Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 636/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 2, 20, 24
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: Par. 9, 10, 44, 45
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: Art. 15 ust. 1, ust. 2, ust. 11
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa s.f. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie – Zarząd Zlewni Górnego Dunajca w Nowym Targu na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2013 r. nr IG-II.7221.83.2013.MB w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala.


UZASADNIENIE

Starosta N. decyzją z dnia 31 stycznia 2013 r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 913, poz. 12877 ze zm.), § 9 ust. 1, § 44 pkt 2, § 45 ust. 1, § 46, § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38 poz. 454) oraz art. 104 § 1 kpa - po ponownym rozpatrzeniu wniosku Prezesa Zarządu Spółki [....] w D. w odniesieniu do działki ewid. zmod. nr [....] – orzekł o aktualizacji części kartograficznej i opisowej operatu ewidencyjnego obrębu D. , jednostka ewid. N. , w następujący sposób:

1) działka ewid. zmod. nr [....] o pow. 5,7947 ha zmienia granice ewidencyjne, powierzchnię oraz oznaczenie, w wyniku czego powstają:

a) działka ewid. zmod. nr [....] o pow. 1,7482 ha,

b) działka ewid. zmod. nr [....] o pow. 0,0656 ha,

c) działka ewid. zmod. nr [....] o pow. 3,9809 ha,

zgodnie z "Mapą uzupełniającą z aktualizacji operatu ewidencji gruntów obrębu Dębno" wraz z wykazem zmian sporządzoną przez geodetę uprawnionego mgra inż. T.U. przyjętą do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej w N. w dniu 14 kwietnia 2010 r. za numerem [....] ;

2) działka ewid. zmod. nr [....] o pow. 3,9809 ha zmienia granice ewidencyjne, powierzchnię oraz oznaczenie, w wyniku czego powstają:

a) działka ewid. zmod. nr [....] o pow. 2,6771 ha,

b) działka ewid. zmod. nr [....] o pow. 0,0135 ha,

c) działka ewid. zmod. nr [....] o pow. 0,8757 ha,

d) działka ewid. zmod. nr [....] o pow. 0,4146 ha,

zgodnie z "Mapą uzupełniającą z aktualizacji operatu ewidencji gruntów obrębu D. " wraz z wykazem zmian sporządzoną przez geodetę uprawnionego mgra inż. T.U. przyjętą do ODGK w N. w dniu 25 lipca 2011 r. za numerem [....] ,

3) dla działek ewid. zmod. nr nr [....] zakłada się nową jednostkę rejestrową, w której jako właściciela wpisuje się :

a) Spółkę do Zagospodarowania Wspólnot Wiejskich w D. reprezentowaną przez Zarząd, w skład którego wchodzi: A.W. , J.K. oraz J.W.

b) wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej obejmujący 115 pozycji stanowiący odrębny załącznik

