Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 91/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 11(1) ust 4, art 18 ust 10 pkt 5
journal: Dz.U. 2007 nr 70 poz 473
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jedn.
article: art 141 par 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Maria Myślińska (spr.) Sędzia del. WSA Barbara Stukan-Pytlowany Protokolant Marta Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. Polska Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 608/10 w sprawie ze skargi S. Polska Spółki z o.o. w W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] [...] kwietnia 2010 r. nr [...] [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 21 października 2010 r., sygn. akt. IV SA/Po 608/10 oddalił skargi S. Polska Spółka z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] kwietnia 2010 r., o nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, z następującym uzasadnieniem.

Prezydent Miasta P. – działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 19 ust 10 pkt 5 ustawy z 26 października 1982 r., o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 70, poz. 473 ze zm.; dalej: ustawa) – trzema decyzjami z dnia [...] lutego 2010 r., cofnął S. Polska Spółka z o.o. z siedzibą w W. zezwolenia udzielone w dniu [...] listopada 2008 r. na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu i piwa, powyżej 4,5,% do 18% alkoholu oraz powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie pod adresem: [...] . Zezwolenie było wydane dla S. Polska Spółka z o.o. z siedzibą w W.

W jednorodnych uzasadnieniach decyzji organ podniósł, że w oświadczeniu o rocznym utargu osiągniętym w 2008 r., złożonym w styczniu 2009 r. w Urzędzie Miasta P. skarżąca wskazała następujące kwoty brutto: piwo [...]zł, wino – [...] zł, wódka – [...] zł. Tymczasem na podstawie czynności sprawdzających dokumentację księgową przedsiębiorcy ustalono, że wartość sprzedaży napojów alkoholowych (brutto) kształtowała się następująco: piwo – [...] zł, wino – [...] zł, wódka [...] zł. Wobec zaistniałej niezgodności wartości złożonego przez przedsiębiorcę oświadczenia z kwotą ustaloną podczas czynności sprawdzających, w dniu [...] stycznia 2010 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z powodu przedłożenia oświadczenia zawierającego fałszywe dane przedsiębiorca wyjaśnił, że rozbieżności pomiędzy wartościami wskazanymi w oświadczeniu, a ustalonymi w wyniku czynności sprawdzających są wynikiem "nieświadomej pomyłki" polegającej na nierozróżnieniu wartości sprzedaży netto i brutto. Mając powyższe na uwadze, zdaniem organu złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia skutkuje cofnięciem wszystkich posiadanych przez przedsiębiorcę zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.

Po rozpatrzeniu odwołań skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej SKO) decyzjami z [...] kwietnia 2010 r., utrzymało w mocy zaskarżone decyzje Prezydenta Miasta P. z [...] lutego 2010 r.

W uzasadnieniach SKO wskazało, że podanie zaniżonych danych przez przedsiębiorcę (kwot sprzedaży netto, zamiast brutto) skutkuje wyliczeniem i wniesieniem na konto gminy niższej, aniżeli należna, opłaty z tytułu korzystania z zezwoleń udzielonych przez gminę. Podanie nieprawidłowych danych daje podstawę zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy, do cofnięcia zezwolenia. Poza tym, przedsiębiorca sprzedający alkohol powinien zapoznać się z obowiązującymi przepisami w tym zakresie, a co za tym idzie, z ciążącymi na nim obowiązkami.

W skargach na powyższe decyzje skarżąca zarzuciła, że SKO postawiło znak równości pomiędzy danymi nieprawidłowymi, a danymi fałszywymi. Jest to stanowisko błędne, powodujące wadliwą wykładnię treści normy art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy. Organy obu instancji powinny były wziąć pod uwagę wyjaśnienia strony poparte wyliczeniem, z którego wynika że wartość obrotu nie była zaniżona. W oświadczeniu znalazł się błąd polegający na wskazaniu kwoty netto zamiast brutto. Zaniżenie zadeklarowanego obrotu w oświadczeniu było skutkiem jednorazowej omyłki, nie zaś celowym wprowadzeniem organów w błąd.

