Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 36/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2016-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Ochrona przyrody
Skarżony organ: Zarząd Powiatu
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 3 i 7
journal: Dz.U. 2015 poz 909
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
article: art. 2 ust. 1 pkt 4 i 5, art. 33
journal: Dz.U. 2013 poz 627
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.
Teza: Występowanie, po stronie skarżącej, interesu faktycznego z jednoczesnym wykazaniem naruszenia interesu prawnego, świadczy o spełnieniu wymogu określonego przepisem art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 595).

TEZY

Występowanie, po stronie skarżącej, interesu faktycznego z jednoczesnym wykazaniem naruszenia interesu prawnego, świadczy o spełnieniu wymogu określonego przepisem art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 595).


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. sprawy ze skarg Stowarzyszenia P. w G. i Wojewody P. na uchwałę Zarządu Powiatu S. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie oddania w dzierżawę nieruchomości gruntowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Starosty Powiatu S. na rzecz Stowarzyszenia P .w G. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] lipca 2015 r. Zarząd Powiatu S. na podstawie art. 32 ust. 2 pkt 3 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. Z 2013 r., poz. 595) podjął uchwałę nr [...] w sprawie oddania w dzierżawę w drodze bezprzetargowej na czas oznaczony nieruchomości gruntowej Powiatu S. Na jej mocy przeznaczono do oddania w dzierżawę w drodze bezprzetargowej, na czas oznaczony na okres do 3 lat od dnia zawarcia umowy, teren "dawnej żwirowni w B.", stanowiący niezabudowaną nieruchomość gruntową o powierzchni łącznej 3,0597 ha, składający się z działki o nr. [...] o powierzchni 1,7080 ha i działki o nr. [...] o powierzchni 1,3517 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w A. Zamiejscowym Wydziale Ksiąg Wieczystych z siedzibą w S. prowadzona jest księga wieczysta o nr. [...]. Powyższa nieruchomość położona jest w miejscowości B., obrębie nr [...], B., gminie S., powiecie s., zaś oddanie w dzierżawę miało nastąpić po uporządkowaniu i usunięciu nagromadzonych śmieci, zabezpieczeniu terenu przed dalszą degradacją i zaśmiecaniem oraz po wyrównywaniu licznych skarp i osuwisk grożących zawaleniem, powstałych na skutek wydobywania żwiru i piasku na przestrzeni lat. Nieruchomość została przeznaczona do wykorzystania mającego na celu zwiększenie bezpieczeństwa ruchu drogowego wśród młodzieży poprzez budowę parku sportowo- rekreacyjnego, składającego się z toru motocrossowego, toru do jazdy na rowerach górskich, "bezpiecznej łączki" do nauki jazdy na quadach, motorowerach itp., krótkiego toru z niewielkimi przeszkodami terenowymi dla początkujących kierowców, placem zabaw dla dzieci, parkiem linowym oraz infrastrukturą towarzyszącą, jak również na działalność sportową związaną z organizacją treningów i zawodów sportowych opartych na współpracy i porozumieniu z odpowiednimi związkami sportowymi oraz imprezy towarzyszące wydarzeniom sportowym i piknikami rodzinnymi organizowanymi dla mieszkańców i turystów. W kolejnych postanowieniach uchwały zapewniono dzierżawcy stały dostęp do nieruchomości poprzez sąsiadującą działkę stanowiącą własność powiatu s., powierzono wykonanie uchwały Staroście Powiatu oraz określono, że wchodzi ona w życie z dniem podjęcia. W załączniku do uchwały- wykaz nr [...], zawarto oznaczenie i opis nieruchomości, jej przeznaczenie i sposób gospodarowania, okres dzierżawy oraz wysokość czynszu dzierżawnego w wysokości 300 złotych rocznie, powiększonego o należny podatek VAT.

