Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 146/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1545/15 w sprawie ze skargi B. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki okapu budynku mieszkalno-usługowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od B. G. na rzecz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] kwotę 730 (siedemset trzydzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1545/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi B. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki okapu budynku mieszkalno-usługowego: 1) uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...]; 2) zasądził od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącej B. G. kwotę 757 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (zwany dalej PINB), po przeprowadzeniu w dniu 18 lipca 2013 r. kontroli budynku mieszkalno-usługowego przy ul. R. [...] w R. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wykonywanych przy nim robót budowlanych związanych z przebudową dachu, po czym postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], wstrzymał ich prowadzenie i nałożył na inwestorkę B. G. obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni oceny technicznej wykonanych robót (rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (zwany dalej [...]WINB) z dnia [...] października 2013 r., nr [...], po czym WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1342/13, oddalił skargę B. G. na postanowienie [...]WINB; wyrokiem z dnia 18 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2669/14 NSA oddalił wniesioną przez B. G. skargę kasacyjną od wyroku WSA).

Z uwagi na niewywiązanie się z nałożonego obowiązku, PINB decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...], nakazał inwestorce doprowadzenie wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową ww. budynku (na działkach nr [...] i [...]) do stanu zgodnego z prawem, poprzez rozbiórkę okapu dachu tego budynku od strony południowej w terminie do 31 grudnia 2013 r.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], PINB odmówił inwestorce przywrócenia terminu do złożenia wskazanej powyżej opinii technicznej (postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...]WINB z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], po czym WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 189/14 oddalił skargę B. G. na postanowienie [...]WINB; wyrokiem z dnia 18 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2670/14 NSA oddalił wniesioną przez B. G. skargę kasacyjną od wyroku WSA).

Po rozpatrzeniu odwołania B. G., [...]WINB decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], uchylił w całości decyzję PINB z [...] września 2013 r. oraz na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał ww. rozbiórkę okapu dachu budynku mieszkalno-usługowego przy ul. R. [...] w R. na działkach nr [...] i [...] nad ścianą szczytową od strony działki nr [...].

Na skutek skargi B. G., WSA w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 452/14, uchylił decyzję [...]WINB z dnia [...] lutego 2014 r. oraz decyzję PINB z dnia [...] września 2013 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że podstawą ustalenia przez PINB, że w trakcie robót prowadzonych w lipcu 2013 r. przy dachu budynku wykonano okapy był protokół kontroli z dnia 18 lipca 2013 r. wraz ze szkicem i wykonanymi wówczas zdjęciami oraz fotografie nadesłane przez osobę trzecią T. K.. Dopiero podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej 22 stycznia 2014 r. przez organ II instancji pełnomocnik inwestorki – córka K. G. co do zdjęcia z napisem "miastodawniej.pl" oświadczyła, że "nie jest w stanie określić jakiego miejsca dotyczy", zaś co do drugiego wskazała, że "według jej wiedzy pochodzi sprzed życia poprzedniej właścicielki Z. K.", która zmarła w 2003 r. Wyjaśniła, że to poprzednia właścicielka budynku wykonywała liczne prace budowlane, w tym okapy, lecz nie wie kiedy. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych nie wynika, by organy podjęły jakiekolwiek czynności w celu wyjaśnienia, kiedy rzeczywiście zostały wykonane okapy oraz czy były one wykonane legalnie. Nie ustaliły też z jakiego okresu pochodzą fotografie załączone do pisma T. K. z 1 lipca 2013 r. Nie wyjaśniono, czy w dacie kiedy wykonano okapy (gdyby okazało się, że zostały wykonane w 2002 r., jak twierdziła B. G. w zażaleniu na postanowienie PINB z [...] lipca 2013 r.) potrzebne było na wykonanie takich robót pozwolenie na budowę i czy takie zostało dla Z. K. wydane. Organ II instancji, mimo tego, że ze znajdujących się w ocenie technicznej zdjęć wynikało, że na dachu budynku przy ul. R. [...] w R. od strony ulicy znajdują się dwa okna połaciowe, których nie ma na żadnym ze zdjęć, które posłużyły za materiał dowodowy, także nie wyjaśnił tych okoliczności uznając bezkrytycznie, iż wystające poza obręb budynku okapy zostały wykonane w trakcie robót prowadzonych po uszkodzeniu dachu przez nawałnicę w czerwcu 2013 r. Organy nie ustaliły, aby okna połaciowe wykonano dopiero aktualnie, a ponadto w toku postępowania sądowoadministracyjnego do Sądu wpłynęły pisma: J. O. (uczestniczki) oraz J. U. zam. R., R. [...], z których wynika, że okapy mogły powstać na przełomie lat dziewięćdziesiątych i dwutysięcznych. W ocenie Sądu wszystkie te okoliczności świadczą, że wbrew obowiązkom wynikającym z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. organy nie wyjaśniły dostatecznie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Bez ustalenia z jakiego okresu pochodzą fotografie i bez przesłuchania świadków czy stron nie można stwierdzić czy rzeczywiście okapy wykonano dopiero po nawałnicy w czerwcu 2013 r. i czy roboty w tym zakresie wykonano nielegalnie. Brak jest wskazania, dlaczego i w oparciu o jakie przesłanki organy uznały, że fotografie załączone do pisma z 1 lipca 2013 r. dokumentują stan bezpośrednio przed wykonaniem robót z lipca 2013 r., które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem z góry wykluczyć, że okapy zostały legalnie wykonane przez poprzednią właścicielkę nieruchomości, a roboty wykonane po nawałnicy z czerwca 2013 r. były w istocie remontem a nie przebudową. Sąd podzielił przy tym stanowisko zawarte w wydanym w sprawie nieprawomocnym wyroku z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 189/14, że nawet gdyby inwestorka wykonała wyłącznie roboty remontowe objęte zgłoszeniem z dnia 1 lipca 2013 r., to i tak nie były one legalne, bowiem w dniu 18 lipca 2013 r. kiedy stwierdzono określone ich zaawansowanie, pomiędzy datą zgłoszenia a rozpoczęciem robót nie upłynęło 30 dni (art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane). Inne jednakże mogły być skutki wykonania przebudowy a inne remontu. Dla zastosowania sankcji z art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane konieczne było wcześniejsze dokonanie ustaleń, jakie konkretnie roboty zostały wykonane po nawałnicy z czerwca 2013 r., a tego w sprawie zabrakło. Sąd nie podzielił zarzutów skargi co do przekroczenia przez PINB określonego w art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane terminu 2 miesięcy do wydania decyzji z dnia [...] września 2013 r. (stosownie do art. 57 § 1 i 4 k.p.a., koniec tego terminu przypadający na dzień ustawowo wolny od pracy uległ przesunięciu na najbliższy dzień powszedni) oraz braku powiadomienia inwestorki o terminie i miejscu kontroli, które nastąpiło w sposób zastępczy o jakim mowa w art. 43 k.p.a. Wobec treści art. 80 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, organ I instancji nie naruszył także prawa strony do udziału w czynnościach kontrolnych, które w sytuacji braku udziału inwestora mogą być przeprowadzone przy udziale pełnoletniego świadka (jego funkcję pełnił mąż skarżącej A. G., który nie musiał legitymować się pełnomocnictwem inwestorki).

