Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1195/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 128 ust. 4
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska(spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o ustalenie odszkodowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] Starosta Ś., działając na podstawie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej Kpa) zwrócił wniosek K. S. z dnia [...] kwietnia 2011 r. o ustalenie odszkodowania.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu [...] kwietnia 2011 r. do Starostwa Powiatowego w Ś. W.. wpłynął wniosek K. S. o ustalenie na jej rzecz od [...] odszkodowania z tytułu szkód powstałych w związku z posadowieniem przez poprzedników prawnych [...] na działkach położonych w .., oznaczonych nr: [...], [...], [...], stanowiących obecnie własność K. S. urządzeń elektroenergetycznych.

Dalej organ podniósł, iż z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że przedmiotowe urządzenia zostały posadowione na wyżej opisanych działkach w latach 70 - tych ubiegłego stulecia, jednak jak wynika z treści wniosku, strona nie posiada żadnych dokumentów stanowiących podstawę prawną do przeprowadzenia ww. inwestycji. Ponadto, księgi wieczyste nie wykazują żadnych obciążeń związanych ze wskazanymi we wniosku urządzeniami elektroenergetycznymi. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) Starosta Ś.. ustala odszkodowanie za szkody powstałe m. in. na skutek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Zezwolenie następuje w drodze decyzji Starosty wydanej na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Organ podniósł, iż z uwagi na fakt, że w wyżej opisanej sprawie stosowna decyzja Starosty nie została wydana należy uznać, że Starosta Ś. nie jest organem właściwym do ustalenia odszkodowania w przedmiotowej sprawie. Zdaniem organu, właściwym w sprawie jest sąd powszechny.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła K. S. zarzucając mu naruszenie art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 66 § 3, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 81 Kpa oraz art. 124 i art. 128 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niewłaściwą ich wykładnię, a następnie niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przewidziane przepisami prawa przesłanki do zwrotu podania o ustalenie odszkodowania z tytułu szkód powstałych w związku z posadowieniem urządzeń elektroenergetycznych przez poprzedników prawnych [...]. na stanowiących własność K. S. nieruchomościach, które to naruszenia prawa miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie organu I instancji.

Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenia zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu zażalenia strona podniosła, iż aby zwrócić na podstawie art. 66 § 3 Kpa podanie wnoszącemu, organ administracji publicznej musi jednoznacznie stwierdzić, że sprawa nim objęta jest sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego, tj. sprawą w której stosunki prawne stron układają się na zasadzie równorzędności podmiotów i ekwiwalentności świadczeń (sprawy z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego oraz prawa pracy) lub sprawą, która z woli ustawodawcy została poddana właściwości sądów powszechnych. Strona podniosła, iż faktem bezspornym w niniejszej sprawie jest, że wnioskodawczyni nie posiada żadnych dokumentów związanych z posadowieniem urządzeń elektroenergetycznych przez poprzedników prawnych uczestnika na nieruchomościach położonych w Ś. W.., dla których Sąd Rejonowy w Ś. W.. prowadzi księgi wieczyste KW: nr [...] i nr [...]. Okolicznością nie budzącą sporu w przedmiotowym postępowaniu jest także to, że działy III ksiąg wieczystych omawianych nieruchomości nie zawierają żadnych wpisów dotyczących obciążenia jakąkolwiek służebnością gruntową czy przesyłu na rzecz [...] lub jej poprzedników prawnych. Natomiast nie jest już faktem bezspornym w sprawie, że Starosta Ś. nie wydał w sprawie stosownej decyzji administracyjnej w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wnioskodawczyni ani jej pełnomocnik nie zostali poinformowani o przeprowadzeniu postępowania dowodowego w tymże zakresie ani o możliwości zapoznania się z jakimkolwiek materiałem dowodowym w trybie art. 10 § 1 Kpa, co uniemożliwia uznanie okoliczności wyżej wskazanej za udowodnioną (art. 81 Kpa). Strona podkreśliła, że przepisy art. 124 i art. 128 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące administracyjnego trybu ustalania odszkodowania w sprawach, jak i objęta wnioskiem z dnia [...][...] kwietnia 2011r., właściwości organów w tym zakresie mają zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli do stanów faktycznych polegających na ograniczeniu prawa własności bez ustalenia odszkodowania. Strona wskazała, iż mając na uwadze fakt, że [...] wskazuje na dopełnienie stosownych procedur administracyjnych związanych z urządzeniami elektroenergetycznymi posadowionymi na działkach wnioskodawczyni, konieczne było zbadanie dokumentów, którymi uczestnik dysponuje w tym zakresie, co przyczyniłoby się do wyjaśnienia sprawy zgodnie z art. 75 § 1 Kpa, a czego Starosta Ś. zaniechał. W ocenie strony przed wydaniem postanowienia organ winien przeprowadzić stosowne postępowanie, polegające w szczególności na zwróceniu się do [...] o przedstawienie dokumentów w tym zakresie i ustalenie, że nie ma wśród nich stosownej decyzji administracyjnej. Tymczasem z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że organ I instancji nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego pozwalającego na wiążące i nie budzące wątpliwości ustalenie okoliczności, czy posadowienie urządzeń elektroenergetycznych na nieruchomościach wnioskodawczyni nastąpiło na podstawie decyzji administracyjnej wydanej na podstawie ustaw obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a odpowiadających temu aktowi zakresem uregulowania. Nie ulega wątpliwości, że organ zobowiązany jest do podjęcia wszelkich działań, których celem, z uwagi na słuszny interes obywateli i zasadę zaufania obywateli do władzy publicznej, będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy. Z uwagi na uchybienia Starosty Ś. w niniejszym postępowaniu wyżej opisane uznać należy, iż doszło do naruszenia także art. 7, art. 8 i art. 77 Kpa.