Pismem z [...] października 2015 r. Stowarzyszenie P. z siedzibą w G. (doręczonym organowi [...] października 2015 r.) wezwało Zarząd Powiatu S. do usunięcia naruszenia prawa polegającego na podjęciu ww. uchwały, wskazując że jest ona niezgodna z przepisami powszechnie obowiązującego prawa oraz narusza interes prawny Stowarzyszenia. W odpowiedzi na wezwanie, doręczonej Stowarzyszeniu [...] grudnia 2016 r., Starosta S. nie zgodził się z podniesioną przez nie argumentacją.

[...] grudnia 2015 r. Stowarzyszenie P. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na omawianą uchwałę Zarządu Powiatu S. z [...] lipca 2015 r., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, co najmniej w części obejmującej przeznaczenie nieruchomości, sposób jej gospodarowania oraz wysokość opłat z tytułu dzierżawy. Zaskarżonej uchwale zarzuciło rażące naruszenie prawa, a w szczególności następujących przepisów:

art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.) w ten sposób, że zaskarżona uchwała (wykaz nr [...]) przewiduje i dopuszcza prowadzenie przez dzierżawcę na działkach stanowiących przedmiot uchwały m.in. prac ziemnych intensywnie ingerujących w murawy napiaskowe, w tym m.in. na usunięciu licznych skarp i osuwisk przez wyrównanie, które to działania są oczywiście niemożliwe do pogodzenia z działaniami ochronnymi dla tych działek w ramach obszaru Natura 2000;

art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 909 ze zm.) w ten sposób, że działki stanowiące przedmiot zaskarżonej uchwały, mimo że stanowią grunty rolne, zostały przeznaczone na cele nierolnicze poza planem gospodarowania przestrzennego, a sposób ich użytkowania spowoduje degradację, dewastację i szkody w produkcji rolniczej;

art. 12 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 792) w ten sposób, że- mimo obowiązku gospodarowania nieruchomościami w sposób zgodny z zasadami prawidłowej gospodarki- stawka czynszu dzierżawnego określona w zaskarżonej uchwale rażąco odbiega, na szkodę wydzierżawiającego, od wysokości stawek czynszów za podobne grunty na tym terenie.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że Stowarzyszenie jest organizacją społeczną, której celem jest ochrona przyrody, w szczególności ptaków i ich siedlisk. Podniósł, że posiada legitymację do zaskarżenia uchwały, ponieważ narusza ona jego interes prawny w kilku płaszczyznach. Pierwsza związana jest z tym, ze od końca 2014 r. Stowarzyszenie podejmowało bezskuteczne działania zmierzające do zawarcia ze Starostwem Powiatowym w S. umowy dzierżawy lub użyczenia, której przedmiotem byłaby nieruchomość stanowiąca przedmiot zaskarżonej uchwały z [...] lipca 2015 r., na której znajdowało się wówczas dzikie składowisko odpadów. Stowarzyszenie zamierzało zrealizować na tej nieruchomości dwa projekty polegające na likwidacji składowiska, wyrównaniu terenu oraz zorganizowaniu wypasu owiec, co przyczyniłoby się do utrzymania długotrwałego efektu ekologicznego w tym miejscu. Ta okoliczność, zdaniem skarżącego, naruszyła jego konstytucyjne prawo do równego i uczciwego traktowania wszystkich podmiotów starających się o zakup lub wydzierżawienie tych gruntów jako mienia publicznego. Jednocześnie tego typu sytuacja naruszyła prawo Stowarzyszenia do informacji publicznej. Nadto skarżący uzasadnił swój interes prawny tym, że posiada sąsiadujące z przedmiotową nieruchomością działki o nr. ewidencyjnych [...] oraz [...], na których zgodnie z prawem prowadzi wypas owiec rodzimej rasy wrzosówka. Przeznaczając teren dawnej żwirowni w B. na działalność polegającą m.in. na budowie toru motocrossowego, w oczywisty sposób godzi w prawo Stowarzyszenia, jako właściciela sąsiedniej działki, do swobodnego korzystania z własnej nieruchomości, gdyż wypas owiec w takich warunkach nie jest możliwy.