PINB decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nakazał B. G. rozbiórkę okapu dachu budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego przy ul. R. [...] w R. na działkach nr [...] i [...], nad ścianą szczytową od strony działki nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, nawiązując do wytycznych Sądu, wskazał, że zwrócił się do T. K. z zapytaniem o datę wykonania zdjęcia dołączonego do pisma z dnia 1 lipca 2013 r. oraz do Burmistrza Gminy R. o datę ustawienia kontenerów do segregowania odpadów widocznych na zdjęciu budynku przy ul. R. [...], zamieszczonym w miesięczniku "[...]" z kwietnia 2010 r. Udzielając odpowiedzi T.K. przekazał dodatkowe zdjęcia budynku z okresu w którym wykonywane były roboty przy dachu obiektu, informując, że wykonane zostały telefonem komórkowym w dniach 25-26 czerwca oraz 2 lipca 2013 r. Burmistrz Gminy R. poinformował natomiast, że kontenery takie jak widoczne na zdjęciu zamieszczonym we wskazanym miesięczniku, ustawiane były na terenie Gminy od 2006 r. Wskazał również na link do strony internetowej ze zdjęciem przedmiotowego budynku wykonanym podczas uroczystości Bożego Ciała w dniu 30 maja 2013 r. Wg organu, analiza zdjęć T. K. wskazuje, że roboty przy dachu prowadzone były już w dniu 25 czerwca 2013 r., która to data tylko o kilka dni różni się od daty podanej przez A. G. podczas kontroli przeprowadzonej 18 lipca 2013 r. Z informacji i zdjęć uzyskanych od Burmistrza wynika jednoznacznie, że dach budynku przy ul. R. [...] w kwietniu 2010 r., jak również w maju 2013 r., nie posiadał okapów.

W prowadzonej przez PINB ewidencji przekazanych przez Starostę [...] pozwoleń na budowę oraz zgłoszeń robót budowlanych do dnia 30 czerwca 2013 r. nie odnotowano faktu wydania pozwolenia na budowę lub przyjęcia zgłoszenia robót budowlanych przy dachu przedmiotowego budynku. W tej sytuacji zebrany materiał dowodowy daje podstawę do nakazania rozbiórki okapu jego dachu od strony działki nr [...].

Odwołanie od ww. decyzji złożyła B. G..

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], [...]WINB działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję PINB z [...] marca 2015 r.

W ocenie organu odwoławczego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że prowadzone roboty budowlane nie polegały na odtworzeniu stanu pierwotnego. Ze znajdujących się w aktach sprawy zdjęć T. K. oraz przekazanych przez niego i Burmistrza Gminy R. informacji wynika, że przed wykonaniem robót dach budynku mieszkalno-usługowego przy ul. R. [...] w R. nie posiadał okapów. W trakcie prowadzonych robót budowlanych przy przedmiotowym budynku w połaci dachowej wykonano okna dachowe, co jednak należy zakwalifikować jako remont; istnienie tych okien nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. W wyniku wykonania okapu dachu zwiększyła się jego powierzchnia, zmieniły się parametry techniczne i użytkowe budynku, dlatego zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane, wykonane roboty należy zakwalifikować jako przebudowę wymagającą pozwolenia na budowę.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 452/14, przesądził o ważności postanowienia PINB z dnia [...] lipca 2013 r. o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, wskazując, że PINB nie przekroczył terminu 2 miesięcy, o którym mowa w art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Fakt zaskarżenia wyroku tego Sądu z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1342/13 oddalającego skargę na postanowienie [...]WINB z dnia [...] października 2013 r., nie może przesądzać o ważności utrzymanego nim w mocy postanowienia PINB z dnia [...] lipca 2013 r., które korzysta z domniemania prawidłowości i ochrony trwałości. Ponieważ w tej sytuacji roboty budowlane prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę nie zostały zakończone, organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w trybie art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wydając nakazującą rozbiórkę decyzję, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...), jego przepisy stosuje się m.in. przy przebudowie budynków. Stosownie do § 12 ust. 5 pkt 1 tego rozporządzenia, odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m od okapu. Przedmiotowy budynek usytuowany jest w odległości 1,2 – 1,5 m od granicy z działką nr [...], zatem w świetle powyższych przepisów dach budynku nie może w ogóle posiadać okapu od strony tej działki.

B. G. w skardze do WSA w Rzeszowie, zarzuciła decyzji [...]WINB z [...] sierpnia 2015 r. naruszenie:

- art. 75 § 1 k.p.a., poprzez dopuszczenie dowodu z protokołu kontroli z dnia 18 lipca 2013 r. uzyskanego przez organ I instancji w sposób sprzeczny z prawem, albowiem skarżąca nie brała w niej udziału, mimo że w przedmiotowym budynku znajduje się jej gabinet stomatologiczny (przedsiębiorstwo), tj. w związku z art. 81a ust. 3 ustawy Prawo budowlane, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, gdyż na podstawie wyników tej kontroli PINB wszczął z urzędu postępowanie w sprawie;

- art. 75 § 1 w związku z art. 77, 80 i 81 k.p.a., poprzez pominięcie dowodu z oceny technicznej sporządzonej przez mgr inż. J. Z., zalegającej w aktach sprawy, w sytuacji, kiedy zaskarżona decyzja wydana została w ponownie przeprowadzonym postępowaniu (po uchyleniu przez sąd poprzednich decyzji);

- art. 153 p.p.s.a, poprzez nieuwzględnienie przez organ orzekający wskazań co do ponownego postępowania zawartych w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 452/14, w wyniku którego uchylono wcześniejszą decyzję organu orzekającego jak i organu odwoławczego;

- art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie ww., w pierwszej kolejności przepisu w sytuacji ponownego postępowania, a to po upływie niemal 24 miesięcy od wydania postanowienia z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, a więc po upływie terminu prawem przewidzianego. Nadto wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa, albowiem wydana została bez podstawy prawnej w sytuacji, kiedy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych z dnia [...] lipca 2013 r. utraciło ważność wskutek uchylenia wcześniejszych decyzji przez WSA w Rzeszowie;

Skarżąca wskazała także, na naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez bezkrytyczne przyjęcie, że przedmiotowy dach posiada okapy, w sytuacji, gdy żaden z organów orzekających nie wskazał definicji tego pojęcia, mimo że niniejsze postępowanie trwa ponad 2 lata, a to w związku z naruszeniem § 12 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...), poprzez obliczanie odległości od nieistniejącego elementu oraz poprzez "sztywne" odwołanie się do przepisów bez uwzględnienia "realiów" prowadzonego postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano na ustalony przez organy nadzoru budowlanego mieszkalno-usługowy charakter budynku. Ponieważ mieści się w nim gabinet stomatologiczny skarżącej, a remont dachu pochodził ze środków uzyskanych z prowadzonej przez nią w tym zakresie działalności gospodarczej, przeprowadzona przez PINB 18 lipca 2013 r. kontrola dotyczyła przedsiębiorcy, który powinien zostać o niej zawiadomiony. Wbrew stanowisku Sądu, o planowanej kontroli skarżąca nie została zawiadomiona, gdyż A. G. nie doręczył jej przedmiotowego pisma. Fakt pokrewieństwa nie przesądza o zaliczeniu go do kręgu osób uprawnionych do odbioru pism w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza że nie mieszka on w przedmiotowym budynku i nie jest domownikiem skarżącej. Brak zatem doręczenia skarżącej zawiadomienia o kontroli oraz jej przeprowadzenie bez jej udziału jako przedsiębiorcy, czynią wykonane czynności nieważne z mocy prawa, w związku z czym protokół z 18 lipca 2013 r. nie może posłużyć za dowód w sprawie. Organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły, na jakiej podstawie przyjęły, że skarżąca nie jest przedsiębiorcą i wystarczające było przywołanie do kontroli jednego pełnoletniego świadka, skoro wskazują, że czynności dotyczą budynku mieszkalno-usługowego.

