Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 17/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2008-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
article: par. 7
journal: Dz.U. 2004 nr 73 poz 657
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie   działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 74
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Sędziowie Sędzia NSA Marian Jaździński,, Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2008 r. sprawy ze skargi "P." Spółki z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją ostateczną z dnia [...] Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu P. i Miasta S. z dnia [...] odmawiającą przyznania P. Spółce z o.o. z/s w S. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2006 r. na podstawie wniosku złożonego przez A. Spółkę z o.o. z/s w S.

Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że Ł. B., reprezentujący Spółkę P., złożył w dniu 18 sierpnia 2006 r. w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu P. i Miasta Szczecina z/s w S. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub ONW wobec przeniesienia gospodarstwa rolnego przez innego producenta rolnego. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu P. i Miasta S. w S. ww. decyzją z dnia [.... wniosek ten załatwił odmownie. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że z dokumentacji dostarczonej przez producenta rolnego wynika, iż nie nastąpiło przekazanie posiadania całego gospodarstwa rolnego, gdyż Spółka P. nie przejęła wszystkich gruntów rolnych, których dotyczył pierwszy wniosek Spółki A. Nie zgadzając się z tą decyzją, w dniu 6 sierpnia 2007 r. Ł. B., reprezentujący Spółkę P., wniósł do Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu P. i Miasta S. w S. odwołanie, w którym podniósł, że gospodarstwo, do którego przysługują płatności zostało przekazane pierwotnie przez Spółkę A. R. B., a ten przekazał je Spółce P., a Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu P. i Miasta S., po rozpoznaniu odwołania w sprawie R. B., wydał decyzję o uchyleniu decyzji organu I instancji odmawiającej przyznania R. B. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2006 r. na podstawie wniosku złożonego przez A. w S. oraz umorzył postępowanie w tej sprawie i nie zakwestionował przytoczonych przez R. B. zarzutów. W tej sytuacji, według odwołującej się Spółki P., skoro Spółka przejęła gospodarstwo od R. B., a przepis art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych nie określa, że warunkiem otrzymania płatności jest przekazanie całego gospodarstwa, to Spółce płatności przysługują. W wyniku rozpoznania odwołania Spółki, organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Dalej, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w tej sprawie, Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, że - zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), stanowiącym, że w przypadku, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji, zgodnie z art. 3 ust. 1, nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek - przejęcie gospodarstwa w tej sprawie nie nastąpiło prawidłowo, gdyż ani R. B., ani następnie Spółka P. nie przejęli wszystkich gruntów rolnych, których dotyczył pierwszy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, złożony przez Spółkę A. na rok 2006. Według tego organu, przepis art. 4 ust. 1 ustawy odnosi się do sytuacji wyjątkowej, związanej ze zmianą posiadacza gospodarstwa rolnego w okresie pomiędzy złożeniem wniosku o płatność, a dniem wydania decyzji w tej sprawie. A, postępowanie w tej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem Spółki A., które na dzień dokonania zmiany posiadacza gruntów rolnych nie zastało jeszcze zakończone. Złożony natomiast przez R. B. tzw. wniosek transferowy nie mógł zostać rozpatrzony pozytywnie, gdyż nie przejął on wszystkich gruntów, jakich dotyczył pierwszy wniosek Spółki A. R. B., przekazując następnie przekazał gospodarstwo rolne Spółce P., nie spełniał warunku określonego w przepisie art. 2 ust. 1 ww. ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, bowiem w momencie składania wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta, R. B. nie był podmiotem uprawnionym do otrzymania płatności.

Organ ten, wyjaśniając dalej rozstrzygnięcie podjęte w sprawie toczącej się z odwołania R. B., wskazał, że R. B., składając wniosek o płatności, nie był już posiadaczem gospodarstwa rolnego nabytego od Spółki A., a Ł. B., składając wniosek transferowy w dniu 18 sierpnia 2006 roku, wskazał jako cedenta R. B., jednakże, to nie R. B. złożył pierwszy wniosek o przyznanie płatności o przyznanie płatności, gdyż przekazanie nastąpiło od Spółki A. za pośrednictwem R. B. A, wobec tego, że R. B. nie przejął wszystkich gruntów rolnych, jakie były zadeklarowane w pierwotnym wniosku, co potwierdził w piśmie odwoławczym, to także Spółka P. nie przejęła wszystkich gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku przez Spółkę A.

