Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 640/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 27 par. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 75,77,80,86
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 640/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 października 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch (spr.), Sędziowie: NSA Józef Gach, WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2008r., sprawy ze skargi I. S., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 357,00 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych 00/100).


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia [...] Nr [...] pozostawił wniesione przez skarżącą I. S., zarzuty w ramach prowadzonego postępowaniem egzekucyjnego, bez rozpoznania z uwagi na upływ terminu do ich wniesienia.

W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...], zawiadomieniem z dnia [...] lutego 1998 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę skarżącej w firmie "Y " S.A. Jednocześnie z powyższym zawiadomieniem w ramach jednej przesyłki dostarczono zarówno w/w zawiadomienie, jak i odpis tytułu wykonawczego. Zdaniem organu podatkowego brak adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę, że wraz z zawiadomieniem doręcza się także odpis tytułu wykonawczego, nie stanowi dowodu, że tytuł ten nie został skarżącej doręczony. Zdaniem organu podatkowego argumentem przemawiającym za faktem doręczenia skarżącej odpisu tytułu wykonawczego była jej bierna postawa i brak zarzutu o nie otrzymaniu odpisu tytułu wykonawczego wobec sukcesywnego pomniejszania jej wynagrodzenia o egzekwowane kwoty. Skarżąca dopiero pismem z dnia [...] września 2007r. wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wskazując jako podstawę zarzutu niedopuszczalność egzekucji wskutek nie doręczenia przedmiotowego tytułu wykonawczego.

Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie domagając się uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Na skutek rozpoznania zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...], Nr [...] uznał, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części i uchylił w całości postanowienie organu pierwszej instancji oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Naczelnik Urzędu Skarbowego po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydał w dniu [...] postanowienie nr [...] którym umorzył postępowanie w sprawie.

W uzasadnieniu postanowienia podtrzymano dotychczasową argumentację i stwierdzono, że z uwagi na nie zachowanie ustawowego terminu do wniesienia zarzutu, postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca złożyła zażalenie, w którym powołała argumentację opartą na fakcie braku dowodu doręczenia skarżącej odpisu tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...]

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...], Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie z analizy tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...], wynika, że pierwsze koszy egzekucyjne powstały już w dniu [...] w związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę. Zatem dokonane czynności wskazywały zdaniem organu jednoznacznie ,że skarżąca otrzymała odpis tytułu wykonawczego, tym bardziej, iż dnia [...]lutego 1998 r. skarżąca sama zgłosiła się do organu egzekucyjnego i złożyła do protokołu oświadczenie o swoim stanie majątkowym. Zdaniem organu podatkowego, czynności te wskazują, że skarżąca otrzymała odpis tytułu wykonawczego. W konsekwencji organ podatkowy stwierdził, że wobec złożenia zarzutów po upływie terminu do ich wniesienia czynność ta była bezskuteczna, co stanowiło z kolei okoliczność uzasadniającą umorzenie postępowania.

Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się jego uchylenia oraz zarzucając naruszenie przepisów prawa, a w szczególności naruszenie:

- art. 39 oraz art. 57 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) w związku z art. 18 oraz art. 27 §1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

- art. 138 §1 pkt 1 k. p.a. w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 105 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie,

- art. 10 §1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a., poprzez rezygnację z powiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań.

W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że termin do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w niniejszej sprawie jeszcze nie upłynął, albowiem odpis tytułu wykonawczego nie został skarżącej skutecznie doręczony. Dowodem tego zdaniem skarżącej jest brak zwrotnego potwierdzenia odbioru tytułu wykonawczego nr [...]. Zdaniem skarżącej podjęte wobec niej czynności egzekucyjne w tym protokolarne ustalenie jej stanu majątkowego oraz dokonane zajęcie wynagrodzenia za pracę nie może świadczyć o fakcie otrzymania przez skarżącą odpisu tytułu wykonawczego.

