Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 414/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Asesor WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. Nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] 2017 r. II. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] w [...] na rzecz skarżącej 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., [...] Rektor Uniwersytetu [...] (w jego imieniu działał Prorektor), po rozpoznaniu odwołania M. D., utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] (w jego imieniu działał Prodziekan do spraw studenckich) z dnia [...] 2017 r. w sprawie skreślenia odwołującej się z listy studentów studiów stacjonarnych drugiego stopnia Wydziału [...] kierunku [...].

Decyzje zapadły w następujących okolicznościach.

Decyzją z dnia [...] września 2014 r., [...] komisja rekrutacyjna Uniwersytetu [...] (Wydział [...]) przyjęła w roku akademickim [...] M. D. na I rok studiów stacjonarnych, 2 letnich drugiego stopnia Wydziału [...] (zajęcia w [...]), kierunek [...], specjalność [...] (k. 1 akt administracyjnych).

Pismem z dnia 9 stycznia 2017 r. Prodziekan do spraw studenckich Wydziału [...] (dalej zwany "Prodziekanem"), powołując się na art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (wówczas tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm., obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 1668 – uw. Sądu, dalej "P.sz.w."), zawiadomił M. D. o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia jej z listy studentów. Wskazał, że z zebranej dokumentacji wynika, iż studentka nie złożyła egzaminu dyplomowego w roku akademickim 2015/2016 w terminie wyznaczonym zgodnie z § 68 Regulaminu studiów Uniwersytetu [...] (obwieszczenie [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Regulaminu studiów Uniwersytetu [...] dalej zwanego "Regulaminem studiów") (k. 2 akt administracyjnych).

Pismem z dnia 16 stycznia 2017 r. M. D. złożyła do Prorektora do spraw studenckich Uniwersytetu [...] (dalej zwanego także "Prorektorem") skargę na kierującą jej pracą magisterską prof. dr N. R. (k. 5-6 akt administracyjnych). Wskazała, że przed "wgraniem" pracy do uniwersyteckiego systemu APD (Archiwum Prac Dyplomowych) promotor poinformowała ją, że praca jest dobra i spełnia wymogi programu. Dnia 30 września 2016 r. dopełniła wszystkie formalności w związku z zarejestrowaniem pracy magisterskiej, a 1 grudnia 2016 r. została poinformowana pocztą elektroniczną o dacie egzaminu magisterskiego (wyznaczonego 20 grudnia 2016 r.). Dnia 6 grudnia 2016 r. w uczelnianym systemie pojawiła się jednak negatywna recenzja jej pracy. M. D. wskazała, że nawiązała wówczas kontakt z promotorką, która uspokoiła ją i kazała czekać na dalsze informacje. Następnie dnia 11 grudnia 2016 r. w uczelnianym systemie pojawiła się recenzja promotorki, która – ku zdziwieniu studentki – również okazała się negatywna. Było to dla niej zaskoczeniem, gdyż wcześniej zaliczyła u prof. dr N. R. seminarium magisterskie, co jest równoznaczne ze zdaniem pracy. Podczas kolejnej rozmowy z prof. dr N. R. studentka otrzymała informację, że zaistnieje możliwość poprawy pracy w przyszłości (M. D. podkreśliła, że nie jest to możliwe po załadowaniu pracy do systemu APD). W podsumowaniu skargi studentka stwierdziła, że jej zdaniem promotor pracy nie dopełniła swoich obowiązkowi i zaniedbała ją jako seminarzystę

Pismem z dnia 25 stycznia 2017 r. M. D. przedstawiła Rektorowi Uniwersytetu [...] swoje stanowisko w kwestii zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów (k. 27 akt administracyjnych).

Decyzją z dnia [...] 2017 r., [...] Prodziekan wyraził zgodę na "wstrzymanie procedury skreślenia M. D. z listy studentów" (k. 28 akt administracyjnych).

