Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1131/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1548
law: Ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw
article: art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 567
law: Ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
article: art. 16 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 6, art 17 ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity
article: art. 75 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1440
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2014 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia [...] 2014 r. nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

W dniu 19 maja 2014 r. A. M. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekunów przysługującego na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów w związku z opieką nad matką A. M. legitymującą się orzeczeniem stwierdzającym znaczny stopień niepełnosprawności na stałe.

Burmistrz Miasta K. decyzją z dnia [...] 2014 r., nr [...] odmówił A. M. prawa do zasiłku dla opiekuna wnioskowanego na A.M., w kwocie 520,00 zł miesięcznie, na okres od 1 lipca 2013 r. do bezterminowo, wraz z ustawowymi odsetkami.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż wnioskodawca sprawuje stałą opiekę nad niepełnosprawną matką i do 30 czerwca 2013 r. pobierał z tego tytułu świadczenie pielęgnacyjne.

Dalej organ wskazał, iż zasiłek dla opiekuna, przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa z dniem 1 lipca 2013 r., na podstawie uznanego za niekonstytucyjny art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. Zasiłek dla opiekuna przysługuje:

- na okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. (wraz z odsetkami),

- od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.

Następnie organ przytoczył treść art. 17 ust. pkt 1-3 oraz ust. 5 pkt 1-5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu na dzień 31 grudnia 2012 r. i stwierdził, iż A. M. pozostaje w związku małżeńskim z E. M., który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co wyklucza przyznanie jej synowi wnioskowanego świadczenia.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. M. podnosząc, iż do 30 czerwca 2013 r. przysługiwało mu świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką. Od tamtego czasu nie podejmował jakiejkolwiek pracy gdyż cały czas opiekuje się siedemdziesięciopięcioletnią, sparaliżowaną matką. Ponadto opiekuje się osiemdziesięciopięcioletnim ojcem, który sam jest schorowany i nie jest w stanie zapewnić opieki swojej żonie. Wskazał, iż jest jedyną osobą, która może sprawować opiekę nad rodzicami.

Decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy, po przytoczeniu treści art. 2 ust. 1 – 5, art. 4 , art. 5 i 10 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów oraz art. 17 ust 1, 1a oraz 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, wyjaśnił, iż w sprawie zachodzi negatywna przesłanka, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt. 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych według treści obowiązującej w dniu 31 grudnia 2012 r., bowiem maż A. M. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W sytuacji braku znacznego stopnia niepełnosprawności współmałżonka przepis ten uprawnia tego współmałżonka do ubiegania się o świadczenie opiekuńcze w razie spełnienia pozostałych przesłanek. W konsekwencji wyklucza to A M. jako osobę zobowiązaną do alimentacji swojej matki w dalszej kolejności po współmałżonku matki z kręgu podmiotów uprawnionych do zasiłku dla opiekuna, mimo spełniania pozostałych przesłanek i bez względu na fakt sprawowania opieki. Z samym faktem sprawowania opieki nie wiąże się automatycznie prawo do rekompensaty finansowej ze strony państwa ze środków publicznych w formie zasiłku dla opiekuna w razie niespełnienia wszystkich wymaganych przesłanek, które muszą zachodzić łącznie. Kolegium zaznaczyło, że w treści art. 17 w żadnej jednostce redakcyjnej tego przepisu ustawodawca nie uzależnił prawa do świadczenia od innych poza wymienionymi sytuacji, dlatego taki stan prawny zakazuje organom administracji publicznej stosowania pozaustawowych przesłanek, zwłaszcza o charakterze ocennym, w tym dotyczących wieku czy stanu zdrowia współmałżonka jako wymagającej opieki osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym.

Skargę na powyższą decyzję wniósł A. M. podnosząc, iż do 30 czerwca 2013 r. otrzymywał "zasiłek" w związku z opieką nad mamą. 15 maja 2014 r. weszła w życie ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, którym z mocy ustawy wygasła decyzja przyznająca świadczenia pielęgnacyjne dlatego niezrozumiałym jest dla niego dlaczego teraz nie może otrzymać wnioskowanego świadczenia. Podkreślił, iż opiekuje się chorą, sparaliżowaną matką, a ponadto opiekuje się swoim schorowanym wiekowym ojcem. Jest jedyną osobą sprawującą opiekę nad rodzicami.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżonej decyzji jest prawo do zasiłku dla opiekuna określone w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, (Dz. U. z 2014r, poz. 567) zwanej dalej jako "u.u.w.z". Zgodnie z art. 1 tej ustawy określa ona "warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego". Art. 2 ust. 1 u.u.w.z. stanowi z kolei, że "zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013 r."

