Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 217/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7 ust. 4 pkt 1, art. 7 ust 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 26 ust 1, art. 27 ust. 1 i art. 34 ust 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Dnia 15 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2018 roku sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

vSygn. akt III SA/Łd 217/18

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 3, art. 7 ust. 1, 2 i 4, art. 18 ust. 2, art.20 art. 31 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 poz. 1164 ze zm.), art. 17, art. 20, art. 31, art. 124, art. 146 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz.UE.2009.L30.16), art. 72 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.Urz.UE.L.2013.347.608), art. 12 ust.3, art.26 ust. 1, art. 25, art. 27 ust. 1, art. 32 ust. 1 i 2, art. 57 ust. 3 art. 58 akapit 1, 2, art. 73 ust. 2, art. 75 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) NR 1122/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz.UE.2009.L.316.65), art. 43 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.L.2014.181.48), art. 1 rozporządzenie Rady (UE) Nr 1181/2013 z dnia 19 listopada 2013r. określającego współczynnik korygujący do płatności przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013 i uchylające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 964/2013 (Dz.Urz.UE.L.2013.313.13), § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. s prawie w minimalnych norm (Dz.U. z 2010r., Nr 39, poz. 211 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania M. W. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013r. w kwocie 50 074,74 zł.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 11 maja 2013r. M. W. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013r. W przedmiotowym wniosku wnioskodawca zadeklarował do płatności działki rolne: A o powierzchni 62ha i B o powierzchni 38ha , łączna powierzchnia zgłoszonych działek i 100,00 ha.

W dniach od 1 do 8 sierpnia 2013r. w gospodarstwie rolnym strony została przeprowadzona kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni, metodą inspekcji terenowej. Granice działek ustalono na podstawie załączników graficznych. W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości, opisane w raporcie z kontroli. Powierzchnia stwierdzonych w czasie kontroli działek wyniosła 80,90 ha. Obecny podczas kontroli T. P. przedłożył pełnomocnictwo udzielone przez stronę do reprezentowania go przed ARiMR.

W dniu 13 września 2013r. oraz w dniu 21 października 2013r. strona złożyła zastrzeżenia do przeprowadzonej kontroli.

W dniu 3 grudnia 2013r. organ I instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w związku ze stwierdzonym zmniejszeniem powierzchni działek rolnych objętych zobowiązaniem ONW. W odpowiedzi na wezwanie strona złożyła korektę wniosku oraz oświadczenie, w którym podważyła pomiary działek rolnych dokonane w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach od 1 do 8 sierpnia 2013r.

W dniu 9 marca 2014r. M. W. złożył pismo, w którym zakwestionował wyniki kontroli powołując się na niekorzystne warunki atmosferyczne panujące w 2013r., tj. długą zimę i obfite opady deszczu.

W dniu 24 marca 2014r. strona złożyła pismo, w którym zakwestionowała wyniki kontroli z 2013r. wskazując, że część działki nie została zmierzona z uwagi na trudno dostępny teren. Strona załączyła płytę CD zawierającą mapy z urządzenia GPS. W dniu 31 marca 2014r. strona złożyła wniosek o przesunięcie terminu wydania decyzji w sprawie z uwagi na zamiar przedstawienia kolejnych dowodów w sprawie.

W dniu 8 kwietnia 2014r. strona złożyła pismo, w którym poprosiła o włączenie do materiału dowodowego w sprawie wyników pomiaru geodezyjnego w formie załącznika graficznego oraz płyty CD przekazanego przez pracownię geodezyjną. Jednocześnie strona zwróciła się z prośbą o przeprowadzenie kontroli.

W dniu 10 kwietnia 2014r. strona przekazała za pomocą poczty elektronicznej plik zawierający sporządzony przez geodetę załącznik graficzny przedstawiający mapę powierzchni gospodarstwa. W dniu 22 maja 2014r. przekazała natomiast plik zawierający sporządzoną przez geodetę dokumentację, punkty orientacyjne, wyznaczające granice powierzchni działek rolnych i współrzędne tych punktów.

W piśmie dnia 29 maja 2014r., Kierownik Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował stronę o braku zasadności podważania wyników kontroli, szczegółowo odnosząc się do zarzutów strony.

W dniu 2 czerwca 2014r. strona wniosła o włączenie do materiału dowodowego w sprawie - płyty CD zawierającej materiał fotograficzny przedstawiający uprawę drzewek. W dniu 3 czerwca 2014r. strona przekazała za pomocą poczty elektronicznej plik zawierający sporządzoną przez geodetę dokumentację.

Decyzją z dnia [...], nr [...] organ I instancji odmówił przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. Wskazując, że powierzchnia zadeklarowana przekracza powierzchnię stwierdzoną. Procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wynosi 23,6094 %

Od powyższej decyzji w dniu 4 lipca 2014r. strona złożyła odwołanie, uzupełnione w dniu 25 lipca 2014r.

W dniu 1 września 2014r. do siedziby [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło pismo z [...] Urzędu Wojewódzkiego w O., przekazujące kopię protokołu z oszacowania szkód w plantacji czereśni w gospodarstwie należącym do strony. Z kolei w dniu 5 września 2014r. do siedziby [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło pismo Kierownika Biura Powiatu [...] z siedzibą w A., przekazujące opinię na temat przyczyn obumarcia drzew owocowych w gospodarstwie ekologicznym M. W., w miejscowości M., w gminie R..

W dniu 14 października 2014r. do siedziby organu I instancji wpłynął wniosek strony o powołanie biegłego z zakresu geodezji i kartografii.

Decyzją z dnia [...] organ odwoławczy uchylił w całości zaskarżoną decyzję o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Pismem z dnia 15 grudnia 2014r organ I instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w przedmiocie zakresu pełnomocnictwa udzielonego T. P..

W dniu 29 grudnia 2014r. strona złożyła protokół z kontroli gospodarstwa rolnego przez jednostkę certyfikującą z dnia 27 grudnia 2014r.

Pismem z dnia 9 styczna 2015r. strona poinformowała organ I instancji o odwołaniu pełnomocnictwa dla T. P. we wszystkich sprawach dotyczących przyznania płatności w 2013r.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik [...] BP ARiMR z siedzibą w A. ponownie odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej na 2013r. ze względu na stwierdzoną różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną kwalifikującą się do objęcia jednolitą płatnością obszarową przyjmując za podstawę ustaleń wyniki z kontroli przeprowadzonych w dniach 1-9 sierpnia 2013 r. ujęte w raporcie z czynności kontrolnych.

Od powyższej decyzji w dniu 16 lutego 2015r. strona wniosła odwołanie kwestionując prawidłowość wykonanych pomiarów, przebiegu granic działek A i B i zarzucając sprzeczność ustaleń raportu z czynności kontroli Nr 900500000019410/13 z ustaleniami protokołu z kontroli gospodarstwa rolnego Nr 94/BMI/13 z dnia 24 sierpnia 2013 r., tak co do powierzchni działek rolnych uprawniających do otrzymania płatności jak i prawidłowej obsady drzew. A ponadto zarzucając sprzeczność ustaleń raportu z czynności kontroli Nr 900500000019410/13 w zakresie wytyczenia przebiegu granic działek rolnych A i B przedstawionych na załącznikach graficznych w szczególności ze szkicem porównawczym z dnia 4.02.2015 ( pierwotnie sporządzonym w dniu 12 maja 2014 r.) sporządzonym przez geodetę uprawnionego P. L., potwierdzonym dokumentem stanowiącym załącznik graficzny – szkic do raportu z czynności kontroli BKM ARiMR w O. z 19. 12. 2014 r.

W dniu 9 marca 2015r. strona złożyła wniosek dowodowy o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci Analizy raportu czynności kontrolnych ARiMR sporządzonej przez Kancelarię Geodezyjną G. K. z dnia 6 marca 2015r. na okoliczność nieprawdziwych ustaleń zawartych w raporcie z czynności kontroli nr [...] z 8.08.2013 r. , a także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci opinii geodety uprawnionego A. Z. z dnia 20 lutego 2015r. na okoliczność nieprawdziwych ustaleń zawartych w raporcie z czynności kontroli. Do pisma załączono powyżej wskazane dokumenty, które w końcowych wnioskach, wskazując na brak spójności materiału dowodowego przekazanego przez Agencję sugerowały powtórzenie pomiarów działek rolnych A i B.

W związku z informacją o planowanych czynnościach kontrolnych, w dniu 20 maja 2015r. strona wniosła do Kierownika BP ARiMR w A. pismo z wnioskiem o wstrzymanie czynności kontrolnych do czasu przyjazdu strony.

W dniu 21 maja 2015 r. skarżący uczestniczył w czynnościach kontrolnych inspektorów [...] BKM, w trakcie których wykonano dodatkowy pomiar kontrolny w celu sprawdzenia , czy zarejestrowanie punktów pomiarowych co 25 m na obwodzie poligonu wyznaczonego podczas pomiaru w 2013r. miałoby wpływ na wielkość powierzchni działek rolnych. Z pomiaru nie powstał Raport z czynności kontrolnych lecz jedynie notatka inspektorów oraz szkice i fotografie i plik pomiarowy z danymi wektorowymi. Wyniki wykonanych pomiarów , jak wynika z treści notatki potwierdziły, że niezależnie od gęstości rejestrowania punktów pomiarowych a różnice w powierzchni działek mieszczą się w granicach tolerancji, a więc pomiar wykonany w 2013 r jest wiarygodny i prawidłowy . W trakcie wykonywania pomiaru kontrolnego inspektorzy dodatkowo stwierdzili, że plantacja czereśni została zlikwidowana.

W dniu 22 lipca 2015r. strona wniosła pismo z zastrzeżeniami dotyczącymi czynności kontrolnych z dnia 21 maja 2015 r. oraz pismo, w którym wniosła o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania w charakterze świadka inspektorów terenowych na okoliczność przeprowadzanej kontroli na miejscu, przesłuchania w charakterze świadka A. B. i B. K. na okoliczność wykonywania czynności kontrolnych w sierpniu 2013 r. Ponadto strona wniosła o przeprowadzenie ponownej kontroli w gospodarstwie na okoliczność prawidłowości wytyczenia linii przebiegu działek rolnych A i B oraz zgodności postępowania inspektorów dowodowych z instrukcją realizacji kontroli na miejscu. Ponadto, strona podtrzymała wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji i kartografii na okoliczność prawidłowości wytyczenia linii przebiegu działek rolnych A i B oraz zgodności postępowania inspektorów dowodowych z instrukcją realizacji kontroli na miejscu.

Postanowieniem z dnia 2 września 2015r. organ odwoławczy dopuścił jako dowód w sprawie raporty o nr 9014-00000013864/14, 9005-00000033410/14 i 214/OR05/0000287/14 z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie strony w 2014r.

Decyzją z dnia [...], nr [...] organ II instancji uchylił decyzję z dnia [...] o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. przyznał stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 w pomniejszonej wysokości tj. w kwocie 50 074,74 zł. Organ I instancji dokonał analizy załącznika graficznego złożonego przez stronę do wniosku na 2013 r., porównał ustalenia zawarte w raporcie z czynności kontrolnych przeprowadzonych w obecności M.W. w 2014 r. z ustaleniami z raportu z 2013 r. i przyjął granice działek A i B tak, jak wskazał to skarżący w trakcie kontroli przeprowadzonej w 2014 r. Działki w takich granicach mają powierzchnię A – 61,37 ha , B – 38,04 ha. Powierzchnia działek rolnych kwalifikujących się do płatności wynosi: A - 53,91 ha, a działki B 33,28 ha. Podkreślił, że ustalenia dotyczące granicy działki rolnej poczynione w trakcie kontroli na miejscu w 2014r. , są zgodne z mapką sporządzoną przez uprawnionego geodetę P. L. dostarczoną przez stronę jako dowód w sprawie . Przyjęto zatem powierzchnie działek zmierzone w ramach kontroli z 2014 r. ale pomniejszone o powierzchnie obszarów wyłączonych z płatności ustalone w trakcie kontroli przeprowadzonej w 2013 r. W takiej sytuacji procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wynosiła 14,6921 % , co uzasadniało przyznanie płatności tyle, że pomniejszonej wysokości ( art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/09).