Skarżąca zwróciła uwagę, że podstawą wydania decyzji z [...] września 2013 r. było niedostarczenie w terminie oceny technicznej wykonanych robót. Wskazała, że mieszcząc się w 30-dniowym terminie do dostarczenia oceny, wniosła o jego przedłużenie, a po negatywnych dla niej rozstrzygnięciach, w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (doręczenia jej postanowienia PINB z dnia [...] lipca 2013 r.), złożyła wniosek o przywrócenie terminu do dostarczenia oceny technicznej, dopełniając tej czynności. Ocena ta zalega w aktach sprawy, jednak organy nie odniosły się do tego dowodu, naruszając art. 77 k.p.a. Z oceny tej wynikają zaś odmienne wnioski niż poczyniły to organy.

Nawiązując do wytycznych wskazanych w wyroku sygn. akt II SA/Rz 452/14, a obejmujących konieczność ustalenia dat wykonania fotografii i okapów, skarżąca zwróciła uwagę na zalegające w aktach sprawy pisma uczestniczki J. O. oraz sąsiadki J. U., wskazujących, że przedmiotowy dach jest taki sam jak przed zniszczeniem w czerwcu 2013 r. Żaden z organów nie odniósł się do tego, w efekcie czego nie został dostatecznie wyjaśniony stan faktyczny sprawy. Wystąpienie organu I instancji do T. K. czy Gminy R. jest niewystarczające, gdyż pozbawia skarżącą możliwości zweryfikowania twierdzeń tych podmiotów. Zwrócono także uwagę na zasygnalizowaną przez Sąd we wskazanym wyroku konieczność zbadania, czy nie upłynął już termin z art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, na co organy orzekające nie zwróciły uwagi. Tymczasem skarżąca już w odwołaniu od decyzji PINB podnosiła, że termin ten upłynął.

Skarżąca podkreśliła, że na potrzebę zbadania w pierwszej kolejności, czy nie upłynął już termin z art. 51 ust. 1 ustawy Prawa budowlane zwrócił już uwagę Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 452/14. O wadliwości obydwu wydanych w sprawie decyzji świadczy fakt, że organy nie zbadały i nie wypowiedziały się w tym zakresie, mimo związania wytycznymi Sądu na podstawie art. 153 p.p.s.a. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wydano [...] lipca 2013 r., a po nich zapadła pierwsza decyzja PINB oraz [...]WINB. W następstwie ich uchylenia przez WSA, zaskarżona decyzja została wydana po upływie 2 miesięcy od wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Zdaniem organu odwoławczego, wobec wydania w terminie decyzji PINB z dnia [...] września 2013 r., postanowienie to nie utraciło mocy, co jednak stoi w sprzeczności ze stanowiskiem doktryny i orzecznictwa, że takie postanowienie traci moc nie tylko w wyniku uchylenia decyzji w postępowaniu sądowo-administracyjnym, ale również w postępowaniu odwoławczym. Nie chodzi tutaj bowiem o sam 2-miesięczny termin od doręczenia czy wydania postanowienia w przedmiocie wstrzymania, ale o termin w kontekście kolejnego postępowania. Utrata ważności postanowienia o wstrzymaniu robót następuje bowiem wówczas, gdy decyzja o przywróceniu budynku do stanu poprzedniego nie zostanie wydana w terminie 2 miesięcy, a także wówczas, gdy wydana w tym terminie decyzja zostanie prawomocnie uchylona wyrokiem sądu administracyjnego, co ma miejsce w niniejszej sprawie. W tej sytuacji postanowienie z dnia [...] lipca 2013 r. utraciło ważność, a zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej.

Skarżąca zwróciła także uwagę na brak legalnej definicji "okapu", podkreślając brak wyjaśnienia rozumienia przez organy tego pojęcia. Wyjaśniła, że w potocznym ujęciu przez okap dachu należy rozumieć dolną poziomą krawędź dachu i nie można go utożsamiać z wystawaniem dachu, którego konstrukcja stanowi jednolity układ pokrywający budynek. Nie ma fizycznej możliwości wyodrębnienia jakichkolwiek elementów przedmiotowego dachu, zatem trudno się zgodzić, że w sprawie ma zastosowanie § 12 pkt 3 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., który dotyczy przede wszystkim sytuacji projektowania i budowy nowych budynków (obejmując również przebudowę i rozbudowę, ale już nie remont). Tym samym nie dotyczy on nieruchomości w R. przy ul. R. [...]. Ewentualna zmiana parametrów technicznych i użytkowych budynku w związku z wykonaniem dachu z okapami nie może świadczyć o przebudowie, bowiem sam organ określa wysięg okapu na zaledwie 60 cm, a więc znikomy. W niniejszej sprawie Starosta nie złożył sprzeciwu co do planowanych przez inwestorkę robót, a ponadto istnieje możliwość lokalizacji budynków nawet przy granicy z działką sąsiednią. W tej sytuacji nawet ewentualna minimalna niezgodność inwestycji z przepisami technicznymi w żaden sposób nie zakłóci możliwości zabudowy działki nr [...], zatem powinna być ona zakwalifikowana jako zgodna z prawem, przy uwzględnieniu, że organy respektują konstytucyjne zasady proporcjonalności czy adekwatności swoich poczynań. Ponieważ okap nie może być rozebrany bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu (usunięcia blachodachówki z całej powierzchni dachu, usunięcia folii paroprzepuszczalnej, skrócenia krokwi), obowiązek nałożony przez PINB jest niewykonalny z uwagi na fakt, że w rzeczywistości prowadzi do rozbiórki całości dachu budynku (którego remont - wobec braku sprzeciwu Starosty – wykonano zgodnie z prawem). Podkreślono także, że przy granicy działek [...] i [...] znajduje się kanał burzowy, który stanowi ograniczenie dla ewentualnej zabudowy działki nr [...] w bliskim sąsiedztwie działki nr [...]. Organy pominęły także, że na działce nr [...] od kilkunastu lat znajduje się parking, który nie powinien tam funkcjonować. Skoro sąsiednia działka jest zagospodarowania w sposób niezgodny z prawem, tym samym nie można obarczać skarżącej konsekwencjami rozbiórki.