W piśmie z dnia 10 marca 2017 r., [...] Prorektor krytycznie odniosła się do sytuacji, w której promotor pracy (prof. dr N. R.) oceniła jako niedostateczną pracę magisterską, którą wcześniej przygotowano w trakcie prowadzonego przez nią seminarium magisterskiego i która została zaakceptowana. Prorektor zaproponowała, że w zaistniałej sytuacji: jako promotor pracy magisterskiej M. D. może zostać wyznaczony pracownik Wydziału [...] nie zaangażowany dotychczas w prowadzenie i recenzowanie pracy magisterskiej, praca magisterska będzie kontynuacją dotychczasowej pracy, a po zaakceptowaniu nowej pracy przez promotora zostanie ona poddana procesowi recenzji. Po pozytywnej ocenie promotora i recenzenta praca będzie mógł być wyznaczony egzamin magisterski (k. 30 akt administracyjnych).

Decyzją z dnia [...] 2017 r. Prodziekan do spraw studenckich Wydziału [...] umorzył dotychczasowe postępowanie w sprawie skreślenia M. D. z listy studentów (k. 31 akt administracyjnych).

Następnie do lipca 2017 r. prowadzona była wymiana korespondencji pomiędzy pełnomocnikiem M. D., Prorektorem i Prodziekanem. Jednym z punktów spornych był brak zarzucany przez studentkę brak współpracy ze strony uczelni w kwestii jej pracy magisterskiej (k. 33-54 akt administracyjnych).

Pismem z dnia 3 października 2017 r. Prodziekan, powołując się na art. 207 ust. 1 P.sz.w. i art. 61 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej "K.p.a."), poinformował M. D. o wszczęciu wobec niej postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów. Wskazano, że nie doszło do złożenia pracy magisterskiej w terminie określonym w § 63 Regulaminu studiów (k. 55 akt administracyjnych).

W piśmie z dnia 9 listopada 2017 r. M. D. przedstawiła swoje stanowisko w sprawie, akcentując, że korespondowała z przedstawicielami uczelni i dotychczas nie otrzymała ostatecznej odpowiedzi na wysunięte roszczenia (k. 57 akt administracyjnych). Pismo to zostało przekazane do Prodziekana (k. 58 akt administracyjnych).

Decyzją z dnia [...] 2017 r. (bez numeru) Prodziekan, działając na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 207 ust. 1 P.sz.w., art. 104 K.p.a. oraz § 53 pkt 3 Regulaminu studiów, skreślił M. D. z listy studentów studiów stacjonarnych drugiego stopnia Wydziału [...] kierunku [...]. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że zgodnie z § 63 Regulaminu studiów ostateczny termin złożenia pracy dyplomowej został wyznaczony na dzień 30 września 2017 r. Z kolei niezłożenie pracy w terminie skutkuje na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 3 P.sz.w. i § 53 pkt 3 Regulaminu studiów skreśleniem studenta z listy (k. 62 akt administracyjnych).

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła M. D. uwypuklając, że zaistniała sytuacja jest konsekwencją działań osoby, pod kierunkiem której przygotowywała pracę magisterską (k. 64-65 akt administracyjnych).

Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., [...] Rektor (jak wskazano, działał w jego imieniu Prorektor) powołując się na art. 207 ust. 1 P.sz.w, art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz § 53 pkt 3 i § 63 Regulaminu studiów utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] 2017 r. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że praca magisterska nie została przez studentkę złożona w terminie do 30 września 2017 r., a studentka nie podjęła współpracy z nowym promotorem.

W skardze M. D. powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "P.p.s.a.") wniosła o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania (art. 200 P.p.s.a.). Wystąpiła także o:

- przywrócenie skarżącej na listę studentów;

- zobowiązanie Uniwersytetu [...] do wyznaczenia skarżącej promotora spośród osób uprawnionych do sprawowania tej funkcji a pracujących na [...] w [...] lub [...] we [...];

- przedłożenia Sądowi wszelkich akt skarżącej wraz z jej pismami kierowanymi do uczelni celem umożliwienia właściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego;

- udzielenia Sądowi informacji, czy wobec prof. N. R. zostało wszczęte jakiekolwiek postępowanie w związku z zaniedbaniami dotyczącymi sprawowania przez nią funkcji promotora pracy magisterskiej skarżącej, kto prowadził postępowania, na jakim są etapie i czy się zakończyły, a jeżeli się zakończyły to w jaki sposób;

- zobowiązanie do udzielenia informacji, czy postępowanie takie toczyło się na Uniwersytecie [...].