W dniu 31 maja 2017r. pełnomocnik strony wniósł odwołanie od tej decyzji . Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie;

- art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 3 ustawy w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 76 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, a także pominięcie przedstawionych przez skarżącego dowodów przeciwko treści raportu z czynności kontrolnych Nr 9005-00000019410/13 z dnia 8 sierpnia 2013r., co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia przez organ I instancji raportu z czynności kontroli jako dowodu w sprawie, pomimo jego oczywistych nieprawidłowości dotyczących zarówno formy przeprowadzenia czynności kontrolnych na miejscu, jak i treści zamieszczonych lub niezamieszczonych ww. raporcie;

-art. 31 ust. 1 i 6 cyt. ustawy poprzez wykonywanie czynności kontrolnych w okresie od dnia 1 do dnia 8 sierpnia 2013r. przez osobę nieuprawnioną, a także sporządzenie raportu z czynności kontrolnych po przeprowadzeniu kontroli gospodarstwa w dniu 21 maja 2015r.,

- błędne ustalenia faktyczne co do powierzchni działek rolnych "A" i "B" kwalifikującej się do przyznania dofinansowania, poprzez oparcie się przy ustalaniu tych okoliczności na nieprawdziwych ustaleniach raportu z czynności kontroli Nr 9005-00000019410/13 z dnia 8 sierpnia 2013r., podczas gdy powierzchnia kwalifikująca się do dopłat na ww. działkach rolnych uprawniały beneficjenta do otrzymania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zgodnie z wnioskiem na 2013r.;

-art. 138 § 2 w zw. z art. 15 K.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 cyt. ustawy poprzez nieuwzględnienie przez organ I instancji wskazań organu odwoławczego dotyczących okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy,

-art. 138 § 2 w zw. z art. 123 § 1 K.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy poprzez brak wydania postanowienia o oddaleniu "nieuwzględnionych" przez organ wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę w tym m.in. wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji i kartografii, wniosków o przesłuchanie świadków,

-art. 10 K.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udział w każdym stadium postępowania, a w szczególności poprzez nieudostępnienie stronie pełnych danych wektorowych w formacie SHP oraz pliku XML z pomiarów kontrolnych w grudniu 2014 r. oraz z pomiarów dokonanych przez organ w toku czynności kontrolnych, w dniu 21 maja 2015r. w ramach przedmiotowego postępowania.

wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie wnioskowanych płatności zgodnie z wnioskiem.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik skarżącego wskazywał, że treść raportu z czynności kontroli z 2013 r. jest nieprawdziwa i nierzetelna. Zarzucał, ze znaczna część pomiaru z 2013 r. w ogóle nie pochodzi z urządzenia pomiarowego, jak twierdzi BKM, a powstała w wyniku opracowania podkładu z ortofotomapy, co jest praktyką wprost zabronioną przez Instrukcję Realizacji Kontroli pod rygorem nieważności kontroli. Obecność punktów zaczepienia linii poligonu w miejscach niepokrywających się z warstwą Punkty Pomocnicze.shp wskazuje na ustalenie pozycji tych odcinków w wyniku opracowania podkładu z ortofotomapy ( lub innej metody).

Skarżący zarzucił także, że nie wszystkie osoby wchodzące w skład grupy Inspektorów prowadzących czynności kontrolne w 2013 r. zostały ujawnione w treści raportu z czynności kontroli Nr 9005-00000019410/13 z dnia 8.08.2013 r. Tożsamy zarzut podnosili inni beneficjenci, których nieruchomości rolne współgraniczą z działkami rolnymi skarżącego, i na których w tym samym czasie były przeprowadzane kontrole . W kontroli uczestniczyła kobieta , która nie podpisała się na raporcie. Zarzut ten został uwzględniony przez NSA w sprawach II GSK 730/15, II GSK 731/15, II GSK 732/15. Dlatego niezrozumiałe jest oddalenie przez organ wniosków dowodowych o przesłuchanie w charakterze świadków A.B. i B.K. , a także inspektorowi terenowych, którzy podpisali się w raporcie. Nieprzeprowadzenie tych dowodów a także dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji i kartografii , dowodu z ponownej kontroli w gospodarstwie strony stanowi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.

W piśmie z dnia 27 lipca 2017r., stanowiącym uzupełnienie odwołanie skarżący dodatkowo zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 81 K.p.a.

Stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] ARiMR z siedzibą w A. z dnia [...] w sprawie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Organ odwoławczy wskazał, że warunkiem przyznania jednolitej płatności obszarowej jest prowadzenie działalności rolniczej na zgłoszonych do płatności gruntach.

Zgodnie z treścią wniosku z dnia 11 maja 2013r. M. W. zadeklarował do jednolitej płatności obszarowej (JPO) dwie działki rolne, tj. działkę A o powierzchni 62 ha i powierzchni 38 ha. Obie działki położone były na części działki ewidencyjnej nr 140/57 (obręb S. gmina R., powiat [...], województwo [...]). Na ww. działkach rolnych prowadzona miała być uprawa czereśni, stanowiąca część większego kompleksu sadowniczego.

W dniach do 1 do 8 sierpnia 2013r. została w gospodarstwie skarżącego przeprowadzona kontrola na miejscu, metodą inspekcji terenowej w zakresie kwalifikowalności powierzchni. W toku kontroli stwierdzono zawyżenie powierzchni działek rolnych zgłoszonych do dopłat. Zgodnie z treścią protokołu powierzchnia działki A faktycznie wynosiła 47,96 ha, (we wniosku 62 ha) Inspektorzy zastosowali następujące kody nieprawidłowości: DR13+ (zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej), DR22 (działka rolna jest niespójna), DR52 (stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania). W przypadku działki rolnej B powierzchnia stwierdzona to 32,94 ha (we wniosku 38 ha), zastosowano kody nieprawidłowości: DR13+(zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej), DR52(stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania), DR49 (do wyliczenia tolerancji pomiaru zastosowano wartość obwodu zewnętrznego). Jak wyjaśnił organ, celem kontroli jest skuteczne zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest płatność. Zadaniem kontroli na miejscu jest dokonanie pomiaru powierzchni kwalifikującej się do płatności w granicach powierzchni zadeklarowanej przez stronę do płatności, sprawdzenie czy gospodarstwo jak i prowadzone przez stronę uprawy spełniają poszczególne warunki i wymogi określone przepisami prawa. Organ wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż pomiaru działek dokonywano za pomocną urządzenia GPS. Wynik pomiaru, ale także ustalenie granic powierzchni posiadanych przez rolnika był wielokrotnie kwestionowany przez stronę. Strona wnosiła o ponowną kontrolę w jej obecności wskazując, że deklarowane przez nią działki rolne znajdują się w kompleksie sąsiadującym z działkami innych rolników i nie jest możliwe ustalenie granic działek rolnych bez jej obecności. Strona podkreśliła także, że właśnie niewykonanie pomiarów z przy udziale ówczesnego pełnomocnika strony było przyczyną niepodpisania raportu z czynności kontrolnych. Jak ustalił organ, w toku prowadzonej sprawy zarówno inspektorzy terenowi, jak i Kierownik BKM ARiMR w Ł. wyjaśnili, że lokalizacji działek, wyznaczenia granic i pomiaru powierzchni działki rolnej A i B dokonano przy pomocy urządzenia pomiarowego GPS CHC X20 z uwzględnieniem danych wektorowych będących w posiadaniu ARiMR i załączników graficznych złożonych przez beneficjenta wraz z wnioskiem o przyznanie płatności. W piśmie z dnia 29 maja 2014r. Kierownik BP ARiMR podkreślał, że inspektorzy do pomiaru zakwalifikowali obszar wykorzystywany rolniczo, zgodnie z przebiegiem granic uprawy w terenie i nie uwzględnili powierzchni gruntów nieużytkowanych rolniczo, na których stwierdzono m.in. zadrzewienia oraz obszary niekwalifikujące się do płatności. Organ zaznaczył, że składając w 2013r. wniosek o przyznanie płatności, strona nie tylko wnioskowała o przyznanie płatności bezpośrednich, ale także o przyznanie płatności ONW i płatności rolnośrodowiskowej, które są przedmiotem rozważań w odrębnych sprawach.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w sprawie bezsporne jest, iż 100 ha sadu czereśniowego deklarowanego przez stronę do płatności znajdowało się na działce ewidencyjnej posiadanej w częściach przez trzech rolników. Ponadto, sad ten był częścią większego kompleksu, deklarowanego także przez innych rolników. Tym samym szczególne znaczenie ma prawidłowe ustalenie granic działek posiadanych przez stronę niniejszego postępowania, a następnie ustalenie wewnątrz nich obszarów spełniających warunki kwalifikowalności i obszarów niekwalifikujących się do płatności.

Postanowieniem z dnia 2 września 2015r. organ włączył do akt sprawy raport nr 9014-00000013864/14, raport nr 9005-00000033410/14, raport nr 214/OR05/0000287/14 z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie strony przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu ARiMR w O., w toku spraw o przyznanie płatności na 2014 r. Kontrola na miejscu z 2014 r. przeprowadzona była w obecności rolnika. W uwagach raportu 214/OR05/0000287/14 wskazano, że pomiaru działki rolnej dokonano w obecności rolnika. Ze względu na brak widocznej granicy pomiędzy działkami rolnymi użytkowanymi przez innych beneficjentów część granicy działki rolnej A ustalono na podstawie wskazania przez rolnika. Rolnik wyznaczył (w sposób widoczny) w obecności geodety obszar użytkowany przez siebie, poprzez ustabilizowanie punktów granicznych słupkami. Ustalenia ww. kontroli okazały się inne niż kontroli z 2013r. ale w ocenie organu odwoławczego nie można było ich pominąć, albowiem granice posiadanych przez stronę gruntów powinny pozostać niezmienne, w szczególności, gdy prowadzona jest na nich uprawa (wieloletnia) sadu czereśniowego.

Organ odwoławczy stwierdził, że wykonując zalecenia wyrażone w decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę dokonał analizy załączników graficznych na 2013r. oraz szkiców pomiarów z kontroli na miejscu dokonanych w 2013 i 2014r. a następnie omówił jej wyniki wskazując, że z "analizy załącznika graficznego złożonego przez stronę do wniosku na 2013r. wynika, iż zachodnia granica działki rolnej A przebiega mniej więcej przez środek wyłączenia widocznego na załączniku graficznym. Granica ta odpowiada tej ustalonej podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej przez BKM ARiMR z O. w 2014r. W toku kontroli za 2013r. ustalono natomiast, że granica ta znajduje się na początku tego wyłączenia (wyłączenie A_2.4 - szkic działki A do raportu z kontroli 2013). Podobne różnice dotyczą również granicy południowej działki rolnej A oraz zachodniej granicy działki rolnej B. W przypadku działki rolnej B na szkicu o nazwie B. 1, sporządzonym podczas kontroli na miejscu w 2013r. widoczny jest w części północno-zachodniej obszar DR52 (wyłączony z powierzchni działki). Wyznaczona przez inspektorów granica działki rolnej B przebiegała po zachodniej granicy tego obszaru, natomiast według ustaleń kontroli w 2014r., obszar ten w ogóle nie leży w granicy działki deklarowanej przez stronę. Organ odwoławczy zauważył, iż ustalenia dotyczące granicy działki rolnej, poczynione w ramach kontroli na miejscu w 2014r. są zgodne z mapką sporządzoną przez uprawnionego geodetę P.L. dostarczoną przez stronę, jako dowód w sprawie.

