Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 178/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: Art. 134, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: Art. 7, art. 9, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: Art. 128, art. 129
journal: Dz.U. 2020 poz 1359
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 maja 2022 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 listopada 2021 r. znak [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania skarżącego R. M. od decyzji wydanej przez Zastępcę Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta N z dnia [...] 2021 r. znak [...] odmawiającej przyznania R. M. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką Z. M., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, działając na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 111) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zaskarżoną decyzją organ I instancji odmówił przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką Z. M., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności Nr [...] z dnia 31.08.2018 r. wydanym przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Z. M. ma jeszcze trzy córki niezamieszkujące z rodzicami. Mąż Z. M. – T. M. – posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ stwierdził, że w sprawie nie występują przesłanki negatywne wynikające z art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z. M. zamieszkuje wspólnie ze skarżącym oraz z mężem. Nie jest osobą obłożnie chorą, leżącą na stałe i niesprawną ruchowo, choć wymaga pomocy syna w czynnościach dnia codziennego. Skarżący pomaga matce w ubieraniu się, utrzymaniu higieny osobistej, przygotowuje posiłki, podaje lekarstwa, robi zakupy oraz prowadzi gospodarstwo domowe. Organ wskazał, że podejmowane czynności nie mają charakteru opieki stałej, ciągłej i permanentnej. Opieka jest świadczona w ramach codziennych obowiązków rodzinnych i nie wymaga wsparcia specjalistycznego. Zdaniem organu wykonywane czynności nie umożliwiają skarżącemu podjęcia pracy zarobkowej, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Wykonywane przez skarżącego czynności stanowią typowe czynności dnia codziennego, wykonywane przez osoby aktywne zawodowo przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu. Skarżący nie podejmuje pracy od kilku lat, ostatnia aktywność zawodowa – działalność gospodarcza miała miejsce w okresie od 1.10.2010 r. do 30.09.2013 r. Od 12.07.2019 r. skarżący jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Zdaniem organu nie istnieje związek przyczynowy pomiędzy brakiem zatrudnienia skarżącego a sprawowaniem przez niego opieki.

Od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, odwołał się skarżący zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 17ust. 1b o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia okoliczności, iż w skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, naruszenie art. 7 i art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, naruszenie art. 6, art. 8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, naruszenie art. 69 Konstytucji RP.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie powołało treść art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 111) i orzekło, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Organ odwoławczy powołał treść art. 61, art. 128 i art. 129 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy i wskazał, że w niniejszej sprawie obowiązek alimentacyjny dotyczy skarżącego względem jego matki S. B., która jest wdową.

Organ wskazał, że zgodnie z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia 31 sierpnia 2018 r. znajdującym się w aktach sprawy Z. M. została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Data powstania ustalonego stopnia niepełnosprawności została określona jako 18.04.2018 r. Daty powstania niepełnosprawności nie dało się ustalić.

Kolegium zwróciło uwagę, że stan zdrowia matki skarżącego nie uniemożliwia mu podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, gdyż wykonywane czynności nie są tego rodzaju, że należy je wykonywać przez cały dzień. Organ podkreślił, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu, a przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy stosować tylko do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Niepodejmowanie zatrudnienia przez skarżącego od 2015 r. było spowodowane tym, że uległ on wypadkowi, zaś znaczny stopień niepełnosprawności u Z. M. zaistniał dopiero w 2018 r.

Nadto organ wskazał, że Z. M. ma jeszcze trzy córki: B. S. zamieszkuje w R i pracuje na cały etat, K. B. zamieszkuje w N i pracuje na cały etat, ma na utrzymaniu troje uczących się dzieci, M. J. zamieszkuje w USA i również pracuje zawodowo. Po stronie powyższych osób, na których również ciąży obowiązek alimentacyjny wobec Z. M., brak jest przyczyn, które uniemożliwiałyby realizację tego obowiązku.

Na powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący R. M., który zaskarżonej decyzji zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego, to jest art. 17 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię polegającą na pominięciu prawnie uzasadnionych celów ustawy, przyjęciu, że faktyczne sprawowanie opieki nad Z. M. nie jest wystarczające do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na to, że ma ona jeszcze 3 córki zobowiązane do alimentacji, uznanie, że potencjalny obowiązek alimentacyjny córek wyprzeda obowiązek alimentacyjny skarżącego oraz nieuprawnionym przyjęciu, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych pozwalają organowi na ustalenie możliwości i formy realizacji obowiązku alimentacyjnego przez osobę zobowiązaną, a przez to wkraczanie w kompetencje zastrzeżone dla sadu powszechnego;

- naruszenie przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść wydanej decyzji, to jest art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności odnoszących się do zakresu faktycznej opieki sprawowanej przez skarżącego i realnych możliwości sprawowania opieki oraz możliwości pokrywania świadczeń alimentacyjnych lub kosztów związanych z powierzeniem opieki nad matką za wynagrodzeniem przez pozostałe córki, a poprzez to nieusprawiedliwione uznanie, że kryterium stopnia pokrewieństwa wyznaczające zobowiązanie do alimentacji stanowi samo w sobie przeszkodę w nabyciu przez skarżącego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, naruszenie art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na brak adekwatnego uzasadnienia decyzji przejawiającego się w niewyczerpującym oraz nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów decyzji oraz naruszenie art. 3, art. 6, art. 7 , art. 7a oraz art. 9 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; zwanej dalej "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu było rozstrzygnięcie dotyczące odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką skarżącego.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 615, powoływanej dalej jako "u.ś.r."), a w szczególności art. 17 tej ustawy.