Zaskarżonej decyzji M. D. zarzuciła naruszenie:

- art. 190 ust. 3 P.sz.w. i § 53 ust. 3 Regulaminu studiów poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie powinno to nastąpić, albowiem skarżąca nie była zobowiązana do złożenia pracy dyplomowej w terminie do dnia 30 września, a żaden inny termin nie został jej prawidłowo wyznaczony;

- § 63 ust. 1 Regulaminu studiów poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy wskazany nie powinno to mieć miejsca, albowiem skarżąca nie była na ostatnim semestrze studiów;

- § 158 ust. 1 Statutu Uniwersytetu [...] (dalej "Statut") poprzez potraktowanie skarżącej wbrew dobrym zwyczajom akademickim, wskutek czego naruszony został § 160 ust. 1 Statutu,

- § 160 ust. 1 Statutu poprzez naruszenie obowiązku zapewnienia studentce możliwie najdogodniejszych warunków studiowania;

- art. 13 ust. 1 pkt 1 P.sz.w. poprzez nie dołożenie należytej staranności w zakresie przebiegu procedury przygotowania oraz obrony pracy magisterskiej skarżącej;

- art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zaniechania rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a także poprzez ocenę zebranego materiału dowodowego w sposób dowolny;

- art. 107 K.p.a. poprzez wydanie decyzji, które zawierają jedynie lakoniczne i niekompletne uzasadnienie, co powoduje, że w zasadzie nie zawierają uzasadnienia ani faktycznego ani prawnego.

W bardzo obszernych wywodach uzasadnienia skargi M. D. przedstawiła osobiste spojrzenie na przebieg zdarzeń poprzedzających wydanie kwestionowanych decyzji. Uwypuklała, że po stronie uczelni leży wina za zaistniałą sytuację.

Odnosząc się do kwestii terminu złożenia pracy magisterskiej, który miał zostać przekroczony, wyjaśniła, że o wyznaczeniu nowego promotora została poinformowana w piśmie z dnia 10 marca 2017 r., jednakże wówczas nie poruszono kwestii terminu złożenia pracy. Data "30 września 2017 r." nie wynikała też z żadnych ustaleń pomiędzy skarżącą a uniwersytetem. Termin ten nie został określony w oparciu o obowiązujący Regulamin studiów. Dopiero w piśmie z dnia 11 lipca 2017 r. doręczonym jej pełnomocnikowi 31 lipca 2017 r. Prorektor poinformowała, że oczekuje, iż praca zostanie złożona do 30 września 2017 r.

M. D. uznała, że powyższe z jednej strony jest wyjściem jej naprzeciw i przyznaniem się przez Uniwersytet [...] do zaniedbań; z drugiej jednak strony skarżąca zaznaczyła, że nie była w stanie opracować pracy w terminie właściwie 2 miesięcy.

Odnosząc się do zarzutów skargi skarżąca podkreślała także, że Regulamin studiów nie przewiduje sytuacji, w jakiej się znalazła. Termin określony w § 63 Regulaminu studiów dotyczy prac, co do których rozpoczęto seminarium magisterskie w październiku poprzedniego roku. W momencie upływu terminu oznaczonego na dzień 30 września 2017 r. skarżąca nie była na ostatnim roku studiów, tak więc wymieniona podstawa skreślenia z listy studentów nie znajduje do niej zastosowania.

Co więcej, termin, w którym skarżąca miała złożyć poprawioną pracę dyplomową nie został jej precyzyjnie wskazany. W ocenie skarżącej powinna w tym zakresie być wydana decyzja, względnie zarządzenie, a nie zwykłe pismo. W piśmie z marca 2017 r. Prodziekan poinformowała skarżącą o możliwości poprawy pracy pod nadzorem innego promotora. Dopiero w piśmie z dnia 11 lipca 2017 r., które zostało doręczone 31 lipca 2017 r. Prodziekan wskazała termin na złożenie pracy dyplomowej (30 września 2017 r.). Zważywszy na odległość dzielącą skarżącą i promotora, okres urlopowy oraz fakt, iż co do zasady student na napisanie pracy dyplomowej ma rok, niemożliwym stało się zachowanie terminu, który wynosiłby zaledwie 2 miesiące.

W ocenie M. D. działania organów uczelni naruszają także art. 158 ust. 1 Statutu. Skreślając z listy studentów na wskazanym etapie uniemożliwiono jej ukończenie studiów i działano wbrew dobrym obyczajom akademickim.

