Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 635/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Jarosław Szulc Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz-Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2018r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej jako członka zarządu spółki za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca 2011 r. do lutego 2013 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] grudnia 2016r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. orzekł o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako wiceprezesa zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu – K. W. i A. J.-W. – za zaległości podatkowe [...] z siedziba w K. w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2011r., od stycznia do grudnia 2012r. oraz od stycznia do lutego 2013r. w łącznej kwocie [...]zł, wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł.

2. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r. poz. 613 ze zm. – dalej "O.p.") przejawiające się w tym, że organ wydając decyzję kierował się wyłącznie interesem fiskalnym i rozstrzygnął wszelkie pojawiające się wątpliwości i niejasności na niekorzyść podatnika, w szczególności poprzez uznanie, iż nie zachodziły przesłanki wyłączające odpowiedzialność członków zarządu;

- art. 122 i art. 187 § 1 O.p. przejawiające się tym, że organ nie rozpatrzył materiału

dowodowego w sposób rzetelny i zgodny z zasadami prawidłowego rozumowania i nie zebrał go w sposób wyczerpujący, a w konsekwencji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności poprzez uchylenie się od ustalenia kluczowego dla przedmiotu decyzji ustalenia czy niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie wystąpiło wskutek okoliczności niezawinionych przez członków zarządu;

- art. 187 § 1 i art. 191 O.p. przejawiające się w tym, że zaskarżona decyzja została

wydana z pominięciem przeprowadzenia dowodów z zeznań kluczowych dla sprawy świadków oraz przesłuchania stron, a ponadto przeprowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający zainteresowanym czynny udział w postępowaniu.

3. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] marca 2017r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ w pierwszej kolejności powołał przepisy mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie tj. art. 22 ustawy z dnia [...] września 2015r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1649) oraz art. 116 § 1, 2 i 4 O.p.

Dalej organ wskazał, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. przeprowadził kontrolę podatkową w spółce [...] w zakresie sprawdzenia wywiązywania się z obowiązków wynikających z przepisów prawa dotyczących podatku od towarów i usług za okres od [...] maja 2011r. do [...] marca 2013r. oraz sprawdzenia wywiązywania się z obowiązków wynikających z przepisów prawa dotyczących zasad ewidencji i identyfikacji podatników w zakresie aktualizacji danych w zgłoszeniu rejestracyjnym i identyfikacyjnym.

W konsekwencji dokonanych w toku kontroli podatkowej ustaleń, decyzją z dnia

[...] stycznia 2016r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. określił spółce kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do kwietnia 2013r. w łącznej kwocie [...]zł, wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca 2011r. do stycznia 2013r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy oraz wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa wart. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za miesiące od lipca 2011 r. do marca 2013 r. w łącznej kwocie [...]zł.

Organ wskazał, że z wpisów widniejących w Krajowym Rejestrze

Sądowym wynika, że skarżący był członkiem zarządu [...] sp. z o. o. od chwili jej powołania, tj. od dnia [...] maja 2011r. do dnia [...] września 2014r., a więc w okresie kiedy powstały przedmiotowe zaległości podatkowe. Z treści wpisów do KRS wynika, iż do reprezentowania spółki [...] uprawniony jest każdy członek zarządu samodzielnie. Zatem skarżący posiadał reprezentację do samodzielnego podejmowania decyzji. Ponadto w aktach sprawy znajduje się podpisana przez skarżącego uchwała nr [...] Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników [...] sp. z o. o. z dnia [...] czerwca 2012r. w sprawie zatwierdzenia sprawozdania Zarządu z działalności spółki oraz zatwierdzenia sprawozdania finansowego za 2011 r. oraz uchwała nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie pokrycia straty za 2011 r., a także uchwała nr [...] w sprawie udzielenia absolutorium Prezesowi Zarządu - K. W..

Zdaniem organu skoro z danych zawartych w rejestrze wynika, że skarżący pełnił obowiązki członka zarządu w czasie kiedy upływał termin płatności podatków, to brak jest podstaw do uznania, że nie ponosi on odpowiedzialności za powstałe zaległości podatkowe. Organ wskazał również, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna.

