Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 450/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3; art. 13k ust. 1 pkt 2, ust. 4, ust. 6, ust. 9; art. 13l ust. 1; art. 13ha ust. 1art. 13i ust. 3 i ust. 4a; art. 13hc ust. 1; art. 40a ust. 5;
journal: Dz.U. 2016 poz 1440
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
article: par 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1406
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych.
article: par 3 ust. 3 pkt 4;
journal: Dz.U. 2011 nr 91 poz 524
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania  opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego
article: art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skarg P. B. na decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]grudnia 2017 r. nr [...] i nr [...] w przedmiocie kar pieniężnych oddala skargi


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej "organem") na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, zwanej dalej "kpa"), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2017 r., poz. 935), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1440 ze zm, zwanej dalej "udp") oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2200, ze zm. zwanej dalej "utd") decyzjami wydanymi:

1) [...] grudnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję nr [...] z dnia [...] września 2017 r. o nałożeniu na P. B. kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset złotych),

2) [...] grudnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję nr [...] z dnia [...] września 2017 r. o nałożeniu na P. B. kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset złotych).

Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym prawnym:

W dniu [...] sierpnia 2016 r. o godzinie 11:30:35 urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...] znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka węzeł B. - węzeł B. zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy i zapisany pod numerem ewidencyjnym [...]. Odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu w dniu [...] sierpnia 2016 r., węzeł B. - węzeł B., został wyszczególniony w zał. 1 pkt 10 lit. a do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

Ponadto, w dniu [...] października 2016 r. o godzinie 06:02:03 urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...] znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka drogi krajowej nr [...] S. (skrzyżowanie z drogą ekspresową [...]) – L. (skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr [...]) zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...]. Powyższe naruszenie związane było z brakiem na koncie przedpłaconym przypisanym do ww. pojazdu odpowiedniej ilości środków pieniężnych koniecznych do opłacenia przejazdu w całości. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy i zapisany pod numerem ewidencyjnym [...]. Odcinek drogi krajowej. po której ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów [...] października 2016 r., tj, S. (skrzyżowanie z drogą ekspresową [...]) – L. (skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr [...]) został wyszczególniony w zali 2 pkt 12 lit. b do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r, w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków) na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

Ustalono, że w obu przypadkach w/w pojazd został wyposażony w urządzenie, o którym mowa w art. 13i ust. 3 udp, jednakże nie skomunikowało się ono z urządzeniem kontrolnym zainstalowanym na bramownicy podczas dokonywanego przejazdu, co skutkowało naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ustalono, że na koncie użytkownika systemu Viatoll brak było środków na uiszczenie opłaty za w, przejazd. Ponadto na podstawie informacji zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu przekracza 3,5 tony, a jego właścicielem w chwili powstania naruszenia była A. D.. Następnie w toku czynności przed wszczęciem postępowania ustalono, że posiadaczem pojazdu był Pan P. B. (dalej jako: "Strona", "Skarżący").

Organ stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie w sposób pełny odzwierciedla opisany stan faktyczny. Podniósł, że w sposób prawidłowy ustalił stronę prowadzonego postępowania i wskazał, że stosownie do treści art. 13k ust. 4 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm.; dalej udp) stroną jest podmiot będący posiadaczem pojazdu samochodowego, którym poruszano się po płatnych odcinkach dróg krajowych z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Zaznaczył, że przejazd pojazdu został zarejestrowany w systemie elektronicznego poboru opłat. Zapis ewidencyjny został wygenerowany wraz z dokumentacją fotograficzną: brak komunikacji z OBU, ważna umowa dla NRP nie została zidentyfikowana. Zdaniem organu okolicznością bezsporną jest to, że pojazd o ww. numerze rejestracyjnym, którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony, poruszał się [...] sierpnia 2016 r. na drodze ekspresowej [...] i [...] października 2016 r. na drodze krajowej nr [...]) po płatnym odcinku drogi, zaś z informacji pochodzących z systemu elektronicznego poboru opłat wynika, że za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna, ponieważ użytkownik nie posiadał środków na koncie.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, wskazanymi na wstępie decyzjami nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości po 1 500 złotych. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Jak podkreślał organ, w obowiązującym Stronę stanie prawnym uiszczenie opłaty elektronicznej może nastąpić jedynie przy wykorzystaniu urządzenia tzw. jednostki pokładowej viaBox, a warunkiem koniecznym jego nabycia jest zawarcie umowy z pobierającym opłatę elektroniczną. Wskazał, że skarżący w obu przypadkach nie uiścił wymaganej prawem opłaty elektronicznej. Powyższą okoliczność potwierdziły wyjaśnienia K. Sp. o. o. Kontrolowany pojazd poruszał się płatnymi odcinkami drogi krajowej bez uiszczenia wymaganej opłaty. Skoro oplata za przejazd nie została uiszczona, doszło do naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

