Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1030/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art.205
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28, art. 4 u st. 6 i 8, art. 37 ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 198
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.
article: art. 76 § 1 i 3, art. 77 § 1, art.80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi P. Ś. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz P. Ś. kwotę 18.325 zł (słownie: osiemnaście tysięcy trzysta dwadzieścia pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Powiat Ś. (dalej: "Powiat", "strona" lub "skarżący") jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów (dalej: "Minister", "organ") z (...) marca 2017 r., nr (...) utrzymująca w mocy decyzję własną z (...) listopada 2016 r. nr (...), którą zobowiązano stronę do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 r. w wysokości 752.484 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.

Pismem z 5 września 2016 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało organ o otrzymanej przez skarżącego części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 w kwocie wyższej od należnej o 752.484 zł w wyniku zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych o 152,2499.

Pismem z 15 września 2016 r. Minister zawiadomił Powiat o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012.

W odpowiedzi na pismo Ministra strona złożyła pismo z 19 września 2016 r., w którym wniosła o odstąpienie od zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 ze względu na naruszenie przepisów, a w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 34a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 1943 ze zm., dalej: "u.s.o.") i § 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie nadzoru pedagogicznego. Podkreślono, że kontrole przeprowadzone przez Kuratorium Oświaty we W. miały charakter bardzo powierzchowny, gdyż trwały 1 dzień w każdej placówce. Podkreślono ogólnikowość zapisów dokonanych w protokole, która nie pozwala na weryfikację danych. Brak jest bowiem zapisów, których dokładnie uczniów kontrolujący mieli na uwadze przy adnotacjach dotyczących niewłaściwego ich zakwalifikowania do kategorii niepełnosprawności istotnej z punktu widzenia sposobu naliczania subwencji oświatowej.

Decyzją z (...) listopada 2016 r. organ zobowiązał Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 r. w wysokości 752.484 zł. W podstawie prawnej organ powołał art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1115 ze zm., dalej: "u.d.j.s.t.") oraz art. 104 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że część oświatowa subwencji ogólnej na 2012 r. dla Powiatu została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o 152,2499 liczby uczniów przeliczeniowych.

We wniosku z 28 listopada 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy Powiat zarzucił decyzji Ministra naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie się w postępowaniu dowodowym wyłącznie na wynikach kontroli przy braku własnych ustaleń w zakresie podnoszonym przez stronę i art. 80 k.p.a., gdyż w opinii Powiatu, nastąpiło przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. W uzasadnieniu ponowił argumentację zawartą w piśmie z 19 września 2016r. oraz dodatkowo wskazał, że w kontrolach uczestniczyła osoba nie posiadająca upoważnienia Kuratora Oświaty.

Decyzją z (...) marca 2017 r. Minister utrzymał w mocy decyzję własną z (...) listopada 2016 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 5 u.d.s.t.j., Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, podzielił część oświatową subwencji ogólnej na rok 2012 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012 (Dz. U. Nr 288, poz. 1693, dalej: "rozporządzenie MEN z 20 grudnia 2011 r."). Algorytm przewidywał odrębne wagi – m.in. P1, P2, P4, P5, P7, P8, P26 i P40. Podstawę do naliczenia kwot części oświatowej subwencji ogólnej na 2012 r. dla Powiatu stanowiły zweryfikowane przez jednostki samorządu terytorialnego dane o liczbie uczniów wykazane w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2011 r. i 10 października 2011 r. W systemie informacji oświatowej wykazywani byli również uczniowie na podstawie orzeczeń oraz opinii, o których mowa w art. 71b ust. 3 i 3a u.s.o. Zgodnie z algorytmem określonym w załączniku do rozporządzenia MEN z 20 grudnia 2011 r. wagą P1, P2, i P5 mogli być przeliczeni uczniowie posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, o którym mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o. W związku z tym warunków do ujęcia w systemie informacji oświatowej, a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012, przy ww. wagach nie spełniali uczniowie, którzy według stanu na 30 września 2011 r. nie posiadali takich orzeczeń.

