Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 23/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235, art 237
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Foks - Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r., nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] nie stwierdził u S. B., skarżącego w sprawie, choroby zawodowej: obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo - nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r,. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869).

W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż skarżący o okresie aktywności zawodowej w latach 1954 – 1984 zatrudniony był w 14 zakładach pracy. W okresie zatrudnienia w [...](obecnie [...]) w okresie od 1 lutego 1978r,. do 16 września 1984r,. narażony był na działanie hałasu w środowisku pracy powyżej wartości najwyższych dopuszczalnych norm (NDN). Badania przeprowadzone w 2007 roku w [...] Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy [...] oraz Instytucie Medycyny Pracy w [...] wykazały u skarżącego obustronny ubytek słuchu typu ślimakowego o wielkości [...]; [...]. Ubytki słuchu stwierdzone były również w badaniach audiometrycznych z lat 1994, 2001, 2007 czyli 10 lat po zakończeniu pracy zawodowej. Tym samym organ pierwszej instancji uznał, że nie został spełniony formalny warunek, tj. objawy ślimakowatego uszkodzenia słuchu muszą wystąpić w okresie zatrudnienia pracownika lub nie dłużej niż 2 lata po zakończeniu pracy zawodowej i nie ma podstaw do stwierdzenia wzmiankowanej choroby zawodowej.

Od decyzji z dnia [...] sierpnia 2010r., skarżący wniósł odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego podnosząc, iż w decyzji pierwszej instancji nie uwzględniono 31 lat pracy w budownictwie w warunkach o dużym natężeniu hałasu.

Decyzją z dnia [...] października 2010r., nr [...], znak: [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2010r., o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej narządu słuchu u skarżącego wpłynęło do siedziby Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej [...] w dniu [...] czerwca 2006r., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] dokonał oceny narażenia zawodowego S. B., a następnie w dniu [...] grudnia 2006r., przesłał ją do [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] wraz ze "Skierowaniem na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej". [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy [...] wydał w dniu [...] czerwca 2007r., orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarzącego choroby zawodowej.

Następnie, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] postanowieniem z dnia [...] września 2008r., przekazał całą zebraną w sprawie dokumentację do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], jako organu Inspekcji Sanitarnej właściwego do rozpatrzenia sprawy ze względu na właściwość terytorialną tj. krajową siedzibę pracodawcy.

W dniu [...] listopada 2008r., do siedziby Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] wpłynęło orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] września 2007r., Instytutu Medycyny Pracy w [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

W oparciu o orzeczenie lekarskie nr [...] Instytutu Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] września 2007r., oraz wcześniej wydane przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy [...] orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] czerwca 2007r. oraz zgromadzoną dokumentację dotyczącą przebiegu pracy zawodowej i narażenia zawodowego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wydał w dniu [...] grudnia 2008r. decyzję Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego S. B. choroby zawodowej narządu słuchu. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] Nr [...] z dnia [...]lutego 2009r., znak: [...].

Następnie, wyrokiem z dnia 7 października 2009r., sygn. akt VII SA/Wa 653/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Podstawę uchylenia decyzji obu instancji stanowił, w szczególności fakt, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008r. orzekł, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. jest niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.

Następnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] pismem z dnia [...] stycznia 2010r. wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy w [...] o udzielenie odpowiedzi, czy podtrzymuje swoją opinię zawartą w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] września 2007r. W odpowiedzi z dnia [...] marca 2010r. jednostki orzeczniczej II stopnia stwierdzono, że odnosząc się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2009r. oraz mając na uwadze aktualnie obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (nowe określenie pkt 21 wykazu chorób zawodowych) orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej narządu słuchu pozostaje bez zmian.

W dniu [...] marca 2010r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] zwrócił się z prośbą do Instytutu Medycyn Pracy w [...] o nadesłanie nowego orzeczenia lekarskiego, wystawionego na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych. W dniu 15 kwietnia 2010 r. do siedziby Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] wpłynęło uzupełnienie wzmiankowanego powyżej orzeczenia lekarskiego nr [...] zatytułowane "Uzupełnienie orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] września 2007r., o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej", noszące datę 6 kwietnia 2010r.