Organ odnosząc się do wniosku skarżącego dotyczącego dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu w zakresie uznanej reklamacji urządzenia viabox oraz wymiany tego urządzenia na poprawnie działające w dniu 11 grudnia 2016 r., zgodnie z paragonem niefiskalnym z w/w dnia stwierdził, iż uznana reklamacja urządzenia viabox z 11 grudnia 2016 r. nie świadczy o tym, by urządzenie viabox działało nieprawidłowo w dniu [...] sierpnia 2016 r. Ponadto wcześniejsze, jak i późniejsze transakcje zawarte w wykazie załączonym do pisma K. Sp. z o.o. z [...] marca 2017 r. świadczą o tym, że urządzenie viabox znajdujące się w w/w pojeździe prawidłowo komunikowało się z urządzeniami kontrolnymi tzw. bramownicarni.

Organ wskazał również, że w trakcie przejazdu prawidłowo działające urządzenie viabox informuje kierowcę, czy posiada on wystarczające środki na koncie użytkownika, niezbędne do poruszania się po płatnych odcinkach dróg krajowych poprzez odpowiednią liczbę potwierdzeń (sygnałów) dźwiękowych. Podczas przejazdu poddanego kontroli stacjonarnej kierujący pojazdem miał dostateczną możliwość sprawdzenia i posiadał informację o braku środków pieniężnych na koncie użytkownika viaBOX, W piśmie K. Sp. z o.o. wskazano, że do kontrolowanego pojazdu zostało przypisane konto typu przedpłaconego, co oznacza, że konieczna jest wpłata przed skorzystaniem z systemu viaTOLL — to jest przed rozpoczęciem przejazdu i jest konieczność sprawdzania ilości środków na koncie, jak również ich uzupełniania.

Ponadto organ wyjaśnił, że wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. W stanie faktycznym spraw przesłanką odpowiedzialności jest jedynie stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Wbrew twierdzeniu strony, że naruszenie nastąpiło z przyczyn obiektywnych, zdaniem organu, zgromadzony materiał dowodowy potwierdził, w sposób niebudzący wątpliwości, że naruszenie spowodowane było brakiem odpowiednich środków na koncie. W takiej sytuacji podmiot zobowiązany do wnoszenia opłaty elektronicznej nie powinien korzystać z dróg krajowych, za które pobierana jest opłata elektroniczna, bowiem świadomie naraża się na odpowiedzialność administracyjnoprawną za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ponadto korzystający z drogi mógł się również powstrzymać się od dalszej jazdy celem spowodowania wyjaśnienia sytuacji i doprowadzenia do stanu, który umożliwiłby kierowcy wniesienie opłaty za przejazd. Ponadto przed wykonywaniem przejazdu Strona powinna sprawdzić, czy stan konta pozwala na uiszczenie stosownej opłaty elektronicznej za przejazd po płatnych odcinkach dróg krajowych.

Organ uznał, że korzystający z drogi publicznej, wykonując przejazd w ustalonym stanie faktycznym, był zobowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust, 1 pkt 3 udp. Powyższy obowiązek nie został dopełniony w obu stanach faktycznych, dlatego organ za prawidłowe uznał ustalenia i ocenę materiału dowodowy w każdej ze spraw i nałożenie w każdej z nich kary pieniężnej w wysokości po 1500 złotych za naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, jako stosownych do art. 13k ust. 1 pkt 2 udp.

Skarżący złożył w jednym egzemplarzu jedną skargę na powyższe decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarejestrowane jako skargi pod sygnaturami akt: VI SA/Wa 450/18 i VI SA/Wa 451/18. Zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i błędną interpretację przytoczonych przepisów prawa materialnego. Wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego.