Mając na uwadze powyższe, nie budzi wątpliwości, że ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów wiąże się z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r., K 27/13, który orzekł, że przepisy art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548) – na podstawie których wygasły dotychczasowe decyzje o świadczeniach pielęgnacyjnych – są niezgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z uzasadnieniem wyroku Trybunału przywrócenie stanu zgodnego z Konstytucją, to jest przywrócenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które świadczenie to utraciły od dnia 1 lipca 2013 r., wymagało bezzwłocznej interwencji ustawodawcy, który powinien wprowadzić stosowne korekty w systemie prawnym.

Orzekając na gruncie wskazanej wyżej ustawy organy obu instancji odmówiły A. M. przyznania zasiłku dla opiekuna za okres od 1 lipca 2013 r. do bezterminowo wraz z odsetkami powołując się na art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.u.w.z. oraz przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.

Zgodnie z powołanym wyżej art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 u.u.w.z. zasiłek dla opiekuna przysługuje: 1) za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) – dalej: "u.ś.r." w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.; 2) od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.

Z kolei art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu z dnia 31 grudnia 2012 r. stanowi, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy uznały, że skarżącemu nie przysługuje zasiłek dla opiekuna w związku z opieką nad matką A. M. w okresie od 1 lipca 2013 r. Organy ustaliwszy, że w tym okresie objęta opieką A. M. pozostawała w związku małżeńskim z E. M., który nie legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, przyjęły, iż uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego było wyłączone ze względu na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., który znajduje zastosowanie w związku z odesłaniem w art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 u.u.w.z., a tym samym nie można było przyznać wnioskowanego świadczenia dla opiekunów.

W ocenie Sądu argumentacja organów nie jest prawidłowa, zwłaszcza gdy uwzględni się szczególne okoliczności sprawy, oraz fakt, że wniosek A. M. dotyczył świadczenia stanowiącego docelowo rekompensatę za niekonstytucyjnie "wygaszone" świadczenie pielęgnacyjne.

W sprawie bezspornym jest, że decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] Burmistrz Miasta K. przyznał A. M. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką A. M. od 1 maja 2011 r. – na stałe. Organ odstąpił na podstawie art. 107 § 4 K.p.a. od uzasadnienia tej decyzji, lecz z kwestionariusza wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przed wydaniem tej decyzji wynika, iż także wówczas A. M. była zamężna – jej mąż E. M. ze względu na swój stan zdrowia nie był w stanie sprawować opieki nad chorą małżonką.

Pokreślić w tym miejscu trzeba, że rozpatrując wniosek o przyznanie A. M. zasiłku dla opiekuna, który przysługuje jej niejako "w miejsce" świadczenia pielęgnacyjnego, organy ponownie oceniają dokładnie ten sam stan faktyczny i operują dokładnie tymi samymi normami prawnymi (ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów nakazuje sięgać do ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu z 31 grudnia 2012 r.), jak we wcześniejszej sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego. Organy przyjęły jednak radykalnie odmienną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.

Zdaniem Sądu takie działanie należy uznać za nieprawidłowe.

Jak już wskazano, w rozpatrywanej sprawie o świadczenie dla opiekuna ubiega się osoba, której już wcześniej przysługiwało prawo szeroko rozumianego świadczenia opiekuńczego w postaci świadczenia pielęgnacyjnego, które to prawo wygasło z końcem czerwca 2013 r. na mocy niezgodnego z Konstytucją RP art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548).

Podkreślić trzeba, że przyczyną stwierdzenia niekonstytucyjności art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, którym "wygaszono" dotychczasowe świadczenia pielęgnacyjne, było stwierdzenie, iż ustawodawca dopuścił się naruszenia praw słusznie nabytych oraz zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Z całokształtu rozważań Trybunału Konstytucyjnego zawartych w wyroku K 27/13 wynika, że uznał on zastosowanie przyjętego w nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych rozwiązania za nieadekwatne do celu, jakim było wyeliminowanie nadużyć związanych z pobieraniem świadczeń pielęgnacyjnych przez osoby w rzeczywistości nieświadczące opieki. Trybunał z jednej strony wskazał, że "w imię wartości doniosłych konstytucyjnie ustawodawca może wyjątkowo odstąpić od zasady stabilności decyzji administracyjnych, modyfikując je na niekorzyść jednostki, a nawet wygasić wynikające z nich prawa podmiotowe", jednakże zaraz dodał, że "warunkiem koniecznym takiego zabiegu jest jednak działanie w celu urzeczywistnienia jakiejś normy konstytucyjnej, w sposób niearbitralny, oraz zagwarantowanie mechanizmów ochronnych podmiotom, których sytuacja uległa pogorszeniu. W związku z tym Trybunał Konstytucyjny uznał, że nie przekonuje teza, że dopiero wygaszenie wszystkich decyzji administracyjnych i poddanie wymogom nowej regulacji podmiotów posiadających dotychczas uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego, pozwoliło na ograniczenie kręgu osób, które nie sprawują faktycznej opieki nad osobą niepełnosprawną, a zarazem korzystają ze świadczeń, przez co nadużywają środków publicznych".

