Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 654/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję tego organu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Paweł Darmoń Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A. Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z dnia 7 kwietnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy dostępu do informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia 13 marca 2015 r., znak: [...] II. zasądza od Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. na rzecz strony skarżącej A. Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. kwotę 457,00 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. decyzją

z 13 marca 2015 r., na podstawie art. 5 ust. 1 i 2, art. 16 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, (tj. Dz. U. 2014 poz. 782 ze zm.), odmówił dostępu do informacji publicznej w sprawie z wniosku "A" S.A. z siedzibą w K. z 26 stycznia 2015 r. w przedmiocie zawarcia i realizacji zadania pn. "Modernizacja oświetlenia ulicznego na terenie miasta [...] w ramach programu [...]" odnośnie pkt 6 wniosku, to jest: w sprawie udostępnienia listy podwykonawców w rozumieniu ustawy Prawo zamówień publicznych (z więc także w zakresie usług i dostaw) zgłoszonych przez wykonawcę, wraz z całą korespondencją prowadzoną między stronami umowy, w tym w szczególności całą korespondencję dotyczącą zgłoszenia przez wykonawcę takich podmiotów (także w zakresie w jakim wykonawca ma obowiązek osobiście, tj. bez angażowania podwykonawców, realizować Umowę, a mimo tego zgłaszał taki podmiot jako podwykonawcę twierdząc, że jego zaangażowanie jest zgodne np. z umową SIWZ i/lub prawem) w zakresie w jakim informacje, których dysponentem jest ZIKiT stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa wykonawcy, tj. "F" S.A. z siedzibą w W., w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. 2003 r. Nr 153 poz. 1503 ze zm.).

W uzasadnieniu organ podniósł, że w dniu 3 lutego 2015 r. wpłynął wniosek "A" S.A. z siedzibą w K. o udostępnienie informacji publicznej. Zakres żądania sformułowanego w ramach wniosku obejmował udostępnienie całokształtu posiadanej przez Gminę Miejską - Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. dokumentacji i korespondencji, niezależnie od formy jej utrwalenia, a zatem obejmującej tak formę pisemną jak i elektroniczną, a dotyczącej zawarcia i realizacji zadania publicznego pn. "Modernizacja oświetlenia ulicznego na terenie miasta w ramach programu [...]".

W piśmie z 3 marca 2015 r., po uprzednim przedłużeniu terminu, wnioskodawcy została udzielona odpowiedź częściowa. W odniesieniu do pozostałej części wniosku, z uwagi na zaistniałą w toku rozpatrywania sprawy konieczność analizy dokumentacji w zakresie w jakim informacje, których dysponentem jest ZIKiT stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa Wykonawcy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, termin udzielenia odpowiedzi został przedłużony do 3 kwietnia 2015 r. zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p.

Organ odwołując się do treści art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. wyjaśnił pojęcie informacji publicznej. Wskazał również, że krąg podmiotów, które zobowiązane są do udostępnienia informacji publicznej został wymieniony w art. 4 ust. l i 2 ustawy.

Ponadto dostęp do informacji publicznej może zostać ograniczony na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.

Organ wskazał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające pozwoliło na ustalenie, że zrealizowanie żądania zawartego w pkt 6 wniosku doprowadziłoby do ujawnienia tajemnicy przedsiębiorstwa Wykonawcy, tj. "A" S.A. z siedzibą w W., będącego podmiotem ze względu na dobro którego wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej i oznaczonego stosownie do art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p., w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Mając na uwadze powyższe, przedmiotowa dokumentacja nie może zostać udostępniona w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ze względu na fakt, iż realizacja żądania wnioskodawcy prowadziłoby do niezgodnego z przepisami prawa ujawnienia danych.

Informacje zawarte w dokumentacji objętej zakresem pkt 6 wniosku stanowią tajemnicę przedsiębiorcy jako informacje organizacyjne i handlowe prezentujące wartość gospodarczą dla konkurentów Wykonawcy, nie są i nigdy nie były ujawniane do wiadomości publicznej, a ponadto Wykonawca podjął w stosunku do tych informacji niezbędne działania w celu zachowania ich poufności m. in. informując ZIKiT pismem z 9 lutego 2015 r. o zakresie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa.