Mając na powyższe na uwadze organ odwoławczy zgodził się ze ustaleniami organu I instancji, że właściwa granica działek rolnych A i B, jest zgodna z przebiegiem granicy tych działek ustalonym w kontroli na miejscu w 2014r. Równocześnie organ odwoławczy podzielił ocenę organu I instancji, że nie można w sposób bezpośredni przenieść ustaleń poczynionych w kontroli w 2014r. w zakresie powierzchni użytkowanych rolniczo i uznać je jako obszary kwalifikujące się do płatności w roku 2013 ze względu na upływ czasu pomiędzy kontrolami (tj. 16 miesięcy) i powstałą w skutek tego zmianą użytkowania obszarów wykluczonych w 2013r., a uwzględnionych w toku kontroli na 2014r. Weryfikacja obszarów kwalifikujących się do dopłat nastąpiła w toku kontroli administracyjnej, w oparciu o dostępną w systemie informatycznym ARiMR ortofotomapę z dnia 6 maja 2013r. z uwzględnieniem zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji obok kontroli na miejscu są kontrole administracyjne. W toku kontroli administracyjnej powierzchnia którą deklaruje jako użytkowaną rolniczo jest weryfikowana przy pomocy systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Nr 73/2009. Ponadto zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Nr 1122/2009 podczas kontroli administracyjnej wniosków należy dokonywać kontroli krzyżowych "między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy.

System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) ustanowiony jest w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa wspólnotowego które muszą być przez Polskę stosowane. System LPIS ma na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, w oparciu o który to system przeprowadzana jest kontrola prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego oraz kontrola jednokrotnej deklaracji dla poszczególnych działek rolnych lub ich części przez jednoznacznie określonych, potencjalnych beneficjentów. System LPIS obejmuje swoim zasięgiem niemal wszystkie podstawowe moduły Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK oraz IACS+), , a więc ewidencję producentów, ewidencję gospodarstw rolnych, ewidencję wniosków o przyznanie płatności Zintegrowany system kontroli i opiera się na bazie danych działek referencyjnych - działek odniesienia, którymi w przypadku systemu polskiego są przetworzone na potrzeby dopłat powierzchniowych dane z ewidencji gruntów i budynków (egib). Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. Zatem kontrole administracyjne prowadzone są tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS oraz załączniki graficzne, na których rolnik zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej.

Ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej (PEG) następuje w trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika biura powiatowego na aktualnym obrazie ortofotomapy. W systemie informatycznym ARiMR zaimplementowane są wcześniej wyznaczone powierzchnie PEG. Powierzchnie PEG stanowią różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki referencyjnej - tzn. działki ewidencyjnej, a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności (np. lasy, wody, drogi, siedliska itp.), których granice są określone na podstawie ortofotomapy.

Dostępna w systemie informatycznym ARiMR ortofotomapa cyfrowa, tj. zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity przetworzone do postaci metrycznej jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ortofotomapy cyfrowe pozyskane w trybie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989r. -Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016, poz. 1629.) po wykonaniu prac, podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i są gromadzone w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej stanowiącego własność Skarbu Państwa. Ortofotomapy cyfrowe wykonane są w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych "1992" tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych i stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów tj. stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki. Organ wyjaśnił, ż żaden pomiar powierzchni i odległości zgodnie z przepisami prawa geodezyjne - kartograficznego nie może być prowadzony po ukształtowaniu powierzchni terenu, wszystkie pomiary prowadzi się w tzw. rzucie ortogonalnym (prostopadłym). Ortofotomapa jest bezpośrednim odzwierciedleniem tego wymogu. Z powyższego wynika, że powierzchnia i odległości są mierzone na ortofotografii, która nie jest jakimś rodzajem zdjęcia lecz mapą która posiada skalę, gwarantuje dokładność pomiaru na poziomie 0,25 m do 0,5 m.

Jednym z elementów bazy danych systemu identyfikacji działek rolnych są dane wektorowe działek ewidencyjnych pozyskane od starostów, organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków zgodnie z art. 22 ust. 1 cyt. ustawy lub zostały opracowane przez wykonawców zewnętrznych wyłonionych w postępowaniach przetargowych prowadzonych przez ARiMR oraz Główny Urząd Geodezji i Kartografii, na podstawie map ewidencyjnych prowadzonych w formie analogowej. Wyniki prac zostały przekazane do starostów, w tym raporty rozbieżności baz danych prowadzonych przez starostów tj. bazy opisowej zawierającej między innymi identyfikatory działek ewidencyjnych i ich powierzchnie i bazy graficznej zawierającej granice działek i ich numery oraz rozbieżności przebiegu granic działek w stosunku do ich obrazu na ortofotomapie cyfrowej. W większości przypadków przekazane dane nie zostały wykorzystane przez starostów. W związku z powyższym ARiMR podjęła działania dotyczące weryfikacji danych wektorowych celem doprowadzenia do zgodności przebiegu danych wektorowych z ich obrazem na ortofotomapie cyfrowej. Dane wektorowe granic działek ewidencyjnych zweryfikowane w oparciu o ortofotomapę cyfrową, wykonane w tym samym układzie współrzędnych płaskich prostokątnych, pozwalają na prawidłowe wyznaczenie powierzchni uprawnionych do dopłat oraz powierzchni nieuprawnionych do dopłat (grunty trwale lub czasowo wyłączone z produkcji rolniczej).

Organ odwoławczy stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego, na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz informacji zawartych w systemie informatycznym można w zakresie działki rolnej A ustalić, porównując ustalenia pokontrolne z roku 2013 i 2014, że większość obszarów wyłączonych, stwierdzonych przez dwa różne zespoły inspektorów pokrywa się, jeśli chodzi o położenie i zajmowany obszar. Dotyczy to obszarów, które nie zostały włączone do powierzchni działki rolnej A przez stronę, znajdujących wzdłuż granicy z działką rolną B (oznaczenie z wniosku z 2013r.) oraz obszarów oznaczonych w toku kontroli na miejscu na 2013 jako A 2.1, A 2.2. A 2.3 i A 2.4. (por. szkic pomiaru). Fotografie wykonane w toku kontroli w 2013r. (tj. fot. R46, R114, R128, R153, R154, R155) oraz fotografie z kontroli w 2014r. (tj. fot. 9, 32, 309, 310, 323, 324) obrazują tereny niekwalifikujące się do płatności, ze względu na znajdujące się na nich zadrzewienia i zakrzaczenia oraz duże zachwaszczenie terenu. Wskazane wyłączenia, ich położenie, kształt, powierzchnię odzwierciedla obraz ortofotomapy z dnia 6 maja 2013r. W związku z powyższym, zdaniem organu II instancji, organ I instancji prawidłowo uznał, iż pomiędzy datą sporządzenia ortofotomapy tj. 6 maja 2013r. oraz datą wykonania zdjęć, tj. 1 sierpnia 2013r. sposób użytkowania ww. działki nie uległ zmianie i może stanowić ona podstawę do określenia obszarów niekwalifikujących się do dopłat w 2013r a przywróconych, ze względu na upływ czasu, do użytkowania w 2014r. Zatem należało także wykluczyć :

1) obszar znajdujący się w centralnej części działki, wzdłuż rowu w kształcie lit. Y.

Obraz ortofotomapy z dnia 6 maja 2013r. wskazuje na istniejące wzdłuż cieku wodnego różnice w zagospodarowaniu terenu w porównaniu do pozostałej części działki (wydruk z systemu informatycznego nr 1). Obszar wzdłuż rowu został wykluczony w toku kontroli na miejscu przeprowadzonej w 2013 (tj. obszar A.2). Wykonane w toku kontroli na miejscu zdjęcia nr R115, R116, R127, R130, R131, R137, R140, R189 z dnia 1 sierpnia 2013r. przestawiają obszar nie kwalifikujący się do dopłat, tj. tereny podmokłe, bagienne, zakrzaczone i porośnięte roślinnością turzycową.

Podczas kontroli na miejscu z 2014r. obszary wyłączenia dla tej części działki rolnej wyznaczone przez inspektorów terenowych były mniejsze. Organ zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji wyrażonym w zaskarżonej decyzji, iż rozbieżności pomiędzy ustaleniami kontroli na miejscu dokonanymi w toku kontroli na 2014 wynikają z faktu, iż część została przywrócona do użytkowania rolniczego przez stronę. Podkreślił też, że kontrola na miejscu w 2014r. odbyła się w grudniu, a więc poza okresem wegetacyjnym roślin. Zdjęcia wykonane podczas tej kontroli obrazują pozostałości roślinności terenów podmokłych oraz traw, a zatem w okresie wegetacyjnym tereny te są silnie porośnięte ww. typem roślinności a użytkowanie rolnicze tych terenów jest mocno utrudnione.

Opierając się zatem na dokumentacji fotograficznej wykonanej w toku kontroli na miejscu w 2013r. oraz obrazie ortofotomapy organ l instancji prawidłowo stwierdził, iż strona składając wniosek zgłosiła powierzchnie nieużytkowaną rolniczo a znajdującą się wzdłuż rowu w kształcie lit. Y. Na podstawie pomiaru wykonanego na obrazie ortofotomapy z wykorzystaniem narzędzi systemu informacji geograficznej ustalono, iż obszar ten stanowi powierzchnię równą 5,34 ha. (wydruk ze systemu informatycznego nr 2,obszar zmierzony został oznaczony kolorem zielonym).

2) obszar znajdujący się w części południowo-zachodniej (przy obszarze zakwalifikowanym do płatności w toku kontroli na miejscu w 2013r. oznaczony jako A1).

Analiza obrazu ortofotomapy wskazuje, zdaniem organu odwoławczego, na odmienne użytkowanie tej części działki, widoczna jest różnica w polu zagospodarowania pomiędzy powierzchnią zakwalifikowaną w kontroli na miejscu w 2013r. jako sad (A1) a obszarem wyłączonym uznanym przez inspektorów terenowych jako obszar niekwalifikujący się do płatności, (wydruk z systemu informatycznego nr 1 obrazujący ortoforomapę oraz szkic pomiaru dla działki A wykonany w toku kontroli na miejscu w 2013r.). Mając zatem na uwadze dokumentację fotograficzną wykonaną w toku kontroli na miejscu w 2013r. organ stwierdził, że jest to teren pofałdowany, zadrzewiony, z licznymi kępami zakrzaczenia (często umiejscowionego w zagłębieniach terenu), z niewykoszoną roślinnością trawiastą (por. fot. R166, R167, R179, R180, R185, R186, R187, R188). Sposób i miejsce wykonania zdjęć uwydatnia, iż obszar wyłączony zajmuje rozległą powierzchnię, jak też również różnicę pomiędzy obszarem użytkowanym jako sad w dobrej kulturze rolnej a obszarem zachwaszczonym, nie kwalifikującym się do płatności. W toku pomiaru na obrazie ortofotomapy stwierdzono, że obszar niekwalifikujący się do dopłat stanowił powierzchnię 2,12 ha. (wydruk z systemu informatycznego nr 2, obszar zmierzony został oznaczony kolorem zielonym). Na marginesie organ zauważył, iż na fotografiach dla tego obszaru z kontroli na miejscu w 2014r. (fot. nr 330-333, 338, 339, 340) widoczne są pozostałości roślinności trawiastej, chwastów, jak również kępy zadrzewień i zakrzaczeń w zagłębieniach terenu. Przy czym na tym obszarze, powierzchnia niekwalifikująca się do dopłat wnosiła 0,08 ha. Obszar ten stanowi część terenu wykluczonego w 2013r. co zostało uwzględnione w pomiarze wyłączenia wykonanym na ortofotomapie z dnia 6 maja 2013r.