zgodnie z decyzją Powiatowego Biura Geodezji j Urządzeń Polnych w N. z dnia 6 marca 1975 r. znak [....] , wyżej powołanym wykazem osób uprawnionych zatwierdzonym decyzją Powiatowej Rady N. z dnia 21 maja 1964 r., znak [....] . W uzasadnieniu Starosta wskazał, że jego poprzednia decyzja z dnia 5 marca 2012 r. została uchylona przez [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. decyzją z dnia 14 czerwca 2012 r. Organ odwoławczy przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając za nieprawidłowe ujawnienie w operacie ewidencyjnym Wspólnoty Wsi D. , jako właściciela nowo powstałych działek ewid. zmod. nrnr [....] . MWINGiK podkreślił, że problematykę ujawniania w części opisowej operatu ewidencyjnego wspólnot gruntowych regulują przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Starosta ustalił, że aktualnie w rejestrze gruntów obrębu D. , w jednostce rejestrowej [....] wpisana jest działka ewid. zmod. nr [....] o pow. 5,7947 ha, w której jako posiadacz samoistny wpisany jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. Na podstawie analizy dokumentacji geodezyjno - kartograficznych [....] i [....] ustalono, że działka ewid. zmod. nr [....] posiada nieuregulowany stan prawny i w granicach przedstawionych na zmodernizowanej mapie ewidencyjnej jest niejednorodna pod względem prawnym. Celem w/w opracowań jest wydzielenie z działki ewid. zmod. nr [....] działek, które zgodnie z załączoną przez wnioskodawcę decyzją Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych w N. z dnia 6 marca 1975 r. uznane zostały za wspólnotę gruntową, z uwzględnieniem późniejszych zmian wynikających m.in. z operatu wywłaszczeniowego pod Zbiornik Wodny z dnia 6 marca 1976 r. [....] , a także z operatu z ustalenia linii brzegowej rzeki D. z dnia 9 grudnia 2005 r. [....] , zatwierdzonego decyzją Starosty N. z dnia 29 maja 2006 r. Organ powołał się także na materiały źródłowe znajdujące się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, tj.: mapę katastralną w skali 1:2880, mapę ewidencyjną nieobowiązującą sporządzoną w skali 1:2880 oraz wskazał, że integralną częścią operatu pomiarowego [....] jest "Mapa uzupełniająca z aktualizacji operatu ewidencji gruntów obrębu D. " [....] obejmująca wydzielenie z działki ewid. zmod. nr [....] działek ewid. zmod. nr nr [....] . Zgodnie z wykazem zmian powierzchnia nowo powstałej działki ewid. zmod. nr [....] wynosi 1,7482 ha, działki ewid. zmod. nr [....] - 0,0656 ha, a działki ewid. zmod. nr [....] - 3,9809 ha. Na podstawie porównawczego wykazu zmian stwierdzono, że nowo powstała działka ewid. zmod. nr [....] powstała z dawnych działek ewid. nr [....] i nr [....] , które objęte były decyzją Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych w N. z dnia 6 marca 1975 r. Natomiast powstałe w tym opracowaniu działki ewid. zmod. nr [....] i nr [....] pozostały w dalszym ciągu działkami o nieuregulowanym stanie prawnym. Starosta wskazał też, że integralną częścią operatu pomiarowego [....] jest "Mapa uzupełniającą z aktualizacji operatu ewidencji gruntów obrębu D." [....] obejmująca wydzielenie z działki ewid. zmod. nr [....] działek ewid. zmod. nr nr [....]. Zgodnie z wykazem zmian powierzchnia nowo powstałej działki ewid. zmod. nr [....] wynosi 2,6771 ha, działki ewid. zmod. nr [....] - 0,0135 ha, działki ewid. zmod. nr [....] - 0,8757 ha, a działki ewid. zmod. nr [....] - 0,4146 ha. Na podstawie porównawczego wykazu zmian stwierdzono, że:

a) nowo wydzielona działka ewid. zmod. nr [....] powstała z dawnych działek ewid. nr nr [....] . Działki ewid. nr [....] i nr [....] objęte są bezpośrednio decyzją Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych w N. z dnia 6 marca 1975 r., natomiast działki ewid. nr nr [....] powstały kolejno z podziału działek ewid. nr nr [....] objętych ww. decyzją, na podstawie operatu wywłaszczeniowego pod Zbiornik Wodny z dnia 6 marca 1976 r.;

b) nowo wydzielona działka ewid. zmod. nr [....] powstała z części dawnej działki ewid. nr [....] objętej decyzją Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych w N. z dnia 6 marca 1975 r. W stosunku do pozostałej części działki ewid. nr [....] stan prawny uległ zmianie, w związku z ustaleniem linii brzegu rzeki D. operatem pomiarowym [....] , zatwierdzonym decyzją Starosty N. z dnia 29 maja 2006 r. Z analizy powyższego operatu wynika, że pozostała część działki ewid. nr [....] została objęta działką ewid. zmod. nr [....] , która z kolei, zgodnie z decyzją znak: [....] , przeszła w trwały Zarząd Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K.

Starosta wyjaśnił, że istniejący w obu dokumentacjach geodezyjnych [....] i [....] "Porównawczy wykaz zmian" do nowo wydzielonych działek ewid. zmod. nr nr [....] " obejmuje podwójną synchronizację, tj. do działek ewidencyjnych obowiązujących przed modernizacją oraz do dawnych parcel gruntowych. Jednakże na potrzeby postępowania, zdaniem Starosty, wystarczająca jest synchronizacja tylko do działek ewidencyjnych sprzed modernizacji, gdyż to na takie działki ewidencyjne została wydana decyzja znak: [....] .

W ocenie Starosty nowo powstałe działki ewid. zmod. nr nr [....] obejmują obszar jednorodny prawnie odzwierciedlony w wyżej powołanej decyzji znak: [....] . W konsekwencji wydzielenia z działki ewid. zmod. nr [....] działek ewid. zmod. nr nr [....] (jednorodnych prawnie), zostały wydzielone również działki ewid. zmod. nr nr [....] , które w rejestrze gruntów pozostają nadal jako działki o nieuregulowanym stanie prawnym. Starosta wyjaśnił, że zarówno dokumentacja geodezyjna [....] , jak również dokumentacja geodezyjna [....] nie obejmuje badania stanu prawnego, dlatego też ewentualna regulacja prawna w tym zakresie i dalsza aktualizacja jest możliwa w odrębnym postępowaniu.