W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, wskazując, że przesłanki do wydania rozstrzygnięcia zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania A. G. w piśmie złożonym na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku oświadczył, iż popiera skargę B. G., a zawarta w niej argumentacja w odniesieniu do naruszeń prawa procesowego oraz materialnego (art. 51 ustawy Prawo budowlane) wyraźnie wskazuje na wadliwość wydanego rozstrzygnięcia. Organy w toku kilkuletniego postępowania nie ustaliły stanu faktycznego, pominęły materiał dowodowy w postaci oceny technicznej J. Z. oraz nie wykonały zaleceń zawartych w wyroku WSA w Rzeszowie sygn. akt II SA/Rz 452/14. Podniesiono także, że jako współwłaściciel działki nr [...] na zasadzie małżeńskiej wspólnoty majątkowej ze skarżącą oraz współwłaściciel w ¼ działki nr [...] powinien występować w postępowaniu w charakterze strony. Zamieszkuje w B., a pod adresem R. [...] w R. przebywa tylko sporadycznie z uwagi na fakt współwłasności nieruchomości. Nie wskazywał go też jako adresu korespondencyjnego. Nie miał zatem możliwości zapoznania się z treścią kierowanej do niego na ten adres korespondencji, a tym samym pozbawiony został możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym.

W merytorycznym uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazał, że przy rozpatrywaniu sprawy należy wziąć w szczególności pod uwagę wytyczne Sądu zawarte w wyroku WSA z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 452/14. W jego uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organy nie wyjaśniły dostatecznie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, w tym z jakiego okresu pochodzi fotografia załączona do pisma T. K. z 1 lipca 2013 r. oraz kiedy i czy legalnie wykonano okapy. Bez ustalenia z jakiego okresu pochodzą fotografie oraz bez przesłuchania świadków czy stron nie można było stwierdzić, czy rzeczywiście okapy wykonano dopiero po nawałnicy w czerwcu 2013 r. i czy roboty w tym zakresie wykonano nielegalnie.

Sąd I instancji uznał, że czynności podjęte przez organy nadzoru budowlanego, mające odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji [...]WINB z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz decyzji PINB z dnia [...] marca 2015 r. nie czynią zadość tym wytycznym. Wprawdzie organy podjęły pewne czynności w tym kierunku (powołując się na analizę zdjęć i informacji uzyskanych od T. K. oraz Burmistrza Miasta R.), niemniej poczynione przez nie wyłącznie na tej podstawie ustalenia nie jawią się jako zupełne i wystarczające. Odnośnie zdjęć wykonanych przez T. K., w tym zdjęcia załączonego pierwotnie do pisma z dnia 1 lipca 2013 r., organy oparły się na jego oświadczeniu o ich wykonaniu 25 i 26 czerwca oraz 2 lipca 2013 r. telefonem komórkowym, o czym mają też świadczyć zachowane zapisy właściwości plików zawarte wraz ze zdjęciami na przekazanej przez niego do akt sprawy płycie CD. Wg zaś informacji uzyskanych od Burmistrza Miasta R., widoczne na zdjęciu zamieszczonym w miesięczniku "[...]" z kwietnia 2010 r. kontenery na odpady (widoczne na tle przedmiotowego budynku bez okapów) ustawione były w tym miejscu od 2006 r. Dodatkowo Burmistrz wskazał na zdjęcie zamieszczone na stronie internetowej [...] z uroczystości Bożego Ciała z dnia 30 maja 2013 r. z widoczną częścią przedmiotowego budynku od strony działki nr [...] i dachem bez okapu.

W ocenie Sądu, informacje te wraz ze zdjęciami mogą jedynie uprawdopodabniać tezę, że budynek przy ul. R. [...] w R. do czasu rozpoczęcia prac przez B. G. (czerwiec/lipiec 2013 r.) pozbawiony był okapów, niemniej samoistnie nie mogą być uznane za wystarczające dowody do ostatecznego przesądzenia tej kwestii. Abstrahując od rzeczywistej daty rozpoczęcia robót przy dachu (na ich jeszcze wcześniejsze rozpoczęcie niż w deklarowanym przez A. G. w toku kontroli 18 lipca 2013 r. dniu 1 lipca 2013 r. mogłyby wskazywać zdjęcia T. K.), wynika to przede wszystkim z braku jakiejkolwiek weryfikacji i potwierdzenia autentyczności oraz ówczesnej aktualności zdjęć (dat ich wykonania, autorów) zamieszczonych na wskazanej wyżej stronie internetowej - jako mających pochodzić z uroczystości Bożego Ciała z dnia 30 maja 2013 r. oraz w miesięczniku "[...]" w kwietniu 2010 r. Odnośnie zdjęcia zamieszczonego w miesięczniku "[...]", w zalegającym w aktach sprawy organu I instancji (k. 53) piśmie z dnia 15 grudnia 2014 r. Burmistrz Gminy R. wyjaśnił, że szczegółowe dane na jego temat może ustalić i udzielić jedynie Redakcja tego pisma bądź jego autor. Do kwestii tej orzekające w sprawie organy nie ustosunkowały się i nie wyjaśniły, dlaczego uznały poczynienie takich ustaleń za zbędne, zwłaszcza że dokonana przez Sąd na podstawie wydruków zamieszczonych w aktach sprawy jak i plików zawartych na załączonej płycie CD analiza zdjęć T. K. oprócz dat ich wykonania pozwala stwierdzić tylko i wyłącznie fakt wykonywania prac m.in. przy objętym nakazem rozbiórki okapie od strony działki nr [...], jednak nie uprawnia do jednoczesnego wniosku – jako zbyt daleko idącego na obecnym etapie postępowania – że okapu w tym miejscu wcześniej nie było, a fotografie dokumentują stan jaki istniał bezpośrednio przed wszczęciem robót w czerwcu/lipcu 2013 r. Na poczynienie niezbędnych ustaleń, oprócz dat wykonania fotografii, miała pozwolić wskazywana także przez Sąd w wyroku sygn. akt II SA/Rz 452/14, potrzeba przesłuchania na tę okoliczność świadków i stron postępowania, jako czynności niezbędnych do stwierdzenia, czy rzeczywiście okapy wykonano dopiero po nawałnicy w czerwcu 2013 r. i czy roboty w tym zakresie wykonano nielegalnie (w tym zakresie Sąd wskazał m.in., że w toku postępowania sądowoadministracyjnego toczącego się w ww. sprawie, wpłynęły pisma J. O. (uczestniczki) oraz J. U. zam. R. ul. R. [...], z których wynikało, że okapy mogły powstać na przełomie lat dziewięćdziesiątych i dwutysięcznych). We wskazanym wyroku nawiązano także do sporządzonej w sprawie oceny technicznej i zawartych w niej zdjęć wskazujących, że na dachu budynku stanowiącego przedmiot postępowania od strony ulicy znajdują się dwa okna połaciowe, których nie ma na żadnym ze zdjęć, jakie posłużyły organom za materiał dowodowy stanowiący podstawę uznania, że okapy budynku zostały wykonane w trakcie robót prowadzonych po uszkodzeniu dachu wskutek nawałnicy w czerwcu 2013 r.

