Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 236/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 135, art 145 par 1 pkt 2, art. 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.154 par 1 , art 155 ,i art 166 par 1, art 155, art. 105 par 1 , art 28 , art 29 , art 156 par 1 pkt 2, art 107par 1 , art 113 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lipca 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie sprawy ze skargi Prezydenta Miasta na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zezwolenia na usunięcie drzewa I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza nieważność decyzji Starosty z dnia [...] Nr [...], III. stwierdza, że decyzje opisane w punkcie i i II wyroku nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Prezydenta Miasta kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta zezwolił firmie [...] , reprezentowanej przez B.W., na jej wniosek, na usunięcie drzewa z gatunku dąb o obwodzie pnia wynoszącym 200 cm, mierzonego na wysokości 130 cm, z terenu nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...] , położonej w obrębie ewidencyjnym 10 miasta Stargard, stanowiącej własność Gminy-Miasta Stargard (pkt I), ustalił opłatę za sunięcie ww. drzewa w kwocie [...] zł ( pkt II), zobowiązał do uiszczenia tej opłaty w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość opłaty stała się ostateczna (pkt III), zobowiązał wnioskodawcę do posadzenia szpalerowo [...] sztuk drzew z gatunku platan klonolistny o wysokości 2-2,5 m i odległości pomiędzy nasadzeniami wynoszącej 6m, na terenie parku , po obu stronach Obwodnicy Starego Miasta, w terminie do dnia [...] r. (pkt IV), odroczył termin uiszczenia opłaty za drzewo wymienione w pkt I niniejszej decyzji na okres 3 lat, jeżeli nowe nasadzenia zachowają żywotność po upływie 3 lat od dnia ich posadzenia, należność z tytułu ustalonej opłaty zostanie umorzona przez organ właściwy do naliczania i pobierania opłat zgodnie z art. 84 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie przyrody (pkt V). W pkt VI rozstrzygnięcia organ wskazał, że należność należy wpłacić na wskazane konto Miejskiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, w pkt VII ustalił termin usunięcia drzewa pod warunkiem posadzenia drzew wymienionych w pkt IV do dnia 5 maja 2005 r. natomiast w pkt VIII zobowiązał wnioskodawcę do usunięcia i posadzenia drzewa na swój koszt i odpowiedzialność przez osobę posiadającą uprawnienia w tym zakresie.

Pismem z dnia [...] r. B. W. wystąpiła z wnioskiem do Starosty o zmianę decyzji z dnia [...] r. w pkt VII ustalającym termin usunięcia drzewa i przesunięcie tego terminu do dnia [...] r. Prezydent Miasta , reprezentujący właściciela nieruchomości nr [...] obręb ewid. [...] , wyraził zgodę na zmianę decyzji (pismo z dnia [...] r.).

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta na podstawie art. 155 K.p.a. zmienił za zgodą stron swoją decyzję z dnia [...]r. w pkt VII w ten sposób, że termin usunięcia drzewa ustalił na dzień [...] r.

Pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta wystąpił z wnioskiem do Starosty o zmianę decyzji z dnia [...] r. w jej pkt IV dotyczącym miejsc nasadzeń 85 sztuk platanu klonolistnego w ten sposób, że:

1/ 7 sztuk drzew na terenie Parku w [...] ,

2/ 38 sztuk drzew wzdłuż obwodnicy Starego Miasta od strony rowu melioracyjnego

w [...] ,

3/ 11 sztuk drzew wzdłuż alei spacerowej nad rzeką [...] w rejonie ulicy [...] w [...] ,

4/ 16 sztuk drzew po obu stronach pasa drogowego drogi gminnej- ulicy [...] w [...] ,

5/ 13 sztuk drzew na terenie działki o nr geodezyjnym [...] położonej w obrębie ewidencyjnym nr [...] ( teren parku na zapleczu budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] )

- w terminie do dnia [...] r.

Starosta decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 155 K.p.a. zmienił swoją decyzję z dnia [...] r. w jej pkt IV zgodnie z wnioskiem Prezydenta Miasta zawartym w piśmie z dnia [...] r.

