Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 329/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 3, art. 24, art. 107 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 127 par. 3, art. 28, art. 113
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A. G., B. C., S. W., A. P., B. P., C. G., A. Z., A. J., H. W., H. K., S. S., S. S., A. K., Z. S., E. S., K. G., M. G., M. G. i M. C. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżących A. G., B. C., S. W., A. P., B. P., C. G., A. Z., A. J., H. W., H. K., S. S., S. S., A. K., Z. S., E. S., K. G., M. G., M. G. i M. C. solidarnie kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Gospodarki decyzją z [...] listopada 201 Or. - zaskarżoną skargą przez K. G., M. G., M. G. i M. C. - następców prawnych A. G. oraz A. G., B. C., S. W., A. P., B. P., C. G., A. Z., A. J., H. W., H. K., S. S., S. S., A. K., Z. S., E. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - utrzymał w mocy własną decyzję z [...] października 2008r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z [...] maja 1948r. o przejęciu na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. "M." [...], ul. [...].

W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ orzekający, powołując się na związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 lipca 2010 r. i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 22 maja 2009 r., podkreślił iż w następstwie oceny całokształtu dokumentacji dowodowej zgromadzonej w sprawie przy podejmowaniu ww. orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. nie zostało rażąco naruszone prawo. W tym stanie stwierdzono, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że rzeczywista (faktyczna) zdolność przemiałowa znacjonalizowanego przedsiębiorstwa młyńskiego, w skład którego wchodził zarówno młyn handlowy, jak i młyn gospodarczy, w dniu 5 lutego 1946 r. przekraczała kryterium upaństwowienia, tj. 15 ton zboża na dobę.

Wnioskodawcą przedmiotowego postępowania nieważnościowego był Z. U.

Organ ustalił, iż na datę nacjonalizacji ww młyny (handlowy i gospodarczy) prowadzone były w ramach jednego przedsiębiorstwa pn. "M." [...], ul. [...]. Za takim twierdzeniem przemawiają następujące okoliczności: posiadanie jednego właściciela, jedno oznaczenie indywidualizujące to przedsiębiorstwo, położenie na tym samym placu (nieruchomości), płacenie wspólnych podatków, posiadanie wspólnych zobowiązań oraz wierzytelności - prowadzona była jedna księga handlowa, wyposażenie w jeden wspólny napęd (motor), posiadanie wspólnego profilu produkcyjnego. Całość wykazanych rzeczy i praw (jak prawa: rzeczowe, na dobrach materialnych oraz zobowiązania) należała bez wątpienia do przedsiębiorstwa, zatem stanowiła jego składnik majątkowy i w związku z tym, na mocy zaskarżonego orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu Nr [...] z dnia [...] maja 1948 r., mogła zostać przejęta na własność Skarbu Państwa łącznie z przedsiębiorstwem - jako zorganizowaną całością.

Z kolei - po analizie zgromadzonych w sprawie dowodów i ocenie ich waloru dowodowego - uznano, że rzeczywista (faktyczna) zdolność przemiałowa przedsiębiorstwa "M." w dniu 5 lutego 1946 r. przekraczała kryterium upaństwowienia, tj. 15 ton zboża na dobę.

Oceniając wartość dowodową dokumentów zgromadzonych w sprawie organ

- po pierwsze wskazał, dokumenty zawierające wzmianki o zdolności przemiałowej młyna, tj.: wykaz przedsiębiorstw przemysłowych produkcyjnych istniejących na terenie powiatu chełmskiego, kwestionariusz sporządzony [...] listopada 1946 r. oraz wykaz młynów pozostających jako czynne na rok gospodarczy 1946/47 i kwestionariusz Izby Przemysłowo — Handlowej, nie mają - w ocenie organu orzekającego - pełnej wartości dowodowej, gdyż podano w nich jedynie szacunkowe wielkości zdolności przemiałowej ww młynów, nie wskazując w jaki sposób została ona obliczona. Nie wskazano przy tym również żadnych dokumentów, np. opinii, ekspertyz sporządzonych przez osoby legitymujące się stosownymi uprawnieniami w zakresie obliczania zdolności przemiałowej młynów, z których mogłyby pochodzić dane w nich zamieszczone;