W tej sytuacji, Sąd wojewódzki stwierdził, że organy w żaden sposób nie wyjaśniły, dlaczego i w oparciu o jakie przesłanki uznały, że fakt samowolnych robót związanych z wykonaniem nieistniejącego wcześniej okapu samoistnie wynika z zalegających w aktach sprawy fotografii, z pominięciem innych, ww. okoliczności. Brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, skutkujący brakiem prawidłowego uzasadnienia wydanych przez organ I i II instancji rozstrzygnięć, świadczy o naruszeniu przepisów postępowania, a to art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skutkowało to równocześnie nieprawidłowym (co najmniej przedwczesnym) zastosowaniem przez organy art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane i wydaniem na jego podstawie nakazu rozbiórki okapu, zwłaszcza że niezależnie od powyższego, w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 452/14 Sąd wskazał także na potrzebę zbadania przez organy w ponownym postępowaniu w pierwszej kolejności, czy nie upłynął już wskazany w powyższym przepisie termin i w razie potrzeby dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, kwestia ta została w zaskarżonej decyzji [...]WINB oraz decyzji organu I instancji całkowicie pominięta.

Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia przepisów postępowania poprzez dopuszczenie dowodu z protokołu kontroli z dnia 18 lipca 2013 r. uzyskanego przez organ I instancji w sposób sprzeczny z prawem (poprzez pozbawienie skarżącej udziału w niej), Sąd I instancji podkreślił, że w kwestii tej wypowiedział się już WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 452/14, uznając prawidłowość czynności kontrolnych jako przeprowadzonych w trybie art. 80 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w obecności przywołanego pełnoletniego świadka (męża skarżącej – A. G.), które to stanowisko wiąże Sąd orzekający w niniejszej sprawie, a którego ponowne szczegółowe przytaczanie jest zbędne. Dodatkowo Sąd zauważył, że przeprowadzona kontrola nie miała żadnego związku z prowadzonym przez skarżącą w przedmiotowym budynku gabinetem stomatologicznym i brak było podstaw do traktowania jej w postępowaniu jako przedsiębiorcy, a jej udział w postępowaniu jako strony determinowany był nie kwestionowanym statusem inwestora robót i właściciela (współwłaściciela) nieruchomości.

Sąd nie podzielił również podnoszonych przez pełnomocnika A. G. w toku rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku nieprawidłowości związanych z naruszeniem jego prawa jako uczestnika do aktywnego udziału w postępowaniu administracyjnym, a wynikającego z doręczania mu korespondencji na adres związanego z przedmiotem postępowania budynku (R., ul. R. [...]), zamiast na adres zamieszkania (B., ul. B. [...]). Jako wykazano bowiem w toku postępowania, jako współwłaściciel nieruchomości przebywał pod adresem R., ul. R. [...], posiadał wiedzę o toczącym się postępowaniu (biorąc udział w czynnościach kontrolnych w dniu 18 lipca 2013 r.) i nie wskazywał innego adresu. Fakt zamieszkiwania w innej miejscowości (pod innym adresem) zostanie jednak wzięty pod uwagę przez organy w toku dalszego postępowania w sprawie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, jak również o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a i art. 153 p.p.s.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób, który pozbawia zarówno organ jak i strony postępowania informacji o powodach uwzględnienia skargi, niezastosowanie się do oceny prawnej sprawy wynikającej z prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 28 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 452/14, brak uzasadnienia podstawy prawnej wyroku w aspekcie naruszenia prawa materialnego oraz brak precyzyjnych wskazań co do dalszego postępowania, co nie daje rękojmi, że dokonano w sposób zgodny z powołanymi przepisami kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...],

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., poprzez uznanie, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją naruszono ww. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego:

- art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, poprzez ich niezastosowanie do robót budowlanych polegających na przebudowie obiektu budowlanego, dokonanej z naruszeniem ww. przepisów warunków technicznych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podkreślił, że lektura wyroku nie daje odpowiedzi na pytanie o przyczynę uwzględnienia skargi. Uzasadnienie wyroku zawiera m.in. wywody mające na celu wykazanie, że organy odstąpiły od oceny prawnej sprawy wynikającej z wyroku tego Sądu z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt: II SA/Rz 452/14. Dokładna analiza uzasadnienia skłania jednak do wniosku, że to WSA w Rzeszowie odstępuje od dokonanej oceny prawnej sprawy, nakazując badanie okoliczności, które były już przedmiotem oceny tego Sądu, a zarazem wskazuje na fakt niewykonania wytycznych, które nie były przedmiotem wskazań co do dalszego postępowania jak i konkretnych obowiązków pod adresem organów. Jednym z uchybień organów miała być okoliczność, że "(...) w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 sierpnia 2014 r., II SA/Rz 452/14 (s.12) Sąd wskazał także na potrzebę zbadania przez organy w ponownym postępowaniu w pierwszej kolejności, czy nie upłynął już wskazany w powyższym przepisie termin i w razie potrzeby dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; także ta kwestia została w zaskarżonej decyzji WINB oraz decyzji organu I instancji całkowicie pominięta". Tymczasem WSA w Rzeszowie w wyroku tym stwierdza, że "(...) w ocenie Sądu nie był zasadny zarzut dotyczący przekroczenia przez PINB terminu 2 miesięcy, o którym mowa w art. 51 ust 1 U.p.b., gdyż ostatnim dniem dla wydania decyzji był [...] września 2013 r., skoro [...] września wypadał w niedzielę. Zastosowanie znalazł tu przepis art. 57 § 4 i § 1 kp.a., stanowiący, iż jeśli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy (w tym wypadku była to niedziela), za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy dzień powszedni - tu poniedziałek [...] września 2013 r." WSA w Rzeszowie w tym zakresie nie stosuje się więc do oceny prawnej zawartej w wyroku II SA/Rz 452/14, co narusza art. 153 p.p.s.a. zgodnie z którym, okoliczności faktyczne i prawne sprawy osądzone prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, nie mogą być przedmiotem ponownej oceny ani przez ten sąd, ani przez organ. WSA w Rzeszowie nie zawarł jakiegokolwiek stanowiska, dlaczego nie czuje się związany oceną prawną w tym zakresie i żąda od organów podjęcia czynności mających na celu wyjaśnienie okoliczności, które zostały już przesądzone przez ten Sąd w wyroku o sygn. akt II SA/Rz 452/14. Ponadto, wbrew stanowisku WSA w Rzeszowie, zaskarżona decyzja organu wojewódzkiego zawiera szczegółowe uzasadnienie prawne dotyczące ważności postanowienia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych związanych z przebudową budynku mieszkalnego przy ul. R. [...] w R..