Tym samym w ocenie organu ziściły się pozytywne przesłanki określone w art. 116 § 1 i 2 O.p. tj. istnienie zaległości, pełnienie funkcji członka zarządu w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązań oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec spółki.

Organ wskazał również, że obok pozytywnych przesłanek orzeczenia o odpowiedzialności, art. 116 O.p. zawiera również przesłanki negatywne, które - jeśli zostaną skutecznie wykazane przez członka zarządu, przeciwko któremu skierowane zostało postępowanie - uwalniają go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

C. zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe

poprzez wykazanie, iż we właściwym czasie zgłoszony został wniosek o ogłoszenie upadłości, lub wszczęte zostało postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy.

Podstawą ogłoszenia upadłości, stosownie do art. 10 ustawy z dnia [...] lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 233 ze zm. w brzmieniu

obowiązującym do dnia [...] grudnia 2015 r. – dalej p.u.n.), jest niewypłacalność dłużnika. Zgodnie z art. 11 ust. 1 p.u.n. dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeśli nie

wykonuje on wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art. 11 ust. 2 p.u.n.).

Dalej organ wskazał, że badanie "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustalaną na podstawie okoliczności faktycznych każdej sprawy. Zdaniem Dyrektora, dowody zgromadzone w sprawie są wystarczające do uznania, że w okresie pełnienia przez skarżącą funkcji członka

zarządu wystąpiły podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki z powodu zaprzestania regulowania przez nią wymagalnych publicznoprawnych zobowiązań pieniężnych. Z akt sprawy wynika bowiem, że spółka nie wywiązała się z obowiązku zapłaty należności z tytułu: podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r., odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące styczeń i luty 2013 r. i na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń za okres od stycznia do czerwca 2013 r. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. dokonał zabezpieczenia na majątku spółki należności z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 2011 r., od stycznia do grudnia 2012 r. i od stycznia do marca 2013 r. w przybliżonej łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł. W dniu [...] lipca 2013 r. został wydany wobec spółki nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w P. na wniosek wierzyciela [...] S.A. w W.. Organ podatkowy pierwszej instancji ustalił ponadto, iż w czasie, kiedy spółka zaprzestała terminowego regulowania należnych zobowiązań dysponowała jedynie majątkiem w postaci: nagrzewnicy olejowej [...],seria nr [...], rok produkcji 1999, data nabycia przez spółkę [...] lipca 2011 r., cena zakupu [...] zł; samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 2003, data nabycia przez spółkę [...] listopada 2012 r., cena zakupu [...] zł; samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 2004, data nabycia przez spółkę

[...] grudnia 2012 r., cena zakupu [...] zł; nagrzewnicy [...], data nabycia przez spółkę [...] grudnia 2012 r. cena zakupu [...] zł. Ponadto z przekazanych przez spółkę do organu podatkowego sprawozdań finansowych za lata 2011-2012 wynika, iż wartość posiadanych przez nią środków trwałych w postaci środków transportu wynosiła na ostatni dzień 2011 r. - [...] zł, a na koniec 2012 r. - [...] zł. Nadto z wpisów do KRS wynika, że spółka złożyła sprawozdanie finansowe jedynie za 2011 r. W zeznaniach o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych [...] sp. z o. o. [...] w 2011 r. wykazała stratę z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, a za lata 2012 i 2013 dochód w wysokości odpowiednio [...] zł i [...] zł. Natomiast za lata 2014 - 2015 spółka nie wykazała żadnych dochodów. Ostatnią deklarację dla potrzeb podatku od towarów i usług spółka złożyła za wrzesień 2013 r. Ponadto ustalono, iż od [...] sierpnia 2013 r. spółka nie figuruje w Centralnym Rejestrze Płatników ZUS.

Zdaniem organu mając na uwadze, iż w trakcie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu spółka nie wywiązała się w terminie z zapłaty podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r., oraz zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące styczeń i luty 2013 r., na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń za okres od stycznia do czerwca 2013 r. członkowie zarządu spółki winni najpóźniej w III kwartale 2013 r. podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia jej upadłości lub wszczęcia postępowania układowego. Mimo to stosowny wniosek nie został zgłoszony.

