Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1370/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 5 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 38 ust. 2
journal: Dz.U. 1985 nr 22 poz 99
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
article: art. 4 i art. 6
journal: Dz.U. 1948 nr 43 poz 312
law: ROZPORZĄDZENIE PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje  Państwowe -tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.), Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia del. NSA Jacek Hyla, Protokolant Starszy asystent sędziego Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. Spółka Akcyjna w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1914/11 w sprawie ze skargi P. Spółka Akcyjna w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 22 lutego 2012 r., I SA/Wa 1914/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. S.A. w Warszawie na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] lipca 2011 r., nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Wojewody Małopolskiego z [...] października 2010 r., nr [...] stwierdzająca nabycie przez Gminę Zembrzyce z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej Zembrzyce, obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,0112 ha, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...].

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpoznając sprawę uznała, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe. Skarżącej nie przysługiwał bowiem tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości w postaci prawa użytkowania lub zarządu, który eliminowałby komunalizację przedmiotowego mienia z mocy prawa. Organ odwoławczy podkreślił, że w całym okresie władania przedmiotową nieruchomością przez P. obowiązywały procedury nabywania prawa użytkowania, czy zarządu przez państwowe jednostki organizacyjne.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. R.P. Nr 47, poz. 354 ze zm.), które było aktem wykonawczym do dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. R.P. z 1952 r. Nr 4, poz. 31), prawo zarządu i użytkowania było ustanawiane w formie protokołu zdawczo – odbiorczego, bądź w drodze umowy zawartej w odpowiedniej formie prawnej, a w razie sporu na podstawie decyzji Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego. Później ustanawiane było w trybie przepisów ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. Nr 32, poz. 159 ze zm.), w drodze decyzji organu administracji państwowej stopnia podstawowego o oddaniu nieruchomości w użytkowanie i następnie w trybie art. 38 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Ten stan prawny obowiązywał w dniu 27 maja 1990 r.

Skoro zatem skarżącej spółce nie przysługiwał odpowiedni tytuł prawny do nieruchomości, to nieruchomość ta należała, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. – zwanej dalej również "Przepisy wprowadzające..."), do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. Zgodnie bowiem z treścią obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r. art. 6 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej. Organ odwoławczy podkreślił, że P. nie powołuje się na żadne inne źródła swego ewentualnego prawa do przedmiotowego gruntu poza władaniem. Obowiązująca w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej ustawa z 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe (Dz. U. Nr 26, poz. 138 ze zm.), sformułowała jedynie zasadę władania gruntami przez P. Z ogólnych przepisów tej ustawy (art. 16) nie wynikały uprawnienia do konkretnie określonych działek o określonych powierzchniach i zapisach ewidencyjnych. W ocenie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, wpisy hipoteczne oraz wpisy ewidencyjne np. władający: Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych, oddają jedynie stan faktyczny, który nie jest oparty o podstawę prawną formalnie określającą prawo P. do określonego gruntu. Skoro P. nie przysługiwał odpowiedni tytuł prawny do nieruchomości, to nieruchomość ta należała w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., jak trafnie orzekł Wojewoda Małopolski w decyzji z [...] października 2010 r.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła P. S.A. w W., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co miało decydujący wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wniosła o oddalenie skargi.

W ocenie Sądu I instancji, podstawowym zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie stanu prawnego i faktycznego spornej nieruchomości, a przede wszystkim ustalenie, czy w dacie 27 maja 1990 r. przedsiębiorstwo państwowe P. dysponowało tytułem prawnym do nieruchomości, co by wykluczało możliwość jego komunalizacji, czy też władanie nieruchomością przez przedsiębiorstwo państwowe P. było jedynie władztwem faktycznym.

Ustalenie stanu prawnego i faktycznego spornej nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. musi być oparte o obowiązujące w tym dniu przepisy. Zdaniem Sądu, powoływanie się przez stronę skarżącą na przepisy art. 34 i art. 34a ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe " (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) i skutków poszczególnych regulacji zawartych w tej ustawie, dla oceny stanu prawnego komunalizowanej nieruchomości, jest w tym postępowaniu całkowicie chybione. Przepisy powołanej ustawy, która weszła w życie po dniu 27 maja 1990 r. nie mogą odnosić się do mienia już skomunalizowanego z mocy art. 5 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy, gdyż mienie to już w dniu 27 maja 1990 r. stało się mieniem komunalnym i od tej daty nie jest już mieniem państwowym.

W kwestii znaczenia przepisu art. 34a dla procesu komunalizacji – Sąd zaznaczył, że nie dotyczy on niezakończonych postępowań komunalizacyjnych, które zostały wszczęte na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy komunalizacyjnej, tj. w przypadkach komunalizacji z mocy prawa.