"A" S.A. z siedzibą w K. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając, że opisana wyżej decyzja została wydana z naruszeniem prawa tj.:

-art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. i art. 11 ust. 4 u.z.n.k. poprzez błędne przyjęcie, iż żądane przez Wnioskodawcę informację stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, jak i poniechanie przez organ administracji publicznej usunięcia ewentualnych danych wrażliwych, których ujawnienie mogłoby naruszać tajemnicę przedsiębiorstwa i realizowania wniosku Wnioskodawcy poprzez niewydanie mu stosownej informacji (vide. pkt a i b wniosku)

- art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie przez organ administracji publicznej decyzji, w szczególności w zakresie niewyjaśnienia jakiego rodzaju informację organ uznał za tajemnicę przedsiębiorstwa "F" S.A. i w oparciu o jakie przesłanki dokonał takiej kwalifikacji i dlaczego uznał, że nie mogą być one udostępnione (vide. pkt c wniosku)

Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K., decyzją z 7 kwietnia 2015 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 2 i art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów wskazał, że w dniu 3 marca 2015 r. organ udostępnił Wnioskodawcy pismem nr [...] m.in. listę/wykaz podwykonawców stanowiącą załącznik nr 3 do umowy w przedmiocie zamówienia publicznego. Odwołując się do treści art. 8 ust. 3 ustawy prawo zamówień publicznych w którym wskazano, że nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli wykonawca, nie później niż w terminie składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, iż zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, organ wskazał, że w przypadku braku stosownego zastrzeżenia o którym mowa w tym przepisie udostępnienie listy/ wykazu podwykonawców z tego etapu postępowania jest i było prawnie dopuszczalne, wobec powyższego dane te zostały przekazane Wykonawcy. Po zakończeniu postępowania przetargowego w przypadku podjęcia przez podmiot, który realizuje zamówienie działań mających na celu zachowanie tajemnicy przedsiębiorstwa organ zobligowany jest do ich nieujawnienia w przypadku, gdy Wykonawca dokonał wszelkich czynności wymaganych prawem, a mających na celu zachowanie ich poufności. Należy więc każdorazowo badać w świetle dynamiki realizacji prac objętych zamówieniem publicznym możliwość udostępniania danych, których nieuzasadnione udostępnienie mogłoby narazić Zamawiającego na odpowiedzialność wobec Wykonawcy.

Tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi informacja poufna tj. nieujawniona i należycie zabezpieczona wobec osób trzecich, informacja posiadająca wartość gospodarczą, a więc taką po uzyskaniu której doszłoby do uzyskania przez Wnioskodawcę nieuzasadnionej korzyści gospodarczej, mającej na celu zaburzenie prawidłowej konkurencji na rynku. Cecha poufności w niniejszym przypadku została zachowana, jako że treść informacji nie jest powszechnie dostępna (np. na stronach internetowych). Ponadto wykonawca zastrzegł ich poufny charakter, poprzez odwołanie się do tajemnicy przedsiębiorstwa, co potwierdził dodatkowo treścią pisma z 9 lutego 2015 r. Wykonawca poinformował, że dane przekazywane do Zamawiającego w sposób szczegółowy określają warunki współpracy na jakich Wykonawca realizuje zamówienie oraz współpracuje ze swoimi kontrahentami. W wyniku dokonania badania całości informacji zgromadzonych w toku postępowania należy stwierdzić, bez żadnej wątpliwości, że dane będące w posiadaniu Zamawiającego prezentują wartość gospodarczą dla konkurentów Wykonawcy i są informacjami organizacyjnymi i handlowymi, stanowiącymi tajemnicę przedsiębiorstwa. Dane te nie są i nigdy nie były ujawnione do wiadomości publicznej, Wykonawca podjął i podejmuje w stosunku do tych informacji niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Wejście w posiadanie w/w informacji mogłoby w szczególności ułatwić konkurentom przejęcie kontrahentów Wykonawcy w szczególności przez zaproponowanie im korzystniejszych warunków współpracy. Konkurenci Wykonawcy, znając jego warunki współpracy z podmiotami trzecimi, mogliby przewidzieć warunki i poziomy cenowe ofert składanych przez Wykonawcę w innych postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego, zyskując tym samym w sposób nieuzasadniony przewagę nad Wykonawcą.