Skarżąca zwróciła dalej uwagę na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 K.p.a.). Zauważyła, że decyzje obu instancji nie spełniają standardów tego postępowania, motywy rozstrzygnięć zawierają jedynie przytoczenie przepisów. M. D. wskazała, że zabrakło odniesienia się do prawdziwego stanu faktycznego, nie zajęto stanowiska w sprawie jej zarzutów. Pominięto między innymi, że występowała o wyznaczenie promotora z [...] lub [...], ze względu na to, iż był tam prowadzony kierunek studiów, gdzie pisała dotychczasową prace i gdzie znana jest specyfika tematu jej badań.

W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie. Podobnie jak skarżąca również przedstawił szeroko stan faktyczny sprawy ujęty ze swojej perspektywy. Dalej szczegółowo nakreślił istotne regulacje prawne (art. 190 ust. 1 pkt 3 i § 53 pkt 3 Regulaminu studiów) zaznaczając, że w przypadku nie złożenia w terminie pracy magisterskiej obligatoryjnie następuje skreślenie studenta z listy studentów.

Odnosząc się do kwestii terminu złożenia pracy Rektor wyjaśnił, że stosownie do § 63 ust. 1 Regulaminu studiów student składa pracę dyplomową nie później niż do 30 września ostatniego semestru studiów. Termin ten jest terminem ostatecznym i nie ulega przedłużeniu. Natomiast zgodnie z § 64 Regulaminu studiów Rada Wydziału określa zasady ustalania i zmiany tematu pracy dyplomowej oraz zasady ustanawiania i zmiany kierującego pracą dyplomową. Na podstawie punktu 5 uchwały nr [...] Rady Wydziału [...] z dnia [...] 2013 r. w sprawie ustanawiania i zmiany kierującego pracą dyplomową zmiana kierującego pracą dyplomową jest możliwa w przypadku przeniesienia ze studiów stacjonarnych na niestacjonarne, po urlopie długoterminowym, w przypadku wznowienia studiów, długotrwałej nieobecności promotora i w innych szczególnych przypadkach. Decyzję o zmianie kierującego pracą dyplomową podejmuje dziekan w porozumieniu z prowadzącym. Stosownie do punktu 6 uchwały Rady Wydziału w każdym przypadku zmiana promotora oznacza dla studenta konieczność nadrobienia braków wynikających z późniejszego dołączenia do grupy seminaryjnej, jak również spełnienie wymagań wynikających z konieczności napisania nowej pracy dyplomowej.

Dalej organ podkreślił, że zgodnie z art. 189 ust. 2 pkt 3 P.sz.w. student jest obowiązany do przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni. Skoro więc przedmiotem postępowania jest skreślenie skarżącej z listy studentów z powodu niezłożenia w regulaminowym terminie pracy dyplomowej, to z tego względu zarzuty dotyczące współpracy z promotorem pozostają poza sprawą. W szczególności za bezpodstawny – zdaniem Rektora – należy uznać wniosek M. D. dotyczący przedłożenia informacji dotyczącej wszczęcia postępowania wobec promotora pracy dotyczącego rzekomych zaniedbań.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku wyznaczenia terminu do złożenia pracy magisterskiej Rektor podkreślił, że wynika on z Regulaminu studiów – zgodnie z § 63 ust. 1 powinno to nastąpić do 30 września ostatniego semestru studiów. Regulamin nie przewiduje więc sytuacji wydania decyzji określającej termin złożenia pracy - wynika on wprost z przepisów regulaminowych, w których podkreśla się nadto, że jest to termin ostateczny, nie ulegający przedłużeniu.