Końcowo organ podkreślił, że ciężar wykazania istnienia przesłanek egzoneracyjnych, przewidzianych wart. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p. spoczywa na osobie, która

zmierza do uwolnienia się od odpowiedzialności. Istnienie lub nieistnienie tych przesłanek nie ma charakteru okoliczności uzupełniającej, lecz jest okolicznością zasadniczą.

Obowiązek posiadania elementarnej wiedzy o najważniejszych sprawach spółki, do

których z całą pewnością należy jej kondycja finansowa, stan zadłużenia i trudności płatnicze wynika z ustanowionego wart. 208 § 2 Kodeksu spółek handlowych prawa i obowiązku prowadzenia spraw spółki przez każdego członka zarządu. Zdaniem organu bierna postawa członka zarządu w powyższym zakresie, nie tylko nie pozwala na uwolnienie się przez niego od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki, ale przeciwnie - uniemożliwia mu wykazanie jednej z przesłanek uwalniających od odpowiedzialności przewidzianych w art. 116 O.p.

4. W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji zarzucając naruszenie:

- art. 121 § 1 O.p., poprzez rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości i niejasności

na niekorzyść podatnika;

- art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., poprzez kierowanie się wyłącznie swobodną oceną dowodów, nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób rzetelny i zgodny z zasadami prawidłowego rozumowania, wiedzy i z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, a ponadto niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie;

- art. 180, art. 187 § 1 w związku z art. 188 i art. 191 O.p., poprzez bezzasadną odmowę przeprowadzenia dowodu w sprawie przesłuchania w charakterze strony oraz ze świadków.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organy podatkowe odmówiły przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków - Ł. J.-W. i A. W., a także członków zarządu spółki na okoliczność braku zawinienia skarżącego w niezłożeniu w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki [...] sp. z o. o. [...], a w szczególności braku możliwości kontroli dokumentacji spółki, podejmowania arbitralnych decyzji przez K. W., który - w jego ocenie - jest istotne dla niniejszej sprawy. Zdaniem skarżącego organy podatkowe nie dokonały jakichkolwiek istotnych, z punktu widzenia przedmiotu postępowania, czynności dowodowych, odnoszących się do okoliczności zawinienia w niezłożeniu w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Organy podatkowe ograniczyły się jedynie do analizy sytuacji spółki i ustaleniu, czy członkowie zarządu wpisani byli do Krajowego Rejestru Sądowego. Nie rozstrzygnięto natomiast kwestii czy członkowie zarządu mieli możliwość złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, czy też nie było po ich stronie takiej możliwości. Nie zweryfikowano założenia, czy skarżący wiedział bądź nie posiadał wiedzy o sytuacji spółki.

Skarżący wskazał również, że z zasadami oficjalności i zupełności postępowania dowodowego wiąże się obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zebrania materiału dowodowego z urzędu. Nie powinno, zatem mieć znaczenia, czy podejmowane czynności dowodowe służą

udowodnieniu okoliczności korzystnych, czy też niekorzystnych dla strony postępowania.

Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego oznacza, iż organy podatkowe nie mogą ograniczyć się do przeprowadzenia tylko niektórych dowodów, kierując się z góry przyjętym założeniem, że inne dowody są zbędne. Realizacja prawdy materialnej może mieć miejsce tylko wtedy, gdy wszelkie czynności podejmowane, przez organy podatkowe będą realizowane z zachowaniem obiektywizmu i rzetelności, a także oficjalności. Obowiązek przeprowadzenia całego postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa zawsze na organach podatkowych i nie może być przerzucany na podatnika, jeżeli to nie wynika z konkretnych przepisów podatkowych.

5. W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego

z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369, dalej "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.

