Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1443/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a i c , art 135 , art 210 par 2 i art 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 grudnia 2020 r. ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz M. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1978 r.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu [...] grudnia 2017 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek M. M. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1978 r. o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku położonym przy ul. [...] w [...] wraz z udziałem w budynku i innych urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, oraz o oddaniu w użytkowanie wieczyste części gruntu o ogólnej powierzchni [...] m2.

W toku postępowania wyjaśniającego Kolegium ustaliło, że nieruchomość położona w [...] przy ulicy ul [...] nr hip. [...], podlegała przepisom dekretu z dnia 26 października 1945r, o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. (...) (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zgodnie z art. 1 dekretu wszystkie grunty na obszarze m. (...), a zatem również nieruchomość przy ulicy [...] nr hip. [...] przeszła na własność gminy [...] (później Skarbu Państwa).

W dniu [...] lutego 1949 r. do Zarządu Miejskiego [...] wpłynął wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ulicy ul. [...] nr hip. [...].

Z zaświadczenia Sądu Grodzkiego w [...] z dnia [...] lutego 1949 r. wynika, iż przedmiotowa nieruchomość uregulowana była jawnym wpisem na imię M. S..

Aktami notarialnymi zeznanymi dnia [...] lipca 1952 r. (Rep. [...]) i dnia [...] lipca 1952 r. (Rep. [...]) M. S. z domu [...], sprzedała wszelkie prawa jakie jej przysługiwały, przysługują i mogą przysługiwać w przyszłości J. B. i J. z O. małżonków [...].

Zgodnie z postanowieniem z dnia [...] maja 2000 r. sygn. akt II [...] Sądu Rejonowego w [...], spadek po zmarłym dnia [...] lutego 1983 r. J. B. nabyli: A. L. , M. z d. B., J. B., M. B. z domu M.. M. M. nabył wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne położone w [...]. Zgodnie z postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. sygn. akt II [...] Sądu Rejonowego w [...], spadek po zmarłym w dniu [...] stycznia 2006 r. A. B. nabyła B.W.. Zgodnie z postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. sygn. akt II [...] Sądu Rejonowego [...] w [...], spadek po J. B. zmarłym dnia [...] maja 2009 r. nabyły bratanice B. B. i J. B. po połowie.

W dniu [...] czerwca 2010 r. aktem notarialnym Rep. [...] M. B. darowała oraz przeniosła na rzecz brata M. M. wszelkie prawa i roszczenia przysługujące jej z tytułu udziału w spadku po J. B., wynikające ze stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1953 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] nr [...] lub stwierdzenia wydania ich z naruszeniem prawa w przedmiocie odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...] , ozn. nr hip. [...] a obejmującego w szczególności żądania wydania udziału w nieruchomości budynkowej i prawo własności lokali i części wspólnych nieruchomości, w tym nieruchomości gruntowej, podlegających zwrotowi na rzecz następców prawnych J. B..

W dniu [...] grudnia 2010 r. B. W. zawarła z M. M. umowę, na mocy której przeniosła na rzecz M. M. wszelkie prawa i roszczenia przysługujące z tytułu udziału w spadku po A. B., wynikające ze stwierdzenia w przyszłości nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia[...] stycznia 1953r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] nr [...] lub stwierdzenia wydania ich z naruszeniem prawa w przedmiocie odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...] , ozn. nr hip.: [...] a obejmującego w szczególności żądania wydania udziału w nieruchomości budynkowej i prawo własności wyodrębnionych lokali i części wspólnych nieruchomości, w tym nieruchomości gruntowej, podlegających zwrotowi na rzecz następców prawnych J. B. oraz prawo do otrzymania należnej jej części odszkodowania z tytułu stwierdzenia wydania decyzji nacjonalizacyjnych z naruszeniem prawa.

W dniu [...] sierpnia 2011 r. J. B. i B. B. zawarły z M. M. umowę, na mocy której przeniosły na rzecz M. M. wszelkie prawa i roszczenia przysługujące im z tytułu udziału w spadku po A. B., wynikające ze stwierdzenia w przyszłości nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1953 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] nr [...] lub stwierdzenia wydania ich z naruszeniem prawa w przedmiocie odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...], ozn. nr hip. [...] a obejmującego w szczególności żądania wydania udziału w nieruchomości budynkowej i prawo własności wyodrębnionych lokali i części wspólnych nieruchomości, w tym nieruchomości gruntowej, podlegających zwrotowi na rzecz następców prawnych J. B. oraz prawo do otrzymania należnej im części odszkodowania z tytułu stwierdzenia wydania decyzji nacjonalizacyjnych z naruszeniem prawa.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. uchylił własną decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. i stwierdził, że decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia 20 stycznia 1953 r. oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 1952 r. w części obejmującej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] określonej w aktach notarialnych dotyczących sprzedanych lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i lokalu użytkowego nr [...] w budynku przy ul. [...] oraz praw związanych z tymi lokalami zostały wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części działki nr [...] oraz w części dotyczącej działek ewidencyjnych [...] i [...] stwierdził ich nieważność.