Postanowieniem dnia [...] sierpnia 2011 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż w myśl art. 66 § 3 Kpa, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Organ odwoławczy podniósł, iż zwracając wniosek Organ I instancji stwierdził, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny oraz, iż Starosta podkreślił, że nie wydawał w sprawie decyzji administracyjnej w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Kolegium zwróciło przy tym uwagę na to, że Starosta tę wiedzę posiada z urzędu i nie ma potrzeby prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie. Ponadto organ wyjaśnił, iż strona w piśmie z dnia [...] listopada 2010r. skierowanym do [...] podniosła, że urządzenia elektroenergetyczne zostały posadowione na działkach, nr [...], położonych w Ś. W.. prawdopodobnie w latach 70-tych XX wieku. W ocenie organu odwoławczego, z uwagi choćby na proste zestawienie dat, należy uznać informację o braku decyzji Starosty za wiarygodną. Starosta jako organ administracji nie funkcjonował w podanym wyżej czasie, nie mógł zatem wydać decyzji administracyjnej w sprawie ww. urządzeń elektroenergetycznych. Organ wskazał również, iż nie bez znaczenia dla oceny stanu faktycznego sprawy jest to, że w księgach wieczystych ustanowionych dla przedmiotowych nieruchomości nie ma żadnych wpisów dotyczących obciążeń czy ograniczeń związanych z korzystaniem z nieruchomości. Zdaniem Kolegium przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczą spraw powstałych po wejściu w życie ustawy o gospodarce o nieruchomości oraz wcześniejszych, wszczętych, a nie zakończonych do dnia wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ podkreślił, iż nie można rozciągać stosowania ustawy o gospodarce nieruchomościami na sytuacje inne niż w niej uregulowane.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła K. S. zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 66 § 3, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i § 4, art. 80, art. 81 i art. 140 Kpa oraz art. 124 i art. 128 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niewłaściwą ich wykładnię, a następnie niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przewidziane przepisami prawa przesłanki do zwrotu podania o ustalenie odszkodowania z tytułu szkód powstałych w związku z posadowieniem urządzeń elektroenergetycznych przez poprzedników prawnych [...] na stanowiących własność K. S. nieruchomościach, które to naruszenia prawa miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie organu II instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca w ślad za zażaleniem powtórzyła, iż aby zwrócić na podstawie art. 66 § 3 kpa podanie wnoszącemu, organ administracji publicznej musi jednoznacznie stwierdzić, że sprawa nim objęta jest sprawą cywilną. Ponadto skarżąca wskazała, że przepisy art. 124 i art. 128 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące administracyjnego trybu ustalania odszkodowania w sprawach, jak objęta wnioskiem skarżącej z dnia [...] kwietnia 2011r., i właściwości organów w tym zakresie, mają wbrew stanowisku organu II instancji, zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli do stanów faktycznych polegających na ograniczeniu prawa własności bez ustalenia odszkodowania (np. decyzji wydanej przez kierownika urzędu rejonowego czy naczelnika gminy). Ponadto strona wskazała, iż mając na uwadze fakt, że [...] wskazuje w swoim pismach na dopełnienie stosownych procedur administracyjnych związanych z urządzeniami elektroenergetycznymi posadowionymi na działkach wnioskodawczyni, konieczne było i jest zbadanie dokumentów, którymi uczestnik dysponuje w tym zakresie, co przyczyniłoby się do wyjaśnienia sprawy zgodnie z art. 75 § 1 Kpa, a czego organy orzekające w niniejszej sprawie zaniechały.