W odpowiedziach na skargi organ podtrzymał stanowisko i wniósł o oddalenie skarg.

Sąd na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) połączył sprawy o sygnaturach VI SA/Wa 450/18 oraz VI SA/Wa 451/18 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz zarządził ich dalsze prowadzenie pod wspólną sygnaturą VI SA/Wa 450/18.

Należy nadmienić, że z uwagi na stan zdrowia Skarżącego, o których Sąd zawiadamiany był tuż przed datą i godziną rozprawy, sprawy były wielokrotnie odraczane, a Skarżący zawiadamiany o tym, że jego obecność na rozprawach nie jest obowiązkowa i pouczony o możliwości ustanowienia pełnomocnika. Ostatecznie został mu udzielony termin na ustanowienie pełnomocnika ze skutkiem pominięcia takiego wniosku złożonego w dalszym postępowaniu - po upływie tego terminu. Skarżący zignorował zakreślony przez Sąd termin dotyczący kwestii ustanowienia pełnomocnika.

Stąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi w obu połączonych sprawach nie zasługują na uwzględnienie.

Ich przedmiotem są decyzje organu z [...] grudnia 2017 r. nr [...] i z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], którymi nałożono na Skarżącego kary pieniężne w kwocie po 1 500 złotych.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji, jak już wspomniano, stanowiły przepisy art. 13 ust. 1 pkt 3 i art. 13k ust. 1 pkt 2 udp, w myśl których poruszanie się pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 ton po płatnych drogach bez uiszczenia opłaty w pełnej wysokości, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1 500 złotych.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), czy też stwierdzenie, że akt ten dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 4 i ust. 6 pkt 1, ust. 9 oraz art. 13l ust. 1 udp. Z przepisów tych wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Przejazd bez uiszczenia opłaty w pełnej wysokości, sankcjonowany jest karą pieniężną w wysokości 1 500 złotych. Opłata ta, w myśl art. 13 ha ust. 1 udp jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6 tego przepisu, tj. w rozporządzeniu z dnia 22 marca 2011 r.

Należy podkreślić, że przepisy ustawy o drogach publicznych przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i ww. ustawy (art. 13hc ust. 1). Zasadą jest, że uiszczenie opłaty następuje poprzez urządzenie służące do poboru tych opłat, instalowane w pojeździe samochodowym. W myśl art. 13I ust. 1 udp, do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

Okoliczności faktyczne stanowiące hipotezę powyższych przepisów, w ocenie Sądu, zostały wykazane przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego w sposób nie budzący wątpliwości. Skarżący podnosił jedynie brak swojej odpowiedzialności za zaistniały stan rzeczy z uwagi na błędne działanie urządzenia Viabiox.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo uznał, że powyższe wyjaśnienia skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. W świetle prawa administracyjnego kara nakładana jest obiektywnie za złamanie przepisów i jest niezależna od winy bądź dobrej wiary osoby popełniającej wykroczenie. Okoliczność, że strona dokonywała zasilenia konta, nie zwalnia skarżącego od odpowiedzialności. Kary zostały nałożone za stwierdzony brak opłat elektronicznych w czasie każdego z przejazdów.

Sąd podziela stanowisko organu, że wniesienie przedpłaty (doładowanie konta) po zarejestrowaniu naruszenia w systemie nie prowadzi do konwalidacji. Jak trafnie uznał organ, a ocenę te Sąd podziela, skarżący, który jest użytkownikiem systemu Viatoll, ma możliwość bezpośredniego śledzenia wysokości stanu konta - przez logowanie, infolinię, za pomocą wiadomości SMS.

Kara została nałożona za stwierdzony brak opłaty elektronicznej w czasie przejazdu [...] sierpnia 2016 r. o godz. 11:30:35, kiedy to urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...], znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka węzeł B. — węzeł B. zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy i zapisany pod numerem ewidencyjnym [...].

Z kolei [...] października 2016 r. o godzinie 06:02:03 urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...] znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka drogi krajowej nr [...] S. (skrzyżowanie z drogą ekspresową [...]) — L. (skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr [...]) zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...]. Powyższe naruszenie, związane było z brakiem na koncie przedpłaconym, przypisanym do ww. pojazdu, odpowiedniej ilości środków pieniężnych koniecznych do opłacenia tego przejazdu w całości. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy i zapisany pod numerem ewidencyjnym [...].