W dniu [...] lipca 2014 r. pomiędzy M. M., reprezentowaną przez M. M. a małoletnim M. M., reprezentowanym przez matkę A. P., zawarta została umowa cesji wierzytelności przyszłej o odszkodowanie wynikające z decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia wydania orzeczeń administracyjnych Ministra Gospodarki Komunalnej z [...] stycznia 1953 r. oraz Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] czerwca 1952 r. z naruszeniem prawa w zakresie obejmującym działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu 1[...], w zakresie sprzedanych lokali mieszkalnych i użytkowych budynku przy [...] oraz praw związanych z tymi lokalami będącego własnością spadkodawcy J. B. oraz wierzytelność z tytułu roszczenia o wydanie nieruchomości przy [...] w zakresie, w którym stwierdzono nieważność powyższych decyzji.

Przed Prezydentem [...] toczy się postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku złożonego dnia [...] lutego 1949 r. o ustanowienie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...] nr hip. [...].

Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. sygn. [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesiło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1978 r. o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] do czasu ostatecznego i prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie rozpatrzenia złożonego w dniu [...] lutego 1949r. wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) do gruntu przedmiotowej nieruchomości.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podjęło z urzędu zawieszone postępowanie.

W dniu [...] lutego 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją nr [...] umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 1978 r.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył M. M..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ponownie rozpatrując sprawę wskazało, że postępowanie nieważnościowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

W świetle art 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego jest rozumiane jako prawo do konkretnego postępowania oraz musi mieć charakter osobisty, aktualny, konkretny i obiektywny, co pozwala na przyznanie przymiotu strony w danej sprawie. Interes prawny określony w art 28 k.p.a., to interes wynikający z prawa i chroniony przez prawo.

Kolegium wskazało, że materiał dowodowy potwierdza, że poprzednik prawny M. M. a także M. M. nie byli stronami decyzji objętej żądaniem o stwierdzenie nieważności. Stronami tej decyzji byli jedynie nabywcy lokalu. M. M. nie ma obecnie tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości.

W sytuacji zaś, gdy wnioskodawca nie legitymuje się do nieruchomości jakimkolwiek tytułem prawnorzeczowym, to nie legitymuje się on interesem prawnym, o którym mowa w art. 28 k.p.a.

Kolegium wskazało, że pogląd o istnieniu interesu prawnego byłych właścicieli dekretowych lub ich następców prawnych w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu, ukształtował się w orzecznictwie sądów administracyjnych z lat 2004-2008. Sądy administracyjne uznały, iż możliwość żądania usunięcia z obrotu prawnego decyzji o sprzedaży lokalu otwiera byłym właścicielom dekretowym lub ich następcom prawnym, możliwość odzyskania tytułu prawnego do sprzedanych na rzecz innych osób lokali poprzez unieważnienie umów sprzedaży lub możliwość uzyskania odszkodowania. Niemniej jednak orzecznictwo sądów cywilnych nie potwierdziło, aby osoby te mogły skutecznie ubiegać się o odzyskanie tytułu prawnego do sprzedanych na rzecz innych osób lokali lub uzyskać odszkodowanie na podstawie decyzji nadzorczych dotyczących decyzji o sprzedaży lokali. Na powyższą okoliczność Kolegium przywołało stanowisko zaprezentowane przez Sąd Najwyższy w uchwałach z dnia [...] września 2015 r. sygn. akt [...] oraz z dnia [...] marca 2018 r. sygn. akt [...].

Reasumując, Kolegium podzieliło stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] lutego 2020 r., że M. M. jako następca prawny dawnego właściciela przeddekretowego nie ma interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży przedmiotowego lokalu. W takiej zaś sytuacji zasadne było umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. M. zarzucając jej:

- naruszenie prawa procesowego, a to art. 28 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. przez bezpodstawne odmówienie skarżącemu interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności i na tej podstawie umorzenie postępowania podczas gdy kwestia przyznania własności czasowej do gruntu została rozstrzygnięta ostateczną i prawomocną decyzją Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013 r. w sprawie [...], która to decyzja równocześnie wyeliminowała z obrotu prawnego decyzję Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1953 r. oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1952 r. odmawiające przyznania własności czasowej do tego gruntu na rzecz jego ówczesnej właścicielki, a zatem przysługuje skarżącemu prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że rozważania Samorządowego Kolegium Odwoławczego na gruncie orzecznictwa sądów cywilnych co do źródła ewentualnego odszkodowania są dla niniejszego postępowania całkowicie nieistotne, ponieważ interes prawny skarżącego nie został określony jako źródło roszczeń odszkodowawczych. Interes prawny skarżącego jako właściciela nieruchomości polega na żądaniu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnej rażąco sprzecznej z prawem.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. skarżący załączając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zawierającą odmienne rozstrzygnięcie wydane w innej sprawie, ale w tym samym przedmiocie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za zasadną.