Ponadto Starosta wskazał, że działki ewid. oznaczone aktualnie numerami nr nr [....] , zgodnie z decyzją znak: [....] stanowią wspólnotę gruntową w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. nr 28, poz. 169 ze. zm.). Odnośnie wpisu dotyczącego Spółki do zagospodarowania wspólnoty gruntowej wsi D. Starosta powołał się na uchwałę osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej podjętą na zebraniu w dniu 15 sierpnia 1964 r. oraz zaświadczenie Wójta Gminy N. o składzie zarządu Spółki wybranym na zebraniu członków Spółki w dniu 2 maja 2010r.

Odwołanie od decyzji Starosty N. wniósł Dyrektor Regionalny Zarządu Gospodarki Wodnej w K. , zarzucając jej naruszenie:

1) § 9 pkt 2 ppkt 3 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, ponieważ projektowana dz. ewid. zmod. nr [....] zawiera obszar pokryty wodami płynącymi powierzchniowymi rzeki D. stanowiący własność Skarbu Państwa zgodnie z art. 10 i art. 14 Prawa Wodnego oraz z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r. nr 16 poz. 149) i załącznikiem nr 1 "Śródlądowe wody powierzchniowe lub ich części stanowiący własność publiczną, istotne dla kształtowania zasobów wodnych i ochrony przeciwpowodziowej";

2) art. 28 kpa poprzez prowadzenie przedmiotowej sprawy bez udziału charakterze strony Prezesa Krajowego zarządu Gospodarki Wodnej,

3) art. 77 § 1 kpa, ponieważ organ nie wykorzystał możliwości zweryfikowania wniosku oraz oceny zasadności żądań podnoszonych w trakcie postępowania przez Dyrektora RZGW w K. poprzez wykorzystanie posiadanych przez Starostę barwnych rastrów ortofotomapy z roku 2009 w tym samym państwowym układzie odniesień przestrzennych, co prowadzona w formie cyfrowej mapa ewidencji gruntów;

4) art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie możliwości jednoznacznej oceny zasadności zarówno wniosku jak i sprzeciwu Dyrektora RZGW w K. poprzez przeprowadzenie wizji terenowej i milczące założenie organu, że wizję taką zastępuje zawiadomienie stron o czynnościach działającego za zlecenie wnioskodawcy geodety uprawnionego;

5) § 44 pkt 2 ppkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, ponieważ skarżona decyzja w odniesieniu do części projektowana dz. ewid. zmod. nr [....] ujawnia w ewidencji gruntów nieaktualny stan prawny wynikający z dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę, a pomija aktualny stan prawny wynikający z aktu normatywnego -Prawa Wodnego.

Strona odwołująca się wskazała także na zastosowaną przez Starostę zmianę dotychczasowej procedury zastosowanej w analogicznym postępowaniu znak: [....] , w którym w ramach postępowania z wniosku o zmianę w ewidencji gruntów została wydana decyzja o ustaleniu linii brzegowej rzeki D. , na podstawie operatu dostarczonego przez wnioskodawcę. Strona odwołująca wskazała również na stanowisko zajęte przez organ odwoławczy w decyzji znak: [....] z dnia 12 lutego 2013 r. uznającej za niewłaściwe wprowadzanie do operatu ewidencji gruntów granic obszaru pokrytego wodą płynącą od obszaru nie pokrytego wodą płynącą bez uprzedniego ustalenia linii brzegowej w drodze decyzji.

