Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1072/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 2 i ust. 3a, art. 18, art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek Marek Stojanowski Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Skarbu Państwa -Rejonowego Zarządu Infrastruktury w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 1263/06 w sprawie ze skargi Skarbu Państwa - Rejonowego Zarządu Infrastruktury w S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007 r., II SA/Sz 1263/06 oddalił skargę Skarbu Państwa - Rejonowego Zarządu Infrastruktury w S. na decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków zmian granic i powierzchni użytku gruntowego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Starosta D. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 7d pkt 1, art. 20 ust. 3a ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.) w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2005 r. nr 45, poz. 435 ze zm.) oraz § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454) odmówił ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków obrębu Z. granic i powierzchni użytku gruntowego "las" zawartych w operacie pomiarowym [...] na działce nr [...], kontur 6. Starosta wskazał, że przedmiotem wniosku było dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków działek [...] i [...], oraz części gruntu na działce [...] polegającej na zmianie terenów różnych (Tr) na las (Ls), Z danych zawartych w operacie wynika, że w planie urządzenia lasu Nadleśnictwa D. zatwierdzonego decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] kontur nr [...] las w działce nr [...] zawiera się pododdziale "D", wykazanym w gruntach nieleśnych stanowiących wrzosowisko zadrzewione. Znajduje się więc on na powierzchni gruntów nieleśnych tego planu urządzenia lasu, dlatego należało odmówić ich ujawnienia w ewidencji gruntów obrębu Z. W wyniku odwołania złożonego w imieniu Skarbu Państwa - Ministra Obrony Narodowej przez Rejonowy Zarząd Infrastruktury w S. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że w obowiązującym planie będące przedmiotem sprawy gruntu wykazane są jako grunty nieleśne - wrzosowisko - bez wskazań gospodarczych. Żądanie ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków nowego zasięgu użytku "las" byłoby sprzeczne z ustaleniami planu urządzenia lasu i w związku z tym z art. 20 ust. 3a Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach.. Dopóki ustalenia planu urządzenia lasu nie zostaną zmienione lub uzupełnione wniosek o ujawnienie zmiany danych ewidencyjnych nie może być uwzględniony

W skardze na tą decyzję złożonej w imieniu Skarbu Państwa - Ministra Obrony Narodowej przez Rejonowy Zarząd Infrastruktury w S. zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania polegające na:

1) nie zastosowaniu art. 2 pkt 8 w zw. z art. 20 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez przyjęcie, że Starosta D. nie miał obowiązku ujawnienia w ewidencji zgłoszonych zmian w ramach systematycznej aktualizacji zbioru danych o gruntach;

2) niewłaściwym zastosowaniu art. 20 ust. 3a oraz art. 20 ust. 1 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach przez przyjęcie, że przepisy te uniemożliwiały ujawnienie zgłoszonych zmian w ewidencji gruntów i budynków;

3) nie zastosowaniu art. 3 ustawy o lasach w wskutek przyjęcia, iż działanie Starosty D. polegające na odmowie ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków zgłoszonych mu zmian było prawidłowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swego wyroku oddalającego skargę stwierdził m.in., że art. 20 ust. 3a Prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowi, iż ewidencję gruntów i budynków w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Art. 20 ust. 2 ustawy o lasach zawiera w swej treści zasadę, że dla ewidencji gruntów i budynków przy ustaleniu zasięgu użytku gruntowego pod nazwą "las" wiążące znaczenie mają ustalenia planów urządzenia lasów dotyczące ich granic i powierzchni. A contrario, nie jest możliwe uwzględnienie w tej ewidencji granic i powierzchni lasu, które nie wynikają z planu urządzenia danego lasu. Przepis ten stanowi lex specjalis w stosunku do ogólnych zasad dotyczących uwzględniania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Nie jest możliwe przeprowadzenie zmian w zakresie ustalenia granic i powierzchni lasu, które byłyby niezgodne z obowiązującym planem urządzenia lasu - wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 r., I OSK 454/06.

