Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 616/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7a, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 271 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Maciej Kobak WSA Marcin Kamiński /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego - Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] na rzecz strony skarżącej Państwowego Gospodarstwa Leśnego - Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] kwotę 881,20 zł /słownie: osiemset osiemdziesiąt jeden złotych 20/100/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Państwowego Gospodarstwa LeśnegoLasy Państwowe – Nadleśnictwa [...] (skarżący) jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...], określająca skarżącemu za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 943 zł za pobór wód powierzchniowych.

Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco:

Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] w informacji rocznej ustalającej wysokość opłaty stałej za usługi wodne Nr [...], [...], [...] z dnia [...] marca 2018 r. znak: nr [...] ustalił dla Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – Nadleśnictwa [...] za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 943 zł za pobór wód powierzchniowych z potoku bez nazwy (z ewentualnym zrzutem wody do potoku Qmax=0,427 m3/h).

W informacji rocznej organ wyjaśnił, że opłata stała została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (u.p.w.) oraz § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. W szczególności opłata została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 złotych na dobę za 1m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym znak [...], w ilości 4,59 m3/h i wynoszącemu po przeliczeniu 0,010333 m3/s. Organ określił, że opłatę należy uiścić w czterech kwartalnych ratach płatnych

Skarżący wniósł reklamację od powyższej informacji rocznej, w której wyjaśnił, że opłata została naliczona za pobór wód powierzchniowych z potoku bez nazwy zasilającego dwa stawy połączone w układzie kaskadowym, zlokalizowane w leśnictwie K. Zbiorniki te zostały wykonane w ramach projektu współfinansowanego przez Unię Europejską z środków Funduszu Spójności w ramach programu operacyjnego "Infrastruktura i środowisko" – "Przeciwdziałanie skutkom odpływu wód opadowych na terenach górskich. Zwiększanie retencji i utrzymanie potoków oraz związanej z nimi infrastruktury w dobrym stanie", w celu retencjonowania wód gruntowych i powierzchniowych. Zasilanie zbiorników odbywa się jako boczne odgałęzienie dla wód płynących w korycie cieku oraz wysiąkami wód gruntowych, co przyczynia się do optymalizacji warunków globowo wodnych poprzez przesiąkanie wód ze zbiorników i spowalnianie odpływu wód podziemnych. Realizowane przedsięwzięcia pełnią więc funkcję nawadniającą, co w myśl art. 270 ust. 2 u.p.w., zwalnia z opłaty stałej za pobór wód. Dodatkowo zbiorniki stanowią wodopój dla fauny leśnej oraz punkt czerpania wody dla celów przeciwpożarowych.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] określił skarżącemu za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 943 zł za pobór wód powierzchniowych.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że nie uznał reklamacji skarżącego, gdyż w myśl art. 270 ust. 2 u.p.w. przytoczone w reklamacji argumenty nie spełniają warunków zwolnienia z opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych. Organ wyjaśnił, że art. 273 ust. 6 u.p.w. stanowi, że w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji. Dalej organ wskazał, że Państwowe Gospodarstwo Leśne, Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego znak [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. na pobór wód powierzchniowych w ilości 4,59m3/h co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 u.p.w. obowiązany jest ponosić opłatę za usługi wodne.

Zdaniem organu, w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej. Organ wyjaśnił, że określenia wysokości opłaty stałej dokonano w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 3 u.p.w. oraz § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne.

Zgodnie z art. 271 ust. 3 u.p.w., wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do SNQ

Z § 15 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika natomiast że do dnia 31 grudnia 2019 r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej, z wyłączeniem jednostkowych stawek opłat za usługi wodne za pobór wód do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej dla instalacji posiadających w dniu wejścia w życie ustawy ważne pozwolenia wodnoprawne albo pozwolenia zintegrowanie w formie opłaty stałej, wynoszą:

1) za pobór wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód,

2) za pobór wód powierzchniowych - 250 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód.