Nie zgadzając się z tą decyzją, Spółka P., reprezentowana przez Ł. B., zaskarżyła ją skargą z dnia 8 października 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, przyznanie płatności obszarowych oraz płatności ONW na rok 2006. Decyzji tej zarzucono nieprawidłową interpretację przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz nieprawdziwą interpelację przedstawionych faktów i działanie na szkodę Spółki.

W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że spełniła wszystkie warunki do przyznania płatności, gdyż przekazanie posiadania gospodarstwa rolnego nastąpiło zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 ww. ustawy, a przepis ten nie wprowadza konieczności przekazania całego gospodarstwa rolnego. Ponadto, w sprawie odwoławczej R. B. Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa umorzył postępowanie w tej sprawie i, co prawda, nie stwierdził, że przeniesienie posiadania gospodarstwa nastąpiło prawidłowo, lecz nie stwierdził również iż przeniesienie nastąpiło nieprawidłowo.

W piśmie z dnia 6 marca 2008 r., zawierającym stanowisko skarżącej Spółki co do treści odpowiedzi organu odwoławczego na skargę, podniesiono, że stanowisko organu odwoławczego jest niejasne, gdyż nie wiadomo, czy organ ten kwestionuje zasadność przeprowadzenia transferu gospodarstwa rolnego ze Spółki A. Sukces na R. B., a następnie na skarżącą Spółkę, czy też ze Spółki A. na skarżącą Spółkę. W jednym bowiem miejscu organ twierdzi, że gospodarstwo zostało przeniesione z naruszeniem przepisów prawa, ponieważ R. B. nie przejął wszystkich gruntów od Spółki A. i, tym samym, nie mógł przenieść gospodarstwa na rzecz skarżącej Spółki, a w innym miejscu twierdzi, że R. B. był jedynie pośrednikiem w przekazaniu gospodarstwa rolnego i analizować należy przeniesienie gospodarstwa rolnego ze Spółki A. na skarżącą Spółkę. W obydwu jednak przypadkach, według skarżącej Spółki, sprawa jest jednoznaczna, gdyż decyzja dotycząca odmowy przyznania płatności Spółce została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. W pierwszym z powyższych przypadków, kiedy to R. B. przejmował od Spółki A. gospodarstwo rolne, sprawa wyglądała następująco: R. B. nie przejął wszystkich gruntów od spółki A. (nie przejął dwóch działek o Nr [...] obręb S., gmina N., powiat goleniowski) i odmówiono jemu przyznania płatności do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia gospodarstwa rolnego, po czym złożył odwołanie od tej decyzji, w której zarzucił niepoprawną interpretację ustawy, po czym Dyrektor Agencji uchylił skarżoną decyzję oraz umorzył postępowanie w sprawie. Zatem, należy uznać, że przeniesienie gospodarstwa rolnego na rzecz R. B. nastąpiło w sposób zgodny z prawem, czyli że R. B. mógł przenieść gospodarstwo na rzecz skarżącej Spółki. W drugim przypadku, rozważając rolę R. B., jako pośrednika w przekazaniu gospodarstwa, to Spółka A. przekazała gospodarstwo skarżącej Spółce za pośrednictwem R. B.. Rozpatruje się w tym przypadku wniosek skarżącej Spółki o przeniesienie gospodarstwa rolnego jako złożony bezpośrednio z udziałem Spółki A. z pominięciem R. B., co - po głębszej analizie - okazuje się nieprawdą, ponieważ to skarżącej Spółce R. B. przekazał gospodarstwo rolne. Zakładając, że sytuacja traktowania wniosku skarżącej jako przejmującej gospodarstwo rolne od Spółki A. (jako pierwszego złożonego wniosku), z ominięciem wniosku R. B., jest poprawna, to i tak interpretacja ustawy przez organ odwoławczy okazuje się nieprawidłowa, bowiem żaden przepis ustawy nie warunkuje przekazania całego gospodarstwa rolnego.