[....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego K. decyzją z dnia 15 kwietnia 2013 r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 kpa w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W ocenie organu odwoławczego Starosta uzasadnił konieczność dokonania zmiany ewidencyjnej polegającej na rozdzieleniu różnych nieruchomości połączonych w działce nr [....] , a zmiany tej dokonano w sposób formalnie zgodny z obowiązującymi przepisami ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Odnośnie zarzutu odwołania dotyczącego zmiany linii brzegowej ustalonej w odniesieniu do działki nr 1987/194 decyzją Starosty N. z 29 maja 2006 r. [....] wyjaśnił, że organ I instancji w toku postępowania trafnie zwrócił uwagę, iż w razie wykazania przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. ponownej zmiany przebiegu linii brzegu rzeki D. - zmiana ta będzie mogła zostać ujawniona w operacie ewidencyjnym w odrębnym postępowaniu. Zdaniem organu odwoławczego obowiązujące przepisy rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie przewidują uwzględnienia danych elektronicznych wynikających z ortofotomapy. MWINGiK wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami o aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków fakt zmiany przebiegu linii brzegowej należy wykazać przez zlecenie wykonania projektu rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, który powinien spełniać przesłanki przewidziane w art. 15 ust. 3 ustawy Prawo wodne. MWINGiK wyjaśnił też, że decyzja z 31 stycznia 2013 r. nie będzie negatywnie oddziaływała na rzeczywisty zasięg prawa własności Skarbu Państwa do wód rzeki D. , ponieważ ewidencja gruntów i budynków stanowi rejestr techniczny, który nie rozstrzyga o przysługiwaniu danemu podmiotowi ujawnionych na jego rzecz praw podmiotowych. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, w postępowaniu nie zachodziła potrzeba wezwania do udziału w postępowaniu Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej bądź jego pełnomocnika - jako organów wykonujących uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa w zakresie w jakim wynika to z przepisu art. 11 ust. l pkt 2 ustawy - Prawo wodne. MWINGiK uznał, że organy te nie mają interesu prawnego do udziału w postępowaniu dotyczącym aktualizacji operatu ewidencyjnego na wniosek wspólnoty gruntowej w D. , która na chwilę obecną prawidłowo wykazuje tytuł prawny do nowopowstałych działek ewidencyjnych nr nr [....] . Odnośnie ujawnienia w ewidencji gruntów Spółki do Zagospodarowania Wspólnot Wiejskich w D. organ odwoławczy stwierdził, że Starosta prawidłowo zastosował się do zaleceń wskazanych w uzasadnieniu decyzji MWINGiK z 14 czerwca 2012 r.

Skargę na decyzję MWINGiK w K. wniósł Skarb Państwa s.f. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. - Zarząd Zlewni Górnego D. w N. , zarzucając jej naruszenie:

1) art. 14 ust. 1 Prawa wodnego przez orzeczenie aktualizacją ewidencji gruntów i budynków jako właściciela zmodernizowanej dz. ewid. [....] obr. D. Spółki do Zagospodarowania Wspólnot Wiejskich w D. , pomimo że część tej działki wskutek trwałego, naturalnego zajęcia przez wodę płynącą z mocy prawa stała się własnością Skarbu Państwa;

2) § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez zaliczenie do jednej działki ewidencyjnej obszarów gruntu o niejednorodnym stanie prawnym;

3) § 44 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nieaktualnych danych, sprzecznych z istniejącym stanem faktycznym, pomimo dostępnych organowi materiałów źródłowych obrazujących aktualny stan faktyczny,

4) § 46 ust 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez niedokonanie skarżoną decyzją aktualizacji polegającej na wprowadzenie skutków aktu normatywnego - ustawy Prawo wodne;

5) art. 77 kpa w związku z § 47 ust 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez brak zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego pomimo wcześniejszego uznania, że rozpoznanie wniosku wymaga przeprowadzenia postępowania administracyjnego;

6) art. 7, art. 10 i art. 12 kpa przez brak przeprowadzenia rozprawy na gruncie lub oględzin, a przez to niepoczynienie ustaleń w kwestii podnoszonego przez stronę skutku prawnie istotnego zdarzenia, jakim jest trwałe zajęcie gruntu przez wodę płynącą, co w wypadku utrzymania w obrocie prawnym skarżonej decyzji będzie wymuszało przeprowadzenie kolejnego postępowania z udziałem tych samych stron celem doprowadzenia do zgodności ewidencji gruntów i budynków z obiektywnie istniejącym na gruncie stanem faktycznym.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę MWINGiK w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosuja środki okreslone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podsta wą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy, następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) ppsa), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ppsa). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 ppsa), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Sądowa kontrola przeprowadzona z uwzględnieniem wyżej wskazanych zasad, prowadzi do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób wpływający na wynik sprawy, określony w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), dalej ustawa lub p.g.k., oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r., Nr 38, poz. 454), dalej rozporządzenie, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust. 2 ustawy.

Stosownie do art. 2 pkt. 8 p.g.k., ewidencja gruntów i budynków, to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji i o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt. 1) oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy lub podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Powyższe informacje zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów – art. 24 ust. 1 ustawy. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia. Zgodnie z jego § 45 ust. 1, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W myśl przepisów § 46 ust. 2 pkt. 1 i 2 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.

Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Z przepisu tego wynika, że działkę ewidencyjną może stanowić obszar stanowiący przedmiot własności tej samej osoby lub współwłasności tych samych osób.

Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało wszczęte na wniosek Wspólnoty Wsi D. , którego przedmiotem było wprowadzenie w operacie ewidencji gruntów Wsi D. danych przedmiotowych i podmiotowych, zgodnie z załączonym do wniosku operatem pomiarowym z aktualizacji operatu ewidencji gruntów obrębu D. działka ewid. Nr [....] – opracowanie do celów prawnych – porównawczy wykaz zmian działki ewid. nr nr [....] , L. ks.zam. [....] , sporządzonym przez geodetę uprawnionego T.U. , przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 25 lipca 2011 r. nr [....] . Celem wniosku było ujawnienie Wspólnoty Wsi D. jako właściciela działek, które decyzją Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń |Rolnych z dnia 6 marca 1976 r. znak [....] uznane zostały za wspólnotę gruntową. Sporządzenie i przyjęcie powyższej dokumentacji do państwowego zasobu poprzedzone było sporządzeniem przez geodetę uprawnionego T.U. operatu pomiarowego [....] przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 14 kwietnia 2010 r.nr [....] .

Operaty powyższe uwzględniają - poza wskazaną wyżej decyzją, z której wynika tytuł Wspólnoty Wsi D. do nowo wydzielonych działek ewidencyjnych zmodernizowanych nr nr [....] - stan prawny wynikający z operatu wywłaszczeniowego pod Zbiornik |Wodny, z dnia 6 marca 1976r. KERG [....] , oraz stan wynikający z operatu z ustalenia linii brzegowej rzeki D. z dnia 9 grudnia 2005 r. KERG [....] , zatwierdzonego decyzją Starosty N. z dnia 29 maja 2006 r. znak [....] . Działki stanowiące Wspólnotę Wsi D. wydzielone zostały z działki ewidencyjnej zmodernizowanej nr [....] o pow. 5,7947 ha, niejednorodnej pod względem prawnym, co do której jako posiadacz samoistny wpisany był w jednostce rejestrowej [....] Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. . Integralne części operatów KERG [....] i KERG [....] stanowią mapy uzupełniające z aktualizacji operatu ewidencji gruntów wsi D. wraz z wykazami zmian, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w datach i za nr jak wskazane operaty. Akta administracyjne zawierają powyższe operaty wraz z mapami uzupełniającymi. Operat KERG [....] zawiera: decyzję Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Terenów Rolnych z dnia 21 maja 1964 r. znak [....] którą uznano parcele gruntowe opisane w jej punkcie I za wspólnotę gruntową, oraz decyzję tego samego organu z dnia 6 marca 1975 r. znak [....] , którą zmieniono w/w decyzję w ust. 1, w zakresie obszaru uznanego za wspólnotę gruntową. Natomiast operat [....] zawiera decyzję Starosty N. z dnia 29 maja 2006r. znak [....] wydaną na podstawie art. 14 ust.1, art. 15 ust. 2 pkt.3, art. 217 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne w przedmiocie ustalenia linii prawego brzegu rzeki D. w miejscowości D. oraz operat pomiarowy projektu rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 9 grudnia 2005r. za nr [....] (k. 1 - 6 akt adm.) Organ pierwszej instancji przedstawił w uzasadnieniu przebieg postepowania w sprawie, oraz szczegółowo omówił i uzasadnił zmiany przedmiotowe i podmiotowe, wynikające ze zgromadzonego w sprawie materiału w postaci operatów i ostatecznych decyzji administracyjnych, w szczególności decyzji Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych w N. z dnia 6 marca 1975r. znak [....] uznającej wskazane tam nieruchomości za wspólnotę gruntową. Prawidłowość stanowiska organu w zakresie wprowadzonych zmian o charakterze podmiotowym i przedmiotowym znajduje potwierdzenie w charakterze i treści żródeł, które w niniejszej sprawie stanowiły podstawę wprowadzenia zmian. Operaty KERG [....] i KERG [....] wraz z mapami uzupełniającymi aktualizacji operatów, zawierają wykazy zmian danych ewidencyjnych. Stanowią one zgodnie z § 46 ust.2 pkt. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków jedna podstaw aktualizacji danych ewidencyjnych. Operaty te z kolei uwzględniają treść prawidłowo wskazanych przez organy ostatecznych decyzji administracyjnych, z których wynikają tytuły prawne stron postępowania do poszczególnych działek ewidencyjnych, a zatem uwzględniają treść § 46 ust. 2 pkt. 1 w związku z § 12 ust. 1 pkt. 4) rozporządzenia. Wobec szczegółowego i prawidłowego wskazania przez organ pierwszej instancji żródeł i sposobu utworzenia nowopowstałych działek ewidencyjnych zmodernizowanych, zbędne jest powtórne omawianie tej kwestii. W wyniku dokonanie aktualizacji, nowo powstałe działki ewidencyjne zmodernizowane nr nr [....] obejmują obszar jednorodny prawnie, co wynika z decyzji PBGiUR w N. z dnia 6 marca 1975 r. PBG. [....] , zatem aktualizacja została dokonana także stosownie do § 9 rozporządzenia. Danych przedmiotowych i podmiotowych wynikających z przedstawionych przy wniosku o wszczęcie postępowania opracowań geodezyjno-kartograficznych nie kwestionowała strona skarżąca, za wyjątkiem wskazania, że "w przypadku projektowanej działki ew. [....] istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że stanowi ona w znacznym stopniu grunt pokryty wodami powierzchniowymi rzeki D. ", i powołania w związku z tym przepisów art.14 ust. 1, art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy Prawo wodne (pismo skarżącego, k. 114 akt adm.). Wynikający z tej okoliczności zarzut był przedmiotem odwołania skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji. W odwołaniu skarżący twierdził, że projektowana działka [....] zawiera obszar pokryty wodami powierzchniowymi rzeki D., stanowiący własność Skarbu Państwa. W skardze natomiast skarżący zarzuca, że własnością Skarbu Państwa stała się – na skutek naturalnego zajęcia pod wodę - część nowopowstałej działki ewidencyjnej zmodernizowanej nr [....] (w odróżnieniu od zarzutu odwołania, w którym mowa była o działce nr....).

