Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1867/95
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1997-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Spółdzielnie
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 4, art. 8 ust. 6
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
article: par. 15
journal: Dz.U. 1991 nr 10 poz. 35
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości.
Teza: Skoro w 1994 r. w spółdzielni miały miejsce likwidacja i postawienie w stan upadłości to w roku tym /1994/ zbiegły się 3 lata podatkowe w rozumieniu art. 8 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./.

TEZY

Skoro w 1994 r. w spółdzielni miały miejsce likwidacja i postawienie w stan upadłości to w roku tym /1994/ zbiegły się 3 lata podatkowe w rozumieniu art. 8 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./.


UZASADNIENIE

Przepis art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ przewiduje, że stratę pokrywa się w równych częściach z dochodu uzyskanego w najbliższych, kolejno po sobie następujących, trzech latach podatkowych.

Ani powołana ustawa ani też akty wykonawcze do niej nie określają jednak sposobu pokrywania straty, a w szczególności nie przesądzają, czy ma to nastąpić po końcowym ustaleniu dochodu za cały rok, czy też może być uwzględniana w całości część straty przypadającej na dany rok w trakcie uiszczania miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy, czy też wreszcie dopuszczalne jest potrącenie w całości straty /ściślej: jej części/ od dochodu osiągniętego w kolejnym roku podatkowym. W ocenie Sądu ze sformułowania zawartego w przepisie art. 7 ust. 4 ustawy, iż stratę pokrywa się "z dochodu uzyskanego (...) w latach podatkowych" wynika, iż odliczenie straty powinno nastąpić dopiero po zakończeniu roku podatkowego. Brzmienie tego przepisu nie uprawniało zatem podatnika do pokrywania całej części straty przypadającej na dany rok z dochodu za określony miesiąc lub kilka miesięcy tego roku.

W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpatrującym sprawę nie podzielił tych poglądów orzecznictwa /vide wyrok NSA z dnia 17 marca 1994 r. SA/Kr 3031/93 - ONSA 1995 nr 2 poz. 72/, które dopuszczały odliczenie w całości strat z lat ubiegłych od dochodu osiągniętego od początku roku podatkowego w kwocie przypadającej do pokrycia z dochodu tego roku.

Za zgodne z prawem uznać należy również, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym sprawę, stanowisko orzekających organów podatkowych, które zakwestionowały dokonane przez stronę skarżącą odliczenie w 1995 r. 1/3 strat z trzech lat kalendarzowych: 1992, 1993 i 1994 w łącznej kwocie 194.035 zł.

Zauważyć bowiem trzeba, że zgodnie z przepisem art. 8 ust. 6 powołanej wcześniej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jeżeli z odrębnych przepisów wynika obowiązek zamknięcia ksiąg rachunkowych /sporządzenia bilansu/ przed upływem przyjętego przez podatnika roku podatkowego, za rok podatkowy uważa się okres od pierwszego dnia miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do dnia zamknięcia ksiąg rachunkowych. Z przedłożonych Sądowi akt rozpatrywanej sprawy wynika, że w 1994 r. w skarżącej spółdzielni miały miejsce likwidacja i postawienie w stan upadłości, które to zdarzenia, w świetle par. 15 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości /Dz.U. nr 10 poz. 35 ze zm./, spowodowały konieczność otwarcia ksiąg rachunkowych na podstawie bilansu sporządzonego na dzień poprzedzający rozpoczęcie likwidacji lub ogłoszenie upadłości. Z powyższego wynika, że w 1994 r. w skarżącej spółdzielni zbiegły się trzy lata podatkowe w rozumieniu art. 8 ust. 6 powołanej wcześniej ustawy, obejmujące okres od 1.I.1994 r. do 20.I.1994 r. następnie okres od 21.I.1994 r. - 31.VIII.1994 r. /działalność w likwidacji/, i wreszcie okres od 1.IX.1994 r. do 31.XII.1994 r. /okres działalności spółdzielni w upadłości/.

W tej sytuacji strona skarżąca w 1995 r. miała prawo odliczyć 1/3 strat poniesionych w tych okresach /latach podatkowych/ a nie straty z lat kalendarzowych 1992-1994 r.