Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 418/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2020-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 725
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 122, 187, 191.
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło asesor WSA Katarzyna Górska Protokolant specjalista Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2020r. sprawy ze skargi I. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zmiany decyzji w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020r. 1) Uchyla zaskarżoną decyzję, 2) Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz I. C. 200 (dwieście ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I.C. (dalej skarżąca, odwołująca się, strona, podatnik) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej WSA) w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO, Kolegium) z "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie zmiany decyzji w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 r..

Z przedstawionych wraz ze skargą do kontroli Sądu akt podatkowych sprawy wynika, że skarżąca w korekcie deklaracji na podatek od nieruchomości wykazała do opodatkowania za okres od lutego 2020 r. położone pod adresem "[...]" (karty nr 1-8 akt podatkowych):

1. grunty pozostałe o powierzchni 41 m2 na działce nr 228, budynek mieszkalny: 100 m2 na działce nr 11, budynki pozostałe: 27 m2, 45 m2 i 16 m2 na działce nr 11 (formularz IN-1 i ZIN-1)

2. użytki rolne RIVb o powierzchni 0,5441 ha (w tym 0,4993 na działce nr 22 i 0,0448 na działce nr 11), a ponadto na działce nr 22: łąki Ł klasy III: 0,0823 ha, rowy W: 0,0230 ha oraz na działce nr 11: pastwiska klasy III: 0,0206 ha i grunty Br - RIVb: 0,1760 ha (formularz IR-1 i ZIR-1). Łącznie zadeklarowano 0,8460 ha gruntów.

Natomiast z zawiadomienia o zmianach w danych ewidencyjnych z 15 stycznia 2020 r. wynika, że podatnik zgłosił 21 grudnia 2019 r. (podano datę przyjęcia: 9 stycznia 2020 r. w zestawieniu z innym dokumentem: "[...]" z 9 stycznia 2019 r.) zmiany danych ewidencji gruntów i budynków w Starostwie Powiatowym w "[...]". Zmiany dotyczą gruntów i budynków na działce nr 11, gdzie grunt o powierzchni 0,1760 ha zmienił oznaczenie z B na Br-RIVb (pozostałe powierzchnie Ps III i RIVb bez zmian), natomiast wybudowane w 1930 r. budynki o pow. 33 m2 i 28 m2 (murowane) i 49 m2 (drewniany) zmieniły rodzaj, klasę i funkcję główną z pozostałych budynków niemieszkalnych (109), gdzie indziej niewymienionych (1274), nieokreślonych innym atrybutem FSB - na budynki produkcyjne usługowe i gospodarcze dla rolnictwa (108), budynki gospodarstw rolnych (1271), inne budynki w gospodarstwie rolnym (k. 9-12).

Decyzją z 11 lutego 2020 r. nr "[...]" Wójt Gminy "[...]" (dalej Wójt) ustalił zobowiązanie w podatku rolnym i od nieruchomości na 2020 r. w łącznej kwocie 1.886 zł, płatne w czterech ratach. Wyliczył podatek: a) od nieruchomości w ogólnej kwocie 1.690 zł, na którą składają się: od budynku mieszkalnego 100 m2 x 0,81 zł = 81 zł, od budynków pozostałych: 27 m2, 45 m2 i 16 m2 z zastosowaniem stawki 8,05 zł / m2 w kwotach odpowiednio: 217,35 zł, 362,25 zł i 128,80 zł, od dwóch gruntów pozostałych od powierzchni 41 m2 i 1.760 m2 z zastosowaniem stawki 0,50 zł / m2 odpowiednio 20,50 zł i 880 zł. Powołał w sentencji art. 21 §1 pkt 2 w związku z art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900), dalej O.p., art. 1, art. 2, art. 3, art. 4, art. 6, art. 6a ust. 1 i art. 6c ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, dalej u.p.r., art. 2, art. 3, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170), dalej u.p.o.l., oraz stosowną uchwałę Rady Gminy w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości.

Następnie decyzją z "[...]" r. nr "[...]" Wójt zmniejszył ww. zobowiązanie o 760 zł poprzez: zmniejszenie podatku od nieruchomości o 807 zł i zwiększenie podatku rolnego o 47 zł w wyniku przyjęcia do opodatkowania w podatku rolnym terenu działki nr 11 o powierzchni 0,1760 ha - kosztem podatku od nieruchomości. Zobowiązanie w podatku rolnym i od nieruchomości na 2020 r. wyniosło łącznie 1.126 zł. Organ powołał w sentencji m.in. art. 207 § 1 w związku z art. 254 § 1 i § 2 O.p., art. 6a u.p.r., art. 5 ust 1 pkt 1a, art. 6 ust. 1-8 u.p.o.l..