W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie zasadnie przyjęły, że na dzień 27 maja 1990 r., z którym ustawa komunalizacyjna wiąże skutek w postaci przejścia na właściwe gminy prawa do mienia ogólnonarodowego spełniającego przesłanki określone w art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy, P. nie legitymowało się tytułem prawnym do spornej nieruchomości, którego istnienie uniemożliwiałoby komunalizację. Z akt sprawy wynika, że w dniu 27 maja 1990 r. sporna nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała jedynie we władaniu P., o czym świadczy m.in. odpis księgi wieczystej nr [...].

Strona skarżąca nie dysponowała żadnym indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy, czy też protokołu zdawczo-odbiorczego, który ustanowiłby zarząd czy użytkowanie. Sąd zauważył, że okoliczność powyższą potwierdziła sama skarżąca spółka w skierowanym do Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego wniosku z 14 września 2005 r., gdzie jednoznacznie wskazano, że objęta zaskarżoną decyzją nieruchomość "w dniu 5 grudnia 1990 r. była w posiadaniu P., co do której P. nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu mu tego gruntu w formie prawem przewidzianej".

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zarząd (dziś trwały zarząd), to prawne formy władania, które uprawniają do władania nieruchomością. Sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo z nieruchomości nie kreuje prawa zarządu. Obowiązująca wówczas ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalone zostało stanowisko, że istnienia zarządu nie można domniemywać (np. wyrok NSA z 2 lutego 2006 r., I OSK 1295/05, por. także wyrok NSA z 30 września 2010 r., I OSK 1528/09).

Prawa zarządu P. do spornej nieruchomości nie sposób wywieść z mających charakter ogólny aktów normatywnych dotyczących przedsiębiorstwa państwowego P. W szczególności skutek taki nie wynika z art. 16 ustawy z 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe, zgodnie z którym mienie P. stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, mienie to stanowią środki będące w jego dyspozycji w dniu wejścia w życie ustawy oraz środki nabyte przez P. w toku jego dalszej działalności, a P. gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem zapewnia jego ochronę oraz racjonalne wykorzystanie oraz wykonuje wszelkie uprawnienia w stosunku do mienia będącego w jego dyspozycji, z wyjątkiem uprawnień wyłączonych w przepisach ustawowych. Z powołanego przepisu nie wynikało, aby miał on ustanawiać z mocy prawa zarząd na rzecz P. w stosunku do konkretnych nieruchomości albo choćby potwierdzać ustanowiony uprzednio zarząd P. Brak po stronie P. tytułu prawnorzeczowego do spornej nieruchomości powoduje, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej i tym samym nieruchomość ta podlega komunalizacji z mocy prawa.

W skardze kasacyjnej P. S.A. Oddział [...] w K. zaskarżyła wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości, zarzucając naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) przez jego niezastosowanie na skutek:

a) błędnej wykładni art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych przez przyjęcie, że brak dokumentów poświadczających ustanowienie zarządu dla przedsiębiorstwa państwowego P. oznacza, że nieruchomość należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego (dalej również t.o.a.p.), co skutkuje jej komunalizacją,

b) błędnej wykładni art. 38 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości polegającej na "błędnym zastosowaniu",

c) błędnej wykładni art. 4 i art. 6 rozporządzenia Prezydenta RP z 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 1948 r. Nr 43, poz. 312 ze zm.) przez jego pominięcie i tym samym błędne uznanie, że nieruchomość nabyta z mocy prawa, nie należała do przedsiębiorstwa państwowego P.,

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na przedstawieniu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym przez przyjęcie stanu faktycznego ustalonego przez organy administracji za prawidłowy,

3. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania: art. 7, art. 8, art. 10, art. 15, art. 75 i 77 § 1 oraz art. 107 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Z uwagi na przedstawione zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji błędnie zinterpretowały treść art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – Przepisy wprowadzające... przyjmując, że istnienie przesłanki "należące do" sprowadza się do ustalenia, że dana nieruchomość nie znajdowała się w zarządzie P., co następnie błędnie zaakceptował Wojewódzki Sąd Administracyjny. W toku postępowania komunalizacyjnego organy zobowiązane są ustalić, czy nieruchomość będąca przedmiotem postępowania była w dacie 27 maja 1990 r. zarządzana przez t.o.a.p. Brak ustaleń pozytywnych w tym zakresie winien skutkować odmową komunalizacji - mienie powinno pozostać własnością Skarbu Państwa. Nieruchomość będąca przedmiotem postępowania stanowi infrastrukturę kolejową - jako cześć linii kolejowej nr [...], co zresztą nie podlegało ustaleniom zarówno organów administracji w obu instancjach jak również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Tymczasem okoliczność ta oznacza, że nieruchomość nie była zarządzana przez t.o.a.p., które nie wykonywały czynności władczych wobec nieruchomości stanowiących infrastrukturę kolejową należącą wyłącznie do poprzednika prawnego skarżącego, tj. przedsiębiorstwa państwowego P. (dalej zwanej również "PP P.").

