Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2134/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art 223
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
article: § 20 ust 4
journal: Dz.U. 2006 nr 236 poz 1707
law: Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 6 grudnia 2006 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i  dyscyplinarnego wobec studentów

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Monika Nowicka, Sędziowie NSA Jolanta Rajewska, Małgorzata Pocztarek (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Latocha, po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów [..]od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 230/13 w sprawie ze skargi J.A.S.M. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów [..] z dnia 19 grudnia 2012 r. w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego 1. uchyla punkt 1 i 3 zaskarżonego wyroku i w tym zakresie sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od J.A.S.M. na rzecz Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów [..]kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 230/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi J.A.S.M. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów [..] z dnia 19 grudnia 2012 r. w przedmiocie wymierzenia kar dyscyplinarnych, w pkt 1. uchylił punkt II zaskarżonego orzeczenia w części utrzymującej w mocy punkt I orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów [..]z dnia 18 czerwca 2012 r. oraz punkt I orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów [..]z dnia 18 czerwca 2012 r.; w pkt 2. oddalił skargę w pozostałym zakresie ; w pkt 3. zasądził od Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów [..]na rzecz skarżącego J.A.S.M. kwotę 457,00 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania ; oraz w pkt 4. określił, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie może być wykonana.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Komisja Dyscyplinarna dla Studentów [..]orzeczeniem z dnia 18 czerwca 2012r., po rozpoznaniu sprawy studenta I roku kierunku [..][..]Uniwersytetu [..]J.A.S.M. obwinionego o to, że:

1. w dniu 17 października 2011r. wtargnął na zajęcia z [..]II roku prowadzone przez dr hab. B.S. w [..]i kierował groźby pozbawienia życia wobec studenta M.M.,

– tj. o czyn uchybiający godności studenta [..], naruszający przepisy obowiązujące na [..] (w tym art. 189 ust. 2 pkt 3 Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, § 9 Regulaminu Studiów [..]oraz treść złożonego przez siebie ślubowania) oraz wypełniający znamiona przestępstwa z art. 190 § 1 kodeksu karnego ,

2. w dniu 21 października 2011 r. podczas zabawy z okazji otrzęsin dla studentów I roku w Klubie [..]w [..]dokonał czynnej napaści na studenta II roku [..], przedstawiciela organizacji studenckiej – A.J.,

– tj. o czyn uchybiający godności studenta [..], naruszający przepisy obowiązujące na [..] (w tym art. 189 ust. 2 pkt 3 Ustawy, § 9 Regulaminu Studiów [..], oraz treść złożonego przez siebie ślubowania) oraz wypełniający znamiona przestępstwa m.in. z art. 158 § 1 kodeksu karnego w zb. z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.;

3. w dniu 6 grudnia 2011 r. na terenie Domu Studenta nr 2 w [..]wywołał bójkę, w której następnie uczestniczył i naraził studenta [..]K.Y.F. na bezpośrednie niebezpieczeństwo naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia przy czym jednocześnie kierował wobec ww. studenta groźby pozbawienia go życia,

– tj. o czyn uchybiający godności studenta [..], naruszający przepisy obowiązujące na [..] (w tym art. 189 ust. 2 pkt 3 Ustawy, § 9 Regulaminu Studiów [..]stanowiącego Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 30/2009 z dnia 29.06.2009 r., oraz treść złożonego przez siebie ślubowania) oraz wypełniający znamiona przestępstw m.in. z art. 190 § 1 kodeksu karnego i art. art. 158 § 1 w zb. z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.;

uznała winnego tego, że

I. w dniu 17 października 2011 r. wtargnął na salę, na której odbywały się zajęcia z [..]II roku prowadzone przez dr hab. B.S. w Katedrze i Zakładzie [..],w [..]i swoim zachowaniem zakłócił proces dydaktyczny; czyn ten uznał za uchybiający godności studenta [..], naruszający przepisy obowiązujące na [..]- tj. art. 189 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, § 9 pkt. 3 i 5 Regulaminu Studiów [..]oraz treść złożonego przez siebie ślubowania,