Zdaniem Rektora nie było podstaw do wydawania odrębnej decyzji określającej termin złożenia pracy dyplomowej. W roku akademickim [...] skarżąca była studentką II roku studiów stacjonarnych 2-letnich drugiego stopnia Wydziału [...], kierunek [...], specjalność język angielski i komunikacja międzykulturowa, który był ostatnim rokiem studiów, a co za tym idzie twierdzenia dotyczące braku możliwości zastosowania przepisu są bezzasadne. W ocenie organu podkreślenia wymaga, że stosownie do pkt 6 uchwały Rady Wydziału w przypadku zmiany promotora student zobowiązany jest do nadrobienia braków. Natomiast w piśmie organu z dnia 10 marca 2017 r. zostało wyraźnie wskazane, że przygotowywana pod opieką nowego promotora praca magisterska będzie kontynuacją napisanej już przez skarżącą pracy, tak by spełniła ona wymagania dotyczące pracy magisterskiej, a co za tym idzie należy stwierdzić, że skarżąca nie była zobowiązana do napisania nowej pracy, lecz do jej poprawy. W konsekwencji na uwzględnienie nie zasługują również twierdzenia dotyczące faktu, że termin regulaminowy dotyczy tylko prac dyplomowych, co do których rozpoczęto seminarium magisterskie w październiku poprzedniego roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zawiera po części usprawiedliwione podstawy.

W ocenie Sądu postępowanie administracyjne wymaga powtórzenia, gdyż w zaskarżonych decyzjach nie rozpoznano istotnych okoliczności sprawy. Zarazem już na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd zgadza się co do zasady z twierdzeniami Rektora wyrażonymi przez jego pełnomocnika w odpowiedzi na skargę, iż sam fakt, że uzasadnienie decyzji jest zwięzłe, nie dyskwalifikuje jej automatycznie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania (a więc także przepisów dotyczących konstrukcji aktu administracyjnego) może być podstawą uwzględnienia skargi, "jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Innymi słowy, decyzja zwięzła, a nawet skrótowa, może być niekiedy przez Sąd zaakceptowana, jeżeli zawarte w niej treści pozwalają łatwo zorientować się co do istotnych elementów postępowania, a materiał sprawy w kontekście przepisów materialnoprawnych nie wskazuje, iżby mogło zapaść odmienne rozstrzygnięcie.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że istnieje jednak pewna powszechnie akceptowana w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie granica limitująca stosowanie klauzuli "braku wpływu na wynik sprawy". Granicę tą wyznacza rola sadu administracyjnego, który zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) "sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej". Oznacza to, że Sąd nie może zastępować organów administracji, które kontroluje, i prowadzić za nie czynności postępowania, jeżeli te czynności zostały w całości zaniechane na etapie procedury administracyjnej.

W ocenie składu orzekającego decyzje Prodziekana z dnia [...] 2017 r. oraz Rektora z dnia [...] lutego 2018 r. są zdecydowanie zbyt lakoniczne w kontekście całego spektrum kwestii spornych, jakie ujawniły się w stanowiskach władz uczelni i studentki M. D. przed wszczęciem i w trakcie postępowania administracyjnego (o czym niżej). Potrzebę głębszej refleksji w sprawie – co do stanu faktycznego jak i uwarunkowań prawnych – potwierdził poniekąd sam pełnomocnik organu, który na poparcie słuszności decyzji z dnia [...] lutego 2018 r., umotywowanej w istocie tylko jednozdaniowym uzasadnieniem, przesłał obszerną dziesięciostronicową odpowiedź na skargę, zawierającą wnikliwą analizę wielu aspektów postępowania. W ocenie Sądu w efekcie przyjętego sposobu działania organów uczelni doszło do sytuacji, w której w stopniu zdecydowanie zbyt daleko idącym zasadniczy merytoryczny spór przeniósł się na etap postępowania sądowoadministracyjnego, i to Sąd – jeżeli hipotetycznie miałoby dojść do oddalenia skargi – byłby zmuszony do rozstrzygania szeregu węzłowych zagadnień sprawy. Tymczasem od organów administracji publicznej, jak też innych organów funkcjonalnie pełniących taką rolę (w tym przypadku organów uczelni), należy oczekiwać, aby to właśnie one w pierwszej kolejności (nie sąd) rozpoznały sprawę i zajęły umotywowane stanowisko. Wynika to przede wszystkim z grupy przepisów powołanych w skardze regulujących wymogi postępowania wyjaśniającego – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., które do postępowania w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio (art. 207 ust. 1 P.sz.w.).

