Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 409/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 210
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 października 2014 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. G. kwotę [...] ([...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 26 kwietnia 2013 r. została zawarta pomiędzy Wójtem Gminy W (wydzierżawiający) a J G (dzierżawca) umowa dzierżawy działki położonej w Z oznaczonej w rejestrze gruntów nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha na okres od 1 maja 2013 r. do 30 kwietnia 2016 r. W skład ww. nieruchomości wchodziły: obiekty sanitarne, pomost kąpielowy, pomost cumowniczy, portiernia, budynek wielofunkcyjny, budynek recepcji, budynek ratownika, parking, pole namiotowe, ogrodzenie, plaża, 3 zbiorniki bezodpływowe. Dzierżawca zobowiązał się wykorzystywać nieruchomość zgodnie z jej przeznaczeniem na działalność usługowo-turystyczną, tj. prowadzenie pola namiotowego i carawaningu zgodnie z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W. Zgodnie z § 6 umowy, dzierżawca miał ponieść wszelkie koszty związane z utrzymaniem, eksploatacji i prowadzeniem działalności gospodarczej na dzierżawionej nieruchomości oraz wszystkie obciążenia publicznoprawne, w tym w szczególności opłacić podatek rolny i od nieruchomości.

W dniu 23 maja 2013 r. J G, dalej "podatnik", złożył w organie podatkowym informację w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego na rok 2013, gdzie wskazał: powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej –[...] m2, powierzchnię gruntów pozostałych- [...] m2, powierzchnię budynków mieszkalnych [...] m2, powierzchnię budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej- [...]m2, wartość budowli – [...] zł.

Pismem z dnia 16 września podatnik zwrócił się do Gminy o podanie mu wysokości podatku od nieruchomości z uwagi na rozwiązanie w dniu 30 września 2013 r. ww. umowy.

W dniu 14 października 2013 r. Gmina przeprowadziła oględziny ww. działki, w czasie których stwierdzono obiekty budowlane- budynki i budowle o wskazanych powierzchniach, które objęte były ww. umową oraz budowle, stanowiące własność poprzedniego dzierżawcy, których podatnik nie wykorzystywał do prowadzenia działalności gospodarczej i które nie były objęte ww. umową. Z podjętych czynności sporządzono protokół i opis ustaleń faktycznych oraz wykonano zdjęcia, znajdujących się tam obiektów budowlanych.

Wójt Gminy W wydał w dniu 18 października 2013 r. postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego za 2013 r.

Wójt Gminy W wydał w dniu 30 października 2013 r. decyzję, w której ustalił podatnikowi podatek od nieruchomości w wysokości [...] zł. W tabeli zawartej w decyzji zawarto wskazanie, że wymiar podatku dotyczy: 4 miesięcy; budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości [...] zł–podatek [...] zł; budynków mieszkalnych o pow. [...]m2-podatek-[...]zł; budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. [...]m2-podatek [...]zł, gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...]m2- podatek [...]zł. Ww. decyzja nie zawierała uzasadnienia.

Podatnik złożył odwołanie od powyższej decyzji i wskazał, że nie zgadza się z naliczeniem podatku od nieruchomości od wszystkich gruntów dzierżawionej działki jako związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, tj. od [...]m2. Według podatnika, jedynie część działki, tj. [...]m2 nadawała się do wykorzystania w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Pozostałą część działki stanowiły nieużytki nienadające się do jakiejkolwiek działalności turystycznej, gdyż był tam zabagniony grunt, kolczaste zarośla, łany pokrzyw, porośnięty przez stare brzozy, które łatwo się przewracały. Teren ten odradzał wczasowiczom nawet jako miejsce spacerów i nie było mowy o wykorzystaniu go na miejsce pod namiot czy przyczepę. Zdaniem podatnika, powinien on zapłacić podatek od nieruchomości od gruntów o powierzchni [...] m2 związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zaś od gruntów o powierzchni [...] m2 podatki właściwe dla gruntów leśnych, rolnych i nieużytków. Wskazał, że poprzedni dzierżawca, który miał bardzo podobnie skonstruowaną umowę dzierżawy tego terenu płacił podatek od gruntów związanych z działalnością gospodarczą tylko za część powierzchni tej działki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K wydało w dniu 17 stycznia 2014 r. decyzję, w której utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem umowy dzierżawy była działka nr [...]o powierzchni [...] ha, która w ewidencji gruntów i budynków sklasyfikowana była jako użytki rolne (grunty orne i pastwiska trwałe) oraz lasy i grunty leśne. Organ odwoławczy przywołał treść art. 1 ust. 1 ustawy o podatku leśnym, art. 1 ustawy o podatku rolnym i art. 2 ust. 2, art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zdaniem organu odwoławczego, cała ww. działka była związana z prowadzeniem działalności gospodarczej przez podatnika, różnorodne ukształtowanie terenu tylko wzmacniało funkcję wypoczynkową tej działki. Organ odwoławczy wskazał, że ze zdjęć wynikało, iż działka jest ogrodzona siatką, co pozwala jej zachować integralność i wyznacza granice, w jakich mogą się poruszać osoby z niej korzystające. Organ odwoławczy podał, że podatnik nie wykazał, aby część działki, które według niego nie nadawała się na prowadzenie działalności gospodarczej, została oddzielona od pola namiotowego w taki sposób żeby wczasowicze nie mogli z niej korzystać. Organ odwoławczy wskazał, że ww. teren nie jest wykorzystywany rolniczo ani do gospodarki leśnej, lecz od kilkudziesięciu lat związany jest z wypoczynkiem ludzi nad wodą. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił podatek od nieruchomości dla całej powierzchni gruntów jako związanych działalnością gospodarczą.