Organ wyjaśnił, że opłata za pobór wód powierzchniowych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym w ilości 4,59m3/h i wynoszącego po przeliczeniu 0,010333 m3/s.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] organ sprostował oczywistą omyłkę pisarską w treści uzasadnienia decyzji z dnia [...] kwietnia 2018 r., w ten sposób, że zamiast nieprawidłowej wartości poboru wód powierzchniowych, wskazanej błędnie w ilości 4,59 m3/h (strona druga, akapit piąty, wiersz dwudziesty czwarty oraz strona trzecia, akapit drugi, wiersz trzynasty) - wpisał wartość prawidłową, tj.: 325.863 m3/rok.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję, skarżący zarzucił:

I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) naruszenie art. 270 ust. 2 u.p.w. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy zbiorniki wodne spełniają funkcję nawadniającą, są wykorzystywane w celach leśnych oraz spowalniają odpływ wód podziemnych, a zatem nie powinna zostać określona w niniejszej sprawie opłata stała, tym bardziej, iż zasilaniu podlegają one m.in z opadów wody deszczowej, wysięku wód gruntowych, które to wody stanowią własność właściciela nieruchomości,

2) naruszenie art. 163 w zw. z art. 186 w zw. z art. 188 ust. 2 u.p.w. poprzez nieuwzględnienie faktu, że zbiorniki spełniają m.in. funkcję przeciwpowodziową i przeciwpożarową, realizując tym samym zadania leżące w gestii wód polskich, a koszty utrzymania urządzeń wodnych (zbiornik retencyjny jest urządzeniem wodnym) uczestniczyć powinien ten kto odnosi z nich korzyści, zatem opłata ta powinna być poniesiona bezpośrednio przez organy ustawowo zobligowane do wypełniania obowiązków nałożonych u.p.w.;

3) naruszenie art. 271 ust. 3 w zw. z art. 298 ust. 1 u.p.w. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanki merytorycznej do ustalenia opłaty stałej;

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ wydający skarżoną decyzję wskazania faktów, które uznał on za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności;

2) naruszenie art. 107 § 6 k.p.a. poprzez brak wskazania uzasadnienia prawnego podstawy wymiaru podatku oraz lakoniczne przepisanie zarzutów reklamacji bez ich merytorycznej oceny;

3) naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez niekompletne zebranie całości materiału dowodowego, a w konsekwencji dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w sprawie i błędne przyjęcie, iż przytoczone w reklamacji skarżącego argumenty nie spełniają warunków zwolnienia z opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych podczas, gdy z samego pozwolenia wodnoprawnego wynika, iż zbiorniki wodne zostały wybudowane celem retencjonowaniem zasobów czystych wód gruntowych i powierzchniowych, zasilania zasobów wód podziemnych, spowolnienia odpływu wód deszczowych, bycia wodopojem dla fauny leśnej oraz innych organizmów związanych ze środowiskiem wodnym oraz możliwością wykorzystania wody dla potrzeb przeciwpożarowych.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej informacji rocznej, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w omawianym przypadku zaniechano zbadania pełnego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności całkowicie zlekceważono treść pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący podkreślił, iż z uzasadnienia pozwolenia wodnoprawnego wynika, iż zbiorniki wodne zostały wybudowane celem retencjonowaniem zasobów czystych wód gruntowych i powierzchniowych, zasilania zasobów wód podziemnych, spowolnieniem odpływu wód deszczowych, stanowienia wodopoju dla fauny leśnej oraz innych organizmów związanych ze środowiskiem wodnym oraz możliwością wykorzystania wody dla potrzeb przeciwpożarowych.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. skarżący wskazał, że organ wydający zaskarżoną decyzję zaniechał pełnego ustosunkowania się do argumentów przytoczonych w reklamacji, a które zostały oparte o powyżej powołany dokument. Organ ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że przepis art. 270 ust. 2 u.p.w. nie ma zastosowania w przypadku przedmiotowej decyzji. Reszta uzasadnienia poświęcona została kwestii wyjaśnienia matematycznej metody ustalenia wysokości opłaty stałej oraz jej prawnego umocowania.

