Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1197/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6121 Klasyfikacja gruntów
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: Art. 138  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 7b ust. 2  pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: Par. 5 ust. 1  pkt 5
journal: Dz.U. 2012 poz 1246
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 26 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy gleboznawczej klasyfikacji gruntu skargę oddala


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpoznaniu odwołania A. W. (dalej w skrócie skarżącej) decyzją z dnia 26 września 2018 r. nr [...] uchylił decyzję Starosty z dnia [...] 2018 r. nr [...] orzekającą o umorzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntu na działce nr [...] położonej w miejscowości C gmina W i orzekł o odmowie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów w działce nr [...] położonej w C gmina W.

Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Kpa (t. j., Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz.2101 ze zm.) oraz § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1246).

Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika następujący stan faktyczny i prawny:

Skarżąca zwróciła się w dniu 17 kwietnia 2018 r. do Starosty z wnioskiem o wykonanie ponownej klasyfikacji gruntów na obszarze działki ew. o nr [...] w miejscowości C, w ewidencji gruntów posiadającej klasyfikację gruntów R III b, która zdaniem wnioskującej nie odpowiada stanowi faktycznemu, gdyż powinna posiadać klasę R IV a.

Po zawiadomieniu stron pismem z dnia 8 maja 2018 r. o wszczęciu z wniosku skarżącej postępowania administracyjnego w sprawie klasyfikacji gruntu na działce nr [...] położonej na terenie miejscowości C gmina W – Starosta W wydał w dniu [...] 2018 r. decyzję o nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntu na działce nr [...] położonej na terenie miejscowości C gmina W stanowiącej własność A. W.

W toku postępowania organ I instancji dokonał analizy przeprowadzonej na objętym wnioskiem skarżącej obszarze klasyfikacji w latach 1964 i 1980 r., pozyskał decyzję o trwałym wyłączeniu gruntów rolnych z produkcji rolniczej w obrębie działki nr [...] i decyzję zatwierdzającą projekt budowlany udzielającą pozwolenia na budowę budynku usługowego i miejsc postojowych, pozyskał następnie odpis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ustalając przeznaczenie analizowanego obszaru i przeprowadził wizję w terenie.

Organ przyjął, że zgodnie z przepisem art. 20 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podlegają gleboznawczej klasyfikacji gruntów jedynie grunty rolne i leśne, a nie te wyłączone z produkcji rolniczej, w związku z czym prowadzenie postępowania jest bezprzedmiotowe i należy je umorzyć.

Odwołując się od powyższej decyzji, skarżąca podniosła, że okoliczność poddania gruntu obejmującego działkę o nr [...] klasyfikacją w latach 1964 i 1980 nie może uzasadniać odmowy dokonania ponownej klasyfikacji gruntów na wniosek właściciela a klasyfikacja winna odbyć się po analizie i dokonaniu odkrywek gleboznawczych na gruncie.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji podniósł, że decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego na podstawie przepisu art. 105 § 1 Kpa wydaje się, gdy zachodzi bezprzedmiotowość postępowania wynikająca z braku podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające a wynik tego postępowania ma charakter merytorycznego rozstrzygnięcia. Stwierdził on bowiem, że nie ma podstaw do przeprowadzenia ponownej klasyfikacji gruntów, gdyż objęta wnioskiem skarżącej działka została przeznaczona pod działalność gospodarczą i grunt jest obecnie użytkowany inaczej niż rolniczo.

W ocenie organu odwoławczego wynik przeprowadzonego postępowania pozwalał na merytoryczne rozpatrzenie sprawy, w związku z czym umorzenie postępowania było bezzasadne.

Organ odwoławczy wskazał, że zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych na podstawie ich cech i innych przesłanek określa załącznik nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016 r., poz.1034 ze zm.). Z punktu widzenia instytucji użytku gruntowego, procedury klasyfikacji gruntów są wtórne względem ustaleń użytku gruntowego. Po ustaleniu, że dany grunt to użytek rolny lub leśny przystępuje się do przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów na tym użytku. Zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, przez gleboznawczą klasyfikację gruntów rozumie się podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb.