W postępowaniu administracyjnym zostało ustalone, że matka skarżącego Z. M. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności Nr [...] z dnia 31.08.2018 r. wydanym przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Data powstania ustalonego stopnia niepełnosprawności została określona jako 18.04.2018 r. Daty powstania niepełnosprawności nie dało się ustalić.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.

- Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Natomiast stosownie do art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Przesłanki wyłączające przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego określone zostały m.in. w ustępie 5 pkt 2 ww. artykułu, w myśl którego świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu.

Przyznanie prawa do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego stanowi pewną formę rekompensaty, udzielanej przez Państwo osobie, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną.

W celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego należy wykazać, że osoba ubiegająca się o nie stale i osobiście opiekuje się bliską osobą niepełnosprawną. Fundamentalną jest tu kwestia, czy taka opieka stanowi przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a tym samym musi zachodzić bezpośredni związek pomiędzy rezygnacją czy niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaną opieką. Innymi słowy rezygnacja z pracy zawodowej musi nastąpić w celu sprawowania opieki.

W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż "na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy. Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku rodzica względem dziecka, a lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Zasada ta dotyczy też niewątpliwie małżonków. Świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej" (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2018 r., IV SA/Gl 639/17, LEX nr 2437760). Powyższe znajduje w pełni zastosowanie do sytuacji, gdy obowiązek alimentacyjny ciąży na dzieciach względem rodziców.

Z akt sprawy wynika, że matka skarżącego Z. M. jest osobą nie w pełni samodzielną w czynnościach dnia codziennego. Z akt sprawy oraz twierdzeń skarżącego wynika, że sprawuje on opiekę obejmującą czynności dnia codziennego, które są wykonywane w związku z prowadzonym wspólnie z rodzicami gospodarstwem domowym. Skarżący pomaga matce w toalecie, sprzątaniu, jedzeniu, zakupach, płaceniu rachunków, wizytach lekarskich. Z. M. nie opuszcza mieszkania i porusza się w jego obrębie.

Nadto skarżący wskazał, że nie pracuje od 2015 roku z powodu wypadku. Już z samego tego oświadczenia wynika, że niepodejmowanie przez skarżącego pracy nie było związane z koniecznością sprawowania opieki nad matką, bo rezygnacja z pracy nastąpiła wcześniej, z zupełnie innego powodu. Powyższa okoliczność mogłaby stanowić samodzielną przesłankę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Nadto z akt postępowania administracyjnego wynika, że skarżący nie jest jedyną osobą zobowiązaną do alimentacji wobec matki Z. M. Ma ona jeszcze trzy córki, z których każda pracuje, w tym jedna w USA. Jedynie jedna z córek K. B. ma na utrzymaniu troje uczących się dzieci. W odniesieniu do pozostałych osób zobowiązanych do alimentacji skarżący nie wskazał żadnych przyczyn, z powodu których nie mogłyby one wykonywać obowiązku alimentacyjnego wobec Z. M.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Z treści art. 129 § 1 k.r.o. wynika zaś, że obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi; krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym (§ 2).

Niemożność sprawowania osobistej opieki przez dzieci osoby niepełnosprawnej z uwagi na zatrudnienie czy inne okoliczności osobiste i rodzinne, nie zwalnia z obowiązku alimentacyjnego, którego celem jest dostarczanie środków niezbędnych do egzystencji osoby uprawnionej. Przy czym obowiązek alimentacyjny może polegać albo na świadczeniu określonych sum pieniężnych, albo na dostarczaniu w naturze określonych rzeczy, albo na osobistych staraniach.

Ustawodawca wskazując katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego nie pozostawił organom dowolności w przyznawaniu tego świadczenia, dowolnością tą nie dysponują także osoby z kręgu rodziny, które nie mogą wskazać, komu ich zdaniem należy przyznać świadczenie. W sytuacji, w której osoby zobowiązane do alimentacji z różnych przyczyn nie świadczą opieki nad osobą jej wymagającą, mogą swój obowiązek alimentacyjny realizować nie poprzez starania osobiste, a poprzez przykładowo opłacenie osoby trzeciej, która tę opiekę zapewni. Skarżący ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze nie wskazał okoliczności, które mogłyby uzasadniać zwolnienie pozostałych dzieci Z. M. z obowiązku alimentacyjnego wobec niej. Nie stanowi takiej okoliczności zamieszkiwanie w innej miejscowości, pozostawanie w stosunku pracy czy też posiadanie własnej rodziny. Obowiązek alimentacyjny córek Z. M. nie wyprzedza obowiązku alimentacyjnego skarżącego, gdyż wszystkie dzieci są w równym stopniu zobowiązane do alimentacji względem rodziców. Organy w żaden sposób nie wkroczyły w kompetencje sądu powszechnego ustalając stan faktyczny niniejszej sprawy.