i za to na podstawie art. 212 pkt 3 Ustawy wymierzyła mu karę nagany,

II. w dniu 6 grudnia 2011 r. na terenie Domu Studenta nr 2 w [..]uczestniczył w bójce i tym samym stworzył zagrożenie zdrowia własnego i innych osób - w tym m.in. studenta [..]K.Y.F. oraz studentki M.O.; czyn ten uznał za uchybiający godności studenta [..]i naruszający przepisy obowiązujące na [..]- tj. art. 189 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, § 9 pkt. 3 i 5 Regulaminu Studiów [..]oraz treść złożonego przez siebie ślubowania,

i za to na podstawie art. 212 pkt 3 Ustawy wymierzyła mu karę nagany,

III. za czyny określone w pkt I i II na mocy art. 85 kodeksu karnego i art. 86 § 1 kodeksu karnego oraz art. 212 pkt 3 Ustawy, wymierzyła mu karę nagany z ostrzeżeniem,

IV. w pozostałym zakresie uniewinniła obwinionego - tj. od czynu zarzuconego mu w pkt (2) wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego i o ukaranie.

W uzasadnieniu orzeczenia uznano czyn polegający na wtargnięciu na salę, na której odbywały się zajęcia z [..]II roku i zakłóceniu procesu dydaktycznego za uchybiający godności studenta [..]oraz naruszający przepisy obowiązujące na [..]- § 9 pkt 3 i 5 Regulaminu Studiów, nakazujący studentom dbanie o godność studenta i przestrzeganie zasad współżycia społecznego. Do przestrzegania przepisów Uczelni oraz do postępowania zgodnie z treścią ślubowania i regulaminu studiów zobowiązuje studenta art. 189 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 Ustawy prawo o szkolnictwie wyższym oraz treść złożonego ślubowania. Komisja dała wiarę świadkom dr hab. B.S., M.M., E.L. i P.K., uznając je za wiarygodne, spójne i logiczne. Wyjaśnieniom obwinionego Komisja dała wiarę jedynie w zakresie, w jakim potwierdzają zeznania świadków, uznając pozostałe za niewiarygodne i stanowiące próbę pokazania się w dobrym świetle.

Przy ocenie zachowania obwinionego i wyborze kary Komisja wzięła pod uwagę okoliczności łagodzące- fakt, że obwiniony nie był wcześniej karany, różnice międzykulturowe między nim a studentem M. oraz działanie w ramach zamiaru nagłego. Za okoliczność obciążającą Komisja uznała nadmierną, agresywną reakcję obwinionego na zwykłe nieporozumienie.

Odnośnie drugiego zarzucanego czynu Komisja podała, że nie jest w stanie jednoznacznie ustalić czy doszło do zarzucanych obwinionemu czynów, a jeżeli nawet doszło, to czy wywołał je obwiniony ze swojej winy. W związku z tym Komisja uniewinniła obwinionego od zarzucanego mu czynu.

Co do trzeciego z zarzucanych obwinionemu czynów Komisja uznała, że w dniu 6 grudnia 2011 r. na terenie Domu Studenta nr 2 w [..]uczestniczył on w bójce i stworzył zagrożenie zdrowia własnego i innych osób. Czyn ten stanowił naruszenie § 9 pkt. 3 i 5 Regulaminu Studiów, nakazujący dbanie o godność studenta i przestrzeganie zasad współżycia społecznego. Do przestrzegania przepisów obowiązujących na Uczelni oraz do postępowania zgodnie z treścią ślubowania i regulaminu studiów zobowiązuje studenta treść art. 189 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 Ustawy prawo o szkolnictwie wyższym a także treść ślubowania. Komisja dała wiarę świadkowi K.Y.F co do przebiegu zdarzenia przy recepcji oraz faktu bójki między studentami na korytarzu, przy schodach. Uznała je w tej części za wiarygodne, spójne i logiczne. W pozostałym zakresie - tj. odnośnie zdarzeń w pokoju świadka mających miejsce przed bójką na korytarzu , z uwagi na istniejące wątpliwości (m.in. brak innych dowodów), Komisja nie dała im wiary.

Przy ocenie zachowania obwinionego i wyborze kary Komisja wzięła pod uwagę okoliczności łagodzące, tj. fakt, że obwiniony nie był wcześniej karany, różnice międzykulturowe jakie dzielą obwinionego i studenta F., oraz działanie obwinionego w ramach zamiaru nagłego. Za okoliczność obciążającą Komisja uznała znaczny stopień społecznej szkodliwości czynu przejawiający się w nadmiernie agresywnej reakcji obwinionego na zwykłe nieporozumienie. Na ocenę tę pośrednio miała też wpływ krążąca wśród studentów oraz nauczycieli akademickich i władz Uczelni opinia o nadmiernie agresywnych zachowaniach obwinionego.

