji konkursowej. Pytania konkursowe redagowane były przez centralną, specjalnie powołaną komisję, przez co OIRP nie jest władna dokonać zmian w punktacji oraz treści pytań testu. Podniesiono, że komisja egzaminacyjna nie stanowi organu OIRP, w związku z powyższym OIRP nie jest władna zmienić jej decyzji. Wobec negatywnej uchwały w przedmiocie wyniku konkursu Skarżącego, OIRP nie mogła podjąć pozytywnej uchwały w przedmiocie wpisu na listę aplikantów radcowskich.

Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] grudnia 2006 r. Skarżący poinformował o uiszczeniu wpisu na rachunek Sądu, załączając kserokopię polecenia przelewu (k. 55, 56).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radach prawnych (j. t. Dz. U. 123/02/1059) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze i niektórych ustaw (Dz. U. 163/05/1361 - dalej urp), aplikantem radcowskim może być osoba, która spełnia określone w ustawie warunki i uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu konkursowego. Art. 3310 urp głosi, że po przeprowadzeniu egzaminu konkursowego komisja ustala wynik kandydata w drodze uchwały oraz, że komisja ogłasza wyniki egzaminu konkursowego. Według przepisu art. 33 ust. 3 urp wpis na listę aplikantów radcowskich następuje po przeprowadzeniu egzaminu konkursowego na podstawie uchwały właściwej okręgowej izby radców prawnych oraz, że uzyskanie przez kandydata pozytywnej oceny z egzaminu konkursowego uprawnia go do złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich w ciągu 2 lat od dnia ogłoszenia wyników egzaminu konkursowego. Ustawodawca wskazał w art. 33 ust. 4 urp, że nie można odmówić wpisu osobie spełniającej warunki, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3 urp. Skoro więc wpis na listę aplikantów radcowskich następuje po złożeniu wniosku przez kandydata, w formie uchwały z podaniem przyczyny - pozytywnej oceny z egzaminu konkursowego, a contrario odmowa wpisania kandydata na listę aplikantów radcowskich również powinna zostać wyrażona przez OIRP w formie uchwały, przy czym również winny zostać podane przyczyny odmowy wpisu.

Art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm., dalej ppsa) nie określa, jakimi kryteriami powinien kierować się Sąd określając organowi termin wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych w nim działań. W związku z tym należy przyjąć, że Sąd dysponuje w tym zakresie pełną swobodą, przy czym powinien kierować się przede wszystkim interesem strony (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2005, s. 466 uw.2). Ustawodawca wprowadził zasadę załatwiania sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 i 2 kpa; Z. Janowicz "Kpa-komentarz" W.Pr. PWN 1999 s.154). W przypadku sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego załatwienie sprawy winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej- nie później niż w ciągu dwu miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). Wyznaczając dwudziestojednodniowy termin Sąd miał na względzie z jednej strony konieczność zebrania się gremium uprawnionego do podjęcia uchwały i współczesne możliwości komunikacji, z drugiej zaś strony - interes Skarżącego. Należy podkreślić, że w wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność Sąd nie może określić, w jaki sposób winna być rozpatrzona sprawa i nie może nakazywać organowi wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści (A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz" Zakamycze, 2005, uwagi do art. 149, pkt 2). Z tej przyczyny Sąd oddalił wnioski dowodowe Skarżącego, jako nie dotyczące faktów relewantnych w sprawie ze skargi na bezczynność (k. 73).

Na marginesie należy stwierdzić, że podniesiony w odpowiedzi na skargę argument, że komisja egzaminacyjna jest komisją powoływaną przez Ministra Sprawiedliwości i nie stanowi organu OIRP, nie jest słuszny. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. 163/05/1361 ze zm.) w 2005 r. nabór na aplikację radcowską, w drodze egzaminu konkursowego, przeprowadzają rady okręgowej izby radców prawnych. Ustawodawca w art. 7 ust. 12 tejże ustawy określił, że rada okręgowej izby radców prawnych powołuje komisję konkursową do przeprowadzenia egzaminu konkursowego dla kandydatów na aplikantów radcowskich, a w skład komisji wchodzi trzech radców prawnych będących członkami danej izby radców prawnych oraz dwóch przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości (art. 7 ust. 13 owej ustawy). Wyrażony w art. 7 ust. 27 przywołanej ustawy nakaz odpowiedniego stosowania przepisów art. 331 ust. 3, art. 337-339 i art. 3310 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 2 do przeprowadzenia egzaminu konkursowego na aplikację radcowską w 2005 r., wskazywał na odpowiednie stosowanie uregulowań wyraźnie w tym przepisie przywołanych do zakresu merytorycznego wiedzy egzekwowanej przez komisje (art. 331 ust. 3), powodów wyłączenia członka komisji (art. 337), trybu przeprowadzania egzaminu i sposobu ustalania wyników egzaminu (art. 338, art. 339 i art. 3310 ust. 1 urp).

Jedynie zatem na marginesie należy zauważyć, że Komisja Konkursowa w uchwale z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], zapewne na skutek oczywistej omyłki pisarskiej błędnie przywołała dane dotyczące promulgacji tekstu jednolitego ustawy z dnia [...] lipca 1982 r. o radach prawnych (miast prawidłowo - j. t. Dz. U. nr 123 z 2002 r. poz. 1059 - "Dz. U. z 2002 nr 124 poz. 1152" - który to tekst jednolity nie jest opublikowany ani w Dz. U. nr 124 z 2002 r., ani pod pozycją 1152 z 2002 r. ).

Wobec powyższego na podstawie art. 149 ppsa należało orzec jak w sentencji.

/-/ B. Popowska /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ M. Dybowski

MB