Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 793/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska Asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Przemysław Żmich po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2005 r. sprawy ze skargi E.P., T.P., A.P. i A.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] października 2003 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz E.P., T.P., A.P. i A.C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 793/04

UZASADNIENIE

Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] października 2003 r., nr [...], którą odmówiono zwrotu nieruchomości położonej w R. przy ul. [...]/ [...], stanowiącej w dacie nabycia na rzecz Skarbu Państwa części działki nr [...], a obecnie część działek oznaczonych w ewidencji gruntów miasta R. nr [...] i nr [...], zapisanej w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R. KW nr [...] jako własność Gminy Miasta R.

Z ustaleń organu odwoławczego wynika, iż na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] grudnia 1971 r. w trybie art. 6 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94) Skarb Państwa nabył nieruchomość składającą się z działek oznaczonych nr [...], [...], [...], [...], [...], położoną w R. między ulicami [...] i [...]. Zgodnie z decyzjami o lokalizacji szczegółowej nr [...] i [...] z dnia [...] maja 1965 r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury, znak [...], złożonymi do aktu, nieruchomość ta została przeznaczona pod budowę przez [...] Przedsiębiorstwo Budownictwa Miejskiego w R. hotelu robotniczego na terenie przy ul. [...] i Zasadniczej Szkoły [...] z internatem na terenie przy ul. [...]. Zgodnie z przeznaczeniem, określonym w powyższym akcie notarialnym, na wywłaszczonej nieruchomości wybudowany został budynek Zasadniczej Szkoły [...], internat i hotel robotniczy. Budynki te, według stanu na dzień 31 grudnia 1970 r. wniesiono do majątku środków trwałych [...] Przedsiębiorstwa Budownictwa Miejskiego w R. A zatem w dacie sporządzania aktu notarialnego rozpoczęto prace związane w realizacją celu wywłaszczenia i cel ten został w znacznym stopniu zrealizowany. Szczegółowe przeznaczenie przedmiotowej działki określa plan realizacyjny pod nazwą "Szkoła zawodowa, internat, hotel robotniczy [...]". Według tego planu działka znajdowała się w strefie przeznaczonej pod boiska szkolne o nawierzchni trawiastej (oznaczone na planie literą A – boisko do gimnastyki, literą B – boisko do piłki ręcznej) oraz drzewa i krzewy liściaste, zieleń.

Z ustaleń faktycznych, dokonanych przez organ pierwszej instancji i popartych materiałem dowodowym wynika, że sporna część działki nr [...] stanowiła teren zagospodarowany, porośnięty trawą, była integralną częścią ogrodzonego terenu szkoły i była niezbędna do jej prawidłowego funkcjonowania. Takie urządzenie przedmiotowej działki było kontynuacją inwestycji określonej w akcie notarialnym, a istniejącej już w dacie sporządzenia tego aktu – budynek Zasadniczej Szkoły [...] już istniał. Trudno wyobrazić sobie funkcjonowanie wyżej wymienionej Szkoły bez przynależnej infrastruktury, jaką jest m.in. przygotowanie terenu dla prowadzenia zajęć w zakresie kultury fizycznej. Wskazanej wyżej okoliczności uprawniają do stwierdzenia, że zachowany został ustawowy termin do rozpoczęcia prac związanych z realizacją celu na jaki została wywłaszczona przedmiotowa nieruchomość. Brak jest zatem przesłanek zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej wymienionej w art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.)

W skardze na decyzję Wojewody [...] E.P., T.P., A.P. i A.C. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm obowiązujących.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, gdyż zarówno zaskarżona decyzja odwoławcza jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Z decyzji organów obu instancji wynika, że objęta tymi decyzjami nieruchomość stanowi własność Gminy R. Gmina R. jest zatem stroną postępowania administracyjnego, które dotyczy zwrotu tej nieruchomości. Ze względu na przysługujące tej gminie prawa własności nieruchomości, postępowanie dotyczące jej zwrotu poprzednim właścicielom lub ich spadkobiercom dotyczą bowiem interesu prawnego Gminy R. Uprawnienia strony dla tego podmiotu wynikają z art. 28 kpa.

Organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej w pierwszej instancji w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest starosta. Gmina R. jest miastem na prawach powiatu. Prezydent tego miasta wykonuje zatem zadania starosty. Według art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym podejmuje on decyzją w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej.

Prezydent sprawujący funkcję strony nie może jednocześnie występować w imieniu gminy jako strony w tej sprawie i jako organ rozpoznający tę sprawę. Zachodzi więc określona w art. 24 § 1 pkt 1 kpa przyczyna wyłączenia prezydenta miasta od udziału w postępowaniu w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie, sygn. akt OPS 1/03 w dniu 19 maja 2003 r. podjął uchwałę, w której uznał, że w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4, co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego następców i pozostałych pracowników urzędu miasta (ONSA z 2003 r. z. 4, poz. 115).

Powyższa uchwała znajduje zastosowanie również w rozpoznawanej sprawie.

Wydanie decyzji przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 kpa stanowi powód wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego taką decyzją, określony w art. 145 § 1 pkt 3 kpa. Wystąpienie w sprawie przesłanki wznowieniowej skutkuje uchyleniem decyzji i z tego względu zarówno zaskarżona decyzja organu odwoławczego, która utrzymała w mocy wadliwą decyzję organu pierwszej instancji jak i decyzja Prezydenta Miasta R. zostały uchylone.

W tej sytuacji będzie więc miał odpowiednie zastosowanie art. 26 § 2 kpa, zgodnie z którym sprawa będzie podlegała załatwieniu przez organ wyższego stopnia nad prezydentem miasta (w tym przypadku przez wojewodę), z tym, że organ ten może wyznaczyć do załatwienia sprawy inny podległy sobie organ.

Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.