W kolejnym piśmie procesowym skarżącej Spółki z dnia 9 kwietnia 2008 r. podniesiono, że Spółka A. Sukces dzierżawiła nieruchomości rolne objęte jej wnioskiem z 2006 roku o przyznanie płatności, na podstawie dwóch odrębnych umów, tj. poddzierżawy od Spółki P. i dzierżawy od L. B. Działki przekazane przez Spółkę A. R. B. w poddzierżawę stanowiły całe gospodarstwo rolne poddzierżawiane od Spółki P., natomiast dwie działki ewidencyjne o Nr [...] obręb S., gmina N., powiat goleniowski, stanowiły przedmiot dzierżawy od L. B. W tej sytuacji, nie można zasadnie twierdzić, że nieruchomości poddzierżawiane od Spółki P. oraz dzierżawione od L. B., stanowiły "całe gospodarstwo rolne" w rozumieniu przepisu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru. W rozumieniu przepisów prawa cywilnego, Spółka A., w chwili składania wniosku o przyznanie płatności, była w posiadaniu dwóch gospodarstw rolnych, z czego jedno przekazane zostało R. B., a następnie Spółce P. Okoliczność, że we wniosku o przyznanie płatności wymienia się tylko działki rolne znajdujące się w posiadaniu uprawnionego do dopłat nie oznacza, że działki te stanowią jedno całe gospodarstwo rolne. W sytuacji osoby posiadającej kilka gospodarstw rolnych, stanowiących przedmiot odrębnego prawa własności, przeniesienie posiadania tylko jednego z tych gospodarstw rolnych na inna osobę, pozbawiałoby zarówno dotychczasowego posiadacza, jak i przejmującego prawa do dopłat bezpośrednich, a taka sytuacja zarówno sprzeczna jest z istotą ustawy, jak i nie została wyraźnie przewidziana w tej ustawie, jako okoliczność wyłączająca uprawnienie do dopłat.

Także pismo procesowe skarżącej Spółki z dnia 5 maja 2008 r. przedstawia po raz kolejny chronologię zdarzeń przekazania gospodarstwa rolnego ze Spółki A. na rzecz Spółki P.

Natomiast, w piśmie procesowym Spółki z dnia 21 maja 2008 r. zawarto wniosek o niedopuszczenie, jako dowodów w sprawie, przedstawionych przez organ odwoławczy dokumentów, po terminie określonym w wezwaniu Sądu z dnia

10 kwietnia 2008 r.

W odpowiedzi na skargę, oraz w uzupełnieniu tej odpowiedzi (pismo z dnia 23 kwietnia 2008 r.), Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2007 r. o sygn. akt IV SA/Wa 2364/06 wyjaśniono, że przekazanie gospodarstwa, w rozumieniu przepisu art. 4 ust. 1 ww. ustawy, obejmuje całe gospodarstwo rolne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Okolicznością sporną w sprawie jest kwestia, czy warunkiem uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), w sytuacji przeniesienia gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego, jest przekazanie wszystkich gruntów wchodzących w skład tegoż gospodarstwa, czy też nie.

Przepisem regulującym taką sytuację w odniesieniu do płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) jest § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 73, poz. 657 ze zm.), stanowiący (w brzmieniu obowiązującym w 2006 r.), że: "W przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności ONW nastąpi przeniesienie posiadania wszystkich działek rolnych położonych na obszarach ONW na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność ONW przysługuje temu podmiotowi, jeżeli...". Z tego unormowania wprost wynika, że tzw. płatność ONW przysługuje, gdy przeniesione zostanie posiadanie wszystkich działek rolnych, a więc całego gospodarstwa rolnego.

Natomiast, przepisem regulującym taką sytuację w odniesieniu do płatności bezpośrednich jest art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U.

z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), stanowiący, że: "W przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji, o której mowa

w art. 3 ust. 1, nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania

i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek." Przepisy tej ustawy ustalają warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, określonych

w przepisach rozporządzenia Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 03 z 21 października 2003 r.). Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 145 rozporządzenia Nr 1782/2003, Komisja uwzględniając wymóg przyjęcia szczegółowych przepisów dotyczących wdrożenia tego aktu, wydała rozporządzenie Nr 796/2004 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych

w rozporządzeniu Nr 1782/2003. Rozporządzenia, jako jedna z form wtórnego prawa wspólnotowego, są aktami prawnymi, które obowiązują w całości i podlegają bezpośredniemu stosowaniu w państwach członkowskich.