W ocenie skarżącego kasacyjnie organu, nie jest także zrozumiałe, co WSA w Rzeszowie miał na myśli pisząc, że przeprowadzone przez organ czynności wyjaśniające mogą co najwyżej uprawdopodabniać tezę, że w budynku przy ul. R. [...] w R. do czasu rozpoczęcia prac przez B. G. pozbawiony był okapów, ale samoistnie nie mogą być wystarczające za dowody przesądzające ostatecznie tę kwestię. Na przeszkodzie tej stoi brak (...) jakiejkolwiek weryfikacji i potwierdzenia autentyczności oraz ówczesnej aktualności zdjęć (dat ich wykonania, autorów) zamieszczonych na wskazanej wyżej stronie internetowej - jako mających pochodzić z uroczystości Bożego Ciała z dnia 30 maja 2013 r. oraz w miesięczniku "[...]" w kwietniu 2010 r. Natomiast w wyroku o sygn. akt II SA/Rz 452/14 stwierdza, że bez ustalenia z jakiego okresu pochodzą fotografie, bez przesłuchania świadków czy stron nie można stwierdzić czy rzeczywiście okapy wykonano dopiero po nawałnicy w czerwcu 2013 r. i czy roboty w tym zakresie wykonano nielegalnie. W wyroku tym była więc mowa o konieczności weryfikacji okresu, w jakim były robione zdjęcia, co organ uczynił w stosunku do zdjęć przedstawionych przez T. K., które stanowiły materiał dowodowy akt sprawy zakończonych decyzją WINB z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...]. Zweryfikowano w tym zakresie również zdjęcia, które zostały dołączone do akt postępowania administracyjnego po prawomocnym wyroku tego Sądu, czyli zdjęcie nr 157 z uroczystości Bożego Ciała w R. z dnia 30 maja 2013 r., opublikowane na stronie internetowej [...] oraz zdjęcie zamieszczone w miesięczniku "[...]" z dnia 4 kwietnia 2010 r. W powołanym prawomocnym wyroku brak jest jakiejkolwiek wzmianki kwestionującej autentyczność oraz ówczesną aktualność zdjęć. Trudno więc uznać, że organ nie wykonał zaleceń wynikających z prawomocnego wyroku, skoro kwestia autentyczności oraz aktualności jakichkolwiek zdjęć nie była przedmiotem obowiązku wyjaśnienia w ponownym postępowaniu administracyjnym. W ocenie strony skarżącej kasacyjnie, tym bardziej jest to zastanawiające, że WSA w Rzeszowie kwestionuje autentyczność zdjęć opublikowanych na stronie internetowej [...] oraz w miesięczniku "[...]", nie wyjaśnia dlaczego autentyczność tych zdjęć lub ich brak oraz ówczesna aktualność budzi jego wątpliwości i jakie dowody przeciwne podważają wynikające z nich ustalenia. Należy mieć ponadto na uwadze, że ani Burmistrz Gminy R. w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. oświadczając, że kontenery uwidocznione obok budynku B. G. na zdjęciu opublikowanym w miesięczniku "[...]" (zdjęcie przedstawiające budynek bez okapu) ustawiane są w Gminie od 2006 r., jak i osoby odpowiedzialne za publikację zdjęć na stronie internetowej [...], publikujące zdjęcia z uroczystości Bożego Ciała z dnia 30 maja 2013 r., nie są zainteresowani wynikiem sprawy, w przeciwieństwie do skarżącej oraz jej pełnomocniczki, których oświadczenia składane w toku postępowania administracyjnego jak i sądowoadministracyjnego sygn. akt II SA/Rz 452/14, zostały podważone przez ww. zdjęcia. Tych okoliczności sprawy WSA w Rzeszowie w ogóle nie wziął pod uwagę.

Zdaniem organu, zaskarżony wyrok nie zawiera precyzyjnych wskazań co do dalszego postępowania. WSA w Rzeszowie co prawda stwierdza, że wskazania te pochodzą wprost z uzasadnienia wyroku, jednak zdaniem organu brak jest konkretnych wytycznych, zwłaszcza w odniesieniu do obowiązku weryfikacji i potwierdzenia autentyczności oraz ówczesnej aktualności zdjęć (dat ich wykonania, autorów) zamieszczonych na wskazanej wyżej stronie internetowej - jako mających pochodzić z uroczystości Bożego Ciała z dnia 30 maja 2013 r. oraz w miesięczniku "[...]" w kwietniu 2010 r. WSA w Rzeszowie nie wskazuje, jakie kroki powinny zostać podjęte oraz jakie środki będą wystarczające do stwierdzenia, że są one autentyczne, a w szczególności zdjęcie dokumentującego uroczystości Bożego Ciała z dnia 30 maja 2013 r., które jest kluczowe dla sprawy.

Wnoszący skargę kasacyjną wskazał także, że zarówno organ wojewódzki jak i organ powiatowy wyjaśnił w uzasadnieniach własnych decyzji, na jakich podstawach uznano, że wykonanie nieistniejącego wcześniej okapu nastąpiło w ramach robót wykonywanych w czerwcu/lipcu 2013 r., które w tym zakresie nie polegały na odtworzeniu stanu pierwotnego. W decyzjach tych uzasadniono, że przyznano moc dowodową zdjęciom przedłożonym przez T. K., przedstawiającym przedmiotowy budynek z okresu, w którym rozpoczęto roboty budowlane przy dachu obiektu. T. K. poinformował organ, że zdjęcia te zostały wykonane telefonem komórkowym w dniach 25.06.2013 r., 26.06.2013 r. oraz 02.07.2013 r. Ograny uwzględniły również informację Burmistrza Gminy R. (pismo z [...] grudnia 2014 r., znak: [...]), że kontenery takie jak widoczne na zdjęciu zamieszczonym w miesięczniku "[...]" z kwietnia 2010 r., na którym widoczny jest również przedmiotowy budynek były ustawiane na terenie Gminy od 2006 r. (tytuł zdjęć: [...]). Jako dowód w sprawie uznano zdjęcie powyższego budynku wykonane podczas uroczystości Bożego Ciała w dniu 30 maja 2013 r. w R., na którym uwidoczniony jest budynek B. G. bez okapów (zdjęcie nr 157 opublikowane na stronie internetowej [...]. Z tych zdjęć, a zwłaszcza 30 maja 2013 r. wynika więc, że przed wykonaniem robót w miesiącach czerwiec/lipiec 2013 r. dach nie posiadał okapów. Organ podkreślił, że miał na uwadze, że zarówno Burmistrz Gminy R. jak i osoby odpowiedzialne za publikację zdjęć na tej stronie internetowej, publikujące zdjęcia z uroczystości Bożego Ciała z dnia 30 maja 2013 r., nie są osobami zainteresowanymi wynikiem sprawy, w przeciwieństwie do skarżącej oraz jej pełnomocniczki, których oświadczenia składane w toku postępowania administracyjnego zostały podważone przez ww. zdjęcia. Tym samym ustosunkowano się i wyjaśniono, czym kierowały się organy uznając, że budynek co najmniej do dnia 30 maja 2013 r. nie miał okapów. Przesłankami do uznania powyższej okoliczności za udowodnioną - wbrew ocenie WSA w Rzeszowie nie były samoistnie tylko zdjęcia, ale również oświadczenie Burmistrza z dnia 15 grudnia 2014 r., podważające oświadczenie skarżącej i jej pełnomocniczki o wybudowaniu okapów w 2002 r. Te pominięte okoliczności, o których mowa w zaskarżonym wyroku, a którym organy odmówiły mocy dowodowej, to oświadczenia skarżącej, jej pełnomocniczki oraz oświadczenia wynikające z pism J. O. i J. U., z których wynikało, że okapy w budynku B. G. mogły powstać na przełomie lat dziewięćdziesiątych i dwutysięcznych. Ustalenia organów dotyczące istotnych dla sprawy okoliczności są natomiast są spójne i nie wykluczają się z zeznaniami T. K. i przedstawionymi przez niego zdjęciami. W związku z tym, że stan faktyczny sprawy został ustalony przez ww. materiał dowodowy, zdaniem organu nie mógł on być skutecznie zakwestionowany przez zeznania świadków, dlatego też odstąpiono od przesłuchania J. O. jak i J. U.. Tak samo zrezygnowano z ustalania okoliczności powstawania okien połaciowych w budynku skarżącej od strony ulicy, których to okien nie ma na żadnym ze zdjęć, jakie posłużyły organom za materiał dowodowy ostatecznej decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...].