WSA w Poznaniu postanowieniem z 24 sierpnia 2010 r., połączył sprawy o sygn. akt IV SA/Po 608/10, IV SA/Po 609/10, IV SA/Po 610/10 do łącznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia pod sygn. akt IV SA/Po 608/10.

Następnie powołanym na wstępie wyrokiem z 21 października 2010 r. Sąd I instancji oddalił skargi podkreślając, że nie ulega wątpliwości, iż skarżąca prowadząc sprzedaż napojów alkoholowych w stacji paliw położonej przy ul. B. w P., złożyła w styczniu 2009 r. oświadczenie o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych (stosownie do art. 111 ust. 4 ustawy), podając nieprawdziwe dane o wysokości sprzedaży piwa, wódki oraz wina za 2008 r. Zamiast podania wartości sprzedaży w kwotach brutto, skarżąca podała kwoty netto. Powyższa nieprawidłowość została wykryta na skutek przeprowadzonych przez Prezydenta Miasta P. w dniu [...] stycznia 2010 r. czynności sprawdzających.

Zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych podlega cofnięciu w przypadku przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 111 ust. 4 cyt. ustawy. Przepis ten stanowi, że przedsiębiorcy prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych w roku poprzednim, są obowiązani do złożenia, do dnia 31 stycznia, pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim. Od uzyskanej wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych ustawodawca uzależnił wysokość pobieranych przez gminę opłat, o czym stanowi art. 111 ust. 5-6 cyt. ustawy.

Sąd I instancji podkreślił, że kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje prawidłowe zrozumienie pojęcia "fałszywych danych". Skarżący wywodzi, że nie można stawiać znaku równości pomiędzy danymi nieprawidłowymi, a danymi fałszywymi. Zgodnie z jednoznaczną konotacją w języku polskim, fałszować można bowiem wyłącznie świadomie.

Sąd opierając się na słownikowej definicji, "fałszować" podał, że słowo to oznacza "przedstawiać coś niezgodnie z prawdą, zniekształcać". Z kolei przymiotnik "fałszywy" oznacza niezgodny z prawdą, błędny (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego pod red. S. Dubisza, tom I, Warszawa 2006 r., str. 877-878). W ocenie Sądu nie należy "mieszać" ze sobą tych samych pojęć używanych w ramach różnych gałęzi prawa (jak sugeruje skarżąca), ponieważ ukształtowaniu się odmiennego znaczenia tych samych pojęć sprzyjają różne funkcje oraz terminologia m.in. prawa karnego, cywilnego oraz administracyjnego.

Ubocznie Sąd dodał, że potwierdzeniem tej tezy są rozważania skarżącego na temat rozumienia przymiotnika "fałszywy", który stwierdził, że na gruncie prawa administracyjnego nie ma znaczenia fakt czy fałszywość zeznania ma charakter świadomy.

Jako dane fałszywe należy rozumieć dane nieodpowiadające rzeczywistości, podkreślił Sąd, odwołując się do wyroku WSA w Poznaniu z 6 października 2004 ., sygn. akt II SA/Po 1125/02.

Zdaniem WSA, skarżąca będąc przedsiębiorcą powinna w profesjonalny sposób prowadzić działalność gospodarczą. Decydując się na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych Spółka powinna posiadać niezbędną wiedzę na temat zasad prowadzenia tej działalności. Wyrazem zachowania należytej staranności jest również obowiązek zgłoszenia zgodnego z prawdą, rzetelnego oświadczenia, o którym stanowi art. 111 ust. 5 cyt. ustawy. Poza tym w sytuacji, gdyby skarżący miał wątpliwości, jaką wartość należy podać, winien zażądać wyjaśnienia sformułowania "pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim", a przed złożeniem oświadczenia sprawdzić wielkość sprzedaży w dokumentacji księgowej prowadzonego sklepu.

