Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2180/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 33
journal: Dz.U. 2016 poz 1829
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi G. C. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) października 2017 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] października 2017 r. znak [...] Agencja Restrukturyzacji i Rozwoju Rolnictwa – [...] Oddział Regionalny poinformowała G.C., że odmawia przyznania pomocy w odniesieniu do wniosku o przyznanie pomocy w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej". Odmowa nastąpiła z uwagi na niespełnienie warunków określonych § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 23 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. 2015 r., poz. 1843 z późn. zm. dalej jako rozporządzenie z 23 października 2015 r.)

Organ w uzasadnieniu pisma wskazał, że w dniu [...] listopada 2016 r. został złożony przez G.C. wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej".

W wyniku weryfikacji, wnioskodawca został dwukrotnie wezwany do złożenia uzupełnień oraz wyjaśnień dotyczących złożonego wniosku, w tym także kwestii prowadzonej dotychczas działalności gospodarczej tj. danych z ostatnich 2 lat licząc od dnia poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie pomocy na podstawie Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, gdyż data zaistnienia zmiany dotyczącej rodzajów działalności gospodarczych, w zakresie których może być przyznana pomoc finansowa została dokonana w CEiDG w dniu 20 kwietnia 2012 r., natomiast data wpisu do CEiDG została wprowadzona w dniu 2 marca 2015 r. czyli w okresie krótszym niż 24 miesiące poprzedzające dzień złożenia wniosku.

W odpowiedzi wnioskodawca wskazał, że wiosną 2015 roku zorientował się, że nie jest ujęta w PKD firmy działalność usługowa związana z rolnictwem, którą świadczył już wcześniej i tak w dniu 2 marca 2015 r. uzupełnił wpis w CEIDG o kody PKD 01.61.Z, 01.62.Z, 01.63.Z, zatem wiążąca jest data zaistnienia zmiany deklarowana czyli 20 kwietnia 2012 r., a nie data dokonaniu wpisu tj. 2 marca 2015 r.

Po analizie stanu faktycznego, jak wskazał organ stwierdzono, że zarejestrowanie i wpis trzech rodzajów działalności objętych wsparciem nastąpił w dniu 2 marca 2015 r. Aby wypełnić warunek określony w § 2 ust. 4 pkt 1 ww. rozporządzenia, z wpisu do CEiDG musi wynikać, iż co najmniej jeden z kodów PKD objętych wsparciem powinien być zarejestrowany w wymaganym okresie 24 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku. Biorąc pod uwagę, iż wniosek o przyznanie pomocy został złożony w dniu [...] listopada 2016 r. powyższy warunek nie jest spełniony.

Od rozstrzygnięcia ARiMR z [...] października 2017 r. G.C. złożył skargę podnosząc, naruszenie art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów wiejskich 2014-2020 w zw. z art. 33 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w zw. z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia 23 października 2015 r. polegające na: "przyjęciu o niespełnieniu warunków otrzymania dofinasowania tj. co najmniej dwuletniego okresu prowadzenia określonego rodzaju działalności gospodarczej, mimo domniemania prawnego o prawdziwości wpisu w CEiDG wskazującego rozpoczęcie tej działalności już w dniu 20 kwietnia 2012 r. - próbie obalenia domniemania prawnego w sposób niemający podstawy prawnej poprzez analizę stanu faktycznego dokonywanego przez Organ, w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie przywołanych przepisów prawa materialnego nakazywało uznać, że datą rozpoczęcia przedmiotowej działalności był 20 kwietnia 2012 r. i w konsekwencji uznać, że skarżący spełniał warunki do otrzymania dofinansowania".

W związku z postawionymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia w całości i uznanie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania dofinansowania oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. Nadto Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu - faktury o numerze [...] z [...] września 2014 r. na okoliczność faktycznego wykonywania działalności, o której mowa w § 2 ust 1 pkt 3 ww. rozporządzenia oraz w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia w okresie co najmniej dwóch lat przed datą złożenia wniosku o dotację, a w konsekwencji na okoliczność spełnienia warunków przyznania dotacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). W oparciu o art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy stosują środki określone w ustawie.

Regulacje te określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie aktu.

Rozważając argumenty przedstawione w skardze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nie są one trafne, a w konsekwencji skarga nie jest zasadna, co skutkowało jej oddaleniem.

Przedmiotem badania przez Sąd w niniejszej sprawie była zgodność z prawem negatywnego rozstrzygnięcia ARiMR w sprawie odmowy przyznania Skarżącemu pomocy ze środków unijnych.