Zasada uwzględniania z urzędu wszelkich zgłaszanych zmian objętych ewidencją gruntów i budynków ulega ograniczeniu w stosunku do zmian dotyczących ustalenia granic i powierzchni lasu, które muszą być skorelowane z planem urządzenia lasu. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu sporządzania planu urządzania lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (Dz.U. nr 256, poz. 2151), w części planistycznej planu urządzenia lasu określa się m.in. grunty przeznaczone do objęcia gospodarką leśną. Zgodnie z art 2 pkt 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ewidencja gruntów to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych i prawnych nimi władającymi. Ewidencja ta odzwierciedla stan nieruchomości w oparciu o określone dokumenty. W rozpoznawanej sprawie dokumentem stanowiącym podstawę zmian wpisu do ewidencji granic i powierzchni lasu jest plan urządzenia lasu sporządzony dla Nadleśnictwa D., zatwierdzony decyzją Ministra Środowiska z dnia [...].

W skardze kasacyjnej Skarb Państwa - Minister Obrony Narodowej - Rejonowy Zarząd Infrastruktury w S. zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji i wniósł o jego "zmianę w całości zaskarżonego wyroku i orzeczenie o uchyleniu w całości" zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje, ewentualnie wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje.

Skargę kasacyjną oparto o naruszenie prawa materialnego - art. 20 ust. 2 ustawy o lasach w zw. z art 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię polegająca na uznaniu, że nie jest możliwe uwzględnienie w powszechnej ewidencji gruntów i budynków granic i powierzchni lasu, które nie wynikają z planu urządzenia lasu. W przypadku nieuwzględnienia tego zarzut skargę oparto na naruszeniu prawa materialnego - art. 20 ust. 2 ustawy o lasach w zw. z art 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie bowiem ustalenia planu urządzenia lasu są uwzględniane (wiążące) w ewidencji gruntów jedynie, co do niektórych informacji w niej ujawnianych, tylko, co do granic oraz powierzchni i to jedynie w odniesieniu do lasu, a nie całego gruntu, na którym znajduje się las.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd dokonał błędnej wykładni art. 20 ust. 3a Prawa geodezyjnego i kartograficznego w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach. Nie można się zgodzić z tym, że zgodnie z tymi przepisami o ujawnieniu danego gruntu w ewidencji gruntów i budynków jako lasu decyduje jego zakwalifikowanie w planie urządzenia lasu jako gruntu leśnego. W opinii skarżącego o zakwalifikowaniu terenów porośniętych drzewami i krzewami do kategorii gruntów leśnych decyduje stan faktyczny istniejący na nieruchomości. Jeżeli teren spełnia wymogi określone w ustawie o lasach, powinien być oznaczony w ewidencji gruntów i budynków jako las. Nieprawidłowe oznaczenie tego terenu jako "Tr" zamiast las "Ls" powinno zostać skorygowane". Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z 5 czerwca 2004 r., IV SA 393/2003, wywodzono, że decydujące znaczenia ma to czy dany grunt spełnia kryteria z art. 3 ustawy o lasach do uznania go za las. Skoro art. 20 ust. 3a Prawa geodezyjnego i kartograficznego odsyła do przepisów o lasach, to tymi przepisami są przepisy zawarte w ustawie o lasach. Nie jest więc oczywiste i przesądzone, że właściwym przepisem, który należy uwzględniać przy dokonywaniu wprowadzania danych do ewidencji jest art. 20 ust. 2, a nie przepis art. 3 zawierający ustawową definicję lasu.

Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia panów urządzenia lasu, ale ustalenia te dotyczą wyłącznie granic i powierzchni lasu. Odnoszą się one jedynie do lasu, a nie całego gruntu, na którym znajduje się ten las. Nie uwzględnia się natomiast ustaleń planu urządzenia lasu m.in., co do rodzaju użytków gruntowych (nie pokrytych lasem). Ustalenie w tym planie, że dany grunt jest gruntem leśnym lub nieleśnym nie ma znaczenia dla zapisów ewidencji gruntów i budynków. Wskazano, że art. 20 ust. 2 ustawy o lasach ma znaczenie jedynie dla gruntu leśnego w rozumieniu art. 3 tej samej ustawy i jako taki jest określony w ewidencji gruntów i budynków. Wtedy w ewidencji uwzględnia się dane dotyczące granic i powierzchni tego lasu zawarte w planie urządzenia lasu. Plan ten nie przesądza jednak, do której z 7 kategorii gruntów wymienionych w § 67 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454 ze. zm.) należy zaliczyć dany grunt.