7. Przesłanki odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych określone zostały w art. 116 § 1 i 2 O.p. i można je podzielić na dwie grupy: przesłanki pozytywne, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe oraz przesłanki negatywne, które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności. Do przesłanek pozytywnych zaliczyć należy okoliczność, że zaległość wynika z zobowiązania, którego termin płatności upłynął w czasie, gdy dana osoba pełniła obowiązki członka zarządu spółki oraz konieczność stwierdzenia bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku spółki. Przesłankami negatywnymi są natomiast te okoliczności, które może wskazać członek zarządu, a które potwierdzają podjęte przez niego działania zwalniające go z odpowiedzialności za zaległości spółki. Członek zarządu będzie zatem zwolniony z odpowiedzialności jeśli wykazane zostanie, że we właściwym czasie zgłoszony został wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez winy tej osoby lub wskazane zostanie mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Wskazania wymaga, że orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko spółce. Z kolei członek zarządu chcąc uwolnić się od tej odpowiedzialności może wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) bądź też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy lub wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W tej kwestii poglądy orzecznictwa i doktryny są zbieżne i utrwalone (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r. sygn. akt SA/Bd 85/03 – publ. "Przegląd Orzecznictwa Podatkowego" 2003 nr 4, poz. 93; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Ol 345/04 - publ. ZNSA 2005/1/98; A. Mariański i A. Karolak, Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki z o.o. ..., Warszawa 2004, s. 234-236; S. Babiarz i in. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, s. 402; B. Adamiak i in. Ordynacja podatkowa. Komentarz 2004, Wrocław 2004, s. 433).

8. Z poczynionych przez organy podatkowe ustaleń wynika, że skarżący pełnił obowiązki członka zarządu spółki od dnia 06 maja 2011r. do dnia 10 września 2014r., a więc w okresie, kiedy upływał termin płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2011r., od stycznia do grudnia 2012r. oraz od stycznia do lutego 2013r. W ocenie Sądu organy podatkowe bezsprzecznie wykazały, że w czasie, kiedy upływał termin płatności podatków z tytułu zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług, skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki, a zatem zaistniała pozytywna przesłanka jego odpowiedzialności określona w art. 116 § 2 O.p. Skarżący nie kwestionuje powyższego ustalenia.

9. Zdaniem Sądu w sprawie wykazane zostało również to, że egzekucja prowadzona przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Jak bowiem wynika z poczynionych w sprawie ustaleń w wyniku przeprowadzonej w spółce [...] kontroli podatkowej stwierdzono nieprawidłowości polegające na ustaleniu, że spółka w zakresie swojej działalności posługiwała się fikcyjnymi fakturami VAT. W związku z obawą niewykonania przewidywanej kwoty zobowiązania Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. w dniu [...] czerwca 2013r. wydał decyzję w przedmiocie dokonania na majątku spółki zabezpieczenia należności głównej z tytułu podatku od towarów i usług za okres od sierpnia 2011 r. do marca 2013 r. w przybliżonej łącznej kwocie [...]zł. W ramach postępowania zabezpieczającego dokonano w dniu [...] czerwca 2013r. zajęcia ruchomości - samochodu osobowego [...] rok produkcji 2003 nr rej. [...], nagrzewnicy [...], nagrzewnicy [...] oraz brojlerów w 4 kurnikach (30.000 sztuk) oraz rachunku bankowego w PKO BP S.A. Następnie w dniu [...] lipca 2013 r. poborca skarbowy spisał protokół z czynności egzekucyjnych wskazując, iż w wyniku dokonanych oględzin 4 kurników mieszczących się na terenie firmy w K., [...], stwierdzono brak kurczaków, ostatnia partia kurczaków wyjechała do ubojni w dniu [...] czerwca 2013 r. W dniu [...] lipca 2013 r. do organu I instancji wpłynęła umowa przewłaszczenia z dnia [...] kwietnia 2013 r., zawarta pomiędzy [...] reprezentowanym przez W. B. a [...] Sp. z o. o. [...], z której wynika, że brojlery w ilości 40.000 sztuk od dnia podpisania umowy, tj. [...] kwietnia 2013 r. stanowią własność zakładu drobiarskiego. Poborca skarbowy w dniu [...] lipca 2013 r. odebrał kartę pojazdu, dwie tablice rejestracyjne oraz dowód rejestracyjny samochodu [...] nabyty przez spółkę w dniu [...] grudnia 2012 r. na podstawie faktury VAT nr [...] za kwotę [...]zł brutto. W toku postępowania ustalono, że pojazd znajduje się na terenie właściwości miejscowej Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - [...]. W związku z powyższym skierowano zlecenie rekwizycyjne do ww. Urzędu, celem dokonania zajęcia oraz odbioru samochodu [...]. Z uzyskanej odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2016 r. wynika, że nie ujawniono miejsca przechowywania tego pojazdu. Ponadto w celu dokonania czynności licytacyjnych zajętych ruchomości w postaci nagrzewnic podjęte zostały czynności zmierzające do ustalenia miejsca ich przechowywania, które jednak nie przyniosły rezultatu bowiem organ egzekucyjny nie ustalił miejsca przechowywania nagrzewnic.