Odnosząc się do sprzeczności podjętej uchwały z przepisami prawa, Stowarzyszenie podniosło, że oddana na jej mocy w dzierżawę nieruchomość leży na chronionym obszarze Natura 2000. Zgodnie z obowiązującym planem zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000, stanowiącym akt prawa miejscowego, wobec oddanej w dzierżawę nieruchomości (gruntów, na których występują ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe) nakazane jest obligatoryjne stosowanie działań ochronnych polegających na zachowaniu siedliska przyrodniczego. Ustawodawca w art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie środowiska wprowadził wyraźny i jednoznaczny zakaz podejmowania działań mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000. Treść podjętej uchwały jest zatem niemożliwa do pogodzenia z działami ochronnymi przewidzianymi dla działek stanowiących przedmiot zaskarżonej uchwały. W ocenie Stowarzyszenia przedmiotowe działki, jako użytki rolne, podlegają również odrębnej ochronie przewidzianej w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych, polegającej m.in. na ograniczeniu przeznaczenia ich na cele nierolnicze lub nieleśne oraz zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów rolnych oraz szkodom w produkcji rolniczej, powstającym wskutek działalności nierolniczej i ruchów masowych ziemi. Przeznaczenie nieruchomości na cele sportowe- rekreacyjne stoi w sprzeczności z ww. założeniami. Nadto skarżący podniósł, że postanowienia uchwały są nie do pogodzenia z zasadami prawidłowej gospodarki nieruchomościami z uwagi na określony w uchwale czynsz w wysokości 300 złotych miesięcznie netto. Taka stawka jest w ocenie Stowarzyszenia około dwóch razy niższa niż ceny stosowane w innych dzierżawach, nadto kwota ta nie uwzględnia, że dzierżawca będzie osiągał dochody z prowadzonej na nieruchomości działalności gospodarczej. Poza tym określenie w uchwale bezprzetargowego trybu wyłonienia dzierżawcy pomija fakt, że zajęciem nieruchomości zainteresowane były również inne podmioty, w tym skarżące Stowarzyszenie.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu S. wniósł o oddalenie skargi w całości, kwestionując zarówno interes prawny Stowarzyszenia w zaskarżeniu uchwały, jak również podniesione zarzuty.

Skargę na przedmiotową uchwałę wniósł 21 stycznia 2016 r. również organ nadzoru - Wojewoda P., zarzucając jej istotne naruszenie załącznika nr 5 i 7 zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z [...] maja 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Pojezierze Sejneńskie PLH200007 (Dz. U. Woj. Podl. z 2014 r., poz. 1947), w zakresie w jakim określa plan zadań ochronnych m.in. dla działek ewidencyjnych nr [...] i [...] w obrębie B., wchodzących w skład obszaru Natura 2000- poprzez wskazanie w przedmiotowej uchwale przeznaczenia i sposobu gospodarowania nieruchomości gruntowej składającej się z ww. działek niezgodnie z zapisami obowiązującego planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Pojezierze S. określonymi w ww. zarządzeniu. Wojewoda P. wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały, wskazując, że nie może tego dokonać w ramach własnych kompetencji z uwagi na upływ terminu, o którym mowa w art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody na obszarze Natura 2000 obowiązują ograniczenia w gospodarowaniu polegające na zakazie podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w szczególności m.in. pogorszyć stan siedlisk lub siedlisk gatunkowych roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000. Powyższe cele realizowane są w drodze wydawanego na podstawie art. 28 ust. 5 ustawy zarządzenia regionalnego dyrektora ochrony środowiska- planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000. Działki stanowiące przedmiot zaskarżonej uchwały objęte są obowiązującym zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z [...] maja 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Pojezierze S. Zarządzenie to stanowi akt prawa miejscowego, w związku z czym jest ono prawnie wiążące dla Zarządu Powiatu S. przy podejmowaniu uchwał. Zgodnie z załącznikiem nr 8 do ww. zarządzenia na terenie działek, z uwagi na występujące na nich płaty siedliska przyrodniczego 6120 ciepłolubne śródlądowe murawy napiaskowe, obligatoryjnym jest prowadzenie działań mających na celu zachowanie siedliska przyrodniczego położonego na trwałych użytkach zielonych, zaś po usunięciu drzew i krzewów dozwolone jest na nich użytkowanie kośne, pastwiskowe lub kośno- pastwiskowe. W związku z tym postanowienia zaskarżonej uchwały w zakresie wskazanego przeznaczenia i sposobu gospodarowania nieruchomościami stoją w oczywistej sprzeczności z wymienionymi w zarządzeniu celami, z wyjątkiem działań polegających na usunięciu nagromadzonych śmieci, które są zgodne ze wskazaniami wynikającymi z planu zadań ochronnych. Nadto skarżący zaznaczył, że za powyższym stanowiskiem opowiedział się również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B., wydając pisemną opinię z [...] listopada 2015 r.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu S. wniósł o jej oddalenie w całości.