W następstwie wniesionego odwołania przez J.A.S.M. od ww. orzeczenia Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna [..]zmieniła zakwestionowane rozstrzygnięcie Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów [..]w ten sposób, że wyeliminowała z orzeczenia pkt III, zaś w pozostałym zaś utrzymała orzeczenie w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że Komisja Dyscyplinarna prawidłowo przeprowadziła postępowanie, jak również w wystarczająco wnikliwy i rzetelny sposób oceniła zebrany materiał dowodowy. W oparciu o zasady logiki oraz wiedzy i doświadczenia życiowego określiła powody, dla których przyznała lub odmówiła przyznania poszczególnym dowodom wiarygodności. Dokonała właściwych ustaleń faktycznych i w sposób zasadny przypisała obwinionemu winę w zakresie zdarzeń opisanych w pkt nr 1 i 3 i uniewinniła obwinionego od czynu zarzucanego mu w pkt 2. Odwoławcza Komisja podzieliła stanowisko Komisji zawarte w uzasadnieniu, w szczególności odnośnie zakwalifikowania czynu studenta jako naruszenia § 9 pkt 3 i 5 Regulaminu Studiów oraz treści ślubowania.

Oddalając składane wnioski dowodowe, Komisja Dyscyplinarna uzasadniała wystarczająco swoje decyzje, które Odwoławcza Komisja podzieliła. Odwoławcza Komisja wskazała, że z uzasadnienia orzeczenia wynika, że Komisja nie powzięła wątpliwości przy ustalaniu stanu faktycznego; dopiero wówczas gdyby one zaistniały, można byłoby je ocenić na korzyść obwinionego.

Odnośnie zarzutów dotyczących zdarzenia z dnia 6 grudnia 2011 r. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna wskazała , że słowo "bójka" ma znaczenie potoczne, a nie znaczenie nadane mu przez doktrynę i orzecznictwo do art. 158 § 1 k.k.

Komisja Odwoławcza uznała ustalenia faktyczne co do przebiegu zdarzenia poczynione przez Komisję za prawidłowe. Odnośnie do zarzutu dotyczącego opinii o zachowaniu obwinionego Odwoławcza Komisja podała, że opinia została wzięta pod uwagę nie jako podstawa do orzekania o winie, ale jako pośrednia podstawa wpływająca na wymiar kary. Komisja Dyscyplinarna miała prawo przy wymiarze kary wziąć pod uwagę ww. opinię albowiem oceniono studenta jako przyszłego lekarza. Komisja nie przychyliła się też do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 4 i 7 k.p.k., uznając twierdzenia obwinionego za dowolną polemikę z ustaleniami Komisji.

Natomiast zarzut naruszenia art. 85 i 86 § 1 k.k. Komisja uznała za słuszny uznając, że nieprawidłowe było połączenie przez Komisję wymierzonych kar i wymierzenie obwinionemu kary łącznej na zasadzie przepisów kodeksu karnego. Żadne przepisy nie wskazują na możliwość stosowania przepisów kodeksu karnego w sprawach dyscyplinarnych. W konsekwencji pkt III orzeczenia dotyczącego kary łącznej wyeliminowano.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J.A.S.M. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia, zarzucając mu naruszenie art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 223 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez utrzymanie zaskarżonego orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów [..]z dnia 18 czerwca 2012 r.

W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna dla Studentów [..]wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Sąd I instancji uznał, że skarga w części zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, iż kwestia odpowiedzialności dyscyplinarnej studentów unormowana jest w rozdziale 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym ( tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".

Zgodnie z art. 211 ust. 1 ustawy za naruszenie przepisów obowiązujących w uczelni oraz za czyny uchybiające godności studenta student ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną przed komisją dyscyplinarną albo przed sądem koleżeńskim samorządu studenckiego.

Komisje dyscyplinarne rozstrzygają samodzielnie wszelkie zagadnienia faktyczne oraz prawne i nie są związane rozstrzygnięciami innych organów stosujących prawo, z wyjątkiem prawomocnego skazującego wyroku sądu ( art. 213 ust. 4 ustawy).