Skarżący kasacyjnie podniósł, że prawidłowość wdrożenia właściwej procedury wobec robót budowlanych wykonywanych przez skarżącą przy budynku mieszkalnym w R., ul. R. [...] potwierdza również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2016 r., sygn. akt: II OSK 2669/14, w którym stwierdzono, że "oceniając tryb zastosowany przez organy (a więc przyjęcie, że w sprawie należy wdrożyć tryb naprawczy z art. 50 i 51 P.b.), nie sposób zarzucić wadliwości wyrokowi oddalającemu skargę. Dla samego wstrzymania prowadzonych robót budowlanych kwestia, czy stanowiły one przebudowę czy tylko remont (jak konsekwentnie twierdzi skarżąca), pozostaje bez znaczenia. Jeśli bowiem to był wyłącznie remont, to i tak podjęcie prac przed 30-dniowym terminem od dokonania zgłoszenia oznacza konieczność uruchomienia trybu naprawczego. Przedmiotowe roboty budowlane zakwalifikowano jako remont oraz jako przebudowę dachu z uwagi na fakt wykonania okapów, których budynek do tego czasu nie posiadał i w tym zakresie nie można mówić o odtworzeniu stanu pierwotnego. W sprawie zatem znajdują zastosowanie przepisy warunków technicznych zawarte w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§12 ust. 5 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia). Zgodnie z § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa. Biorąc pod uwagę usytuowanie budynku skarżącej w odległości 1,20 m - 1,50 m od granicy z działką sąsiednią (działka nr ewid. [...]), w świetle powyższych przepisów, dach budynku nie może w ogóle posiadać okapu od strony tej działki. Powyższe okoliczności uzasadniały orzeczenie rozbiórki okapu przedmiotowego od strony działki ewid. nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

W odpowiedziach na skargę kasacyjną B. G. i A. G. wnieśli o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie jej podstawy są usprawiedliwione.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, iż strona wnosząca ten środek odwoławczy, zarzucając naruszenie konkretnych przepisów prawa w określonej formie, sama wyznacza obszar kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bierze zaś pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a i art. 153 p.p.s.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób, który pozbawia zarówno organ jak i strony postępowania informacji o powodach uwzględnienia skargi, niezastosowanie się do oceny prawnej sprawy wynikającej z prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 28 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 452/14, brak uzasadnienia podstawy prawnej wyroku w aspekcie naruszenia prawa materialnego oraz brak precyzyjnych wskazań co do dalszego postępowania.

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, pisemne motywy powinny ponadto obejmować wskazania co do dalszego postępowania. Przepis ten określa zatem niezbędne elementy uzasadnienia, których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu, który doprowadził do takiego właśnie rozstrzygnięcia. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia, gdy lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku uchylającego akt administracyjny, pozbawiałoby stronę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 487/08).

W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku, co do zasady, zawiera ww. elementy, a uzasadnienie części prawnej jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia, które doprowadziły do uchylenia decyzji organów administracji publicznej. Niewątpliwie Sąd I instancji wskazał podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), jak również wskazał na przepisy, które w jego ocenie zostały naruszone (art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.). Nie można zgodzić się także z wnoszącym skargę kasacyjną, że brak jest uzasadnienia podstawy prawnej wyroku w aspekcie naruszenia prawa materialnego. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, podstawa prawna z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. ma swoje oparcie, jak wskazał Sąd I instancji, w "nieprawidłowym (co najmniej przedwczesnym)" zastosowaniu przez organy "art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy P.b.".

Jak wyżej wskazano, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, pisemne motywy powinny ponadto obejmować wskazania co do dalszego postępowania. Także i w tym przypadku nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie organem, że uzasadnienie wyroku nie zawiera precyzyjnych wskazań, co do dalszego postępowania. Na stronie 13 i 14 uzasadnienia Sąd I instancji odniósł się do ustaleń stanu faktycznego i stwierdzonych, w jego ocenie, braków dowodowych, m.in.: w zakresie "braku jakiejkolwiek weryfikacji i potwierdzenia autentyczności oraz ówczesnej aktualności zdjęć (dat ich wykonania, autorów) zamieszczonych na wskazanej wyżej stronie internetowej - jako mających pochodzić z uroczystości Bożego Ciała z dnia 30 maja 2013 r. oraz w miesięczniku "[...]" w kwietniu 2010 r."; potrzeby przesłuchania świadków i stron postępowania, jako czynności niezbędnych do stwierdzenia, czy rzeczywiście okapu wykonano dopiero po nawałnicy w czerwcu 2013 r. i czy w tym zakresie wykonano nielegalnie; oceny czy nie upłynął termin wskazany w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Trudno w tej sytuacji uznać, że wskazania co do dalszego postępowania mogą być dla organu mało czytelne. Czym innym jest natomiast, czy wskazania co do dalszego postępowania są zasadne i czy mają pokrycie w ocenie stanu faktycznego i prawnego ustalonego w postępowaniu administracyjnym i przyjętego przez sąd administracyjny, czy słuszne jest rozstrzygnięcie kasacyjne Sądu wojewódzkiego. W każdym bądź razie, błędnej oceny okoliczności faktycznych wnoszący skargę kasacyjną nie może utożsamiać z brakami uzasadnienia wyroku pierwszoinstancyjnego, a do tego zdaje się zmierzać także argumentacja skargi kasacyjnej przedstawiona w powołanym wyżej zarzucie.

Niesłusznie również skarżący kasacyjnie wysuwa w stosunku do Sądu I instancji zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a., stosownie do dyspozycji którego, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Faktem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 452/14, stwierdził, że "nie był zasadny zarzut dotyczący przekroczenia przez PINB terminu 2 miesięcy, o którym mowa w art. 51 ust. 1 U.p.b., gdyż ostatnim dniem dla wydania decyzji był [...] września 2013 r., skoro [...] września wypadał w niedzielę. Zastosowanie znalazł tu przepis art. 57 § 4 i § 1 k.p.a., stanowiący, iż jeśli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy (w tym wypadku była to niedziela), za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy dzień powszedni – tu poniedziałek [...] września 2013 r.", a także i to, że w ww. wyroku wskazano, że "w ponownym postępowaniu w pierwszej kolejności organy zbadają czy nie upłynął już termin z art. 51 ust. 1 U.p.b.". Nie można zatem uznać, że Sąd wojewódzki ponownie rozpatrujący sprawę nakazał badać okoliczności, związane z ważnością postanowienia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych, które były już przedmiotem oceny tego Sądu. Kwestie związane z ważnością postanowienia z dnia [...] lipca 2013 r. przy wydawaniu decyzji z dnia [...] września 2013 r., owszem zostały przesądzone, jednakże wymagały dodatkowego wyjaśnienia, w kontekście ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego, w następstwie uchylenia ww. wyrokiem decyzji organów nadzoru budowlanego z dnia [...] września 2013 r. i z dnia [...] lutego 2014 r.

