Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt SA/Ka 563/93
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1993-10-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: par. 12-14, par. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 17 poz. 62
law: Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
Teza: Zgoda na odstępstwo od warunków określonych w par. 12-14 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, o której mowa w par. 15 ust. 1 tego rozporządzenia, może być udzielona wyłącznie w trybie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę; nie jest możliwa w toku postępowania zmierzającego do usunięcia skutków samowoli budowlanej.

TEZY

Zgoda na odstępstwo od warunków określonych w par. 12-14 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, o której mowa w par. 15 ust. 1 tego rozporządzenia, może być udzielona wyłącznie w trybie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę; nie jest możliwa w toku postępowania zmierzającego do usunięcia skutków samowoli budowlanej.


SENTENCJA

oddala skargę w przedmiocie przymusowej rozbiórki drewnianego budynku gospodarczego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzję ostateczną została utrzymana w mocy decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego nakazująca Helenie i Marianowi P. przymusową rozbiórkę drewnianego budynku gospodarczego. (...)

uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opartej na art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229/ przedstawiono następujący stan faktyczny i argumentację prawną:

Helena i Marian P. wznieśli na swej działce budynek gospodarczy.

Obiekt ten, o wymiarach 8,40 x 2,25 i wysokości 2,25 m jest budynkiem drewnianym, parterowym o ścianach obitych deskami oraz pokryciu z blachy falistej. Został zlokalizowany w odległości 5,40 m od istniejącego na działce sąsiedniej murowanego budynku posiadającego ścianę z otworami okiennymi na poddaszu i dach z materiałów niepalnych, w odległości 6 m od istniejącego na działce inwestorów budynku gospodarczego murowanego, krytego eternitem, posiadającego ścianę z otworami oraz 5,10 m od istniejącego na tej samej działce budynku mieszkalnego inwestorów o ścianach murowanych, pokryciu dachowym z materiałów niepalnych oraz otworami okiennymi na parterze i poddaszu.

Zgodnie z par. 14 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, minimalna odległość budynku gospodarczego o ścianach z materiałów palnych i dachu o pokryciu z materiałów palnych od innych nie zabezpieczonych ścianą oddzielenia przeciwpożarowego budynków o ścianach z materiałów niepalnych i dachu o pokryciu niepalnym, winna wynosić 10 m. Możliwe jest doprowadzenie spornego budynku do zgodności z warunkami technicznymi, lecz wymagałoby to: zmiany ścian zewnętrznych na murowane spełniające wymagania ścian oddzielania ogniowego z trzech stron, zmianę konstrukcji dachu na płytę żelbetonową, to z kolei wymagałoby wzniesienia fundamentów. Całość wykonania tych prac oznaczałoby całkowitą rozbiórkę obiektu i wzniesienie nowego obiektu o zupełnie innej konstrukcji, którego lokalizacja mogłaby stanowić przedmiot odrębnego postępowania.