Organ wskazał, że na skutek błędnych danych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r. zostały zawyżone liczby uczniów przeliczeniowych w następujących jednostkach organizacyjnych:

1. w Szkole Podstawowej Specjalnej nr 7 w Ś.liczba uczniów: a) ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagami P40 została zawyżona o 1 ucznia (po uwzględnieniu zwiększenia o 4,7% liczba uczniów została zawyżona o 1,047), b) przeliczonych wagą P4 została zawyżona o 1 ucznia, c) przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 8 uczniów;

2. w Szkole Podstawowej Specjalnej nr 2 B. G. przy Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii liczba uczniów: a) ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagami P1 i P40 została zawyżona o 3 uczniów (po uwzględnieniu zwiększenia o 4,7% liczba uczniów została zawyżona o 3,141), b) przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 3 uczniów;

3. w Szkole Specjalnej Podstawowej nr 2 w M. przy Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym liczba uczniów: a) ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagami P1 i P40 została zawyżona o 6 uczniów (po uwzględnieniu zwiększenia o 4,7% liczba uczniów została zawyżona o 6,282), b) przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 6 uczniów;

4. w Gimnazjum Specjalnym nr 1 w B. G. przy Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagami P1, P2, P26 i P40 została zawyżona o 2 uczniów;

5. w Gimnazjum Specjalnym nr 1 w B. G. przy Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym liczba uczniów: a) ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagami P1, P26 i P40 została zawyżona o 3 uczniów, b) przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 9 uczniów;

6. w Gimnazjum Specjalnym nr 1 w M. przy Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagami P1, P2, P26 i P40 została zawyżona o 7 uczniów;

7. w Technikum nr 4 w Świdnicy liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagami P7, P8 i P40 została zawyżona o 1 ucznia;

8. w Szkole Podstawowej Specjalnej nr 7 w Ś. jeden uczeń niesłusznie został niesłusznie przeliczony wagą P5 zamiast wagą P2 oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 3 uczniów;

9. w Szkole Podstawowej Specjalnej nr 7 w S. liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 3 uczniów;

10. w Gimnazjum Specjalnym nr 5 w Ś. liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 4 uczniów;

11. w Gimnazjum Specjalnym nr 3 w Ś. liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 6 uczniów;

12. w Gimnazjum Specjalnym nr 3 w S. liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 2 uczniów;

13. w Zasadniczej Szkole Zawodowej Specjalnej w Ś. jeden uczeń niesłusznie został niesłusznie przeliczony wagą P5 zamiast wagą P2 oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 1 ucznia;

14. w Technikum w S. liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 1 ucznia;

15. w Szkole Specjalnej Przysposabiającej do Pracy w Ś. troje uczniów zostało niesłusznie przeliczonych wagą P5 zamiast wagą P4,

16. w Szkole Specjalnej Przysposabiającej do Pracy w Ś. liczba uczniów przeliczonych wagą P4 została zawyżona o 1 ucznia.

Zdaniem organu w sumie zawyżono liczbę uczniów przeliczeniowych o 152,2499, i w konsekwencji część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2012 została zawyżona o 752.484 zł. Przy wyliczeniu kwoty zawyżenia uwzględniono zmniejszenie wskaźnika korygującego Di na skutek obniżenia liczby uczniów szkół podstawowych i gimnazjów położonych na terenach wiejskich i miastach do 5 tys. mieszkańców, przeliczonych dodatkowo wagą P1. Ponadto, przy kalkulacji ww. kwoty uwzględniono zwiększenie o 4,7%. Zgodnie z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2012, stanowiącym załącznik do rozporządzenia MEN z 20 grudnia 2011 r., przy obliczaniu liczby uczniów ogółem w szkołach podstawowych dla dzieci i młodzieży oraz liczby uczniów przeliczonych m.in. wagami P1 i P40 w tej szkole, liczbę uczniów szkół podstawowych dla dzieci i młodzieży, ustaloną na podstawie danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego według stanu na dzień 30 września 2011 r., zwiększa się o 4,7%.