Zarządzeniem z [...] marca 2016 r. połączono sprawy ze skargi Stowarzyszenia P. oraz Wojewody P. do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

W odpowiedziach na skargi Starosta S. zawarł następujące stanowisko:

Przede wszystkim zakwestionował legitymację procesową Stowarzyszenia P., uważając, że nie wykazało ono interesu prawnego, jako przesłanki wynikającej z art. 81 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. Przywołując orzecznictwo sądowoadministracyjne, organ uznał, że skarżące Stowarzyszenie posiada jedynie interes faktyczny, ponieważ zarzuca naruszenie art. 140 k.c. polegające na zakłóceniu spokojnego prowadzenia wypasu owiec na działce skarżącej, sąsiadującej z działkami przeznaczonymi do wydzierżawienia w celu budowy "głośnej" inwestycji w postaci parku sportowo-rekreacyjnego. Nadto, interes faktyczny Stowarzyszenia polega też na nie wydzierżawieniu mu spornych działek, bowiem o tę dzierżawę Stowarzyszenie zabiegało.

Organ opisał procedurę, poprzedzająca podjęcie uchwały nr [...] przez Zarząd Powiatu S. uważając, że przepisy ustawy samorządowej i ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zostały naruszone w kwestii przeznaczenia działek o nr [...] i [...] do bezprzetargowej dzierżawy na okres 3 lat.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przepisów: art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 7 o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...].05.2014r. organ uznał, że zarzuty te wynikające zarówno ze skargi Wojewody P. jak i Stowarzyszenia nie są zasadne, nie kwestionując przy tym, że wydzierżawione działki leżą w obrębie terenu Natura 2000. Działania organu nie wywołują negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000. Na działkach, przeznaczonych do wydzierżawienia, było pozyskiwane kruszywo: żwir i piasek, stąd teren jest obniżony i nierówny, z widocznymi usuwiskami, nie posiada szaty roślinnej (oprócz pojedynczych sosen) jest zacieniony. Brak tu roślinności trawiastej, którą można by uznać za chronione murawy napiaskowe ciepłolubne, o jakich stanowi Zarządzenie Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...].05.2014r. Teren po wyrobisku kruszywa nie został zrekultywowany, a znajduje się wśród ubogich rolniczo innych gleb należących do okolicznej ludności.

Zdaniem organu zasadna jest zmiana granic bądź likwidacja specjalnej strefy ochronnej na spornym terenie, zgodnie z art. 27a ust. 3 i art. 31 ustawy o ochronie przyrody.

