Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1004/99
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2001-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 201 par. 1 pkt 2, art. 204 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Postępowanie o obniżenie zobowiązań podatkowych strony w zakresie podatku od towarów i usług, wynikających z ostatecznej decyzji organów podatkowych, nie stanowi zagadnienia wstępnego obligującego organ podatkowy do zawieszenia postępowania, gdyż od rozstrzygnięcia w tej sprawie nie zależy zakres odpowiedzialności ani wymiar zobowiązania podatkowego strony skarżącej w podatku od towarów i usług, czyli rozstrzygnięcie w tym postępowaniu nie ma wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w zakresie odpowiedzialności strony skarżącej z tytułu jej zobowiązania w podatku od towarów i usług.

Postępowanie takie może stanowić podstawę do fakultatywnego zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia ulg w spłacie zobowiązań podatkowych na podstawie art. 204 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, a więc zawieszenia postępowania na wniosek strony, którego skuteczność pozostawiona jest ocenie organu podatkowego, od którego oceny zależy zawieszenie bądź odmowa zawieszenia postępowania.

TEZY

Postępowanie o obniżenie zobowiązań podatkowych strony w zakresie podatku od towarów i usług, wynikających z ostatecznej decyzji organów podatkowych, nie stanowi zagadnienia wstępnego obligującego organ podatkowy do zawieszenia postępowania, gdyż od rozstrzygnięcia w tej sprawie nie zależy zakres odpowiedzialności ani wymiar zobowiązania podatkowego strony skarżącej w podatku od towarów i usług, czyli rozstrzygnięcie w tym postępowaniu nie ma wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w zakresie odpowiedzialności strony skarżącej z tytułu jej zobowiązania w podatku od towarów i usług.

Postępowanie takie może stanowić podstawę do fakultatywnego zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia ulg w spłacie zobowiązań podatkowych na podstawie art. 204 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, a więc zawieszenia postępowania na wniosek strony, którego skuteczność pozostawiona jest ocenie organu podatkowego, od którego oceny zależy zawieszenie bądź odmowa zawieszenia postępowania.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu przy udziale (...) sprawy ze skargi Gminy Miasta B. na postanowienie Izby Skarbowej w O. z dnia 19 marca 1999 r. (...) w przedmiocie zaliczenia wpłaconej kwoty na odsetki za zwłokę za okres zawieszenia postępowania - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 29.07.1998 r. (...) Urząd Skarbowy w B. na podstawie art. 204 par. 1 Ordynacji podatkowej zawiesił postępowanie w sprawie umorzenia zobowiązania podatkowego Gminy B. w podatku od towarów i usług za lata 1993-1995 w łącznej kwocie 216.961 zł, w związku z wnioskiem strony z dnia 23.07.1998 r. o odroczenie rozpatrzenia wniosku strony z dnia 30.01.1998 r. o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku VAT do czasu rozpatrzenia ponownego wniosku strony skierowanego do Ministra Finansów w sprawie umorzenia zaległości podatkowych w tym podatku, który organ I instancji potraktował jako wniosek o zawieszenie postępowania.

W dniu 28.10.1998 r. Minister Finansów decyzjami (...) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte na żądanie Burmistrza Miasta B. o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznych Izby Skarbowej w O. z dnia 1.12.1997 r. ustalającej zobowiązanie Gminy w podatku od towarów i usług za lata 1993-1995, uznając, że prośba strony nie była wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, lecz tym samym wnioskiem strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej już decyzją Min. Finansów z dnia 25.06.1998 r. Minister stwierdził, że toczy się przed nim postępowanie na wniosek podatnika z dnia 16.07.1998 r. wniesiony w trybie art. 127 par. 3 Kpa o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzjami ostatecznymi Ministra Finansów.

W dniu 31.12.1998 r. Gmina B. dokonała wpłaty kwoty 216.961 zł na poczet zobowiązania podatkowego.

Postanowieniem z dnia 6 stycznia 1999 r. (...) Urząd Skarbowy w B. zaliczył wpłaty dokonane przez Gminę B. na zaległość i należne odsetki.

