Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 254/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124b ust. 1-3
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.
article: art. 3 pkt 7a i pkt 8
journal: Dz.U. 2018 poz 1669
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 21 ust. 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2019 poz 18
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 6 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 roku sprawy ze skargi E. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat J. B.-G. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Łodzi przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. A. P.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. nr 2096 ze zm., dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania E. N. od decyzji Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z dnia [...] r. nr [...], orzekającej:

1. o zobowiązaniu właściciela nieruchomości położonej w gminie S. obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonej numerem działki 70/1 o pow. 0,85 ha, mającej uregulowany stan prawny w księdze wieczystej Nr [...] z wpisem własności na rzecz E. N. , do udostępnienia ww. nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontem elektroenergetycznej sieci napowietrznej niskiego napięcia, polegających na wymianie słupa i przewodów na nowe - w miejsce istniejących,

2. powierzchnia terenu udostępnienia na czas robót wynosi 126 m2 (długość linii na działce: 42 m, szerokość - 3 m w osi linii energetycznej), zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji,

3. przewidywany czas zajęcia wynosi 2 tygodnie od daty rozpoczęcia robót budowlanych

- uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej punktu 1 i w tym zakresie orzekł: o zobowiązaniu E.N. do udostępnienia A S. A. z siedzibą w L. nieruchomości położonej w gminie S., obręb [...], oznaczonej jako działka nr 70/1 o pow. 0,85 ha, uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...] w celu wykonania czynności związanych z remontem elektroenergetycznej sieci napowietrznej niskiego napięcia polegających na wymianie słupa i przewodów na nowe w miejsce istniejących. W pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z dnia 27 sierpnia 2017 r. A S. A. z siedzibą w L. wystąpiła do Starosty [...] o wydanie decyzji zobowiązującej właściciela nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr 70/1 o pow. 0,85 ha do jej udostępnienia w celu przeprowadzenia remontu napowietrznej sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na podstawie art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018r., poz. 121 ze zm., dalej jako u.g.n.) oraz art. 104 i 107 k.p.a. orzekł o zobowiązaniu E.N. do udostępnienia przedmiotowej nieruchomości.

Starosta wyjaśnił, iż planowane przez inwestora prace należy zakwalifikować jako remont linii niskiego napięcia relacji S. – G., znajdującej się w miejscowości R., w obrębie istniejącej stacji transformatorowej 2-0441. Zgodnie z załącznikiem graficznym istniejący słup P-10/ŻN nr 46 zostanie wymieniony - w tej samej lokalizacji - na słup P-10,5/E-4,3, z kolei w miejsce istniejącej napowietrznej linii 4xAL35+25 zaprojektowano również napowietrzną linię AsxSn4x70+AsxSn2x25. Zgodnie z pismem wnioskodawczyni, linia niskiego napięcia we wskazanym obrębie poddana będzie wyłącznie pracom remontowym tj. jej długość, parametry specyficzne techniczne i użytkowe, ani liczba punktów poboru energii, nie zmienią się. Na skutek prac remontowych nie dojdzie do zmiany parametrów linii takich jak długość, przebieg, wysokość (planowana wysokość słupów i zawieszenia przewodów pozostaje bez zmian tj. wysokość słupów wynosić będzie 8m ponad gruntem), miejsce i sposób posadowienia słupa, napięcie (jest i pozostanie 0,4kV). Zarówno moc elementów obiektu energetycznego, jak i pole oddziaływania magnetycznego, nie zmienią się. Starosta zaznaczył, iż właścicielka nieruchomości na planowane prace nie wyraziła zgody.

Od ww. decyzji odwołanie w terminie złożyła E. N.

Zdaniem odwołującej się orzeczenie Starosty jest nieważne, gdyż zostało wydane w dniu [...] r. czyli w dacie, którą organ wyznaczył jako nowy termin załatwienia sprawy. W ocenie strony inwestor nie przeprowadził z nią rzetelnych negocjacji. Ponadto odwołująca się wskazała, że linia energetyczna przesunięta w kierunku drogi nr 705 będzie mogła dostarczać prąd o tych samych parametrach i nie blokować inwestycyjnie jedynej jej nieruchomości, a oczywiste jest, że nie posiada ona 300 tys. zł, którymi mogłabym dofinansować A.

