Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1571/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e, art. 85 ust. 4.
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] kwietnia 2013 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach", oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego przez Z.B. od decyzji nr [...] wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] grudnia 2012 r. ustalającej, że M. R. w okresie od [...] stycznia 2009 r. do [...] czerwca 2010 r. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia zawartych z Płatnikiem: FHU "T." – Z. B., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. Inspektorat w B.P. pismem z dnia [...] października 2012 r. oraz z dnia [...] listopada 2012 r., wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o wydanie decyzji ustalającej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego M. R. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia zawartych z Płatnikiem: FHU "T." – Z. B., w związku z przeprowadzonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postępowaniem kontrolnym w wyniku którego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, iż Płatnik nie dokonał zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego Pani M.R. z tytułu zawartych umów zlecenia w okresie od [...] stycznia 2009 r. do [...] czerwca 2010 r.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. ustalił, że Pani M. R. w okresie od [...] stycznia 2009 r. do [...] czerwca 2010 r. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia zawartych z Płatnikiem: FHU "T." – Z. B.

Od tej decyzji FHU "T." – Z. B. wniósł odwołanie.

Wskazaną na wstępie decyzją Prezes NFZ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ wskazał, że według informacji zawartych w protokole kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. Inspektorat w B., Płatnik nie dokonał zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń zdrowotnych M.R. z tytułu zawartychumów zlecenia w okresie od [...] stycznia 2009 r. do [...] czerwca 2010 r. a także nie zadeklarował od przychodu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Według złożonego oświadczenia, M. R. od [...] lipca 2004 r. pobiera emeryturę i w ww. okresie była również zatrudniona na podstawie umowy o pracę. Do protokołu dołączono kserokopię ww. oświadczenia oraz umów zlecenia zawartych pomiędzy Płatnikiem a M.R. w okresach: od [...] stycznia 2009 r. do [...] grudnia 2009 r. oraz od [...] stycznia 2010 r. do [...] czerwca 2010 r. a także rachunków za wykonane prace.

Organ wskazał, że w dniu [...] listopada 2012 r. M. R. poinformowała pisemnie, że wykonywała pracę na podstawie umów zlecenie zawartych z Płatnikiem: FHU "T." – Z. B. w okresie od [...] stycznia 2009 r. do [...] grudnia 2009 r. oraz od [...] stycznia 2010 r. do [...] czerwca 2010 r.

W celu określenia przedziału czasu, w którym zleceniobiorca podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, organ przywołał treść art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o sus", zgodnie z którym obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.

Wskazał, że w myśl art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu twierdzeń skarżącego, iż umowy zawarte z M. R. miały charakter umów o dzieło, a nie umów zlecenia bowiem skarżący zainteresowany był osiągnięciem celu (rezultatu) tych umów polegającego na zaewidencjonowaniu wytworzonych przez niego dokumentów, organ odwołał się do orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II UK 187/11, w którym wskazano, że 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II UK 187/11 stwierdził, że "(...) Punktem wyjścia do rozważań w przedmiocie charakteru spornych umów jest stwierdzenie, że umowa o dzieło to umowa o pewien określony rezultat pracy i umiejętności ludzkich (art. 627 k.c.). W wypadku umowy o dzieło niezbędne jest zatem, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu. Przyjmuje się przy tym, że rezultat, o który umawiają się strony, musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być obiektywnie osiągalny i pewny. Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, czy też dokonania zmian w rzeczy już istniejącej (naprawienie, przerobienie, uzupełnienie). Tego rodzaju postacie dzieła są rezultatami materialnymi umowy zawartej między stronami. Poza rezultatami materialnymi istnieją także rezultaty niematerialne, które mogą, ale nie muszą być ucieleśnione w jakimkolwiek przedmiocie materialnym (rzeczy).

Prezes NFZ wskazywał, że takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie wynik tej czynności. Dzieło musi bowiem istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu.

Powołując się na poglądy doktryny Prezes NFZ wskazywał, że wykonanie określonej czynności (szeregu powtarzających się czynności), bez względu na to, jaki rezultatczynność ta przyniesie, jest natomiast cechą charakterystyczną tak dla umów zlecenia (gdy chodzi o czynności prawne - art. 734 § 1 k.c.), jak i dla umów o świadczenie usług nieuregulowanychinnymi przepisami (gdy chodzi o czynności faktyczne - art. 750 k.c.).W odróżnieniu od umowy o dzieło, przyjmujący zamówienie w umowie zlecenia (umowie o świadczenie usług) nie bierze więc na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności.