W okolicznościach niniejszej sprawy zdaniem Sądu uzasadnione jest stanowisko organu o braku bezpośredniego związku między koniecznością stałej opieki nad matką a tym, że skarżący nie podejmuje zatrudnienia. Zdaniem Sądu stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie pozwala na wyprowadzenie powyższych wniosków. Należy zauważyć, że czynności domowe takie jak sprzątanie, pranie, robienie zakupów, opłacanie rachunków stanowią normalne prace, które skarżący prawdopodobnie podejmowałby również jako osoba czynna zawodowo, nie mając obowiązku opieki nad niepełnosprawną matką. Załatwianie spraw urzędowych, opłacanie rachunków czy dowożenie na wizyty lekarskie to czynności wykonywane sporadycznie. Z samych twierdzeń skarżącego nie wynika, aby skarżący wykonywał w związku ze stanem zdrowia matki ekstraordynaryjne, szczególne czynności, pochłaniające tyle czasu, by niemożliwe było podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Nadto trzeba podkreślić, że rezygnacja skarżącego z zatrudnienia nie była związana ze sprawowaniem opieki, lecz była skutkiem wypadku.

Ustawa o świadczeniach rodzinnych w słowniku wyjaśnień ustawowych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale już z jej art. 17 ust. 1 wynika, iż aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia wskazują, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2.02.2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15).

Zdaniem Sądu zarzuty skargi są nieuzasadnione, organy ustaliły stan faktyczny sprawy w sposób umożliwiający podjęcie rozstrzygnięcia zgodnego z zasadą prawdy obiektywnej. Zasada prawdy obiektywnej została skonstruowana w art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Biorąc pod uwagę treść przytoczonych wyżej przepisów, należy uznać, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności postępowania dowodowego. Okoliczność, w której strona również ma prawo wykazywania inicjatywy dowodowej, nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku podejmowania z urzędu czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany z urzędu:

1. ustalić, jakie okoliczności faktyczne mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

2. ustalić, jakie dowody powinny zostać przeprowadzone w celu ustalenia powyższych okoliczności (por. wyrok z 20.09.2012 r., IV SA/Wa 663/12, LEX nr 1347629, w którym WSA w Warszawie stwierdził, że "organ administracji jako gospodarz postępowania administracyjnego określa zakres postępowania wyjaśniającego oraz dobór środków dowodowych potrzebnych do należytego ustalenia stanu sprawy", przy czym "aktywna rola organu administracji publicznej w procesie poszukiwania i gromadzenia materiału dowodowego może przejawiać się zarówno podejmowaniem czynności dowodowych z urzędu, a także gromadzeniem w aktach sprawy dowodów wskazanych lub dostarczonych przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy" – tak WSA we Wrocławiu w wyroku z 15.02.2012 r., IV SA/Wr 711/11, LEX nr 1139681);

3. przeprowadzić dowody, które uznał za niezbędne dla dokonania prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy;

4. dokonać oceny przeprowadzonych dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z 23.02.2012 r., II GSK 118/12, LEX nr 1125454).

Z zasadą prawdy obiektywnej wiąże się kwestia rozłożenia ciężaru dowodu (onus probandi) w postępowaniu administracyjnym. Zasada prawdy obiektywnej przenosi ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sprawie, co oznacza, że co do zasady gospodarzem postępowania administracyjnego jest organ administracji publicznej, który powinien je prowadzić zgodnie z zasadą oficjalności, jednak strona ma prawo czynnego uczestniczenia w postępowaniu wyjaśniającym, a w szczególności prawo inicjatywy dowodowej, z którego powinna korzystać, chcąc uniknąć negatywnych konsekwencji związanych z poczynionymi przez organ ustaleniami w zakresie stanu faktycznego sprawy na podstawie znanych organowi środków dowodowych. Strona nie jest zatem zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie. Jeśli organ administracji publicznej dokonał pewnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego na podstawie przeprowadzonych dowodów, a strona kwestionuje te dowody i ustalenia, przeciwdowód może być przeprowadzony z jej inicjatywy, organ nie ma natomiast obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony (por. wyrok NSA z 10.12.2009 r., II OSK 1933/08, LEX nr 582865).

W niniejszej sprawie zdaniem Sądu organy przeprowadziły właściwie postępowanie dowodowe, nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze. Również uzasadnienie decyzji wbrew twierdzeniom skargi spełnia wymagania art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dostrzegł również naruszeń zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz informowania (art. 9 k.p.a.), gdyż uzasadnienie decyzji wskazuje motywy rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.