Kluczowe zagadnienie, które wystąpiło w niniejszej sprawie, stanowi kwestia materialnoprawna. W sprawie należy bowiem rozstrzygnąć, czy następca prawny byłego właściciela tzw. nieruchomości (...), w sytuacji, gdy postępowanie prowadzone w trybie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.(...) o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości (...) nie zostało zakończone, posiada interes prawny w zainicjowaniu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji orzekającej o sprzedaży lokalu i oddaniu w użytkowanie wieczyste części nieruchomości na rzecz osób trzecich.

W tej sytuacji wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie natomiast z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego nie zostało przy tym zdefiniowane ustawowo, ale doczekało się bogatego orzecznictwa, które przyjmuje, że jest to pojęcie o charakterze materialnoprawnym. Interes prawny warunkujący posiadanie przez dany podmiot przymiotu strony w określonym postępowaniu, musi zatem wynikać z przepisu prawa materialnego, czyli z normy prawa, stanowiącej podstawę ustalenia praw lub obowiązków. Innymi słowy musi istnieć norma prawa, przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania decyzji. W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że posiadanie interesu prawnego w danym postępowaniu administracyjnym wymaga, by ten interes był: osobisty, własny, indywidualny, konkretny, aktualny i dający się obiektywnie stwierdzić. Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnia się natomiast interes faktyczny, polegający na tym, że dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem określonej sprawy administracyjnej, ale nie może jednak tego zainteresowania oprzeć na konkretnym przepisie prawa, mającym stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił w tym przypadku przepis art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Jedną z takich przyczyn jest stwierdzenie przez organ, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek osoby, która nie była stroną.

Odnosząc powyższe do rozpatrywanego w niniejszej sprawie stanu faktycznego, wskazać należy, że zawarte w skardze zarzuty uznać należy za zasadne, bowiem skarżący posiada interes prawny do zainicjowania niniejszego postępowania nieważnościowego.

Na skutek ostatecznej decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] - została stwierdzona częściowo nieważność odmownego orzeczenia dekretowego z dnia 2 czerwca kwietnia 1952 r. oraz utrzymującej go w mocy decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1953 r. w zakresie dotyczącym części działki nr [...] oraz działek nr [...] i [...], a częściowo w odniesieniu do działki nr [...] dotyczącej sprzedanych lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i lokalu użytkowego nr [...] oraz praw związanych z tymi lokalami stwierdzono wydanie ich z naruszeniem prawa.

Zatem doszło do tego, że w dacie wydania decyzji o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr 17 budynek posadowiony na przedmiotowym gruncie stanowił współwłasność Skarbu Państwa i poprzednika prawnego skarżącego.

W sytuacji zatem, w której została wydana decyzja orzekająca o sprzedaży lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku posadowionym na nieruchomości (...) na rzecz osób trzecich a stanowiącym współwłasność Skarbu Państwa i poprzednika prawnego skarżącego, nie ulega wątpliwości, że były właściciel tej nieruchomości lub jego następca prawny ma interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności takiej decyzji, gdy została ona wydana przed rozpatrzeniem tzw. wniosku dekretowego. Takie prawo daje mu fakt posiadania roszczenia o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu dawnej nieruchomości, mającego swoje źródło we wspomnianym wyżej art. 7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.(...). Jak wynika bowiem z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku dekretowego z dnia 8 lutego 1949 r. nie zostało zakończone.

Zdaniem Sądu wadliwe było dokonywanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceny legalności decyzji o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] z perspektywy poglądów prezentowanych przez Sąd Najwyższy w sprawach cywilnych z zakresu odszkodowań za szkody wywołane wydanymi z naruszeniem prawa decyzjami zezwalającymi na sprzedaż lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach posadowionych na gruntach (...).

Dla sprawy administracyjnej o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu mieszkalnego nie ma znaczenia to, jak Sąd Najwyższy w późniejszych sprawach cywilnych kwalifikuje źródło poniesionej przez powoda szkody, w szczególności to, że szkodę tę wiąże z rażąco wadliwą decyzją dekretową, a nie z wydanymi z naruszeniem prawa decyzjami o sprzedaży lokali mieszkalnych.