Do postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego wobec studentów, z wyjątkiem postępowania przed sądem koleżeńskim, w sprawach nieuregulowanych w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, z wyłączeniem art. 82 ( art. 223 ustawy).

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 224 ustawy Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał w dniu 6 grudnia 2006 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec studentów ( Dz. U. nr 236, poz.1707), zwane dalej "rozporządzeniem".

Przepisy obowiązujące na uczelni [..]to Regulamin Studiów [..], stanowiący załącznik nr 1 do uchwały Nr 13/2011 Senatu [..]z dnia 28 marca 2011 r. ( dostępny na stronach internetowych uczelni) .

Następnie Sąd i instancji wskazał, iż zarzuty skargi dotyczące pierwszego z tych czynów dotyczyły przede wszystkim naruszenia przepisów postępowania przez oddalenie wniosków dowodowych skarżącego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność przebiegu zdarzeń w dniu 17 października 2011 r.

Skarżący w toku postępowania składał wnioski o przesłuchanie świadków na okoliczność przebiegu zdarzeń w tym dniu. Pierwszy raz takie wnioski złożył jego obrońca podczas rozprawy Komisji Dyscyplinarnej w dniu 30 marca 2012 r. ( k.194), wnosząc o przesłuchanie A.M., Z.B., P.W.. Wniosek o ponowne przesłuchanie tych świadków obrońca skarżącego złożył w piśmie z dnia 25 maja 2012 r., wnosząc również o przesłuchanie świadka A.S.. Osoby te miały zeznawać na okoliczność miejsc, w których skarżący tego dnia się znajdował , a w konsekwencji –że skarżący nie mógł znaleźć się w określonym czasie w miejscu wskazanym przez świadków ( k. 284-285 ). Wnioski te oddalono. Sam skarżący w dniu 18 czerwca 2012 r. stwierdził, że tego dnia w porze, w której miał uczestniczyć w zdarzeniu na uczelni, był w [..] ( k.315).

Sąd nie podzielił poglądu organu, wyrażonego w odpowiedzi na skargę, że art. 223 ustawy uprawniał do oddalenia wskazanych wniosków dowodowych skarżącego , bowiem członkowie Komisji mogli uznać za dostatecznie udowodnione okoliczności wynikające z zeznań świadków w postępowaniu wyjaśniającym, nie uchybiając przepisom procedury karnej , a zwłaszcza prawu do obrony. Taki pogląd mógłby –ewentualnie - zostać zaakceptowany , gdyby skarżący składał kolejne wnioski o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność przebiegu zdarzenia w dniu 17 października 2011 r., mimo że wcześniej zawnioskowani przez niego na te same okoliczności świadkowie zostali przesłuchani i gdyby zeznania wnioskowanych przez niego świadków miały powielać zeznania już złożone. Tymczasem wnioski składane przez skarżącego miały wykazać, że nie mógł być na terenie uczelni w czasie, kiedy miały być przeprowadzane określone zajęcia dydaktyczne. O ile kwestia ta nie została dostatecznie naświetlona w pierwszym wniosku, to już w drugim wyraźnie tę kwestię wskazano.

Sąd podkreślił, że przepis § 20 ust. 4 rozporządzenia stanowi, że w trakcie rozprawy komisja dyscyplinarna, na wniosek stron lub z urzędu, dopuszcza dowody z zeznań świadków i opinii biegłych oraz inne dowody, jeżeli uzna, że ich przeprowadzenie jest istotne dla sprawy.

Zdaniem Sądu, nie oznacza to jednak, że sformułowanie "dopuszcza dowody (...) jeżeli uzna, że ich przeprowadzenie jest istotne dla sprawy" oznacza całkowitą i nieograniczoną uznaniowość gromadzenia materiału dowodowego, a podjęte przez komisję dyscyplinarną decyzje co do celowości przeprowadzenia dowodów mogą pozbawiać obwinionego możliwości wykazania bezzasadności stawianych mu zarzutów. Także stosowanie odpowiednio przepisów Kodeksu postępowania karnego, o czym mowa w art. 223 ustawy , nie oznacza dowolności stosowania tych przepisów.