Z mapy gleboznawczej z 1966r. sporządzonej dla obiektu B. gm. S. wynika, że teren dawnej żwirowni to grunty rolniczo nieprzydatne, oznaczone symbolami: RNBKpl i N. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy S. uchwalonym uchwałą nr [...] Rady Gminy S. z dnia [...].12.2003r. (zmienionym następnie uchwałą z dnia [...].02.2011r.) tereny działek nr [...] i [...] i [...] są oznaczone symbolem R, z zaznaczeniem, że należy przestrzegać rozporządzenia Wojewody P. nr [...] w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Pojezierze S.", ale dopuszcza się prowadzenie prac przeciwosuwiskowych. Natomiast w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Gminy S. (uchwalonego dnia [...].06.1998r.) wystąpił zapis, co do spornego obszaru, iż można na nim dokonywać zalesień, eksploatacji surowca oraz stworzyć wysypisko śmieci.

W ocenie organu, nie można mówić o naruszeniu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ponieważ z art. 6 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 16 i 17 tej ustawy wynika, że na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczyć grunty stanowiące nieużytki lub grunty o najniższej przydatności produkcyjnej.

W dalszej kolejności odpowiedzi na skargę, Starosta opisał szeroko procedurę ubiegania się Stowarzyszenia P. o wydzierżawienie spornych działek, procedurę podjęcia uchwały oraz wskazał argumenty dotyczące ustalenia czynszu dzierżawczego. Organ poinformował, że w następstwie skarżonej uchwały, działki o nr [...] i [...] zostały wydzierżawione firmie "P.", która podjęła prace porządkowe, nie powodujące pogorszenia stanu siedlisk przyrodniczych ani nie wpływające negatywnie na obszar Natura 2000.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Obydwie skargi zasługiwały na uwzględnienie. Należy przypomnieć, że zarówno Wojewoda P., jak i Stowarzyszenie P. wywiedli oddzielne skargi na tę samą uchwałę Zarządu Powiatu S. Z uwagi na tożsamy przedmiot sprawy, Sąd rozpoznał skargi w jednym postępowaniu sądowym, zgodnie z przepisem art. 111 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a.

Procedura poprzedzająca wniesienie skargi do sądu na uchwałę samorządową jest różna dla każdego z w/w podmiotów.

Zgodnie z art. 79 ustawy z dnia 5.06.1998r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 595) wojewoda jako organ nadzoru, może stwierdzić nieważność, sprzecznej z prawem uchwały organu powiatu, jednakże w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. W przypadku niedochowania w/w terminu, wojewodzie służy skarga do sądu administracyjnego na tę uchwałę w myśl art. 81 ustawy.

W sprawie niniejszej Wojewoda P. skorzystał z drugiego uprawnienia.

Natomiast skarga Stowarzyszenia P. została wniesiona do Sądu w oparciu o treść art. 87 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym, który stanowi: "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego."

Sąd był zobligowany, w świetle w/w przepisu, do zbadania legitymacji procesowej strony skarżącej (w tym przypadku Stowarzyszenia P.) poprzez ustalenie, czy będąca przedmiotem zaskarżenia uchwała narusza jej prawem chroniony interes w sprawie z zakresu administracji publicznej. Dopiero wykazanie tego interesu otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi.

Odnosząc powyższe uregulowania do statusu procesowego Stowarzyszenia P. Sąd uznał, iż spełnia ono warunki przewidziane w art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym z następujących względów: Skarżona uchwała jest, niewątpliwie, aktem z zakresu administracji publicznej, bowiem rozporządza mieniem powiatu poprzez ustalenie warunków oddania w dzierżawę nieruchomości gruntowej Powiatu S. Stowarzyszenie P. jest organizacją społeczną, zarejestrowaną, posiadającą zdolność sądową na podstawie art. 25 § 4 p.p.s.a. Statut Stowarzyszenia (przedłożony do akt KRS) określa cel działania organizacji, w zakres, którego wchodzi m.in. ochrona dziko żyjących gatunków i ich siedlisk, ze szczególnym uwzględnieniem ptaków, ochrona miejsc cennych i ważnych przyrodniczo, ochrona środowiska naturalnego.

