Wyrok NSA, sygn. akt GSK 917/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Czesława Socha, Sędzia NSA, Sędziowie (NSA Kazimierz Jarząbek, Halina Wojtachnio (spr.), Protokolant Krystyna Stasiak, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. K., P. K., E. A. – "[...]" Spółka Cywilna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 marca 2004r. sygn.akt 3 I SA/Po 3926/01 w sprawie ze skargi R. K., P. K., E. A. – "[...]" Spółka Cywilna na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 27 września 2001r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. K., P. K., E. A. – "[...]" Spółka Cywilna na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie kwotę 450,-zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 marca 2004 r. sygnatura akt 3/I SA/Po 3926/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę R. K., E. A., P. K. Spółki cywilnej "[...]" na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 27 września 2001 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru cła. Sąd oparł swoje orzeczenie na ustaleniach faktycznych organów celnych obu instancji, z których wynikało, że Dyrektor Urzędu Celnego w Rzepinie decyzją z dnia 11 maja 2001 r. uznał zgłoszenie celne zawarte w dokumencie SAD Nr [...] z dnia 26 kwietnia 2000 r. za nieprawidłowe w zakresie sposobu deklarowania stawki celnej i kwoty długu celnego, sprowadzonych z Holandii przez Spółkę cywilną "[...] R. K., E. A., P. K., róż i chryzantem ciętych według kryterium gatunku I i II dla obu odrębnych towarów.

W zgłoszeniu celnym strona w czterech pozycjach JDA SAD i SAD-BIS do róż i chryzantem I gatunku zastosowała stawkę autonomiczną 0,08 EUR od sztuki, natomiast do róż i chryzantem II gatunku zastosowała stawkę celną konwencyjną - 45% od wartości celnej towaru.

Mając na względzie fakt, że Taryfa celna dla kwiatów ciętych (róż i chryzantem), pochodzących z jednego kraju i klasyfikowanych do jednego kodu PCN, nie zawierającego podziału na gatunki kwiatów, przewiduje dla tego samego kodu PCN dla kwiatów ciętych stawki celne w zależności od okresu importu, tj. od 1 czerwca do 31 października i od 1 listopada do 31 maja, Dyrektor Urzędu Celnego w Rzepinie zaklasyfikował róże do kodu 0603 10 10 9, a chryzantemy do kodu 0603 10 50 9 i odpowiednio przyjął dla sprowadzonych róż w łącznej ilości 27.480 sztuk stawkę celną autonomiczną 0,08 EUR i ustalił cło w kwocie 8.847,50 zł, jako korzystniejsze dla strony od stawki konwencyjnej, według której cło od tego towaru wyniosłoby 14.727,60 zł; a dla chryzantem ustalając cło według stawki konwencyjnej w kwocie 571,10 zł, korzystniejsze od stawki autonomicznej (cło) 697,20 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez importerów – Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 27 września 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że taryfa celna dla róż przewiduje dwa kody, a mianowicie: 0603 10 10 1 dla zgłoszonych do odprawy w okresie od 1 czerwca do 31 października i 0603 10 10 9 dla zgłoszonych do odprawy w okresie od 1 listopada do 31 maja; a dla chryzantem kod 0603 10 50 1 zgłoszonych w okresie od 1 czerwca do 31 października i 0603 10 50 9 zgłoszonych w okresie od 1 listopada do 31 maja. Spółka sprowadziła róże i chryzantemy 26 kwietnia 2000 r., wobec czego należało róże zakwalifikować do kodu PCN 0603 10 10 9, a chryzantemy do kodu 0603 10 50 9 stosując korzystniejszą dla strony stawkę autonomiczną bądź konwencyjną. Nie podzielono opinii prof. dr hab. Wiesława Czyżowicza stwierdzając, że nie może ona stanowić podstawy do zastosowania różnych stawek celnych od sprowadzonych róż (chryzantem) w zależności od ich gatunku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za bezsporny fakt, iż skarżący sprowadzone z Holandii róże i chryzantemy cięte zgłosili w dwóch odrębnych pozycjach JDA SAD, w zależności od gatunku kwiatów stosując dla każdej z tych pozycji inną stawkę celną (raz autonomiczną, a raz konwencyjną).