Ustosunkowując się zatem do zarzutów skargi, oraz oceniając stanowisko zajęte przez organy w spornej kwestii zważyć należy :

Definicję linii brzegu, oraz zagadnienia dotyczące procedury i podstaw jej ustalania a także organów właściwych do wydawania rozstrzygnięć w tym przedmiocie regulują przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. 2012.145 j.t. ze zm.). Stosownie do art. 15 ust. 1 linię brzegu dla cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych stanowi krawędź brzegu lub linia stałego porostu traw albo linia, którą ustala się według średniego stanu wody z okresu co najmniej ostatnich 10 lat.

Zgodnie z ust. 2 tego przepisu linię brzegu ustala, w drodze decyzji, na wniosek mającego interes prawny lub faktyczny:

1) właściwy terenowy organ administracji morskiej - dla morskich wód wewnętrznych wraz z morskimi wodami wewnętrznymi Zatoki [....] oraz wód morza terytorialnego;

2) właściwy marszałek województwa - dla wód granicznych oraz śródlądowych dróg wodnych;

3) właściwy starosta realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej - dla pozostałych wód.

Zgodnie z art. 15 ust. 3, podstawę ustalenia linii brzegu stanowi dostarczony przez wnioskodawcę projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, zawierający elementy określone w punktach 1 i 2 tego ust., przy czym organ, o którym mowa w ust. 2, może, w drodze decyzji, zwolnić wnioskodawcę, na jego wniosek, z obowiązku zawarcia w projekcie niektórych informacji, o których mowa w ust. 3 (ust. 4).

Ust. 11 art.15 stanowi, że w przypadku zmiany linii brzegu decyzja, o której mowa w ust. 2 może być zmieniona w trybie i na zasadach właściwych dla jej wydania.