W ocenie Sądu I instancji, nie do przyjęcia jest stanowisko organu, że przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez skarżącego w celu wykazania, że zarzucanego czynu nie popełnił , bowiem nie było go we wskazywanym miejscu o wskazanym czasie, nie jest istotne dla sprawy. Okoliczność, czy skarżący był na terenie uczelni w konkretnym czasie jest podstawową kwestią dla ustalenia, czy można przypisać mu popełnienie czynu mającego mieć miejsce w dniu 17 października 2011 r. Dopiero po przeprowadzeniu takich dowodów możliwe byłoby dokonanie ustaleń co do przebiegu zdarzeń w omawianym dniu, dokonanie oceny wiarygodności zeznań poszczególnych świadków czy ocena innego, zebranego w sprawie, materiału dowodowego. Zdaniem Sądu w omawianym przypadku nie sposób odmówić – w zakresie dotyczącym odmowy przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów- zasadności zarzutom skargi o naruszeniu wskazywanych w niej przepisów postępowania, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odmowa przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów dotyczących zdarzenia z dnia 17 października 2011 r. naruszyła prawo skarżącego do obrony.

W tej sytuacji Sąd uchylił orzeczenia komisji dyscyplinarnych w częściach dotyczących zdarzenia z dnia 17 października 2011 r.

Sąd nie uznał natomiast zasadności zarzutów skargi dotyczących czynu z dnia 6 grudnia 2011 r. Wyjaśnił, iż co do tego czynu zebrany został materiał dowodowy, na podstawie którego skarżącego uznano za winnego tego, że w dniu 6 grudnia 2011 r. na terenie domu studenckiego uczestniczył on w bójce i tym samym stworzył zagrożenie zdrowia własnego i innych osób. Czyn ten uznano za uchybiający godności studenta [..]i naruszający przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, Regulaminu Studiów i złożone ślubowanie. Skarżący nie kwestionował faktu, że brał udział w zdarzeniu w dniu 6 grudnia 2011 r. , zarzucał natomiast, że nie brał w bójce aktywnego udziału. Sąd zgodził się również z Odwoławczą Komisją Dyscyplinarną, że określenie "bójka", użyte w postępowaniu dyscyplinarnym może mieć znaczenie nie ustawowe, użyte w art. 158 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny ( Dz.U. nr 88, poz.553 ze zm.), lecz potoczne.

W ocenie Sądu materiał dowodowy dotyczący czynu z dnia 6 grudnia 2011 r. przypisanego skarżącemu został zebrany w sposób pełny, a następnie został oceniony wyczerpująco i prawidłowo, z poszanowaniem zasad określonych art. 7 k.p.k. Komisja Dyscyplinarna wskazała , na podstawie jakich dowodów ustaliła przebieg zdarzenia i oceniła zeznania świadków, uwzględniając wynikające z nich rozbieżności.

Sąd nie podzielił zarzutów skargi, że uzasadnienie orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej nie zawierało w koniecznym stopniu wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tego orzeczenia. Podkreślił, iż udział w bójce stwarzającej zagrożenie zdrowia został uznany przez Komisje obu instancji za czyn uchybiający godności studenta [..]– art. 189 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, § 9 pkt 3 i 5 Regulaminu Studiów i złożonego ślubowania. Komisja Dyscyplinarna powołała w uzasadnieniu orzeczenia treść wskazanych przepisów, a Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna, podzielając pogląd Komisji Dyscyplinarnej, do uzasadnienia tej Komisji w tym zakresie się wprost odwołała . W tym wypadku , mimo nawet braku przywołania treści przepisów przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną, odwołanie się do treści orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej należy w tym zakresie uznać za wystarczające.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna dla Studentów [..], zaskarżając go w części tj. w zakresie pkt 1. i pkt 3. zarzuciła mu naruszenie prawa materialnego tj.