Reasumując, organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, iż łączna powierzchnia obszarów wyłączonych na działce rolnej A ustalona na podstawie pomiaru wykonanego na aktualnym dla kampanii w 2013r. obrazie ortofotomapy, którą należy odliczyć od powierzchni zmierzonej części A2 w kontroli z 2014r. wynosi 7,46 ha.

Gdy chodzi o działkę rolną B położenie obszarów wyłączonych pokrywa się w obu kontrolach, widoczne są jednak różnice w stwierdzonych zasięgach pól zagospodarowania tych obszarów. Podczas kontroli na miejscu z 2013r. powierzchnie wyłączone są większe od tych określonych w kontroli z 2014r. Wyjątek stanowi obszar oznaczony w toku kontroli na miejscu w 2013r. jako wyłącznie B.3 potwierdzony podczas kontroli w 2014r., tj. wykluczenie oznaczone jako A1.2, a stanowiące faktycznie skupisko zadrzewień (zob. fot 55). W przypadku działki B na podstawie obrazu ortofotomapy wykluczono zatem:

1) obszar w północno-wschodniej części działki rolnej B.

Ze szkicu pomiaru wykonanego w toku kontroli na 2014r. wynika, że inspektorzy terenowi nie zaliczyli do powierzchni działki rolnej dużego skupiska drzew znajdującego się w północno-wschodniej części działki rolnej. Obszar ten został również wykluczony z powierzchni działki rolnej B w 2013r. o czym świadczy obrys granic tej działki na złączniku graficznym. Obok skupiska drzew, idąc w kierunku zachodnim inspektorzy terenowi w toku kontroli na miejscu w 2014r. oznaczyli drugi (mniejszy) obszar wyłączony oznaczony jako A 1.6, przy czym powierzchnia działki pomiędzy tymi obszarami została zakwalifikowana do płatności w 2014r. (por. fot. 370 i szkic pomiaru). Natomiast obraz ortofotomapy wskazuje na inny sposób zagospodarowania całego tego obszaru (wydruk z systemu informatycznego nr 3 i 5) W toku kontroli na miejscu w 2013r. teren ten został wyłączony z powierzchni działki rolnej, albowiem faktycznie stanowił pas zakrzaczeń i zadrzewień (fot nr 4). Organ II instancji podzielił ustalenia organ I instancji, że obszar ten nie był użytkowany rolniczo w 2013r., a jego powierzchnia zgodnie z pomiarem wykonanym na ortofotomapie wynosiła 0,41 ha. (wydruk ze systemu informatycznego nr 6 ,obszar zmierzony został oznaczony kolorem zielonym).

Powierzchnia ta stanowi dodatkową powierzchnię wyłączenia, którą należy odliczyć od powierzchni zmierzonej części działki A 1 z kontroli w 2014r.

2) obszar położony na północ od opisanego w punkcie 2 obszaru

W toku kontroli na miejscu w 2013r. z powierzchni działki B został wykluczony obszar o kształcie trapezu wyznaczający północną granice działki rolnej. Był to teren zakrzaczony z niewykoszonymi chwastami (fot. nr R5). Na zdjęciach tej części działki wykonanych w toku kontroli w 2014r. (fot. nr 376 i 372) można zauważyć, iż jest to zagłębienie terenu z pozostałościami suchej roślinności trawiastej. Ponadto obraz ortofotomapy potwierdza odmienne użytkowanie tej części działki w 2013r (por. wydruk z systemu informatycznego nr 5). Zatem, zgodnie z pomiarem na ortofotomapie należało wykluczyć powierzchnię 0,17 ha, jako niekwalifikującą się do płatności w 2013r. ( wydruk ze systemu informatycznego nr 6, obszar zmierzony został oznaczony kolorem zielonym). Jednocześnie, zdaniem organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo uznał, iż rozbieżności pomiędzy stanem działki stwierdzonym w toku kontroli na miejscu w 2013r. oraz w 2014r. wynikają, ze zmiany jej zagospodarowania po kontroli z 2013r. (tj. usunięcia zachwaszczenia).

3) obszar położony przy wschodniej granicy działki B oznaczony w toku kontroli na miejscu w 2013r. jako wyłącznie B.1.

W toku kontroli na miejscu w 2013r. stwierdzono, iż ta części działki to obszar zadrzewiony otoczony roślinnością charakterystyczną dla terenów podmokłych, położony w zagłębieniu terenu (fot. R28, R34). O odmiennym sposobie użytkowania niż zgłoszony przez stronę w tej części działki świadczy również obraz ortofotomapy z dnia 6 maja 2013r. (wydruk ze systemu informatycznego nr 4). Z pomiaru wykonanego na ortofotomapie zgodnie z granicą pola zagospodarowania, obszar ten stanowił powierzchnię 0,11 ha. W toku kontroli w 2014r., obszar ten również został uznany, jako niekwalifikujący się do płatności jednak jego powierzchnia była mniejsza i wynosiła 0,05 ha (fot. 367). Organ odwoławczy zgodził się z tezą organu I instancji, że na odmienienie ustalenia obu kontroli wpływ miał termin przeprowadzenia kontroli w 2014r. (grudzień), a więc po okresie wegetacyjnym roślin a różnica pomiaru wynika z braku gęstej roślinności terenów podmokłych, jaka porastała ten obszar w dniu kontroli w 2013r. A zatem, powierzchnia 0,06 ha (0,11 ha powierzchnia zmierzona na otrofotomapie wyłączenia stwierdzonego w 2013 -0,05 ha powierzchnia obszaru wyłączona w toku kontroli na miejscu w 2014r.), stanowi dodatkową powierzchnię wyłączoną, jaką należy odliczyć od powierzchni zmierzonej działki A1 podczas kontroli z 2014r.

4) obszar położony w północnej części działki B, oznaczony w toku kontroli na miejscu w 2013r. jako wyłącznie B.4 i B.5.

Z dokumentacji fotograficznej sporządzonej w toku kontroli na miejscu w 2013r. wynika, iż powierzchnia ta nie kwalifikowała się do płatności albowiem stanowiła obszar zakrzaczony, porośnięty zachwaszczoną roślinnością trawiastą na której nie przeprowadzono żadnego zabiegu agrotechnicznego, świadczy o tym fotografia nr R12. Słusznie więc uznał organ I instancji, iż zgodnie z pomiarem na ortofotomapie łącznie obszar niekwalifikujący zajmował powierzchnię 0,16 ha. (wydruk ze systemu informatycznego nr 6, obszar zmierzony został oznaczony kolorem zielonym)

5) obszar położony w centralnej części działki B oznaczony w toku kontroli na miejscu w 2013r. jako wyłącznie B.2

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo zauważył, że oznaczony podczas kontroli na miejscu z 2013 roku obszar wyłączony B.2 ma również swoje odzwierciedlenie na obrazie ortofotomapy z dnia 6 maja 2013r. (por. szkic pomiaru oraz wydruk systemu informatycznego nr 3 i 4). Sporządzona zaś przez kontrolerów dokumentacja fotograficzna obrazuje obszar położony w lekkim zagłębieniu terenu, porośnięty roślinnością trawiastą (roślinność terenów podmokłych) z widocznymi chwastami i pojedynczymi krzewami, o braku oznak wykonywania jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych w 2013r. (zob. fot. R25, R26,R34 z dnia 1 sierpnia 2013r.).

W trakcie kontroli na miejscu w 2014r. stwierdzono natomiast zmniejszenie powierzchni wyłączonej (kod DR53, A 2.9; fot. 56-58). W ocenie organu II instancji, organ I instancji właściwie uznał, iż rozbieżności pomiędzy kontrolami świadczą o przywróceniu części terenu wyłączonego w 2013r do użytkowania rolniczego poprzez wykonanie zabiegu koszenia w 2014r.

W związku z powyższym, organ l instancji zasadnie wykluczył z centralnej części działki B powierzchnię, która na podstawie pomiaru na ortofotomapie z dnia 6 maja 2013r. wyniosła 0,70 ha i jest to dodatkowa powierzchnia zmierzona obok stwierdzonego wyłączenia z 2014r., którą należy odliczyć od powierzchni zmierzonej działki A1 z kontroli w 2014r. (wydruk ze systemu informatycznego nr 6, obszar zmierzony został oznaczony kolorem zielonym)

6) obszar południowo-wschodniej części działki B.

W tej części działki zgodnie z obrazem załącznika graficznego na 2013r. znajduje się obszar zadrzewiony, który nie został włączony przez stronę do powierzchni działki rolnej. Istnienie zadrzewień zostało potwierdzone przez obie kontrole, ale podczas kontroli w 2014r. stwierdzono ich zmniejszenie w dolnej części (fot. 359, 362).

W toku kontroli na miejscu w 2013r. natomiast stwierdzono, iż jest to teren zadrzewiony i zakrzaczony, porośnięty nadmierną roślinnością trawiastą i chwastami (fot. R37, R39), czyli nie kwalifikujący się do wnioskowanej płatności. Dokonano zatem pomiaru na ortofotomapie powierzchni obszaru wyłączonego podczas kontroli w 2013r., a uznanego przez inspektorów w roku 2014 (obszar z kodem DR53), stwierdzając, iż powierzchnia nie spełniająca warunków uprawniających do przyznania płatności w tej części działki wynosiła 0,29 ha. (wydruk ze systemu informatycznego nr 6, obszar zmierzony został oznaczony kolorem zielonym). Z tego względu ustalenia organu I instancji w tym zakresie nie budziły zastrzeżeń organu odwoławczego

7) obszar północno-zachodniej części działki B.

W toku czynności kontrolnych w 2014r. na działce rolnej A1 (odpowiednik działki rolnej B z 2013r.) wykluczono z powierzchni działki obszar oznaczony symbolem A 1.3 o powierzchni 3,97 ha. Obejmuje on swym zasięgiem obszar zadrzewiony oraz tereny otaczające istniejący ciek wodny. Kontrola na miejscu przeprowadzona w roku 2013r. stwierdziła również w tym miejscu obszar niekwalifikujący się do dopłat, ale jego powierzchnia była znacznie większa (por. szkic pomiaru z kontroli na miejscu z 2013r. i 2014r.). Z analizy ortofotomapy z dnia 6 maja 2013r. wynikają różnice w polach zagospodarowania w części działki ew. 140/57 przy czym jak słusznie wskazał organ I instancji granica pomiędzy nimi przebiega, poza jednym przypadkiem, zgodnie z granicą obszaru niezakwalifikowanego do płatności przez inspektorów w roku 2013. (wydruk ze systemu informatycznego nr 7)

Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, iż część z tego obszaru powinna zostać uwzględniona w powierzchni działki rolnej B w 2013r., gdyż pole zagospodarowania na obrazie ortofotomapy wskazuje na użytkowanie rolnicze tej części terenu. W jego ocenie organ I instancji szczegółowo przeanalizował obrazy z ortofotomapy oraz wykonane w trakcie kontroli w 2013 r. i 2014 r fotografie i zasadnie uznał, że oprócz obszaru wyłączonego ustalonego w kontroli w 2014 r. należy dodatkowo wyłączyć obszar o powierzchni 2,97 ha.