Podatnik złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił organom naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Zdaniem skarżącego, organy podatkowe błędnie naliczyły mu podatek od nieruchomości od całej powierzchni gruntów ww. działki jak od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Według niego, tylko część działki powinna być opodatkowana stawką, jak dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Pozostała część działki nie nadawała się do wykorzystania przy prowadzonej przez niego działalności. Skarżący podał, że poprzedniemu dzierżawcy terenu T W Gmina ustaliła podatek w niższej wysokości, tylko od części dzierżawionego terenu i na dowód tego przedstawił kopię decyzji podatkowej. Według skarżącego, takie postępowanie Gminy podważa zaufanie obywateli do władzy publicznej. Ponadto skarżący oświadczył, że oględziny terenu dotyczył jedynie obiektów budowlanych posadowionych na tej działce i dokumenty z tych oględzin nie świadczą o możliwości wykorzystania terenu na potrzeby prowadzonych usług turystycznych. Do skargi skarżący dołączył zdjęcia ww. terenu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie. Podało, że kwestia opodatkowania przedmiotowej działki była już przedmiotem postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 642/10 dotyczącej W S (ówczesnego dzierżawcy).

Skarżący w piśmie procesowym z dnia 8 września 2014 r., podtrzymał swoją skargę i wskazał dodatkowo, że nie zgadza się z organem odwoławczy, który w odpowiedzi na skargę podał, iż stan nieruchomości nie zmienił się do 2010 r., gdyż teren ten cały czas ulega dewastacji i jest przez Gminę zaniedbywany. Podał, że w 2014 r. Gmina ogłosiła przetarg na dzierżawę ww. działki, lecz już tylko co do [...] ha. Na powyższą okoliczność przedstawił zawiadomienie o przetargu.

Sąd wskazał, co następuje:

Istota sporu dotyczy opodatkowania podatkiem od nieruchomości wszystkich dzierżawionych przez podatnika gruntów stawką jak dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą.

Postępowanie administracyjne w zakresie zobowiązań podatkowych regulowane jest przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), dalej "op". Zarzuty skargi dotyczące art. 7 i 77 Kpa, należy rozumieć jako zarzuty związane z naruszeniem art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 op.

Organ podatkowy zobowiązany jest do działania na podstawie przepisów prawa. Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zdaniem Sądu, organy podatkowe naruszył ww. przepisy postępowania podatkowego. Ponadto w sprawie naruszono art. 127 op. Postępowanie podatkowe jest postępowaniem dwuinstancyjnym, co oznacza obowiązek rozpoznania sprawy co do jej istoty zarówno przez organ drugiej jak i pierwszej instancji. Zasada dwuinstancyjności została podniesiona do rangi reguły konstytucyjnej. W myśl bowiem art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Prawo podatnika do dwuinstancyjnego postępowania oznacza, że organ odwoławczy nie może zastępować w czynnościach postępowania oraz przy podejmowaniu decyzji organu pierwszej instancji. Jeżeli organ podatkowy drugiej instancji powoła się na fakt, który nie miał oparcia w ujawnionych w pierwszej instancji dowodach, organ drugiej instancji wykracza poza ramy przywileju swobodnej oceny dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego, ale także pozbawia podatnika rozstrzygnięcia przez jedną instancję. Rozstrzygnięcie organu drugiej instancji kształtować mogą tylko te okoliczności, które zostały podane przez organ podatkowy w uzasadnieniu decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. W takich przypadkach gdy organ odwoławczy wykracza poza zgromadzone w pierwszej instancji dowody i kreuje własne postępowanie w oparciu o dowody nie brane pod uwagę w pierwszej instancji, dochodzi często również do naruszenia zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania.

W niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji nie zawierała uzasadnienia, przez co naruszono art. 210 op. Zgodnie z § 4 ww. przepisu, uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Organ podatkowy może odstąpić od uzasadnienia jedynie, gdy decyzja uwzględnia w całości żądanie strony (art. 210 § 5 op). W niniejszej sprawie, organ podatkowy zakwestionował prawidłowość informacji podatkowej złożonej przez podatnika, wobec czego w wydanej decyzji winien dokładnie przedstawić stan faktyczny i uzasadnić swoje stanowisko. W toku postępowania podatnik powoływał się na warunki techniczne uniemożliwiające mu prowadzenie działalności gospodarczej na dzierżawionych gruntach. Mimo, że skarżący nie powołał się art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.), organ podatkowy winien uzasadnić przyczyny niezastosowania ww. przepisu. Zgodzić należy się ze skarżącym, że dokonane przez organ podatkowy oględziny dotyczyły obiektów budowlanych posadowionych na dzierżawionej działce, a nie gruntów. Wobec czego organ odwoławczy nieprawidłowo w zaskarżonej decyzji powoływał się na ww. oględziny jako argumentu na okoliczność ukształtowania terenu. Organ podatkowy, ustosunkowując się do twierdzeń podatnika winien dokonać oględzin ww. terenu. Organ odwoławczy, rozpoznając ponownie sprawę w wyniku odwołania złożonego przez podatnika winien nie tylko ustosunkować się do jego wszystkich zarzutów, ale przeprowadzić postępowanie co do istoty sprawy.

Z uwagi na powyższe uchybienia, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił decyzje organu drugiej i pierwszej instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ podatkowy winien przeprowadzić postępowanie ponownie, przestrzegając zasad postępowania podatkowego.

Odnośnie wyroku przywołanego przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, wskazać należy, że dotyczy on innej osoby niż podatnik oraz innego okresu czasu. Ponadto do ww. wyroku nie sporządzono uzasadnienia.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art.135, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.