Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 760/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 63 ust.1 i art. 64 ust.1  pkt 1, art. 72 ust.1  pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.),, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi E. M., P. S. i S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...], odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. budowa budynków inwentarskich chlewni wraz z infrastrukturą towarzyszącą zlokalizowanej na działce geodezyjnej nr [...], obręb wsi Z., gm. B. i ustaliło środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację tego przedsięwzięcia.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

W dniu [...] marca 2013 r. G. O. wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W toku analizy sprawy Wójt Gminy B. ustalił, że planowane zamierzenie inwestycyjne kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wobec czego wezwano inwestora do złożenia Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Po jego złożeniu zawiadomiono strony o wszczęciu, z dniem [...] kwietnia 2013 r., postępowania administracyjnego oraz o wystąpieniu do organów współdziałających o wydanie opinii i uzgodnień.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: RDOŚ) pismem z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...], przesłał obwieszczenie informujące o uzgodnieniu warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie przedmiotowej inwestycji. Także Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. (dalej: PPIS) pismem z dnia [...] lipca 2013 r. przesłał Opinię Nr [...], w której zaopiniował pozytywnie przedsięwzięcie i określił warunki jej realizacji.

Wójt Gminy B. decyzję z dnia [...] listopada 2013 r., znak: [...], odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia na działce geodezyjnej nr [...], obręb wsi Z. , gmina B., ale SKO w B., po rozpoznaniu odwołania G. O., decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], uchyliło tę decyzję oraz ustaliło środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację tego przedsięwzięcia.

Po rozpoznaniu skargi od powyższej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 16 września 2014 r. w sprawie II SA/Bk 315/14, uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego.

Na skutek w/w wyroku, SKO w B. wydało w dniu [...] stycznia 2015 r. decyzję, która uchyliła w całości zaskarżoną decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] listopada 2013 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji wezwał inwestora do uzupełnienia braków przedłożonego Raportu oddziaływania na środowisko. W odpowiedzi inwestor złożył stosowne dokumenty i odniósł się do wszystkich stawianych względem niego żądań. Wobec tego organ przystąpił do dalszych czynności w sprawie, tj. wystąpił o wydanie stosownych opinii do PPIS w B. oraz RDOŚ w B. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. RDOŚ uzgodnił realizację planowanego przez inwestora przedsięwzięcia, określając 21 warunków, które inwestor winien spełnić na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, a także dodatkowe wymagania konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Nie stwierdził przy tym konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z kolei PPIS w dniu [...] sierpnia 2015 r. zaopiniował pozytywnie przedsięwzięcie inwestora zastrzegając przy tym szereg, wymienionych w znajdującej się w aktach sprawy opinii Nr [...], warunków realizacji.

W dniu [...] grudnia 2015 r. Wójt Gminy B. dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska prof. dr hab. L. T. na okoliczność sporządzenia analizy oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko na podstawie akt sprawy oraz wizji lokalnej we wsi Z., w tym dokonania oceny przedłożonego przez inwestora Raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pod kątem możliwości ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, a także oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym możliwości kumulacji oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na działkach [...] oraz istniejących chlewni na działkach [...] obręb Z., gm. B.

Biegły sporządził krytyczną dla zamierzenia inwestycyjnego opinię, którą organ precyzyjnie przytoczył i omówił.

Z wnioskami opinii prof. T. nie zgodził się inwestor, który do akt sprawy przedłożył sporządzoną na jego zlecenie opinię prywatną dr inż. K. W. oraz dr inż. A. B. Organ również przedstawił i omówił tę opinię.

Do akt sprawy wpłynęła ponadto ekspertyza prawna w sprawie wymogu uzyskania pozwolenia zintegrowanego dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu chlewni na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] położonych we wsi Z. na terenie gminy B., sporządzona przez prof. zw. dr hab. M. S.