Minister podkreślił, że powyższe dane do przeliczenia kwoty subwencji organ ustalił na podstawie wyjaśnień Ministerstwa Edukacji Narodowej przedstawionych w pismach z 5 września 2016 r. i 6 lutego 2017 r.

Organ zwrócił uwagę, że w piśmie z 5 września 2016 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało ponadto, że w szkołach i placówkach prowadzonych przez stronę stwierdzono również nieprawidłowości skutkujące zaniżeniem części oświatowej subwencji ogólnej na 2012 r. Jednak zgodnie z art. 37 ust. 4 u.d.j.s.t. zaniżenia te nie skutkują prawem ubiegania się przez Powiat o korektę poprzez zwiększenie wysokości należnej części oświatowej subwencji ogólnej na 2012 r.

W konkluzji organ stwierdził, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2012, o której Powiat został powiadomiony pismem z 23 marca 2012 r., została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o 152,2499 liczby uczniów przeliczeniowych i ostatecznie po korekcie wynosiła 62.668.164 zł. Po ponownym przeliczeniu, bez uwzględnienia 152,2499 uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej wynosi 61.915.680 zł. Kwotę 752.484 zł, stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą otrzymał Powiat na rok 2012, a kwotą ustaloną w niniejszym postępowaniu, organ uznał za kwotę nienależną i podlegającą zwrotowi do budżetu państwa.

Minister za nieuzasadnione uznał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. podnosząc, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte w związku z informacją MEN o wynikach kontroli D. Kuratorium Oświaty we W. w okresie 1 do 18 lutego 2013r. w zakresie prawidłowości wykazywania w systemie informacji oświatowej uczniów w szkołach/placówkach prowadzonych/dotowanych przez Powiat Ś.. Ustaleń stanu faktycznego w decyzji organu dokonano w oparciu o wyniki tej kontroli. Kontrola została przeprowadzona przez kuratorium w oparciu o ustawę o systemie oświaty oraz rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 7 października 2009 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. nr 168 poz. 1324 ze zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie nadzoru pedagogicznego"). W trakcie kontroli kontrolerzy kuratorium uwzględnili zasady wskazane w instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej. Wyniki kontroli doraźnej przedstawiono w odrębnych dla każdej szkoły protokołach, które określają: liczbę uczniów w szkołach objętych kontrolą wykazaną w systemie informacji oświatowej, w podziale na rodzaje niepełnosprawności oraz faktyczną liczbę uczniów posiadających orzeczenia poradni psychologicznopedagogicznych, o których mowa w art. 71b ust. 3 – 3b u.s.o., ustaloną przez kontrolujących na podstawie orzeczeń publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, dzienników lekcyjnych i ksiąg ewidencji.

Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 33 ust. 5 u.s.o. oraz § 16 ust. 1 rozporządzenia w sprawie nadzoru pedagogicznego kompetencje do zgłaszania zastrzeżeń w stosunku do otrzymywanych zaleceń, uwag czy wniosków czy też do ustaleń zawartych w protokole kontroli, zostały przypisane dyrektorowi szkoły lub placówki. Natomiast organ prowadzący szkołę lub placówkę nie ma takich uprawnień i nie może on weryfikować ustaleń kontroli.

Odnosząc się do zarzutu uczestniczenia w czynnościach kontrolnych osoby nieupoważnionej organ wyjaśnił, że w szkołach specjalnych z siedzibami w S., Ś. i B. G. obecny był wizytator udzielający kontrolującym merytorycznej pomocy. Osoba ta nie przeprowadzała czynności kontrolnych, nie uczestniczyła w tworzeniu protokołu kontroli, ani też nie miała wpływu na wynik kontroli.