Tym samym, w wyniku analizy całości zgromadzonego w sprawie materiału w kontekście spełnienia przesłanek ustawowych organ uznał, że informacje zastrzeżone przez Wykonawcę spełniają wszystkie przesłanki wskazane w treści art. 11 ust. 4 u.z.n.k. i stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Zrealizowanie w pełnym zakresie żądania zawartego w zakresie pkt 6 wniosku "A" S.A. w całości doprowadziłoby do niezgodnego z przepisami prawa ujawnienia tajemnicy przedsiębiorcy, objętej zakresem wyłączenia zgodnie z treścią art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Odnosząc się do zarzutu wnioskodawcy, iż zachowanie tajemnicy przedsiębiorstwa umożliwiało usunięcie ewentualnych danych wrażliwych, których- ujawnienie mogłoby naruszać tajemnicę przedsiębiorstwa, organ wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie wniosek dotyczył udostępnienia dokumentów zawierających właśnie dane wrażliwe w całości -stanowiące tajemnice przedsiębiorstwa dane podwykonawców "F" SA, treści umów o podwykonawstwo, które w całości zawierają dane wrażliwe (warunki współpracy określone w ww. umowach), których ujawnienie jest niedopuszczalne zgodnie z treścią art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Zdaniem organu powoływanie się przez skarżącego na "niewystarczające uzasadnienie" czyni ten zarzut niezrozumiałym. W swoim rozstrzygnięciu organ wskazał wprost, iż za tajemnicę przedsiębiorstwa "F" S.A. uznał informacje organizacyjne i handlowe prezentujące wartość gospodarczą dla kontrahentów Wykonawcy, kwalifikacji takiej dokonał w oparciu o przepisy ustawy u.d.i.p. oraz u.z.n.k., bowiem jako organ administracji publicznej działa on zgodnie z prawem.

"A" S.A. z siedzibą w K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez zbyt lakoniczne odniesienie się przez organ do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 k.pa. Organ II instancji stwierdził bowiem wyłącznie tyle, że jedyna sytuacja, gdy dochodzi do naruszenia art. 107 k.p.a. ma miejsce wtedy, gdy dany organ nie odnosi się w ogóle do sformułowanego zarzutu podczas gdy stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa - powoduje to, że skoro skarżący zawarł w swoim wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ww. zarzut, to organ miał bezwzględny obowiązek pełnego odniesienia się do niego w treści uzasadnienia swojej decyzji - w sposób wyczerpujący - czego nie uczynił choćby w najmniejszym stopniu;

- art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich błędną wykładnię tj. błędne uznanie, iż informacja publiczna, której udostępnienia "A" zażądało w pkt 6 wniosku o udostępnienie informacji publicznej stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, a w konsekwencji, nie powinna zostać udostępniona Wnioskodawcy z uwagi na brzmienie art. 5 ust. 2 zd. 1 u.d.i.p, podczas gdy informacja, której "A" zażądało w pkt 6 wniosku nie stanowi tajemnicy przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 zd. 1 u.d.i.p. - sama lista podwykonawców (i dotycząca realizowanych przez nich zadań publicznych korespondenta) nie może bowiem zostać uznana za nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności;

- art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 5 ust. 2 zd. 1 u.d.i.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że informacje żądane przez "A" w pkt 6 wniosku nie stanowią informacji o których mowa w art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p., a zatem informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, lecz stanowią informacje będące tajemnicą przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 zd. 1 u.d.i.p.), podczas gdy lista podwykonawców (i dotycząca realizowanych przez nich zadań publicznych korespondencja) stanowi informację o której mowa w art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p, (informację o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji), a zatem, nawet przy przyjęciu błędnego poglądu organu, iż dane żądane przez "A" w pkt 6 wniosku stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, organ winien udostępnić skarżącemu żądane przez niego informacje z uwagi na brzmienie 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji wydanych w tej sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w myśl art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, (Dz. U. 2014 poz. 782 ze zm.), obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Do takich podmiotów należy Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K., który reprezentuje jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego. Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie działa na podstawie Statutu nadanego uchwałą Rady Miasta Krakowa Nr XLVIII/594/08 z 9 lipca 2008 r. w sprawie reorganizacji jednostki budżetowej Krakowski Zarząd Komunalny w K., zmiany jej nazwy i nadania statutu oraz upoważnienia Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego Nr 511 poz. 3306). Zgodnie z § 1 powołanego wyżej Statutu, ZIKiT jest samodzielną jednostką organizacyjną Gminy Miejskiej, nie posiadającą osobowości prawnej, działającą jako wyodrębniona jednostka budżetowa. W świetle powyższego należało uznać, że Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.

Istotą sporu w niniejszej sprawie była kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej na wniosek "A" S.A. z siedzibą w K. z 26 stycznia 2015 r. dotyczącej zawarcia i realizacji zadania pn. "Modernizacja oświetlenia ulicznego na terenie miasta w ramach programu [...]" w zakresie pkt 6, to jest: "w sprawie udostępnienia listy podwykonawców w rozumieniu ustawy Prawo zamówień publicznych (z więc także w zakresie usług i dostaw) zgłoszonych przez wykonawcę, wraz z całą korespondencją prowadzoną między stronami umowy, w tym w szczególności całą korespondencję dotyczącą zgłoszenia przez wykonawcę takich podmiotów (także w zakresie w jakim wykonawca ma obowiązek osobiście, tj. bez angażowania podwykonawców, realizować Umowę, a mimo tego zgłaszał taki podmiot jako podwykonawcę twierdząc, że jego zaangażowanie jest zgodne np. z umową SIWZ i/lub prawem)".