Szczegółowe zasady i tryb przyznawania pomocy finansowej na operacje typu "Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej" objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 23 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej jako "rozporządzenie z 23 października 2015 r."), wydane w oparciu delegację ustawową, a mianowicie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej "ustawa o wspieraniu").

Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 23 października 2015 r., pomoc przyznaje się podmiotowi, który wykonuje działalność gospodarczą w zakresie co najmniej jednego z rodzajów działalności określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia przez okres co najmniej dwóch lat poprzedzających dzień złożenia wniosku; do tego okresu wlicza się również okres zawieszenia prowadzenia tej działalności.

Zgodnie natomiast z § 2 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego, uznaje się, że warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, jest spełniony, jeżeli w okresie ostatnich 24 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy podmiot:

1) zgodnie z wpisem w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej lub w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym wykonuje co najmniej jeden z rodzajów działalności gospodarczej wymienionych w wykazie określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia oraz

2) udokumentuje fakturą VAT lub wydrukiem paragonu fiskalnego kasy rejestrującej wykonanie usług rolniczych na kwotę co najmniej 20 tys. złotych brutto, nie mniej jednak niż 10 tys. złotych brutto w każdym z 12 miesięcznych okresów poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy.

Zatem ustawodawca wprowadzając wskazany powyżej przepis, nie dał możliwości innej jego interpretacji, jak tylko uznanie za spełnienie warunku, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, wyłącznie w przypadku łącznego spełnienia ww. wymogów, tj.

1) posiadania wpisu w CEIDG co najmniej jednego z kodów PKD wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia wykonawczego, w okresie 24 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie pomocy oraz

2) udokumentowania prowadzenia działalności wymaganym dokumentem księgowym.

Według zaś art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy.

W § 14 ust. 1 rozporządzenia z 23 października 2015 r. określono, że wniosek o przyznanie pomocy jeżeli nie spełnia innych niż określone w § 13 ust. 1 i 3 wymagań lub został wypełniony nieprawidłowo, Agencja wzywa podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.

Istota sporu w tej sprawie sprowadzała się zatem do oceny prawidłowości zastosowania przez organ wskazanych powyżej uregulowań.

Należało przy tym uwzględnić, że zgodnie z art. 27 ustawy o wspieraniu w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Skarżący w tej sprawie stał na stanowisku, że uzupełniając w dniu 2 marca 2015 r. wpis w CEIDG o kody PKD 01.61.Z, 01.62.Z, 01.63.Z (działalność usługowa firmy związana z rolnictwem, która prowadził już przed wpisem) wiążąca jest data zaistnienia zmiany deklarowana przez wnioskodawcę tj. 20 kwietnia 2012 r. Powoływał się przy tym na zasadę domniemania prawdziwości wpisu stosownie do art. 33 ustawy o swobodzie gospodarczej z 2 lipca 2004 r. (j.t. Dz. U. z 2016 r. nr 1829, z późn. zm.).

W ocenie Sądu powyższe stanowisko skarżącego nie jest trafne.

Przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę, że dowodem potwierdzającym ustalenia organu odnośnie prowadzenia przez Skarżącego działalności gospodarczej, jest dokument w postaci wydruku danych z centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (karta 122 akt adm.), z którego wynika, że Skarżący od dnia 2 marca 2015 r. rozszerzył działalność m.in. w zakresie kodu PKD 01.61.Z (Działalność usługowa wspomagająca produkcję roślinną), 01.62.Z (Działalność usługowa wspomagająca chów i hodowlę zwierząt gospodarskich) oraz 01.63.Z (Działalność usługowa następująca po zbiorach) tj. zgodnie z wykazem wykonywanych rodzajów działalności gospodarczej, w zakresie których może być przyznana pomoc - wskazanych w załączniku nr 1 do rozporządzenia z 23 października 2015 r.

Zgodnie zaś z art. 2 ww. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Według art. 14 ust. 2 tej ustawy, wpisowi do ewidencji podlega przedsiębiorca będący osobą fizyczną. W związku z tym, organ dysponując dokumentacją z CEIDG miał podstawy do uznania, iż Skarżący prowadzi działalność – w zakresie kodu PKD 01.61.Z., 01.62.Z oraz 01.63.Z – od dnia 2 marca 2015 r. zwłaszcza, że dane zawarte w CEIDG korzystają z domniemania prawdziwości (art. 33), a osoba fizyczna wpisana do rejestru ponosi odpowiedzialność za podanie niewłaściwych danych. Zasada domniemania prawdziwości danych wpisanych do rejestru stanowi przejaw realizacji zasady jego jawności i oznacza, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe, czyli odpowiadają stanowi faktycznemu. W związku z tym, że dane wpisane do rejestru zgodne z wnioskiem przedsiębiorcy i odpowiedzialność za brak prawdziwości tych danych ponosi przedsiębiorca, jeśli nie wystąpił z wnioskiem o ich uzupełnienie lub zmianę.

