Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 184/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 65
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 230
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne.
article: art. 5
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Anna Wesołowska Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi Gminy C. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzja z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] (błędnie wskazano [...] sierpnia) odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę C. prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej C., obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Komisja podała, że Wojewoda [...] wskazując art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 32, poz. 191 ze zm.) podjętą z urzędu decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] (błędnie wskazano [...] sierpnia) odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę C. prawa własności ww nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że przedmiotowe mienie (oznaczone w dacie 27 maja 1990r. jako działka nr [...]) znajdowało się wówczas oraz znajduje się nadal w strefie oddziaływania zbiornika wodnego R. i potoku S., będącej obszarem zalewowym pozostającym w tamtym czasie we władaniu Okręgowej Dyrekcji Gospodarki Wodnej w [...]. W związku z tym służąc realizacji zadań publicznych (ochrony przeciwpowodziowej) spełnianych przez tę Dyrekcję, było wyłączone z komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Gmina C. podnosząc, że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990r. przedmiotowa działka służyła mieszkańcom gminy jako urządzone boisko sportowe.

Rozpatrując sprawę niniejszą Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że ówczesny stan własnościowy spornego mienia nie jest kwestionowany. Także wpisy w księdze wieczystej nr [...] potwierdzają, że zostało ono przed dniem 27 maja 1990r. nabyte przez Skarb Państwa jako grunt rolny pozostający we władaniu Okręgowej Dyrekcji Gospodarki Wodnej w [...]. Organ II instancji podkreślił, że zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na inne cele nie można skutecznie dokonać ani uchwałą rady gminy ani planem zagospodarowania przestrzennego bez uprzedniej zgody organu administracji właściwego w tym względzie, a Gmina C. nawet nie twierdzi, że taką zgodę na przeznaczenie spornej działki na cele sportu otrzymała. Komisja dodała, że utrzymanie rolnego charakteru przedmiotowej nieruchomości także i po dniu 27 maja 1990r. wynika nadto z wypisu z rejestru gruntów. Jednocześnie z map spornego terenu, a także z pisma Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] grudnia 2011r. wynika, że działka nr [...] znajdowała się wtedy jak i znajduje się obecnie na terenie zalewowym w strefie oddziaływania zbiornika wodnego [...] oraz potoku [...] i rzeki D.. Takie tereny są przeznaczone na gromadzenie nadmiaru wód ze zbiorników oraz rzek i służą ochronie przed powodzią. Ich wydzierżawianie na cele sportowe nie zmienia istoty służenia tego mienia przede wszystkim ochronie przeciwpowodziowej. Organ II instancji podniósł, że według uregulowań ustawowych ujętych w art. 1, art. 4, art. 58 ust. 1 oraz art. 65 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne (Dz.U. nr 38, poz. 230) w brzmieniu wówczas obowiązującym, tego rodzaju grunty służyły w dniu 27 maja 1990r. wykonywaniu zadań należących do organów administracji rządowej, a w rozpatrywanym przypadku organem tym była Okręgowa Dyrekcja Gospodarki Wodnej w [...]. W konsekwencji powyższego w ocenie Komisji przedmiotowe mienie podlegało wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r.

Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina C. zarzucając jej naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 oraz art. 11 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r.

Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie, że Gmina C. nabyła z mocy prawa nieodpłatnie własność przedmiotowej nieruchomości ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że na dzień 27 maja 1990r. przedmiotowy grunt nie służył wykonywaniu zadań należących do organów administracji rządowej, bo znajdował się faktycznie we władaniu Gminy C. i było na tym gruncie urządzone boisko sportowe. Potwierdzeniem powyższej okoliczności jest zaświadczenie Wójta Gminy C. z 3 listopada 2011r. o przeznaczeniu działki [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Strona skarżąca podniosła, że od lat osiemdziesiątych przedmiotowa działka wykorzystywana była na urządzone boisko sportowe. Powyższe oznacza, że podlega ona komunalizacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawe, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.). Przepis ten stanowi, że składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3 nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Organ odwoławczy uznał, że przepis ten ma zastosowanie w sprawie, ponieważ objęte decyzją działki gruntu służyły wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organu administracji rządowej stopnia ponadpodstawowego, a takie mienie jest wyłączone z komunalizacji z mocy prawa.