W dniu [...] sierpnia 2010 r. zapadła decyzja organu pierwszej instancji od, której skarżący wniósł przedmiotowe odwołanie.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że niewątpliwy jest fakt, iż skarżący w pracy zawodwej narażony był na hałas przekraczający najwyższe dopuszczalne natężenia na badanych stanowiskach. Z uwagi na fakt, iż większość zakładów pracy już nie istnieje nie można było udokumentować poziomu narażenia skarżącego na hałas. Jednakże lekarze z jednostek orzeczniczych, uprawnionych do orzekania w sprawie chorób zawodowych, po przebadaniu pacjenta i zapoznaniu się z zebraną w sprawie dokumentacją, dotyczącą narażenia zawodowego orzekli o brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu.

Organ drugiej instancji podkreślił, iż w uzasadnieniu wydanego w dniu [...] kwietnia 2010 r. "Uzupełnienia do orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] września 2007r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej" podano, że przeprowadzone kompleksowe badania audiologiczne zweryfikowane audiometrią obiektywną (tympanometria, ABR) z uwzględnieniem audiomelrii słownej wykazały obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego o wielkości UP - 74 dB; UL - 70 dB. Stwierdzono, że zawodowy ubytek słuchu nigdy nie osiąga tak głębokich wartości, a 6,5 roczny okres narażenia na hałas, stwarzający ryzyko uszkodzenia słuchu jest zbyt krótki na powstanie zawodowego ubytku słuchu. Podkreślono ponadto, że zawodowego tła ubytku słuchu nie potwierdza również brak narażenia na hałas od 1984 r., kiedy badany przeszedł na rentę z powodu schorzeń kardiologicznych i nadciśnienia tętniczego, które należy w tym przypadkti uznać za przyczynę tak głębokiego ubytku słuchu (brak jest audiogramów potwierdzających, że w okresie zakończenia pracy występował u ww. ubytek słuchu) oraz dodatkowo stwierdzona dysfunkcja lewego błędnika.

Organ odwołwczy podkreślił, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych dochodzenie swych roszczeń w zakresie chorób zawodowych ubytku słuchu jest możliwe w okresie 2 lat od zakończenia pracy w hałasie.

W przypadku rozpatrywanej choroby zawodowej nie został więc spełniony warunek zawarty w art. 235² Kodeksu Pracy. Podano w nim, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym wykazem chorób zawodowych. Skarżący zakończył, zaś pracę zawodową w 1984r., a więc w [...] lata przed wpłynięciem zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, a jak wynika z treści ww. orzeczeń lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia, w dokumentacji medycznej brak jest potwierdzenia, iż ubytek słuchu występował w okresie wskazanym w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł na powyższą decyzje S. B..

Podniósł, iż kwestionowana przez niego decyzja jest krzywdząca i nieprawidłowa. W decyzji nie uwzględniono 31 lat pracy w trudnych warunkach, o wysokim narażeniu na hałas, w orzeczeniach lekarskich uwzględniono jedynie 6,5 roku pracy w [...] Pominięto 24, 5 roku pracy, w tym 11 lat pracy w ekstrenalnie trudnych warunkach. Podnósł, że choroba kardiologiczna i nadciśnienie tętnicze wynikające z wieloletniej pracy w narażeniu na duże nateżenie hałasu, bardzo utrudniają warunki życia.

Skarżący wskazał również, że z powodu nieznajomości prawa nie ubiegał się o uznanie swojej choroby za chorobę zawodową, w wymaganym terminie 2 lat od zakończenia pracy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Podkreślenia wymaga, że Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Poddając ocenie, przeprowadzone przez organ, postępowanie administracyjne Sąd uznał, że jest ono zgodne z przepisami prawa zawartymi w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), jak również z przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. 1998, nr 21, poz.94, ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Postępowanie w sprawie dotyczyło ustalenia choroby zawodowej..