Organ odwoławczy ocenił, że łączna powierzchnia ustalonych wyłączeń na działce rolnej B, przyjęta przez organ I instancji na podstawie pomiaru wykonanego na aktualnym obrazie ortofotomapy, którą należało odliczyć od powierzchni zmierzonej działki A 1 w kontroli z 2014r. wynosiła 4,76 ha.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji opierając się na ortofotomapie z dnia 6 maja 2013r., prawidłowo dokonał oceny i pomiaru powierzchni wyłączonych z użytkowania rolniczego w przedmiotowej sprawie, wykorzystując przy tym pomocniczo dokumentację fotograficzną wykonaną w toku kontroli na miejscu w 2013r. pozwalającą na prawidłowe zinterpretowanie jej obrazu. Zdjęcia wykonane w dniu 1 sierpnia 2013r. potwierdziły istnienie obszarów niekwalifikujących się do dopłat, a widocznych na obrazie ortofotomapy.

Stwierdził także, że na ocenę stanu faktycznego nie ma wpływu zarzut strony co do błędnie oznaczonych tabliczek na niektórych fotografiach, albowiem na podstawie szkiców pomiaru dołączonych do raportu z kontroli na miejscu z 2013r. bezspornie wynika miejsce i kierunek każdej fotografii. Co więcej, organ I instancji dokonał analizy zakwestionowanych przez stronę zdjęć poprzez ich porównanie z fotografiami z 2014r. co szczegółowo zostało omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pomimo niepełnego numeru ewidencyjnego na tabliczce informacyjnej, fotografie wykonane podczas kontroli w 2013r. dotyczą działek rolnych deklarowanych przez stronę. Fotografie negowane przez stronę o niepełnym numerze działki ewidencyjnej na tabliczce informacyjnej, są powielone przez inne fotografie z prawidłowo wypełnioną tabliczką informacyjną. Wykonanie tych fotografii, ich umiejscowienie w terenie nie jest już kwestionowane przez stronę (np. fotografia R41 i R127, szkic A.3) Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, organ I instancji poprawnie przyjął, iż część działki A i B nie kwalifikowała się do dopłat w 2013r. Przywrócenie ich wartości użytkowej co obrazuje dokumentacja fotograficzna sporządzona w toku kontroli na miejscu w 2014 nie zmienia faktu, że składając wniosek M.W. zadeklarował działki niezgodnie ze stanem faktycznym. W ocenie organu nie ma podstaw do poddania w wątpliwość poczynionych przez organ I instancji ustaleń, co do powierzchni działek rolnych objętych przedmiotowym wnioskiem, stanu kultury rolnej tych działek i ich wykorzystania rolniczego. Ustalenia te zostały oparte przede wszystkim na pomiarach dokonanych na ortofotomapie oraz dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do raportu z kwalifikowalności powierzchni nr 9005-00000019410/13.

W związku z powyższym jak zostało powyżej wyjaśnione przy ustalaniu powierzchni działek rolnych kwalifikujących się do płatności w 2013r. przyjęto powierzchnie zmierzone w ramach kontroli w 2014r. ale pomniejszone o powierzchnie obszarów wyłączonych zmierzonych na obrazie ortofotomapy z dnia 6 maja 2013r.

Powierzchnia stwierdzona w toku postępowania, kwalifikująca się do objęcia płatnością wyniosła 87,19 ha. W tym : działka rolna A o pow. 61,37 ha (powierzchnia zmierzona w czasie kontroli na miejscu w 2014 r.), powierzchnia obszaru wyłączonego na podstawie pomiaru na ortofotomapie, nieuwzględniona w wynikach kontroli na miejscu 2014 to 7,46 ha, a więc stwierdzona powierzchnia działki rolnej A to 53,91 ha (61,37 ha- 7,46 ha ); działka rolna B o pow. 38,04 ha ( powierzchnia zmierzona w 2014 r.), powierzchnia obszaru wyłączonego na podstawie pomiaru na ortofotomapie, nieuwzględniona w wynikach kontroli na miejscu 2014 to 4,76 ha , a więc powierzchnia stwierdzona działki rolnej B to 33,28 ha ( 38,04 ha – 4,76 ha). Różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła zatem 12,81 ha, co stanowi 14,69 % powierzchni stwierdzonej (stwierdzona różnica 12,81 ha * 100 %) / pow. stwierdzona 87,19ha= 14,69%).

Organ wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 57 ust. 3 rozporządzenia Nr 1122/2009 (...) jeśli obszar zadeklarowany w pojedynczym wniosku przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla przedmiotowej grupy upraw (...). Kwestię obniżek i wyłączeń w zakresie jednolitej płatności obszarowej reguluje art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 1122/2009, w myśl którego jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, przekracza obszar zatwierdzony, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Ponieważ procentowe zawyżenie wynosiło 14,69% powierzchnia stwierdzona tj. 87,19 ha została pomniejszona o dwukrotność zawyżenia, tj. 25,62 ha (12,81 ha x 2 = 25,62 ha). Płatność do powierzchni stwierdzonej 87,19 ha to 72393,86 zł, wysokość pomniejszenia płatności JPO to 21272,29 zł, a zatem kwota początkowa JPO to 51121,57 zł

Organ II instancji podkreślił, że organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość przyznanych płatności biorąc pod uwagę zasady dyscypliny finansowej, które określone zostały w art. 11 Rozporządzenia Nr 73/2009 i w art. 1 Rozporządzenia Rady (UE) Nr 1181/2013. W analizowanym przypadku kwota przysługujących płatności bezpośrednich tj. płatność JPO wynosiła 51 121,57 zł czyli przekroczyła 2000 euro, bowiem po przeliczeniu na euro po kursie wymiany 4,2288 zł stanowiła kwotę 12 088,91 euro. Zatem do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 10 088,91 euro należało zastosować współczynnik korygujący 2,453658 % (10 088,91 euro x 2,453658% = 247,55 euro). Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wynosi 247,55 euro tj. 1046,83 zł i o tą kwotę została pomniejszona jednolita płatność obszarowa czyli 51121,57 zł - 1046,83 zł = 50 074,74 zł Zatem kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosiła 50 074,74 zł.

Organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1122/2009, a których wystąpienie uprawnia organ do odstąpienia od stosowania obniżek i wyłączeń. Złożony przez stronę wniosek nie był zgodny ze stanem faktycznym, na co wskazują wyniki kontroli na miejscu. Strona nie wykazała również, iż nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości.

Organ stwierdził także, że w niniejszej sprawie nie będzie miał zastosowania art. 75 Rozporządzenia Nr 1122/2009.

W przypadku wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, strona zachowuje prawo do płatności do gruntu objętego działaniem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnej, o ile w terminie 10 dni od dnia, w którym wnioskodawca lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności, wnioskodawca zgłosi wystąpienie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnej wraz z odpowiednimi dowodami. Skarżący nie poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o wystąpieniu siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w terminie 10 dniu roboczych od dnia ustania tych okoliczności. Dopiero składając zastrzeżenia do wyników z kontroli na miejscu z 2013r. w piśmie z dnia 12 września 2013r., a następnie w piśmie 9 marca 2014r. wskazał na trudne warunki atmosferyczne oraz działalność dzikich zwierząt jako przyczynę stwierdzonych nieprawidłowości na skontrolowanych działkach.

W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. kontrola administracyjna uzupełniona dokumentacją fotograficzną niezbicie wykazała, że strona zawyżyła powierzchnię zgłoszoną we wniosku. Próba podważenia tych ustaleń jest niezasadna. Nie budzi wątpliwości, iż zdjęcia wykonane przez pracowników ARiMR jak i ortofotomapa wykorzystana w toku kontroli administracyjnej mogą stanowić dowód w sprawie. Jako powierzchnie niekwalifikujące się do płatności uznano te powierzchnie, które według ortofotomapy i znajdujących się w aktach sprawy fotografii nie kwalifikowały się do dopłat, a stwierdzenie to nie zostało skutecznie zakwestionowane przez skarżącego. Co więcej, w piśmie z dnia 12 września 2013r. strona przyznaje, iż prowadzenie działalności rolniczej na działce ewidencyjnej 140/57 było utrudnione, że względu na panujące warunki atmosferyczne w 2013r.

Wobec prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, dokonania wszechstronnego rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego oraz wydania decyzji w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy za nieuzasadnione organ uznał podniesione w odwołaniu zarzuty naruszenia art. 7, art. 9, art. 77 K.p.a. Za chybiony uznano także zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej określona w tym przepisie nakłada na te organy obowiązek prawidłowego rozważenia stanu faktycznego i prawnego rozstrzyganej sprawy oraz rozważenia skutków prawnych, które wywołują wszelkie ostateczne akty administracyjne funkcjonujące w obrocie prawnym i pozostające w związku z podejmowanym rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie. Skoro w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono naruszenia przez organ I instancji wskazanych wyżej obowiązków, to brak jest uzasadnionych podstaw, aby przyjąć naruszenie przez organ I instancji art. 8 K.p.a. Na gruncie analizowanej sprawy organ II instancji nie dopatrzył się także naruszenia art. 10 K.p.a. W toku postępowania pierwszoinstancyjnego strona była informowana o prawie do czynnego udział w postępowaniu, natomiast na etapie postępowania odwoławczego w dniu 12 października 2017r. pełnomocnik strony zapoznał się z aktami sprawy i sporządził ich fotokopie.

Odnosząc się do wniosku strony o udostępnienie cyfrowej ortofotomapy i jej metadanych oraz materiałów, które zostały użyte do uzyskania wektora działek rolnych A i B organ wyjaśnił, iż wykonanie ortofotomapy przez wykonawcę zewnętrznego na zlecenie Agencji wymaga zgłoszenia w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej (CODGiK). Po wykonaniu zgłoszonej pracy, wykonawca winien przekazać jej wyniki do CODGiK zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w tym zakresie. ARiMR na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (tj. Dz.U. z 2015r. poz. 807) prowadzi rejestr publiczny o nazwie tożsamej z nazwą ww. ustawy i udostępnia dane tylko z tego rejestru. Zawartość rejestru prowadzonego przez ARiMR określają przepisy ww. ustawy, a ortofotomapa i jej metadane nie stanowi jego zawartości. Ustawa jedynie wskazuje, że ortofotomapę wykorzystuje się do prowadzenia Systemu Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS). Zgodnie z ustawą - Prawo geodezyjne i kartograficzne, Główny Geodeta Kraju jest organem, który udostępnia ortofotomapy oraz dotyczące ich metadane. Klarowny natomiast i niekwestionowalny, w ocenie organu odwoławczego, charakter ustalonych faktów oznacza również brak podstaw do przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 3 ustawy w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 76 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, w tym m.in. oparcie się przez organ na dowodzie z ortofotomapy z dnia 6 maja 2013r., która była pozbawiona cech i właściwości umożliwiających ustalenie powierzchni kwalifikowanej do płatności, nie uwzględnienie korzystnych dla beneficjenta ustaleń dotyczących powierzchni kwalifikowanej do płatności, które były zawarte w raportach z kontroli gospodarstwa przeprowadzonej w 2014r., a także pominięcie przedstawionych przez skarżącego dowodów przeciwko treści raportu z czynności kontrolnych Nr 9005-00000019410/13 z dnia 8 sierpnia 2013r., co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia przez organ I instancji raportu z czynności kontroli Nr 9005-00000019410/13 jako dowodu w sprawie, pomimo jego oczywistych nieprawidłowości dotyczących zarówno formy przeprowadzenia czynności kontrolnych na miejscu, jak i treści zamieszczonych lub niezamieszczonych w ww. raporcie;