Skarżący dopiero w dniu 2 marca 2015 r. dokonał wpisu w CEIDG kodów działalności: PKD 01.61.Z., 01.62.Z oraz 01.63.Z tzn. nie spełniał wymogu prowadzenia tej działalności w okresie 2 lata poprzedzających złożenie wniosku (od 29 listopada 2014 r. do 29 listopada 2016 r. - data złożenia wniosku).

Należy zaznaczyć, że każde domniemanie jest obalane poprzez kontrdowody, jednakże wnioskodawca w toku postępowania przed organem nie przedstawił żadnych dowodów, aby dane widniejące we wpisie do CIEDG był niezgodne z prawdą i wolą Skarżącego tzn. nie wykazał, że faktycznie jest prowadzona wymagana działalność gospodarcza w niezbędnym w okresie 24 miesięcy poprzedzających złożenie Wniosku, co mogło spowodować spełnienie przesłanki z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 23 października 2015 r.

Przedstawiona przy skardze faktura z [...] września 2014 r. nr [...] na okoliczność obalenia domniemania prawnego wpisu do CEiDG została przedłożona dopiero na etapie składnia skargi tj. po zakończeniu postępowania dotyczącego przyznania pomocy, pomimo ciążącego na wnioskodawcy obowiązku stosownie do art. 27 ust. 2 ustawy o wspieraniu, który wyraźnie wskazuje, że to strony są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne i to w czasie prowadzenia postępowania o przyznanie pomocy przed Agencją, a nie po zakończeniu tegoż postępowania.

W ocenie Sądu wnioskodawca nie wykazał, że prowadził działalność w zakresie kodu PKD 01.61.Z, 01.62.Z oraz 01.63.Z, w okresie umożliwiającym przyznanie wnioskowanej płatności na podstawie § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 23 października 2015 r.

Konsekwencją więc ustalenia, że Skarżący nie wykonywał działalności gospodarczej w zakresie co najmniej jednego z rodzajów działalności określonych w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia przez okres co najmniej dwóch lat poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy jest odmowa przyznania pomocy, jak prawidłowo w ocenie Sadu przyjął organ.

Tym samym, skoro Skarżący nie złożył dowodów wymaganych § 2 ust. 4 rozporządzenia z 23 października 2015 r. to należało stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu pomocy ze środków unijnych – odpowiada prawu i nie może zostać wzruszone.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w złożonej skardze wskazać należy, że Skarżący ubiegając się o wsparcie finansowe ze środków publicznych musi dochować należytej staranności w uzyskaniu i przedłożeniu właściwych dokumentów niezbędnych do oceny spełniania kryteriów przyznawania pomocy i zachowania terminu na dokonanie określonych czynności, ponosząc odpowiedzialność za ich przygotowanie, zgodnie z określonymi przez przepisy prawa wymaganiami, na co jednoznacznie wskazują zapisy art. 27 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o wspieraniu. Biorąc pod uwagę powyższe nie sposób się zgodzić z zarzutami Skarżącego.

To w gestii podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy leży bowiem przygotowanie dokumentacji aplikacyjnej tak, aby w terminie określonym przez rozporządzenie z 23 października 2015 r., wniosek pomocy spełniał wymóg kompletności i poprawności. Działania Skarżącego w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy, mimo wezwania ze strony ARiMR, nie doprowadziły do spełnienia warunku poprawności wniosku, w skutek braku wykazania spełniania przesłanki z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 23 października 2015 r.

Organ odmawiając Skarżącemu przyznania pomocy nie uchybił obowiązkowi stania na straży praworządności oraz obowiązkowi wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ zastosował poprawnie § 2 ww. rozporządzenia w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu, zatem zaskarżone rozstrzygnięcie, zostało wydane na podstawie przepisów prawidłowo zastosowanych przez organ. Nie ma w sprawie dowodów pozwalających przyjąć odmienne w tym zakresie ustalenia.

Z przytoczonych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. - Sąd obowiązany był oddalić skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.