Mając na uwadze, że wymieniona ustawa o płatnościach bezpośrednich jest pochodną względem wskazanych wyżej rozporządzeń wspólnotowych, odtworzenie normy prawnej stanowiącej podstawę przyznania producentowi rolnemu uprawnienia do płatności bezpośredniej z tytułu przejęcia gospodarstwa rolnego uwzględniać musi wykładnię prowspólnotową. Przepis art. 74 rozporządzenia Nr 796/2004 określa następstwa przekazywania gospodarstw rolnych w zakresie nabycia prawa do uzyskania płatności z nimi związanych. Z przepisu tego wynika, że przekazującemu nie przyznaje się żadnej pomocy w odniesieniu do przekazywanego gospodarstwa w przypadku, gdy przekazywane jest całe gospodarstwo przez jednego rolnika na rzecz drugiego po złożeniu wniosku pomocowego i przed spełnieniem wszystkich warunków przyznawania pomocy (ust. 2). Pomoc, o którą ubiega się przekazujący przyznawana jest przejmującemu w przypadku, gdy w odpowiednim czasie przejmujący poinformuje właściwe władze o przekazaniu i zwróci się o wypłacenie pomocy, przedstawi wszystkie dowody przekazania wymagane przez właściwe władze, a ponadto zostały spełnione wszystkie warunki do przyznania pomocy

w odniesieniu do przekazywanego gospodarstwa (ust. 3). W przypadku zaś, gdy wniosek o pomoc zostanie złożony po wykonaniu czynności niezbędnych do przyznania pomocy, a gospodarstwo przekazywane jest w całości przez jednego producenta rolnego na rzecz drugiego po rozpoczęciu tych czynności, lecz przed spełnieniem wszystkich warunków przyznawania pomocy, pomoc może zostać przyznana przejmującemu pod warunkiem, że w czasie przekazywania ustalonym przez państwa członkowskie przejmujący poinformuje właściwe władze

o przekazaniu i zwróci się o wypłacenie pomocy oraz przedstawi wszystkie dowody przekazania wymagane przez właściwe władze (ust. 5). Według ust. 6, państwa członkowskie mogą przy tym zdecydować, tam, gdzie ma to zastosowanie,

o przyznaniu pomocy przekazującemu. W takim przypadku, przejmującemu

nie przyznaje się żadnej pomocy; państwa członkowskie zastosują, z potrzebnymi zmianami, wymogi określone w ust. 2-5 tego przepisu. Przepis art. 74 rozporządzenia Komisji UE ustanawia również wiążące zasady przekazywania gospodarstw, odnoszące się do stron tej czynności, a mianowicie: 1) wszystkie prawa i obowiązki przekazującego wynikające ze stosunku prawnego między przekazującym a właściwym organem powstałe na skutek złożenia wniosku o pomoc przechodzą na przejmującego; 2) wszelkie działania niezbędne do przyznania pomocy i wszystkie deklaracje złożone przez przekazującego przed przekazaniem są przypisane przejmującemu do celów stosowania odpowiednich reguł wspólnotowych; 3) gospodarstwo przekazane uważa się, tam, gdzie ma to zastosowanie, za odrębne gospodarstwo w odniesieniu do roku gospodarczego lub danego okresu premiowego (ust. 4 art. 74 rozporządzenia).

Po przeanalizowaniu treści przepisu art. 74 rozporządzenia Komisji UE

Nr 796/2004 i przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich należy stwierdzić, że dokonana przez organy obu instancji wykładnia przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich pozostaje w zgodzie z treścią przepisów prawa wspólnotowego, a w szczególności z art. 74 rozporządzenia i odpowiada wszystkim regułom wykładni, w tym również zasadzie wykładni prowspólnotowej. Zasady nabycia uprawnień do dopłat, w związku z przejęciem gospodarstwa rolnego, określone rozporządzeniem Nr 796/2004, nie budzą wątpliwości, a dla ich odtworzenia na potrzeby rozpoznawanej sprawy nie było potrzebne dokonywanie wykładni tej normy prawnej poza semantyczną, co w zasadzie pozostaje poza kompetencjami sądu krajowego (art. 234 TWE).