Zgodnie z art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja w sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Zakres przedmiotowy informacji publicznej wymienia art. 6 ustawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, iż na podstawie art. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz, podmiotów sprawujących funkcje publiczne albo odnoszące się do innych podmiotów, wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu.

Wyjątki od powyższej zasady wprowadza art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W myśl ust. 1 powołanego art. 5, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Odmawiając udostępniania informacji publicznej organ powołał się na konieczność zachowania "tajemnicy przedsiębiorcy". Wprawdzie ustawa nie definiuje powyższego pojęcia, niemniej w orzecznictwie ugruntował się pogląd, że w celu ustalenia jego znaczenia należy odwołać się do legalnej definicji "tajemnicy przedsiębiorstwa", która została sformułowana w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r., nr 153, poz. 1503 z późn. zm.). W myśl tego przepisu przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Odpowiednio zatem należy przyjąć, że na tajemnicę przedsiębiorstwa składają się takie informacje należące do tego podmiotu, których przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie albo nabycie od osoby nieuprawnionej zagraża lub narusza interes przedsiębiorcy. Warunkiem respektowania tej tajemnicy jest natomiast uprzednie złożenie w odniesieniu do konkretnych informacji zastrzeżenia, że nie mogą być one udostępnione.

W przypadku kolizji prawa do tajemnicy przedsiębiorcy z prawem do informacji publicznej nie można z góry przyjmować, że prawo przedsiębiorcy do zachowania tajemnicy ma zawsze pierwszeństwo przed prawem do informacji publicznej. Zastrzeżenie tajemnicy stanowi wyjątek od zasady jawności informacji publicznej, dlatego też podmiot zobowiązany do jej udostępnienia nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o istnieniu takiej tajemnicy, bowiem jej istnienie musi być niewątpliwe, aby mogło uzasadniać odmowę udostępnienia. Ponadto zgodnie z art. 9 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.) gmina, jako jednostka samorządu terytorialnego, jest jednostką sektora finansów publicznych. Gospodaruje ona środkami publicznymi, które przeznacza także na realizację zobowiązań wynikających z zawieranych przez nią umów. Gospodarka środkami publicznymi jest jawna, co wynika z art. 33 ust. 1 cyt. ustawy. Warto również zaznaczyć, że art. 35 ustawy o finansach publicznych wprowadza zasadę domniemania niezastrzeżenia klauzuli dotyczącej wyłączenia jawności w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych.

Oznacza to, iż zastrzeżenie tajemnicy stanowi wyjątek od zasady jawności i z tego względu jednostka sektora publicznego nie może polegać wyłącznie na oświadczeniu przedsiębiorcy, co do jej istnienia, ale powinna samodzielnie dokonać oceny złożonego przez przedsiębiorcę zastrzeżenia pod kątem istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Złożone zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, pozytywnie przesądzi, że zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 11 ust. 4 powołanej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Jeżeli w wyniku weryfikacji okaże się, że zastrzeżona informacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa, to zadeklarowane zastrzeżenie staje się bezskuteczne (por. wyrok WSA z 12 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1483/12).

W rozpoznawanej sprawie organ dysponujący żądaną informacją publiczną – Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. nie tylko nie dokonał oceny zasadności wyłączenia jawności żądanej informacji, ale dodatkowo, w sposób nieuprawniony, rozszerzył to pojęcie na dane nie objęte przez wykonawcę zastrzeżeniem poufności. Organ przyjął, że informacje żądane we wniosku strony skarżącej z 26 stycznia 2015 r. nie podlegają udostępnieniu, gdyż stanowią tajemnicę tego przedsiębiorstwa tj. jako informacje organizacyjne i handlowe "prezentują wartość gospodarczą dla kontrahentów wykonawcy, nie są i nigdy nie były ujawnianie do wiadomości publicznej, ponadto wykonawca podjął w stosunku do tych informacji niezbędne działania w celu zachowania ich poufności m. in. informując ZIKiT pismem z 9 lutego 2015 r. o zakresie informacji stanowiących tajemnice przedsiębiorstwa."