Mając na uwadze powyższe, przyjmując za punkt wyjścia opisane przez Trybunał zasady konstytucyjne takie jak zasada ochrony praw nabytych oraz zasada zaufania obywatela do Państwa, uznać należy za niedopuszczalne ograniczanie dostępu do świadczeń opiekuńczych (obecnie w postaci zasiłku dla opiekunów) osobom, którym te świadczenia (w postaci świadczeń pielęgnacyjnych) przysługiwały do końca czerwca 2013 r. na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych i wobec których nie można wykazać, że świadczeń tych nadużywały.

Inaczej rzecz ujmując, jeżeli beneficjent do 30 czerwca 2013 r. otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne przyznane na stałe decyzją ostateczną, opartą o określoną i dopuszczalną prawnie wykładnię ustawy o świadczeniach rodzinnych i zarazem decyzję wydaną w warunkach faktycznie usprawiedliwionych (ze względu na rzeczywistą opiekę beneficjenta świadczenia nad niepełnosprawnym), to przyznając obecnie zasiłek dla opiekunów w niezmienionym stanie faktycznym, organ nie może kwestionować tej przyjętej wcześniej w takim stanie faktycznym wykładni. Zasiłek dla opiekunów należy bowiem przede wszystkim postrzegać jako świadczenie rekompensujące słusznie nabyte, ale niekonstytucyjnie odebrane, świadczenie pielęgnacyjne; natomiast wtórnie dopiero jako świadczenie nowe. Zasiłek dla opiekunów służy przede wszystkim restytucji dotychczasowego uprawnienia opiekuńczego. Odmówienie zasiłku dla opiekunów osobie, która świadczeń opiekuńczych nie nadużywała, prowadzi do rezultatu niweczącego wskazania wyroku K 27/13. W istocie bowiem prowadziłaby do braku pełnego zrekompensowania szeroko rozumianych świadczeń opiekuńczych tym osobom, które świadczeń tych nie nadużywały i które zdaniem Trybunału nie powinny być ich pozbawione ze względu na konstytucyjnie chronioną zasadę ochrony praw nabytych i zaufania do organów państwa.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy trzeba mieć na względzie, że decyzja Burmistrza Miasta K. z dnia [...] 2011 r., [...] ukonstytuowała dla A. M. prawo nabyte, podlegające ochronie konstytucyjnej, które nie powinno być odebrane z takich jedynie powodów jak zmiana polityki przyznawania świadczeń, czy zmiana wykładni przepisów. Co więcej, A. M. pobierał świadczenie pielęgnacyjne w zaufaniu do organów państwa jako świadczenie należne i ze względu na nie, między innymi, kształtował swoją sytuację osobistą i zawodową na przyszłość.

Zauważyć nadto należy, iż organy w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] 2014 r. ([...]) nie wskazały, iż skarżący jest osobą, która faktycznie nadużywała świadczeń opiekuńczych (świadczenia pielęgnacyjnego) przyznanych jej decyzją administracyjną, a więc osobą, która w świetle wyroku Trybunału K 27/13 nie zasługiwałaby na objęcie jej konstytucyjną ochroną ze względu na ochronę praw słusznie nabytych i skonkretyzowanych decyzją administracyjną. Zdaniem Sądu taka okoliczność nie wynika też ze zgromadzonego w sprawie materiału.

Uwypuklenia wymaga fakt, iż organy I i II instancji jednoznacznie ustalił, że A. M. rzeczywiście sprawuje opiekę nad matką a ustalenia tego nigdy nie podważono. Nie podważono też ustaleń z których wynikało, że już w 2011 r. E. M. – mąż – A. M. z uwagi na stan zdrowia i zawansowany wiek nie był w stanie opiekować się małżonką.