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z dnia [..]r. nr [...] w części dotyczącej punktu 1 i w tym zakresie orzekł: o zobowiązaniu E. N. do udostępnienia A S. A. z siedzibą w L. nieruchomości położonej w gminie S., obręb [...], oznaczonej jako działka nr 70/1 o pow. 0,85 ha, uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...] w celu wykonania czynności związanych z remontem elektroenergetycznej sieci napowietrznej niskiego napięcia polegających na wymianie słupa i przewodów na nowe w miejsce istniejących. W pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji przytaczając treść art. 124b ust. 1 u.g.n. wskazał, iż warunkiem dopuszczalności wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości jest brak zgody podmiotów, którym przysługują prawa rzeczowe do gruntu.

Następnie Wojewoda wyjaśnił, iż niniejszym postępowaniem objęta jest nieruchomość położna w gminie S. obręb [...], oznaczona jako działka nr 70/1 o pow. 0,85 ha, która zgodnie z zapisami księgi wieczystej [...] stanowi własność E. N. Dokumentacja sprawy jednoznacznie wskazuje, iż ww. osoba nie wyraża zgody na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania prac remontowych. Przyczyną braku porozumienia pomiędzy stronami był postawiony przez właścicielkę nieruchomości warunek przesunięcia, znajdującego się na jej działce, słupa energetycznego w pas drogi wojewódzkiej nr 705. Ze zgromadzonej przez organ I instancji dokumentacji wynika, iż E.N. nie akceptowała przedstawianych przez inwestora propozycji skablowania na swój koszt odcinka sieci w granicach należącej do niej nieruchomości oraz propozycji przesunięcia słupa ze środka działki do krańca nasypu przy drodze. Również w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego E. N. zwróciła się w piśmie z dnia 9 października 2018 r. z prośbą o uwzględnienie przy rozpatrywaniu sprawy jej wniosku o przesunięcie słupa w pas drogi nr 705. Odnosząc się do powyższej propozycji pełnomocnik inwestora wyjaśnił, iż nie jest to możliwe "ze względu na to, że linia istniejąca nie przebiega wzdłuż pasa drogowego, lecz biegnie w głąb działek prywatnych, na których zasilone są budynki mieszkalne i gospodarcze. Usunięcie linii w sposób jaki proponuje odwołująca się pozostawiłby tych odbiorców bez zasilenia, co jest sprzeczne z Prawem Energetycznym i podpisanymi umowami przyłączeniowymi". Podkreślone również zostało, iż alternatywne rozwiązania, które mogłyby zadośćuczynić oczekiwaniom właścicielki gruntu, wiążą się z wysokimi kosztami, które nie mogą być uznane za uzasadnione.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, iż z treści art. 124b ust. 1 u.g.n. wynika, że udostępnienie nieruchomości na rzecz przedsiębiorstwa przesyłowego następuje na jego wniosek w sytuacji, gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia prac remontowych, konserwacyjnych lub eliminujących skutki zaistniałej awarii.

Na konieczność wykonania prac remontowych na znajdujących się na spornej działce urządzeniach energetycznych, wskazała A S. A. we wniosku wszczynającym niniejsze postępowanie. Jak zostało wyjaśnione, są one potrzebne z uwagi na zły stan techniczny istniejącej linii, spowodowany upływem czasu. Przedmiotowa sieć została wybudowana w latach 70-tych XX wieku. Pozostawienie niewymienionych starych słupów, stwarza wysokie zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt, a także dla bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej.