Pismem z dnia [...] r. B. W. wystąpiła do Starosty z wnioskiem o zmianę decyzji z dnia [...] r. Pismo to organ potraktował jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego (pismo Starosty z dnia [...] r.) i postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] r. (zmienionej decyzjami z dnia [...] r. i z dnia [...] r.) zezwalającą B. W. na usunięcie jednego drzewa z gatunku dąb z terenu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. ewid. [...] .

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta na podstawie art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 86 st. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.) odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia 30 marca 2005 r. (zmienionej decyzjami z dnia 19 maja 2005 r. i z dnia 27 czerwca 2005 r.) zezwalającej przedsiębiorcy o nazwie "[...] B. W." z siedzibą w [...] przy ul. [...] na usunięcie jednego drzewa z gatunku dąb z terenu nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...] położonej w obrębie ewidencyjnym nr [...] miasta [...] .

W odwołaniu od tej decyzji, wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ustanowiony profesjonalny pełnomocnik B. W. wniósł w pkt 1 o uchylenie decyzji Starosty z dnia [...] r. oraz stwierdzenie nieważności decyzji tego organu z dnia [...] r. zmienionej decyzjami z dnia [...] r. oraz [...] r. zarzucając naruszenie art. 29 w zw. z art. 30 § 1 K.p.a. poprzez skierowanie decyzji do podmiotu nieposiadającego zdolności administracyjnoprawnej, co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 K.p.a. skutkuje ich nieważnością. Odwołująca się zarzucała również naruszenie art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, albowiem zgoda Prezydenta Miasta z dnia 16 marca 2005 r. poprzedzająca wydanie decyzji została wydana dla podmiotu nie posiadającego zdolności administracyjnoprawnej, co skutkuje nieważnością wydanych decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 K.p.a.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 K.p.a. i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2013 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r., Nr 92, poz. 880 ze zm.), stwierdziło nieważność decyzji ostatecznej Starosty z dnia [...] r. nr[...] .

W uzasadnieniu decyzji Kolegium podkreśliło, że Starosta jako stronę postępowania w sprawie zezwolenia na usuniecie drzewa z nieruchomości oznaczonej nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] miasta [...] uznał firmę [...] z siedzibą w [...] , albowiem z treści decyzji wynika, że rozpatrywany był wniosek firmy [...] oraz zezwolenie zostało udzielone firmie [...] .

Kolegium wskazało nadto, że zgodnie z art. 29 K.p.a. stronami postępowania mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne oraz organizacje społeczne- również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Tylko takie osoby mogą formalnie dochodzić swego interesu prawnego na drodze postępowania administracyjnego.

W ocenie organu, oznaczenie strony postępowania w rozumieniu art. 28, art. 29 i art. 30 K.p.a. jako "firma [...] z siedzibą w [...] " oznacza, że strona postępowania i adresat decyzji nie zostali w istocie oznaczeni. Firma prowadzona przez osobę fizyczną nie może być bowiem stroną postępowania administracyjnego. Wynikająca z przepisów prawa okoliczność, że osoba fizyczna działa pod określona firmą, a firma ta stosownie do przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej podlega wpisowi do ewidencji, stanowiąc wraz z innymi danymi o zakresie tego wpisu, nie może mieć wpływu na to,

że stroną postępowania administracyjnego w związku z prowadzona działalnością gospodarczą jest zawsze tylko przedsiębiorca, tj. określona osoba fizyczna lub prawna prowadząca taką działalność.

W ocenie Kolegium w rozpatrywanej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, tj. rażącego naruszenia art. 107 § 1 K.p.a. polegającego na wadliwym oznaczeniu strony postępowania i przyznaniu zdolności administracyjnoprawnej firmie osoby fizycznej wbrew dyspozycji art. 29 K.p.a. w związku z art. 30 § 1 K.p.a. Nieuwzględnienie naruszenia prawa jakiego dopuścił się Starosta w decyzji z dnia 30 marca 2005 r. prowadziłoby w istocie do usankcjonowania zmiany jednoznacznej treści art. 29 K.p.a.

Kolegium zwróciło również uwagę, że Starosta prowadząc postępowanie w sprawie usunięcia drzewa ustalił, iż drzewo to znajduje się na działce stanowiącej własność Gminy Miasta, będącej w użytkowaniu wieczystym B. i M. W.. Pomimo tych ustaleń skierował decyzję do osoby nie będącej stroną w sprawie, czym naruszył art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., a zatem rozstrzygnął o prawach i obowiązkach osoby, która nie miała interesu prawnego pomimo istnienia osoby, która taką legitymację posiadała.

