Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2024/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 153, 170, 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Leszek Kamiński sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran /spr./ Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 164/14 w sprawie ze skargi E. D. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 164/14, oddalił skargę E. D. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie wymeldowania. Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: W dniu [...] lutego 2012 r. H. D., właściciel lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. M. [...] złożył wniosek o wymeldowanie córki – E. D. z tego lokalu, wskazując, że od wyjazdu w 2006 roku do S. z nim się nie kontaktowała. Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia [...] września 2012 r. odmówił wymeldowania E. D. z przedmiotowego lokalu, stwierdzając brak spełnienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W ocenie organu, charakter tymczasowego pobytu E. D. na terytorium S. związany jest z nauką w S., a deklarowany zamiar jej powrotu do kraju nastąpi po zakończeniu studiów, tj. po [...] maja 2013 r. Wojewoda Łódzki, po rozpatrzeniu odwołania H. D., decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że długotrwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego, w związku z nauką za zagranicą, nie stanowi przeszkody do utrzymania dotychczasowego zameldowania stałego, jeżeli okoliczności faktyczne związane z opuszczeniem miejsca pobytu stałego w sposób nie budzący wątpliwości nie potwierdzają, że wyjazdowi towarzyszył zamiar zmiany centrum życiowego. Przepisy meldunkowe nie służą do usuwania z mieszkań osób, które wyjechały za granicę. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że E. D. wyjechała do S. w dniu [...] grudnia 2006 r. w celu sprawowania opieki nad H. W. - bratem jej matki. W 2007 roku podjęła naukę w S. w K. Zgodnie z zaświadczeniem z uczelni z dnia [...] sierpnia 2012 r. oraz zaświadczeniem Departamentu Sprawiedliwości S. Urzędu ds. Imigracji i Naturalizacji z dnia [...] lutego 2012 r. pobyt E. D. związany jest z podjęciem nauki, która powinna zakończyć się nie później niż do dnia [...] maja 2013 r. Pobyt na terytorium S. ma charakter tymczasowy, a E. D. nie posiada statusu rezydenta, ani też obywatelstwa S. Zadeklarowała ona zamiar i wolę powrotu do Polski po ukończeniu studiów i dalszego zamieszkiwania z zamiarem pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. Malczewskiego [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 24/13, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] września 2013 r. Sąd stwierdził, że organy obu instancji wadliwie zinterpretowały art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w kontekście stanu faktycznego ustalonego w niniejszej sprawie przyjmując, że pobyt E. D. poza miejscem pobytu stałego ma charakter tymczasowy i że ma ona rzeczywiście zamiar powrócić do przedmiotowego lokalu. Sąd wskazał, iż o trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego świadczy upływ czasu, tj. okres pozostawania poza miejscem dotychczasowego pobytu. E. D. nie przebywa w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. M. [...] w Ł. od ponad 6 lat, zerwała wszelkie związki z lokalem mieszkalnym, a także z ojcem, który w nim zamieszkuje. Okoliczność podjęcia i kontynuowania studiów za granicą nie mogła, zdaniem Sądu, automatycznie skutkować uznaniem tymczasowości pozostawania poza miejscem pobytu stałego. Bardzo długi okres pobytu za granicą, całkowity brak zainteresowania tym lokalem mieszkalnym oraz brak rzeczywistego zamiaru powrotu przesądzał o tym, że pobyt poza miejscem zameldowania utracił charakter tymczasowy. Strona swoje centrum życiowe przeniosła na stałe poza lokal mieszkalny, w którym była zameldowana, co oznacza, że spełnione zostały przesłanki warunkujące orzeczenie o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego mieszczącego się w lokalu nr [...] przy ul. M. [...] w Ł.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. orzekł o wymeldowaniu E. D. z pobytu stałego mieszczącego się w lokalu nr [...] przy ul. M. [...] w Ł. Organ stwierdził, że przez okres siedmiu lat E. D. nie odwiedzała miejsca zameldowania i zerwała wszelkie kontakty zarówno z zamieszkałym w lokalu ojcem, jak i miejscem pobytu stałego.