1) błędną, wykładnię przepisu art. 223 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r. Nr 572 j.t )

2) § 20 ust. 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 6 grudnia 2006 r. (Dz.U. z 2006 r. Nr 236, poz. 1707, ze zm.)

poprzez błędne i niezasadne przyjęcie, iż oddalenie wniosków dowodowych obwinionego o przesłuchanie świadków: A.M., Z.B., P.W. oraz A.S. nastąpiło z uchybieniem wyżej wymienionych podstaw prawnych, a nadto w sposób dowolny, całkowicie uznaniowy oraz z naruszeniem prawa obwinionego do obrony ustanowionego przepisem art. 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt 1. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że wnioski dowodowe obwinionego o przeprowadzenie dowodów z zeznań zawnioskowanych przez niego świadków, mające wykazać poprzez tezę dowodową, iż dnia 17 października 2011 r. w porze zajęć dydaktycznych z [..]nie mógł on uczestniczyć w przedmiotowych zajęciach, albowiem przebywał wówczas w [..]w [..], mając na względzie poczynione dotychczas ustalenia faktyczne, w sposób całkowicie zasadny uznano za mające stanowić wyłącznie polemikę z dokonanymi ustaleniami faktycznymi, niepopartą wiarygodnymi argumentami. Obwiniony w sposób absurdalny chciał bowiem wykazać przeciwieństwo dotychczas wiarygodnie ustalonych faktów. Stąd też uprawionym było założyć przez Komisję, iż rzeczone wnioski dowodowe obwinionego w sposób oczywisty zmierzają do przedłużenia toczącego się postępowania. Oddalenie wskazanych wniosków dowodowych obwinionego nie stanowiło jednocześnie wyrazu całkowitej i nieograniczonej uznaniowości oraz dowolności w gromadzeniu materiału dowodowego, gdyż przedmiotowa okoliczność posiadała ugruntowanie w dokładnym zbadaniu przez Komisję kwestii faktycznych niniejszego zdarzenia i poprzedzona została dokładną analizą jego elementów przedmiotowo istotnych. Podkreślono, iż obwiniony w swoim pierwszym piśmie w sprawie z dnia 13 grudnia 2011 r., adresowanym do Rzecznika Dyscyplinarnego dla Studentów [..]nie wspomniał, jakoby jego miejscem pobytu w czasie odbywania zajęć II grupy z [..]była [..]w [..], przez co nie mógł być obecny na wspomnianych zajęciach i dopuścić się zarzucanego mu czynu, zaś podniósł wspomnianą okoliczność dopiero na posiedzeniu Komisji w dniu 18 czerwca 2012 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zasadny jest zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku § 20 ust. 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 6 grudnia 2006r. w sprawie szczegółowego trybu trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec studentów ( Dz. U. Nr. 236, poz. 1707 ). W myśl wymienionego przepisu w trakcie rozprawy komisja dyscyplinarna, na wniosek stron lub z urzędu, dopuszcza dowody z zeznań świadków i opinii biegłych oraz inne dowody, jeżeli uzna, że ich przeprowadzenie jest istotne dla sprawy. Powołane rozporządzenie zostało wydane w oparciu o delegację ustawową – art. 224 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012r. Nr. 572 ze zm. ) i określa m. in. postępowanie przed komisjami dyscyplinarnymi w uczelni oraz przed odwoławczą komisją dyscyplinarną obejmujące rozpoznanie wniosku przez skład orzekający na posiedzeniu niejawnym oraz na rozprawie, jak też tryb wzywania i przesłuchiwania obwinionego, świadków i biegłych oraz przeprowadzania innych dowodów.

Z § 20 ust. 4 rozporządzenia wynika, iż komisja dyscyplinarna co do zasady posiada swobodę w zakresie postępowania dowodowego. Oznacza to, że komisja dyscyplinarna decyduje o tym jaki dowód przeprowadzić, a jedynym kryterium przy podejmowaniu decyzji jest ocena przydatności danego dowodu w sprawie.

Jak wynika z akt sprawy komisja dyscyplinarna podjęła decyzję o oddaleniu wniosku obrońcy obwinionego studenta, uznając że wniosek dowodowy nie zmierza do wyjaśnienia zdarzenia z dnia 17 października 2011r., a jedynie do przedłużenia postępowania. Zdaniem komisji zgromadzony materiał dowodowy na okoliczność popełnienia przez studenta przewinienia dyscyplinarnego w dniu 17 października 2011r. był wystarczający.

Oceniając w ten sposób wniosek dowodowy obrońcy obwinionego komisja działała w ramach przyznanych jej uprawnień (§ 20 ust. 4 rozporządzenia ) i nie przekroczyła granic swobodnej oceny w zakresie przydatności dla sprawy wnioskowanych dowodów.