Organ odwoławczy podniósł, iż z materiału dowodowego wynika, iż zakres planowanych prac obejmuje wymianę urządzeń elektroenergetycznych, takich jak przewody napowietrzne i stanowiska słupowe na nowe w dotychczasowych lokalizacjach, bez zmiany ich parametrów użytkowych. Zgodnie z uzyskanymi informacjami, czynności te dotyczyć będą fragmentu linii niskiego napięcia relacji S.e – G., znajdującej się w miejscowości R. w obrębie istniejącej stacji transformatorowej 2-0441. Wszystkie słupy zostaną wymienione na nowe strunobetonowe o tej samej wysokości ponad powierzchnią gruntu, wymienione zostaną wszystkie przewody napowietrzne tzw. "gołe" na przewody napowietrzne izolowane. W piśmie z dnia 3 sierpnia 2018 r. wyjaśniono, iż od kilkudziesięciu lat nie są produkowane przewody zastosowane przy pierwotnej budowie obiektu, a ponadto obecnie standardy urządzeń energetycznych nie dopuszczają wymiany istniejących przewodów napowietrznych na przewody inne niż w izolacji. W wyniku planowanych prac nie zmienią się: długość i przebieg linii, parametry specyficzne techniczne i użytkowe ani liczba punktu poboru. Nie dojdzie również do zmiany parametrów takich jak: moc elementów obiektu energetycznego, pole oddziaływania magnetycznego, wysokość - planowana wysokość słupów i zawieszenia przewodów pozostanie bez zmian (wysokość słupów wynosi będzie 8 m ponad gruntem), miejsce i sposób posadowienia słupów, napięcie.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty [...], iż zakres planowanych na przedmiotowej nieruchomości prac należy zakwalifikować jako remont. Pojęcie remontu zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1202 ze zm.). Zgodnie ze wskazanym przepisem przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

Wojewoda podkreślił, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem liniowym - linią napowietrzną elektroenergetyczną relacji S. – G. Planowane prace dotyczą zaś wyłącznie jej fragmentu, zlokalizowanego w obrębie istniejącej stacji transformatorowej 2-0441 i będą polegać na wymianie przewodów napowietrznych i słupów, co nie doprowadzi do zmiany parametrów technicznych linii. Z przedłożonych przez pełnomocnika inwestora pism organ odwoławczy wywiódł, iż intencją przedsiębiorstwa nie jest przebudowa ani odbudowa, czy wykonanie nowej sieci, a jej remont, wynikający ze złego stanu technicznego. To właśnie w przypadku remontu odtworzenie stanu pierwotnego wymaga naprawy czy też wymiany albo odnowienia jedynie części obiektu budowlanego. Odbudowa zaś, czy ewentualnie przebudowa, posiada niewątpliwie szerszy zakres. Zaprezentowane przez organ odwoławczy stanowisko znajduje potwierdzenie w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych. Organ odwoławczy przywołał wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2016r. sygn. akt I OSK 1509/16 (orzeczenia.nsa.gov.pl), gdzie przesądzono, iż sama wymiana słupów i lin na części linii czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję remontu, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych, takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego.

Wojewoda zauważył, iż uwzględnienie przez inwestora proponowanego przez właścicielkę nieruchomości przesunięcia stanowiska słupowego w pas drogi wojewódzkiej doprowadziłby do tego, iż planowane prace należałoby zakwalifikować jako przebudowa i nie można byłoby zastosować w sprawie przepisu art. 124 ust. 1b u.g.n. Ponadto wyjaśnił, iż organ administracji nie może w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego nałożyć na inwestora obowiązku wykonania prac remontowych w innym zakresie niż objęte zgłoszonym przez niego wnioskiem. Przedmiotowe postępowanie zostało zainicjowane przez inwestora. W takim przypadku to on określa zakres planowanych do wykonania prac.

Dalej organ odwoławczy zauważył, iż rozstrzygnięcie organu I instancji było nieprecyzyjne co do określenia podmiotu, na rzecz którego właścicielka nieruchomości zobowiązana została udostępnić nieruchomość. Wojewoda skorzystał zatem z uprawnienia określonego w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej punktu pierwszego, orzekając jednocześnie w tym zakresie o zobowiązaniu E.N. do udostępnienia A S. A. z siedzibą w L. nieruchomości położonej w gminie S., obręb [...], oznaczonej jako działka nr 70/1 o pow. 0,85 ha.