Wojewoda Łódzki, po rozpatrzeniu odwołania H. R. – pełnomocnika E. D., decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż E. D. podawała kilkakrotnie kolejne planowane terminy powrotu do kraju. Początkowo miał to być maj 2012 r., następnie maj 2013 r., natomiast obecnie zadeklarowała, że powróci do kraju do dnia [...] lipca 2014 r. Organ ze niewiarygodną uznał deklarację powrotu do kraju przed dniem [...] lipca 2014 r., wobec ustalenia, że skarżąca wystąpiła o przedłużenie wizy do 2016 roku. Organ stwierdził, że rozpoznawanej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podkreślił, że obowiązujące przepisy meldunkowe mają wyłącznie charakter rejestracyjny. Zameldowanie winno być odzwierciedleniem stanu faktycznego i potwierdzać rzeczywiste miejsce pobytu osoby. Utrzymanie zaś zameldowania niezgodnego z miejscem faktycznego pobytu stanowi naruszenie przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, stanowiąc oczywistą fikcję meldunkową. Organ wyjaśnił, że w razie powrotu i ponownego zamieszka w przedmiotowym lokalu, skarżąca będzie mogła dokonać zameldowania, jeżeli spełni przesłanki wymienione w przepisach ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Na powyższą decyzję H. R. – pełnomocnik E. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając jej naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez błędną wykładnię i uznanie, że pobyt za granicą ma charakter trwały, a opuszczenie miejsca zamieszkania i zameldowanie na pobyt nieokreślony ma charakter nieodwołalny oraz naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 104 k.p.a. poprzez niedokładne zebranie materiału dowodowego, skutkujące błędnymi, nieprawdziwymi wnioskami, tj. przyjęcie, że jedynym powodem wyjazdu za granicę była opieka nad chorym członkiem rodziny, podczas gdy przyczyną wyjazdu było podjęcie nauki na studiach za granicą finansowanych przez chorego wujka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest niezasadna, bowiem nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd podkreślił, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który prawomocnym wyrokiem z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 24/13, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] września 2013 r. Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna zawarta w uzasadnieniu przytoczonego wyroku była wiążąca zarówno dla organów administracji, jak i sądu obecnie rozpoznającego sprawę. W uzasadnienia wyroku z dnia 26 czerwca 2013 r. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie, natomiast błędnie zastosowały obowiązującą normę prawną, co miało wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika, że strona swoje centrum życiowe przeniosła na stałe poza lokal mieszkalny, w którym była zameldowana, co oznacza, że spełnione zostały przesłanki warunkujące orzeczenie o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego mieszczącego się w lokalu nr [...] przy ul. M. [...] w Ł. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, iż w tej sytuacji zgodnie z art. 153 w zw. z art. 170 p.p.s.a. organ miał obowiązek wymeldowania E. D. ze spornego lokalu, a ponieważ w poprzednim wyroku Sąd nie zawarł żadnych wytycznych zobowiązujących organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, to właściwie zbędne było prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Sąd wskazał, iż zgodnie art. 15 ust. 2 tej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z przepisu tego wynika, iż przesłanką wymeldowania konkretnej osoby jest opuszczenie przez nią, bez wymeldowania, dotychczasowego miejsca pobytu. Przez "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu" należy rozumieć takie opuszczenie, które ma charakter trwały i jest dobrowolne. Dobrowolność ta musi wynikać z własnej woli zainteresowanej osoby a nie z bezprawnego działania innych osób. O trwałości opuszczenia miejsca pobytu świadczy natomiast zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych oraz brak woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. O trwałości opuszczenia miejsca pobytu można mówić wtedy gdy zainteresowana osoba nie ma zamiaru powrotu do miejsca swojego zameldowania. Pogląd taki jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd wskazał, iż w sprawie bezsporne jest, że E. D. wyjechała do S. w grudniu 2006 r. w celu sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. W roku 2007 skarżąca podjęła naukę w S. w K. Z zaświadczenia z uczelni z dnia [...] sierpnia 2012r. oraz zaświadczenia Departamentu Sprawiedliwości S. Urzędu ds. Imigracji i Naturalizacji z dnia [...] lutego 2012 r. wynika, że jej pobyt związany jest z podjęciem nauki, która powinna zakończyć się do dnia [...] maja 2013 r. Następnie w lipcu 2013 r. przedłożono zaświadczenie o kontynuacji przez nią studiów w S. na kierunku sztuka w okresie od dnia [...] sierpnia 2013 r. do dnia [...] sierpnia 2016 r. E. D. nie posiada statusu rezydenta, ani też obywatelstwa S, zadeklarowała zamiar i wolę powrotu do Polski po ukończeniu studiów i dalszego zamieszkiwania z zamiarem pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. M. [...] w Ł. Początkowo miała powrócić w maju 2012 r., następnie w maju 2013 r., natomiast obecnie podała, że powróci dnia [...] lipca 2014 r. Sąd stwierdził, że organy administracji stosując się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku Sądu z dnia 26 czerwca 2013 r. trafnie oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy i słusznie uznały, że spełnione zostały przesłanki do wymeldowania skarżącej. Od momentu opuszczenia lokalu, tj. od grudnia 2006r. skarżąca nie była w przedmiotowym lokalu i nie wykazuje jakiegokolwiek zainteresowania spornym lokalem. Nie jest to więc, jak słusznie ustaliły organy administracji jej centrum życiowe. Zamieszkiwanie w lokalu polega bowiem na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu, spędzaniu w nim wolnego czasu oraz zaspakajaniu w nim swoich funkcji życiowych. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że opuszczenie to miało charakter trwały. Świadczy o tym długi okres czasu niezamieszkiwania (ponad 7 lat) oraz fakt, że skarżąca zerwała wszelkie więzi z lokalem, a deklarowany zamiar powrotu do kraju nie jest jednoznaczny. O braku trwałości opuszczenia mieszkania nie może przesądzać fakt, że skarżąca nie posiada statusu rezydenta, ani też obywatelstwa S. Sąd podzielił stanowisko składu orzekającego wyrażone w wyroku z dnia 26 czerwca 2013 r., że deklaracje skarżącej o zamiarze powrotu do przedmiotowego lokalu są niezgodne z jej rzeczywistymi intencjami, bowiem postępowanie w przedmiocie wymeldowania wszczęte zostało w lutym 2012r. i od momentu wszczęcia strona podaje kolejne, bardziej odległe w czasie, terminy planowanego powrotu do kraju.