Prezydent Miasta pismem z dnia [...] r. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzucał zaskarżonej decyzji naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 K.p.a., art. 107 § 1 K.p.a. oraz art. 29 K.p.a. poprzez ich zastosowanie w sprawie i domagał się jej uchylenia oraz wydania decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] r.

Zdaniem odwołującego się nie ulega też żadnej wątpliwości, że to właśnie B. W. - w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą pod firmą [...] - usunęła drzewo, czyli wykonała uzyskaną dla siebie decyzję. Na tym etapie nie miała więc wątpliwości kto jest stroną postępowania i że może skorzystać ze skierowanego do niej rozstrzygnięcia. Podnoszenie przez B. i M. W., na obecnym etapie, że decyzja nie została skierowana do strony jest co najmniej nadużyciem i zmierza jedynie do uniknięcia konsekwencji związanych z wydaną decyzją, przy jednoczesnym, bezspornym i nieodwracalnym uzyskaniu korzystnego skutku tej decyzji. Takie zachowanie strony z pewnością nie zasługuje na ochronę prawną. Wnioskodawca podniósł, iż "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę naruszenia norm prawnych, w związku z czym utożsamianie pojęcia "rażące naruszenie prawa" z każdym naruszeniem prawa nie jest zasadne. Merytoryczna treść decyzji Starosty nie pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa, a tylko taka sytuacja prowadzi do rażącego naruszenia prawa. Nawet przy precyzyjnym oznaczeniu strony nie nastąpiłaby zmiana treści decyzji.

Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne Prezydent Miasta wskazał, że nie jest nieważna decyzja, w której nastąpiło niepełne określenie strony. Jeżeli z materiału dowodowego wynika, że całe postępowanie było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., a jedynie omyłkowo w decyzji określono stronę, nie ma podstaw do stosowania sankcji nieważności decyzji. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego prowadzono czynności wobec B. W., która bezspornie jest stroną w sprawie, w rozumieniu art. 28 K.p.a., a jedynie w decyzji omyłkowo określono stronę nie podając precyzyjnie jej oznaczenia.

Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy daje podstawy do przyjęcia, że postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie wyrażenia zgody przez Prezydenta Miasta oraz wydania zezwolenia na usunięcie drzewa przez Starostę o (decyzje z dnia [...] r. nr [..] z [...] r, nr [...] i z dnia [...] r., nr[...] ), odnosiło się do strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., tj. osoby B. W. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą przy ul. [...] w [...] . Z zebranego materiału dowodowego wynika również, że B. W. miała interes prawny w tej sprawie i jedynie w wyniku omyłki nastąpiło niedokładne (nieprecyzyjne)oznaczenie strony w decyzji Starosty . Jest to wadliwość nieistotna decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Kolegium z dnia [...] r.

Kolegium podzieliło stanowisko wyrażone w decyzji tego organu z dnia

[...] r. iż decyzja Starosty dotknięta jest wadami określonymi w art. 156 § 1 pkt 2 i 4 K.p.a., albowiem udzielając zezwolenia firmie [...] Starosta naruszył rażąco art. 107 § 1 K.p.a. poprzez wadliwe oznaczenie strony postępowania oraz art. 29 i art. 30 § 1 K.p.a. poprzez przyznanie zdolności administracyjnoprawnej firmie osoby fizycznej. Tymczasem stroną postępowania winni być wieczyści użytkownicy działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] - B. i M. W., a zezwolenie winno być udzielone za zgodą właściciela, tj. Gminy Miasta.

Kolegium podkreśliło, że Starosta w toku postępowania nie dokonywał żadnych czynności procesowych i decyzję wydał w oparciu o złożony wniosek i załączone do niego dokumenty. Postępowanie nie było prowadzone- wbrew temu co twierdzi Prezydent Miasta– wobec B. W., która była stroną postępowania i jedynie omyłkowo określono stronę nie podając jej precyzyjnego oznaczenia. O tym, kto jest stroną postępowania wynika z rozstrzygnięcia zawartego w osnowie decyzji, a Starosta za stronę uznał firmę [...] .