Wojewoda wskazał, iż zgodnie z art. 124b ust. 3 u.g.n. obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Stosownie do powyższej regulacji starosta ustanowił termin udostępnienia na okres 2 tygodni od daty rozpoczęcia robót budowlanych. Przytoczył nadto treść art. 124 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 u.g.n.

Odnosząc się do zarzutu odwołania o nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na jej wydanie w dniu [...] r. czyli w dacie, którą organ wyznaczył jako nowy termin załatwienia sprawy, Wojewoda wyjaśnił, iż takie działanie organu jest zgodne z obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Starosta [...] w pismach z dnia 29 marca 2018 r., stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a., poinformował strony postępowania o wyznaczeniu nowego terminu rozpatrzenia sprawy do dnia 18 maja 2018 r. i do tej daty organ obowiązany był rozstrzygnąć sprawę przez wydanie decyzji administracyjnej. Wydanie orzeczenia w dniu [...] r. nastąpiło z zachowaniem wyznaczonego przez organ terminu.

Na ostateczną decyzję Wojewody [...] skargę do sądu administracyjnego złożyła E.N. podnosząc, iż wydana przez Wojewodę [...] decyzja [...]. nie dotyczy wniosku inwestora, wręcz go fałszuje. Inwestor A Spółka Akcyjna z siedzibą w L., w imieniu którego działa A Spółka Akcyjna Oddział Ł.-Teren z siedzibą w Ł., reprezentowany przez M. A. przedłożył skarżącej do podpisania: Porozumienie Nr [...] o udostępnienie nieruchomości na budowę urządzeń elektroenergetycznych, Załącznik NR 1.4 do postępowania [...], a nie na remont. W odezwie do mieszkańców M. A., Prezes zarządu Spółki B Sp. z o.o. objaśnia, że wykonuje dokumentację dla przebudowy elektroenenergetycznej sieci napowietrznej niskiego napięcia w miejscowości R.

W ocenie skarżącej logiczne byłoby przy przebudowie odciążenie działek ze słupów energetycznych i przesunięcie ich w pas drogi wojewódzkiej 705, tym bardziej, że jest to teren zabudowany o czym świadczy znak drogowy, a wzdłuż drogi 705 położony jest już światłowód i przygotowany kanał pod wszelkiego rodzaju instalacje.

Zdaniem skarżącej remont nie może stanowić ani przebudowy ani rozbudowy, nadbudowy czy zmiany przeznaczenia obiektu. Linia energetyczna stanowi obiekt budowlany, jako całość (udostępniono tylko załącznik NR 1.4 do postępowania [...]). Roboty prowadzone są na całym obiekcie, a planowany "remont' na działce skarżącej jest częścią remontu kapitalnego całej linii, dzięki któremu zwiększone zostaną możliwości przesyłowe linii, a także pobór mocy na rzecz inwestora. A to już, jest w ocenie skarżącej, przebudowa.

Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż wniosek inwestora, na podstawie którego wszczęte zostało niniejsze postępowanie, dotyczył wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n. w celu remontu elektroenergetycznej sieci napowietrznej niskiego napięcia, znajdującej się na nieruchomości oznaczonej jako działka nr 70/1, stanowiącej własność E. N. W samym podaniu wnioskodawca zamiennie posługuje się terminami remont oraz przebudowa, jednak w piśmie z dnia 15 listopada 2017 r. zostało wyjaśnione, iż "ilekroć we wniosku mowa jest o przebudowie rozumie się przez to wyłącznie wykonanie prac o charakterze remontu". Wojewoda wskazał, iż pierwotnie zwrócono się do Starosty o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości, jednakże następnie wystąpiono o jego umorzenie (pismo z dnia 27 sierpnia 2017 r.).

