Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 195/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 4 ust 13
journal: Dz.U. 2012 poz 83
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Popowska sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Justyna Stępień po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 735/13 w sprawie ze skargi I. S. i B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od I. S. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 735/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu sprawy ze skargi I. S. i B. S. w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy:

Organy administracji obu instancji, rozpatrujące wniosek I. S. i B. S. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (t.j. Dz.U.2012 poz. 83 ze zm.) oparły ustalenia dotyczące wartości nieruchomości, stanowiące podstawę dla określenia opłaty za przekształcenie na operacie szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego z dnia [...] października 2012r.

Organy nie zaakceptowały bowiem stanowiska I. i B. S., którzy przekonywali, że w ich przypadku ma zastosowanie uproszczony tryb ustalenia opłaty wynikający z art. 4 ust. 13 powołanej ustawy, zgodnie z którym jeżeli nie wcześniej niż w okresie ostatnich dwóch lat przed dniem złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości była dokonana aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, dla ustalenia opłaty, o której mowa w ust. 1, przyjmuje się wartość nieruchomości określoną dla celów tej aktualizacji. Twierdzili oni bowiem, że do aktualizacji opłaty rocznej doszło w dniu [...] sierpnia 2009 r. wskutek zawarcia przez nich przed Sądem Rejonowym w O. ugody z Gminą O. w sprawie sygn. akt [...]. W ugodzie tej ustalono ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2008 r. opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego na łączną kwotę 339,21 zł. Ugodą tą została zmniejszona o 20 % opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego, w stosunku do wartości ustalonych w operacie szacunkowym z dnia [...] września 2007r., sporządzonym na potrzeby aktualizacji opłaty rocznej z dnia [...] listopada 2007 r., od której skarżący się odwołali. W dacie ugody przyjęto, iż wartość gruntu pod garażem wynosiła 2.826 zł. W przekonaniu stron to w dacie zawarcia ugody nastąpiła aktualizacja opłaty rocznej. Licząc od tej daty, wniosek o przekształcenie ([...].10.2010 r.) złożony został z zachowaniem 2-letniego terminu i zgodnie z ustawą do ustalenia opłaty za przekształcenie należało przyjąć wartość nieruchomości określoną dla celów tej aktualizacji.

I. i B. S. nie zgodzili się z ostateczną decyzją, wydaną w drugiej instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., zaskarżając ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Olsztynie.

W uzasadnieniu wyroku uchylającego decyzje organów obu instancji wskazano, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 4 ust. 13 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, wobec odmowy jego zastosowania w stosunku do skarżących, podczas gdy stan faktyczny niniejszej sprawy odpowiada hipotezie tego przepisu i prawidłowo opłata z tytułu wnioskowanego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności powinna zostać naliczona według wartości nieruchomości przyjętej w ugodzie, zawartej w dniu [...] sierpnia 2009 r. przed Sądem Rejonowym w O., pomiędzy użytkownikami wieczystymi a gminą O. W tym dniu strony uzgodniły bowiem nową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej działki gruntu w oparciu o zweryfikowaną wartość nieruchomości, dokonując zatem w tym dniu aktualizacji opłaty rocznej, która objęła także okres wsteczny i przed upływem dwóch lat od dokonania tej aktualizacji skarżący wystąpili w dniu [...] października 2010 r. z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Zastosowanie przepisu art. 4 ust. 13 powołanej ustawy ustawodawca uzależnił od zachowania przez użytkownika wieczystego maksymalnie dwuletniego okresu od dokonania aktualizacji opłaty rocznej. Działania organów państwa związane z oddaniem w użytkowanie wieczyste gruntów Skarbu Państwa albo jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków, z czym wiąże się uiszczanie przez użytkowników wieczystych opłat, ustalanych na podstawie zasad określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami, nie mają charakteru działań podejmowanych przez te organy jako podmioty prawa publicznego. Opłaty te są zobowiązaniami cywilnoprawnymi uiszczonymi bez wezwania na rzecz właściciela gruntu, a do ich zmiany mają zastosowanie zasady cywilnoprawne, w szczególności wynikające z art. 77- 81 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W rozpoznawanej sprawie ostatnia aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste przedmiotowego gruntu dokonana została na skutek działania zainicjowanego przez organ, który na podstawie art. 78 ust. 1 u.g.n., wypowiedział skarżącym w dniu [...] listopada 2007 r., z dniem [...] grudnia 2007 r., dotychczasową wysokość opłaty rocznej, proponując nową podwyższoną wysokość, która miała obowiązywać od dnia 1 stycznia 2008 r., jeżeli użytkownicy wieczyści nie wnieśliby w terminie 30 dni od doręczenia wypowiedzenia, wniosku do samorządowego kolegium odwoławczego kwestionującego tę zaoferowaną opłatę w podwyższonej wysokości. Zgodnie z art. 71 ust. 4 u.g.n. opłaty roczne wnosi się przez cały okres użytkowania wieczystego, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok. Zatem dokonanie aktualizacji opłaty rocznej za dany rok musi objąć cały ten rok. Dlatego ustawodawca rozciągnął skutki aktualizacji opłaty rocznej, ustalonej przez kolegium czy sąd, wstecz do początku roku, którego dotyczyła. Uwzględniając powyższe, nie sposób przyjmować, że do uzgodnienia opłaty rocznej, czyli jej aktualizacji dochodzi w dniu objętym jedynie skutkami tej aktualizacji, a nie w dniu, w którym w sposób wiążący rozstrzygnięto o nowej wysokości opłaty rocznej, w niniejszej sprawie w dacie zawarcia ugody w tym przedmiocie przed sądem.