Odnosząc się do zarzutu Prezydenta, że decyzja Starosty z dnia [...] r. wywołała nieodwracalne skutki prawne, albowiem drzewo zostało usunięte, Kolegium wskazało, ze przesłanka nieodwracalnych skutków prawnych odnosi się do skutków prawnych, a nie do sfery faktów. Nieodwracalności skutków prawnych nie można utożsamiać z niemożliwością przywrócenia stanu faktycznego istniejącego przed wydaniem wadliwej decyzji. Pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych występujące w przepisie art. 156 § 2 K.p.a. należy rozpatrywać wyłącznie w płaszczyźnie prawa obowiązującego, nie nawiązując do sfery faktów. Na poparcie tych twierdzeń Kolegium odwołało się do wyroku NSA z dnia 13.12.2005 r. I OSK 444/05.

Zdaniem Kolegium, do oceny skutków decyzji administracyjnej dotkniętej wadą dająca podstawę do stwierdzenia nieważności, jest prawnie obojętne, czy istnieją faktyczne możliwości cofnięcia następstw wykonania decyzji.

Prezydent Miasta [...] wywiódł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego[...] .

Zarzucając zaskarżonej decyzji obrazę prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 K.p.a. poprzez uznanie istnienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] r. nr [...] (mylnie wskazanej w skardze jako decyzja z dnia [...] r. nr[...] ) oraz uznanie, że decyzja ta nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Zarzuty dotyczyły również obrazy prawa materialnego ,jego niewłaściwej wykładni i zastosowania art. 29, art. 30 § 1 i art. 107 K.p.a., gdyż Starosta wadliwie oznaczył stronę postępowania przyznając zdolność administracyjnoprawną firmie osoby fizycznej oraz art. 28 K.p.a. poprzez przyjęcie, że strona w postępowaniu nie została oznaczona jako osoba fizyczna.

Skarżąca zarzucała nadto naruszenie art. 30 § 1 K.p.a. poprzez brak zastosowania tej regulacji, a w szczególności instytucji domniemań prawnych

w niniejszym postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Wniesiona skarga okazała się zasadna, chociaż Sąd działając na podstawie

art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." dostrzegł wady w decyzji wydanej przez Starostę dnia[...]. nr [...] zmieniającej, na podstawie art. 155 K.p.a., decyzję tego organu z dnia [...] r. zezwalającą, na usunięcie drzewa gatunku dąb z nieruchomości oznaczonej nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] w jej pkt IV, dotyczącym obowiązków podmiotu, który uzyskał zezwolenie, w zakresie wykonania nasadzeń 85 drzew z gatunku platan klonolistny, kwalifikujące tę decyzję do stwierdzenia jej nieważności.

Zgodnie z przepisem art. 135 P.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez NSA

w wyroku z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1656/11, (opubl. na stronie internet. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), iż określenie "we wszystkich postępowaniach", użyte w art. 135 P.p.s.a., wskazuje, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, powinny być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc w odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach sprawy, której dotyczy skarga". Chodzi zarówno o postępowania zaliczane do trybu głównego (toczące się przed organem pierwszej i drugiej instancji), jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego (np. postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji oraz zmiany lub uchylenia decyzji na podstawie art.154 § 1, art. 155 i 161 § 1 K.p.a.).

Obowiązkiem sądu administracyjnego jest stworzenie takiego stanu, by

w obrocie prawnym nie istniał i nie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że z wnioskiem o zmianę decyzji Starosty z dnia [...] r. wystąpił pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta.

Zgodnie z art. 155 K.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Możliwość uchylenia lub zmiany decyzji administracyjnej na podstawie art. 155 K.p.a.- jak to wynika z treści tego przepisu, uzależniona jest od zgody strony oraz uznania przez organ rozstrzygający sprawę w tym trybie, że za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Zgoda strony na wzruszenie decyzji w trybie art. 155 K.p.a. musi być udzielona wprost i wyraźnie, najlepiej na piśmie w formie oświadczenia bądź do protokołu, nie może to być zgoda dorozumiana ani domniemana. Takie rozumienie powołanego wyżej przepisu nie budzi wątpliwości Sądu, albowiem poglądy orzecznictwa oraz piśmiennictwa są w tej materii jednoznaczne.