Sąd I instancji podkreślił, iż przesądzającego znaczenia nie może również odgrywać okoliczność, że sprzedaż napojów alkoholowych stanowi dla skarżącego znaczące źródło dochodu. Skarżący jako podmiot profesjonalny powinien tym bardziej kierować się w swoim postępowaniu starannością i rzetelnością, mając świadomość dotkliwych ujemnych skutków, jakie mogą go spotkać za pogwałcenie zasad sprzedaży napojów alkoholowych.

W konkluzji Sąd wskazał, że w prawidłowy sposób ustalono stan faktyczny w niniejszej sprawie, a następnie dokonano prawidłowej wykładni przepisów prawa, w szczególności stosując art. 18 ust. 10 pkt 5 cyt. ustawy. Ustawodawca nie pozostawił w tej materii swobody organom administracji stanowiąc, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych obligatoryjnie podlega cofnięciu w przypadkach enumeratywnie wskazanych w art. 18 ust. 10 cyt. ustawy.

S. P. Spółka z o.o. z siedzibą w W. zaskarżyła powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: p.p.s.a.), zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, na skutek tego odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji, i zaakceptowanie stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że pełnomocnik S. przedstawił fałszywe dane w oświadczeniu, o którym mowa w art. 111 ust. 4 ustawy;

- względnie na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy, na skutek tego odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji i zaakceptowanie stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że pełnomocnik S. przedstawił fałszywe dane w oświadczeniu, o którym mowa w art. 111 ust. 4 ustawy;

- ponadto - na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania - art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a., poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów podniesionych w "odwołaniu", a mimo to orzeczono o oddaleniu skargi;

W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że użyte w art. 111 ust. 4 ustawy z 26 października 1982 r., o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi pojęcia "fałszywe dane" a nie dane "błędne" czy "nieprawdziwe" świadczy o założeniu przez ustawodawcę celowego wprowadzenia w błąd organu wydającego zezwolenie. Zgodnie z jednoznaczną konotacją w języku polskim fałszować można wyłącznie świadomie. Ktoś, kto się myli, działa pod wpływem błędu, nie dokonuje "sfałszowania". Używając przykładu frazeologicznego - "fałszywym świadectwem" jest świadome kłamstwo, a nie nieświadome przeinaczenie faktów. Zwroty "fałszywy przyjaciel", "fałszywa rada", "fałszywy uśmiech" jednoznacznie zawierają w sobie naganną ocenę podmiotu świadomie próbującego prowadzić kogoś w błąd, nieszczerego. "Zerojedynkowe" przeciwstawianie pojęć prawda - fałsz, a więc założenie, że coś, co nie jest obiektywnie "prawdziwe", jest obiektywnie "fałszywe", jest domeną nauk ścisłych, zwłaszcza logiki lub matematyki, nie zaś nauk humanistycznych lub społecznych, takich jak prawo, psychologia czy socjologia. Podobnie język potoczny rozróżnia pojęcia niezamierzonego błędu i intencjonalnego fałszu, jako różnych form np. nieprawdziwości wypowiedzi. Według innych słownikowych definicji, pojęcie "fałsz" oznacza zarówno niezgodność z prawdą, jak i obłudę, oszustwo, nieszczerość, pojęcie "fałszerstwo - to podrabianie, "fałszywy" - to podszywający się, "fałszywy świadek" - to osoba celowo składająca niezgodne z prawdą zeznania.

W ocenie autora skargi kasacyjnej inne znaczenie ma zwrot "fałszywy" w wyrażeniu "fałszywy weksel", a inne - w zwrocie "fałszywy krok". Dlatego Sąd I instancji nie powinien był zakończyć ustalania znaczenia tego pojęcia na wykładni językowej, posługując się w dodatku wybiórczo dobranymi wyjaśnieniami, ani nie powinien akceptować wykładni dokonanej przez organy w tej sprawie, zwłaszcza, gdy prowadzi ona do niezrozumiałego wniosku, że "nie jest prawdą, że sfałszować dokument można jedynie w sposób świadomy". O ile bowiem można się nieświadomie posłużyć sfałszowanym dokumentem, to jednak niezrozumiałe jest założenie, że można nieumyślnie dokument "sfałszować". Język polski zna inne, o wiele trafniejsze określenia dla nieświadomego wypełnienia dokumentu w sposób wadliwy.