Odnosząc się do zarzutu powierzchowności przeprowadzonej kontroli organ powołał się na treść § 12 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia w sprawie nadzoru pedagogicznego, podnosząc, że czas trwania kontroli ustala przeprowadzający ją organ, a czynności kontrolne w szkole lub placówce nie mogą zakłócać ich pracy i nie powinny trwać dłużej niż 2 dni. Dyrektorzy wskazanych do kontroli szkół lub placówek otrzymali pisemną informację o terminie i zakresie planowanych czynności kontrolnych, a zatem posiadali wiedzę na temat terminu kontroli. Organ za niezasadny uznał także zarzut niedoręczenia stronie protokołu kontroli, wskazując, że § 14 ust. 3 rozporządzenia w sprawie nadzoru pedagogicznego przewiduje doręczenie protokołu kontroli wyłącznie dyrektorowi kontrolowanej szkoły lub placówki.

Organ podniósł ponadto, że do przeprowadzonych przez kuratorium oświaty kontroli nie znajdują zastosowania przepisy k.p.a., gdyż w stosunku do jednostek kontrolowanych (szkół, placówek oświatowych) nie toczyło się postępowanie, którego wynikiem byłoby wydanie rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej.

Minister wskazał, że kompetencja kuratora oświaty do sprawdzania kompletności, poprawności i zgodności ze stanem faktycznym danych przekazywanych mu z innych baz danych oświatowych z danymi uzyskanymi w ramach nadzoru sprawowanego przez ten podmiot na podstawie odrębnych przepisów, wynika z art. 7 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. Nr 49 poz. 463 ze zm., dalej: "ustawa o systemie informacji oświatowej"). Podmioty określone w art. 4 ust. 6-9 ww. ustawy, w przypadku stwierdzenia odpowiednio niekompletności lub niepoprawności danych przekazanych z innych baz oświatowych lub powzięcia wątpliwości co do ich zgodności ze stanem fatycznym, obowiązane są niezwłocznie powiadomić o stwierdzonych nieprawidłowościach podmiot, który wprowadził te dane do bazy danych oświatowych, a ten jest obowiązany niezwłocznie usunąć stwierdzone nieprawidłowości i ponownie przekazać pełne zbiory danych zgodnie z zasadami określonymi w ustawie.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Powiat wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji rażące naruszenie:

1) art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady legalności oraz przestrzegania prawa w postępowaniu administracyjnym, przez przyjęcie że ustalenia D. Kuratorium Oświaty są wiarygodne i dokonane przez upoważnione do tego osoby;

2) art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania uczestników postępowania do organu administracji publicznej oraz zasady przekonywania, przez nieustosunkowanie się do istotnych dla sprawy, różnic między ustaleniami w protokołach kontroli kuratorium oświaty a zestawieniem dokonanym przez Ministerstwo Edukacji Narodowej w korespondencji z Ministrem Finansów; ponadto naruszenie zasady zaufania ma miejsce z tytułu zmiany wykładni (utartego, przez lata praktykowanego sposobu rozumienia) przepisów prawa przez Ministerstwo Edukacji Narodowej w zakresie przyznawania subwencji wychowankom (a zarazem uczniom) młodzieżowych ośrodków wychowawczych, bez zmiany przepisów;

3) art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego;

4) art. 78 § 1 k.p.a. w zakresie nieuwzględnienia wniosku o rekontrolę w związku z dowodami pozwalającymi na zmiany co do wysokości nienależnie pobranej subwencji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą określenia kwoty części oświatowej subwencji ogólnej przypadającej do zwrotu powinno być prawidłowe ustalenie wysokości części subwencji ogólnej, którą powinien otrzymać Powiat, a następnie ustalenie różnicy między kwotą otrzymaną, a kwotą należną. W myśl art. 28 u.d.j.s.t., podstawę do wyliczenia wysokości części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na 2012 r. stanowiły m. in. dane zawarte w systemie informacji oświatowej, którego organizację i zasady działania regulowała ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej. W zbiorach danych systemu informacji oświatowej zawarte są m. in. informacje o liczbie uczniów oraz o specjalnych potrzebach edukacyjnych wynikających z orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b u.s.o. (art. 3 ust. 3 pkt 1 lit. h ustawy o systemie informacji oświatowej). W myśl art. 4 ustawy o systemie informacji oświatowej:

- szkoły i placówki oświatowe prowadzą bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych, o których mowa w art. 3 ust. 2-4 ustawy (art. 4 ust. 1);

- jednostki samorządu terytorialnego prowadzą bazy danych oświatowych obejmujące m.in. zbiory danych z baz danych oświatowych szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez te jednostki (art. 4 ust. 6 pkt 1 lit. a);

- kuratorzy oświaty prowadzą bazy danych oświatowych obejmujące m.in. zbiory danych z baz danych oświatowych szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego na terenie województwa (art. 4 ust. 8 pkt 1).

Sprawdzanie baz danych oświatowych pod kątem kompletności, poprawności i zgodności ze stanem faktycznym gromadzonych w nich danych, reguluje art. 7 ustawy o systemie informacji oświatowej. Podmioty prowadzące bazy danych oświatowych obowiązane są do sprawdzenia kompletności, poprawności i zgodności ze stanem faktycznym danych gromadzonych przez nie w bazach danych oświatowych, z wyjątkiem danych, które zostały przekazane z innych baz danych oświatowych (art. 7 ust. 1). Podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 6-9, obowiązane są do sprawdzania kompletności danych przekazywanych im z innych baz danych oświatowych (art. 7 ust. 2). Podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 6-8, obowiązane są do sprawdzania poprawności danych przekazywanych im z innych baz danych oświatowych z danymi uzyskanymi w ramach nadzoru sprawowanego przez te podmioty na podstawie odrębnych przepisów (art. 7 ust. 3). Podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 6-9, w przypadku stwierdzenia odpowiednio niekompletności lub niepoprawności danych przekazanych z innych baz danych oświatowych lub powzięcia wątpliwości co do ich zgodności ze stanem faktycznym, obowiązane są niezwłocznie powiadomić o stwierdzonych nieprawidłowościach podmiot, który wprowadził te dane do bazy danych oświatowych (art. 7 ust. 4). W przypadku, o którym mowa w ust. 4, podmiot, który wprowadził dane do bazy danych oświatowych, obowiązany jest niezwłocznie usunąć stwierdzone nieprawidłowości i ponownie przekazać pełne zbiory danych zgodnie z zasadami określonymi w ustawie (art. 7 ust. 5).

Algorytm podziału pomiędzy jednostki samorządu terytorialnego części oświatowej subwencji ogólnej na 2012 r. szczegółowo określał załącznik do rozporządzenia MEN z dnia 20 grudnia 2011 r. Zgodnie z przepisami rozporządzenia MEN z dnia 20 grudnia 2010 r. uczniom wykazanym w SIO przysługuje m.in. kwota bazowa części oświatowej według finansowego standardu A podziału części oświatowej na realizację zadań szkolnych – SOA oraz kwota uzupełniająca części oświatowej wg wag P zwiększających finansowy standard A na realizację zadań szkolnych, m. in. następujące wagi:

P1 = 0,38 dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów dla dzieci i młodzieży zlokalizowanych na terenach wiejskich lub w miastach do 5.000 mieszkańców;

P2 = 1,40 dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, niedostosowanych społecznie, z zaburzeniami zachowania, zagrożonych uzależnieniem, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z chorobami przewlekłymi - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.) oraz dla uczniów szkół podstawowych specjalnych, gimnazjów specjalnych i szkół ponadgimnazjalnych specjalnych w młodzieżowych ośrodkach socjoterapii – wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, którzy nie posiadają orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.;

P4 = 3,60 dla uczniów niesłyszących i słabosłyszących, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.);

P5 = 9,50 dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim realizujących obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych w szkołach podstawowych i gimnazjach, dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz z autyzmem (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.);

