Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 48/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37  ust. 1  pkt 1 i 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 103  ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant starszy asystent sędziego Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 423/12 w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. G. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomiu, na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy (po wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 406/10) nakazał B. i S. G. rozbiórkę kompleksu budynków o łącznej powierzchni zabudowy 480,58 m2, przy ul. O. [...] w R. użytkowanych jako zakład garbarski, zrealizowanych bez pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte w dniu 24 marca 2005 r. Inwestor przedłożył inwentaryzację budowlaną wraz z opinią techniczną i oświadczeniem stwierdzającym, że budynek gospodarczy oraz przylegająca do tego budynku wiata został wybudowany w latach siedemdziesiątych, a następnie do roku 1984 inwestor wykonał rozbudowę i przebudowę budynku gospodarczego i wiaty z przeznaczeniem na zakład garbarski. Drugi etap rozbudowy został zakończony w 1992 r. Od dnia 24 kwietnia 2008 r. właścicielami przedmiotowej nieruchomości są B. i S. G. Organ podniósł, że w postępowaniu tym były już kilkukrotnie wydawane decyzje nakazujące rozbiórkę kompleksu budynków. Dwukrotnie decyzje organów administracyjnych były przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 551/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję obu instancji nakazujące rozbiórkę zakładu garbarskiego. Podobnie wyrokiem z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 406/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów obu instancji. W obu wyrokach Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nie został wystarczająco wyjaśniony stan faktyczny i prawny sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującym w latach 1984–1992 planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta Radomia z dnia 19 października 1982 r., przedmiotowa działka znajdowała się na terenach zieleni nieurządzonej o charakterze łęgowym (strefie H24ZN). Następnie zgodnie z obowiązującym w latach 1994–2003 planem zagospodarowania przestrzennego miasta Radomia, uchwalonym uchwałą z dnia 21 kwietnia 1994 r., działka ta znajdowała się w strefie oznaczonej symbolem OTD Ag – dolina rzeki M. i jej dopływów – wielofunkcyjny obszar terenów otwartych biologicznie czynnych, pełniących w strukturze miasta pierwszorzędną rolę klimatyczno – higieniczną, ekologiczną i hydrologiczną, w tym z przewagą agrocenozy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że działka, na której usytuowany jest kompleks budynków stanowiących garbarnię, nie jest objęta obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Na budowę zakładu garbarskiego nie była wydawana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ, stosując się do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2010 r. o sygn. akt VIII SA/Wa 406/10 w zakresie uwzględnienia założeń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania dla tego terenu, wyjaśnił, że według "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Radom", uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w Radomiu z dnia 29 grudnia 1999 r., działka położona jest w obszarze określonym jako "system terenów zielonych otwartych: projektowany zespół przyrodniczo – krajobrazowy – Dolina M. (ZPK -3)". W konsekwencji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że kompleks budynków wybudowany jest sprzecznie z przepisami o planowaniu przestrzennym na datę wydawania decyzji oraz z założeniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania dla tego terenu.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2012 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę kompleksu budynków użytkowanych jako zakład garbarski. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na fakt wybudowania obiektu przed dniem 1 stycznia 1995 r., sprawę oceniono pod kątem przesłanek wynikających z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Stosując się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2010 r. o sygn. akt VIII SA/Wa 406/10, organ odwoławczy ustalił, że dla terenu przedmiotowej inwestycji w dacie orzekania nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Uchwałą Rady Miejskiej w Radomiu z dnia 29 grudnia 1999 r. przyjęto natomiast studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Radom, zgodnie z którym nieruchomość skarżącego należy do systemu terenów zielonych otwartych stanowiącego projektowany zespół przyrodniczo-krajobrazowy Doliny M. (ZPK-3). Dla przedmiotowej inwestycji nie wydano decyzji o warunkach zabudowy. Zabudowania istniejące na nieruchomości sąsiedniej stanowią zabudowę siedliskową, którą rozbudowano na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę w celu poprawy bytu i funkcjonowania istniejącego już gospodarstwa rolnego. Inwestycja na terenie nieruchomości sąsiedniej, w przeciwieństwie do rozbudowy garbarni, nie zmieniła przeznaczenia terenu określonego planem ogólnym. Organ odwoławczy podkreślił, że w planie zagospodarowania przestrzennego na lata 1994-2003 tereny doliny rzeki M. oznaczone były m.in. symbolem Ag, czyli aktywności rolniczej. Przedmiotowa samowola budowlana spełnia przesłankę określoną w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., co powoduje iż nie ma możliwości do zastosowania art. 40 tej ustawy.