- po drugie dużo większą wartość dowodową, aniżeli ww dokumenty, zdaniem organu prezentuje protokół zdawczo - odbiorczy z [...] maja 1947 r. W pierwszej kolejności należy podnieść, iż przy sporządzaniu tego dokumentu uczestniczyli m. in. przedstawiciele ze Zjednoczenia Przemysłu Młynarsko — Piekarniczego, a więc osoby, które mogły posiadać stosowną wiedzę z zakresu dziedziny młynarstwa. Ponadto na większy walor wartości dowodowej ww. dokumentu wskazuje okoliczność, iż naniesiona tam praktyczna zdolność przemiałowa młynów, tj. 16 ton/dobę, została określona na podstawie stanu maszyn i urządzeń technicznych młyna gospodarczego i młyna handlowego, o czym świadczy dokument pn. "spis majątku stałego w Młynie Nr [...] w C. /dawniej J. G./, według stanu faktycznego, sporządzony w dniu [...] kwietnia 1947 r.", stanowiący załącznik do ww. protokołu;

- po trzecie odnosząc się do dokumentów sporządzonych przez dawnych współwłaścicieli znacjonalizowanego mienia, organ stwierdził, iż nie mogą one stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie, gdyż z oczywistych i subiektywnych przyczyn, nie byli oni zainteresowani pozytywnym wynikiem zakończenia procesu upaństwowienia, a podejmowane przez nich czynności i udzielone wyjaśnienia nakierunkowane były na przyniesienie skutków odwrotnych, co może świadczyć o braku bezstronności ich autorów. Ponadto nie posiadali oni stosownych uprawnień w zakresie określania zdolności przemiałowej młynów;

- po czwarte organ dał wiarę opinii inż. A. T. powołanego przez Wojewódzką Komisję do spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw w L. sporządzonej w dniu [...] lutego 1947r. Opinia ta została wykonana przez osobę, mającą stosowne uprawnienia do określania zdolności przemiałowej w młynach. Biegły w swoim opracowaniu zdolność przemiałową zarówno młyna handlowego jak i młyna gospodarczego, obliczył na podstawie norm przemiałowych podanych w instrukcji Ministra Aprowizacji i Handlu z dnia [...] marca 1946 r. Następnie biegły przy obliczeniu praktycznej (rzeczywistej) zdolności przemiałowej uwzględnił stopień wydajności urządzeń przemiałowych, wypływających z zastosowanego w młynie sposobu prowadzenia przemiału, jak również stopnia zużycia maszyn. Ww. parametry biegły ustalił na podstawie osobistych oględzin przedsiębiorstwa, dokonanych w dniu [...] lutego 1947 r. Na tę okoliczność został następnie sporządzony protokół oględzin z dnia [...] lutego 1947 r., w którym zostały wyszczególnione maszyny i urządzenia młynów, wraz ze stopniem ich zużycia. Opinia ta bazowała zatem na realnym stanie zamaszynowienia przedsiębiorstwa. Zdaniem Ministra Gospodarki ww. opinia ma charakter szczegółowy, pełny i profesjonalny. Pomimo, iż wielkość faktycznej zdolności przemiałowej została określona przez inż. A. T. po dniu 5 lutego 1946 r., tym niemniej w ocenie organu orzekającego brak jest przeciwwskazań, by przyjąć, że zdolność przemiałową dwóch upaństwowionych młynów, w dacie ich nacjonalizacji kształtowała się na takim lub bardzo podobnym poziomie;

- po piąte dopuszczona, na okoliczność ustalenia rzeczywistej zdolności zatrudnienia w przedsiębiorstwie pn. "M.", opinia sporządzona przez mgr inż. A. O., nie może mieć charakteru dowodu rozstrzygającego, dlatego pominięto jej wnioski, odmówiono temu opracowaniu wiarygodności. Biegły nie oparł bowiem jej wniosków na podstawie całości dokumentacji archiwalnej, zgromadzonej w sprawie. Nie wziął w ogóle pod uwagę treści opinii inż. A.T., nie uwzględnił stanu zamaszynowienia młynów (maszyn i urządzeń) wskazanych w treści ww. protokołu oględzin przedsiębiorstwa. Na marginesie jednak podkreślono, iż zdolność przemiałowa określona w tym opracowaniu (14,3 - 14,7 t/d) jest bardzo zbliżona do granicy zdolności przemiałowej zdefiniowanej przez ustawę nacjonalizacyjną, czyli 15 t/dobę;