Sąd wyjaśnił, że instytucja zameldowania nie przesądza o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim, które to uprawnienie jest pochodną tytułu prawnego do lokalu. Uprawnień tych można dochodzić w razie sporu na drodze postępowania przed sądem powszechnym. W rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych meldunek ma bowiem charakter jedynie rejestracyjny i nie wiąże się z prawem do lokalu. Na etapie czynności zameldowania i wymeldowania nie bada się więc w żadnym razie tytułu prawnego do lokalu. Ewidencja służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu pobytu i zamieszkania osób, a zatem ma jedynie charakter rejestracyjny, który odzwierciedlać ma stan faktyczny i służyć ochronie porządku publicznego. W konstatacji Sąd stwierdził, że organy wykazały, że skarżąca w sposób dobrowolny i trwały opuściła miejsce swojego zameldowania. Spełnione zatem zostały przesłanki do jej wymeldowania. Organy nie naruszyły przepisów prawa uzasadniających wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, tym bardziej, że w sprawie zarówno organy jaki sąd orzekający był związany oceną prawną wyrażoną przez WSA w Łodzi w wyroku z dnia 26 czerwca 2013 r. Z tych też względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła E. D. reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, zaskarżając go w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie:

1. prawa materialnego – tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. norm i w konsekwencji błędne ( gdyż nie poparte żadnym wiarygodnym materiałem dowodowym) przyjęcie, iż skarżąca E. D. swoje centrum życiowe przeniosła na stałe poza lokal mieszkalny, w którym pozostaje zameldowana, a co w konsekwencji oznacza, iż spełnione zostały przesłanki warunkujące wydanie orzeczenia o wymeldowaniu jej z miejsca pobytu stałego mieszczącego się w lokalu nr [...] przy ul. M. [...] w Ł. w sytuacji, gdy skarżąca co prawda od końca 2006 roku przebywa w S., jednakże jej celem nie jest pozostanie tam na stałe, lecz jedynie pobyt czasowy związany z chęcią kontynuacji w college’u opłacanej przez sponsora do roku 2016, po którym nie można wykluczyć jej powrotu do kraju i w konsekwencji ponowne zamieszkanie w przedmiotowym lokalu, który de facto nigdy nie przestał być jej centrum życiowym; 2. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne uznanie, iż organy wydające decyzje w sprawie dotyczącej skarżącej, a będące przedmiotem rozważań przez WSA w Łodzi w sposób wyczerpujący zabrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy w sytuacji, gdy z treści ww. decyzji nie wynika w sposób jednoznaczny jakie konkretne względy przy ponownym rozpatrywaniu niniejszej sprawy zaważyły na zmianie wcześniej wydanych w omawianym przypadku decyzji, a skutkujących orzeczeniem o wymeldowaniu E. D. z lokalu nr [...] położonego w Ł. przy ul. M. [...] w sytuacji, gdy od daty poprzedniego orzekania przez Prezydenta Miasta Łodzi oraz Wojewodę Łódzkiego nie zmienił się ustalony w sprawie stan faktyczny dotyczący skarżącej a co poddaje w wątpliwość wydanych w następstwie wyroku WSA w Łodzi wyroku z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 24/13) decyzji ww. organów, a to z tego względu, że brak jest w ocenie skarżącej w ich uzasadnieniu pisemnym wskazania argumentów, które faktycznie przemawiały za zmianą wcześniejszych decyzji wydanych w omawianym względzie, a nie będących de facto jedynie powtórzeniem wywodów zawartych w uzasadnieniu pisemnym do wyroku WSA z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 24/13.

Pełnomocnik skarżącej kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi właściwemu do ponownego rozpoznania. Ponadto z ostrożności procesowej, na wypadek oddalenia przedmiotowej skargi, pełnomocnik wniosła o nie obciążanie skarżącej kosztami przedmiotowego postępowania. Nadto wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów z tytułu pomocy prawnej udzielonej E. D. z urzędu, oświadczając, iż koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna pozbawiona jest uzasadnionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U . Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a która w niniejszej sprawie nie zachodzi. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego - przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając niniejszą sprawę w pierwszej kolejności należało mieć na względzie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wydając zaskarżony wyrok, w myśl art. 153 p.p.s.a. związany był oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 24/13. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania prawne co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem postępowania. Stwierdzenie, że "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże w sprawie ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa jest przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, jest on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawa i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt zostało uznane za błędne. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie i na sądzie i może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1276/12, LEX nr 1481471). Wskazać przy tym należy, iż zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepis ten dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów i wyraża się w tym, że muszą one brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Jeżeli zatem w sprawie niniejszej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w prawomocnym wyroku z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 24/13, dokonał wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawa i sposobu ich zastosowania w sprawie, to ocena ta wiąże w tym zakresie także Naczelny Sąd Administracyjny. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się bowiem w tym, że także inne sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza więc, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być ona już ponownie badana (wyrok NSA z dnia 11 października 2007 r., I FSK 1358/06; wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., II OSK 152/07, dostępne CBOSA). Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli legalności rozstrzygnięcia organu administracji obowiązany jest tylko zbadać, czy organ rozpoznając ponownie sprawę zastosował się do oceny prawnej i wytycznych zawartych we wcześniejszym wyroku. W świetle powyższego podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie ma usprawiedliwionych podstaw. Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku nie mógł inaczej zinterpretować normy prawnej wyrażonej w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy i zastosować ją odmiennie, niż uczynił to we wcześniejszym prawomocnym wyroku z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 24/13, a w którym przesądzono, że w okolicznościach faktycznych sprawy wystąpiły przesłanki uzasadniające wymeldowanie skarżącej z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ulicy M. [...] w Ł. Sąd stwierdził, że o trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego świadczy upływ czasu, to jest okres pozostawania poza miejscem dotychczasowego pobytu. Skarżąca w przedmiotowym lokalu nie przebywa od ponad 6 lat. Zerwała wszelkie związki z tym lokalem, a także z mieszkającym w nim ojcem. Wyjazd w 2006 roku do U. spowodowany był chęcią czasowego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Jednakże po śmierci krewnego w 2007 roku skarżąca zmieniła dotychczasowe plany dotyczące powrotu do Polski i pozostała za granicą. Od tej pory jej pobyt poza przedmiotowym lokalem utracił tymczasowy charakter. Od miesiąca grudnia 2006 r. nigdy nie przebywała w tym mieszkaniu , nie ponosiła w jakimkolwiek stopniu kosztów jego utrzymania i nie interesowała się przebywającym w nim starym i chorym ojcem. Sąd wyjaśnił, iż pobyt czasowy poza miejscem zamieszkania wiąże się z powrotami do miejsca pobytu stałego. W przypadku skarżącej powroty takie nie miały miejsca, a jej deklaracje o zamiarze powrotu do przedmiotowego lokalu są niezgodne z jej rzeczywistymi intencjami. Skarżąca od wszczęcia w miesiącu lutym 2012 r. postępowania o wymeldowanie, podawała kolejne, bardziej odległe w czasie terminy powrotu ( maj 2012 r., maj 2013 r.) i dotychczas do Polski nie powróciła. W ocenie Sądu, podjęcie i kontynuowanie studiów za granicą nie może automatycznie skutkować uznaniem tymczasowości pozostawania poza przedmiotowym lokalem. Bardzo długi okres pobytu za granicą, całkowity brak zainteresowania mieszkaniem oraz brak rzeczywistego zamiaru powrotu do niego lokalu daje podstawę do uznania, że pobyt skarżącej poza miejscem zameldowania utracił tymczasowy charakter. Skarżąca swoje centrum życiowe przeniosła na stałe poza lokal, w którym była zameldowana. Skutkiem wskazanej wyżej mocy wiążącej prawomocnego wyroku (na podstawie art. 170 p.p.s.a.) jest to, że przesądzona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2013 r. kwestia spełnienia przez skarżącą w stanie faktycznym sprawy przesłanek wymeldowania z art. 15 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności - nie może być badana w późniejszym postępowaniu. Z podanych wyżej względów za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw należy uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a., bowiem w warunkach rozpoznawanej sprawy nie zachodziła potrzeba prowadzenia postępowania wyjaśniającego, co też słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku. Podkreślenia wymaga, że w prawomocnym wyroku Sądu z dnia 26 czerwca 2013 r. zostało przesądzone, że w stosunku do skarżącej zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do jej wymeldowania, zatem tylko zmiana stanu prawnego bądź okoliczności faktycznych zaistniałych po tym wyroku mogła zwolnić organy i Sąd od zawartej w nim oceny prawnej. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca, gdyż nie zmieniły się ani przepisy prawa ani okoliczności faktyczne, bowiem - jak ustaliły organy - skarżąca nie powróciła i nie zamieszkała w miejscu stałego zameldowania.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Zatem pełnomocnik strony skarżącej ze stosownym oświadczeniem winien wystąpić do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.