Po przeprowadzeniu postępowania Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...], odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w pełni zgadza się z twierdzeniami opinii prof. T., że przedsięwzięcie polegające na budowie zespołu chlewni na działkach nr [...] stanowi jedno przedsięwzięcie sztucznie podzielone przez wnioskodawców o ustalenie dla nich środowiskowych uwarunkowań ich realizacji. Z tego względu dla przedsięwzięcia tego wymagane jest uzyskanie pozwolenia zintegrowanego, o którym mowa w art. 201 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. Za powyższą tezą, w ocenie organu, przemawia w całości opinia sporządzona przez biegłego powołanego przez organ na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. Wnioski tej opinii wprost wskazują na wzajemne kumulowanie się oddziaływań planowanej inwestycji na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] położonych we wsi Z. na terenie gminy B., jak też oddziaływań w/w inwestycji z już istniejącą i funkcjonująca chlewnią w obrębie Z. gm. B.. Po sporządzeniu w/w opinii inwestor przedłożył co prawda własną kontr opinię, jednak nie podjął żadnych innych kroków prawnych zmierzających chociażby do wniesienia zastrzeżeń do opinii biegłego, zobowiązania biegłego do złożenia opinii uzupełniającej, lub wyznaczenia przez organ rozprawy administracyjnej wraz z wezwaniem biegłego na tę rozprawę celem umożliwienia zadawania pytań biegłemu. Wobec tego, mając powyższe na uwadze i oceniając cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, organ uznał opinię prof. T. za pełną, miarodajną i nie budzącą wątpliwości.

Dalej organ wyjaśnił, że kierując się zasadą przezorności stanowiącą zasadę prawa unijnego, należy wszelkie prawdopodobieństwa wystąpienia negatywnych skutków traktować tak, jak pewność ich wystąpienia. W realiach niniejszej sprawy prawdopodobieństwo wystąpienia negatywnych skutków w zakresie zagrożenia dla środowiska w związku z planowanymi inwestycjami - jest bezsprzeczne. Wskazują na to zgromadzone w sprawie analizy sporządzane przez specjalistów z zakresu ochrony środowiska. Sami biegli w sprawie (powoływani tak w formie biegłych wydających opinie prywatne na zlecenie stron postępowania, jak też opinia w trybie art. 84 § 1 k.p.a.) przeprowadzali szerokie obliczenia, analizy możliwych do wystąpienia uciążliwości odorowych i kumulacji oddziaływań inwestycji. O ile biegli przedstawiali rozbieżne stanowiska w tym zakresie, o tyle przedstawione w sprawie zdania i opinie różnych specjalistów, w ocenie organu, wskazują na prawdopodobieństwo wystąpienia wymienionych negatywnych skutków dla środowiska w związku z planowanymi inwestycjami. Jeżeli bowiem biegli specjaliści z danej dziedziny przedstawiali w tej samej sprawie całkowicie odmienne twierdzenia na podstawie tych samych danych obliczeniowych, to nawet nie dyskredytując którejś z tychże opinii, nie sposób jest wykluczyć prawdopodobieństwa negatywnych skutków, co w świetle wymienionej zasady powinno być traktowane na równi z pewnością.

W ocenie organu, również analiza protokołów z konsultacji społecznych przeprowadzonych w dniu [...] października 2015 r. wskazuje, że społeczność zamieszkująca miejscowość Z. ma ogromne obawy dotyczące oddziaływania nowej inwestycji na środowisko, w którym funkcjonują, a problem ten będzie tylko narastał. Brak konkretnych unormowań prawnych dotyczących uciążliwości odorowych nie oznacza, że analiza uciążliwości z tym związanych może być przez organ pomijana. W tym zakresie organ w pełni podzielił stanowisko wyrażone zarówno w opinii prof. T., jak też w złożonej przez mieszkańców wsi Z. opinii prof. S., odnośnie możliwej kumulacji oddziaływań w/w inwestycji, jak też konfliktów społecznych, które ta inwestycja już wywołuje i nadal będzie wywoływać.

Dalej organ wyjaśnił, że w/w opinie biegłych zakwestionowały też ustalenia podane w Raporcie środowiskowym, co nie pozwoliło organowi na oparcie się na tymże dokumencie. Co prawda organ nie stwierdził sprzeczności planowanej inwestycji z istniejącym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie stwierdzono też zagrożenia dla dziedzictwa archeologicznego oraz oddziaływania planowanej inwestycji na obszar Natura 2000, jednak z przyczyn opisanych wyżej planowane przez inwestora przedsięwzięcie nie powinno być w danej lokalizacji realizowane.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł G. O..