Powiązanie treści zaskarżonej uchwały, dotyczącej terenów znajdujących się na obszarze Natura 2000 z celami określonymi w statucie wskazuje na to, zdaniem Sądu, że interes prawny Stowarzyszenia został naruszony. Interes prawny wynika także z treści skargi, w której strona szeroko opisuje działania podejmowane w zakresie ochrony przyrody, a więc podejmowane w interesie społecznym.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Starosty S. twierdzącego, że Stowarzyszenie kieruje się (zaskarżając uchwałę) jedynie interesem własnym – faktycznym bowiem sporne działki zostały wydzierżawione innemu podmiotowi w sytuacji, gdy ubiegała się o ich dzierżawę również strona skarżąca.

Zdaniem Sądu, o ile rzeczywiście istniał interes faktyczny Stowarzyszenia, to nie ulega wątpliwości, że nadrzędną rolę stanowił interes prawny, wynikający z treści celów Stowarzyszenia, działającego na rzecz społeczności.

Z akt sprawy wynika, że Stowarzyszenie przed wniesieniem skargi do Sądu, pismem z dnia 12.10.2015r. wezwało organ do usunięcia naruszenia prawa w myśl art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Nie otrzymawszy odpowiedzi złożyło skargę do sądu za pośrednictwem organu w dacie [...].12.2015r. (należy zaznaczyć, że dopiero w tej dacie organ odpowiedział na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa tj. po złożeniu skargi sądowoadministracyjnej). W ocenie Sądu, skarżące Stowarzyszenie spełniło wszelkie wymogi formalne, zawarte w przepisie art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy, skład orzekający stwierdził, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa, co skutkowało stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.

Nie ulega wątpliwości, że działki przeznaczone pod dzierżawę, skarżoną uchwałą, oznaczone numerami geod. [...] i [...], położone w B. gm. S. znajdują się na terenie ochronnym Natura 2000. Jest to fakt bezsporny między stronami.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4, 5 ustawy z dnia 16.04.2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2015r., poz. 1651) ochrona przyrody polega na zachowaniu zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, w tym siedlisk przyrodniczych i siedlisk zagrożonych wyginięciu rzadkich i chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów. W stosunku do obszarów Natura 2000 zabrania się podejmowania działań mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony (art. 33 w/w ustawy).

Działki o nr [...] i [...] zostały objęte planem zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Pojezierze S. ustanowionym Zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...].05.2014r. wydanych na podstawie art. 28 ustawy o ochronie przyrody, opublikowanym w dzienniku Urzędowym Województwa P. i stanowiącym akt prawa miejscowego. Zgodnie z załącznikiem nr 8 do w/w zarządzenia na części działek o nr [...] i [...] występują płaty siedliska przyrodniczego 6120 ciepłolubne śródlądowe murawy napiaskowe, oznaczone numerami "bd89" i ble6". W myśl załączników 5 i 7 zarządzenia, w granicach przedmiotowych płatów siedliska 6120 zaplanowane zostały konkretne działania ochronne, polegające na:

- usuwaniu ekspansywnych drzew i krzewów,

- usuwaniu obcych gatunków inwazyjnych (łubinu i czeremchy wraz z usunięciem pozyskanej biomasy),

- zlikwidowaniu dzikich wysypisk śmieci,

- zachowaniu siedliska przyrodniczego położonego na trwałych użytkach zielonych (użytkowanie kośne, pastwiskowe lub kośno-pastwiskowe),

- ekstensywnym użytkowanie muraw (wypas lub koszenie w sposób szczegółowo uregulowany).