Reasumując - w sprawie nie wykazano, aby jakiekolwiek ustalenia decyzji z dnia Burmistrza Miasta K. z [...] 2012 r. były błędne, bądź by nastąpiła jakakolwiek zmiana stanu faktycznego względem sytuacji skarżącego jaka istniała w dacie, gdy przyznawano mu następnie wygaszone świadczenie pielęgnacyjne. Odmowa zasiłku dla opiekuna podyktowana została natomiast tylko i wyłącznie przyjęciem radykalnie odmiennej, aniżeli uprzednio przyjęta w decyzji o świadczeniu pielęgnacyjnym, interpretacji przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b u.ś.r. W konsekwencji powstał stan nie do zaakceptowania w świetle zasad konstytucyjnych uwypuklonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 27/13: skarżący, który należał do kręgu osób rzeczywiście świadczących opiekę nad osobą bliską wymagającą tej opieki, został pozbawiony świadczeń opiekuńczych. W tym zakresie Sąd orzekający w całości zgadza się z tezą wyrażoną w podobnym stanie faktycznym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. II SA/Po 1118/14 oraz późniejszymi orzeczeniami tego Sądu z dnia 2 grudnia 2014 r. o sygn. II SA/Po 1181/14 oraz z dnia 22 stycznia 2015 r. o sygn. akt II SA/Po 1208/14 (wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie nie miał wątpliwości, co do tego, że wcześniejsza decyzja z 15 lipca 2011 r. o przyznaniu A. M. świadczenia pielęgnacyjnego kształtowała dla skarżącego skonkretyzowane i słusznie nabyte prawo. Słuszności nabycia prawa do tego świadczenia nie podważa fakt, że w orzecznictwie zgłasza się nieraz wątpliwości, co do sposobu wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Sąd podkreśla, że przyznanie A. M. świadczenia pielęgnacyjnego opierało się na umotywowanej prawnie prokonstytucyjnej wykładni wymienionego wyżej przepisu, która zresztą niejednokrotnie uznana została za trafną w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyrok z dnia 20 września 2013 r., I OSK 2/13 i I OSK 46/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z rezultatem tej wykładni nie znajduje uzasadnienia kwestionowanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi, wobec których są zobowiązane do alimentacji, jeśli niepełnosprawni pozostają w związku małżeńskim z osobą faktycznie (z uwagi na stan zdrowia) niezdolną do zapewnienia im niezbędnej opieki, nawet nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. W rozpatrywanej sprawie wiek E. M. (urodzonego w 1930 r.) oraz jego niekwestionowany, zły stan zdrowia pozwala, już w oparciu o wiedzę ogólną i doświadczenie życiowego, na uznanie, iż nie jest on w stanie sprawować stałej opieki nad swoją niepełnosprawną w stopniu znacznym żoną. Ponadto zauważyć należy, iż ustawodawca niejako z góry zakłada, iż każda osoba, która ukończyła 75 lat wymaga zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji i w związku z tym domniemaniem wprowadził dwa różne świadczenia adresowane do tych osób mając na celu wsparcie ich w ponoszeniu wydatków związanych z koniecznością korzystania z takiej pomocy. Pierwszym świadczeniem jest zasiłek pielęgnacyjny, który zgodnie z art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.ś.r. przysługuje osobie, która ukończyła 75 lat. Drugim świadczeniem jest dodatek pielęgnacyjny, który przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia – art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.). Uzyskanie prawa do dodatku pielęgnacyjnego wyklucza prawo do zasiłku pielęgnacyjnego (art. 16 ust. 6 u.ś.r.). Oba te świadczenia maja ten sam cel jako dodatkowe wsparcie dla osób niedołężnych z uwagi na zaawansowany wiek. Skoro zatem ustawodawca domniemuje, iż osoba w wieku 75 lat sama co do zasady wymaga opieki ze strony osób trzecich i w tym celu udziela jej wsparcia, to nie można przyjąć, by racjonalny ustawodawca jednocześnie zakładał, że osoba w wieku 75 lat lub więcej (nielegitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności) jest zdolna do sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym małżonkiem.

Zdaniem Sądu decyzji wcześniejszej z dnia [...] 2011 r. przyznającej skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne nie można skutecznie zarzucić, że rażąco narusza prawo, względnie, że przyznaje uprawnienie osobie oczywiście nieuprawnionej. To z kolei nakazuje poszanować wynikające z niej skonkretyzowane uprawnienie.

Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium powinno uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu.

Mając to wszystko na uwadze Sąd – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej "P.p.s.a.") orzekł jak w sentencji wyroku. O wykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.