W skardze do sądu administracyjnego Helena i Marian P. podnieśli zarzut, że w toku rozpoznawania sprawy nie wzięto pod uwagę ich wyjaśnień, że sporny obiekt powstał w wyniku remontu starego budynku gospodarczego istniejącego od początku lat 60-tych. Remont polegał na rozbiórce tego starego budynku i wymianie elementów konstrukcyjnych. Budynek ten znajduje się w tym samym miejscu co poprzedni i posiada prawie takie same wymiary, przy czym w miejsce pokrycia dachu z papy zastosowano pokrycie z blachy falistej. Uważają zatem, że nie zostały spełnione przesłanki zastosowania art. 37 ust. 1 prawa budowlanego, skoro poprzedni budynek nie był traktowany przez organy nadzoru budowlanego jako stwarzający zagrożenie dla życia lub mienia. Konieczność remontu wynikała z tego, że skarżący nie mogli uzyskać pozwolenia na budowę nowego budynku gospodarczego, gdyż teren w skład którego wchodzi ich działka jest przewidziany pod budowę zbiornika retencyjnego. Uważali to za niedopuszczalne ograniczenie ich prawa własności. Nadto zarzucili, że organy rozpoznające sprawę nie wzięły pod uwagę wynikającej z przepisu par. 15 ust. 1 "warunków technicznych" możliwości wyrażenia zgody na odstąpienie od wymogów technicznych określonych w par. 14.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Rozważanie nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji ostatecznej musi sprowadzać się do oceny, czy poczynione w toku postępowania ustalenia faktyczne uzasadniały przyjęcie, że spełnione zostały ustawowe przesłanki orzeczenia rozbiórki spornego budynku gospodarczego. Wprawdzie decyzja organu odwoławczego nie powołuje przepisu stanowiącego podstawę takiego orzeczenia, zaś organ I instancji powołał tę podstawą wadliwie /art. 37 ust. 1 prawa budowlanego bez wskazania czy chodzi o jego pkt 1 czy 2/, niemniej uzasadnienie obu tych decyzji wskazuje na to, że podstawą prawną przymusowej rozbiórki był przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Na płaszczyźnie tego przepisu należy zatem dokonywać oceny legalności decyzji objętej skargą.

Orzeczenie rozbiórki na tej podstawie prawnej jest obligatoryjne wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie dwie przesłanki:

1/ niezgodność będącego w budowie bądź wybudowanego obiektu budowlanego z przepisami obowiązującymi w dacie ich budowy,

2/ spowodowanie przez będący w budowie bądź zbudowany obiekt budowlany niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Odnośnie pierwszej z wymienionych przesłanek trzeba stwierdzić, że niezależnie do tego, czy sporny budynek zbudowany od podstaw, po uprzednim rozebraniu starego i zniszczonego budynku gospodarczego, czy też - jak twierdzą skarżący - przeprowadzili jego remont polegający na wymianie ścian, elementów konstrukcyjnych i pokrycia dachowego, to na wykonanie tych robót budowlanych winni uzyskać pozwolenie budowlane. W myśl bowiem art. 2 ust. 3 prawa budowlanego przez roboty budowlane rozumie się roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego bądź jego części. Zaś zgodnie z art. 28 prawa budowlanego roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę.

O istnieniu drugiej przesadzają okoliczności charakteryzujące dane konstrukcyjne i techniczne budynku oraz jego położenie w stosunku do innych istniejących w sąsiedztwie obiektów budowlanych. Przepisy par. 12-14 "warunków technicznych" określają wymogi sytuowania budynków w stosunku do innych obiektów budowlanych i granicy działek z punktu widzenia zabezpieczenia pożarowego. Wzniesienie budynku z naruszeniem tych przepisów zawsze stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, tym bardziej jeżeli naruszenie tych przepisów jest tak rażące jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Sporny budynek posiada ściany z materiałów palnych. Jego dach pokryty jest materiałem niepalnym. Znajdujące się w sąsiedztwie budynki mają ściany z materiałów niepalnych. Z przepisu par. 14 wynika, że minimalna odległość spornego budynku od takich budynków winna wynosić 10 metrów. Tymczasem jest ona mniejsza o blisko połowę /5,40m; 5,10m; 6 m/. Naruszenie wymogów technicznych zapewniających bezpieczeństwa przeciwpożarowego jest zatem oczywiste.

Niezasadny jest zarzut skarżących, iż organy rozstrzygające winny były rozważać możliwość zastosowania par. 15 ust. 2 "warunków technicznych". Nie wnikając w to, czy istniały merytoryczne przesłanki do zastosowania tego przepisu, należy stwierdzić, że zgoda na odstępstwo od wymogów określonych w par. 12-14 "warunków technicznych" może być udzielona wyłącznie w trakcie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę; nie jest natomiast możliwa w toku postępowania zmierzającego do usunięcia skutków samowoli budowlanej.

Z tych powodów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, orzeczono w oparciu o przepis art. 207 par. 5 Kpa o jej oddaleniu.