Skargę na decyzję z dnia [...] marca 2012 r. złożył S. G. podnosząc, że organ nadzoru budowlanego powinien uzasadnić dlaczego odmienny stan zabudowy obiektami garbarni ma być inaczej traktowany od wielorodzinnej zabudowy działki sąsiedniej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę, stwierdził, że sprawa ta była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który uchylając decyzje organów administracyjnych wskazał kierunki dokonania ustaleń i oceny prawnej. Kwestia legalności budowy obiektów zakładu garbarni oraz ich dalszy byt powinny być rozważane na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Rozbudowa tych obiektów została dokonana bez pozwolenia na budowę w czasie obowiązywania Prawa budowlanego z 1974 r. przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), zatem do postępowania w tej sprawie mają zastosowanie przepisy Prawa budowlane z 1974 r., stosownie do art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. W postępowaniu dotyczącym przymusowej rozbiórki, uregulowanym przepisem art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., organ administracji publicznej winien dokonać analizy przepisów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dacie wydawania decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Działka przy ul. O. w R., na której znajduje się kompleks budynków użytkowanych jako garbarnia nie jest objęta obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie została również wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Według "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Radom" działka położona jest w obszarze określonym jako "system terenów zielonych otwartych: projektowany zespół przyrodniczo – krajobrazowy Dolina M. (ZPK -3)". W ocenie Sądu pierwszej instancji organy nadzoru budowlanego słusznie uznały, że kompleks budynków stoi w sprzeczności z przepisami o planowaniu przestrzennym na datę wydawania decyzji, a także z założeniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania dla tego terenu. Organy nadzoru budowlanego dokonały trafnej analizy odnośnie braku podstaw do legalizacji budynków w świetle obowiązujących przepisów o planowaniu przestrzennym. Organy dokonały ustaleń i oceny prawnej zarówno w odniesieniu do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (jego braku), decyzji o warunkach zabudowy (której brak), jak i ogólnych zasad planowania przestrzennego z uwzględnieniem założeń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Okoliczność zabudowy działki sąsiedniej nie wpływa na zmianę rozstrzygnięcia w tej sprawie. Sąsiednia nieruchomość stanowi zabudowę siedliskową, którą rozbudowano na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę w celu poprawy bytu i funkcjonowania istniejącego już gospodarstwa rolnego. W dacie udzielenia pozwolenia na budowę obiektu na nieruchomości sąsiedniej, tereny doliny rzeki M. oznaczone były symbolem Ag, czyli aktywności rolniczej, a zatem przeznaczenie takie pozwalało na rozbudowę istniejącego już gospodarstwa rolnego, nie dotyczy to natomiast zakładu garbarni.

W skardze kasacyjnej od wyroku skarżący zarzucił naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 40 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Skarżący podniósł, że obecnie żaden przepis nie reguluje przeznaczenia terenu, na którym został wybudowany obiekt (zakład garbarni) ani nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Powoływanie się Sądu na założenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i ogólne zasady planowania przestrzennego nie jest trafne. Przymusowej rozbiórce podlega tylko obiekt niezgodny z przepisami o planowaniu przestrzennym. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego i nie może stanowić przepisów o planowaniu przestrzennym. Wprawdzie dokonując oceny sprawy należy mieć na względzie stan prawny z daty orzekania, a nie wybudowania obiektu, jednak nie należy oceniać go ze względu na jego przeznaczenie, tylko zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Przytaczając takie podstawy kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie dają podstaw do przyjęcia, że Sąd pierwszej instancji naruszył wskazane w podstawach kasacyjnych przepisy art. 37 ust. 1 pkt 1 i 40 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo przyjął, że ocena prawna wybudowanych w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych dwudziestego wieku, bez pozwolenia na budowę obiektów budowlanych, co do zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego 1974 r., odnosi się do przepisów obowiązujących w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego. Taki pogląd znajduje potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13, w której przyjęto stanowisko, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.