Powołując się na treść pkt 1, pkt 2 lit. a i pkt 3 lit. b części A – Stawki celne – Taryfy celnej Sąd stwierdził, że strona skarżąca mogła stosować do sprowadzonego towaru korzystniejszą dla siebie stawkę autonomiczną bądź konwencyjną. Skoro jednak sprowadzone róże i chryzantemy stanowiły jednorodny towar, to bez względu na to, czy występowały w I i w II gatunku i - co się z tym wiąże - miały różną cenę zakupu, a taryfa celna nie przewiduje odrębnej pozycji dla róż (i chryzantem) I i II gatunku, organy celne zasadnie uznały, że importująca Spółka mogła zastosować korzystniejszą dla siebie stawkę autonomiczną albo konwencyjną, ale od całego sprowadzonego towaru, w tej sprawie od 27.480 sztuk róż i 2.475 chryzantem lub od ich łącznej wartości. Skoro jednak zadeklarowano róże i chryzantemy w dwóch odrębnych pozycjach i w odniesieniu do każdej z nich zastosowano inną zawsze korzystniejszą dla spółki stawkę, uzasadnione było uznanie dokonanego zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.

Sąd nie podzielił zaprezentowanego stanowiska w uzasadnieniu do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2004 r. o sygnaturze V SA 2045/02 o możliwości ujmowania w odrębnych pozycjach zgłoszenia celnego towaru różnego gatunku ze względu na zakaz nieracjonalny, skoro nie zabrania tego Kodeks celny ani Taryfa celna.

Nie stwierdzono też, aby decyzje zostały skierowane nieprawidłowo, skoro towar do odprawy celnej zgłosiła Agencja Celna działająca jako przedstawiciel bezpośredni w imieniu i na rzecz importera. Oznacza to także, że Agencja nie jest dłużnikiem należności wynikających z tego długu celnego. Przymiot zgłaszającego posiada jedynie Spółka "[...]".

Powyższe oznaczało, że wydane decyzje nie naruszały prawa i dlatego skarga podlegała oddaleniu.

W skardze kasacyjnej Spółka Cywilna "[...]" R. K., P. K. oraz E. A. zaskarżyła w całości wyrok, zarzucając naruszenie prawa materialnego. Domagała się zmiany zaskarżonego wyroku bądź jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zarzut naruszenia prawa materialnego odniosła do art. 13 § 1, § 5, § 7, art. 65 § 4 pkt 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 17 ze zm.) przez błędną wykładnię i ich zastosowanie w związku z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270).

W uzasadnieniu podała, że nie było podstaw do przyjęcia zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia innej kwoty wynikającej z długu celnego. Normy prawne zawarte w art. 13 powołanego Kodeksu celnego stanowią, że cło określa się na podstawie taryfy celnej, która obejmuje między innymi stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania, obniżone stawki celne, preferencyjne stawki celne itp. Dla kwiatów w sprawie zastosowanie mają dwie stawki celne: procentowa od wartości celnej towaru lub stawka celna określona w Taryfie celnej w konkretnej kwocie, wyrażona w EUR. Zgodnie z postanowieniami wprowadzającymi Taryfę celną, zastosowanie wobec spornego towaru winny mieć stawki celne korzystniejsze. Skoro tak, to organ celny w decyzji winien wyliczyć stawkę celną oddzielnie według jednej i oddzielnie według drugiej metody. Dopiero po ustaleniu, które z wyliczonych należności celnych są uwzględniane, określić kwotę długu celnego. W sprawie dług celny ustalony został według wyższej stawki, a więc mniej korzystnej dla strony. Naruszone zostały normy prawne i decyzje należało usunąć z obrotu prawnego. Przepisy zarówno Kodeksu celnego, taryfy celnej i wykonawcze (rozporządzenie w sprawie deklaracji skróconej i zgłoszeń celnych) nie zabraniały importerowi dla celów stosowania stawek celnych zgłoszenia do odprawy celnej w odrębnych pozycjach dokumentu SAD towarów różnego gatunku, który został odrębnie wyszczególniony w fakturze zakupu poprzez zapisy oddzielnych pozycji wartościowych dla każdego rodzaju towaru. Taka sytuacja prawna dopuszczalna jest w przypadku zgłoszenia kwiatów I i II gatunku na osobnych dokumentach SAD w oparciu o odrębne faktury zakupu i dowolny wybór stawki celnej. Oznacza to, że istnieje prawna możliwość dokonywania klasyfikacji towaru w oparciu o ten sam kod taryfy celnej, lecz inną stawką celną w tym samym dokumencie SAD i SAD-Bis. Staje się to wówczas tożsame z wyborem stawki celnej.