Skarżący podkreślił, że w realiach niniejszej sprawy, zbiorniki wodne zostały wykonane w ramach projektu współfinansowanego przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach programu operacyjnego "Infrastruktura i Środowisko" – "Przeciwdziałanie skutkom odpływu wód opadowych na terenach górskich. Zwiększanie retencji i utrzymanie potoków oraz związanej z nimi infrastruktury w dobrym stanie", w celu retencjonowania wód gruntowych i powierzchniowych. Zasilanie zbiorników odbywa się jako boczne odgałęzienie dla wód płynących w korycie cieku oraz wysiękami wód gruntowych, co przyczynia się do optymalizacji warunków glebowo - wodnych poprzez przesiąkanie wód ze zbiorników i spowalnianie odpływu wód podziemnych.

Skarżący podkreślił również, że nadleśnictwa w świetle poprzednio obowiązujących przepisów, w związku z budową zbiorników wodnych w lasach i pełniących przez nie funkcji, czyli nawadniania wodami powierzchniowymi gruntów leśnych, były zgodne z uchylonym przepisem art. 294 pkt 6 ustawy Prawo ochrony środowiska zwolnione z opłat środowiskowych za pobór wód. Zdaniem skarżącego, nie ulega wątpliwości, iż stan faktyczny nie uległ zmianie, natomiast w wyniku zmian przepisów doszło do swoistego rozłamu przyjętej formuły prawnej, pomimo, że obecne przepisy umożliwiają nienaliczanie opłat stałych, a zgodnie z literalną wykładnią ustawy również opłat zmiennych.

Skarżący wskazał, że w korelacji z powyższym nie sposób nie dostrzec, iż zgodnie z art. 270 ust. 2 u.p.w., pobór wód przez zbiorniki wodne wybudowane przez Nadleśnictwo [...] optymalizuje lokalne warunki glebowo-wodne poprzez przesiąkanie wód ze zbiorników oraz przyczynia się do spowalniania odpływu wód podziemnych. Oznacza to, że zbiorniki te spełniają funkcję nawadniającą o której mowa w art. 270 ust. 2 u.p.w. Zgodnie z jego postanowieniami opłaty stałej nie ponosi się m. in. w przypadku poboru wód na potrzeby nawadniania gruntów i upraw.

W odniesieniu do kwestii naruszenia przepisów art. 163 w zw. z art. 188 ust. 2 u.p.w. skarżący podniósł, iż budowa zbiorników niejako wyręczyła w pewnym zakresie administrację rządową, samorządową oraz Wody Polskie z konieczności realizacji ustawowych zadań w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpowodziowego o których mowa w art. 163 u.p.w. Ponadto, rzeczone zbiorniki pełnią także funkcję rezerwuaru przeciwpożarowego. Obydwie te okoliczności sprawiają, że Wody Polskie, wraz z administracją rządową i samorządową, stają się naturalnymi beneficjentami tej inwestycji, a zgodnie z postanowieniami art. 188 ust. 2 u.p.w.: "w kosztach utrzymywania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści."

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem Sąd w toku kontroli legalnościowej zaskarżonej decyzji – niezależnie od podniesionych zarzutów i zgodnie z zasadą niezwiązania granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) – stwierdził, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w zakresie obowiązku sporządzenia wszechstronnego, rzetelnego i pełnego uzasadnienia prawnego orzeczenia, które obrazuje sposób wykładni oraz stosowania regulacji materialnoprawnej uznanej przez organ za podstawę rozstrzygnięcia sprawy (art. 107 § 3 k.p.a.).