Obecnie w rejestrze gruntów w działce nr [...] o powierzchni 0,2075 ha ujawniony jest użytek gruntowy grunty orne "Rlllb" o pow. 0,2075 ha. Klasa "Illb" tego użytku została ujawniona decyzją Naczelnika Miasta i Gminy z dnia 23 lutego 1980r. znak: [...] po przeprowadzonej gleboznawczej klasyfikacji gruntów wykonanej po melioracji. W uzasadnieniu decyzji Starosty wskazano, że działka w całości objęta została konturem klasyfikacyjnym RIIIb-B-6-h, który ustalony został na podstawie wykonanych odkrywek gleboznawczych - jako gleba wytworzona z pyłu zwykłego, o układzie gleby pulchnym do 20cm, dalej 20-40 cm lekko zbitym, a na głębokości 40-150 cm zbitym. W opisie odkrywek wykazano pojawiające się na głębokości 20 cm konkrecje w postaci pieprzy przechodzące w plamy, a oglejenie pojawiające się na głębokości 55 cm. Stosunki wodne określono jako: "okresowo za mokre". Jak potwierdził Starosta w decyzji, powyższa zmian była zgodna z § 5 ust. 1 obowiązującego wówczas rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Zgodnie z ww. przepisem klasyfikator mógł podnieść lub obniżyć klasę badanego gruntu w stosunku do klasy odpowiadającej danemu typowi gleby na podstawie obowiązującej tabeli klas gruntów, jeżeli szczególne przyczyny powodowały trwałe podniesienie wydajności danego gruntu np. wskutek jego zmeliorowania.

Przepis § 12 ww. rozporządzenia wskazuje, że klasyfikacja przeprowadzona na podstawie dotychczasowych przepisów zachowuje ważność.

Organ odwoławczy wskazał, że zmiany w jakości i strukturze gleb są procesem powolnym i praktycznie niezauważalnym na przestrzeni nawet kilkudziesięciu lat. Obniżenie klasy gruntów jest możliwe wyłącznie w przypadku rzeczywistego pogorszenia klasy gruntów rolnych z uwagi na zaistnienie przyczyn obiektywnych, nie będących wynikiem działań właściciela.

Organ zwrócił także uwagę, że skarżąca, domagając się zmiany (obniżenia klasy gruntu) nie wskazała na takie przyczyny, które byłyby przesłanką do obniżenia klasy gruntu. Również organ I instancji przeprowadzając wizję w terenie nie stwierdził, by zaistniały okoliczności, które wskazywałyby na rzeczywiste pogorszenie klasy gruntów rolnych.

Ponadto ustalono, że grunt objęty wnioskiem o zmianę klasyfikacji stracił charakter gruntu rolnego.

W toku prowadzonego postępowania organ ewidencyjny I instancji pozyskał bowiem informację o decyzji Starosty z dnia [...] 2017 r. znak: [...] (zmienionej decyzją [...] z dnia [...] 2018r., następnie decyzją [...] z dnia [...] 2018 r.), w których to Starosta zezwolił na trwałe wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej części przedmiotowej działki o powierzchni 1508.68 m2 stanowiącej użytek rolny w klasie bonitacyjnej Rlllb pod budowę budynku usługowego wraz z instalacjami oraz terenów utwardzonych. Ostatnią decyzją [...] z dnia [...] 2018 r. przesunięto "termin uiszczenia opłaty rocznej z tytułu trwałego wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolniczej z "począwszy od roku 2018" na "począwszy od roku 2019".

Ponadto decyzją z dnia [...] 2018r. znak: [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę zamierzenia budowlanego obejmującego budynek usługowy wraz z instalacjami oraz budowę miejsc postojowych.

Równocześnie zgodnie z odpisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka nr [...] znajduje się częściowo w terenach zabudowy usługowej 3/Ul j częściowo w terenach dróg publicznych ozn. [...].