Powyższa ocena znajduje pełne uzasadnienie w aktach postępowania dyscyplinarnego. Wynika z nich, że fakt zaistnienia zdarzenia w dniu 17 października 2011r. tj. wtargnięcie obwinionego studenta na salę uczelni, na której odbywały się zajęcia z [..]II roku, od początku nie był kwestionowany. Obwiniony student w piśmie z dnia 13 grudnia 2011r. ( k. 26 ) sam wskazywał na powód swojego zdenerwowania, wywołany zachowaniem innego studenta. Nigdy nie zaprzeczył temu, że zakłócił zajęcia dla studentów II roku, a jedynie zaprzeczał aby groził pozbawieniem życia koledze. Szczegółowy przebieg zdarzenia został opisany przez pokrzywdzonego, a pod opisem tym podpisało się kilkunastu innych studentów, będących świadkami zajścia. Ewentualne wątpliwości w świetle wyjaśnień obwinionego mógł wywoływać jedynie sam przebieg zajścia, a nie jego miejsce. Także na rozprawie przeprowadzonej przez komisję dyscyplinarną w dniu 30 marca 2012r. obrońca obwinionego podnosił, że jako świadków zdarzenia należy powołać wszystkich studentów uczestniczących w zajęciach ( k. 195 ). Oznacza to, że miejsce zajścia (uczelnia) nie było w dalszym ciągu kwestionowane. Sytuacja nie uległa zmianie także na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2012r., w trakcie której obrońca studenta zadawał pytania co do przebiegu zdarzenia ma terenie uczelni, nie wspominając w ogóle o tym, że do zarzucanego przewinienia nie mogło dojść, gdyż w tym czasie obwiniony przebywał poza uczelnią. Dopiero w dniu 25 maja 2012r.tj. po 7 miesiącach od zdarzenia obrońca studenta złożył wniosek dowodowy na okoliczność, że do zdarzenia w dniu 17 października 2011r. nie doszło , ponieważ obwiniony nie przebywał w tym czasie na uczelni. Wersję tę obwiniony podtrzymał na rozprawie w dniu 18 czerwca 2012r., stwierdzając że do żadnego zajścia w dniu 17 października 2011r. nie doszło.

W świetle dowodów zgromadzonych w sprawie, stanowiska obrońcy obwinionego i przyjętej przez niego linii obrony oraz wyjaśnień obwinionego, komisja dyscyplinarna prawidłowo uznała, że przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez obrońcę na końcowym etapie postępowania dyscyplinarnego służyłoby jedynie przewlekłości postępowania. Okoliczność, że zajście w dniu 17 października 2011r. miało miejsce na terenie uczelni, a było to przecież ustalenie najważniejsze w sprawie, przez wiele miesięcy nie było kwestionowane przez obwinionego i jego obrońcę. W takiej sytuacji przeprowadzanie wnioskowanych dowodów nie wnosiłoby nic nowego do sprawy, a prowadziło do niepotrzebnego przedłużenia postępowania.

Z tych względów dokonana w okolicznościach rozpoznawanej sprawy przez Sąd I instancji wykładnia § 20 ust. 4 rozporządzenia jest nieprawidłowa, co skutkowało uwzględnieniem skargi kasacyjnej.

Natomiast zarzut naruszenia art. 223 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym okazał się chybiony. W/wym. przepis w ogóle nie znajdował zastosowania w sprawie, a to z uwagi na uregulowanie kwestii przeprowadzania dowodów w postępowaniu dyscyplinarnym w przepisach rozporządzenia. Nadto przepis ten nie może zostać naruszony bez jednoczesnego wskazania na naruszenie odpowiednich przepisów Kpk, do których odsyła w sprawach nieuregulowanych w ustawie i w rozporządzeniu. Oznacza to, że powołanie zarzutu naruszenia art. 223 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym możliwe jest tylko w przypadku stosowania w sprawie dyscyplinarnej właściwych przepisów procedury karnej wraz ze wskazaniem przepisów Kpk , które były zastosowane nieprawidłowo lub też nie zostały zastosowane, choć powinny.

Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt. 2 Ppsa w związku z § 14 ust. 2 pkt. 2 lit.a rozporządzenia z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U nr. 163, poz. 1349 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.