Strona podniosła, iż z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że ani organ I ani II instancji nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego (w tym nie wystąpiły ze stosownym wezwaniem do uczestnika pomimo wniosku skarżącej) pozwalającego na wiążące i nie budzące wątpliwości ustalenie okoliczności, czy posadowienie urządzeń elektroenergetycznych na nieruchomościach skarżącej nastąpiło na podstawie decyzji administracyjnej wydanej na podstawie ustaw obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a odpowiadających temu aktowi zakresem uregulowania. Takie postępowanie organów administracji orzekających w sprawie nie stanowi w żadnej mierze emanacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i poszanowania prawa tym bardziej, że nie zostały podjęte wszelkie możliwe, według stanu sprawy, kroki zmierzające do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Skarżąca podniosła, iż organ zobowiązany jest do podjęcia wszelkich działań, których celem, z uwagi na słuszny interes obywateli i zasadę zaufania obywateli do władzy publicznej, będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy, z uwagi na uchybienia organów w niniejszym postępowaniu wyżej opisane uznać należy, iż doszło do naruszenia także art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 81 Kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, w związku z czym odwoływanie się do przepisów procedury administracyjnej nie znajduje uzasadnienia. W dalszej części odpowiedzi organ powtórzył argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę oraz oświadczył, iż skarżąca nie twierdzi, że została wydana decyzja w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ale twierdzi, że organ poszedł niejako na skróty i nie przeprowadził postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy postanowienia Starosty Ś. o zwrocie skarżącej wniosku o ustalenie odszkodowania.

Podjęte przez organy rozstrzygnięcia zapadły w związku ze zgłoszonym przez skarżącą żądaniem ustalenia przez starostę w trybie art. 129 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowania. Przepis ten określa właściwość Starosty Ś., wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej do ustalania odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości.

W niniejszej sprawie skarżąca pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. zwróciła się do Starosty o ustalenie na jej rzecz odszkodowania od [...] z tytułu szkód powstałych w związku z posadowieniem urządzeń eletroenergetycznych przez poprzedników prawnych [...].

W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Natomiast w myśl art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw. Odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. (art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami).

Wskazać także należy, iż art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje w swej treści szczególny przypadek ograniczenia wykonywania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego – będącego jedną z form wywłaszczenia zdefiniowanego w art. 112 ust. 2 tej. Ograniczenie to następuje jako skutek zezwolenia udzielonego przez starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej podmiotowi wykonującemu prace związane z realizacją w/w przedsięwzięć, na przeprowadzenie tych prac na nieruchomości. Z kolei z art. 128 ust. 4 cyt. ustawy wynika, że za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa m.in. w art. 124 przysługuje odszkodowanie ustalone według wysokości powstałej szkody, chyba że zmniejszy się także wartość nieruchomości, wówczas odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

Natomiast w myśl art. 129 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowanie ustala starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 5. Zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124.

Oceniając wydane w niniejszej sprawie postanowienia należy mieć na uwadze, iż przy rozstrzyganiu kwestii, czy starosta jest obowiązany do wydania na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami decyzji o odszkodowaniu za ograniczenie sposobu korzystania nieruchomości, istotne jest kiedy doszło do tego ograniczenia i czy nastąpiło to na podstawie zezwolenia wydanego w oparciu o art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Sąd popiera stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, iż przepisy niniejszej ustawy znajdują zastosowanie do spraw powstałych po wejściu w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz wcześniejszych wszczętych, a nie zakończonych do dnia wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zgodnie z art. 242 ustawy o gospodarce nieruchomościami wchodzi ona w życie z dniem 1 stycznia 1998 r., oznacza to, że ma zastosowanie do stanów faktycznych powstałych od tej daty, z wyjątkami przewidzianymi w ustawie. Ustawodawca rozszerzył zakres obowiązywania ustawy m.in. w odniesieniu do zwrotu wywłaszczonych nieruchomości (dział III, rozdział 6 ustawy) i poza wywłaszczeniami, które nastąpiły pod rządem tej ustawy (od 1 stycznia 1998 r.) wskazując, że przepisy dotyczące zwrotu mają odpowiednie zastosowanie do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa przed tą datą. Kwestia ta została unormowana w art. 216, który stwierdza, że przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktów prawnych wymienionych enumeratywnie w tym przepisie. Jednakże żaden przepis ustawy nie rozszerzył zakresu obowiązywania art. 129 ust. 5 poza okres z przed dnia 1 stycznia 1998 r. (por. wyrok NSA z dni 29 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1706/06, dostępne na stronnie http://orzeczenia .nsa.gov.pl, wyrok WSA w Lublinie z dnia 9 maja 2008 r., II SA/Lu 144/08, LEX nr 500935, wyroku WSA w Gliwicach z dnia 25 stycznia 2008 r., II SA/Gl 826/07, LEX nr 459907, w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 9 sierpnia 2006 r., II SA/Rz 260/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 92).