Jego odpowiedzialność za właściwe wykonanie umowy oparta jest na zasadzie starannego działania (art. 355 § 1 k.c.), podczas gdy odpowiedzialność strony przyjmującej zamówienie w umowie o dzieło niewątpliwie jest odpowiedzialnością za rezultat.

W toku postępowania administracyjnego ustalono, że M. R. w okresie od [...] stycznia 2009 r. do [...] grudnia 2009 r. oraz od [...] stycznia 2010 r. do [...] czerwca 2010 r. wykonywała prace na podstawie umów zlecenia zawartych z Płatnikiem FHU "T." – Z. B. (pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. Inspektorat w B.z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...]).

Dodatkowo wskazał, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. Inspektorat w B.w ww. piśmie wskazał, że Płatnik nie wniósł zastrzeżeń do protokołu kontroli, który wobec powyższego uprawomocnił się z dniem [...] sierpnia 2012 r.

Organ wywodził, że objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, powstaje z mocy prawa i trwa przez cały czas spełniania warunków objętych dyspozycją norm prawnych regulujących podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu. Zarówno decyzja organu I jak i II instancji stwierdzająca objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym jest decyzją, która jedynie stwierdza istnienie uwarunkowanej elementami stanu faktycznegookreślonej sytuacji prawnej (bycia objętym bądź nie ubezpieczeniem zdrowotnym), ale sytuacji tej nie tworzy ani nie kształtuje. Moment zarówno powstawania, jak i ustania obowiązku ubezpieczenia został określony w sposób ścisły w przepisach prawa i jest on niezależny od woli lub świadomości strony.

Prezes NFZ podkreślał, że oznacza to, iż nawet jeżeli strony wykazałyby, że zostały wprowadzone w błąd (chociażby przez osobę wykonującą zawód zaufania publicznego), co do obowiązującego prawa i zasadności zawierania umów o dzieło, to zarówno organ I jak i II instancji nie miałby prawnych możliwości, ażeby orzec o nieobjęciu obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu zawartych umów będącymi umowami, co do których mają zastosowanie przepisy k.c. o umowie zlecenia, albowiem w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia objęciaobowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym nie ma prawnych możliwości orzekania na zasadach słuszności.

Badając obowiązki M. R. z tytułu zawartych z Płatnikiem umów mając na względzie przepisy art. 627-646 k.c. oraz art. 734-750 k.c. organ nie podzielił oceny prawnej Płatnika i wskazał, że do zawartych umów zastosowanie mają przepisy o umowie zlecenia.

Odwołując się do art. 627 k.c. i art. 734 § 1 k.c. Prezes NFZ wskazał, że wykonywanie przez M. R. umów było ciągiem określonych czynności starannego działania zmierzającego do osiągnięcia skutku w postaci wykonania prowadzenia dokumentacji oraz wykonania ewidencji dokumentów. Innymi słowy zawarte umowy były umowami o świadczenie usług.

Wynagrodzenie za ww. umowy było identyczne, umowy zaś były realizowane na przestrzeni długiego czasu tj. od [...] stycznia 2009 r. do [...] grudnia 2009 r. oraz od [...] stycznia 2010 r. do [...] czerwca 2010 r. Wobec tego ww. umowy nie miały charakteru czynności przynoszących konkretny materialny rezultat, były one w istocie realizowane w ramach umowy starannego działania, mającej charakter umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Ponadto w każdej umowie realizowane były podobne czynności tj. prowadzenie dokumentacji oraz ewidencja dokumentów.

Organ wywodził, że przy tego rodzaju pracy trudno mówić, że polegała ona "na dostarczeniu określonych wyników swojej pracy w postaci dzieła" (w myśl przepisów o umowie o dzieło zawartych w k.c.) zwłaszcza, że w orzecznictwie podkreśla się, iż dzieło powinno mieć byt samoistny niezależny od działania wykonawcy i możliwość uzyskania samodzielnej wartości w obrocie.