Przepisem art. 87 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczeniu nieruchomości, ustawodawca wprowadził zasady mające na celu uregulowanie stanu prawnego gruntów pozostających we władaniu państwowych jednostek organizacyjnych. Wykonanie tych czynności należało do t.o.a.p. Jak bowiem stanowił art. 87 ust. 2, posiadaczom gruntów państwowych, którzy w dniu 1 sierpnia 1988 r. nie legitymują się dokumentami o przekazaniu gruntów wydanymi w formie prawem przewidzianej i nie wystąpią w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. o uregulowanie stanu prawnego, mogą być przekazane grunty będące w ich posiadaniu odpowiednio w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Przekazanie następuje na podstawie decyzji terenowych organów administracji państwowej, wydanej bez konieczności uprzedniego złożenia wniosku o przekazanie, w granicach określonych liniami rozgraniczającymi i ustalonymi w miejscowych planach szczegółowych zagospodarowania przestrzennego lub w planach realizacyjnych. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że niewykonane wieloletnie zaszłości w zakresie regulowania prawnych form władania nieruchomościami państwowymi, do czego obligował t.o.a.p. przejściowy przepis art. 87 ust. 2 ustawy z 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczeniu nieruchomości, skutkuje przepływem mienia Skarbu Państwa na gminy.

Z kolei, przepis art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości określał jedynie sposób powstawania prawa zarządu pod rządami ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Tymczasem nieruchomość stanowiąca przedmiot postępowania stanowi infrastrukturę kolejową powstałą w latach dwudziestych, a zatem w okresie przedwojennym.

W toku postępowania Wojewoda Małopolski ustalił, że nieruchomość ta ujawniona była w księdze wieczystej w 2009 r. z wpisem własności Skarbu Państwa na podstawie art. 208 Traktatu Pokoju z 11 kwietnia 1924 r. zawartego pomiędzy Mocarstwami Sprzymierzonymi i Stowarzyszonymi podpisanego w Saint Germain-em - Laye 10 września 1919 r.

Ponadto Wojewoda ustalił, że część parceli katastralnej [...] tworzącej działkę [...] objęta była [...] gm. kat. [...], gdzie ujawniony był [A], Natomiast, pozostała część parceli katastralnej objęta była wykazem hipotecznym [...], który zaginął, a [...] objęta była Arkuszem Posiadłości Gruntowej Lp. [...] gm. kat. [...], który prowadzony był dla gruntów znajdujących się w posiadaniu [B]. Powyższe stanowi, że do 2009 r. stan prawny dz. ewid. nr [...] nie był uregulowany. Natomiast Skarb Państwa ujawnił swoje prawo m.in. w oparciu o dokumenty stanowiące podstawę prawa kolei do spornej nieruchomości. Powyższe okoliczności nie zostały jednak ocenione przez organy administracji i w całości zostały pominięte przez Sąd orzekający w pierwszej instancji.

Przywołując przepisy art. 4, art. 6 i art. 7 rozporządzenia Prezydenta RP z 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", wnosząca skargę kasacyjną zaznaczyła, że przeznaczenie nieruchomości do użytku kolei przesądzało o pozostawaniu jej w powierniczym zarządzie, przysługującym PP P. a nabycie tytułu do nieruchomości nastąpiło ex lege. Ani rozporządzenie, ani inny przepis prawa nie wymagał stwierdzenia lub potwierdzenia tego stanu prawnego dodatkowymi aktami prawnymi, co oznacza, że bezprzedmiotowe było poszukiwanie przez organy obu instancji aktu prawnego o przekazaniu nieruchomości w zarząd, co następnie błędnie zaakceptował Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Okoliczność objęcia przez PP P. nieruchomości w zarząd powierniczy z mocy prawa znalazła wyraz w treści podstawy wpisu w księdze wieczystej, co nieprawidłowo oceniły organy administracji, a następnie błędnie zaakceptował Wojewódzki Sąd Administracyjny. Sąd nie doszukał się bowiem błędów w przeprowadzonych postępowaniach administracyjnych przez organy obu instancji. Jednocześnie Sąd nie wyjaśnił który dokument i na jakiej podstawie wydany winien być odszukany i wydany, skoro w okresie przedwojennym żaden przepis prawa nie wymagał potwierdzenia nabycia mienia kolejowego przez PP P. jakimkolwiek dokumentem. Sąd nie dokonał żadnej oceny podstaw wpisu w księdze wieczystej pomimo, że wpisy te w sposób jednoznaczny wskazują na przysługujący skarżącej tytuł do nieruchomości.