Treść zgody w zasadzie wyznacza granice dopuszczalnych zmian, jakie mogą być dokonane decyzją wydaną na podstawie art. 155 K.p.a. Brak zgody strony na zmianę decyzji, na mocy której nabyła prawo, stanowi przesłankę negatywną do wszczęcia postępowania w tym trybie i konieczność jego umorzenia (art. 105 § 1 K.p.a.), jeżeli zostało wszczęte.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że B. W., na rzecz której została wydana decyzja zezwalająca na usunięcie drzewa z działki, której jest wieczystym użytkownikiem, nie wypowiedziała się w kwestii zgody na zmianę decyzji ostatecznej, a organ o taką zgodę do strony nie występował.

Skoro bez zgody strony- użytkowniczki wieczystej gruntu- organ wydał w dniu

[...]r. decyzję na podstawie art. 155 K.p.a., to brak tej zgody powoduje,

że decyzja ta dotknięta jest wadą kwalifikowaną, skutkującą stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Z tych względów Sąd w pkt II sentencji wyroku orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Przechodząc do kwestii zasadniczej - oceny legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. zezwalającej firmie [...] , reprezentowanej przez B. W., na usunięcie z działki nr [...] obr. ewid. [...] [...] z gatunku dąb stwierdzić należy, że decyzja Kolegium jest wadliwa i należało ją uchylić oraz decyzję ją poprzedzającą, albowiem zaprezentowana w nich argumentacja skutkuje koniecznością wyeliminowania tych rozstrzygnięć z obrotu prawnego.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy nastąpiło wadliwe oznaczenie strony postępowania i przyznanie zdolności administracyjnoprawnej firmie osoby fizycznej, a w konsekwencji – skierowanie decyzji Starosty z dnia [...] r. do osoby niebędącej stroną w sprawie.

Rozstrzygnięcie powyższej kwestii wymagało zatem wyjaśnienia, czy w toku postępowania prowadzono czynności wobec jednostki, która jest stroną w sprawie,

w rozumieniu art. 28 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze,

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazało bowiem, że ww. decyzja Starosty wydana została w stosunku do podmiotu, który nie może być stroną postępowania administracyjnego, tj. "firmy [...] ".

Wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego, materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych dawał podstawy do przyjęcia, że postępowanie administracyjne w zezwolenia na usunięcie drzewa było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., tj. B.W. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "Firma Handlowa [...] ."

Wskazać należy, że w sentencji decyzji Starosty z r. wskazano B. W. jako osobę reprezentującą firmę [...] , która wraz z mężem M.W jest wieczystym użytkownikiem działki nr [...] z obrębu nr [...] m. [...] . Również B. W. od dnia wszczęcia postępowania administracyjnego oznaczała swoje personalia jako strony postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 28 i 29 K.p.a., wskazując w pierwszym rzędzie nazwę firmy, pod którą prowadzi działalność gospodarczą, a następnie dopiero imię i nazwisko. To właśnie B. W. - w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą pod firmą [...] – wystąpiła o usunięcie drzewa czyli uzyskała dla siebie decyzję, o którą występowała. Z zebranego materiału dowodowego wynika zatem, że B. W. miała interes prawny w tej sprawie i jedynie w wyniku omyłki będącej efektem braku staranności przez podmiot wydający decyzję nastąpiło niedokładne (nieprecyzyjne) oznaczenie w niej strony.

Zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a. decyzja administracyjna powinna m.in. zawierać oznaczenie strony. Zatem oznaczenie strony, czyli adresata decyzji winno uwzględniać czy chodzi o osobę fizyczną, czy osobę prawną bądź też inną jednostkę określoną w art. 29 K.p.a. W przypadku gdy stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. jest osoba fizyczna, adresatem decyzji powinna być ta osoba fizyczna przez wskazanie jej z imienia i nazwiska z ewentualnym oznaczeniem "prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą...".

W sentencji decyzji Starosty z [...] r. określono jej adresata nieprecyzyjnie. Wbrew jednak stanowisku Kolegium brak jest podstaw do uznania, iż to omyłkowe określenie strony poprzez wskazanie jako adresata decyzji

w pierwszej kolejności nazwy firmy a następnie użycie zwrotu "reprezentowanej przez panią B. W." oznacza, że adresatem decyzji jest "Firma Handlowa [...] ".