Dyrektor Izby Celnej w Rzepinie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości z uwzględnieniem na ich rzecz od strony skarżącej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podał, że wydany wyrok jest zgodny z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Rozpoznawana skarga kasacyjna jest identyczna z kilkunastu innymi jakie zostały wniesione przez Spółkę od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu dotyczących tego samego rodzaju spraw, w których mimo nieco odmiennie prezentowanych motywów Sąd odniósł się do tej samej problematyki prawnej. Jednorodne we wszystkich sprawach stany faktyczne (poza rodzajem kwiatów) oraz identyczna lub podobna argumentacja wykorzystana przez strony w postępowaniu administracyjnym i sądowym usprawiedliwiały posłużenie się w motywach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zbliżoną do siebie lub taką samą argumentacją. Dotyczy ona głównie oceny wymogów formalnych skargi kasacyjnej i szeregu kwestii prawnych powstałych na tle kluczowego problemu jakim jest podział kwiatów na gatunki i rodzaju zastosowania stawki celnej.

Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz w art. 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.

Przepis art. 183 § 1 powołanej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznawania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.

Przedmiotowa skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego. Zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być zweryfikowane tylko w odniesieniu do określonego stanu faktycznego stanowiącego podstawę zastosowania prawa materialnego. Oznacza to, że w przypadku braku skutecznego prawnie zarzutu naruszenia przepisów postępowania – Naczelny Sąd Administracyjny za wiarygodną musi uznać faktyczną podstawę rozstrzygnięcia przyjętą przez wojewódzki sąd administracyjny.

Skarżąca Spółka wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego zarzuca, że powołane przepisy nie zabraniały importerowi zgłoszenia kwiatów różnego gatunku, zakupionego po różnych cenach w celu stosowania wyboru korzystniejszej stawki celnej. W ocenie skarżącej wynikało to z faktu, że towar różnego gatunku został odrębnie wyszczególniony w fakturze zakupu poprzez zapisy oddzielnych pozycji wartościowych dla każdego rodzaju towaru. Zapisy te umożliwiały wobec tego zgłoszenie do odprawy celnej towaru o różnym gatunku w odrębnych pozycjach dokumentu SAD.

Naczelny Sąd Administracyjny powyższego zarzutu i argumentacji nie podziela z przyczyn podanych już przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Dodatkowo należy zauważyć, że konsekwencją podziału na gatunki jest podwójny wybór stawki celnej do jednorodnego towaru skoro przepisy, mające zastosowanie w sprawie, podziału na gatunki nie przewidują. Oznacza to, że sposób dokonania zgłoszenia celnego trafnie przyjęto za nieprawidłowy.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że stan importowanego towaru, jak i klasyfikacja towarowa nie są sporne. Towar pochodził z jednego kraju i klasyfikowany jest do jednego kodu PCN 0603 jako "kwiaty cięte i pąki kwiatów gatunków odpowiednich na bukiety lub dla celów zdobniczych, świeże, suszone, barwione, bielone, impregnowane lub w inny sposób przygotowane". Wynika to z załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. (obowiązującego z dniem 1 stycznia 2000 r.) w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 107, poz. 1217 z dnia 27 grudnia 1999 r.), wydanego na podstawie art. 13 § 6 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.). Rozróżnienie w ramach jednego kodu PCN uzależnione jest jedynie od okresu importu, czego skarżący w efekcie nie kwestionują. W związku z tym, że import dotyczył okresu od 1 listopada do 31 maja należało zastosować kod dla tego okresu dla róż (0603 10 10 9) oraz dla chryzantem (0603 10 50 9), jak to trafnie przyjął Sąd I instancji. Zastosowanie rodzaju stawki celnej dla całego towaru uzależnione wówczas zostało tylko od oceny – która stawka celna autonomiczna czy konwencyjna będzie dla importera korzystniejsza. Wybór stawki wynikał z części pierwszej powyższego rozporządzenia – Postanowienia wstępnego – tytuł A stawki celne pkt 3 lit. b, skoro Holandia i Polska są członkami Światowej Organizacji Handlu (WTO) ustanowionej dnia 15 kwietnia 1994 r. na podstawie podpisanego w Marakeszu Porozumienia o Ustanowieniu Światowej Organizacji Handlu w związku z punktem 2 lit. a tego tytułu i tytułem E – Wykazu Krajów i Regionów. Oznacza to, że postanowienia wstępne zawarte w części pierwszej powołanego rozporządzenia stanowią integralną część przepisów mających w sprawie zastosowanie.