Prezes NFZ podkreślał też, że przedmiotowa sprawa została rozpatrzona w oparciu o wszystkie zgromadzone dowody, tj. pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. Inspektorat w B.z dnia [...] października 2012 r., znak: [...] oraz z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...], do którego dołączone zostały kopie: protokołu kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przeprowadzonej okresowo u Płatnika, umowy zlecenia nr [...] i umowy zlecenia nr [...] oraz rachunków za wykonane prace, jak również wyjaśnienia przedłożone przez M.R. przy piśmie z dnia [...] listopada 2012 r. Płatnik FHU "T." – Z. B., pomimo skutecznego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz pisma w sprawie zakończenia postępowania wyjaśniającego, nie skorzystał z możliwości przedstawienia swojego stanowiska w sprawie.

Prezes NFZ powołał też art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach zgodnie z którym w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. W związku z powyższym fakt, iż M.R. w rozpatrywanym okresie była zatrudniona na podstawie umowy o pracę oraz posiadała prawo do emerytury pozostaje bez wpływu na podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umów zlecenia zawartych z Płatnikiem: FHU "T." – Z.B.

Organ wskazywał, że stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o sus, osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z k.c. stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, oraz osoby z nią współpracujące, mające ustalone prawo do emerytury lub renty podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli równocześnie nie pozostają w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 4b.

W związku z powyższym, w okresie wykonywania pracy na podstawie umów zlecenie, M.R. podlega obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu i ewentualnie mogłaby na swój wniosek być objęta dobrowolnymi ubezpieczeniami społecznymi z tytułu wykonywania umów zlecenia.

Prezes NFZ podkreślał też, że przedmiotowa decyzja ustala jedynie, że M. R. w okresie od [...] stycznia 2009 r. do [...] czerwca 2010 r. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia zawartych z Płatnikiem: FHU "T." – Z. B.

Zgodnie bowiem z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

Oznacza to, iż organem zobowiązanym do prawidłowego ustalenia wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne M. R. jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy również kwestia ewentualnego rozłożenia na raty składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Skargę na opisaną wyżej decyzję wniósł Z. B. (skarżący).

Zarzuty skargi obejmowały:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 78 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2000 Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej: "kp.a.") poprzez nieprzeprowadzenie dowodów zgłoszonych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. mimo, iż były one zgłaszane na okoliczności mające znaczenie dla niniejszej sprawy, co skutkowało niedokonaniem ustaleń faktycznych w zakresie woli stron umowy co do jej rzeczywistej treści i sposobu jej wykonywania, nieustaleniem w oparciu o zeznania świadka i strony czy zakwestionowane umowy były umowami rezultatu czy starannego działania, odpowiedzialności Ubezpieczonej względem Skarżącego z tytułu rękojmi za wady wykonanego dzieła i oparcie się jedynie na materiale dowodowym w postaci dokumentów, co w rezultacie doprowadziło do stwierdzenia, iż strony nie ustaliły aby przedmiotem umowy było wytworzenie konkretnego dzieła;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w związku z art. 75 ust. 1, art. 77 ust. 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania ustaleń faktycznych w sprawie, a dotyczących okoliczności i przyczyn zawarcia umów przez Skarżącego z Ubezpieczoną, ich rzeczywistej treści i sposobu wykonywania, nieustalenie w oparciu o zeznania świadków i strony czy zakwestionowane umowy były umowami rezultatu czy starannego działania, odpowiedzialności Ubezpieczonej względem Skarżącego z tytułu rękojmi za wady wykonanego dzieła i oparcie się jedynie na materiale dowodowym w postaci dokumentów jak: pismo ZUS z [...] listopada 2012 r. i pisemne oświadczenie M. R.;

3. obrazę prawa materialnego, tj. art. 627 w zw. z art. 65 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 Nr 16 poz. 93 ze zm.) poprzez błędną wykładnię tego przepisu co do natury prawnej (cech) umowy o dzieło poprzez uznanie, iż dzieło zawsze musi mieć byt samoistny niezależny od działania wykonawcy, indywidualny charakter i odpowiadać osobistym potrzebom zamawiającego;

4. obrazę prawa materialnego, tj. art. 750 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny poprzez bezzasadne zastosowanie do umowy, której przedmiotem było dokonanie określonego dzieła o z góry określonym charakterze końcowym.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący powołując się na orzecznictwo sądowe i poglądy doktryny rozwinął przytoczone zarzuty, pozostając na stanowisku, że umowy zawarte z M. R. były umowami o dzieło, a nie jak przyjął organ umowami zlecenia.