W trakcie wizji stwierdzono, że przedmiotowa działka jest niezabudowana i w całości pokryta trawą.

Organ podniósł, że pojęcie "wyłączenia z produkcji" zdefiniowane zostało w przepisie art. 4 pkt. 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U z 2017r. póz. 1161) i oznacza "rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów". O rolniczym charakterze gruntu przesądza jego rolnicze przeznaczenie, a nie sposób jego wykorzystywania w danej chwili. O uznaniu nieruchomości za grunt rolny decyduje konkretne lub potencjalne jej wykorzystanie w celu prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie.

Z wizji terenowej nie wynika, by na przedmiotowej działce była prowadzona jakakolwiek produkcja rolnicza. Skarżąca również nie potwierdziła w toku prowadzonego postępowania, by działka była poddana stałej uprawie mechanicznej mającej na celu produkcję rolniczą czy ogrodniczą. Z kolei prawomocne decyzje o trwałym wyłączeniu gruntów rolnych z produkcji rolniczej pod budowę budynku usługowego a przede wszystkim decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę budynku usługowego - wskazują na odmienne przeznaczenie przedmiotowej działki i wskazuje na rozpoczęty (w sensie prawnym) przez właściciela działki proces inwestycyjny prowadzący do jej zabudowy.

Wobec powyższego w ocenie organu odwoławczego nie można dokonywać "obniżenia klasy bonitacyjnej gruntu" już wyłączonego z produkcji rolniczej, na który zostało wydane "pozwolenie na budowę budynku usługowego".

Sam fakt zmiany decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji rolniczej w zakresie przesunięcia "termin uiszczenia opłaty rocznej z tytułu trwałego wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolniczej z "począwszy od roku 2018" na "począwszy od roku 2019" - nie może być przesłanką do uznania tego gruntu za grunt rolny. Grunt ten nie może podlegać gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Gleboznawczej klasyfikacji gruntów podlegają bowiem zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - grunty rolne i leśne, a nie wszystkie grunty, w tym grunty wyłączone z produkcji rolniczej, na które została wydana decyzja zezwalająca na budowę budynku usługowego.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której podniosła zarzuty naruszenia:

- art. 1 pkt. 1, art. 6, art. 7, art. 19, art. 20, art. 61 § 1, art. 104 § 1 Kpa poprzez wydanie decyzji, która swoją treścią obejmuje ustalenie zmiany rodzaju użytku gruntowego polegające na utracie przez grunt charakteru rolnego, podczas gdy przedmiotem postępowania toczącego się na wniosek skarżącego było ustalenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów,

- art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2017, poz. 2101) - dalej jako "p.g.k" oraz § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. nr 38 poz. 454 ze zm.) poprzez ustalenie zmiany rodzaju użytku rolnego w sposób sprzeczny z trybem aktualizacji danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków wskazanym w przytoczonych przepisach,

- art. 20 ust. 3 p.g.k. w zw. z art 2 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tj. Dz.U. z 2017, póz. 1161) — dalej jako "u.o.g.r." poprzez błędną wykładnię skutkującą nieuzasadnionym błędnym przyjęciem, iż działka nr [...] położona w miejscowości C, gmina W, która zarówno na dzień wydawania decyzji organu I instancji jak i na dzień wydawania decyzji II instancji figurowała w ewidencji gruntów i budynków jako użytek rolny R III b, nie jest gruntem rolnym i w konsekwencji nie jest objęta gleboznawczą klasyfikacją gruntów, co skutkowało niezasadnym orzeczeniem o odmowie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki nr [...] położonej na terenie miejscowości C gmina W,

- art. 20 ust. 3 p.g.k., art. 2 ust. 1 pkt. 1 u.o.g.r. oraz § 3 Rozporządzenia Rady

Ministrów w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów z dnia 12 września 2012 r. (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1246 dalej: "Rozporządzenie") poprzez błędne zastosowanie skutkujące niezasadnym orzeczeniem o odmowie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów, podczas gdy działka nr [...] położonej w miejscowości C, gmina W, na dzień wydania zarówno decyzji I jak i II instancji figurowała w ewidencji gruntów i budynków jako użytek rolny R III b i wobec tego była objęta gleboznawczą klasyfikacją gruntów, a Starosta zobowiązany był na wniosek właściciela gruntów przeprowadzić ponowną klasyfikację,