Ponadto w związku z powstałymi zaległościami wynikającymi z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia [...] stycznia 2016 r. organ wszczął postępowanie egzekucyjne w ramach, którego poborcy skarbowi kilkukrotnie spisali relacje o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych. Do ostatniego protokołu z dnia [...] maja 2016r. prezes zarządu spółki K. W. oświadczył, że spółka nie posiada siedziby i nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada nieruchomości, oraz wierzytelności. Spółka posiada rachunek bankowy w PKO BP S.A. (w toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunku bankowego w PKO BP S.A., na którym brak było środków na pokrycie należności). K. W. oświadczył również, iż spółka posiada ruchomości w postaci 2 szt. nagrzewnic, ale on sam nie posiada wiedzy, co się z nimi dzieje.

Ponadto w toku postępowania wystosowano zapytania m.in. do modułu OGNIVO,

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych, Centralnej

Ewidencji Pojazdów i Kierowców, bazy danych CERBER. W ramach tych czynności organ I instancji ustalił, że spółka nie posiada rachunków bankowych innych niż te zajęte przez organ egzekucyjny; nie figuruje w Centralnym Rejestrze Płatników od [...] sierpnia 2013 r.; nie jest właścicielem żadnego pojazdu; nie jest właścicielem, współwłaścicielem czy użytkownikiem wieczystym jakiejkolwiek nieruchomości. Ponadto uzyskano informację, iż spółka w dniu [...] listopada 2012 r. nabyła samochód marki [...], nr rej. [...], rok produkcji 2003. W toku postępowania dokonano zajęcia tej ruchomości, w wyniku, czego uzyskano ze sprzedaży komorniczej środki na częściowe pokrycie należności (kwotę [...] zł zarachowano na podatek od towarów i usług za czerwiec

2015 r.). Z uwagi na bezskuteczność egzekucji Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. umorzył prowadzone wobec spółki postępowanie egzekucyjne względem zadłużeń z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2011 r., od stycznia do grudnia 2012 r. i od stycznia do lutego 2013 r., oraz postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. względem zadłużeń z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do kwietnia 2013 r. Organ egzekucyjny ponownie wszczął postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec

spółki do należności z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r. w toku, którego

uzyskał w dniu [...] grudnia 2016 r. od prezesa spółki [...] K. W. wpłatę w wysokości jedynie [...] zł Powyższą wpłatę zarachowano na koszty egzekucyjne.

Wskazane wyżej okoliczności prawidłowo zatem pozwoliły przyjąć orzekającym w sprawie organom, że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna w rozumieniu w art. 116 § 1 O.p.

10. Mając na względzie, że spełnione zostały obie pozytywne przesłanki warunkujące odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki kapitałowej do rozważenia przez Sąd pozostawała, zatem kwestia, czy skarżący wykazał, że wystąpiła którakolwiek z okoliczności uwalniająca go od tej odpowiedzialności.

W ocenie Sądu skarżący nie zwolnił się z odpowiedzialności poprzez wykazanie, że zaistniała jedna z okoliczności o jakiej mowa w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p.