Skarżący żądał uchylenia zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wnosił o jej oddalenie popierając stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.).

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., nazywanej dalej "p.p.s.a.").

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga jest nieuzasadniona, gdyż w trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło do naruszenia procedury administracyjnej, w szczególności art.7, 75, 77, 78 i 80 k.p.a., które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy sprawy, który pozwolił na ocenę charakteru umów łączących skarżącego z ubezpieczoną.

Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu organ administracji publicznej jest obowiązany uwzględnić tylko wówczas, gdy stwierdzi, że przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W piśmiennictwie przyjmuje się, że ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu, który w tej mierze związany jest przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, wyd. Zakamycze 2005 r., str. 502).

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił organowi administracji na stwierdzenie, że ubezpieczona podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od dnia [...] stycznia 2009 r. do [...] czerwca 2010 r. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia.

W przedmiotowej sprawie istotą sporu jest ocena, czy umowy dotyczące "prowadzenia ewidencji dokumentów" i "prowadzenia dokumentacji" to umowy o dzieło czy też umowy zlecenia.

Przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach stanowi, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi. Z kolei art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach przewiduje obowiązek odprowadzania przez zamawiającego, który jako płatnik oblicza i pobiera składkę z dochodu ubezpieczonego za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą.

Jednocześnie do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, na podstawie art. 750 k.c. stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.

Skarżący podnosił, iż w przedmiotowej sprawie organ nie może kwestionować zasadności zawarcia przez niego umowy, która oparta jest na obowiązujących przepisach prawa, skoro cechy takiej umowy znajdują wyraz w pracy, jaka w oparciu o tę umowę była realizowana. Organ nie ma podstaw, aby dokonywać ustaleń co do rodzaju umowy jaka łączy strony, wbrew woli tych stron. Tego typu ingerencja byłaby możliwa, gdyby charakter wykonywanej pracy stał w sprzeczności z cechami umowy, jaką oznaczyły strony, co w przedmiotowej sprawie zdaniem skarżącego, nie miało miejsca.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi, w ocenie Sądu, należy przyznać rację organowi administracji, że decydująca dla określenia charakteru umowy jest jej treść. Niemniej zaznaczyć należy, że same strony nazwały zawarte umowy - umowami zlecenia.

Skarżący zarzucał, że działanie organu nie może zmieniać woli stron.

W ocenie Sądu, powyższa teza skarżącego jest nietrafna. Organy prawidłowo określiły charakter omawianych umów jako umów zlecenia.

Istotą umowy o dzieło jest osiągnięcie określonego, zindywidualizowanego rezultatu w postaci materialnej lub niematerialnej. Umowa zlecenia jest z kolei umową starannego działania, w której co prawda rezultat może być przedmiotem starań lecz nie daje się z góry przewidzieć, a często nie sposób określić, w jakim stopniu zostanie osiągnięty. Dlatego też w umowie zlecenia rezultat nie został objęty treścią świadczenia. Należy podnieść, że zasadniczo w treści umowy o dzieło istnieje konieczność opisania rezultatu, ponieważ to rezultat kreuje stosunki zobowiązaniowe między stronami tej umowy. W tej umowie rezultatem według skarżącego jest zrealizowanie ewidencji dokumentów. Zatem przedmiotem umowy był ciąg określonych czynności, starannego działania zmierzającego do osiągnięcia skutku w postaci stworzenia ewidencji dokumentów, czyli jest to umowa świadczenia usług.

Sąd zauważa, iż w doktrynie przyjmuje się konieczność opisania rezultatu w treści umów o dzieło kreujących stosunki zobowiązaniowe. Jeżeli zapisy umowy stanowią w tym przedmiocie wątpliwości, należy przyjąć, iż strony nie dążyły do objęcia rezultatu obowiązkiem wykonawcy. Innymi słowy, na realizację rezultatu wykonawca nie mógł mieć wystarczającego wpływu i tak, jak w analizowanej umowie rezultat nie został objęty treścią świadczenia. Jeżeli z natury stosunku zobowiązaniowego wynika, że rezultat nie może zostać objęty treścią świadczenia, jakim jest umowa o dzieło, jest ona sprzeczna z naturą tego stosunku zobowiązaniowego. W konsekwencji umowa taka jest umową starannego działania czyli nosi cechy zlecenia.