Powyższa wada decyzji co najmniej mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy (treść kontrolowanej) decyzji, gdyż przepis art. 271 ust. 3 u.p.w. w związku z § 15 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych opłat za usługi wodne budzi na tyle poważne wątpliwości interpretacyjne na tle treści wydanych na podstawie uchylonej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne pozwoleń wodnoprawnych określających maksymalne ilości wody powierzchniowej, która może zostać pobrana, że przedstawienie szczegółowej argumentacji skarżonego organu w tym zakresie jest konieczne, aby dokonać sądowoadministracyjnej oceny legalności sposobu wykładni i stosowania prawa materialnego przez organ administracji publicznej. Nie jest uzasadnione dokonywanie przez sąd administracyjny pierwotnej konkretyzacji norm prawa materialnego bez uprzedniego zajęcia stanowiska przez kontrolowany organ. Organy administracji publicznej są bowiem uprawnione i zobowiązane do pełnego wykonania przysługujących im kompetencji (także w zakresie wykładni stosowanego prawa materialnego) i dopiero tego rodzaju akt realizacji kompetencji administracyjnej może stać się przedmiotem oceny materialnoprawnej sądu administracyjnego.

Zagadnienie to ma szczególne znaczenie w niniejszej sprawie, albowiem wątpliwości interpretacyjne na tle treści normatywnej wynikającej z art. 271 ust. 3 u.p.w. mogą zostać rozstrzygnięte zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść podmiotów korzystających z usług wodnych, które są zobowiązane do uiszczania opłat za usługi wodne (art. 298 pkt 1 u.p.w.). W tej sytuacji organy określające w drodze decyzji wysokość opłat za usługi wodne (art. 273 ust. 6 u.p.w.) mają szczególny obowiązek wyjaśnienia przyjętej wersji interpretacyjnej treści normy prawnej, zwłaszcza jeśli wersja ta jest niekorzystna dla podmiotu obciążanego obowiązkiem prawnym.

Organy orzekające w sprawie muszą w tej sytuacji mieć na względzie, że przepis art. 7a k.p.a. ustanowił zasadę rozstrzygania na korzyść strony niedających się usunąć wątpliwości interpretacyjnych co do treści normy prawnej będącej podstawą nałożenia obowiązku na stronę lub odebrania (ograniczenia) jej uprawnienia. Zasada ta znajduje pełne zastosowanie w przedmiotowej sprawie, co oznacza, że aby ustalić, czy skarżony organ naruszył powyższą zasadę, konieczne jest uprzednie poznanie sposobu rozumowania organu oraz ocena, czy organ ten zasadnie uznał, że na tle stosowanej regulacji prawnej nie istnieją wątpliwości interpretacyjne albo istniejące wątpliwości należy rozstrzygnąć w określonym kierunku.

Niewątpliwie opłaty za usługi wodne są szczególnym instrumentem prawnym, który za pomocą ekonomicznego (finansowego) obciążenia podmiotów korzystających z usług wodnych (lub innych podmiotów, o których mowa w art. 298 u.p.w.) zmierza do zapewnienia racjonalnego gospodarowania wodami (art. 267 pkt 1 u.p.w.). Opłaty te mają charakter publicznoprawny i stanowią rodzaj należności publicznej za możliwość korzystania z wód (zob. art. 268-269 u.p.w.). Ze względu na charakter opłaty, której ponoszenie jest obowiązkiem publicznoprawnym, organy właściwe do określania jej wysokości muszą zachować reguły ścisłego i precyzyjnego ustalania treści regulacji prawnej będącej podstawą wydawania decyzji wymiarowych.

W przedmiotowej sprawie podstawą określenia wysokości opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych był przepis art. 271 ust. 3 u.p.w. w zw. z § 15 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych opłat za usługi wodne.

Zgodnie z powyższą regulacją wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn: 1) jednostkowej stawki opłaty; 2) czasu wyrażonego w dniach; 3) maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do SNQ (zgodnie z art. 270 ust. 6 u.p.w. jest to średniego niskiego przepływu z wielolecia, przy czym wielolecie obejmuje co najmniej 20 lat hydrologicznych, oraz dostępnych zasobów wód podziemnych).

Wartość jednostkowej stawki opłaty nie budzi wątpliwości. Zgodnie z § 15 pkt 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w okresie od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. jednostkowa stawka opłaty za pobór wód powierzchniowych wynosi 250 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód. Również czas, za który określono opłatę, nie budzi wątpliwości. Organ ustalił opłatę stałą w wymiarze rocznym, przyjmując, że okres ten obejmuje 365 dób.