W zażaleniu od powyższego postanowienia strona podniosła, że zawieszenie postępowania w sprawie nastąpiło w związku z toczącym się postępowaniem w Ministerstwie Finansów dotyczącym ponownego wniosku strony w sprawie umorzenia jej zobowiązania podatkowego. Ostateczne decyzje Minister Finansów wydał z datą 29.10.1998 r. Zdaniem strony, rozpatrzenie wniosku Gminy z dnia 30.01.1998 r. o umorzenie zaległości podatkowych podlegało z urzędu obligatoryjnemu zawieszeniu postępowania przez Urząd Skarbowy do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia, tj. wysokości zobowiązania przez Ministra Finansów, jako organu podatkowego wyższego stopnia. W związku z tym, zgodnie z art. 54 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej nie nalicza się odsetek za zwłokę w przypadku zawieszenia postępowania z urzędu, od dnia wystąpienia przesłanek powodujących zawieszenie postępowania. Potwierdzeniem zależności rozstrzygnięć dotyczących wniosku o umorzenie zaległości z rozstrzygnięciem wniosku skierowanego do Min. Finansów jest decyzja Urzędu Skarbowego z dnia 28.07.1998 r. o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia zobowiązań podatkowych w kwocie 867.842,10 zł ze względu na jego bezprzedmiotowość.

Postanowieniem z dnia 19 marca 1999 r. (...) na podstawie art. 239 w zw. z art. 233 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie. Stwierdził organ II instancji, iż zawieszenie w rozpatrywanej sprawie nastąpiło na wniosek podatnika, wobec tego nie ma zastosowania przepis art. 54 par. 1 Ordynacji podatkowej. Zawieszenie postępowania z urzędu, zgodnie z art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej może nastąpić jedynie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W skardze od postanowienia organu II instancji skarżąca Gmina wniosła o jego uchylenie, podnosząc, że wbrew twierdzeniom zawartym w postanowieniu organ I instancji był uprawniony do zawieszenia postępowania z urzędu, gdyż wysokość ostateczna podatku VAT zależała od rozstrzygnięcia Ministra Finansów. Przesłanka zastosowania art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji istniała w toku postępowania przed organem I instancji. Skomplikowany charakter sprawy oraz wielomiesięczny tryb rozpatrywania wniosków skarżącej strony przez organ podatkowy w praktyce naraził Gminę na konsekwencje w postaci odsetek.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i jej uzasadnieniu. Podkreślił organ odwoławczy, że zobowiązanie podatkowe będące przedmiotem wniosku skarżącej o udzielenie ulgi w zapłacie zobowiązań podatkowych zostało prawomocnie przesądzone na właściwej drodze.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zakres właściwości sądu administracyjnego obejmuje kontrolę postanowień i decyzji pod względem ich legalności, czyli zgodności z obowiązującym prawem materialnym i procesowym /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ i tylko stwierdzone naruszenie tego prawa mające lub mogące mieć wpływ na wynik sprawy skutkuje uchyleniem podlegającego kontroli orzeczenia.

Rozpoznając skargę nie stwierdził Sąd naruszenie prawa w wyżej wskazanym zakresie, co czyni ją bezzasadną.

Przedmiotem skargi jest zarzut, iż organ podatkowy był uprawniony do zawieszenia postępowania podatkowego z urzędu, gdyż wysokość ostateczna podatku VAT zależała od rozstrzygnięcia Ministra Finansów, a więc istniała przesłanka do obligatoryjnego zawieszenia postępowania z art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, czego konsekwencją, z mocy art. 54 par. 1 pkt 4 Ordynacji, byłoby nie naliczanie odsetek od dnia wystąpienia przesłanek zawieszenia postępowania do dnia doręczenia postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Mimo istnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie przepisu art. 54 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej organ podatkowy wykorzystał pismo strony z dnia 23.07.1998 r. i zawiesił postępowanie na wniosek strony.

Przepis art. 201 par. 1 Ordynacji podatkowej wyznacza podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania, stanowiąc "Organ podatkowy zawiesza postępowanie". Oznacza to, że w przypadku wystąpienia jednej z przesłanek wymienionych w treści par. 1 tego przepisu, organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie w sprawie.

Przedmiotem zarzutu skargi jest zarzut, iż organ podatkowy winien w rozpoznawanej sprawie, zawiesić postępowanie na podstawie art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji.

Przepis, na który powołuje się strona, stanowi, że gdy w postępowaniu podatkowym powstanie zagadnienie wstępne, a więc zagadnienie, od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed organem podatkowym, którego rozstrzygnąć nie jest on w stanie, gdyż należy to do kompetencji innego organu lub sądu, czyli bez rozstrzygnięcia tego zagadnienia nie jest możliwe wydanie decyzji, organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie w prowadzonej sprawie.