Nadto, jak słusznie zauważyło w skardze Stowarzyszenie P., działki będące przedmiotem skarżonej uchwały widnieją w ewidencji gruntów jako użytki rolne. Zgodnie z art. 3 i art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 909) przeznaczenie takich nieruchomości na cele nierolnicze i nieleśne, poza planem zagospodarowania przestrzennego, jest niedopuszczalne. Takie stanowisko zostało wyrażone również przez Dyrektora Wydziału Rolnictwa i Środowiska P. Urzędu Wojewódzkiego w piśmie z dnia [...].11.2015 r. (w aktach administracyjnych Wojewody).

W ocenie Sądu rację mają skarżący, twierdząc, iż podjęta uchwała Zarządu Powiatu S. z dnia [...].07.2015 r. jest w swojej treści sprzeczna z przepisami obowiązującymi na terenie działek o nr [...] i [...].

Nie sposób uznać, że budowa parku sportowo-rekreacyjnego składającego się m.in. z toru motocrossowego, nauki jazdy na quadach, motorowerach, toru z przeszkodami dla tej jazdy, parku linowego z infrastrukturą (imprezy, treningi, zawody) będzie zgodna z ochroną środowiska wyrażoną w Zarządzeniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...].05.2014 r., jak też z przepisami o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Faktem jest, iż następstwem spornej uchwały stało się wydzierżawienie działek o nr [...] i [...] inwestorowi o nazwie P., który podjął działania na tym terenie.

Niebagatelne jest również dla wyniku tejże sprawy stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. Z materiału dowodowego wynika, że organ ten podjął natychmiastowe działania w celu wstrzymania prac podjętych przez dzierżawcę na spornym terenie. W decyzji z dnia [...].12.2015 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska szczegółowo wykazał na czym polega sprzeczność celów zaskarżonej uchwały z ochroną środowiska na tymże terenie. Wspomniana decyzja (jakkolwiek nieostateczna) stanowi ważny dowód w tejże sprawie, bowiem wyrażona została opinia przez organ najbardziej profesjonalny w temacie ochrony środowiska na terenie województwa p. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...].12.2015 r. RDOŚ zaznaczył również, że wydzierżawione działki są położone w granicach specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Puszcza A., dla którego został ustanowiony plan zadań ochronnych.

Podejmując zaskarżoną uchwałę, Zarząd Powiatu niewątpliwie nie brał pod uwagę także tej kategorii ochrony przyrody.

Reasumując, Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego z powodu jej sprzeczności z przepisami: art. 2 ust. 1 pkt 4, 5 i art. 33 ustawy o ochronie przyrody, Zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...].05.2014 r. w zakresie planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Pojezierze S. (załączniki nr 8, 5, 7) oraz art. 3, 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

W świetle powyższych naruszeń nie sposób uznać linii obrony Zarządu Powiatu S., wyrażonej w obszernych odpowiedziach na skargi.

Organ zakwestionował prawny interes skarżącego Stowarzyszenia P., wykazując i opisując na czym polegał interes faktyczny Stowarzyszenia w podjęciu działań zmierzających do wzruszenia uchwały.

Sąd zajął już stanowisko (powyżej) w tym temacie. Raz jeszcze podkreślenia wymaga teza, że występowanie po stronie Stowarzyszenia interesu faktycznego (polegającego na czynieniu starań o wydzierżawienie spornych działek, co nie zakończyło się pomyślnie), nie niweczy istnienia występującego jednocześnie interesu prawnego, wynikającego z treści zadań określonych w statucie tej organizacji (szeroko pojętej ochrony przyrody).

Statut Stowarzyszenia jest aktem prawnym, uwidaczniającym ogólnospołeczny charakter jego działalności, a zatem nie ma racji Starosta, uważając, że nie został spełniony wymóg z art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym.