Z ustalonych stanów faktycznych wynika, że skarżący korzystał z dróg objętych systemem elektronicznego poboru opłat, poruszając się po nich pojazdem, którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Zgodnie z przyjętą w orzecznictwie definicją "przejazdu" w rozumieniu art. 13 ust. 1 i art. 13k ust. 1 udp - za przejazd należy traktować jedno działanie tego samego kierującego, polegające na poruszaniu się określonym pojazdem po drodze płatnej, integralne pod względem czasu i miejsca (wykonywane nieprzerwanie, na tej samej drodze płatnej), niezależnie od tego, na ilu kolejnych bramownicach, ten przejazd został zarejestrowany (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1133/15, publik. LEX nr 2170461).

Sąd podziela przy tym ocenę dokonaną przez organ, że obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym, gdyż ustawodawca nie przewidział w takim wypadku żadnej możliwości odstąpienia od obowiązku nałożenia kary. Kierujący pojazdami samochodowymi mają również bezwzględny obowiązek znajomości podstawowego zakresu przepisów dotyczących korzystania z dróg publicznych. Brak wiedzy czy też brak świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych i zasad ponoszenia opłat elektronicznych nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów.

Niewątpliwie ustawa o drogach publicznych nakłada na posiadacza pojazdu określone obowiązki w zakresie systemu elektronicznego poboru opłat oraz przewiduje sankcje za ich niewykonanie, zaś rozporządzenie z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg, enumeratywnie określa sieć płatnych dróg krajowych. Korzystający z tej sieci dróg pojazdem powyżej 3,5 tony, w przypadku podpisania umowy z operatorem systemu elektronicznego poboru opłat, która przewiduje dokonywanie wpłat w formie przedpłaty, obowiązany jest do posiadania środków na koncie nie mniejszych niż pozwalające na odbycie planowanego przejazdu w całości, posiadanie włączonego urządzenia viaBox, do którego wprowadzono prawidłowe dane o kategorii pojazdu (art. 13i ust. 4a u.d.p.), oraz naliczenie i pobranie opłaty elektronicznej przez operatora systemu. Brak środków na koncie uniemożliwia dokonanie opłaty elektronicznej, a tym samym wypełnienie obowiązku.

Co więcej, z akt spraw nie wynika, aby w dniu zarejestrowania naruszeń stwierdzono nieprawidłowości w funkcjonowaniu elektronicznego systemu poboru opłat, a sam skarżący nie składał reklamacji w związku z niesprawnym działaniem urządzenia pokładowego Viabox.

Trafnie organ odwołał się do § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r.(Dz.U. z 2015 r. poz. 1406) w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 40a ust. 5 u.d.p., który stanowi, że wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty powinno nastąpić przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków na których pobiera się opłatę elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości.

W konsekwencji, skoro wystąpił tzw. delikt administracyjny, to organ nie miał podstaw do zaliczenia na poczet brakującej opłaty późniejszej wpłaty przez skarżącego na to konto. W związku z brakiem środków pieniężnych na koncie w czasie obu stwierdzonych naruszeń opłata elektroniczna nie była uiszczona, co potwierdzają wydruki z konta użytkownika. Zostało to również potwierdzone przez operatora systemu ze wskazaniem, że opłata elektroniczna za przejazd została uiszczona po skorzystaniu z drogi płatnej.

W ocenie Sądu, wymierzenie skarżącemu kar administracyjnych z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej było w pełni uzasadnione.

Jak słusznie wskazał organ, skarżący jako korzystający z dróg publicznych powinien na bieżąco monitorować stan konta, a w przypadku wątpliwości powstrzymywać się od dalszej jazdy płatnym odcinkiem drogi jazdy do czasu upewnienia się, że opłata została wniesiona czyli środki wpłynęły na rachunek bankowy, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz. U. z 2011 r. Nr 91, poz. 524).

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że poczynione przez organ administracji ustalenia, w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia kary pieniężnej, wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organ ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Zdaniem Sądu, w obu stanach faktycznych organ oparł swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Stanowisko wyrażone w obu spornych decyzjach organ uzasadnił w sposób prawidłowy, przestrzegając zasad określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Dlatego też, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione.