Wątpliwości budzi natomiast sposób wyznaczenia trzeciego czynnika iloczynu z art. 271 ust. 3 u.p.w., to jest "maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do SNQ". Niezależnie od faktu, że kontrolowany organ pominął w swoich rozważaniach i stosowaniu art. 271 ust. 3 u.p.w. fragment powyższej regulacji obejmujący słowa: "z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do SNQ", nie wyjaśniając powodów tego pominięcia, należy zauważyć, że wybór organu w zakresie wskaźnika maksymalnej ilości dopuszczalnego poboru wody powierzchniowej, określonego w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...] sierpnia 2012 r., nie został w ogóle uzasadniony. Tymczasem w treści powyższego pozwolenia określono dwa wskaźniki maksymalnego poboru, to jest wskaźnik maksymalnego poboru godzinowego (Q max. godz. – 4,59 m3/h) oraz wskaźnik maksymalnego poboru rocznego (Q max. rocz. – 325.863 m3/rok). Powyższe wskaźniki pozostają wiążące jako podstawa ustalenia czynnika "maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do SNQ".

Po dokonaniu odpowiedniego przeliczenia według wskaźnika Q max. rocz. (892,77 m3/doba; 37,19875 m3/h; 0,010333 m3/s) wysokość opłaty stałej w wymiarze rocznym – zgodnie z wyliczeniem organu – stanowi iloczyn 250 zł (za 1 m sześcienny na sekundę w wymiarze dobowym), 365 dób oraz maksymalnej ilości wody do pobrania z zastosowaniem wskaźnika Q max. rocz. (0,010333 m3/s). Iloczyn ten wynosi ok. 943 (złotych). Inaczej sytuacja przedstawia się w przypadku zastosowania wskaźnika maksymalnego poboru godzinowego (Q max. godz. – 4,59 m3/h), który po przeliczeniu na wymiar sekundowy przyjmuje wartość 0,001275 m3/s. Przy takim podejściu wartość analizowanego iloczynu (250 zł za 1 m sześcienny na sekundę w wymiarze dobowym; 365 dób; maksymalna ilość wody do pobrania z zastosowaniem wskaźnika Q max. godz. 0,001275 m3/s) wynosi ok. 116 (złotych) Oznacza to, że w zależności od wybranego wskaźnika maksymalnego możliwego poboru wysokość opłaty stałej wymiarze rocznym kształtuje się zasadniczo odmiennie. Organ dokonujący określenia wysokości opłaty jest więc zobowiązany do wyjaśnienia dokonanego wyboru wskaźnika, albowiem wybór ten w istotny sposób wpływa na zakres obowiązku pieniężnego podmiotu zobowiązanego.

Przepis art. 271 ust. 3 u.p.w. nie przesądza wymiaru czasowego wskaźnika maksymalnego możliwego poboru wody powierzchniowej, co oznacza, że wyboru tego wskaźnika właściwy organ musi dokonać z zastosowaniem wszystkich dopuszczalnych metod wykładni, a w razie niedających się usunąć wątpliwości interpretacyjnych konieczne jest odwołanie się do zasady wyrażonej w art. 7a k.p.a. Trzeba ponadto uwzględnić, że trzeci czynnik iloczynu ("maksymalna ilość wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do SNQ") nie został szczegółowo rozważony w sensie prawnym.