Sąd Najwyższy zaprezentował w uchwale składu siedmiu sędziów SN z [...] marca 2018 r. sygn. akt [...] stanowisko, że w chwili sprzedawania mieszkań poprzednicy prawni powodów nie byli właścicielami budynku. Kolegium pomija jednak to, że takie stanowisko jest konsekwencją tego, że Sąd Najwyższy w sprawach o naprawienie szkody kładzie nacisk na to, że źródłem szkody jest niezgodna z prawem ostateczna odmowna decyzja dekretowa, która powodowała utratę prawa własności do całego budynku i lokali mieszkalnych. Jednak nie można pominąć tego, że ocena tego zagadnienia przez Sąd Najwyższy została dokonana tylko z perspektywy tego zdarzenia (wydania odmownej decyzji dekretowej), a nie z perspektywy skutku ex tunc decyzji nadzorczej wydanej w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej.

Z tym wiąże się też inna perspektywa czasowa oceny stanu własnościowego budynku dekretowego. Sąd Najwyższy odnosi to zagadnienie do daty wydania decyzji dekretowej, natomiast w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu istotny jest stan własnościowy budynku dekretowego z daty wydania tej decyzji.

Trzeba też wskazać, że stanowisko Sądu Najwyższego dotyczące tego, że wydanie decyzji o sprzedaży lokali nie stanowi zdarzenia prowadzącego do powstania lub zwiększenia szkody albo stwarzającego warunki do powstania uszczerbku w majątku byłego właściciela dotyczącego nieruchomości lokalowych także odnosi się do okresu z chwili składania wniosku dekretowego i wydawania pierwotnej decyzji dekretowej, kiedy te nieruchomości lokalowe nie istniały.

Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z [...] czerwca 2018 r. sygn. akt [...] pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z [...] marca 2018 r. sygn. akt [...], że w czasie wydania decyzji o sprzedaży lokali budynek, w którym były one wyodrębniane, nie należał już do byłego właściciela gruntu (...), da się wytłumaczyć jedynie odstępstwem od zasady, iż stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej wywołuje skutek ex tunc. Zdaniem Sądu Najwyższego założono w tej uchwale, że wskutek sprzedaży lokali utrata własności budynku będąca następstwem odmownej decyzji dekretowej (art. 8 dekretu) stała się nieodwracalna (ex tunc) w odniesieniu do tej części budynku, z której lokale zostały wyodrębnione i sprzedane.

Nie można jednak tracić z pola widzenia tego, że Sąd Najwyższy w powyższym wyroku wyraźnie zastrzegł, że oceniając w ten sposób odwracalność skutków wadliwej decyzji dekretowej, Sąd Najwyższy (w uchwale) ograniczył – (wyłącznie) na płaszczyźnie cywilistycznej - moc wsteczną stwierdzenia jej nieważności.

Tymczasem dla niniejszej sprawy nieważnościowej decydujące znaczenie ma ocena legalności decyzji wydanej w określonym stanie faktycznym i prawnym. To jakie środki prawne i w jakim postępowaniu, uruchomi następca prawny przedekretowego właściciela nieruchomości, po pozytywnym zakończeniu dla niego sprawy nieważnościowej, pozostaje poza zakresem administracyjnej sprawy nieważnościowej.

Zatem wbrew stanowisku Kolegium nie można było w analizowanym przypadku twierdzić, że na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji skarżący nie posiadał tytuł prawnorzeczowego do przedmiotowej nieruchomości.

Skoro na dzień złożenia wniosku o wszczęcie postępowania nieważnościowego roszczenie oparte na przepisie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. po stronie skarżącego istniało i był on współwłaścicielem budynku, to fakt pozostawania w obrocie prawnym decyzji orzekającej o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] na rzecz osób trzecich miał wpływ na jego sytuację prawną. Przypomnieć w tym miejscu wypada, że interes prawny musi być aktualny i konkretny. Oznacza to, że zasadny jest zawarty w skardze pogląd, że organ nadzoru niesłusznie odmówił skarżącemu statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji.

Aktualną i realną podstawę interesu prawnego skarżącego stanowił także art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.(...), bowiem skarżący aktualnie posiada roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego i jest współwłaścicielem budynku posadowionym na przedmiotowym gruncie (...).

Ponownie rozpatrując sprawę niniejszą Kolegium weźmie pod uwagę powyższe rozważania i rozpatrzy merytorycznie sprawę, wydając decyzję odpowiadającą prawu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 w zw. z art. 210 § 2 tej ustawy.