Zarówno w ust. 3, jak i w ust. 5 przepisu art. 74 rozporządzenia Komisji UE

Nr 796/2004 warunki przyznania pomocy przejmującemu odnoszą się do całości przekazywanego gospodarstwa.

Reasumując, jednym z koniecznych warunków przyznania płatności bezpośrednich, na podstawie przepisu art. 74 rozporządzenia Nr 796/2004, jest przekazanie przejmującemu przez przekazującego całości gospodarstwa rolnego. Powołany przepis, zgodnie z przyznaną krajom członkowskim w powołanym wyżej rozporządzeniu kompetencją, ma charakter wykonawczy i uzupełniający odnośnie do przyjętych w rozporządzeniu reguł przyznawania pomocy w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego.

Z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wynika, że sądy krajowe są zobowiązane interpretować prawo krajowe w granicach określonych prawem wspólnotowym (rozporządzeniem) w celu osiągnięcia rezultatu zamierzonego tym prawem.

Przepis prawa krajowego - art. 4 ust. 1 ww. ustawy, ustawy spełnia wymóg zgodności z przepisami rozporządzenia Nr 796/2004. Przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego w trybie tego przepisu, pomimo braku wyraźnego określenia

w treści zakresu tego przeniesienia (jak to ma miejsce odnośnie do przyznawania płatności ONW na podstawie § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich), dotyczy przekazania gospodarstwa rolnego rozumianego jako wszystkie działki rolne, objęte wnioskiem

o przyznanie płatności, a więc jest zbieżne z zawartym w art. 74 rozporządzenia wymogiem przeniesienia całego gospodarstwa. Przyjęcie takiego wyniku wykładni wynika przede wszystkim z charakteru prawnego przyznanego podmiotowi przejmującemu uprawnienia do złożenia wniosku o przyznanie płatności w związku

z przekazaniem posiadania gospodarstwa rolnego. Płatności mają charakter przedmiotowy i odnoszą się do posiadanych gruntów rolnych. W przypadku przeniesienia posiadania działek rolnych podmiot je nabywający nabywa jednocześnie samodzielne uprawnienie do złożenia wniosku o przyznanie płatności do nabytych działek, z tym jednak zastrzeżeniem, że wniosek taki, by był skuteczny, musi być między innymi złożony w terminie określonym w art. 3 ust. 4 ustawy

o płatnościach bezpośrednich.

Przepis art. 4 ww. ustawy ma charakter szczególny, albowiem dotyczy szczególnego przypadku, gdy płatność zostaje przyznana innemu podmiotowi niż ten, który złożył wniosek pomocowy. Prawo do wystąpienia o przyznanie płatności stanowi w tym wypadku wyjątek od reguły obowiązku przestrzegania przez kraje członkowskie wiążącego określenia terminu składania wniosków oraz przyznawania pomocy tylko temu producentowi rolnemu, który wystąpił na dany rok o taką pomoc. Materialnoprawna konstrukcja przeniesienia prawa do dopłat bezpośrednich, na podstawie przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, wywiera

w sferze przepisów procesowych ten skutek, że stroną postępowania, a następnie adresatem decyzji administracyjnej staje się przejmujący. Zatem, wniosek złożony na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy jest procesowym instrumentem dokonania zmiany podmiotowej po stronie adresata pomocy (jest odstępstwem od zasady, że uprawnienie ma charakter osobisty). Złożony przez uprawnionego wniosek, zanim zostanie wydana decyzja, prowadzi do modyfikacji stosunku procesowego nawiązanego pierwotnym wnioskiem złożonym przez przekazującego tylko

w zakresie podmiotowym, albowiem treść uprawnień i obowiązków związanych

z przyznawaną pomocą nie zmienia się.