- art. 31 ust. 1 i 6 ustawy poprzez wykonywanie czynności kontrolnych w okresie od dnia 1 do dnia 8 sierpnia 2013r. przez osobę nieuprawnioną, a także niesporządzenie raportu z czynności kontrolnych po przeprowadzeniu kontroli gospodarstwa w dniu 21 maja 2015 r.,

- art. 78 § 1 K.p.a. poprzez niedopuszczenie wnioskowanych dowodów przez stronę,

- art. 7 i art. 8 K.p.a poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy z pominięciem słusznego interesu obywatela,

- art. 3 ust. 1 ustawy w zw. z art. 10 K.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a w szczególności poprzez nieudostępnienie stronie pełnych danych wektorowych w formacie SHP oraz pliku XML z pomiarów kontrolnych w grudniu 2014 r. oraz z pomiarów dokonanych przez organ w toku czynności kontrolnych w dniu 21 maja 2015r. w ramach przedmiotowego postępowania oraz poprzez włączenie do akt sprawy dowodów (tj. map, ortofotomap. Załączników graficznych, szkiców) bez poinformowania o tym beneficjenta przed zakończeniem postępowania odwoławczego,

- błędne ustalenia faktyczne co do powierzchni działek rolnych "A" i "B" kwalifikującej się do przyznania dofinansowania, poprzez oparcie się przy ustalaniu tych okoliczności na nieprawdziwych ustaleniach raportu z czynności kontroli Nr 9005-00000019410/13 z dnia 8 sierpnia 2013r., które to ustalenia w sposób nierzetelny i dowolny organ "uwiarygadniał" dowodami z ortofotomapy dnia 6 maja 2013r., zdjęciami, które z uwagi na jakość, rozdzielczość i niewiadome pochodzenie były pozbawione cech i właściwości umożliwiających ustalenie powierzchni kwalifikowanej do płatności, podczas gdy powierzchnia kwalifikująca się do dopłat na ww. działkach rolnych uprawniały beneficjenta do otrzymania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zgodnie z wnioskiem na 2013 rok.

W oparciu o postawione zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. pełnomocnik skarżącego popierał skargę . Wnosił o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Złożył decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] uchylającą decyzję o odmowie przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.) dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Kierownika Biura Powiatu ARiMR w A. z dnia [...] przyznająca M.W. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 w pomniejszonej wysokości tj. w kwocie 50 074,74 zł zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. z dnia [...] w przedmiocie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.

Oceniając wydane w sprawie decyzje Sąd uznał, że nie naruszają one przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania ani przepisów prawa materialnego, a zatem skarga jest nieuzasadniona.

Istota sporu w rozpatrywanej sprawie dotyczy zasadności przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 do działek rolnych A i B o pow. 100 ha, na których miała być prowadzona uprawa czereśni, w pomniejszonej wysokości. Przyznanie płatności w mniejszej niż wnioskowana wysokość wynika z ustalenia, że powierzchnia działek rolnych ( użytkowanych rolniczo) zgłoszonych do płatności została zawyżona.

Ustalenia te zostały poczynione w trakcie kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego przez czterech inspektorów terenowych ARiMR w dniach 1-9 sierpnia 2013 r., z której sporządzony został raport z czynności kontrolnych Nr 214/OR05/0000288/13 oraz raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Skarżący został telefonicznie powiadomiony o kontroli i był reprezentowany w czasie kontroli przez pełnomocnika T. P., któremu udzielił pełnomocnictwa w dniu 1 sierpnia 2013 r. ( pełnomocnictwo w aktach administracyjnych). Skarżący kwestionuje ustalenia organu zarzucając nierzetelność przeprowadzonej kontroli i tym samym jej ustaleń. Zaznaczyć przy tym należy, że skarżący w toku całego postępowania kwestionował: 1/ prawidłowość wykonanych pomiarów działek wskazując, że inspektorzy błędnie odczytali granice jego działek i zmierzyli nie całą zadeklarowaną przez niego powierzchnię, 2/ ilość drzew zakwalifikowanych jako spełniające wymogi programu rolnośrodowiskowego i w tym zakresie podnosił m.in., że kwalifikacji drzewek na jego działce dokonywała także kobieta, a w raportach pokontrolnych nie widnieje podpis inspektora terenowego płci żeńskiej, 3/ ustalenia kontroli o tym, że część powierzchni zgłoszonych do płatności działek nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej wskazując, że bardzo długa zima z obfitymi opadami śniegu oraz ciągle deszcze wiosną spowodowały zastoiska wodne na stosunkowo małym i rozdrobnionym terenie, których nie można było wykosić. ( wyjaśnienia skarżącego z 9 marca 2014 r. i 24 marca 2014 r.)

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia były kwestie związane z zarzutami z pkt 1 i 3, a organy ostatecznie uwzględniły stanowisko przedstawione przez skarżącego, co do przebiegu granic działek zgłoszonych do płatności.

W ocenie sądu, przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia stan faktyczny został, wbrew zarzutom skargi, ustalony prawidłowo, nie budzi istotnych wątpliwości w zakresie zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy i nie został przez skarżącego skutecznie podważony. W sprawie powołane i zastosowane zostały także właściwe przepisy prawa.

Na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2015r., poz. 308), która weszła w życie 15 marca 2015r., do postępowań dotyczących płatności bezpośredniej, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Postępowanie w rozpoznawanej sprawie wszczęte zostało wnioskiem skarżącego z dnia 11 maja 2013r. o przyznanie płatności na rok 2013, a zatem prawidłowo zastosowano do tego postępowania przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 1164 ze zm.) - dalej ustawa z 2007r.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy z 2007 r., rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa wart. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie z art. 7 ust. 4 pkt 1 ustawy z 2007r., wysokość płatności: bezpośredniej, płatności uzupełniającej, o której mowa w ust. 2a, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1ha tej powierzchni po uwzględnieniu art. 133b ust. 4 rozporządzenia nr 73/2009 oraz zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Wysokość stawki w 2013r. została określona na kwotę 830,30 zł na 1 ha gruntów rolnych. (§ 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 listopada 2013r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2013r. Dz.U. z 2013r., poz. 1334).

W świetle powyższej regulacji nie ulega wątpliwości, że warunkiem przyznania jednolitej płatności obszarowej było prowadzenie przez skarżącego działalności rolniczej na zgłoszonych do płatności gruntach. Przy czym zgłoszone do płatności grunty powinny być użytkowane w sposób zgodny z wymogami oraz normami dobrej kultury rolnej, których przestrzeganie jest zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy warunkiem koniecznym do uzyskania płatności.

Jak wynika z powyższego w pierwszej kolejności podstawowe znaczenie dla przyznania płatności obszarowej ma ustalenie powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Niewątpliwie obowiązkiem rolnika składającego wniosek o przyznanie pomocy jest podanie rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawionych do przyznania tej pomocy. Ustawa z 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednoznacznie wskazuje w art. 18 ust. 1, że płatności obszarowe przyznawane są na wniosek rolnika. Od indywidualnej decyzji rolnika zależy więc, czy będzie ubiegał się o płatności obszarowe, co wiąże się automatycznie z obowiązkiem utrzymywania zgłoszonych działek rolnych w tzw. dobrej kulturze rolnej.

Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009 określa wymogi jakie powinien spełniać wniosek o przyznanie pomocy . Zgodnie z art. 12 ust. 3 tego rozporządzenia w celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, o których mowa w ust. 1 lit. d), wcześniej ustalane formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zawierają informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej. Ponadto materiały geograficzne przekazane rolnikowi zgodnie z tym przepisem określają granice działek referencyjnych oraz ich jednoznaczną identyfikację, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej.

W celu weryfikacji zgodności deklarowanej przez rolników powierzchni działek rolnych z kryteriami warunkującymi przyznanie płatności, w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1122/2009 przewidziano dwa rodzaje weryfikacji zgodności wniosków z kryteriami kwalifikowalności, tj. kontrole administracyjne i kontrole na miejscu.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Nie budzi wątpliwości, że kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy zadeklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj i stan upraw odpowiadają wymogom i normom dobrej kultury rolnej .

Kontroli administracyjnej poddawane są wszystkie wnioski o przyznanie płatności, natomiast przeprowadzenie kontroli na miejscu nie jest regułą. W sytuacji wykrycia nieprawidłowości w trakcie kontroli administracyjnej oraz w sytuacji gdy na podstawie systemu informacji geograficznej organ nie może ustalić rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawnionych do przyznania płatności, ma on możliwość przeprowadzenia kontroli na miejscu celem dokładniejszej weryfikacji podanych przez wnioskodawcę danych. W art. 32 ww. rozporządzenia wskazano, że z każdej kontroli na miejscu sporządza się sprawozdanie, które umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli, wskazując wszelkie elementy jakie powinno zawierać sprawozdanie z kontroli. Z przepisu tego wynika również, że jeżeli kontrolę na miejscu przeprowadza się metodą teledetekcji zgodnie z art. 35, państwa członkowskie nie mają obowiązku umożliwiać rolnikowi lub jego przedstawicielowi podpisania sprawozdania z kontroli, o ile podczas kontroli z wykorzystaniem teledetekcji nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Jeżeli kontrole takie wykazują nieprawidłowości, umożliwia się rolnikowi podpisanie sprawozdania z kontroli zanim właściwy organ wyciągnie wnioski z ustaleń w zakresie ewentualnych zmniejszeń płatności lub wykluczeń. Nadto z art. 35 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że w przypadku gdy państwo członkowskie wykorzystuje możliwość przeprowadzania kontroli na miejscu metodą teledetekcji, wówczas wykonuje fotointerpretację obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych kontrolowanego wniosku w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni przeprowadza fizyczne inspekcje terenowe na wszystkich działkach rolnych, których fotointerpretacja nie umożliwia sprawdzenia dokładności deklaracji w sposób zadowalający właściwe organy.

Kontrole na miejscu są realizowane metodą inspekcji terenowej lub metodą FOTO. Kontrola metodą inspekcji terenowej polega na przeprowadzeniu wywiadu terenowego i pomiarów terenowych, w odniesieniu do co najmniej 50% ogólnej liczby działek rolnych zadeklarowanych przez rolnika we wniosku. Pomiar granic działek rolnych jest wykonywany przy zastosowaniu różnego sprzętu pomiarowego np. tachimetru, odbiornika pomiarów satelitarnych GPS, taśmy mierniczej itp. Wybór metody pomiaru i sprzętu pomiarowego jest uzależniony od uwarunkowań występujących w terminie, tj. kształtu i wielkości mierzonej działki rolnej oraz rzeźby terenu. Wybór w tym zakresie należy do osoby realizującej czynności kontrolne. Zawsze bowiem chodzi o to, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc. Dlatego też kontrole na miejscu mogą być zapowiadane tylko wtedy, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Wynika to wprost z art. 26 ust. 1 i art. 27 ust.1 zd 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ( Dz. U. UE. L. 2009 316.65 ) mającego zastosowanie w sprawie .

Kontrole na miejscu obejmują wszystkie działki rolne, odnośnie do których złożono wnioski o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 73/2009.

Z art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 wynika, że powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej, zaś maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha.

Państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy (art. 20 ust. 1 Rozporządzenia Rady UE nr 73/2009). Każde państwo członkowskie ustanawia i prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli (zwany systemem zintegrowanym) - art. 14 ust. 1 cyt. rozporządzenia. W myśl art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009, system zintegrowany obejmuje następujące elementy: a) skomputeryzowaną bazę danych; b) system identyfikacji działek rolnych; c) system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności; d) wnioski o pomoc; e) zintegrowany system kontroli; f) jednolity system rejestrowania tożsamości każdego rolnika, który składa wniosek o pomoc. System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000 – art. 17 rozporządzenia nr 73/2009.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, kontrole administracyjne, o których mowa w cyt. powyżej art. 20 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, pozwalają na wykrywanie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrywanie za pomocą narzędzi informatycznych, w tym kontroli krzyżowych, które dotyczą zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy.

Dodatkowo wskazać należy, że myśl § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm ( Dz. U 2014 poz. 1372) , w przypadku wieloletnich plantacji trwałych, w rozpoznawanej sprawie sad czereśniowy, uznaje się je za utrzymywane zgodnie z normami, jeśli są utrzymywane w stanie niezachwaszczonym.

W tym miejscu zaznaczyć jedynie należy zgłoszone przez stronę działki objęte były zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w ramach Pakietu rolnictwo ekologiczne. Wobec powyższego stronę obowiązywały również wymogi określone dla tego programu. Jednym z takich wymogów, jest utrzymywanie sadu w dobrej kulturze rolnej i dobrym stanie fitosanitarnym sadzonek przez cały okres trwania zobowiązania oraz wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych. Jest to przedmiotem odrębnego postępowania. W dniu [...] organ odwoławczy uchylił decyzję z dnia [...] o odmowie przyznania M. W. płatności rolnośrodowiskowej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. ( k160-167 akt adm).

Tak jak wskazano już wyżej, w rozpoznawanej sprawie skarżący kwestionował w toku postępowania zarówno przyjęty przez organ przebieg granic działek zgłoszonych przez niego do płatności jak i przyjętą do płatności powierzchnię użytków rolnych. W sprawie nie jest kwestionowane, że zadeklarowany przez skarżącego sad czereśniowy częściowo znajduje się na działce ewidencyjnej nr 140/57 posiadanej jeszcze przez innych rolników i nie była widoczna w terenie granica między tymi działkami. Zastrzeżenia, wnioski i dowody zgłoszone przez skarżącego ostatecznie doprowadziły do uznania przez organ granic działek A i B wskazanych przez stronę w trakcie kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w 2014 r. ( organ 21 maja 2015 r. przeprowadził pomiar kontrolny sprawdzający poprawność pomiarów wykonanych w 2013 r. i postanowieniem z dnia 2 września 2015 r. dopuścił dowód z raportów z kontroli z 2014 r.). Organ przyjął granice działek wskazane przez skarżącego w 2014 r., i w rezultacie uznał, że zgłoszona działka A ma powierzchnię 61,37 ha, a działka B powierzchnię 38,04 ha. W ocenie sądu organ prawidłowo przyjął, że skoro ustalenia z kontroli z 2014 r. w tym zakresie okazały się inne niż ustalenia z kontroli z 2013 r. to nie można ich pominąć, gdyż granice posiadanych przez rolnika gruntów powinny być stałe, w szczególności gdy dotyczy to uprawy wieloletniej jaką jest sad. Uznanie, że przebieg granic był inny od przyjętego w trakcie kontroli kwalifikowalności powierzchni przeprowadzanej w sierpniu 2013 r. usprawiedliwiał fakt, że zgłoszony do płatności sad stanowił część większego kompleksu, a w terenie, co nie jest sporne, nie było widocznych granic między uprawami poszczególnych beneficjentów ( działka nr ewid 140/57 w obrębie S. o pow. 167,02 ha deklarowana była jeszcze przez dwóch innych rolników). Przyjęcie w tym zakresie za podstawę ustaleń faktycznych wyników kontroli z 2014 r. nie daje jednak podstaw do podważania wszystkich innych ustaleń zawartych w protokołach kontroli z 2013r. Ustalenia poczynione w trakcie tej kontroli w zakresie powierzchni użytkowanych rolniczo w 2013 r. udokumentowane wykonanymi w tym czasie fotografiami są w ocenie sądu wiarygodne, zostały przez organ prawidłowo ocenione i wykorzystane przy weryfikacji obszarów kwalifikujących się do dopłat w toku kontroli administracyjnej, w oparciu o dostępną w systemie informatycznym ARiMR ortofotomapę z 6 maja 2013 r. Nie ma podstaw, tak jak chciał skarżący, aby przyjmować stan użytkowania rolniczego działek zgłoszonych do dopłat z 2014 r. w roku 2013, gdyż jak trafnie wskazuje organ, stan ten mógł być już inny z uwagi na upływ czasu i możliwość doprowadzenia do właściwego stanu terenów wykluczonych z płatności w roku 2013 r. Mogła nastąpić zmiana granic upraw i przywrócenie użytkowania rolniczego części terenów nieużytkowanych rolniczo w 2013 r. Dlatego oparcie ustaleń, w zakresie powierzchni upraw zakwalifikowanych do płatności terenów wyłączonych z uprawy na materiale fotograficznym z kontroli z 2013 r. i ortofotmapie obrazującej stan na 6 maja 2013 r. było w ocenie Sądu prawidłowe.

Tak jak wyjaśniał organ, ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej (PEG) następuje w trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika biura powiatowego na aktualnym obrazie ortofotomapy. Wcześniej wyznaczone powierzchnie PEG są zaimplementowane w systemie informatycznym Agencji. Stanowią one różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki referencyjnej ( działki ewidencyjnej) , a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności , których granice są określane na podstawie ortofotomapy tj lasy, siedliska, drogi, wody. Ortofotomapa jest opracowaniem geodezyjnym, zdjęciem powierzchni ziemi przetworzonym do postaci metrycznej, posiadającym skalę i gwarantującym wymaganą dokładność pomiaru. Organ prawidłowo poinformował stronę skarżącą, że ortofotomapy po wykonaniu prac są przekazywane do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, co wynika jednoznacznie z art. 12 i 12a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz. U. 2017, poz. 2101 ze zm.), a ponadto, jak wynika z art. 12b ust. 1 tej ustawy , opracowania te są weryfikowane pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w geodezji i kartografii w szczególności dotyczącymi wykonywania pomiarów oraz opracowywania wyników tych pomiarów oraz kompletności przekazywanych wyników. Organ wyjaśnił także, dlaczego pomiary powierzchni i odległości, zgodnie z przepisami prawa geodezyjno- kartograficznego, nie mogą być dokonywane po ukształtowaniu powierzchni terenu, a wszystkie pomiary prowadzi się w rzucie prostopadłym. Mogło to wpłynąć na rozbieżności w powierzchni działek podawanej przez skarżącego i ustalonej przez organ, gdyż działki będące przedmiotem postępowania jak wskazywał sam skarżący w piśmie z dnia 24 marca 2014 r. znajdują się na terenie pofałdowanym ( tzw. Garbate Mazury).

W ocenie sądu organ należycie uzasadnił i poprzedził wnikliwą analizą zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalenie, że powierzchnię użytkowaną rolniczo przez skarżącego w 2013 r. należy przyjąć na podstawie wyników kontroli z 2013 r. Organ przyjmował powierzchnie zmierzone w ramach kontroli z 2014 r., ale pomniejszone o powierzchnie obszarów wyłączonych, zmierzonych na obrazie ortofotomapy z dnia 6 maja 2013 r. Wcześniej organ, mając na uwadze podnoszone przez stronę i poparte dowodami w postaci opinii geodetów G. K. i A. Z. zastrzeżenia co poprawności wykonywania pomiarów przez inspektorów terenowych w 2013 r., przede wszystkim nie zachowanie zasady rejestracji punktów w odstępach max co 25 m. i brak spójności danych wektorowych udostępnionych skarżącemu przez organ, co pozwalało domniemywać, w ich ocenie, że niezgodnie z Instrukcją stosowane były różne techniki pomiaru dla tej samej działki, a nie tylko pomiar odbiornikiem GPS, przeprowadził 21 maja 2015 r. w terenie pomiar kontrolny, sprawdzający prawidłowość wyników pomiarów wykonanych w czasie kontroli z 2013 r. Opis czynności i wyniki pomiaru opisane zostały w notatce służbowej z 23 maja 2015 r.( w aktach) W czasie pomiaru kontrolnego inspektorzy wyznaczyli powierzchnie trzech działek A – 47,75 ha, A2 – 1,38 ha, B – 34,70 ha rejestrując punkty nie rzadziej niż 25 metrów, następnie pomijając co drugi punkt , a w trzecim wariancie wykorzystując do pomiaru punkty wypadające na załamaniu granicy. Wyniki pomiaru dla poszczególnych działek mieściły się w granicach tolerancji przyjętej dla urządzenia pomiarowego. Przy pomiarach był obecny skarżący.

Organ precyzyjnie i szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnia poszczególne powierzchnie wyłączeń na poszczególnych działkach A i B odwołując się do konkretnych szkiców i fotografii wykonanych w 2013 r. obrazujących stan działki w danym miejscu i konfrontując to dodatkowo z fotografiami tego samego obszaru z 2014r. Widoczne na fotografiach zadrzewienia i zakrzaczenia oraz zachwaszczenie terenu, z uwagi na treść § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm, stanowiły uzasadnioną podstawę do uznania tych obszarów jako niekwalifikujących się do dopłat w 2013 r. Organ zasadnie uznał, że ortofotomapa z 6 maja 2013 r. mogła stanowić podstawę do określenia obszarów niekwalifikujących się do dopłat w 2013 r., gdyż sposób użytkowania tych terenów w okresie między datą sporządzenia mapy a datą kontroli w gospodarstwie skarżącego i wykonania zdjęć nie mógł w istotny sposób ulec zmianie. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo opisał poszczególne wykluczone z płatności części działki A tj. obszar w centralnej części działki A wzdłuż rowu w kształcie lit Y o pow. 5,34 ha i obszar w części południowo zachodniej o pow. 2,12 ha , łącznie 7,46 ha , które podlegało odliczeniu od powierzchni działki A - 61,37 ha zmierzonej w trakcie kontroli na miejscu w 2014 r.

Równie starannie i szczegółowo organ opisał i uzasadnił 7 wykluczeń dotyczących działki rolnej B o łącznej powierzchni 4,76 ha, podzielając tym samym ustalenia i ocenę dokonaną przez organ I instancji.

Nie budzą także wątpliwości i zastrzeżeń wyliczenia przysługującej skarżącemu płatności na 2013 r., które zostały szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Organ odniósł się także do podnoszonego przez skarżącego zarzutu, że na niektórych fotografiach tabliczki są błędnie oznaczone, wyjaśniając, że na podstawie szkiców pomiaru dołączonych do raportu z kontroli może określić miejsce i kierunek każdej fotografii . Organ porównywał także w razie wątpliwości fotografie z 2013 r z fotografiami tego samego miejsca wykonanymi w 2014r. Tak jak wyjaśniał w uzasadnieniu decyzji niektóre fotografie z niepełnym ( wytartym) nr są też powielane przez inne fotografie tego samego miejsca z prawidłową tabliczką z pełnym numerem i wówczas były brane pod uwagę. W takiej sytuacji mimo występujących pewnych nieprawidłowości w tym zakresie nie ma podstaw do zakwestionowania ustaleń organu w zakresie obszarów niekwalifikujących się do dopłat w 2013 r. Ustalenia były bowiem w przedmiotowym postępowaniu poczynione w oparciu o różne dowody, które nawzajem się uzupełniały. W ocenie sądu organ tym samym nie naruszył w sprawie art. 80 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z 2007r. z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:

1/ stoi na straży praworządności;

2/ jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3/ udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4/ zapewnia stronom na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie , przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań ; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się . (ust. 2)

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. (ust. 3) .