Skarżąca podała, że prawo polskie jednolicie posługuje się pojęciem "fałszywości", jako powiązanym z naganną świadomością działającego. Rozumienie takie jest zawsze zakładane tam, gdzie z fałszem wiąże się pewnego rodzaju "karą dla fałszerza". Cofnięcie zezwolenia jest swoistą karą za nieuczciwość, zamierzoną dolegliwością stosowaną wobec podmiotu podającego zafałszowane dane o obrotach. Sąd I instancji skwitował odniesienie się przez skarżącego do wykładni systemowej jednym zdaniem, że "nie wolno mieszać ze sobą tych samych pojęć używanych w ramach różnych gałęzi prawa, ponieważ wykształceniu się odmiennego znaczenia dla tych samych pojęć sprzyjają różne funkcje oraz terminologia prawa karnego, cywilnego oraz administracyjnego". Takie stanowisko WSA jest odbierane przez stronę jak próba uchylenia się od dokonania wykładni systemowej, która powinna zostać zastosowana w sytuacji, gdy wykładnia językowa nie prowadzi do jednoznacznych wniosków. Takie uzasadnienie stanowiska Sądu można interpretować jako uznanie samego narzędzia wykładni systemowej za bezużyteczne.

Zdaniem skarżącej, w sprawie dokonano błędnego wypełnienia formularza wykazującego obroty sprzedawcy alkoholu, od których to danych zależy wysokość daniny publicznej. Dane zawarte w tym oświadczeniu, o którym mowa w art. 18 ust. 10 pkt 5 cyt. ustawy służą do wyliczenia opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, która zgodnie z art. 11 1 ust. 1 cyt. ustawy pobierana jest "w celu pozyskania dodatkowych środków na finansowanie zadań określonych w art. 41 ust. 1". Mechanizm ten ma charakter profiskalny. Służy ściganiu należności publicznoprawnych, nie jest zaś bezpośrednio powiązany z zapewnianiem "życia obywateli w trzeźwości". Dlatego różnie należy podchodzić do kwestii nieświadomego naruszania ustawy w zakresie różnych jej aspektów. Inny oddźwięk czy skutek społeczny ma podawanie alkoholu nietrzeźwej młodzieży, inny - omyłka w wypełnieniu formularza służącego do naliczenia opłaty.

Kasator podniósł, że trudno zgodzić się z ogólnym stwierdzeniem Sądu I instancji, który uznał, że "skarżący będąc przedsiębiorcą powinien w profesjonalny sposób prowadzić działalność gospodarczą". Faktem jest, że pozbawienie stacji paliw koncesji na sprzedaż alkoholu (podobnie jak baru, pubu, czy sklepu) pociąga za sobą jej niekonkurencyjność, a tym samym brak rentowności, zaś w konsekwencji - zazwyczaj konieczność jej likwidacji.

Skarżąca podkreśliła też, że uzasadnienie wskazanych decyzji SKO nie zawierało odniesienia do zarzutów podniesionych w odwołaniu, wskazując jedynie, że wyjaśnienia zawarte w odwołaniu nie mogą być uwzględnione. Organ po skrótowym przedstawieniu niespornego stanu faktycznego lakonicznie stwierdził, że podanie nieprawidłowych danych daje podstawy do cofnięcia zezwolenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. przy czym skarżąca upatruje naruszenie wskazanych w pkt 1 i 2 tych samych przepisów prawa jako naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię "lub" niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania. W pierwszym rzędzie należy rozważyć zarzuty procesowe, bowiem dopiero przesądzenie o prawidłowości ustaleń faktycznych pozwala na ocenę subsumpcji tegoż stanu faktycznego pod znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy materialnoprawne (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 r. sygn. akt FSK 618/04, ONSAiWSA 2005 nr 6, poz. 120).

Przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 p.p.s.a. obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (uchwała pełnego składu sędziów NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09). Jednak aby NSA mógł sprostać temu obowiązkowi, autor skargi kasacyjnej musi poprawnie sformułować zarzuty skargi kasacyjnej. Uregulowanie w art. 174 p.p.s.a. odrębnych podstaw kasacyjnych oznacza, że nie można ich utożsamiać, czy stosować zamiennie, albowiem dotyczą one różnych instytucji prawa podlegających różnym kryteriom ich oceny.

Należy przy tym podkreślić, że stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej poza nieważnością postępowania, którą bierze pod rozwagę z urzędu (art. 183 § 2 p.p.s.a.), a która w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Zakres kontroli kasacyjnej wyznacza strona poprzez sposób sformułowania podstaw kasacyjnych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nietrafny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. Art. 141 § 4 cyt. ustawy wskazuje wymogi, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Stosownie do tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać między innymi zwięzłe przedstawienie stanu sprawy. Obowiązek "przedstawienia stanu sprawy", o którym mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., nie można rozumieć jako obowiązku szczegółowego i drobiazgowego przedstawienia wszystkich okoliczności sprawy. Przedstawienie stanu sprawy (podobnie jak i zarzutów skargi, stanowisk pozostałych stron oraz wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia) ma być "zwięzłe", co należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny powinien się odnieść wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, wyjaśnić stronie, dlaczego w świetle przepisów prawa jej stanowisko jest prawidłowe bądź nieprawidłowe (por. poglądy wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2008 r., sygn. akt I FSK 195/07 Lex nr 464095, z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt I FSK 142/07 Lex nr 462963, z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt I FSK 1206/06 Lex nr 65407 i z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1281/06 Lex nr 362061). Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając powyższe uwagi, nie podziela zarzutu skargi kasacyjnej, że w rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada wymogom z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Sąd pierwszej instancji zasadnie zaakceptował ustalenia organów orzekających, że S. Polska Sp. z o.o. z siedzibą w W. w pisemnym oświadczeniu o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w 2008 roku podała fałszywe czyli niezgodne z prawdą dane, które nie odzwierciedlały faktycznej sprzedaży napojów alkoholowych ujętej w dokumentacji skarżącej. To z kolei spowodowało znaczące zaniżenie opłat na rzecz organu udzielającego zezwolenia.

Błędne jest stanowisko autora skargi kasacyjnej, który w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie art. 18 ust 10 pkt 5 cyt. ustawy jako przepisu postępowania, w sytuacji gdy jest to przepis prawa materialnego określający warunki uzasadniające cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Zasadność tego zarzutu będzie rozważana w ramach oceny zarzutów podniesionych w pkt 1 skargi kasacyjnej.

Uznając za nieusprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy ocenie stanowiska Sądu I instancji co do stosowania prawa materialnego podzielił stanowisko tegoż Sądu.

Art. 18 ust. 10 pkt 5 cyt. ustawy, stanowi, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 11¹ ust. 4.

Z kolei w świetle art. 11¹ ust. 4 przedsiębiorcy, prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych w roku poprzednim, są obowiązani do złożenia, do dnia 31 stycznia, pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim. W myśl art. 11¹ ust. 5 ustawy opłata za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych uzależniona jest od rocznej wartości sprzedaży tych napojów i jest przeznaczana na finansowanie prowadzenia działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych i integracji społecznej osób uzależnionych od alkoholu (art. 11 ust. 1 ustawy).

Przedstawienie fałszywych danych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 111 ust. 4 cyt. ustawy, stało się powodem cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

Art. 18 ust. 10 cyt. ustawy w sposób enumeratywny określa przypadki, w których zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży i poza miejscem sprzedaży może zostać cofnięte przed upływem okresu, na jaki zostało udzielone.

Bezspornym jest, iż skarżąca Spółka złożyła (w styczniu 2009 roku) oświadczenie o rocznym utargu sprzedaży napojów alkoholowych do 4,5 % zawartości alkoholu oraz piwa, napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5,% do 18% zawartości alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży oraz napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% zawartości alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie w [...] . W oświadczeniu podała, następujące kwoty brutto sprzedaży: piwo [...] zł, wino – [...] zł, wódka – [...] zł. Składając stosowne oświadczenie skarżąca jednocześnie oświadczyła, że po pierwsze jest świadoma odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań a po drugie, że przedstawienie fałszywych danych powoduje cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 5 cyt. ustawy.