SKO w B. decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...], uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...].

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu głównie z powodu nierzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wybiórczą analizę zgromadzonego materiału dowodowego, jak również braki w uzasadnieniu do wydanego rozstrzygnięcia. W niniejszej zaś sprawie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi organ prowadzący postępowanie powinien: dokładnie i wszechstronnie ustalić stan faktyczny istotny w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 § 1 k.p.a.; wydać decyzję wyłącznie w oparciu o ocenę całego, podlegającego zabraniu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), czego w niniejszym postępowaniu zabrakło. Nie ulega też wątpliwości, że konieczne do wyjaśnienia okoliczności mają zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co stanowi o spełnieniu przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnieśli P. S. i E. M., w której zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Po rozpoznaniu skargi, WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 31 stycznia 2017 r. w sprawie II SA/Bk 763/16, uchylił zaskarżoną decyzję w całości, zaś w uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowa sprawa była już oceniana przez WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 16 września 2014 r. w sprawie II SA/Bk 315/14, w którym nakazano m.in., aby autor Raportu oddziaływania na środowisko ustosunkował się do przedłożonych dwóch opinii prof. T. i wyliczeń Instytutu Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego i przedłożył Raport uzupełniający. Raport ten poddać należało ocenie, a ponadto wskazano, że może zajść potrzeba ponownego uzgodnienia z RDOŚ oraz PPIS. Wszystkie powyższe zalecenia zostały przez organ I instancji wykonane, a to potwierdza, że sprawa została wyjaśniona i brak było podstaw do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, SKO w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...], odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. budowa budynków inwentarskich chlewni wraz z infrastrukturą towarzyszącą zlokalizowanej na działce geodezyjnej nr [...], obręb wsi Z., gm. B. i ustaliło środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację tego przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia nie jest postępowaniem w przedmiocie udzielania decyzji o warunkach zabudowy, czy pozwolenia na budowę, a stanowi tylko etap poprzedzający postępowanie w powyższym zakresie. Zatem jeśli planowane do realizacji zamierzenie inwestycyjne nie będzie zagrażać środowisku naturalnemu i będzie spełniać wymagania i parametry w zakresie ochrony tego środowiska, właściwy w sprawie organ administracji publicznej nie może inwestorowi odmówić określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji takiego przedsięwzięcia.

Dalej organ opisał przedmiot przedsięwzięcia, miejsce jego realizacji oraz dołączone przez inwestora dokumenty. Wyjaśnił też, że przedsięwzięcie będzie zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i zlokalizowane będzie poza siecią obszarów Natura 2000. Działka przeznaczona pod inwestycję jest niezabudowanym użytkiem rolnym, znajduje się w sąsiedztwie terenów użytkowanych rolniczo, jako pastwiska i łąki kośne. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się w odległości ok. 800 m.

W ocenie organu, po przeprowadzeniu szczegółowej analizy przedstawionych w Raporcie wyliczeń emisji gazów do powietrza, takich jak tlenki azotu, dwutlenek siarki, tlenek węgla, amoniak, siarkowodór, a także pył zawieszony PM10, pochodzących z procesów hodowlanych trzody chlewnej oraz ze spalania biomasy w kotłowni, da się wywieść, że eksploatacja przedsięwzięcia nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych stężeń 1-godzinnych i średniorocznych ww. emitowanych substancji poza terenem, do którego Inwestor posiada tytuł prawny, przy uwzględnieniu kumulacji oddziaływań z planowych i istniejących już chlewni.