Nie znajdują natomiast uzasadnionych podstaw twierdzenia strony skarżącej co do możliwości zastosowania w niniejszej sprawie zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 270 ust. 2 u.p.w. Z akt sprawy (w tym z treści pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] sierpnia 2012 r.) nie wynika, aby powyższe pozwolenie obejmowało pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb. Potrzeby nawadniania gruntów leśnych lub potrzeby związane z chowem i hodowlą ryb nie zostały wymienione w treści pozwolenia wodnoprawnego, co oznacza, że wskazane wyżej zwolnienie przedmiotowe nie ma zastosowania. Retencjonowanie wód gruntowych i powierzchniowych, zasilanie zasobów wód podziemnych, spowalnianie odpływu wód deszczowych, stworzenie wodopoju dla zwierząt leśnych, możliwość wykorzystania wody dla celów przeciwpożarowych (zob. treść uzasadnienia pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] sierpnia 2012 r.) nie stanowią bowiem egzemplifikacji celów, o których mowa w art. 270 ust. 2 u.p.w., a więc celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb. Możliwość stwierdzenia, że usługa wodna polegająca na poborze wód powierzchniowych jest realizowana na potrzeby nawadniania gruntów i upraw rolnych lub leśnych jest warunkowana wyraźnym określeniem w treści odpowiedniego pozwolenia, że pobór ten następuje w celu nawadniania konkretnie oznaczonych i obszarowo określonych gruntów i upraw rolnych lub leśnych. Nie jest uzasadnione domniemywanie tak określonego celu.

Należy przy tym zauważyć, że ustawodawca wyraźnie wskazał, że nawadnianie ma być jednocześnie powiązane z gruntami i uprawami rolnymi lub leśnymi, co oznacza, że nie jest wystarczające nawadnianie jedynie samych gruntów rolnych lub leśnych, które są pozbawione określonych upraw. Jak słusznie zauważył skarżący, stan prawny w tym zakresie uległ zmianie z dniem 1 stycznia 2018 r. w związku z uchyleniem art. 294 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Powyższy przepis w wersji przed uchyleniem przewidywał, że zwolniony z opłat jest pobór wody na potrzeby nawadniania wodami powierzchniowymi użytków rolnych i gruntów leśnych. Formuła poprzednio obowiązująca była więc szersza, zwalniając z opłat pobór wód na potrzeby nawadniania gruntów leśnych, niezależnie od tego, czy grunty te były pokryte uprawami leśnymi i czy uprawy te podlegały faktycznie nawodnieniu.

Nie jest również usprawiedliwiony wyrażony w skardze pogląd, że sam fakt, iż "pobór wód przez zbiorniki wodne" wybudowane przez stronę skarżącą "optymalizuje lokalne warunki glebowo-wodne przez przesiąkanie wód ze zbiorników oraz przyczynia się do spowalniania odpływu wód podziemnych" jest wystarczający do przyjęcia, że pobór ten bezpośrednio służy celom nawadniania gruntów i upraw leśnych. Retencjonowanie wód powierzchniowych lub spowalnianie odpływu wód podziemnych nie jest bowiem równoznaczne z nawadnianiem określonych upraw leśnych.

W sprawie nie zachodzą również inne podstawy do zwolnień podmiotowych lub przedmiotowych z obowiązku ponoszenia opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych.

Nie są także uzasadnione zarzuty naruszenia art. 163 w zw. z art. 186 w zw. z art. 188 ust. 2 u.p.w.

Przepisy dotyczące podmiotów będących adresatami zadań publicznych z zakresu ochrony przed powodzią (art. 163 u.p.w.) oraz zasad ponoszenia kosztów utrzymania urządzeń wodnych (art. 188 ust. 2 w zw. z art. 186 u.p.w.) są bowiem niezależne od przepisów dotyczących zasad ponoszenia opłat za usługi wodne, w tym określenia podmiotów zobowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne (art. 298 w zw. z art. 269 i n. u.p.w.).

Mając na względzie wszystkie wywiedzione wyżej argumenty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od skarżonego organu na rzecz strony skarżącej koszty postępowania, szczegółowo wskazane w spisie kosztów przedstawionym na rozprawie (664,20 złotych brutto – wynagrodzenie pełnomocnika procesowego będącego radcą prawnym, zgodnie z umową o obsługę prawną; 100 złotych – koszty dojazdu pełnomocnika do Sądu; 17 złotych – opłata skarbowa od pełnomocnictwa; 100 złotych – wpis od skargi).