- art. 4 ust. 11 u.o.g.r. poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, iż sam fakt wydania na rzecz wnioskodawcy decyzji Starosty z dnia [...] 2017 r. o zezwoleniu na wyłączenie gruntów rolnych, z produkcji rolniczej na budowę budynku usługowego wraz z instalacjami oraz terenów utwardzonych w obrębie działki nr [...] położonej w miejscowości C, gmina W, znak: [...] (zmienionej decyzją z dnia [...] 2018 r. znak: [...] oraz decyzją z dnia [...] 2018 r. znak: [...]) a także decyzji Starosty nr [...] z dnia [...] 2018 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę (znak: [...]), pomimo braku faktycznej zmiany użytkowania gruntu przez wnioskodawcę (podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 22 maja 2018 r. stwierdzono, iż teren jest niezabudowany, działkę porasta trawa) stanowi wyłączenie z produkcji rolniczej i zmianę rodzaju użytku, podczas gdy wyłączenie z produkcji rolniczej następuje przez faktyczne rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów, co niewątpliwie nie miało miejsca w niniejszej sprawie,

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 Kpa poprzez dokonanie błędnej oceny dowodów, przejawiające się:

a) błędnym uznaniem, że działka nr [...] położona w miejscowości C, gmina W straciła charakter gruntu rolnego,

b) błędnym uznaniem, że działka nr [...] położona w miejscowości C, gmina W została wyłączona z produkcji rolniczej,

c) błędnym uznaniem, że sam fakt uzyskania przez skarżącą decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenie na budowę w sytuacji braku faktycznej zmiany użytkowania gruntu przez skarżącą skutkował zmianą przeznaczenia gruntu i utratą rolnego charakteru nieruchomości,

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 Kpa w zw. z § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia poprzez niepodjęcie przez organ I instancji, a następnie przez organ II instancji czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym niepowołanie klasyfikatora upoważnionego do przeprowadzenia klasyfikacji oraz samodzielne dokonanie przez organy analizy materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, podczas gdy powinno to być przeprowadzone przez upoważnionego klasyfikatora,

- art. 6, art. 8, art. 11, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 Kpa oraz § 1 pkt. 2 rozporządzenia poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania skutkujące błędnym uznaniem, iż skarżąca obowiązana była do wskazania przyczyn będących przesłanką do obniżenia klasy gruntu, podczas gdy warunek wskazania szczególnych przyczyn powodujących trwałe podwyższenie lub obniżenie wydajności gruntu występował w poprzednim stanie prawnym, zgodnie z § 5 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie klasyfikacji gruntów z dnia 4 czerwca 1956 r. ( Dz.U. nr 19, poz. 97, zm. Dz.U. 1972 nr 49, poz. 317, Dz. U. 1957 nr 5, poz. 21), zaś aktualnie obowiązujące rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów z dnia 12 września 2012 r., będące podstawą prawną danej decyzji nie zawiera wymogu wykazania wystąpienia żadnych szczególnych przyczyn powodujących trwałe podniesienie lub obniżenie wydajności gruntu dla podniesienia lub obniżenia klasy badanego gruntu przez klasyfikatora, zatem brak podania przez skarżącą szczególnych przyczyn nie może stanowić podstawy odmowy ustalenia klasyfikacji rolnej zgodnie z aktualnie obowiązującym stanem prawnym,

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z § 12 rozporządzenia poprzez niewykazanie zasadności jego zastosowania polegającego na nieuzasadnionym uznaniu, że klasyfikacja przeprowadzona na podstawie dotychczasowych przepisów zachowuje ważność,