Pojęcie "służą wykonywaniu zadań publicznych" nie nawiązuje do stosunku prawnego, na podstawie którego korzysta się z danego mienia stanowiącego własność ogólnonarodową, lecz do charakteru zadań, którego wykonywaniu faktycznie służy określone mienie.

Komunalizacja z mocy prawa mienia ogólnonarodowego w oparciu o przepis art. 5 ust. 1 ustawy z 10.05.1990 r. oznacza przejście z dniem wejścia w życie tej ustawy tj. 27.05.1990 r. własności mienia ogólnonarodowego należącego do podmiotów wskazanych w tym przepisuje na właściwą gminę.

Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy wynika, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i uznał, że sporne mienie nigdy nie należały do terenowego organu administracji państwowej, a rozpoznając sprawę wziął pod uwagę wszystkie okoliczności prawne i faktyczne mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Przede wszystkim z zaświadczenia Starostwa Powiatowego w [...] z dnia 10 maja 2012r. wynika, że w dniu 27 maja 1990r. w ewidencji gruntów jako władający działką nr [...] o pow. [...] ha wpisana była Okręgowa Dyrekcja Gospodarki Wodnej w [...] (k. 28 akt administracyjnych). Jak wynika z pism Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia 13 maja 2005r. z dnia 8 grudnia 2009r. , z dnia 15 marca 2005r. oraz z dnia 19 grudnia 2011r. (k. 9, 10, 13 i 19 akt administracyjnych ) działka nr [...], z której powstała działka nr [...] znajdowała się w dniu 27 maja 1990r.we władaniu jej poprzednika prawnego. Znajdowała się w tej dacie jak i obecnie na terenie zalewowym w strefie oddziaływania zbiornika wodnego [...], potoku [...] i rzeki [...]. Jak słusznie wskazał organ II instancji takie tereny są przeznaczone na gromadzenie nadmiaru wód ze zbiorników oraz rzek i służą ochronie przed powodzią i jak zasadnie przyjął organ istnienie na przedmiotowej działce boiska sportowego nie zmienia istoty służenia tego mienia przede wszystkim ochronie przeciwpowodziowej.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 65 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne (Dz.U. nr 38, poz. 230 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 maja 1990r. ochrona przed powodzią należy do zadań administracji rządowej i organów gminy. W niniejszej sprawie organem administracji rządowej była wówczas Okręgowa Dyrekcja Gospodarki Wodnej w [...].

Zgodnie z ustawą z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 z późn. zm.), która weszła w życie w dniu 27 maja 1990r. do właściwości organów gminy przeszły, jako zadania własne, z ustawy Prawo wodne: zatwierdzanie ugód w sprawach zmian stosunków wodnych na gruntach (art. 35 ust. 2), możliwość nakazywania wykonania niezbędnych urządzeń zabezpieczających wodę przed zanieczyszczeniem lub zabronienia wprowadzania ścieków do wody w przypadku wprowadzenia przez właściciela gruntu do wody ścieków nienależycie oczyszczonych (art. 49 ust. 2), organizowanie ochotniczych drużyn ratowniczych (art. 73 ust. 1), zarządzanie ewakuacji ludności z obszarów zagrożonych powodzią (art. 74).

Wprawdzie przepis art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym stanowi, że zadania własne gminy obejmują m.in. sprawy ochrony przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego jednakże nie oznacza to, że określone zadania z tego zakresu nadal nie pozostają zadaniami administracji rządowej, co potwierdza treść powołanego wyżej art. 65 Prawa wodnego.

Dodać należy, że nie bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, że w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla działki nr [...], z której wydzielono działkę nr [...] jako jej właściciela wpisano Skarb Państwa- Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...], której oddano nieruchomość w trwały zarząd - na podstawie Prawa Wodnego. Wprawdzie stan ten nie odnosi się do stanu z dnia 27 maja 1990r. jednakże w ocenie Sądu potwierdza ustalenia organów orzekających, że przedmiotowa nieruchomość służyła w dacie 27 maja 1990r. i służy nadal realizacji zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej.

W tej sytuacji bez znaczenia pozostają wbrew zarzutom skargi ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do przedmiotowej działki.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.