Kontynuując powyższy wątek Sąd zwraca uwagę, że w decyzjach obu instancji organy uczelni swe rozstrzygnięcia skwitowały tylko krótkim stwierdzeniem, iż zgodnie z § 53 pkt 3 Regulaminu studiów dziekan skreśla studenta z listy studentów w przypadku niezłożenia w terminie pracy dyplomowej, a terminem tym jest 30 września ostatniego semestru studiów. W ocenie Prodziekana i Rektora M. D. powinna była więc złożyć pracę magisterską do 30 września 2017 r.

Powyższe, z pozoru klarowne stanowisko organów, przestaje być jednak jasne, gdy uwzględni się fakt, że M. D. znalazła się w okolicznościach nieszablonowych, które nie dają się prosto podciągnąć pod regulacje P.sz.w. oraz przede wszystkim Regulaminu studiów.

Sąd podkreśla, że przede wszystkim nie jest tak, iż M. D. nie złożyła pracy dyplomowej w terminie określonym w § 63 ust. 1 Regulaminu studiów. Wręcz przeciwnie, jest bezsporną okolicznością faktyczną, że złożyła ona pracę magisterską przed końcem roku akademickiego 2015/2016, a więc ostatniego roku jej studiów, trwających dwa lata zgodnie z decyzją z dnia [...] września 2014 r. (k. 1 akt administracyjnych). Mając to na uwadze § 53 pkt 3 Regulaminu studiów – przynajmniej początkowo – nie mógł być wobec skarżącej stosowany. Bezspornym jest także to, że praca magisterska M. D. została oceniona negatywnie przez recenzentkę jak i później także promotor pracy prof. dr N. R.. To ostatnie spowodowało, że studentka nie przystąpiła do egzaminu dyplomowego, który ten, mimo negatywnych ocen, został zaplanowany na 20 grudnia 2016 r. Po tej dacie, na skutek interwencji M. D., wymiany korespondencji i działań Prorektor, studentka znalazła się w sytuacji nieszablonowej. Mianowicie z uwagi na wątpliwości dotyczące współpracy z prof. dr N. R. Prorektor zdecydowała się wyjść naprzeciw oczekiwaniom skarżącej i zaproponowała w piśmie z dnia 10 marca 2017 r. (k. 30 akt administracyjnych), aby ta kontynuowała pracę magisterską na Wydziale [...] przy współpracy z nowym promotorem i recenzentem. Wspomniana "nieszablonowość" opisanej sytuacji wyraża się w tym, że zaproponowany M. D. proces kontynuowania pracy magisterskiej pod opieką nowego promotora, przypadający po terminie zakończenia studiów, nie jest przewidziany Regulaminem studiów. Regulamin przewiduje bowiem, że student, który nie przystąpił do egzaminu dyplomowego, podlega skreśleniu z listy studentów na podstawie § 53 pkt 4 Regulaminu. M. D. nie została jednak z listy studentów skreślona, wręcz przeciwnie - ostateczną decyzją z dnia [...] 2017 r. postępowanie w tej sprawie zostało umorzone na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. (k. 31 akt administracyjnych).

Zarysowane okoliczności można zatem podsumować następująco:

- studentka złożyła pracę dyplomowa w terminie określonym w § 63 ust. 1 Regulaminu studiów, a praca ta została oceniona negatywnie i studentka nie przystąpiła do wyznaczonego egzaminu dyplomowego,

- zarazem jednak władze uczelni uznały nie przystąpienie do egzaminu dyplomowego za usprawiedliwione z uwagi na wątpliwości dotyczące dotychczasowej współpracy studentki z promotorem,

- M. D. umożliwiono kontynuowanie pracy bez skreślania jej z listy studentów.

W świetle powyższego pojawiają się jednak uzasadniona pytania:

- w jakich ramach prawnych w kontekście Regulaminu studiów należy ujmować sytuację, w której znalazła się skarżąca?

- czy pismo Prorektor z dnia 10 marca 2017 r., [...] i jego dalsze konsekwencje w postaci działań Dziekana (Prodziekana) Wydziału [...] należy traktować, w istocie jako (przykładowo): zgodę na powtarzanie modułu/przedmiotu seminarium magisterskiego - § 36 ust. 1 Regulaminu studiów; quasi wznowienie studiów - § 56 i nast. Regulaminu studiów, czy jeszcze w inny sposób?.