- art. 1 pkt 1, art. 6, 7, 8, 11, 75 § 1, 77 § 1, 107 § 3 Kpa w zw. z art. 140 Kpa poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia podstaw odmowy ustalenia klasyfikacji gleboznawczej przejawiające się nieuzasadnionymi ani niepopartymi żadnymi dowodami arbitralnymi stwierdzeniami,

- art. 6, 7, 8, 11, 75, 77 § 1, 80, 107 § 3 w zw. z art. 140 Kpa poprzez pominięcie i nieustosunkowanie się przez organ II instancji do zarzutów podniesionych w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie, w szczególności stwierdzenie, że objęta wnioskiem skarżącej nieruchomość nie może podlegać gleboznawczej klasyfikacji gruntów, ponieważ zabiegowi temu podlegają grunty leśne i rolne a nie wszystkie grunty, w tym wyłączone z produkcji rolniczej, na które została wydana decyzja zezwalająca na budowę budynku usługowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j., Dz.U. 2017, poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j., Dz.U. z 2018 r., poz. 1308 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Przeprowadzona według powyższych zasad sądowa kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydana na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 Kpa stanowiącego, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy.

Starosta W po złożeniu przez skarżącą w dniu 17 kwietnia 2018 r. wniosku o dokonanie ponownej klasyfikacji gruntów na obszarze działki ew. o nr [...] w miejscowości C w ewidencji gruntów posiadającej klasyfikację gruntów R III b, która w jej ocenie nie odpowiadała stanowi faktycznemu, gdyż powinna posiadać klasę R IV a – uznał de facto, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej i umorzył postępowanie, stosując w tym względzie przepis art. 105 § 1 Kpa.

Sąd podziela wyrażone w odwoławczej decyzji stanowisko organu, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie prowadziło w istocie do konieczności wydania decyzji merytorycznej, a nie umarzającej postępowanie.

Wskazać należy, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, a zatem wówczas, gdy nie istnieje ani przedmiot ani podmiot konkretnej sprawy. Jeśli zatem istnieje stan faktyczny podlegający uregulowaniu przez organ administracji na wniosek strony bądź z urzędu, postępowanie nie może być uznane za bezprzedmiotowe. Decyzja umarzająca postępowanie ma charakter procesowy, gdyż nie załatwia sprawy merytorycznie (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 24 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 940/18, Lex nr 2552354 oraz wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 820/18, Lex nr 2608682).

Konieczność wydania w sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego wynika z następujących uzasadnionych względami prawnymi okoliczności: problematyka ewidencji gruntów i budynków uregulowana jest w rozdziale IV Prawa geodezyjnego i kartograficznego, tj. w przepisach art. 20-25 oraz w wydanym na podstawie art. 26 ust. 2 rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j., Dz.U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.). Przepis art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy określa jakie informacje dotyczące gruntów obejmuje ewidencja gruntów i budynków, są to: informacje dotyczące: gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Przepis art. 20 ust. 3 ww. ustawy stanowi, że grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów, z kolei zgodnie z art. 20 ust. 3a ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach.

Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że w ewidencji gruntów i budynków zamieszcza się zarówno dane dotyczące rodzaju użytków gruntów, a w przypadku, gdy użytek gruntowy jest gruntem rolnym lub leśnym również dane dotyczące klas bonitacyjnych.

W rozpoznawanej sprawie chodziło w istocie o zmianę posiadanej przez działkę ew. o nr [...] w miejscowości C klasyfikacji gruntów z "R III b" na klasę "R IV a".

Skarżąca uzasadniała konieczność zmiany wynikami dokonanych przez klasyfikatora gruntów wstępnych oględzin i wstępnego ustalenia klasy gruntu. Wniosła jednocześnie o wyznaczenie klasyfikatora do przeprowadzenia klasyfikacji.

Analiza przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, rozporządzeń Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz Rady Ministrów w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów prowadzi do wniosku, że rozróżnia się w stosunku do substancji gruntu dwa rodzaje danych, których sposób pozyskania odbywa się na podstawie różnych przepisów prawa i w oparciu o różne procedury – dane dotyczące rodzajów użytków gruntowych oraz dane ewidencyjne dotyczące klas gleboznawczych, przy czym warunkiem uruchomienia procedury gleboznawczej jest zaliczenie danego gruntu do rzędu gruntów rolnych (§ 68 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków).

Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych odbywa się na podstawie cech, które zostały określone w załączniku nr 6 do wyżej wskazanego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Do gruntów ornych (R) zalicza się grunty:

1) poddane stałej uprawie mechanicznej mającej na celu produkcję rolniczą lub ogrodniczą;

2) nadające się do uprawy, o której mowa w pkt 1, ale zajęte pod plantacje chmielu, wikliny lub drzew ozdobnych, w tym choinek, oraz szkółki ozdobnych drzew lub krzewów, lub na których urządzone zostały rodzinne ogrody działkowe;

3) zajęte pod urządzenia i budowle wspomagające produkcję rolniczą lub ogrodniczą i położone poza działką siedliskową;

4) utrzymywane w postaci ugoru lub odłogowane.

Na podstawie przepisu art. 26 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zostało wydane rozporządzenie w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, zgodnie z którym dokonuje się gleboznawczej klasyfikacji gruntów na użytku danego rodzaju. Z punktów widzenia instytucji użytku gruntowego, procedury klasyfikacji gruntów są wtórne względem ustaleń użytku gruntowego.

Wniosek skarżącej dotyczył w istocie zmiany klasyfikacji gruntu, zatem elementu wtórnego wobec rodzaju użytku gruntowego. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 12 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przez gleboznawczą klasyfikację gruntów rozumie się podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb.

Nie ulega wątpliwości, że § 3 rozporządzenia gleboznawcza klasyfikacja gruntów przewiduje klasyfikację gruntów zarówno z urzędu jak i na wniosek właściciela gruntów podlegających klasyfikacji albo innego władającego takimi gruntami wykazanego w ewidencji gruntów i budynków, jednak należy mieć na względzie również przepis art. 20 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym gleboznawczej klasyfikacji gruntów podlegają jedynie grunty rolne i leśne.

Tymczasem jak słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy grunt, wobec którego skarżąca zgłasza potrzebę przeprowadzenia postępowania klasyfikacyjnego utracił charakter gruntu rolnego, na co ma wpływ w szczególności fakt trwałego wyłączenia gruntów rolnych objętych wnioskiem z produkcji rolniczej stanowiącej użytek rolny w klasie bonitacyjnej RIIIb pod budowę budynku usługowego wraz z instalacjami oraz terenów utwardzonych (decyzja Starosty W z dnia [...] 2017 r., zmieniona decyzją z dnia [...] 2018 r.). Z kolei decyzją Starosty W z dnia [...] 2018 r. zatwierdzono projekt budowalny i udzielono pozwolenia na budowę zamierzenia budowlanego obejmującego budynek usługowy wraz z instalacjami oraz budowę miejsc postojowych.

Przez "wyłączenie z produkcji rolnej" rozumie się zgodnie z przepisem art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych "rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów".

O rolniczym charakterze gruntu przesądza jego rolnicze przeznaczenie, a nie sposób jego wykorzystania w danej chwili (zob. postanowienie SN z dnia 28 stycznia 1999 r., sygn. akt III CKN 140/98).

Zwrócić należy uwagę, że w sprawie wykorzystano szeroki wachlarz dowodowy, przeprowadzając również wizję w terenie w dniu 22 maja 2018 r., której wyniki sprowadziły się do stwierdzenia, że na przedmiotowej działce nie jest prowadzona jakakolwiek działalność rolnicza.

Wobec powyższego, należy przyjąć, że wniosek skarżącej o dokonanie zmiany klasyfikacji gruntów nie mógł odnieść zamierzonego skutku ze względu na to, że obszar działki ew. o nr [...] w miejscowości C nie podlega gleboznawczej klasyfikacji, gdyż nie jest gruntem rolnym lub leśnym.

Sąd nie znalazł zatem podstaw do uwzględnienia skargi A. W. i oddalił ją na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.