W uzasadnieniach obu decyzji Wójt cytował część zastosowanych przepisów prawa. Decyzje zostały doręczone stronie 20 lutego 2020 r. (k. 13 i 15).

Strona wniosła odwołanie od decyzji z "[...]" r.. Nie zgodziła się z jej ustaleniami i zażądała jej uchylenia i wydania decyzji zgodnie ze stanem faktycznym, wynikającym z danych ewidencji gruntów i budynków. Podkreśliła, że nie wykorzystywała nigdy budynków na działce nr 11 do celów innych niż działalność rolnicza.

Po otrzymaniu akt sprawy wraz z odwołaniem i pismem przewodnim Wójta, postanowieniem z 30 marca 2020 r. SKO wyznaczyło stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, ze wskazaniem, że strona może zrealizować to uprawnienie w każdej formie (np. pisemnej, faksem lub ustnie do protokołu w siedzibie organu po uprzednim kontakcie telefonicznym).

Następnie decyzją z "[...]" r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ przedstawił treść art. 2 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 1 pkt 1 – 3, art. 7a ust. 1 u.p.o.l., art. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 333, dalej u.p.r.) oraz art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 276 ze zm.), dalej p.g.k.. Powołał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2018 r. sygn. akt II FSK 3097/17 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Bk 72/18.

SKO podało, że na podstawie złożonej informacji podatkowej IR-1 powierzchnia 0,1760 ha poprzednio opodatkowana jako tereny mieszkaniowe, została objęta podatkiem jako grunty rolne zabudowane Br-RIVb. Z kolei pozostałe budynki niemieszkalne zostały sklasyfikowane jako budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa.

Kolegium wskazało, że w przedłożonej organowi podatkowemu informacji podatkowej IN-1 złożonej 20 stycznia 2020 r. strona wykazała do opodatkowania od lutego 2020 r. budynki pozostałe o powierzchni 27 m2, 45 m2 i 16 m2. Wobec powyższego organ podatkowy wydał decyzję z "[...]" r. zmieniającą decyzję z 11 lutego 2020 r..

SKO podzieliło stanowisko organu podatkowego pierwszej instancji wyrażone w piśmie przewodnim przekazującym Kolegium odwołanie, skierowane również do wiadomości stronie, co do zwolnienia z podatku budynków gospodarczych wykorzystywanych do działalności rolniczej. Według SKO Wójt prawidłowo wyjaśnił, że art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. stanowi, że zwolnieniu podlegają jedynie budynki służące, czyli faktycznie wykorzystywane wyłącznie do działalności rolniczej. Zwolnienie dotyczy wobec tego tylko tych budynków bądź ich części, które są wykorzystywane przy aktywnym, rzeczywistym prowadzeniu działalności rolniczej, a nie tych, które tylko przystosowane są do prowadzenia takiej działalności. Aby móc skorzystać z przedmiotowego zwolnienia muszą zaistnieć łącznie dwie przesłanki: 1. budynki muszą być położone na gruntach gospodarstw rolnych, 2. służyć wyłącznie działalności rolniczej.

SKO podało, że w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.

Powierzchnia gruntów rolnych, stanowiących własność odwołującej się wynosi 0,8460 ha fizycznych czyli 0,7445 ha przeliczeniowych, w związku z powyższym będące w jej posiadaniu budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa nie podlegają zwolnieniu z mocy ustawy. Kolegium uznało, że sposób obliczenia wysokości podatku, w tym przyjęte powierzchnie i stawki podatkowe nie budzą wątpliwości. SKO wskazało również, że wobec treści art. 6 ust. 3 u.p.o.l. skoro datą przyjęcia zmian w ewidencji gruntów i budynków jest 9 stycznia 2020 r., to prawidłowo decyzją z "[...]" r. (zmieniającą wysokość zobowiązania podatkowego) objęto okres od 1 lutego do 31 grudnia 2020 r..

Ponadto SKO wskazało, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji pozostaje zgodne z żądaniem zawartym w odwołaniu, czyli zgodnie ze stanem faktycznym potwierdzonym w ewidencji gruntów i budynków. Decyzja Wójta została bowiem wydana na podstawie zmian dokonanych w ewidencji gruntów i budynków i jest zgodna z jej zapisami.