Organ stwierdza (w odpowiedzi na skargę), że zaskarżona uchwała nie naruszyła art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie środowiska, ani art. 3 ust. 1 pkt 1, 2 i art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ponieważ obszar działek o nr [...] i [...] jest zdewastowany po wydobyciu kruszywa, nierówny, częściowo zaśmiecony, porośnięty pojedynczymi sosnami i ubogą roślinnością, zwłaszcza chwastami i mchem. Nie występują tu chronione ciepłolubne murawy napiaskowe (kod 6120). Organ stwierdza, że Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...].05.2014 r. (załącznik nr 8) nie odzwierciedla stanu faktycznego i należałoby dokonać zmiany granic ochrony ciepłolubnych muraw napiaskowych.

Argumentacja powyższa nie może zmienić stanowiska Sądu w świetle obowiązującego stanu prawnego. Jeżeli nawet prawdą jest, iż stan faktyczny działek wskazuje na to, że nie powinny być objęte ochroną, to procedura zmiany granic obszaru Natura 2000 lub jego likwidacji nie należy do kompetencji Starosty, lecz do organów ochrony środowiska. Słusznie podnosi Wojewoda P., iż wydanie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska Zarządzenia z dnia [...].05.2014 r. w sprawie planu zadań ochronnych m.in. dla spornego obszaru, było poprzedzone długotrwałą procedurą z udziałem zainteresowanych podmiotów, które mogły zgłaszać uwagi i wnioski. Zatem był czas na ingerencję ze strony Starosty S., by sporne działki nie zostały objęte ochroną z przyczyn, jakie obecnie wskazuje. Zanim zostaną poczynione jakiekolwiek zmiany przez organy ochrony środowiska w przedmiocie zmiany granic bądź likwidacji strefy ochronnej na spornych działkach, to ww. Zarządzenie jest wiążące dla jednostek samorządu terytorialnego.

Powołując się na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy S. (uchwała nr [...] Rady Gminy S. z dnia [...].12.2003 r., zmieniona uchwałą nr [...] z dnia [...].02.2011 r.) Starosta nie wykazał, by w planie tym dokonano wyłączenia z produkcji rolnej działek o nr [...] i [...]. Wręcz przeciwnie – przedmiotowe działki nadal oznaczone są w planie symbolem R. Dopuszczone "działania przeciwosuwiskowe" nie są równoznaczne z wyłączeniem gruntu z produkcji rolnej, natomiast zapisy Studium z 1998 r. nie są wiążące, ponieważ nie stanowią aktu prawa miejscowego, ustanowionego zresztą po tej dacie, bo dnia 19.12.2003 r.

Stwierdzając nieważność zaskarżonej uchwały w całości, Sąd unieważnił te zapisy, które można by uznać za zgodne z prawem, stanowiące fragment (cyt.): "... po uporządkowaniu i usunięciu nagromadzonych śmieci, zabezpieczeniu terenu przed dalszą degradacją i zaśmiecaniem oraz po wyrównaniu licznych skarp i osuwisk grożących zawaleniem, powstałych na skutek wydobywania żwiru i pisku na przestrzeni lat ...". Ponieważ ten fragment uchwały stanowi jej integralną część, niedającą się wyodrębnić w kontekście zaleceń kierowanych do przyszłego dzierżawcy, któremu zezwala się dokonać budowy parku sportowo-rekreacyjnego pod warunkiem uporządkowania terenu, to nieracjonalnym byłoby pozostawienie ww. fragmentu uchwały, bez możliwości realizacji inwestycji.

Należy także zaznaczyć, że zarówno ta część skargi Stowarzyszenia P., która szeroko opisuje działania podejmowane w dążeniu do wydzierżawienia działek przez Stowarzyszenie, jak też odpowiedź organu na skargę, zawierająca opis procedury przeprowadzonej przed podjęciem uchwały i argumenty przemawiające za przyjęciem wysokości stawki czynszu dzierżawnego – nie były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Stąd też Sąd nie poczynił rozważań na ten temat.

Mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 147 § 1 i art. 200 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.