Trafnie wobec powyższego zastosowano stawki autonomiczną dla róż i konwencyjną dla chryzantem jako stawki korzystniejsze. Wbrew wywodom skargi dokonano uprzednio wyliczenia stawek oddzielnie dla każdej metody. O wyborze stawek decydowało porównanie wysokości cła, przy czym podstawą wymiaru cła w przypadku stawki konwencyjnej (ad valorem) jest wartość celna towaru, zaś stawkę autonomiczną (specyficzną) mnoży się przez jednostkę miary towaru (w niniejszej sprawie sztuki). W efekcie przyjęto te stawki celne, przy których obliczone kwoty cła są mniejsze, skoro do wyliczenia zastosowano odpowiednio łączną wartość celną lub łączną ilość towaru, bez podziału na gatunek towaru. Zarzuty skargi w tym zakresie nie precyzują bliżej wadliwości tego wyliczenia. Ogólne sformułowanie zarzutu o zastosowaniu stawki mniej korzystnej nie spełnia wymogów o jakich mowa w przepisach. W sytuacji gdy Sąd w niniejszym postępowaniu związany jest zarzutami skargi, to brak dokładnego wskazania tej wadliwości pozostaje już poza oceną w niniejszym postępowaniu.

Nie podzielił też Sąd argumentacji strony skarżącej, że zakup towaru różnego gatunku i po różnej cenie wyszczególnionej w fakturze zakupu upoważnia do wyodrębnienia w pozycjach dokumentu SAD w celu zastosowania wyboru korzystniejszej stawki celnej. Podkreślenia przy tym wymaga fakt, że skoro sprowadzone kwiaty stanowiły jednorodny towar bez względu na gatunek i miały różną cenę zakupu, to należało je kwalifikować według jednego kodu taryfy celnej. Taryfa ta nie przewidywała odrębnej pozycji dla I i II gatunku. Oznacza to, że należało je ujmować w jednej pozycji JDA SAD. Zgłoszenie w oddzielnych pozycjach, o ile jest jeden kod taryfowy nie może nastąpić z uwagi tylko na gatunek. Decydują o tym przesłanki określone w § 5 pkt 1 lit. a i b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. Nr 104, poz. 1193 ze zm.), a które w niniejszym stanie faktycznym nie zaistniały. Powołanie się zatem na pkt 2 tego przepisu dotyczy innych wymogów zgłoszenia celnego. Skarżąca mogła jedynie zastosować do sprowadzonego przez siebie towaru korzystniejsze stawki, ale tylko w oparciu o zasady określone w taryfie, co zostało już wyżej omówione.

Powyższe oznacza, że dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ocena sytuacji prawnej skarżącej Spółki jest prawidłowa i nie narusza powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego, dlatego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w treści art. 204 pkt 1, 205 § 2, 3 cytowanej wyżej ustawy w związku z § 6, § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163 z 2002 r., poz. 1349 ze zm.).