Organy nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego celem ustalenia istnienia przesłanek koniecznych do komunalizacji mienia, skupiając się jedynie na znalezieniu argumentów kwestionujących prawo zarządu skarżącej spółki. Nie dokonały także żadnych ustaleń na okoliczność przeznaczenia nieruchomości - jej zagospodarowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

W pierwszej kolejności należało się odnieść do zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., polegającego na przedstawieniu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym przez przyjęcie stanu faktycznego ustalonego przez organy administracji za prawidłowy, nie mógł odnieść zamierzonego skutku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut "przedstawienia sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym przez przyjęcie stanu faktycznego ustalonego przez organy administracji za prawidłowy" nie może być podniesiony z powołaniem się na art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie można w ten sposób skutecznie podważać ustaleń dotyczących stanu faktycznego dokonanych przez Sąd pierwszej instancji, ponieważ art. 141 § 4 dotyczy prawidłowej konstrukcji uzasadnienia. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Treść uzasadnienia pozwala na kontrolę zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W sprawie bezsporne jest, że P. S.A. nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego posiadanie tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. Odnosząc się do zarzutu błędnej wykładni art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że przepis ten powinien być odczytywany łącznie z regulacją zawartą w art. 6 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające.... Zgodnie z tym przepisem, terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, a więc w tej sytuacji należały do organu administracji państwowej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że skoro w myśl art. 6 cyt. ustawy z 29 kwietnia 1985 r., terenowy organ administracji państwowej, sprawując zarząd gruntu który nie został oddany w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, mógł powierzyć sprawowanie zarządu takiego gruntu, utworzonemu w tym celu przedsiębiorstwu bądź innej państwowej jednostce organizacyjnej, to oznaczało to, że organ ten był uprawniony do tego gruntu. Jeśli zatem organ mógł, w taki władczy sposób, zadysponować wspomnianym gruntem, to w sensie normatywnym, należało przyjąć, że grunt ten "należał do" terenowego organu administracji państwowej (por. wyrok NSA z 6 lutego 2013 r., I OSK 1697/11, czy z 27 czerwca 2008 r., I OSK 1019/07). Ponadto, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie prezentowany jest pogląd, że określenie "należące do", użyte w art. 5 ust. 1 powołanej ustawy – Przepisy wprowadzające..., oznaczało przynależność mienia państwowego do tych podmiotów w sensie prawnym (rozumianym jako posiadanie określonego tytułu prawnego), a nie tylko w sensie faktycznym. Zatem, jedynie istniejący po stronie P. tytuł prawny świadczyłby, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. nie należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej i z tego względu nie podlegałaby komunalizacji z mocy prawa. (por. np. wyrok NSA z 18 czerwca 2008 r., I OSK 940/07 oraz I OSK 941/07, a także z 21 czerwca 2011 r., I OSK 1200/10, czy z 9 listopada 2011 r., I OSK 2017/10).

Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadne uznaje również twierdzenia wnoszącej skargę kasacyjną, że powołane przepisy rozporządzenia Prezydenta RP z 24 września 1926 r., tak jak inne przepisy dotyczące utworzenia i działalności P. – jako mające charakter norm ogólnych – wskazują na powstanie po jej stronie tytułu prawnego do gruntu objętego postępowaniem (por. np. wyrok NSA z 30 maja 2012 r., I OSK 827/11, czy z 23 lutego 2010 r., I OSK 593/09).

Ponadto, wyłączenia spod komunalizacji mienia, określone w art. 11 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. nie obejmują PP P., gdyż nie zostało ono wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalenia wykazu przedsiębiorstw i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz. U. Nr 51, poz. 301), które zostało wydane na podstawie art. 11 ust. 2 ww. ustawy.

Ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uznał że skarga podlegała oddaleniu, za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i w zw. ze wskazanymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały należycie ustalone i rozważone. Zadaniem organu właściwego w sprawie było ustalenie, czy sporne mienie było - w dniu 27 maja 1990 r. - mieniem ogólnonarodowym (państwowym) i należało wówczas do rad narodowych lub terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a jeżeli tak, to czy nie zachodzą przeszkody wykluczające jego komunalizację. Sąd I instancji jako prawidłowe ocenił ustalenia organów orzekających w rozpoznawanej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku NSA z 6 września 2010 r., I OSK 1401/09. Stanowisko zaprezentowane w tym orzeczeniu ma charakter odosobniony. Należy natomiast przychylić się do poglądu utrwalonego już w orzecznictwie sądów administracyjnych, że tylko określony tytuł prawny, chroniony prawem, oddziałuje na nowo ukształtowany z dniem 27 maja 1990 r. stan własnościowy potwierdzany decyzją komunalizacyjną wydawaną na podstawie przepisów ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.