Dalej organ wyjaśnił, że informacje dostępne w Raporcie oddziaływania na środowisko mogą być uznane za wystarczające, aby w pełni ocenić oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko, gdyż przewidywana skala emisji gazów i hałasu oraz wytwarzanych odpadów, z uwzględnieniem ustalonych wymagań gospodarowania nimi, pozwoliły stwierdzić, że nie ma możliwości przekroczenia obowiązujących norm. Mając więc na względzie treść Raportu oraz opinii RDOŚ i PPiS oraz ustalenia dokonane przez Kolegium należy stwierdzić, że nie dojdzie do kumulacji oddziaływań inwestycji z przedsięwzięciami znajdującymi się na obszarze, na który będzie ona oddziaływać. Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz brak znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000, nie ma powodów do stwierdzania konieczności przeprowadzenia ponownej oceny na środowisko. Nie stwierdzono również konieczności przeprowadzania postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania, gdyż przedsięwzięcia jest usytuowane w odległości ok. 40 km od granic państwa.

Organ zauważył również, że zarówno RDOŚ jak i PPIS także pozytywnie oceniły przedsięwzięcie pod kątem zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie zakwestionowały przedłożonego im i następnie uzupełnionego, Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko pod względem formalnym i merytorycznym, a także nie dostrzegły żadnych podstaw prawnych do odmowy wydania decyzji środowiskowej.

Analizując przedłożony Raport organ odwoławczy doszedł do wniosku, że wybór wariantu realizacji zakładanego celu hodowli trzody chlewnej w wersji zaproponowanej przez Inwestora (przedstawionego w wersji bezściółkowej hodowli trzody chlewnej) jest bez wątpienia korzystniejszy z punktu widzenia ochrony środowiska oraz komfortu i warunków życia ludności w otoczeniu planowanej inwestycji od nieprzyjętego wariantu w wersji hodowli ściółkowej - wprawdzie tańszej w realizacji i eksploatacji, ale powodującego pogorszenie warunków bytowania świata zwierząt, świata roślin, negatywnego oddziaływania na powierzchnię ziemi, wody powierzchniowe i podziemne, powietrze i klimat, walory krajobrazowe, negatywny wpływ na zdrowie i życie ludzi, na dobra materialne, zabytki i krajobraz kulturowy oraz - pogarszającego wzajemne oddziaływanie pomiędzy wybranymi elementami środowiska.

Oceniając decyzję organu I instancji Kolegium stwierdziło, że organ jest związany zakresem żądania wnioskodawcy i rozstrzyga wyłącznie o żądaniu. W realiach niniejszej sprawy organ prowadził postępowanie wyznaczone wnioskiem inwestora, gdyż żadne przepisy prawa nie przewidują, by nie można było pewnego ogólnego celu inwestycyjnego realizować w ramach kilku oddzielnych projektów inwestycyjnych. Każde ze wskazanych przedsięwzięć może być i było rozpatrywane jako odrębna całość. Z tego względu wadliwa i nieuprawniona jest argumentacja organu I instancji uzasadniająca odmowę, wskazująca na fakt, iż planowane do realizacji na działkach [...] inwestycje stanowią jedno przedsięwzięcie. Nawet gdyby istniało powiązanie technologiczne pomiędzy przedsięwzięciami powiązanymi w istocie między sobą i istniejącymi już chlewniami, to planowane zamierzenie inwestycyjne zostało poddane całościowej ocenie w Raporcie o oddziaływaniu na środowisko, która to ocena objęła swoim zakresem również fakt kumulowania się oddziaływań zarówno obu planowanych inwestycji, jak też kumulowania się oddziaływań planowych inwestycji z już istniejącymi. Z powyższych względów niezasadne są wszystkie zarzuty związane z twierdzeniem iż mamy do czynienia z jednym przedsięwzięciem, a w konsekwencji tego należy stwierdzić, że wnioski organu I instancji wywiedzione w ten sposób są wadliwe.

Odnosząc się natomiast do kwestii związanej ze wskazywaną przez organ I instancji potrzebą uzyskania, stosownie do treści art. 201 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 519), pozwolenia zintegrowanego, Kolegium stwierdziło, że kwestia ta nie ma żadnego związku z przedmiotową sprawą, a jej wyjaśnienie powinno nastąpić przed właściwym do tego organem w odrębnym postępowaniu, czyli przed Marszałkiem Województwa. Bez względu więc na ocenę, czy będący przedmiotem postępowania wniosek dot. jednej z części inwestycji podzielnej na dwie i tak każda z tych "części" inwestycji stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, w stosunku do którego wymagane jest przeprowadzenie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i uzyskanie decyzji o jej środowiskowych uwarunkowaniach.