Analiza opisanego wyżej pisma wykonawcy – "F" S.A. w W. z 9 lutego 2015 r. (dołączonego do akt sprawy już po wydaniu decyzji w I instancji) wskazuje, że zastrzeżenie poufności dotyczyło umów zawieranych przez wykonawcę z dostawcami materiałów, z podwykonawcami oraz z podmiotami świadczącymi usługi w zakresie objętym przedmiotem umowy. W tym kontekście, biorąc pod uwagę treść wniosku, należy stwierdzić, że zastrzeżenie poufności nie dotyczyło całości żądania określonego w punkcie 6. W szczególności zastrzeżenie to nie obejmowało listy podwykonawców z pomocą których inwestycja została zrealizowana. Odmowa udostępniania powyższych danych jest tym bardziej niezrozumiała, że realizując żądanie wniosku z 26 stycznia 2015 r. zawarte w punkcie 1 organ przedłożył umowę w przedmiocie wykonania zadania "Modernizacja oświetlenia ulicznego na terenie miasta w ramach programu [...]" wraz załącznikami, w tym załącznikiem nr 3 w którym podano wykaz podwykonawców. Nie ulega też wątpliwości, że żądanie określone w punkcie 6 odnosiło się do etapu realizacji umowy, stronie skarżącej nie chodziło więc o wskazanie podwykonawców zgłoszonych na etapie zawierania umowy, a tych którzy faktycznie wykonywali określone czynności, czy roboty budowlane. Świadczy o tym jednoznacznie obwarowanie we wniosku, że lista, jak i wnioskowana korespondencja winna obejmować również wskazanie podmiotów, z pomocą których wykonawca realizował umowę mimo, że określone prace miały zostać przez niego wykonane osobiście.

Powyższe prowadzi do konkluzji, że tajemnica przedsiębiorstwa nie stoi na przeszkodzie udostępnieniu informacji dotyczącej listy podwykonawców w rzeczywistości biorących udział w realizacji przedsięwzięcia.

Wykonawca zastrzegł w piśmie z 9 lutego 2015 r. jakie informacje przekazane przez niego Zarządowi Infrastruktury Drogowej i Transportu w K., a związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą i wykonaniem umowy mają charakter poufny, wskazując jednocześnie czynności jakie zostały przez niego podjęte w celu zachowania ich niejawności. Strona skarżąca we wniosku z 26 stycznia 2015 r. żądała całej korespondencji między stronami umowy dotyczącej podwykonawców. Z pewnością w korespondencji tej znajdują się zatem dane, których udostępnienie prowadziłoby, w ocenie wykonawcy, do ujawnienia tajemnicy przedsiębiorstwa, ale nieuzasadnione jest założenie, że w związku z tym całość dokumentacji podlega wyłączeniu z obowiązku udostępnienia jako informacji publicznej. Nie można tracić z pola widzenia, że przedmiotem zainteresowania strony skarżącej była korespondencja między stronami samej umowy, a nie między wykonawcą a podwykonawcami, jakkolwiek te ostatnie umowy również zostały przekazane organowi. Jako wadliwe należało więc ocenić autorytatywne uznanie przez organ, że cała korespondencja zawiera informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy. Powyższa okoliczność wymaga wnikliwego zbadania, a w razie wydania decyzji odmownej konieczne jest wskazanie dlaczego określone dokumenty, bądź poszczególne dane w nich zawarte, nie mogą zostać udostępnione.

Reasumując, wykazane naruszenia prawa skutkują uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji. To z kolei powoduje konieczność ponownego rozpoznania wniosku strony skarżącej i udzielenia informacji dotyczącej listy podwykonawców oraz w pozostałym zakresie, w jakim nie ogranicza jej przepis art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W razie gdyby organ doszedł do wniosku, że w określonym zakresie zasadne jest wydanie decyzji odmownej, to - z uwzględnieniem poczynionych uwag - uzasadni zaistnienie przesłanek z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, dokonując własnej oceny, czy zastrzeżone informacje stanowią tajemnice przedsiębiorstwa. Należy przy tym wziąć pod uwagę, że aby upublicznienie informacji mogło spowodować naruszenie tajemnicy ustawowo chronionej, to jej istnienie w konkretnym przypadku musi być niewątpliwe. Ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną (art. 5 u.d.i.p.) ma bowiem charakter wyjątku od zasady. Przesłanki przemawiające za nieudzieleniem informacji publicznej ze wskazanej przyczyny muszą być rzeczywiste i precyzyjnie określone. Warto również pamiętać, że każda procedura tocząca się przed organami państwa w szczególności prowadząca do rozdysponowania środków publicznych – nawet taka, która kończy się zawarciem umowy – ma charakter postępowania w sprawie publicznej, a podmiot decydujący się na udział w takiej procedurze musi liczyć się z tym, że podawane przez niego informacje będą objęte zakresem sprawy o charakterze publicznym.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.