P7 = 0,082 dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych oraz szkół artystycznych (z wyłączeniem ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia oraz szkół muzycznych I stopnia);

P8 = 0,19 dla słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych oraz uczniów szkół ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie zawodowe, w tym na realizację praktycznej nauki zawodu, a także dla uczniów liceów profilowanych i uczniów szkół specjalnych przysposabiających do pracy dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi (waga nie obejmuje uczniów szkół artystycznych);

P26 = 0,04 dla uczniów gimnazjów dla dzieci i młodzieży;

P40 = 0,030 dla placówek realizujących zadania pozaszkolne, w tym umożliwiających realizację obowiązku nauki w formach pozaszkolnych, według rzeczywistej liczby uczniów w szkołach zlokalizowanych na terenie i-tego powiatu i prowadzonych lub dotowanych przez jednostki samorządu terytorialnego.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., w przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot – w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy. Jeżeli do bazy danych systemu informacji oświatowej zostały przekazane nieprawdziwe dane i jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej – jednostce tej nie przysługuje zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej (art. 37 ust. 4 u.d.j.s.t.).

W rozpoznawanej sprawie ustalenie, że wypłacona Powiatowi część oświatowa subwencji ogólnej na 2012 r. jest wyższa od należnej, nastąpiło w oparciu o pisemną informację z 5 września 2016 r., przekazaną Ministrowi Finansów przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. Pismo to z kolei odwoływało się do wyników kontroli przeprowadzonej, w ramach nadzoru pedagogicznego przez kuratora oświaty, w prowadzonych przez stronę szkołach i placówkach oświatowych. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Minister Rozwoju i Finansów w całości uwzględnił, przy wyliczeniu kwoty nienależnie uzyskanej przez Powiat Świdnicki oświatowej subwencji ogólnej za 2012 r., zawarte piśmie Ministra Edukacji Narodowej z 5 września 2016 r. dane co do zawyżonej ilości uczniów przeliczeniowych i zawyżonej części subwencji. Minister Rozwoju i Finansów nie dokonywał w tym zakresie samodzielnych ustaleń faktycznych.

Niewątpliwie w świetle art. 33 u.s.o. (w brzmieniu obowiązującym za okres którego kontrola dotyczyła i w dacie przeprowadzenia kontroli przez kuratora oświaty tj. 1 – 18 lutego 2013 r.) Powiatowi, jako organowi prowadzącemu szkołę lub placówkę, nie przysługiwało prawo zgłaszania zastrzeżeń do wynikających z czynności nadzoru zaleceń, wydanych dyrektorom szkół i placówek przez kuratora oświaty. W myśl bowiem art. 33 ust. 5 u.s.o., tylko takie uprawnienie przysługuje dyrektorowi szkoły lub placówki w ciągu 7 dni od otrzymania zaleceń, uwag i wniosków, o których mowa w ust. 4, może zgłosić wobec nich zastrzeżenia do organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Podobny zapis zawiera § 16 rozporządzenia w sprawie nadzoru pedagogicznego. Tym samym skarżący nie mógł weryfikować ustaleń dokonanych przez kuratora oświaty w ramach czynności nadzoru pedagogicznego. Jakkolwiek należy też zwrócić uwagę, że art. 33 ust. 7 u.s.o., że w razie stwierdzenia istotnych uchybień w działalności szkoły lub placówki, organ sprawujący nadzór pedagogiczny, niezależnie od środków, o których mowa w ust. 4 (możliwość wydawania dyrektorom szkół i placówek doraźnych zaleceń oraz zgłaszania uwag i wniosków wynikających z przeprowadzonych czynności) miał obowiązek zawiadomić o stwierdzonych uchybieniach organ prowadzący szkołę lub placówkę. W sytuacji gdy organ sprawujący nadzór pedagogiczny stwierdził nieprawidłowości w prowadzeniu przez szkołę lub placówkę bazy danych oświatowych, powinien zawiadomić o tym jednostkę samorządu terytorialnego prowadzącą kontrolowaną szkołę lub placówkę, ponieważ jednostka ta z kolei prowadzi swoje bazy danych oświatowych m.in. w oparciu o zbiory danych z baz danych oświatowych prowadzonych przez nią szkół i placówek oświatowych. Wprowadzanie do bazy danych oświatowych szkoły lub placówki oświatowej danych niezgodnych ze stanem faktycznym powinno zostać potraktowane jako istotne uchybienie w działalności szkoły lub placówki.