Zgodnie z art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy tej ustawy. W przepisie tym ustawodawca dał więc pierwszeństwo zasadzie bezpośredniego działania nowego prawa. Wyjątek od tej zasady wprowadzono w art. 103 ust. 2, który stanowi, iż przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Celem wprowadzenia tego przepisu było umożliwienie inwestorom, którzy dopuścili się samowoli budowlanej w czasie obowiązywania Prawa budowlanego z 1974 r. skorzystania z mniej restrykcyjnych przepisów poprzedniej ustawy w zakresie legalizacji tej samowoli.

Stosowanie przepisów dotychczasowych (przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.) oznacza stosowanie ich w takim zakresie, jaki jest niezbędny do realizacji zastrzeżenia wynikającego z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. W przypadkach określonych w tym przepisie zastosowanie mają więc art. 37, 38, 39, 40 i 42 Prawa budowlanego z 1974 r. Przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. wprowadzający wyjątek od zasady stosowania przez organy administracji przepisów obowiązujących w dacie orzekania należy interpretować ściśle.

Przepis art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi, iż obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy właściwy organ administracji stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Z treści art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. wynika, że inaczej sformułowane są przesłanki stwierdzenia samowoli budowlanej, odnoszące się do przepisów obowiązujących w czasie budowy obiektu budowlanego (art. 37 ust. 1 ab initio), a inaczej – przesłanki jej likwidacji (art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2). Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu należy orzec, jeżeli obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.

Redakcja tych przesłanek rozbiórki, które zostały sformułowane w czasie teraźniejszym, wskazuje, że ich zaistnienie powiązane jest z oceną stanu faktycznego i prawnego, której dokonuje organ w chwili orzekania. Wskazuje na to zawarty w art. 37 ust. 1 pkt 1 zwrot "znajduje się", a w pkt 2 "powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby". Również nakazanie rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy jeżeli "jest uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1" powiązane jest z przyczynami istniejącymi w dacie orzekania, albowiem trudno sobie wyobrazić nakaz rozbiórki z ważnej przyczyny, która istniała w dacie budowy, ale już nie istnieje w dacie orzekania. Wykładnia językowa art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. prowadzi więc do wniosku, że wszystkie przesłanki rozbiórki obiektu budowlanego (a rozumując a contrario - przesłanki legalizacji samowoli budowlanej) określone w tych przepisach należy odnosić do daty orzekania przez organ administracji. Brak jest racjonalnych podstaw do przyjęcia, że tylko przesłankę z pkt 1 ust. 1 (zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym) należy odnosić do daty budowy obiektu budowlanego.

Za wskazaną wykładnią art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. przemawiają również względy wynikające z wykładni systemowej przepisów prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej i likwidacji jej skutków. Przepisy regulujące sposób likwidacji samowoli budowlanej mają charakter restytucyjny, a nie represyjny. Celem tych przepisów jest wyeliminowanie stanu naruszenia prawa i doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami, a nie ukaranie sprawcy samowoli. Legalizacja skutków samowoli budowlanej ma więc na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie tej legalizacji, a nie w dacie realizacji obiektu budowlanego. Nie sposób bowiem przyjąć, że nielegalnie wybudowany obiekt budowlany ma być doprowadzony do stanu zgodnego z prawem, które już nie obwiązuje.

Należy jednak zauważyć, że w odniesieniu do obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia na budowę zrealizowanych w sposób niesprzeczny z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w dacie budowy należy uwzględnić przeznaczenie terenu od daty budowy, jeżeli zakaz zabudowy wprowadzono po wielu latach. Jeżeli przez długi czas dopuszczalna była na danym terenie zabudowa i organy nie podejmowały żadnych działań zmierzających do legalizacji samowolnie wybudowanych tam obiektów to te okoliczności należy rozważyć przy podejmowaniu decyzji o rozbiórce. Wprawdzie przy stosowaniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. podstawą orzekania powinny być przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji, lecz w niektórych sytuacjach nie do pogodzenia z zasadami konstytucyjnymi, zwłaszcza z wynikającą z zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) zasadą zaufania obywatela do państwa i prawa, zasadą ochrony własności (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP) i zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) byłoby orzeczenie nakazu rozbiórki z powodu niezgodności obiektu budowlanego z obowiązującymi w dacie orzekania przez organy przepisami o planowaniu przestrzennym z pominięciem oceny przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym. Takie stanowisko, które należy w pełni podzielić, zostało zaprezentowane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13.

Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie zaakceptował w tej sprawie stanowisko organów nadzoru budowlanego, że kompleks obiektów budowlanych użytkowanych jako zakład garbarni (działka o nr ew. [...]), wybudowanych w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych dwudziestego wieku, bez pozwolenia na budowę znajduje się na terenie, który, zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., nie jest przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę, albowiem działka o nr ew. [...] według planu miejscowego, który utracił moc nie była przeznaczona pod taką zabudowę (był to teren aktywności rolniczej, a więc były to grunty rolne) i nie jest obecnie objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zmieniałby przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze, a ponadto skarżący nie dysponuje decyzją o warunkach zabudowy. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze kasacyjnej okoliczność, że organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji odniosły się także do ustaleń obowiązującego w dacie wydania zaskarżonych decyzji Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Radom nie prowadzi do przyjęcia, że studium stanowiło podstawę ustalenia, że wybudowanie zakładu garbarni jest niezgodne z przepisami prawa miejscowego. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika jednoznacznie, że ocena dopuszczalności zagospodarowania nieruchomości nie była związana z treścią studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, albowiem studium nie jest aktem prawa miejscowego. Odniesienie się do studium oznacza tyle tylko, że w świetle założeń studium na terenie, na którym znajduje się zakład garbarni projektowany jest zespół przyrodniczo-krajobrazowy i gmina nie planuje przeznaczyć tego terenu pod zabudowę.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej, należy wskazać, że okoliczność, iż działka, na której znajdują się obiekty budowlane nie jest objęta obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie oznacza, że nie podlega w ogóle ocenie przeznaczenie tego terenu. Wykazanie, że obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod zabudowę, w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w przypadku nieuchwalenia przez gminę planu miejscowego wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Ustalenie warunków zabudowy w drodze decyzji jest możliwe w szczególności, gdy teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tej sprawie teren, na którym wybudowane zostały obiekty zakładu garbarskiego nie jest objęty planem miejscowym, a decyzja o warunkach zabudowy nie została wydana, co nie jest kwestionowane. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że obiekty zakładu garbarskiego znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod zabudowę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz organy administracji uwzględniły również przeznaczenie terenu w dacie budowy obiektów oraz późniejsze. Zgodnie z obowiązującym w latach 1984-1992 planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta Radomia zatwierdzonym uchwałą z dnia 19 października 1982 r. teren, na którym wybudowane zostały sporne obiekty znajdował się w strefie oznaczonej symbolem H24ZN- tereny zieleni nie urządzonej o charakterze łęgowym. Następnie zgodnie z obowiązującym w latach 1994-2003 planem zagospodarowania przestrzennego miasta Radomia, przyjętym uchwałą z dnia 21 kwietnia 1994 r. przedmiotowa działka znajdowała się w strefie oznaczonej symbolem OTD Ag – dolina rzeki M. i jej dopływów – wielofunkcyjny obszar terenów otwartych biologicznie czynnych, pełniących w strukturze miasta pierwszorzędną rolę klimatyczno-higieniczną, ekologiczną i hydrologiczną, w tym z przewagą agrogenozy. Tereny doliny rzeki M. oznaczone były symbolem Ag, czyli aktywności rolniczej. Na tym obszarze nie zezwolono na legalizację zabudowy zrealizowanej bez pozwolenia władz budowlanych. Plan ten utracił moc z dniem 1 stycznia 2003 r.

Powyższe ustalenia organów administracji, zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji jednoznacznie wskazują, że zarówno w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jak i w dacie budowy obiektów budowlanych zakładu garbarni działka, na której te obiekty zostały wybudowane nie znajdowała i nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod zabudowę, w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Tym samym wystąpiła przesłanka przymusowej rozbiórki, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Jedynie wykluczenie przesłanek przymusowej rozbiórki otwiera drogę do zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. W konsekwencji nie są zasadne podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 1 oraz art. 40 Prawa budowlanego.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.