Zawieszenie postępowania w oparciu o przepis art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji wchodzi zatem w grę, gdy łącznie występują trzy przesłanki: postępowanie toczy się, występuje zagadnienie wstępne podlegające rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez inny organ lub sąd, od rozstrzygnięcia, którego zależne jest rozstrzygnięcie w toczącej się sprawie i zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.

W sprawie podlegającej kontroli przesłanką zawieszenia postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowych było toczące się postępowanie z wniosku strony skarżącej, skierowanego do Ministra Finansów o ponowne rozpatrzenie w trybie art. 127 par. 3 Kpa sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną Ministra Finansów z dnia 25.06.1998 r. (...) obniżającą zobowiązanie Gminy w podatku VAT za lata 1993-1995. Jak wynika z akt sprawy zobowiązanie podatkowe strony skarżącej w podatku od towarów i usług za lata 1993-1995 zostało określone decyzjami Urzędu Skarbowego w B. z dnia 14.07.1997 r. (...), które utrzymane zostały w mocy przez organ II instancji. Wymiar obciążającego stronę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lata 1993-1995 wynikał z ostatecznych decyzji organu podatkowego.

Strona skarżąca pismem z dnia 23.07.1998 r. zwróciła się do organu podatkowego I instancji, w związku z trwającym postępowaniem związanym z jej wnioskiem złożonym do Ministra Finansów o ponowne rozpatrzenie w trybie art. 127 par. 3 Kpa sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną Ministra Finansów, o odroczenie rozpoznania wniosku strony o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku VAT.

Organ podatkowy I instancji, po uzgodnieniu ze stroną skarżąca, potraktował zgłoszone pismo jako wniosek o zawieszenie postępowania i postanowieniem z dnia 29.07.1998 r. (...) na podstawie art. 204 par. 1 Ordynacji podatkowej postępowanie w przedmiocie umorzenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za lata 1993-1995 zawiesił.

Zdaniem strony skarżącej, zagadnieniem wstępnym, którego rozstrzygnięcie obliguje organ podatkowy do zawieszenia postępowania, jest rozstrzygnięcie wniosku strony dotyczącego obniżenia kwoty zobowiązania strony w podatku od towarów i usług. Stanowiska tego nie sposób podzielić.

Wbrew temu, co twierdzi strona, wysokość zobowiązania strony skarżącej w podatku od towarów i usług nie zależała od decyzji Ministra Finansów, do którego strona zwróciła się z prośbą o obniżenie tego zobowiązania wynikającego z ostatecznej decyzji organu podatkowego.

Postępowanie o obniżenie zobowiązań podatkowych strony w zakresie podatku od towarów i usług, wynikających z ostatecznej decyzji organów podatkowych, nie stanowi zagadnienia wstępnego obligującego organ podatkowy do zawieszenia postępowania, gdyż od rozstrzygnięcia w tej sprawie nie zależy zakres odpowiedzialności ani wymiar zobowiązania podatkowego strony skarżącej w podatku od towarów i usług, czyli rozstrzygnięcie w tym postępowaniu nie ma wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w zakresie odpowiedzialności strony skarżącej z tytułu jej zobowiązania w podatku od towarów i usług.

Postępowanie takie może stanowić podstawę do fakultatywnego zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia ulg w spłacie zobowiązań podatkowych na podstawie art. 204 par. 1 Ordynacji podatkowej, a więc zawieszenia postępowania na wniosek strony, którego skuteczność pozostawiona jest ocenie organu podatkowego, od którego oceny zależy zwieszenie bądź odmowa zawieszenia postępowania. Prawidłowo zatem organ podatkowy I instancji, uznając iż wniosek strony o zawieszenie postępowania jest uzasadniony, zawiesił postępowanie w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 204 par. 1 Ordynacji podatkowej.

Zawieszenie to jednak, w świetle treści art. 54 Ordynacji podatkowej, nie uprawnia organu podatkowego do odstąpienia od naliczania odsetek za zwłokę. W związku z powyższym zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszają prawa, wobec czego, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Wskazać należy na nieprawidłowe określenie strony skarżącej w postanowieniach organów podatkowych obu instancji, gdyż stroną niniejszego postępowania, z mocy przepisu art. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, jest Gmina B.