Brak możliwości skutecznego kwestionowania przez Powiat ustaleń dokonanych w toku postępowania kontrolnego prowadzonego przez kuratora oświaty w ramach nadzoru pedagogicznego na gruncie ustawy o systemie oświaty, nie może jednak ograniczać prawa strony do kwestionowania tych ustaleń w toku postępowania administracyjnego, którego jest stroną. Protokoły kontroli z przeprowadzonych przez kuratora oświaty są, dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i w związku z tym korzystają z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Art. 76 § 3 k.p.a. dopuszcza jednak obalenie tego domniemania w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwko osnowie takiego dokumentu. Wobec powyższego oparcie się przez organ w wydanej decyzji wyłącznie na ustaleniach faktycznych dokonanych przez inny organ, w innym postępowaniu, w którym strona nie mogła brać udziału i w sytuacji gdy strona podważa te ustalenia, należy uznać za brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Strona zasadnie też wskazuje na rozbieżności w ustaleniach wynikających z protokołów kontroli kuratorium oświaty i pisma Ministra Edukacji Narodowej z 5 września 2016 r. w zakresie zawyżonych liczb uczniów przeliczeniowych w poszczególnych szkołach i placówkach oraz brak wskazania, zarówno w protokołach kontroli jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które konkretnie dane zostały uznane za wprowadzone przez szkoły i placówki nieprawidłowo. Ograniczenie się przez organ do podania jedynie ilościowych wyników kontroli, przeprowadzonych przez kuratora oświaty, uniemożliwia stronie weryfikację tych wyników z dokumentacją, na podstawie której kontrolowane szkoły i placówki oświatowe dokonywały wprowadzenia informacji do bazy danych oświatowych. Minister Rozwoju i Finansów wydając zaskarżoną decyzję nie odniósł się też do rozbieżności w liczbach uczniów przeliczeniowych wskazanych w protokołach kontroli i piśmie Ministra Edukacji Narodowej z (...) września 2016 r., nie wyjaśniając tym samym rozbieżności w materiale dowodowym.

Wobec powyższego sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli, co do wysokości przyjętej przez organ nienależnie uzyskanej przez Powiat oświatowej subwencji ogólnej.

Zaskarżona decyzja Ministra Rozwoju i Finansów wydana została z naruszeniem art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., które zobowiązują organy administracji publicznej do podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Minister Rozwoju i Finansów naruszył ponadto art. 80 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona oraz art. 107 § 3 k.p.a. nakazujący by uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu którym innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Naruszenie wskazanych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi samodzielną podstawę do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Ponownie rozpatrując wniosek Powiatu o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Rozwoju i Finansów uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu wyroku i przeprowadzi postępowanie w zgodzie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Organ będzie miał na względzie obowiązek ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w jej całokształcie, tj. po rozpatrzeniu całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Analiza dowodów i wnioski z niej płynące powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, które zgodnie z art. 107 § k.p.a. powinno wskazywać na podstawie jakich dowodów organ wydał rozstrzygnięcie oraz powody, dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom nieuwzględnionym. Uzasadnienie decyzji powinno wyjaśniać, w sposób czytelny i możliwy do weryfikacji w oparciu o zebrany materiał dowodowy, jaka jest wysokość kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 r., otrzymanej nienależnie przez Powiat.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804 ze zm.). Na łączną kwotę 18.325 zł przysługujących do zwrotu stronie kosztów postępowania sąd zaliczył 7.525 zł tytułem uiszczonego wpisu stałego od skargi, 10.800 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.