Strona zaskarżyła powyższą decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Zakwestionowała wymiar podatku co do dwóch budynków o powierzchni 45 m2 i 16 m2, ujętych w decyzjach jako pozostałe. Wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji w zaskarżonej części. Ewentualnie o uchylenie w części decyzji organów obu instancji. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wyniki sprawy:

1. art. 156 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (kpa) poprzez wydanie aktu bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, gdyż SKO wystosowało postanowienie z 30 marca 2020 r. o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, podczas gdy w stanie epidemii COVID-19 uniemożliwiono stronie zgłoszenie dowodów - nie mogła ich wysłać pisemnie, nie można było się dodzwonić, a gdy już nawiązała kontakt telefoniczny to rozmówca nie był kompetentny, nie było przewodniczącej składu orzekającego, i w ten sposób upłynął termin przesłania materiałów dowodowych;

2. art. 105 § 1 kpa poprzez jego zastosowanie i umorzenie postępowania administracyjnego, na skutek błędnego uznania, że nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy ze względu na to, że skarżąca nie miała w toczącym postępowaniu przymiotu strony,

3. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych do prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego.

W treści skargi strona przedstawiła definicje budynku i budowli.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazało na utrudnienia w pracy Kolegium w czasie wzmożonego reżimu sanitarnego wskutek stanu epidemii w kraju. Uznało, że było możliwe skorzystanie z uprawnienia wynikającego z postanowienia z 30 marca 2020 r.

Pismem procesowym z 1 sierpnia 2020 r. skarżąca opisała szczegółowo stan techniczny wymienionych w skardze budynków stodoły i szopy, jako nadających się tylko do rozbiórki. Wskazała, że jest samotna, choruje i nie może pracować, utrzymuje się z niskiej emerytury rolniczej i nie ma środków na zajęcie się budynkami. Dołączyła zdjęcia obrazujące stan budynków częściowo bez dachów i ścian (k. 33-37 akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarżąca w skardze wniesionej do Sądu zakwestionowała wymiar podatku co do dwóch budynków o powierzchni 45 m2 i 16 m2, ujętych w decyzjach jako pozostałe. W decyzji z "[...]" r. Kolegium powołało się m.in. na art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Zgodnie z tym przepisem "podstawę wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków". To na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1816/19). Jak wskazuje się w orzecznictwie zwiększona moc dowodowa dokumentu urzędowego sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań: prawdziwości oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (przykładowo wyrok NSA z 28 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 1781/11).

Organy podatkowe są jednak uprawnione do samodzielnego, na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ustalenia poszczególnych elementów stanu faktycznego (por. wyrok NSA z 6 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2987/14).

Pismem procesowym z 1 sierpnia 2020 r. skarżąca opisała szczegółowo stan techniczny wymienionych w skardze budynków stodoły i szopy, jako nadających się tylko do rozbiórki. Wskazała, że jest samotna, choruje i nie może pracować, utrzymuje się z niskiej emerytury rolniczej i nie ma środków na zajęcie się budynkami. Dołączyła zdjęcia obrazujące stan budynków częściowo bez dachów i ścian (k. 33-37 akt sądowych). W świetle dokumentacji fotograficznej trudno zaakceptować stanowisko organu odwoławczego, że skarżąca dysponuje budynkami. Zgodnie z definicją art. 1a ust. 1 pkt 1 u.o.p.l. użyte w ustawie określenia oznaczają: 1)budynek - obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. A contrario nie może być uznany za budynek obiekt pozbawiany ścian, dachu.

W konsekwencji , aczkolwiek skarżąca błędnie powołała się na przepisy kpa, to należy wskazać, że powołane w skardze przepisy, mają odpowiedniki w art. 122, 187, 191 Ordynacji podatkowej. A zatem, mając na względzie rozważania prawne i okoliczności podane przez skarżącą zachodzi konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych do prawidłowego rozpoznania sprawy. W konsekwencji sąd uznaje, że organ odwoławczy z naruszeniem art. 122, 187, 191 Ordynacji podatkowej nie ustalił w sposób prawidłowy stanu faktycznego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organ , dokona oględzin przedmiotowych "budynków" i określi, czy z uwagi na ich stan techniczny i prawny nadają się one do użytku. Organ ustali, czy w związku z ich dekapitalizacją, mogą one być uznane za budynki. I w związku z tym, czy mogą one podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Z podanych wyżej przyczyn, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania sądowego Sąd postanowił jak w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. Na zasądzone koszty postępowania składa się kwota 200 zł tytułem zwrotu wpisu.