Ma zatem rację organ oceniając, iż przedmiotem rzeczonych umów był ciąg określonych czynności, działań, które nie prowadzą do osiągnięcia konkretnego "dzieła". Elementem przedmiotowo istotnym ww. umowy faktycznie było działanie w celu osiągnięcia skutku, a nie zrealizowanie rezultatu.

Zdaniem Sądu, sporne - w niniejszej sprawie - umowy, nazwane "umową zlecenia" jest umową o świadczenie usług, która polega na zobowiązaniu do dokonania czynności faktycznych. Wprawdzie Kodeks cywilny nie reguluje takiej umowy, jak umowa o świadczenie usług, ale przewiduje szereg umów, które de facto polegają na świadczeniu usług. Najpopularniejsza umowy tego rodzaju to umowa zlecenia. Zakłada ona wykonanie pewnych prac przez jedną stronę umowy na rzecz drugiej. Umowa o świadczenie usług jest zatem umową prawa cywilnego.

Sąd zauważa, iż zgodnie z zasadą wynikającą z art. 3531 k.c. w Polsce obowiązuje swoboda umów. Stosownie do tego przepisu strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Jednakże w orzecznictwie podkreśla się, że swoboda umów doznaje ograniczeń zarówno w zakresie treści, jak i celu umowy. Artykuł 3531 k.c. wprowadza trzy granice tej wolności: ustawę, właściwość (naturę) stosunku prawnego i zasady współżycia społecznego (por. np. wyrok SN z dnia 6 listopada 2003 r., I CKN 1144/2000, M. Praw. 2004, nr 5, s. 233). W doktrynie mówi się z kolei o trzech wskaźnikach delimitujących swobodę umów (por. Z. Radwański, Zobowiązania..., s. 119). Jednakże w piśmiennictwie w celu uzasadnienia sensu ograniczeń zasady swobody umów wskazuje się, że są one podyktowane przede wszystkim koniecznością zakreślenia właściwych ram przysługującej stronom autonomii woli. System prawny nie może bowiem udzielać stronom nieograniczonej kompetencji w zakresie tworzenia stosunków zobowiązaniowych o doniosłości prawnej, a w konsekwencji pozostawić tę kwestię poza kontrolą prawa. Jednocześnie wskazane w treści art.3531 k.c. ograniczenia zapewniają występującym w obrocie podmiotom najpełniejszą realizację zasady swobody umów (K. Bączyk, Glosa do wyroku SN z dnia 16 lutego 2001 r., IV CKN 244/2000, OSP 2002, z. 3,poz. 149). Ponadto w piśmiennictwie zauważono, że z art. 3531 k.c. wynika nie tylko akceptowanie od strony pozytywnej samej zasady swobody umów, ale również przepis ten zakreśla ograniczenia tej zasady (W. Czachórski, A. Brzozowski, M. Safjan, E. Skowrońska-Bocian, Zobowiązania..., s. 140) – por. Agnieszka Rzetecka-Gil, Komentarz do Kodeksu Cywilnego, Lex. 2011.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, organ dokonał prawidłowej interpretacji charakteru przedmiotowych umów oraz prawidłowo zastosował art. 66. ust. 1 ustawy o świadczeniach uznając, że pracownik podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, jako osoba spełniająca warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, ponieważ wykonywał pracę na podstawie innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach stanowi, że w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Przy czym, jak wskazano na wstępie za osobę wykonującą pracę na podstawie m.in. umowy o świadczenie usług składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. Wobec tego, że zamawiający - skarżący obowiązku tego nie dopełnił, zasadnym był wniosek ZUS, skierowany do uprawnionego organu o ustalenie podlegania pracownika obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie objętym zaskarżoną decyzją. Nadto w ocenie Sądu w sprawie nie było konieczne przeprowadzanie dowodu z przesłuchania stron umowy. Dowód ten - przewidziany art. 86 k.p.a., ma bowiem charakter posiłkowy, co oznacza, że może być przeprowadzony dopiero w sytuacji, gdy wyczerpane zostały wszystkie inne środki dowodowe, lub też środków takich nie było, a pozostały wciąż niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji na mocy art. 151 p.p.s.a.