- po szóste odmówiono wiarygodności opinii sporządzonej przez biegłego sądowego A. S., którą określono zdolność przemiałową młyna jedynie na podstawie ww księgi inwentarzowej, sporządzonej na dzień [...] sierpnia 1941 r. Ponadto z opinii tej nie wynika w jakiej dziedzinie ów biegły posiada uprawnienia. Zdaniem organu ww biegły nie jest uprawniony do posługiwania się tytułem biegłego sądowego przy wykonywaniu opracowań na zlecenie innych podmiotów niż Sąd, w okręgu którego jest wpisany na listę biegłych sądowych. Do wykonywania opinii na zlecenie innych podmiotów osoba posiadająca tytuł biegłego sądowego musi legitymować się uprawnieniami rzeczoznawcy w danej dziedzinie wydanymi przez stosowne organy. Zatem tylko ci biegli sądowi, którzy posiadają odrębne uprawnienia rzeczoznawcy, mogą wykonywać ekspertyzy, które mogą być rzeczowo rozważane w postępowaniach przed innymi organami niż sąd powszechny, w tym przed Ministrem Gospodarki. Odnosząc się do wniosku stron o dopuszczenie dodatkowego dowodu z zeznań świadka - A. S., organ orzekający stwierdził, iż niecelowe byłoby uwzględnienie tego żądania, albowiem ów wniosek dotyczy okoliczności, która już została stwierdzona innymi dowodami (np. opinię inż. A. T., inż. A. O.). Nadto A.S. nie legitymuje się stosownymi uprawnieniami rzeczoznawcy w dziedzinie młynarstwa.

Podsumowując swobodna ocena dowodów została dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny.

Po analizie ww dowodów i ocenie ich waloru dowodowego w sprawie Minister Gospodarki uznał, że rzeczywista (faktyczna) zdolność przemiałowa ww młynów, w dniu 5 lutego 1946 r. przekraczała kryterium upaństwowienia, tj, 15 ton zboża na dobę. Oznacza to, iż orzeczenie Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948r., o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn, "M." [...], ul. [...], nie narusza prawa, tym bardziej w sposób rażący.

W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: art. 80 K.p.a.

przez niedokonanie oceny dowodów zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny; art. 75 K.p.a. przez niedopuszczenie dowodu z zeznań świadka; art. 7 i art. 8 K.p.a.

Skarżący podnieśli, iż Minister - pomimo odrzucenia przedstawionej przez nich opinii sporządzonej przez wpisanego na listę biegłych sądowych A. S.- nie przyjął wniosku stron o przesłuchanie tej osoby w charakterze świadka, uważając iż okoliczność, na którą miałby zeznać zostały już stwierdzone innymi dowodami (a w zasadzie opinią inż. A. T.). Minister jednak nie zauważa, iż opinia inż. T. sporządzona została na wniosek organu, który podejmował decyzję o nacjonalizacji oraz, że była ona korzystna dla organu. Nadto organ nie ma żadnej wiedzy na temat faktycznych kwalifikacji rzeczonego biegłego, nie ma na ten temat żadnych dokumentów w aktach sprawy. W takiej sytuacji nie można odmówić dowodu potwierdzającego stanowisko strony przeciwnej. Zdaniem skarżących opinia inż. T. nie znajduje odzwierciedlenia w stanie faktycznym, posiada niewłaściwe wyliczenia wynikające bądź z braku dostatecznej wiedzy jej autora, lub - co bardziej prawdopodobne - z celowego "naciągania" tych wyliczeń, aby przypodobać się ówczesnej władzy. Najistotniejszym z tych błędów było zastosowanie przy uwzględnianiu stopnia zużycia mlewników mnożnika 0,79 zamiast mnożnika 0,6. Zastosowany mnożnik świadczy bowiem o zużyciu tych walców w 21 %, podczas gdy w dniu 5 lutego 1947r. Komisja, w której uczestniczy inż. T. określa stopień ich zużycia na 40% (czyli z każdego walca można osiągnąć jedynie 60% wydajności). Przy zastosowaniu prawidłowych mnożników wyszłoby, że wydajność młyna wynosiła poniżej 10 ton na dobę. Inż. T. nie uwzględnił też faktu, iż Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów obniżył dotychczasową normę do wyliczania zdolności przemiałowej młynów z 4 ton z metra walca na 3 tony z 1 metra walca. Kolejnym wyrazem braku logiki przy uznawaniu dowodów jest sprawa uznania, iż obydwa młyny stanowiły jedno przedsiębiorstwo. Nadto skarżący wskazali na niezachowanie przy ocenie dowodów określonych reguł tej oceny.