W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko organów podatkowych. Odnośnie zarzutów nie zapoznania skarżącej z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz nie zapewnienia jej udziału w postępowaniu bezpośrednio przed wydaniem postanowienia, organ uznał, że zasada czynnego udziału strony w postępowaniu ulega ograniczeniu w ramach postępowania egzekucyjnego ze względu na jego przymusowy charakter, a także potrzebę szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważyło następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiot sporu rozpoznawanej sprawy sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy poczynione na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalenia uzasadniały przyjęcie przez organy egzekucyjne doręczenia skarżącej tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] stycznia 1998 roku.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim podkreślić należy , że zgodnie z art. 18 oraz art. 27 §1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 05 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej: p.p.e.a.) w postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art.7 oraz art.77&1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2000r., Nr 98,poz.1071 ze zm. – oznaczana jako k.p.a.) w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy , mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli ,a ponadto są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy egzekucyjne uznały zarzuty skarżącej za wniesione z uchybieniem terminu , bez dostatecznego zbadania , czy i kiedy tytuł wykonawczy został skarżącej skutecznie doręczony.

Jak wskazuje treść art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Obowiązek doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego wynika natomiast z treści z art. 32 ustawy p.p.e.a. Tytuł ten zgodnie z art. 27 § 1 pkt. 9 ustawy p.p.e.a. zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W niniejszej sprawie organy uznały, że tytuł wykonawczy został skutecznie doręczony skarżącej, na podstawie zachowania skarżącej, przejawiającego się brakiem sprzeciwu wobec prowadzanej egzekucji oraz ze złożonego oświadczenia majątkowego z dnia [...].01.1998 r. , uzupełniony w dniu [...] lutego 1998 roku.

Sąd podzielił stanowisko skarżącej, że okoliczności te nie są wystarczające aby wnioskować z nich fakt doręczenia tytułu wykonawczego. Zaznaczyć należy, że pokwitowanie stwarza domniemanie doręczenia, natomiast w razie braku pokwitowania doręczenie w ogóle nie odnosi skutku. W niniejszej sprawie z powodu braku dowodu doręczenia tytułu wykonawczego nie zaistniało nawet domniemanie, że tytuł ten skarżąca otrzymała. W doktrynie dopuszcza się uznanie doręczenia za skuteczne także wtedy, jeśli w przypadku braku formalnego potwierdzenia odbioru pisma, z wypływających później czynności stron, można wnosić, że doręczenie pisma nastąpiło. Jednakże powyższe stanowisko jest uzasadnione wówczas, gdy adresat nie kwestionuje faktu doręczenia, zaś okoliczności towarzyszące doręczeniu nie budzą wątpliwości co do faktu skutecznego doręczenia. Jeżeli natomiast adresat w takiej sytuacji podważa poprawność doręczenia, nie może ono wywoływać zamierzonych skutków prawnych. W niniejszej sprawie skarżąca zakwestionowała fakt doręczenia jej tytułu wykonawczego, a organ egzekucyjny nie próbował zbadać, w związku z tym, czy tytuł wykonawczy został jej doręczony i z jaką to datą nastąpiło. Tego faktu nie można także skutecznie wywieść z powyżej wskazanego oświadczenia majątkowego. Oświadczenie to jest także niekompletnie , nie zawiera bowiem w rubryce dotyczącej oznaczenia tytułu wykonawczego , którego dotyczyło prowadzone postępowanie egzekucyjne( k. 2 akt egzekucyjnych). Dlatego też, w ocenie Sądu organy egzekucyjne nie przeprowadziły należycie postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie , czy nastąpiło doręczenie tytułu wykonawczego , przez co naruszono dyspozycję art.75k.p.a., 75k.p.a, 77k.p.a, 80k.p.a i art.86 k.p.a. w zw. z art.18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Tak więc prawidłowe ustalenie daty doręczenia tytułu wykonawczego jest konieczne do obliczenia siedmiodniowego terminu do zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalając kwestię terminowości wniesionych zarzutów organ egzekucyjny powinien wziąć pod uwagę powyższe wskazania Sądu. Ponadto w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...].12.2006 r. [...] stwierdzono ,iż brak doręczenia tytułu wykonawczego nie pozbawia zobowiązanego prawa do składania zarzutów.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 02 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.