Jak jednoznacznie wynika z treści art. 15 ust. 2 Prawa wodnego, postępowanie w przedmiocie ustalenia linii brzegu może się toczyć wyłącznie z wniosku podmiotów mających w sprawie interes prawny lub faktyczny. Interes prawny wiąże się z prawem własności, użytkowaniem wieczystym lub użytkowaniem a więc występuje po stronie podmiotów mających prawnorzeczowe uprawnienia do gruntu. Interes faktyczny mieć będą posiadacze gruntu, gdyż posiadanie jest stanem faktycznym a nie stanem prawnym. Tylko zatem złożenie wniosku przez podmioty odpowiadające wymogom wynikającym z art.15 ust. 2 prawa wodnego może skutecznie zainicjować postępowanie w przedmiocie ustalenia linii brzegu. Z powiązania tej regulacji z postanowieniem ust. 11 art. 15 wynika, że w przypadku zmiany linii brzegu postępowanie w przedmiocie ustalenia jej nowego przebiegu toczyć się może również tylko na wniosek złożony przez podmiot posiadający interes prawny lub interes faktyczny. Zwrócenia uwagi wymaga nadto, że przepis ten reguluje sytuację, w której w obrocie pozostaje ostateczna decyzja o ustaleniu linii brzegu. Stosowny wniosek, o którym mowa w art. 15 ust. 2 prawa wodnego będzie w istocie wnioskiem o zmianę istniejącej decyzji o ustaleniu linii brzegu. Zmiana przebiegu tej linii musi natomiast wynikać z dokumentacji określonej w art. 15 ust. 3 ustawy, dostarczonej przez wnioskodawcę. Odnosząc powyższą regulację do stanu faktycznego i prawnego sprawy w zakresie przebiegu linii brzegu rzeki D. stwierdzić należy, że ustalenie odmiennie przebiegającej linii brzegu rzeki D. , aniżeli wynika to z Decyzji Starosty N. z dnia 29 maja 2006 r. znak [....] może się toczyć wyłącznie na wniosek strony skarżącej, która do takiego wniosku winna przedłożyć projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, o którym mowa w art. 15 ust. 3 ustawy prawo wodne. Z decyzji wydanej w trybie art. 15 ust. 11 prawa wodnego wynikał będzie aktualny zakres prawa własności gruntu Skarbu Państwa w odniesieniu do gruntu pokrytego wodami, co wynika z art. 10 ust. 1a w zw. z art. 14 ust. 1 tej ustawy. Ponadto przytoczenia wymaga treść art. 15b prawa wodnego, zgodnie z którym decyzję o ustaleniu linii brzegu wydaje się z urzędu w przypadku przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów.

W takim stanie prawnym nie mogły odnieść spodziewanego rezultatu zarzuty skargi dotyczące naruszenia tak przepisów prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów ustawy procesowej. Przede zwrócić należy uwagę, że skarżący podnosi wątpliwości co do zakresu prawa własności wnioskodawcy do nowo wydzielonej działki [....] . Jednak z porównania mapy uzupełniającej [....] z mapą – projektem rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych- [....] (str. 2 akt adm.), stanowiącą część operatu - podstawy wydania decyzji z 2006 r. o ustaleniu linii brzegu wynika bezsprzecznie, że nowo wydzielona działka ewidencyjna zmodernizowana nr [....] nie graniczy z linią brzegu ustaloną decyzją z 2006r. Z linia tą graniczy natomiast działka nr [....], co do której skarżący podnosił zarzuty w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Zarzuty skargi w zakresie działki nr [....] nie mogą więc być brane pod uwagę. Wziąwszy jednak pod uwagę stanowisko skarżącego prezentowane w toku postępowania administracyjnego, oraz treść art. 134 § 1 p.p.s.a. zasadnym jest przyjęcie, że zarzuty skargi odnoszą się do działki nr [....] , przylegającej do ustalonej aktualnie linii brzegu.