Minister Gospodarki - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę, aczkolwiek z przyczyn które wziął pod uwagę z urzędu. W konsekwencji uznał, iż zaskarżona decyzja Ministra Gospodarki z [...] listopada 2010r. została wydana:

- po pierwsze z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu m. in. stosownie do art. 24 K.p.a.,

- po drugie z naruszeniem innego przepisu postępowania administracyjnego, tj. art. 107 § 1, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

- po trzecie z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pk 4 K.p.a., w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Naruszenia te niewątpliwie musiały skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 127 § 3 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie Sądu Minister Gospodarki - rozpoznając w trybie art. 127 § 3 K.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 K.p.a., polegającego na wydaniu zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji w niższej instancji. Stosownie do art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania decyzji, tj. 30 listopada 2010r., pracownik organu administracji publicznej podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie przyjmuje się, że reguła ta ma zastosowanie także do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zatem także do sytuacji, w której pracownik naczelnego organu administracji publicznej brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji w pierwszej instancji, następnie zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (m. in. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 213/06, publ. LEX nr 235133; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, publ. ONSAiWSA 2007, nr 3, poz. 61). Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 20 maja 2010 r. (sygn. akt I OPS 13/09, publ. NSAiWSA 2010/5/82 i Lex nr 579940) stwierdził, że art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. nie ma zastosowania do osoby piastującej funkcję Głównego Geodety Kraju jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 K.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 K.p.a. Zatem osobą, której nie dotyczy zakaz ponownego rozpatrzenia sprawy przez tę samą osobę - zgodnie z istotą przywołanej uchwały - jest wyłącznie piastun funkcji ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 K.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 K.p.a. Dalej Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 czerwca 2010r. (sygn. akt I OSK 36/10, publ. Lex nr 595359), przy jednoczesnym przywołaniu powyższej uchwały z 20 maja 2010r., stwierdził że "pracownik organu upoważniony do działania w imieniu ministra, w żadnym wypadku nie może być uznany za osobę piastującą funkcję ministra, która nie podlegałaby wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127 § 3 K.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że pojęcie pracownika organu administracji publicznej w rozumieniu art. 24 § 1 K.p.a. ma szeroki zakres znaczeniowy, który obejmuje również upoważnionego do działania w imieniu ministra podsekretarza stanu w ministerstwie".

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż zarówno pierwsza decyzja z [...] października 2008r., jak i kolejna decyzja podjęta po ponownym rozpatrzeniu sprawy z [...] listopada 2010r., wydane i podpisane zostały przez tę samą osobę, tj. działającego z upoważnienia Ministra Gospodarki Dyrektora Biura Oceny Legalności Decyzji Nacjonalizacyjnych - M.S., nie zaś samego piastuna funkcji - czyli Ministra Gospodarki. Wydanie zaskarżonej decyzji na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez tę samą osobę upoważnioną do działania w imieniu Ministra Gospodarki, która brała udział w wydaniu wcześniejszej decyzji stanowi istotne naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. i jest to podstawa do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. (wyrok NSA z 23.06.2010r., sygn. akt I OSK 3 6/10, publ. Lex nr 595359), która uzasadnia

uchylenie zaskarżonej decyzji.

Dalej stosownie do normy art. 107 § 1 K.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Z przytoczonej regulacji prawnej wynika, iż jednym z istotnych elementów składowych decyzji administracyjnej jest oznaczenie strony lub stron. Oznaczenie strony będącej osobą fizyczną polega na podaniu jej imienia (imion) oraz nazwiska. Oznacza to, iż każda prawidłowo wydana decyzja winna zawierać oznaczenie strony lub stron, jeżeli jest ich więcej w ramach prowadzonego postępowania. Jeżeli brak oznaczenia strony, to nie mamy do czynienia z decyzją, ponieważ nie jest spełniony jeden z wymogów stawianych indywidualnemu aktowi administracyjnemu, tj. brak skonkretyzowanego adresata rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Zatem obowiązkiem organu, aby nie narazić się na zarzut wydania danej decyzji z naruszeniem prawa procesowego, jest prawidłowe oznaczenie stron postępowania.

Nie ulega wątpliwości, że organ administracji publicznej jest zobowiązany zawiadomić osoby będące stronami w sprawie będącej przedmiotem postępowania wszczynanego z urzędu lub na żądanie jednej ze stron o wszczęciu postępowania, jak i zapewnić im czynny udział w każdej jego fazie. Krąg stron postępowania, które mają interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. organ ustala z urzędu. Spośród wszystkich stron postępowania decyzja w części oznaczenia stron powinna określać jedynie te osoby, do których decyzja jest skierowana, czyli jej adresata (pod. Wyrok WSA w Warszawie z 30.10.2007r., sygn. akt IV SA/Wa 1227/07, publ. Lex nr 392585). Skoro Sąd stoi na stanowisku, iż oznaczenie strony odnosi się do adresata decyzji, to w tej części decyzji powinien być wymieniony wnioskodawca postępowania bądź jeżeli postępowanie toczy się z urzędu podmiot ustalony przez organ (to w przypadku decyzji wydanej w pierwszej instancji), odwołujący się czy wnoszący o ponowne rozpatrzenie sprawy (to w przypadku decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym). Przeniesienie wykazu adresatów decyzji do rozdzielnika decyzji powoduje, że decyzja nie zawiera oznaczenia stron (wyrok WSA w Warszawie z 24.02.2005r., sygn. akt IV SA 4725/03, publ. Lex nr 165007). Wskazanie bowiem adresata decyzji, będące jednym z czterech głównych składników decyzji, nie może być określone jako dopisek umieszczony po pouczeniu o środku zaskarżenia, lecz