W trakcie postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez Starostę, a następnie uzupełnionego przez organ odwoławczy ustalono, iż zakres planowanych prac obejmuje wymianę urządzeń elektroenergetycznych, takich jak przewody napowietrzne i stanowiska słupowe na nowe w dotychczasowych lokalizacjach, bez zmiany ich parametrów użytkowych. Zgodnie z uzyskanymi informacjami, czynności te dotyczyć będą fragmentu linii niskiego napięcia relacji S. – G., znajdującej się w miejscowości R. w obrębie istniejącej stacji transformatorowej 2-0441. Samą wymianę słupów i lin na części linii czy trakcji elektrycznej, bez zmiany ich parametrów użytkowych, należy - zdaniem Wojewody - zakwalifikować jako remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy Prawa budowlane.

W związku ze wskazaniem w skardze, iż przedstawione przez inwestora przed wszczęciem postępowania porozumienie dotyczyło budowy urządzeń elektroenergetycznych Wojewoda wskazał, iż zgodnie z § 1 ust .4 "Porozumienia nr 21 o udostępnienie nieruchomości na budowę urządzeń elektroenergetycznych" dotyczyło ono wyrażenia zgody na udostępnienie nieruchomości w celu budowy infrastruktury elektroenergetycznej w postaci: wymiany napowietrznej linii elektroenergetycznej nn, wymiany słupa elektroenergetycznego nn. W piśmie pełnomocnika inwestora z dnia 15 grudnia 2016 r., skierowanym do E.N., wskazano na potrzebę remontu sieci energetycznej i zwrócono się o zgodę na udostępnienie gruntu. Próby zawarcia porozumienia w zakresie udostępnienia przedmiotowej nieruchomości były podejmowane również w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy uznał w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy, iż właścicielka nieruchomości nie wyraża zgody na remont znajdującej się na jej gruncie linii energetycznej. Warunkiem wyrażenia zgody przez skarżącą jest przesunięcie, znajdującego się na jej działce, słupa energetycznego w pas drogi wojewódzkiej nr 705. Zdaniem inwestora, takie usytuowanie słupa nie jest możliwe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie naruszaja one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1 (art. 124b ust. 2). Obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przepis art. 124 ust. 1a i 4 stosuje się odpowiednio (art. 124b ust. 3).

Możliwość wydania decyzji w tym trybie zachodzi więc, gdy niezbędna jest konieczność udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii m.in. przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. Koniecznym warunkiem wydania decyzji w tym przedmiocie jest także brak zgody właściciela na wykonanie opisanych czynności.

Nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie wyraziła zgody na wejście na jej nieruchomość celem umożliwienia wnioskodawcy wykonania prac remontowych na linii energetycznej przebiegającej przez nieruchomości, będące własnością skarżącej, pomimo, że wnioskodawca zwracał się do skarżącej z taką propozycją. Wspomniany wyżej warunek (brak zgody na zajęcie nieruchomości), przewidziany w art. 124b u.g.n., został więc spełniony.

W ocenie Sądu również charakter prac jaki zamierzał wykonać wnioskodawca na linii energetycznej przemawia za prawidłowością zastosowania trybu z art. 124b u.g.n. Wnioskodawca zwrócił się bowiem do organu z wnioskiem o udostępnienie nieruchomości skarżącej w celu przeprowadzenia remontu napowietrznej sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia relacji S. - G., znajdującej się w miejscowości R., w obrębie istniejącej stacji transformatorowej 2-0441.

W ocenie Sądu zasadnie organy wskazały, że w celu określenia pojęcia "remontu" należy odwołać się do definicji "remontu" zawartej w art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem, przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Dokonując analizy powyższej definicji stwierdzić należy, że aby określone czynności zakwalifikować można było jako remont, muszą być one oparte na wskazanych przez ustawodawcę podstawach: prace należy wykonać w istniejącym obiekcie i nie mogą one prowadzić do zmiany pierwotnego stanu obiektu, nie będąc jednocześnie jego konserwacją. Remont zatem nie może stanowić ani przebudowy, ani rozbudowy, odbudowy, nadbudowy czy zmiany przeznaczenia obiektu. Ustawodawca zezwolił przy tym na stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym.