Odnośnie zasady przezorności Kolegium stwierdziło, że przeprowadzone dotychczas postępowanie nie potwierdziło, że planowana inwestycji zarówno w powiązaniu z planowaną i już istniejącymi chlewniami spowoduje negatywne skutki dla środowiska. Sam fakt, iż określone przedsięwzięcie może być uciążliwe dla środowiska, a w szczególności dla warunków życia ludzi, nie wystarcza do wydania decyzji odmownej. Możliwość taka nie została przewidziana ani w art. 80, ani 81 ustawy. Ustawa nie zawiera przepisu przewidującego odmowę wydania decyzji środowiskowej w przypadku, gdy realizacja przedsięwzięcia jest nie do pogodzenia z przepisami prawa. Stwierdzenie ryzyka wystąpienia negatywnego oddziaływania uzasadnia nałożenie na wnioskodawcę stosownych wymagań (nakazów i zakazów), jakie będzie musiał spełnić w fazie jego realizacji i eksploatacji. Także protesty mieszkańców wyrażone w toku postępowania z udziałem społeczeństwa są jak najbardziej uprawnione. Mogą oni wypowiadać swoją opinię, ale nawet powszechna opinia o szkodliwości przedsięwzięcia nie może zastąpić obowiązującego prawa. Jeżeli nie zawiera ono norm upoważniających lub obligujących do odmowy wydania decyzji środowiskowej, to takiej decyzji nie wolno w państwie prawnym wydać.

Dalej organ odniósł się do opinii prof. T. i precyzyjnie ją przedstawił. W jego ocenie wszystkie wyartykułowane w wyroku z dnia 16 września 2014 r. w sprawie II SA/Bk 315/14 wątpliwości w toku dotychczas przeprowadzonego postępowania zostały uzupełnione i wyjaśnione, zaś zalecenia co do dalszego postępowania wykonane, co potwierdzone zostało w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 763/16, w tym te dotyczące możliwej kumulacji oddziaływań wszystkich tuczami i chlewni, wyliczeń dot. obsady tuczami, zaś powołane do tego organy (RDOŚ i PPiS), ponownie oceniając przedmiotową inwestycję, uwzględniły powyższe kwestie w swoich opiniach.

Jeśli zaś chodzi o podnoszone w toku całego postępowanie kwestie związane z potencjalnym odorem jaki może towarzyszyć eksploatacji inwestycji, to zdaniem organu nie odwołują się one do żadnych konkretnych, obowiązujących i mających zastosowanie w sprawach wydawania decyzji środowiskowych, norm prawnych, lecz do argumentów natury zdroworozsądkowej, estetycznej i społecznej (celowościowej). Jednakże decyzja środowiskowa nie jest aktem zezwalającym na jakiekolwiek emisje czy inne oddziaływanie na środowisko. Jest to akt, w którym powinny być określone możliwie wszystkie, wynikające z obowiązującego prawa warunki, od których spełnienia zależna będzie, wydawana w odrębnych postępowaniach (prowadzonych przede wszystkim na podstawie ustawy o odpadach, Prawa budowlanego, Prawa wodnego i Prawa ochrony środowiska), zgoda innych organów na wykonanie i eksploatowanie planowanego dopiero przedsięwzięcia. Gdyby przyjąć założenie reprezentowane przez organ I instancji, że istniejące wątpliwości co do skali oddziaływania na środowisko ludzkie i przyrodnicze powinno kończyć się wydaniem decyzji odmownej, to praktycznie żadna decyzja środowiskowa w stosunku do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, nie powinna być wydana.