Przepis art. 235¹ Kodeksu pracy stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Na podstawie art. 237 §1 Kodeksu pracy, Rada Ministrów w dniu 30 czerwca 2009 r. wydała rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. 2009, nr 105, poz.869). Zgodnie z treścią § 2 ww. rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r. wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia.

W załączniku do ww. rozrządzenia stanowiącym wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Pod poz. 21 ww. wykazu, ustawodawca umieścił obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz.

W powyższym załączniku, stanowiącym integralną część ww. rozporządzenia wskazano również okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Dla powyższej choroby słuchu czas ten wynosi 2 lata.

Wskazane rozporządzenie określa sposób postępowania przy rozpoznawaniu danej jednostki chorobowej. Postępowanie to toczy się w trybie przepisów k.p.a., a ww. rozporządzenie stanowi tylko jego uzupełnienie.

Opisane wyżej przepisy stanowią, że właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny może wydać decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej przy łącznym spełnieniu trzech przesłanek: w orzeczeniu lekarskim, wystawionym przez lekarza uprawnionego do orzekania w zakresie chorób zawodowych zostanie potwierdzone rozpoznanie u pracownika schorzenia, wymienionego w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, potwierdzi się w sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem związek przyczynowy rozpoznanego schorzenia z wykonywaną pracą zawodową oraz okres, w którym nastąpiło rozpoznanie choroby jest zgodny z kryteriami, zawartymi w wykazie chorób zawodowych.

W przedmiotowym przypadku skarżący S. B., został dwukrotnie zdiagnozowany pod kątem zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia narządu słuchu przez jednostki służby zdrowia uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych I i II stopnia. Jednostki te zgodnie orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu.

Zarówno z orzeczenia lekarskiego nr [...] wystawionego przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy z dnia [...] czerwca 2007 r., jak i orzeczenia lekarskiego nr [...] Instytutu Medycyny Pracy Ośrodek w [...] z dnia [...] września 2007 r. jednoznacznie wynika, iż u skarżącego stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu.

O ile pierwsze z ww. orzeczeń lekarskich z dnia [...] czerwca 2009 r. wydane zostało w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. (Dz. U nr 132, poz. 1115), co do których Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. orzekł o ich niezgodności z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, to w odniesieniu do drugiego orzeczenia lekarskiego z dnia [...] września 2007 r. potwierdzono jego prawidłowość. Pismem z dnia [...] marca 2010 r. Instytut Medycyny Pracy [...] potwierdził, iż orzeczenie lekarskie z dnia [...] września 2007r. pozostaje bez zmian, także na gruncie obecnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. W uzupełnieniu orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] września 2007 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wydanego w dniu [...] kwietnia 2010 r. przez Instytut Medycyny Pracy [...] potwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Stwierdzono, że z analizy narażenia zawodowego wynika, że okres, który skwarzący przepracował w hałasie stwarzającym ryzyko uszkodzenia słuchu jest zbyt krótki na powstanie zawodowego ubytku słuchu, a ponadto nie osiąga ono nigdy tak głębokich ubytków.

Podkreślenia wymaga fakt, jak słusznie zaakcentował organ odwoławczy, iż organy administracji nie są władne do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego, niż to uczynili lekarze orzecznicy, rozpoznania schorzenia.

W okolicznościach niniejszej sprawy , szczególnego podkreślenia wymaga to, że niezbędnym wymogiem formalnym, któremu skarżący znacznie uchybił, jest termin dochodzenia roszczenia przedmiotowego schorzenia słuchu. Termin ten, jak wynika z rozporządzenia z 30 czerwca 2009r. wynosi 2 lata od zakończenia pracy w hałasie. Tymczasem skarżący z podejrzeniem choroby zawodowej wystąpił w 2006 r.

Odnosząc się do argumentów skarżącego zawartych w skardze, a dotyczących pokrzywdzenia wydaną decyzją, Sąd podkreśla, iż kontrola decyzji dokonywana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, a nie słuszności, czy w oparciu o zasady współżycia społecznego. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje, argument skarżącego, iż nie znał on przepisów prawa i z tego powodu nie ubiegał się o uznanie swojego schorzenia za chorobę zawodową.

Mając na względzie powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.)