Po pierwsze nie może budzić żadnych wątpliwości, że wniosek o ogłoszenie upadłości [...] sp. z o.o. nie został w ogóle złożony.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 p.u.n. dłużnik jest obowiązany nie później, niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeśli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Niewykonywanie wymagalnych zobowiązań nie musi się odnosić do wszystkich zobowiązań dłużnika, nie ma też znaczenia ich charakter, tzn. czy są to zobowiązania cywilnoprawne czy publicznoprawne, jak również z tym, że nieregulowanie wymagalnych zobowiązań nawet o niewielkiej wartości oznacza niewypłacalność w rozumieniu art. 11 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze (wyrok WSA z dnia 29 stycznia 2004 r. sygn. akt I SA/Lu 717/07). Stan niewypłacalności powstaje, z chwilą nieuregulowania w terminie określonym ustawą lub umową drugiego z kolei zobowiązania (por. Prawo upadłościowe i naprawcze - Komentarz, Piotr Zimmerman, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2007).

Jak wynika z ustaleń organu – czego skarżący nie kwestionuje - spółka nie wywiązała się z obowiązku zapłaty należności z tytułu: podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r., odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące styczeń i luty 2013 r. i na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń za okres od stycznia do czerwca 2013 r. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. dokonał zabezpieczenia na majątku spółki należności z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 2011 r., od stycznia do grudnia 2012 r. i od stycznia do marca 2013 r. w przybliżonej łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł. W dniu [...] lipca 2013 r. został wydany wobec spółki nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w P. na wniosek wierzyciela [...] S.A. w W.. Organ podatkowy I instancji ustalił ponadto, iż w czasie, kiedy spółka zaprzestała terminowego regulowania należnych zobowiązań dysponowała jedynie majątkiem w postaci: nagrzewnicy olejowej [...], seria nr [...], rok produkcji 1999, data nabycia przez spółkę [...] lipca 2011 r., cena zakupu [...] zł; samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 2003, data nabycia przez spółkę [...] listopada 2012 r., cena zakupu [...] zł; samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 2004, data nabycia przez spółkę

[...] grudnia 2012 r., cena zakupu [...] zł; nagrzewnicy [...], data nabycia przez spółkę [...] grudnia 2012 r. cena zakupu [...] zł. Ponadto z przekazanych przez spółkę do organu podatkowego sprawozdań finansowych za lata 2011-2012 wynika, iż wartość posiadanych przez nią środków trwałych w postaci środków transportu wynosiła na ostatni dzień 2011 r. - [...] zł, a na koniec 2012 r. - [...] zł. Nadto z wpisów do KRS wynika, że spółka złożyła sprawozdanie finansowe jedynie za 2011 r. W zeznaniach o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych [...] sp. z o. o. [...] w 2011 r. wykazała stratę z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, a za lata 2012 i 2013 dochód w wysokości odpowiednio [...] zł i [...] zł. Natomiast za lata 2014 - 2015 spółka nie wykazała żadnych dochodów. Ostatnią deklarację dla potrzeb podatku od towarów i usług spółka złożyła za wrzesień 2013 r. Ponadto ustalono, iż od [...] sierpnia 2013 r. Spółka nie figuruje w Centralnym Rejestrze Płatników ZUS.

W rozpoznawanej sprawie, organy podatkowe określając czas kiedy powstał obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości odniosły się do przesłanki niewypłacalności spółki oraz dokonały analizy czy wysokość zobowiązań spółki przekraczała wartość jej majątku. W tym miejscu wskazać należy, że niewypłacalność ma charakter obiektywny i wiąże się wyłącznie z niewykonywaniem wymagalnych zobowiązań, bez względu na przyczynę. Jak wskazuje się w doktrynie prawa upadłościowego dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia też jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje, więc nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn, np. nie wykonuje zobowiązań w celu doprowadzenia swego kontrahenta do stanu niewypłacalności albo też nie wykonuje zobowiązań z przyczyn irracjonalnych (A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, Lex 2011, komentarz do art. 11).