Dodatkowo należy wskazać, że Sąd oddalił kolejny, czwarty wniosek o odroczenie rozpraw z powodu złożonego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Wniosek ten został bowiem złożony po terminie wyznaczonym Skarżącemu przez Sąd i pouczeniu o skutkach jego niedochowania. Skoro Skarżący nie skorzystał w terminie z przysługujących mu praw, to uwzględnienie kolejnego wniosku o odroczenie rozprawy równałoby się z nadużyciem prawa do sądu.

Nie ma bowiem znaczenia, czy udzielony termin dotyczy ustanowienia pełnomocnika z wyboru, czy złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Uprawnienie wywiera ten sam skutek – zmierza do reprezentowania spraw Skarżącego przez profesjonalnego pełnomocnika. Kolejna niedyspozycja zdrowotna Skarżącego, którą uzasadniał nie stawienie się na rozprawę i odroczenie jej uzasadniała pouczenie Skarżącego o trybie, który pozwoliłby na rozstrzygnięcie sprawy, w której jego obecność osobista na rozprawie była nieobowiązkowa, a prawa strony nie poniosły uszczerbku.

Tymczasem Skarżący, mimo pouczenia Sądu, zakreślonego terminu nie dochował: ani pełnomocnika nie ustanowił sam z własnego wyboru, ani nie złożył w zakreślonym terminie wniosku o jego ustanowienie przez Sąd.

Stąd Sąd w składzie orzekającym nie miał podstaw do uwzględnienia kolejnego wniosku o odroczenie rozprawy z powodu jego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wobec braku ku temu ustawowych przesłanek usprawiedliwiających odroczenie rozprawy.

Do terminu wyznaczenia ostatniej, czwartej już rozprawy - w obu sprawach – skarżący nie skorzystał ze wskazanego przez Sąd uprawnienia, stąd ponownie złożone w dniu rozprawy wnioski o wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu i odroczenie rozpraw po raz czwarty – nie mogły skutkować uwzględnieniem wniosków o odroczenie rozpraw.

Skarżący bowiem kilkakrotnie pouczany był o swoich uprawnieniach, z czego nie skorzystał i nie dochował też wyznaczonego mu przez Sąd terminu na ustanowienie pełnomocnika. Pouczenie to dotyczyło również złożenia wniosku o pełnomocnika z urzędu. Składając czterokrotnie wnioski o odroczenie rozpraw – i za każdym razem dopiero w dniu tych rozpraw, Skarżący w istocie nadużywał swoich uprawnień. Na wyznaczanych terminach rozpraw celem rozpoznania jego skarg, mogły być rozpoznane inne sprawy, gdy tymczasem Skarżący w ostatniej chwili przed wyznaczoną godziną rozpraw, nadsyłał informacje o chorobie uniemożliwiającej jego przybycie do Sądu. Sąd, zabezpieczając Skarżącemu jego prawa, trzykrotnie uwzględniał wnioski o odroczenie spraw, jednocześnie pouczając go o jego uprawnieniach procesowych. Z tego właśnie względu, złożone po raz czwarty wnioski o odroczenie rozpraw, nie zostały uwzględnione, bowiem kolejne odroczenie prowadziłby do ewidentnego nadużycia prawa do Sądu, prowadziłoby do złamania zasad ekonomii procesowej, a w szczególności uzasadnionego zarzutu przewlekłości prowadzonego postępowania przed tut. Sądem.

Na marginesie dodać należy, że rozsądny termin zakończenia postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o następujące kryteria: złożoność sprawy, postępowanie samych skarżących oraz właściwych organów, czy znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżących (wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 6 grudnia 2018 r. nr 47395/09, BUKOWSKI AND OTHERS I INNI v. Polska, LEX nr 2594378). Tymczasem sprawy niniejsze nie były skomplikowanej natury, a przeciwnie – były tożsame - zarówno w odniesieniu do okoliczności faktycznych, jak i prawnych. Aktywność Skarżącego sprowadzała się do składania tożsamej treści wniosków: o odroczenie tuż przed każdą z rozpraw z powieloną argumentacją. Sąd pouczał Skarżącego w materii niedopuszczalności przed sądem administracyjnym dowodów z zeznań świadków, a mimo to argumentacja była powielana w kolejnych wnioskach.

Z tych wszystkich powodów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 r., poz. 1302), rozpoznając obie skargi, orzekł jak w wyroku.