musi być wymienione w sposób jasny i precyzyjny w osnowie decyzji (wyrok WSA w Poznaniu z 22.12.2009r., sygn. akt II SA/Po 512/09, publ. Lex nr 551019). Natomiast wymienienie wszystkich pozostałych stron postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a. w rozdzielniku decyzji jest prawidłowe.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja właśnie w części zawierającej oznaczenie stron była wadliwa i wadliwość ta musiała być usunięta wyłącznie przez wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Otóż decyzja ta nie zwierała prawidłowego oznaczenia stron postępowania (jej adresatów). W tym wypadku chodzi o strony, które wystąpiły z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzję tę skierowano bowiem do "A.G. i innych". Tymi "innymi" były pozostałe osoby, które wniosły wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wymienione z imienia i nazwiska w rozdzielniku decyzji, czyli pod pouczeniem i podpisem osoby upoważnionej do jej wydania. Tymczasem podmioty te winny być adresatami decyzji i jako adresatów powinno się ich wymienić z imienia i nazwiska w elemencie decyzji zawierającym oznaczenie stron. Braku wymaganego bowiem oznaczenia stron, do których decyzja jest kierowana, po pierwsze nie konwaliduje wskazanie w decyzji na wnioskodawcę, którego wniosek rozpatrzono (co nawet nie miało miejsca w niniejszej sprawie), czy wymienienie go w rozdzielniku decyzji, bez odniesienia się do jego osoby w rozstrzygnięciu, to jest że rozstrzygnięcie to wydaje się po rozpatrzeniu jego wniosku (pod. NSA w wyroku z 20.03.2007r., sygn. akt II GSK 335/06, publ. Lex nr 321269). W ocenie Sądu bowiem nie jest obojętne, w którym miejscu adresat decyzji zostanie wskazany, tj. czy zamieszczony będzie w początkowej części decyzji, czy też dopiero w jej rozdzielniku, gdy przykładowo stron będzie wiele; po drugie nie można sprostować w trybie art. 113 K.p.a. i potraktować jako oczywistej omyłki (wyrok NSA z 20.03.2007r., sygn. akt II GSK 335/06, publ. Lex nr 321269).

Jedną ze stron - która według terminologii zastosowanej w zaskarżonej decyzji w części zawierającej oznaczenie stron należała do kategorii "inne", czyli "niejako należała do kręgu adresatów decyzji", jako że również złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - był A. G. Osoba ta zmarł 25 listopada 2010r., czyli na kilka dni przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Jednak z powodu przedstawionej wady zaskarżonej decyzji w zakresie oznaczenia stron, nie można było uznać, iż decyzja ta została skierowana do A. G. - jako osoby nieżyjącej, bowiem osoby tej w oznaczeniu stron nie wymieniono z imienia i nazwiska, w konsekwencji stwierdzić jej nieważności z racji rażącego naruszenia prawa, czyli zaistnienia podstawy z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Niemniej należało uznać, iż zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., albowiem następcy prawni A. G. - jako strony uprawnione do udziału w sprawie po śmierci wymienionego - bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu.

Wykazane naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym naruszenia nie tylko mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale i naruszenia dające podstawę do wznowienia postępowania, które mogły pozostawać bez wpływu na wynik sprawy, aby spowodować skutek w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji, uniemożliwiły Sądowi dokonanie oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji, tym samym i odniesienie się do zarzutów skargi. Niemniej jednak obowiązkiem organu przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, po zapewnieniu w niej udziału następcom prawnym dotychczasowej strony, tj. zmarłego A. G., będzie rozważenie argumentacji zawartej w skardze i załączniku do protokołu rozprawy, jeżeli zostanie ona również zaprezentowana przez strony w postępowaniu odwoławczym.

W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 b i c P.p.s.a. - orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postanowiono - w punkcie II - na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349, ze zm.).