Rozpatrywany w sprawie wniosek Spółki A., na podstawie którego przyznana miałaby zostać pomoc podmiotowi przejmującemu – skarżącej Spółce, jest pierwotnym wnioskiem złożonym przez przekazującego. Także przedmiot tego wniosku, a więc żądanie wypłacenia płatności do określonych gruntów rolnych, związany jest z zakresem zdefiniowanym przez pierwszego wnioskodawcę. W przepisie art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich ustawodawca

w sposób wyraźny wskazuje, że "przejmującemu" nie jest wypłacana "nowa" pomoc, ale przyznawana jest płatność, której dotyczył pierwszy wniosek. Także z zapisów rozporządzenia Nr 796/2004 wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że pomoc przyznawana przejmującemu dotyczy wszystkich gruntów rolnych zgłoszonych przez przekazującego. Świadczy o tym użyte w art. 74 ust. 4 lit. a rozporządzenia sformułowanie, że "wszystkie prawa i obowiązki przekazującego wynikające ze stosunku prawnego między przekazującym a właściwym organem powstałe na skutek złożenia wniosku o pomoc przechodzą na przejmującego." Regulacja ta wskazuje na ciągłość stosunku prawnego nawiązanego wnioskiem o przyznanie pomocy i odnosi się do określonych tym wnioskiem podstaw jej udzielenia, tj. posiadania wyszczególnionych we wniosku gruntów rolnych.

Nie bez znaczenia dla przedstawionej wykładni przepisu art. 4 ust. 1 ww. ustawy w zakresie obowiązku przekazania w całości gospodarstwa rolnego objętego pierwotnym wnioskiem o przyznanie płatności jest treść przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 marca 2004 r. w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności (Dz. U. Nr 52, poz. 523 ze zm.), a szczególnie wzór formularza takiego wniosku W-1/05 niezawierający danych o zmianie wielkości przekazanego gospodarstwa rolnego względem pierwotnego wniosku. To wskazuje, że ustawodawca nie przewidział takiej sytuacji faktycznej i prawnej, że nowym wnioskiem będzie objęta tylko część pierwotnego gospodarstwa rolnego przekazującego, względem którego ubiegał się on dopłat.

Analogiczny pogląd, jak wyżej przedstawiony został wyrażony m.in. w prawomocnych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2007 r. o sygn. akt II GSK 217/07 oraz z dnia 10 stycznia 2008 r. o sygn. akt II GSK 302/07).

Odnosząc się dalej do kwestii pośrednictwa R. B. w procesie przekazywania posiadania gospodarstwa rolnego przez Spółkę A. na rzecz skarżącej Spółki, stwierdzić należy, że okoliczność ta nie mogła mieć jakiegokolwiek wpływu na prawnoprocesowe skutki tego przekazania, bowiem w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji w sprawie płatności R.B. nie był już posiadaczem gospodarstwa co do którego złożony został pierwszy wniosek.

Również kolejny argument podnoszony w pismach Spółki uzupełniających skargę, a związany z okolicznościami poprzedzającymi nabycie w posiadanie gospodarstwa rolnego przez Spółkę A., tj. na podstawie dwóch odrębnych umów dzierżawy (poddzierżawy) od Spółki P. i od L. B., pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem istotną kwestią, zgodnie z uregulowaniem wyżej powołanym, jest tylko to, czy gospodarstwo będące w posiadaniu podmiotu składającego pierwszy wniosek o płatności (Spółki A.) zostało w całości przekazane przejmującemu to gospodarstwo i będącemu w posiadaniu przed wydaniem decyzji w sprawie płatności (Spółki P.), a nie kwestia sposobu nabycia gospodarstwa rolnego przez podmiot składający pierwszy wniosek.

Za nieuzasadniony Sąd uznał także wniosek Spółki zawarty w piśmie procesowym z dnia 21 maja 2008 r. o niedopuszczenie, jako dowodów w sprawie, przedstawionych przez organ odwoławczy dokumentów, po terminie określonym w wezwaniu Sądu z dnia 10 kwietnia 2008 r., gdyż Sąd w wezwaniu nie zamieścił takiego rygoru.

Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.