Sąd wskazał, iż w myśl art. 4 ust. 13 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w przypadku spełnienia hipotezy tego przepisu, tj. złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przed upływem dwóch lat od ostatniej aktualizacji opłaty rocznej, dla ustalenia opłaty z tytułu tego przekształcenia, przyjmuje się wartość nieruchomości określoną dla celów tej aktualizacji. Co do zasady, aktualizacja opłaty rocznej powinna uwzględniać wartość nieruchomości gruntowej określoną przez rzeczoznawcę majątkowego (art. 77 ust. 3 u.g.n.). Operat szacunkowy w tym przedmiocie został wykonany w niniejszej sprawie na zlecenie właściwego organu, dla celów aktualizacji opłaty rocznej, w dniu [...] września 2007r. Jednak w zawartej przed sądem ugodzie strony zweryfikowały wartość gruntu, na którym posadowiony jest garaż skarżących i ustaliły jego wartość w wysokości niższej od przyjętej w tym operacie szacunkowym. Zatem w rozpatrywanym przypadku wartość nieruchomości dla celów aktualizacji opłaty rocznej określona została nie przez wspomniany operat szacunkowy, ale przez ugodę. Nie ma przy tym znaczenia, że przedmiotową ugodą strony ustaliły jedynie wysokość opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania, a nie określiły w niej wprost wartości nieruchomości, której opłata ta dotyczy. Zgodnie z art. 72 ust. 1 u.g.n., opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustala się według stawki procentowej od ceny danej nieruchomości gruntowej. Nie ma więc wątpliwości co do tego, że wysokość tej opłaty jest pochodną wartości nieruchomości. Datą aktualizacji opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania jest dzień zawarcia ugody sądowej, to jest dzień, w którym strony na mocy zgodnego oświadczenia stron ustaliły wysokość tej opłaty, jako pochodnej wartości nieruchomości, określonej na dzień zawarcia ugody.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i oddalenia skargi, ewentualnie przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu organ zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 4 ust. 13 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zw. z art. 77 ust. 1 zd. 1 w zw. z art. 79 ust. 5 i 8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż w tej sprawie przepisy te powinny zostać zastosowane, albowiem datą ostatniej aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego był dzień [...] sierpnia 2009r. tj. dzień zawarcia ugody przed Sądem Rejonowym w O. w sprawie dotyczącej aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w O. przy ul. G., oznaczonej numerem [...], podczas gdy właściwa wykładnia tych przepisów wskazuje, iż dniem aktualizacji opłaty rocznej był dzień 1 stycznia 2008 r., a zatem dwuletni termin o którym mowa w art 4 ust. 13 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności upłynął i brak było podstaw do zastosowania procedury przewidzianej w tych przepisach;

- art. 4 ust. 13 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zw. z art. 77 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż wartość nieruchomości dla celów aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego została określona w ugodzie zawartej przed Sądem Rejonowym w O. w dniu [...] sierpnia 2009 r. w toku postępowania dotyczącego aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, co w dalszej konsekwencji należało uwzględnić w postępowaniu o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisów wskazuje, iż w tej sprawie ustalenie opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego powinno nastąpić w oparciu o wartość nieruchomości wskazaną przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym;

- art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zw. z art. 67 ust. 3a i art. 69 oraz w zw. z art. 156 ust. 1, 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez ich niezastosowanie w tej sprawie, podczas gdy prawidłowa analiza akt sprawy oraz wykładnia w/w przepisów wskazuje, iż w tej sprawie ustalenie opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności powinno nastąpić z uwzględnieniem wartości nieruchomości ustalonej w operacie szacunkowym sporządzonym w postępowaniu w przedmiocie przekształcenia w/w prawa, a nie w oparciu o ustalenia wynikające z ugody sądowej zawartej w dniu [...] sierpnia 2009 r. przed Sądem Rejonowym w O. w toku postępowania w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości;

2. naruszenie przepisów prawa procesowego tj.:

- art. 145 art. § 1 pkt 1 lit a), art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 13 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości polegające na uchyleniu decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji pomimo, iż nie zaistniało naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, podczas gdy prawidłowa analiza akt sprawy i wykładnia art. 4 ust. 13 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości prowadzi do wniosku, iż dniem aktualizacji opłaty rocznej był dzień 1 stycznia 2008 r., a zatem dwuletni termin do zastosowania procedury z art. 4 ust. 13 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności upłynął, a zatem rozstrzygnięcie Kolegium było prawidłowe, co w dalszej konsekwencji powinno skutkować oddaleniem skargi jako niezasadnej.