W tym miejscu wypada zauważyć, że na tym tle w orzecznictwie sądowoadministracyjnym występowały pewne rozbieżności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 936/05, wyraził np. pogląd, że "utrata ważności postanowienia o wstrzymaniu robót następuje wówczas, gdy decyzja, o której mowa, nie zostanie wydana w terminie 2 miesięcy, a także wówczas, gdy wydana w tym terminie decyzja zostanie prawomocnie uchylona wyrokiem sądu administracyjnego. Obecnie zaś dominuje stanowisko, które skład orzekający podziela, że z punktu widzenia dochowania terminu, o którym mowa w art. 51 ust. 1, istotne jest wydanie decyzji przez organ I instancji w ciągu dwóch miesięcy od wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Dla ważności postanowienia o wstrzymaniu robót nie są istotne kolejne etapy procedury administracyjnej i np. uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1274/16; z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt II OSK 513/13; z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1558/06).

Słusznie natomiast zauważył wnoszący skargę kasacyjną, że błędnie Sąd wojewódzki w zaskarżonym wyroku z dnia 13 lipca 2016 r. stwierdził, że organ odwoławczy całkowicie pominął kwestię zbadania, czy nie upłynął już termin wskazany w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Niewątpliwie decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. zawiera analizę w tym zakresie, nadto prawidłową w kontekście przywołanych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazana wadliwość uzasadnienia wyroku, nie jest na tyle istotna, aby przemawiała za uwzględnieniem zarzutu z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Za zasadny należało natomiast uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., poprzez uznanie, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją naruszono ww. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalony przez organy nadzoru budowlanego stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Zgromadzona przez organ dokumentacja zdjęciowa, poparta informacją Burmistrza Gminy R. zawartą w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...], pozwalała na stwierdzenie, że dach budynku przy ul. R. [...] nie posiadał okapów w kwietniu 2010 r. (na marginesie także w lipcu 2012 r. – co wynika z serwisu internetowego Google Maps - Street View – lip 2012), jak również w maju 2013 r. Słusznie organ nadzoru budowlanego dał wiarę "naocznym" dowodom, w postaci zdjęć, pozostawiając poza zakresem rozważań oświadczenia B. G., jej pełnomocniczki oraz J. O. i J. U. Nie sposób jest kwestionować autentyczność i aktualności zdjęć opublikowanych na stronie internetowej [...] i w miesięczniku "[...]", albowiem, jak słusznie zauważył wnoszący skargę kasacyjną, osoby odpowiedzialne za publikację materiałów, nie są zainteresowane wynikiem sprawy. Organ nadzoru budowlanego ustalił także, z jakiego okresu pochodzą zdjęcia wykonane przez T. K., ww. przedstawił także dodatkowe zdjęcia z okresu, w którym rozpoczęto roboty budowlane przy dachu obiektu, informując, że zdjęcia te zostały wykonane telefonem komórkowym w dniach 25.06.2013 r., 26.06.2013 r., 02.07.2013 r. Niewadliwie także organ nadzoru budowlanego uznał, że w wyniku wykonania okapu dachu zwiększyła się powierzchnia dachu, dlatego też wykonane roboty budowlane należy zakwalifikować jako przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane. Ponadto, z ustaleń organu wynika, że B. G. dokonała zgłoszenia w dniu 1 lipca 2013 r. do Starosty [...] zamiaru przystąpienia do wykonywania robót budowlanych polegających na remoncie budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] w R.. Roboty budowlane zostały rozpoczęte już w dniu 25 czerwca 2013 r. (18 lipca 2013 r. dokonano także kontroli robót budowlanych na nieruchomości), a więc przed upływem 30 dni, od doręczenia zgłoszenia, w związku z tym dokonane zgłoszenie nie wywarło skutków prawnych. Prawidłowo zatem wszczęto procedurę z art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane.

W związku z powyższym, na uwzględnienie także zasługuje zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, poprzez ich niezastosowanie do robót budowlanych polegających na przebudowie obiektu budowlanego, dokonanej z naruszeniem ww. przepisów warunków technicznych.

Stosownie do § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisy tego rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2, a więc niewątpliwie, jak w niniejszej sprawie robót budowlanych zakwalifikowanych jako przebudowa.

Zgodnie z § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa. Jak zauważył organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, biorąc pod uwagę usytuowanie budynku skarżącej w odległości 1,20 m - 1,50 m od granicy z działką sąsiednią (działka nr ewid. [...]), w świetle powyższych przepisów, dach budynku nie może w ogóle posiadać okapu (dolnej część płaszczyzny dachu wystającej poza zewnętrzne ściany budynku - https://sjp.pwn.pl/slowniki/okap.html) od strony tej działki. Powyższe okoliczności uzasadniały orzeczenie rozbiórki okapu od strony działki ewid. nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

Należy zaakcentować, że podstawowym celem postępowania opartego na art. 51 ustawy Prawo budowlane jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, przez co należy rozumieć stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności z przepisami szeroko rozumianego Prawa budowlanego, a więc także z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepisy ww. rozporządzenia są jasne w swojej treści i bezwzględnie obowiązujące. Nie mogła być zatem wzięta pod uwagę argumentacja skarżącej podniesiona w skardze do Sądu wojewódzkiego, że wysięg okapu o 60 cm, stanowi minimalną niezgodność inwestycji z przepisami technicznymi, a tym samym jest dopuszczalny. Jedyną możliwością uchronienia się przed skutkami wynikającymi ze zrealizowania robót budowlanych z naruszeniem obowiązujących przepisów, było wystąpienie przez inwestora ze stosownym wnioskiem o wyrażenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, z czego jednakże nie skorzystał. Jak się bowiem przyjmuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, może zostać udzielone także w stosunku do obiektów budowlanych już zrealizowanych. Organ nadzoru budowlanego uwzględnia uzyskane przez inwestora odstępstwo w toku tzw. postępowania naprawczego (art. 50 – 51 Prawa budowlanego), jeżeli pozwala ono na osiągnięcie celu tego postępowania, a więc doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3152/14). Inicjatywa w tym zakresie leży po stronie inwestora.

W konsekwencji uznać należy, iż organy administracji publicznej ustaliły stan faktyczny sprawy administracyjnej zgodnie z unormowaniami procedury administracyjnej i prawidłowo dokonały subsumpcji przepisu prawa materialnego do poczynionych ustaleń faktycznych.

W tym stanie rzeczy stwierdzając, że skarga kasacyjna jest uzasadniona, zaś istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny miał podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i do rozpoznania skargi w oparciu o art. 188 p.p.s.a., a w następstwie tego do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265) i zasądził od B. G. na rzecz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] kwotę 730 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, przy czym na ww. kwotę składa się: równowartość uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej (250 zł), koszty zastępstwa procesowego udzielonego przez radcę prawnego (480 zł).