Przede wszystkim organy nie naruszyły art. 14 ust. 1 prawa wodnego w sposób zarzucany przez skarżącego. Jak bowiem wynika z przytoczonych prawidłowo przez organy przepisów ustawy i rozporządzenia i jak wielokrotnie już podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, ewidencja gruntów jest zbiorem informacji o gruntach, pełni funkcje informacyjno- techniczne i nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów ani nie nadaje tych praw. Istotą ewidencji jest rejestrowanie stanów prawnych ustalanych w innym trybie i przez inne organy orzekające. Zaskarżona decyzja nie jest więc orzeczeniem w przedmiocie własności działki [....] ani nie dotyczy zakresu tej własności, ale rejestruje stan prawny wynikający między innymi z decyzji PBGiUR w| N. z dnia 6 marca 1975 r. znak [....] w przedmiocie uznania wskazanych tam działek za wspólnotę gruntową, oraz z decyzji Starosty N. z dnia 29 maja 2006 r. [....] ustalającej przebieg linii brzegowej rzeki D. w miejscowości D., na odcinku działek ewidencyjnych nr [....] i [....] . 2006 r. Zakres prawa własności Skarbu Państwa na odcinku przylegającym do nowo powstałej działki ewidencyjnej nr [....] na datę wydania zaskarżonej decyzji wynika z decyzji Starosty N. o ustaleniu linii brzegu. Skarżący nie wykazał, aby istniała – poza wskazaną przez organy decyzją Starosty N. z 2006 r. - decyzja o zmianie tej decyzji wydana na podstawie art. 15 ust. 11 prawa wodnego. Niesporne jest także, iż skarżący nie składał do Starosty wniosku o zmianę decyzji ustalającej linię brzegu. Skarżący twierdzi w istocie, że ustalenie odmiennego, niż wynika to z decyzji z 2006 r. przebiegu linii brzegu należy do organów prowadzących ewidencję gruntów. Przekonanie takie jest jednak pozbawione podstaw. Taki obowiązek organów prowadzących ewidencję nie wynika z żadnego przepisu prawa. Przeciwnie, jak wskazano wyżej i jak zasadnie uznały organy, tylko skarżący może złożyć do Starosty jako organu właściwego na podstawie art. 15 ust. 2 pkt.3 prawa wodnego, wniosek o wszczęcie postępowania mającego na celu zmianę decyzji Starosty N. z 2006 r. Dopóki decyzja ta nie zostanie zmieniona, podstawę wykazania na aktualnej mapie ewidencyjnej przebiegu granicy nowoutworzonej działki nr [....] na odcinku graniczącym z linią brzegu rzeki D. , stanowi pozostająca w obrocie prawnym decyzja Starosty N. z dnia 29 maja 2006 r. znak [....] (k. 6 akt adm.). Stanowi ona bowiem jedno ze źródeł danych stanowiących podstawę aktualizacji danych ewidencyjnych, o których mowa w § 46 ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia i uwzględnia projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych (art. 15 ust. 3 prawa wodnego), stanowiący integralną część operatu pomiarowego [....] . Pozbawione podstaw jest także przekonanie skarżącego, iż organ prowadzący ewidencję gruntów jest umocowany i zobowiązany do dokonania aktualizacji operatu ewidencji gruntów w oparciu o dane wynikające z posiadanej ortofotomapy o kolorowych rastrach, poprzez "nałożenie" na monitorze komputera tej mapy oraz cyfrowej mapy ewidencji gruntów i stwierdzenie, że na spornym terenie nastąpiła zmiana przebiegu linii brzegu rzeki. Także pozbawione podstaw jest twierdzenie, że zmiana taka może być "stwierdzona" przez organ prowadzący ewidencję gruntów w drodze przeprowadzenia dowodu z oględzin, rozprawy administracyjnej na gruncie, czy tez wysłuchania stron. Takiego trybu i sposobu aktualizacji ewidencji gruntów nie przewidują przepisy ustawy ani rozporządzenia, dlatego nie mogły okazać się skuteczne zarzuty naruszenia przez organy art. 7, 10, 12 i 77 kpa. Ewidencja gruntów jest rejestrem publicznym, prowadzonym na zasadach określonych prawem. Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków określają tryb dokonywania zmian w ewidencji, czyli w istocie jej aktualizacji, jak i rodzaje dokumentów stanowiące podstawę tych zmian i naruszeniem prawa byłoby dokonanie wpisu w sposób nie wynikający z tych przepisów. Do organów prowadzących ewidencję nie należy ustalanie we własnym zakresie okoliczności mogących stanowić podstawę wydania przez inne organy aktów, o których mowa w § 46 ust. 2 rozporządzenia. Podkreślenia wymaga nadto, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się na wniosek uczestnika i jak wskazuje przebieg tego postepowania brak było podstaw do nieuwzględnienia tego wniosku. Natomiast organ prowadzący ewidencję nie dysponuje narzędziami, które mogłyby spowodować złożenie przez stronę skarżąca stosownego wniosku, o którym mowa w art. 15 ust. 2 prawa wodnego.

W pozostałym zakresie, kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z regułami wynikającymi z art.134 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa w sposób powodujący konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Jej uzasadnienie co prawda nie zawiera szczegółowego omówienia dokonanej aktualizacji, ale wobec utrzymania w mocy decyzji Starosty, który opis tych zmian w uzasadnieniu zawarł, a także wobec zgodności z przepisami rozporządzenia podstawy dokonanej aktualizacji, nie stanowi to uzasadnienia, która mogłaby mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nadto organ odwoławczy w sposób szczegółowy odniósł się do zarzutów odwołania, oraz przedstawił poprawnie treść i istotę przepisów prawa mających zastosowanie w kontrolowanym postepowaniu. Uzasadnienie to spełnia więc wymogi określone przepisem art. 107 § 3 kpa.

Przepis art. 151 p.p.s.a. stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Wobec prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz jego uzasadnienia, skarga w niniejszej sprawie podlegała oddaleniu. Dlatego na podstawie powyższego przepisu orzeczono jak w sentencji.