Bezsporny jest fakt, że organy na podstawie kontroli dokumentacji księgowej skarżącej ustaliły, że wartość sprzedaży napojów alkoholowych (brutto) kształtowała się następująco: piwo – [...] zł, wino – [...] zł, wódka [...] zł. (k. 6 akt administracyjnych). Skarżąca tłumaczyła, że składając oświadczenie popełniła "nieświadomą omyłkę" polegającą na nierozróżnieniu wartości sprzedaży netto i brutto. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych znajduje uzasadnienie w treści art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy w związku z art. 11¹ ust. 4 cyt. ustawy gdyż Spółka w złożonym oświadczeniu podała fałszywe dane. Za takie dane należy rozumieć jako dane nieodpowiadające rzeczywistości (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 października 2004 r., II SA/Po 1125/02).

Odnosząc się do podnoszonego w skardze kasacyjnej interpretacji pojęcia ":fałszywy" na gruncie różnych gałęzi prawa należy zauważyć, że pojęcie to ma różne znaczenie i skutki. Art. 18 ust 10 pkt 5 cyt. ustawy wyraźnie stanowi, iż organ cofa (obligatoryjnie) zezwolenie w przypadku przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 111 ust. 4 cyt. ustawy. Ustawodawca nie pozostawił w tej materii swobody organom administracji stanowiąc, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych podlega cofnięciu w przypadkach enumeratywnie wskazanych w art. 18 ust. 10 ustawy.

Niezasadnie również skarżąca wywodzi w skardze kasacyjnej, że użycie przez ustawodawcę w treści art. 111 ust. 4 ustawy pojęcia "fałszywe dane" a nie dane "błędne" czy "nieprawdziwe" świadczy o założeniu celowego wprowadzenia w błąd organu wydającego zezwolenie. Zgodnie z jednoznaczną konotacją w języku polskim fałszować można wyłącznie świadomie. Trafnie WSA w Poznaniu wskazał, że słowo "fałszować" oznacza przedstawiać coś niezgodnie z prawdą, zniekształcać". Z kolei przymiotnik "fałszywy" oznacza niezgodny z prawdą, błędny (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego pod red. S. Dubisza, tom I, Warszawa 2006 r., str. 877-878).

Organy administracji nie miały obowiązku badać, czy skarżąca działała umyślnie, bowiem wystarczającą przesłanką cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych było wyłącznie stwierdzenie, że oświadczenie o wartości sprzedanego alkoholu zawierało fałszywe dane czyli dane nieprawdziwe. Na podmiocie prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych spoczywa obowiązek zorganizowania jej w taki sposób, aby nie zaistniał jakikolwiek przypadek złamania zasad sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie. W konsekwencji w razie wystąpienia złamania którejkolwiek zasady sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie, zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 18 ust. 10 pkt 1 cyt. ustawy jest obligatoryjne niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy, (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 listopada 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1529/06, LEX nr 337045, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 6 października 2004 r., sygn. akt II SA/Po 1125/02 nie publ., wyrok WSA we Wrocławiu z 13 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 536/08).

Zawarta w zaskarżonym wyroku wykładnia art. 18 ust 10 pkt 5 cyt. ustawy w związku z art. 111 ust 5 cyt. ustawy jest trafna, co w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego czyni nieuzasadnionym zarzut dokonania przez Sąd I instancji błędnej wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego.

W tym miejscu należy przywołać stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2007 r., sygn. akt II GPS 2/07, w której stwierdzono, że "naruszenie warunków lub zasad sprzedaży napojów alkoholowych stanowi, w myśl art. 18 ust. 10 cyt. ustawy, podstawę do cofnięcia zezwolenia".

Z tych względów na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalono skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.