W dniu 30 listopada 2013r. zmarł B. S. Jego wyłączną spadkobierczynią jest I. S.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny zarzutów powołanych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna opierała się na usprawiedliwionych podstawach.

Istota problemu prawnego leżącego u podstaw niniejszej sprawy sprowadza się do ustalenia właściwej interpretacji przepisu art. 4 ust. 13 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (t.j. Dz.U.2012 poz. 83 ze zm.), zwanej dalej ustawą o przekształceniu.

Przepis ten, powołany jako materialnoprawna podstawa kasacyjna stanowi, że jeżeli nie wcześniej niż w okresie ostatnich dwóch lat przed dniem złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości była dokonana aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, dla ustalenia opłaty, o której mowa w ust. 1, przyjmuje się wartość nieruchomości określoną dla celów tej aktualizacji.

Przedmiotem rozbieżności pomiędzy stanowiskami sądu I instancji i skarżącego kasacyjnie organu było w istocie to, czy jako datę "dokonania aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego" należy uznawać datę czynności prawnej skutkującej zmianą opłaty (ugody sądowej), czy też datę od której zmieniona opłata ma być stosowana.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego czysto językowa wykładnia przepisu art. 4 ust. 13 ustawy o przekształceniu nie pozwala na jednoznaczne wyjaśnienie powyższej kwestii. Zmierzając zatem do ustalenia prawidłowego znaczenia analizowanej normy należy odwołać się do celu regulacji, określonego w uzasadnieniu do projektu ustawy. Wskazano w nim, że "wprowadzenie zasady, że w przypadku przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego w odniesieniu do nieruchomości, co do których w okresie ostatnich dwóch lat dokonano aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, za podstawę określenia wysokości opłaty za przekształcenie przyjąć należy sporządzony dla potrzeb tej aktualizacji operat szacunkowy, służyć ma obniżeniu kosztów przekształcenia. W przypadku, gdy wartość nieruchomości została ustalona w okresie bezpośrednio poprzedzającym przekształcenie, nie istnieje konieczność sporządzania nowego operatu szacunkowego dla potrzeb samego przekształcenia" (por. uzasadnienie projektu ustawy nowelizującej, druk nr 2095, dostępny: na stronie internetowej www.sejm.gov.pl Prace sejmu V kadencji).

Zatem zgodnie z intencją prawodawcy możliwość skorzystania z formuły uproszczonego określenia wartości nieruchomości uzależniona jest od ustalenia wartości nieruchomości w okresie bezpośrednio poprzedzającym przekształcenie, przy czym zakres tej bezpośredniości określono z woli ustawodawcy jako 2 lata wstecz. Regulacja ta miała służyć jedynie obniżeniu kosztów przekształcenia, związanych ze sporządzaniem operatów szacunkowych. W tym celu prawodawca uznał za zbędne sporządzanie nowego operatu szacunkowego dla potrzeb samego przekształcenia w sytuacji, gdy wartość nieruchomości została ustalona w okresie bezpośrednio poprzedzającym przekształcenie. Przyjęto zarazem, że ta bezpośredniość obejmuje okres 2 lat poprzedzających złożenie wniosku. Wynika to niewątpliwie z przyjęcia założenia, że w takim okresie nie następuje zwykle istotna zmiana wartości nieruchomości.

W tym miejscu przywołać należy przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu z daty wydania zaskarżonej decyzji (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 102 poz. 651 ze zm., dalej jako "u.g.n."), regulujące zasady aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości:

Stosownie do treści art. 78 ust. 1 właściwy organ zamierzający zaktualizować opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej powinien wypowiedzieć na piśmie wysokość dotychczasowej opłaty, do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego, przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia jej nowej wysokości. W wypowiedzeniu należy wskazać sposób obliczenia nowej wysokości opłaty i pouczyć użytkownika wieczystego o sposobie zakwestionowania wypowiedzenia. Do wypowiedzenia dołącza się informację o wartości nieruchomości, o której mowa w art. 77 ust. 3, oraz o miejscu, w którym można zapoznać się z operatem szacunkowym. Do doręczenia wypowiedzenia stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

2. Użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, zwanego dalej "kolegium", wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości.

3. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się przeciwko właściwemu organowi. Ciężar dowodu, że istnieją przesłanki do aktualizacji opłaty, spoczywa na właściwym organie.

4. Złożenie wniosku, o którym mowa w ust. 2, nie zwalnia z obowiązku uiszczania opłat w dotychczasowej wysokości. W przypadku niezłożenia wniosku właściwy organ oraz użytkownika wieczystego obowiązuje nowa wysokość opłaty zaoferowana w wypowiedzeniu. Przepis art. 79 ust. 5 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie zaś z art. 79 ust. 4 u.g.n. w przypadku oddalenia wniosku obowiązuje wysokość opłaty zaoferowana zgodnie z art. 78 ust. 1. Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio.

5. Ustalona na skutek prawomocnego orzeczenia kolegium lub w wyniku zawarcia przed kolegium ugody nowa wysokość opłaty rocznej obowiązuje począwszy od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym wypowiedziano wysokość dotychczasowej opłaty.

Z powołanych przepisów wynika, że zaktualizowana opłata obowiązuje zawsze, począwszy od daty 1 stycznia roku następującego po wypowiedzeniu przez właściwy organ dotychczasowej opłaty, bez względu na to, czy ustalenie opłaty nowej następuje przez akceptację oferty złożonej przez organ, czy też w drodze orzeczenia samorządowego kolegium, odwoławczego lub stosownej ugody. Wobec tego oczywiste jest, że podstawą aktualizacji opłaty rocznej musi być określenie wartości nieruchomości w dacie nie późniejszej niż data, od której z mocy prawa ma być stosowana zaktualizowana opłata roczna. Odnosi się to także i do przypadku, gdy procedura prowadząca do zaktualizowania opłaty przedłuża się z jakichkolwiek przyczyn. Zatem uznać należy, że dzień aktualizacji opłaty to data, w której zaktualizowana opłata zaczyna obowiązywać, czyli dzień 1 stycznia roku następującego po roku, w którym wypowiedziano wysokość dotychczasowej opłaty.

Nie jest celem przepisu art. 4 ust. 13 ustawy o przekształceniu udzielenie wnioskodawcy korzyści związanej z długotrwałością postępowania aktualizacyjnego i uniknięcie przez niego skutków ewentualnego wzrostu cen nieruchomości, a jedynie, jak wykazano wyżej, ograniczenie kosztów postępowania związanych ze sporządzaniem nowych operatów szacunkowych, przy zachowaniu względnej aktualności wycen już istniejących. Służy temu zakreślenie terminu 2 lat od daty dokonania aktualizacji opłaty. Jeśli zatem ustawa dopuszcza uproszczoną procedurę przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, to jej warunkiem jest dokonanie aktualizacji, które łączy się z określeniem wartości nieruchomości w ciągu 2 lat poprzedzających złożenie wniosku. Datą dokonania aktualizacji jest zaś data 1 stycznia roku następującego po wypowiedzeniu dotychczasowej opłaty - rozpoczynająca okres, za który nowa wysokość opłaty ma być stosowana. Nie miałoby uzasadnienia przyjęcie za datę aktualizacji daty czynności prawnej lub orzeczenia skutkującego zmianą wysokości opłaty, której z mocy samego prawa przysługuje moc wsteczna – sięgająca 1 stycznia roku następującego po wypowiedzeniu opłaty.

Skoro zaś w wyniku ugody sądowej zawartej w dniu [...] sierpnia 2009r. przed Sądem Rejonowym w O. doszło do ustalenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2008 r., to datą istotną z punktu widzenia możliwości zastosowania art. 4 ust. 13 ustawy o przekształceniu był dzień 1 stycznia 2008 r. Złożenie przez skarżących wniosku o przekształcenie w dniu [...] października 2010 r. wykluczało możliwość zastosowanie w stosunku do nich uproszczonej formy określenia wartości nieruchomości z powodu upływu terminu 2 lat od "dokonania aktualizacji".

W tej sytuacji uznać należało, że materialnoprawny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisu art. 4 ust. 13 ustawy o przekształceniu opierał się na usprawiedliwionej podstawie.

Ocena taka czyni zbytecznym odnoszenie się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Ponownie rozpatrując sprawę sąd I instancji związany będzie z mocy art. 191 p.p.s.a. przedstawionym powyżej poglądem prawnym. Rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie będzie zatem dokonanie wszechstronnej kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, obejmującej przede wszystkim ocenę, czy odpowiadał przepisom prawa operat szacunkowy, na którym opierały się organy administracji dokonując określenia wartości nieruchomości dla potrzeb ustalenia opłaty za przekształcenie.

O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. wobec uwzględnienia skargi kasacyjnej od wyroku uwzględniającego skargę wniesioną do sądu I instancji.