Skoro na organach prowadzących ewidencję gruntów i budynków spoczywa obowiązek systematycznej jej aktualizacji - art. 20 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, gdyż ewidencja ma być systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji - art. 2 pkt 8 ustawy, to powinna odzwierciedlać stan faktyczny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy.

Nie trafny jest zarzut naruszenia art. 20 ust. 3a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027) w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2005 r. nr 45 poz.435). Należy zauważyć, że przepis art. 20 ust. 2 ustawy o lasach stanowiący o konieczności uwzględniania w ewidencji gruntów i budynków, ustaleń planów urządzenia lasu w zakresie granic i powierzchni lasów, stanowi regulację szczególną w stosunku do ogólnych zasad dotyczących sposobu uwzględniania i wprowadzania zmian w powszechnej ewidencji gruntów i budynków. Obowiązek stosowania przepisów ustawy o lasach wynika wprost z art. 20 ust. 3a Prawa geodezyjnego i kartograficznego, zgodnie, z którym, ewidencję gruntów i budynków w części dotyczącej lasów prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Oznacza to, że obowiązek aktualizowania danych objętych ewidencją gruntów i budynków, podlega ograniczeniu w stosunku do zmian dotyczących ustalania granic i powierzchni lasów. Zmiany te nie mogą być dokonywane wbrew planom urządzania lasów, które stanowiąc szczególny rodzaj planów zagospodarowania przestrzennego takich terenów i przesądzają o treści wpisów w ewidencji gruntów. Plan urządzania lasu zawiera bowiem, nie tylko opis, ale także zestawienie, powierzchni lasów, gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz lasów ochronnych (art. 18 ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy o lasach). Zatem plan urządzenia lasu sporządzony dla Nadleśnictwa D. zatwierdzony decyzją Ministra Środowiska z dnia [...]. jest jedynym dokumentem na podstawie, którego mogą być aktualizowane dane dotyczące granic i powierzchni lasów leżących na terenie objętym tym planem.

Nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 20 ust. 2 ustawy o lasach. Ustalenia planu urządzenia lasu, uwzględniane w ewidencji gruntów i budynków, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, dotyczą granic i powierzchni lasu. Lasem zaś zgodnie z art. 3 ustawy o lasach jest grunt - o zwartej powierzchni, co najmniej 0,10 ha pokryty roślinnością leśną drzewami i krzewami oraz runem leśnym lub przejściowo jej pozbawiony pod warunkiem jednak, że jest przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowiący rezerwat przyrody bądź wchodzący w skład parku narodowego albo wpisany do rejestru zabytków. Dopiero łączne spełnienie wszystkich wymienionych w powołanym art. 3 ustawy kryteriów przesądzi o uznaniu określonego terenu za "las" w rozumieniu ustawy o lasach. Grunt niebędący rezerwatem przyrody, ani terenem wchodzącym w skład parku narodowego bądź, który nie jest wpisany do rejestru zabytków, a więc taki, który jest przeznaczony do produkcji leśnej powinien mieć urządzony stosownie do art. 18 i n. ustawy o lasach plan urządzenia lasu. Będzie on stanowił wiec las, o ile zostanie objęty planem urządzenia lasu i na tej podstawie został oznaczony symbolem "Ls" w ewidencji gruntów i budynków.

Działka o nr ew. [...] kontur nr 6 w planie urządzenia lasu figuruje jako grunt nieleśny "tereny różne" (Tr). Zatem rozszerzenie granic użytku "las" (Ls) o ten grunt nie da się pogodzić z planem urządzenia lasu. Dodać można, iż w przepisie art. 23 ust. 1 ustawy o lasach przewidziano możliwość zmiany planu urządzenia lasu. Tą drogę właśnie składający skargę kasacyjną powinien obrać, chcąc dokonać zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Zaprezentowany wyżej rozważania są zbieżne ze stanowiskiem, jakie przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2008 r., I OSK 844/07.

Nadesłane przez skarżącego jako załączniki do pisma z dnia 18 lutego 2008 r. pisma Ministerstwa Środowiska, nie wniosły nic do rozpoznawanej sprawy. Nie jest też rolą organów administracji ocenianie wyroków sądów.

Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.