Przepis art. 3 ustawy z 2007 r. wprowadza odstępstwa od zasad kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej. W postępowaniu tym to nie organ administracji publicznej, a posiadacz (faktycznie korzystający ) gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W znacznym stopniu postępowanie dowodowe opiera się więc na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania , a tym samym nastąpiło przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. To rolnik zatem odpowiada za treść wypełnionego wniosku i to na nim także spoczywa obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki, które pozwalają na odstąpienie od wykluczeń stosowanych w przypadku rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowaną a kwalifikującą do płatności. W przeciwieństwie do sformułowań zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a, organ administracji nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zakres czynności, które muszą być przeprowadzone przed wydaniem decyzji we wskazanych przedmiotach określony jest w przepisach prawa unijnego i omawianej ustawy. Takimi czynnościami są właśnie kontrole, o których mowa w art. 30-33 ustawy z 2007 r. Jak wskazuje w swoich orzeczeniach NSA, konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a. to jest zasady prawdy obiektywnej ( wyrok NSA z 14 czerwca 2016 r. sygn.. II GSK 184/15 , wyrok NSA z 19 października 2010 r. sygn. II GSK 869/09 , wyrok NSA z 11 maja 2017 r. sygn. II GSK 2748/15 – dostępne www.nsa.gov.pl )

W świetle reguł dowodowych zawartych w cyt. art. 3 zarzuty, że organ nie uwzględnił wniosku dowodowego strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji i kartografii na okoliczność prawidłowości wytyczenia linii przebiegu działek A i B i okoliczność zgodności postępowania inspektorów terenowych z wytycznymi "Instrukcji realizacji kontroli powierzchniowych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nie są uzasadnione. Przede wszystkim wniosek strony o przeprowadzenie dowodu przez organ nie jest dowodem przedstawionym przez stronę w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy. W ten sposób strona domaga się od organu aby przeprowadził taki dowód. Ponadto należy wskazać, że podstawą uchylenia decyzji organu może być tylko takie naruszenie przepisów postępowania, które może mieć wpływ na wynik sprawy. Zarzuty dotyczące wytyczenia linii przebiegu działek skarżącego zostały przez organ uwzględnione zgodnie ze stanowiskiem strony, co ostatecznie spowodowało przyznanie płatności tyle, że nie w pełnej wysokości. Natomiast zarzuty co do prawidłowości postępowania inspektorów w czasie kontroli muszą dotyczyć okoliczności, które wpływają w jakiś sposób na ustalenia mające znaczenie dla rozstrzygnięcia. Nie każde naruszenie "Instrukcji realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni" opracowanej przez ARiMR w W. skutecznie podważa wyniki kontroli i pozbawia mocy dowodowej protokół pokontrolny. W postępowaniu musi zostać wykazane, że naruszenie to doprowadziło do przyjęcia błędnych lub nieprawdziwych ustaleń przez wykonujących swoje czynności inspektorów. Fakt, że inspektorzy przyjęli w 2013 r. inny przebieg granic działek, co mogło wynikać z braku wyraźnych granic w terenie między gospodarstwami beneficjantów, nie oznacza równocześnie, że wszystkie ustalenia z kontroli na miejscu w tym dokumentacja zdjęciowa są niewiarygodne. Zarzucana przez skarżącego obecność jakiejś kobiety w czasie kontroli gospodarstwa w 2013 r. nie ma, zdaniem sądu znaczenia dla oceny materiału w postaci zdjęć fragmentów działek, a to przede wszystkim one oraz ortofotomapa z 6 maja 2013 r. stanowiły podstawę wykluczeń. Nie ma także podstaw do podważenia w sprawie mocy dowodowej dokumentu jakim jest protokół kontroli na miejscu podpisany przez sporządzających go inspektorów. W sprawie II GSK 730/15 dotyczącej beneficjenta, u którego kontrola była przeprowadzona w tym samym czasie NSA uchylił wyrok WSA w Łodzi oddalający skargę z uwagi na rozbieżności co do powierzchni obszaru podlegającego wyłączeniu w uwagach do raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni a raportem sporządzonym dla potrzeb oceny realizacji programu rolnośrodowiskowego i niewyjaśnienie tych wątpliwości. Z tego względu Sąd wskazywał na potrzebę także przesłuchania świadków i wyjaśnienia ewentualnego uczestnictwa w kontroli osoby nieuprawnionej. W niniejszej sprawie wszystkie wykluczenia z płatności zostały należycie wykazane i uzasadnione, a skarżący nie wykazał aby obecność osoby nie wskazanej w protokole mogła mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, której istotą jest ustalenie powierzchni użytkowanej rolniczo, utrzymywanej w dobrej kulturze rolnej. Udział nieznanej kobiety w ocenie jakości drzewek owocowych od której zależy płatność rolnośrodowiskowa stanowił podstawę uchylenia przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] decyzji organu I instancji odmawiającej przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. , co wynika z jej uzasadnienia ( str. 11).

W rozpatrywanej sprawie jakość drzewek owocowych nie miała znaczenia dla uzyskania płatności.

Powoływanie się przez skarżącego na treść "Protokołu z kontroli gospodarstwa rolnego" Nr 94/BMI/13 z dnia 24 sierpnia 2013 r. przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą – Centrum Jakości AgroEko Sp. z o.o. nie może podważać ustaleń kontroli na miejscu przeprowadzanej przez inspektorów ARiMR w zakresie kwalifikowalności powierzchni do dopłat. Kontrola taka przeprowadzana jest tylko pod kątem spełniania przez rolnika wymagań dla gospodarstwa ekologicznego tj. wymagań rozporządzenia (WE) nr 834/2009, rozporządzenia (WE) nr 889/2008 i ustawy o rolnictwie ekologicznym, a z protokołu nie wynika czy wizytacji w terenie poddawane było całe 100 ha sadu. Ponadto kontroli była przeprowadzona dwa tygodnie po kontroli przeprowadzonej przez BKM i w tym czasie część zachwaszczeń i zakrzaczeń mogła zostać usunięta. Gdy chodzi o stan sadzonek protokół stwierdza, że sadzonki są w różnym stanie, duże rozkwitłe, ale też obumarłe, wypuszczające nowe pędy w dolnych partiach rośliny.

Niezasadny jest też zarzut nieprzesłuchania w charakterze świadków 4 inspektorów przeprowadzających kontrolę oraz A.B. i B. K. na okoliczność wykonywania czynności kontrolnych, miejsca czasu i sposobu ich wykonywania ilości osób wykonujących czynności, w tym na okoliczność, że czynności te wykonywała także kobieta, która nie została uwzględniona w protokole. Osoby te składały obszerne i logiczne wyjaśnienia dotyczące przebiegu kontroli, które znajdują się w aktach sprawy. Gdy chodzi o wskazanych jako świadków A. B. i B. K., to zauważyć należy, że w aktach znajdują się ich jednakowo brzmiące oświadczenia, natomiast wniosek o ich przesłuchanie skarżący złożył dopiero w 2015r.

Organ nie uchybił też wymogom z art. 3 ust. 1 ustawy, zawiadamiając skarżącego, zgodnie z jego wnioskiem o podejmowanych czynnościach i udostępniając wyniki kontroli, w tym dokumentację zdjęciową i płyty z wynikami pomiarów zawierających dane punktów z GPS. Organ wyjaśnił też stronie dlaczego nie ma podstaw do udostępnienia jej ortofotomapy i gdzie może uzyskać taki dostęp.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo rozważył i ocenił, że w sprawie nie ma podstaw do odstąpienia od zastosowania obniżek i wyłączeń. Organ prawidłowo zastosował art. 73 ust. 1 Rozporządzenia (WE) Nr 1122/2009, zgodnie z którym zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy.

W rozpoznawanej sprawie organ miał podstawę do przyjęcia, że skarżący zgłosił we wniosku w ramach działki A i B powierzchnię, która nie była użytkowana rolniczo (tereny zadrzewione, zakrzewione, porośnięte równinnością charakterystyczną dla obszarów podmokłych). Prawidłowo też wyjaśnił, że wystąpienie z wnioskiem o przyznanie płatności jest zależne od woli strony i jej obowiązkiem jest staranne i rzetelne wykazanie okoliczności warunkujących spełnienie przesłanek do przyznania dopłat. Informacje podane przez stronę we wniosku są bowiem dla organu administracji wiążące i stanowią podstawę do jego oceny, w szczególności w zakresie różnic między zadeklarowaną, a rzeczywistą powierzchnią upraw. Tym samym kluczowe znaczenie dla wyniku postępowania ma rzetelne odzwierciedlenie stanu działek wykorzystywanych rolniczo. Składając wniosek o przyznanie płatności strona oświadczyła, że zna zasady przyznawania płatności i potwierdziła prawdziwość danych zawartych w treści formularza wniosku. Zakładając zatem, że skarżący miał wiedzę na temat zasad przyznawania płatności, nie sposób przyjąć, że zgłoszenie do płatności obszarów, na których nie była prowadzona działalność rolnicza, nie wynika z winy producenta rolnego. Winy strony nie wyklucza również podniesiona przez stronę w toku postępowania argumentacja dotycząca stanu, w jakim w dniu kontroli znajdował się sporny grunt, tj., że stan gruntu był wynikiem niekorzystnych warunków atmosferycznych - długa zima z obfitymi opadami, a następnie ciągłe deszcze wiosną i latem powodujące zastoiska wodne i uniemożliwiające niezwłoczne wykonanie zabiegów agrotechnicznych. Na okoliczności te skarżący powołał się bowiem dopiero po otrzymaniu protokołu z kontroli w marcu 2014 r. Wcześniej tych okoliczności nie podnosił. Tymczasem składając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego organ mógł uznać, że strona nie wywiązała się z podjętego zobowiązania i nie zgłosiła zmiany sposobu użytkowania gruntów na skutek zaistnienia niekorzystnych warunków atmosferycznych.

Organ zasadnie stwierdził także, że w niniejszej sprawie nie będzie miał zastosowania art. 75 Rozporządzenia Nr 1122/2009. Jak stanowi ust. 1 wskazanego przepisu, jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. (...) ", natomiast w myśl ust. 2: "Przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość. "

Zgodnie z art. 31 Rozporządzeniem Nr 73/2009, za działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych uznane zostały przypadki takie jak:

a) śmierć rolnika;

b) długookresowa niezdolność rolnika do pracy;

c) poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa;

d) wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich;

e) choroba epizootyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub część tych zwierząt.

Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania należy zgodzić się z organem , że skarżący nie spełnił warunków formalnych, od których zależy możliwość uwzględniania siły wyższej, gwarantująca zachowanie prawa do płatności w pełnej wysokości, gdyż nie powiadomił organu na piśmie w terminie 10 dniu o takich nadzwyczajnych okolicznościach, za jakie ewentualnie mogłyby zostać uznane warunki pogodowe na tym terenie, na które skarźący się powoływał w swoich pisamach. Skarżący mógł też wycofać części działki A i B bez negatywnych konsekwencji, do dnia powiadomienia przez organ I instancji o nieprawidłowościach we wniosku. Wycofanie części wniosku nie może być natomiast składane w celu uniknięcia nałożenia sankcji (art. 25 Rozporządzenia Nr 1122/2009. ).

Z powyższych względów Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.

E.C.