Przebudowa natomiast zdefiniowana została w art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane i przez pojęcie to należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

Jak wynika z zestawienia ww. przepisów, zasadniczą różnicę pomiędzy tymi dwoma pojęciami z zakresu prawa budowlanego stanowi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, która wyklucza remont, a która stanowi o istocie przebudowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w wyniku remontu nie może powstać obiekt budowlany o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny (por. np. wyroki NSA: z dnia 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 610/2010; z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1945/2006 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli zaś wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegać będzie na odtworzeniu stanu pierwotnego, nie będąc bieżącą konserwacją, będzie to remont.

W niniejszej sprawie inwestor wyjaśnił w toku postępowania administracyjnego, że planowane prace remontowe będą polegać na wymianie urządzeń elektroenergetycznych, takich jak przewody napowietrzne i stanowiska słupowe na nowe w dotychczasowych lokalizacjach, bez zmiany ich parametrów użytkowych. Czynności te dotyczyć będą fragmentu linii niskiego napięcia relacji S. – G., znajdującej się w miejscowości R. w obrębie istniejącej stacji transformatorowej 2-0441. Istniejący słup P-10/ŻN nr 46 zostanie wymieniony - w tej samej lokalizacji - na słup P-10,5/E-4,3, z kolei w miejsce istniejącej napowietrznej linii 4xAL35+25 zaprojektowano również napowietrzną linię AsxSn4x70+AsxSn2x25. Inwestor wyjaśnił dodatkowo, iż od kilkudziesięciu lat nie są produkowane przewody zastosowane przy pierwotnej budowie obiektu, a ponadto obecnie standardy urządzeń energetycznych nie dopuszczają wymiany istniejących przewodów napowietrznych na przewody inne niż w izolacji. W wyniku planowanych prac nie zmienią się: długość i przebieg linii, parametry specyficzne techniczne i użytkowe ani liczba punktu poboru. Nie zmienią się parametry charakterystyczne linii napowietrznej takie jak: moc elementów obiektu energetycznego, pole oddziaływania magnetycznego, wysokość - planowana wysokość słupów i zawieszenia przewodów pozostanie bez zmian (wysokość słupów wynosi będzie 8 m ponad gruntem), miejsce i sposób posadowienia słupów, napięcie.

Dokonując oceny deklarowanych przez inwestor prac budowlanych z legalną definicją remontu oraz zachowaniem parametrów dotychczasowych linii napowietrznej niskiego napięcia, Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły, że w niniejszej sprawie będzie realizowany remont istniejącej linii. Kwestie te były, wobec zastrzeżeń strony, dodatkowo wyjaśniane w toku postępowania przed organami obu instancji.

Zaznaczyć przy tym należy, że skarżąca nie wykazała w żaden sposób, by przy planowanych robotach doszło do zmiany parametrów długości, przebiegu czy parametrów technicznych przedmiotowego obiektu linowego. Wbrew twierdzeniu skarżącej, wymianie nie podlega również cały obiekt budowlany.

Podzielić należało również stanowisko Wojewody, co do konieczności zastosowania jednak w sprawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na konieczność doprecyzowania określenia podmiotu, na rzecz którego właścicielka nieruchomości zobowiązana została do udostępnienia nieruchomości. Niewątpliwie rozstrzygnięcie organu I instancji winno być skorygowane we wskazanym zakresie orzeczeniem reformatoryjnym.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo wywiązały się z obowiązku dążenia do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w sposób kompleksowy gromadząc materiał dowodowy niezbędny do jej rozstrzygnięcia i dokonując jego wszechstronnej oceny z poszanowaniem reguł określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Tak zgromadzony i oceniony materiał dowodowy stał się podstawą do prawidłowego zastosowania właściwych przepisów u.g.n. i podjęcia decyzji na podstawie art. 124 tej ustawy, która po skorygowaniu w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd w pkt 1 wyroku, oddalił skargę.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz. 18).

A.B.