Na koniec organ odwoławczy wyjaśnił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz zakres dotychczas przeprowadzonego postępowania zarówno przed RDOŚ, PPiS, jak i Kolegium, dał podstawę do określenia konkretnych wymagań, jakie powinien spełnić inwestor realizując i eksploatując planowane przedsięwzięcie. Uwzględniono przy tym posiadane na tym etapie dane na temat przedsięwzięcia, pozwalające wystarczająco ocenić jego oddziaływania na środowisko w zakresach poddanych ustanowionym normom służącym ochronie środowiska, rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi przedsięwzięciami oraz istnienie możliwości kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć planowanych na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie oraz - w szerokim zakresie - ustaleniom zawartym w Raporcie o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Przytłaczająca większość obowiązków nakładanych przedmiotową decyzją na inwestora pokrywa się z jego zamiarami zaprezentowanymi w karcie informacyjnej o przedsięwzięciu oraz w przedłożonym i uzupełnionym Raporcie. Ustalając te wymagania wzięto pod uwagę zastrzeżenia i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa w postępowaniu oceniającym oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. Z braku ku temu podstaw prawnych nie uwzględniono zgłaszanego podczas tego postępowania żądania odmowy wydania decyzji środowiskowej, ale ustalono wymagania mające służyć ograniczeniu emisji związków odorowych do powietrza, co jest ewidentnym przykładem wpływu postępowania z udziałem społeczeństwa na treść wydanej decyzji. Przenosząc niejako do swojej decyzji wymagania stawiane wnioskodawcy przez RDOŚ i PPIS organ odwoławczy również dał wyraz troski o warunki życia i prowadzenia wszelkiej działalności na obszarze otaczającym miejsce realizacji przedsięwzięcia. W tych warunkach decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań mogła być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie, a żaden z tych przypadków w niniejszej sprawie nie wystąpił.

Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnieśli P. S., E. M. i S. B. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

I. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu należytej analizy wpływu uciążliwości odorowych planowanych inwestycji na zdrowie ludzi i możliwe konflikty społeczne, w szczególności w kontekście możliwości kumulowania się uciążliwości odorowej obu inwestycji (objętych decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. [...] oraz [...]), co skutkowało brakiem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zebraniem w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,

2. art. 136 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organ II instancji dodatkowego postępowania dowodowego, ani też zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi I instancji, w sytuacji gdy organ odwoławczy całkowicie odmiennie zinterpretował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zauważając jednakże, iż w aktach znajdują się opinie sporządzone przez prof. L. T. — pozostające w sprzeczności z raportem środowiskowym, na którym oparł się organ odwoławczy, co przy braku należytego zbadania sprawy przez organ odwoławczy, skutkowało obrazą wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego,

3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji, a mianowicie:

— ograniczenie się do powielenia argumentacji RDOŚ i PPIS w B., bez ich samodzielnej, dogłębnej analizy, w tym również w kontekście przyjęcia, iż organy te pozytywnie oceniły zgodność planowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, gdy tymczasem powołane organy, jako organy specjalistyczne nie były uprawnione do oceny zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co winno zostać z kolei poddane samodzielnej analizie przez organ odwoławczy,

4. art. 8 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, a także brak wnikliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i naruszenie zasady dochodzenia prawdy obiektywnej poprzez zbagatelizowanie zarzutów i wniosków zgłaszanych przez mieszkańców wsi Z. w trakcie konsultacji społecznych co do kumulacji oddziaływań planowanej inwestycji z uciążliwościami, jakie będą miały miejsce w związku z realizacją równoległej inwestycji, posadowionej na sąsiedniej działce, a także uciążliwości i konfliktów społecznych, jakie już w chwili obecnej wywołuje funkcjonująca we wsi Z. chlewnia,

5. art. 153 p.p.s.a. poprzez pobieżną analizę przedstawionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wniosków i argumentów zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 31 stycznia 2017 r. wydanego w sprawie o sygn. akt: II SA/Bk 763/16 oraz zaniechanie dostosowania się do umiejscowionych tam wskazań, w tym m.in. poprzez zaniechanie skonfrontowania treści raportu środowiskowego z opinią prof. L. T., przez co naruszona została wyrażona w tym przepisie zasada związania organu administracji publicznej oceną prawą wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego,