Podstawę prawną wydanych w niniejszej sprawie postanowień stanowił art. 66 § 3 Kpa. Zgodnie z tym przepisem jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Zważyć bowiem należy, że decyzją organ może rozstrzygnąć jedynie wtedy, gdy z przepisów prawa materialnego wynika jego umocowanie do prowadzenia postępowania administracyjnego o charakterze jurysdykcyjnym. Z konstytucyjnej zasady działania organów administracji publicznej "na podstawie i w granicach prawa" (art. 7 Konstytucji RP) i z zasady ogólnej ustanowionej w art. 6 Kpa wynika, że nie można domniemywać władczej i jednostronnej formy działania, jaką jest decyzja administracyjna tylko z okoliczności sprawy lub z samego przepisu art. 104 Kpa, lecz podstawę prawną do wydania decyzji trzeba wyprowadzić z powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego. Jedynie wówczas organ administracji publicznej może rozstrzygać w formie decyzji zgodnie z żądaniem strony lub odmawiając uwzględnienia żądania, gdy przepis prawa materialnego na to zezwala.

W przedmiotowej sprawie, zgodnie z oświadczeniem skarżącej do posadowienia urządzeń doszło w latach 70, a więc na długo przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tym samym nie znajdują zastosowania przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i dlatego Starosta Średzki nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania administracyjnego.

Stosując art. 66 § 3 Kpa istotne jest nie tylko ustalenie przez organ, że jest niewłaściwy ale również ustalenie, iż właściwym jest sąd powszechny czy też właściwego organu nie da się ustalić.

W tym miejscu wskazać należy, iż w uzasadnieniu organ wskazał, że właściwym w niniejszej sprawie będzie sąd powszechny. Jak wskazuje się w doktrynie przepis art. 128 ust. 4 nie stanowi natomiast podstawy do ustalenia odszkodowania w trybie administracyjnym za szkody wyrządzone działaniami dokonanymi przed wydaniem decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości, jak również za działania podejmowane na nieruchomości po upływie wyznaczonego terminu na jej czasowe zajęcie, jeżeli działania te nie służą przywróceniu nieruchomości do stanu sprzed jej zajęcia. W takim przypadku rozliczenie odszkodowania może nastąpić jedynie w trybie cywilnoprawnym, a więc w drodze umowy albo przed sądem cywilnym. (por. Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz dr Jacek Jaworski, Arkadiusz Prusaczyk, Adam Tułodziecki, Marian Wolanin, Rok wydania: 2011, Wydawnictwo: C.H.Beck Wydanie: 2).

Ponadto rozpoznając niniejszą sprawę należy mieć również na uwadze regulacje zawarte w rozdziale III, działu III, księgi drugiej Kodeksu cywilnego. Na gruncie niniejszej sprawy należy podnieść, iż potrzeba uzyskania przez przedsiębiorców tytułu prawnego do cudzych nieruchomości w celu posadowienia na nich urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, oraz konieczność uregulowania tzw. zaszłości, były następstwem uchwalenia powołanej ustawy nowelizującej kodeks cywilny, która wprowadziła ten nowy rodzaj (podtyp) służebności - służebność przesyłu (por. G. Bieniek, W sprawie podmiotowych praw rzeczowych w nowym kodeksie cywilnym, Rej. 2008, nr 2, s. 43). Kodeks cywilny nie przejął bowiem regulacji z art. 175 ustawy - Prawo rzeczowe z 1946 r., zgodnie z którą służebność przesyłu mogła być ustanowiona także na rzecz każdoczesnego właściciela oznaczonego przedsiębiorstwa; do takiej służebności były stosowane odpowiednie przepisy o służebności gruntowej (por. uzasadnienie projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, Sejm RP VI Kadencji, Druk sejmowy Nr 81; por. uchwała SN z dnia 17 stycznia 2003 r., III CZP 79/02, OSN 2003, nr 11, poz. 142). Ponadto w uzasadnieniu projektu czytamy, iż wprowadzenie zasady, że służebność przesyłu może być zastosowana nie tylko do takich stanów faktycznych, w których urządzenia przesyłowe już istnieją, ale również do takich, w których przedsiębiorca urządzenia te zamierza wybudować w przyszłości, pozwoli zarówno na objęcie nową regulacją tzw. zaszłości, jak i da możliwość wykorzystania jej dla zabezpieczenia interesu prawnego przedsiębiorcy już w fazie planowania inwestycji.

W świetle powyższego zgodzić należy się z organem, iż w przedmiotowej sprawie właściwym do rozpoznania roszczenia skarżącej będzie sąd powszechny.

Wobec powyższego zarzuty skarżącej co do braku należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy nie znajdują uzasadnienia.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa orzekł jak w sentencji.