W powyższym zakresie organy obu instancji nie wypowiedziały się w ogóle. Ma to natomiast znaczenie fundamentalne, gdyż nie wiadomo w oparciu o jaką podstawę prawną organ zdecydował się egzekwować od M. D. termin z § 63 ust. 1 Regulaminu studiów. Jest to wszakże termin odnoszący się do "30 września ostatniego semestru studiów", a skarżąca – na co trafnie zwrócono uwagę w skardze – w roku akademickim [...] już teoretycznie była osobą, co do której programowe studia się skończyły.

Sąd w tym miejscu nadmienia, że odnotował, iż w odpowiedzi na skargę powołana została podstawa prawna z § 65 Regulaminu studiów oraz wydane na jego podstawie przepisy uchwały nr [...] Rady Wydziału [...] z dnia [...] 2013 r. w sprawie ustanawiania i zmiany kierującego pracą dyplomową dotyczące zasad zmiany kierującego pracą dyplomową. Sąd nie znajduje podstaw, aby zakwestionować sam tryb zmiany promotora w świetle powyższych regulacji, jednakże zaznacza, że fakt stosowania § 65 i uchwały [...] nie pozwala jeszcze odpowiedzieć na pytanie o status M. D. w roku akademickim [...].

Powyższy wywód Sąd przedstawił celowo, gdyż uzmysławia on, że w sprawie istotnym jest, aby organy uczelni oceniły status M. D. w roku akademickim [...], odnosząc jej sytuację do przepisów Regulaminu studiów, chociażby odpowiednio stosowanych. To z kolei pozwoli organom następnie zająć stanowisko, co do zarzutów skarżącej, a w szczególności odpowiedzieć na pytanie: czy można było od studentki bezwarunkowo i niejako z góry oczekiwać, że praca magisterska powinna być przygotowana przez nią do 30 września 2017 r., względnie, czy jawi się jako usprawiedliwiony jej zarzut, iż mogła czuć się zaskoczona otrzymaną 31 lipca 2017 r. informacją o końcowym terminie dotyczącym złożenia gotowej pracy magisterskiej, przygotowanej pod opieką nowego promotora.

Jak już uwypuklono na wstępie, z uwagi na brak dostatecznie wnikliwej oceny całokształtu sprawy przez organy uczelni, Sąd poprzestał jednie na stwierdzeniu naruszenia przepisów postępowania wyjaśniającego i powstrzymał się od definitywnych wskazań dotyczących dalszej materialnoprawnej oceny sprawy. Z tego względu Sąd nie zajmie też stanowiska, co do tego, jak należy oceniać działania uczelni w kontekście dobrych zwyczajów akademickich i obowiązku zapewnienia studentom możliwie najdogodniejszych warunków studiowania.

Z opisanych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. art. 135 P.p.s.a. uchylił decyzje obu instancji ze względu na konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, zwłaszcza przedstawienia przez organy wnikliwej oceny prawnej sytuacji, w jakiej znalazła się M. D..

O kosztach postepowania orzeczono natomiast na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a., a na zasądzone koszty złożyły się: kwota wpisu sądowego w wysokości 200 zł (k. 3 akt sądowych), wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł, k. 104 akt sądowych).

Niezależnie od przedstawionych rozważań, ubocznie i wykraczając perspektywicznie poza granice sprawy Sąd poddaje obu stronom sporu (organom uczelni i skarżącej) pod rozwagę, czy – w duchu promowanej przez ustawodawcę zasady polubownego załatwiania spraw wynikającej z art. 13 K.p.a. – nie byłoby w ich dobrze rozumianym interesie podjąć się określonych, wzajemnych ustępstw, co mogłoby pozwolić uczelni na zakończenie czasochłonnego sporu, a M. D. na ukończenie pracy magisterskiej i podejście do końcowego egzaminu.

Wydaje się (jest to jedynie sugestia Sądu), że jedną z polubownych, a zarazem klarownych prawnie form zażegnania sporu mogłaby być ewentualnie akceptacja przez skarżącą decyzji o skreśleniu jej z listy studentów (np. na jej wniosek - § 53 pkt 2 Regulaminu studiów), przy jednoczesnym zezwoleniu dziekana na wznowienie studiów w obecnym roku akademickim i w zakresie niezbędnym do ukończenia pracy magisterskiej i zaliczenia egzaminu dyplomowego (zob. § 56 i nast. Regulaminu studiów).