Zauważyć należy, że również akta sprawy nie dają żadnej wątpliwości co do tożsamości strony w niniejszej sprawie. W tej sytuacji brak było podstaw do przyjęcia, że decyzja Starosty z [...] r. r. narusza art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.

W tym miejscu należy przytoczyć pogląd wyrażony przez B. A. w glosie do wyroku NSA z dnia 6 maja 1987 r., sygn. akt IV SA 1050/86, OSP z 1991 r., nr 3, poz. 66, który skład orzekający w pełni podziela, iż w oparciu o rozwiązania procesowe zawarte w art. 113 § 1 K.p.a. oraz w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. wyróżnia się dwie sytuacje: po pierwsze, gdy postępowanie administracyjne prowadzone było wobec jednostki mającej w danej sprawie interes (obowiązek) prawny i jedynie w wyniku oczywistej omyłki nastąpiło błędne lub niedokładne (nieprecyzyjne) oznaczenie strony w decyzji; po drugie, gdy postępowanie administracyjne prowadzone było wobec jednostki niemającej w danej sprawie interesu (obowiązku) prawnego. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z wadliwością nieistotną decyzji, usuwalną w trybie rektyfikacji decyzji, w drugim zaś przypadku – z wadliwością istotną decyzji, będącą podstawą stwierdzenia jej nieważności.

W rozpoznawanej sprawie wystąpiła wadliwość nieistotna decyzji, która podlega usunięciu bez potrzeby uruchamiania trybu nadzwyczajnego. Wątpliwości co do tego, czy mamy do czynienia z wadliwością nieistotną decyzji administracyjnej, czy też z wadliwością, która prowadzi do uchylenia (zmiany) decyzji administracyjnej należy rozstrzygnąć w oparciu o treść samej decyzji administracyjnej, jak i akta sprawy dotyczące rozpoznania sprawy rozstrzygniętej tą decyzją administracyjną.

W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. można stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do jednostki, która w świetle przepisów prawa nie jest stroną postępowania w danej sprawie. Tą też podstawą nieważności decyzji związany jest sąd administracyjny (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przy ocenie stopnia naruszenia przepisów prawa należy uwzględnić zatem sytuacje, czy w toku postępowania prowadzono czynności wobec jednostki, która jest stroną w sprawie. Jeżeli z materiałów dowodowych wynika, że całe postępowanie było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., a jedynie w decyzji omyłkowo określono stronę, nie ma podstaw do stosowania sankcji nieważności decyzji. Jest to jedynie oczywista omyłka podlegająca sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 350/06, zbiór Lex nr 291105; wyrok NSA z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 400/06, zbiór Lex nr 351135).

Nie jest również nieważna decyzja, w której nastąpiło niepełne określenie strony. Użycie w decyzji niepełnej nazwy osoby skarżącej nie oznacza skierowania tej decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie i nie stanowi podstawy przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. dla stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 1986 r., III SA 1307/85, E. Smoktunowicz, D. Kijowski, J. Mieszkowski "Postępowanie administracyjne...", s. 562-563).

W rozpoznawanej sprawie akta administracyjne i treść decyzji Starosty z [...] r., wbrew wywodom Kolegium, pozwalały rozstrzygnąć w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, że adresatem tej decyzji, a zarazem stroną postępowania w rozumieniu art. 28 i 29 K.p.a. była B. W..

Jednocześnie, za nietrafny Sąd uznał zarzut skargi, że ww. decyzja Starosty ego wywołała nieodwracalne skutki prawne, czego konsekwencją jest niemożność stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji na podstawie art. 156 § 2 K.p.a. Słusznie zauważyło Kolegium, że skutki te należy rozpatrywać wyłącznie

w sferze prawa, a nie w sferze faktów. Okoliczność wycięcia drzewa nie uniemożliwia oceny zezwolenia na usunięcie drzewa z punktu widzenia istnienia ewentualnych wad kwalifikowanych decyzji, albowiem decyzja ta stanowi nie tylko o legalności usunięcia drzewa ale zawiera również inne obowiązki, które w związku z wydanym zezwoleniem nałożono na stronę.

Z przyczyn wyżej wskazanych, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 litera "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] r. nr[...] , o czym orzeczono w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O zakresie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 ww. ustawy, zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tej ustawy.