W ocenie Sądu organ zasadnie stwierdził, że skoro spółka nie realizowała

w ogóle w ustawowych terminach płatności wymaganych zobowiązań z tytułu podatku

od towarów i usług za lipiec 2013 r. oraz zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące styczeń i luty 2013 r., na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń za okres od stycznia do czerwca 2013 r., to skarżący jako członek zarządu spółki winien najpóźniej w III kwartale 2013 r. podjąć kroki

zmierzające do ogłoszenia jej upadłości lub wszczęcia postępowania układowego. Posiadanie zaległości podatkowych w powiązaniu z ustaleniami organu w zakresie posiadanego przez spółkę majątku oznacza, że spółka nie posiadała środków pieniężnych, z których mogłaby zaspokoić zadłużenia, a tym samym była niewypłacalna, a kontynuacja jej działalności zagrożona. Podkreślenia również wymaga, że skarżący jako członek zarządu spółki [...] był uprawniony do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki albowiem z wpisów do Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że do podpisywania oświadczeń w imieniu spółki pozostaje uprawniony każdy członek zarządu samodzielnie.

Skarżący nie wykazał także, aby w sprawie zaistniała przesłanka egzoneracyjna przewidziana w treści art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że wymóg z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. dotyczy wskazania mienia, z którego egzekucja jest faktycznie możliwa, co w praktyce oznacza, iż egzekucja ta musi być realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] lipca 2011 r., I FSK 899/10). Przy czym tylko realnie istniejące mienie wskazane wraz z jego usytuowaniem, istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności, wypełniałoby przesłankę zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności z art. 116 § 1 O.p. Skarżący nie wskazał takiego majątku.

11. Skarżący podnosił, że w celu dokonania oceny, czy i kiedy wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości organ podatkowy winien był przeprowadzić dowód z przesłuchania świadków - Ł. J.-W., A. W., a także członków zarządu spółki. Natomiast organ podatkowy bezzasadnie odmówił przeprowadzenia takiego dowodu, a tym samym nie zweryfikował podnoszonych przez skarżącego okoliczności odnoszących się do nie zawinienia w niezłożeniu w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości [...] sp. z o. o. [...]. W ocenie skarżącego okoliczność ta świadczy o naruszeniu przez organ podatkowy dyrektywy zupełności postępowania.

Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego argumentacji wskazać należy, że orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wykazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, zaś wykazanie zaistnienia którejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu. Jednocześnie profesjonalizm wymagany od członków zarządu spółki kapitałowej, a także wynikająca z niego podwyższona staranność (wynikająca m.in. z art. 355 § 2 k.c.), pozwala na przyjęcie, iż każdy członek zarządu obowiązany jest kontrolować sytuację w spółce przynajmniej z taką uwagą, która pozwala na zorientowanie się, że jest ona niewypłacalna i że należy wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości (wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1735/12, LEX nr 1518901). Natomiast brak podejmowania przez członka zarządu działań mających na celu zapewnienie mu rzeczywistego egzekwowania praw i realizacji obowiązków przypisanych im z racji piastowanej funkcji, nie może stanowić okoliczności wyłączającej odpowiedzialność za zobowiązania spółki (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Po 970/13, LEX nr 1469966). Należy w tym miejscu również wspomnieć o regulacji wynikającej z art. 208 § 2 k.s.h. , który stanowi, że każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki.

12. Podsumowując w ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że po stronie spółki istnieje zaległość podatkowa, a prowadzone względem niej postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne. Sąd podzielił również ocenę organów, co do tego, że skarżący w czasie, kiedy upływał termin płatności podatków, które przerodziły się w zaległości podatkowe, pełnił obowiązki członka zarządu w rozumieniu art. 116 § 2 O.p. Sąd zgadza się także z tym, że skarżący nie wykazał, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego w stosunku do spółki nastąpiło bez jego winy, ani też nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki. Prowadzone w tym zakresie postępowanie podatkowe zostało oparte na wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, którego ocena odpowiada regułom wynikającym z Ordynacji podatkowej. To zaś oznacza, że zarzuty skargi okazały się bezzasadne, a Sąd nie znalazł w zaskarżonej decyzji również innych uchybień, które mogłyby uzasadnić jej uchylenie.

Mając na względzie powyższe, oraz art. 151 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

[...]