6. art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i wynikającej z niego zasady przezorności poprzez jego błędną, zawężającą interpretację w sytuacji, gdy nie tylko znaczne protesty mieszkańców wsi Z. i sąsiednich miejscowości, ale też uciążliwości odorowe wywoływane przez już istniejącą chlewnię inwestora w tejże wsi, a także możliwość kumulacji oddziaływań obu planowanych inwestycji — nakazywały uznanie możliwych do wystąpienia uciążliwości za znaczne, co słusznie uczynił organ I instancji, zaś całkowicie odmiennie zinterpretował organ odwoławczy,

II. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

1. art. 85 ust. 2 pkt. 1 ppkt. a i b u.o.o.ś w zw. z art. 66 ust. 1 pkt. 7 u.o.o.ś. oraz art. 66 ust. 1 pkt. 15 u.o.o.ś. poprzez:

- bezkrytyczne oparcie rozstrzygnięcia na postanowieniach sporządzonego w sprawie raportu o oddziaływaniu na środowisko przy jednoczesnym pominięciu zarówno analizy możliwych konfliktów społecznych powodowanych przez uciążliwość odorową planowanych inwestycji, jak też zaniechaniu rzetelnej oceny wpływu inwestycji na zdrowie ludzi, co stanowi warunek sine qua non raportu o oddziaływaniu na środowisko, co zostało zbagatelizowane nie tylko przez autora raportu, ale też organ odwoławczy,

- brak wskazania przez organ w uzasadnieniu decyzji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa,

2. art. 3 ust. 1 pkt 13 u.o.o.ś. poprzez zaniechanie ustalenia, że planowane inwestycje na działkach o nr geod. [...], stanowią jedno przedsięwzięcie, a w konsekwencji wydanie dwóch odrębnych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć, które z uwagi na powiązanie technologiczne powinny być kwalifikowane jako jedno przedsięwzięcie i powinny być objęte jedną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach,

3. art. 16 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. 2016.1987, zw. dalej: u.o.p.) poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy przepis ten statuuje jedną z materialnoprawnych przesłanek wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji, przy możliwości powodowania przez planowaną inwestycję uciążliwości odorowych, co ma miejsce w niniejszej sprawie, a co wykluczało pozytywne rozpatrzenie wniosku inwestora,

4. art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 2017. 459 t.j.; zw. dalej: k.c.) poprzez poczynienie nieprawidłowych ustaleń co do braku kumulacji oddziaływań planowanej inwestycji z uciążliwościami, jakie będą miały miejsce w związku z realizacją równoległej inwestycji, posadowionej na sąsiedniej działce, a także uciążliwości i konfliktów społecznych, jakie już w chwili obecnej wywołuje funkcjonująca we wsi Z. chlewnia, co w konsekwencji stanowiło usankcjonowanie działań inwestora pozostających w opozycji do podstawowych zasad etycznego postępowania w stosunkach społecznych,

5. art. 144 k.c. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie należytej analizy wpływu uciążliwości odorowych planowanych inwestycji na zdrowie ludzi i możliwe konflikty społeczne, w szczególności w kontekście możliwości kumulowania się uciążliwości odorowej obu inwestycji (objętych decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. [...] oraz [...]) pod kątem kryteriów w postaci powodowania zakłóceń z korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, co skutkowało brakiem pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy,

6. art. 5 Konstytucji RP oraz art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 stycznia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r., poz. 519 t.j.; zw. dalej: p.o.ś.), które formułują i definiują zasadę zrównoważonego rozwoju poprzez ich niezastosowanie i pominięcie rozważenia przez organy skali zamierzeń inwestycyjnych wnioskodawcy,

7. art. 3 Dyrektywy Rady (EWG) z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne poprzez jego niezastosowanie, skutkujące powierzchownym potraktowaniem uciążliwości odorowej planowanych inwestycji, gdy tymczasem powołana Dyrektywa wskazuje na konieczność przeprowadzania analizy ogólnego oddziaływania przedsięwzięcia na zdrowie człowieka, co oznacza konieczność brania pod uwagę zarówno czynników negatywnych mających normy określone przepisami, jak też tych, które nie zostały objęte regulacją prawną.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo uargumentowali zarzuty podniesione w skardze.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 353; dalej: "u.o.o.ś.") oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71.; dalej: "rozporządzenie").

Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Organ odwoławczy ustalił istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zastosował prawidłową podstawę prawną, a także uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Na samym początku wyjaśnienia wymaga, że postępowanie dotyczące wydania obu decyzji odnosi się do planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska. Postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, jak wynika z art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3 u.o.o.ś., stanowi etap poprzedzający postępowanie w przedmiocie udzielania decyzji o warunkach zabudowy albo pozwolenia na budowę. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.o.ś. dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (w tym drugim przypadku, jeśli został stwierdzony obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko). Zgodnie natomiast z art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś., przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia takiej oceny został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. Przepis ten stanowi zaś, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uwzględniając łącznie uwarunkowania dotyczące rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia, usytuowania przedsięwzięcia, rodzaju i skali możliwego oddziaływania przedsięwzięcia. Zgodnie z kolei z art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.o.ś., postanowienie o którym mowa w art. 63 ust. 1 i 2, wydaje się po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska i państwowej inspekcji sanitarnej. Organy te uwzględniając łącznie uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1, wydają opinię co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby - co do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko – art. 64 ust. 3 u.o.o.ś. Opinię wydaje się w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku o wydanie opinii. Przepisy art. 35 § 5 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio – art. 64 ust. 4 u.o.o.ś.

Przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, według art. 3 ust. 1 pkt 8 u.o.o.ś., rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmującego w szczególności: a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Jeżeli przeprowadzana jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i zasięga opinii organu państwowej inspekcji sanitarnej – art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.o.ś. Zgodnie zaś z treścią art. 79 u.o.o.ś., przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone – art. 80 ust. 1 pkt 1 - 4 u.o.o.ś. Treść decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa art. 82 u.o.o.ś. Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz rodzaje przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określone zostały w cyt. rozporządzeniu, które wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 60 u.o.o.ś.

Przechodząc na grunt sprawy niniejszej w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że biorąc pod uwagę opis i zakres inwestycji, słusznie przyjęto, iż planowana inwestycja stanowi przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, wobec czego wezwano inwestora do złożenia Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Po przedłożeniu przez inwestora wymaganego Raportu, Wójt uzyskał wymagane uzgodnienie warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia od RDOŚ i pozytywną opinię od PPIS. W związku z uzupełnieniem Raportu przez inwestora, Wójt ponownie wystąpił do RDOŚ i do PPIS o stosowne uzgodnienie i opinię, które organy te wydały: RDOŚ uzgodniło pozytywnie, a PPIS wydał postanowienie pozytywne. Następnie organ wydał odmowną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, która została uchylona przez organ odwoławczy, a ta z kolei została uchylona przez WSA w Białymstoku. Po kolejnym uchyleniu przez SKO decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] listopada 2013 r., organ ten przeprowadził postępowanie i wydał decyzję odmowną z dnia [...] czerwca 2016 r.

Powyższe działania organu I instancji, z formalnego punktu widzenia, należy ocenić jako prawidłowe. Sąd nie podziela natomiast stanowiska tego organu odnośnie jego rozstrzygnięcia z dnia [...] listopada 2016 r., które przybrało kształt odmowy ustalenia uwarunkowań środowiskowych. W tej mierze, zdaniem Sądu, rację ma organ odwoławczy.

Również jako prawidłowe, zarówno z formalnego punktu widzenia, jak też i merytorycznego, należy ocenić rozstrzygnięcie organu odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r. Zanim do niego doszło, wcześniej organ ten wydawał już decyzje z dnia [...] stycznia 2014 r. uchyloną następnie przez WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 16 września 2014 r. w sprawie II SA/Bk 315/14, oraz z dnia [...] września 2016 r. uchyloną wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 31 stycznia 2017 r. w sprawie II SA/Bk 763/16. Z mocy art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wobec tego, wiążące jest w niniejszej sprawie stwierdzenie Sądu w sprawie II SA/Bk 315/14, że w sytuacji, gdy organ drugoinstancyjny orzeka na podstawie tych samych dowodów (zgromadzonych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym) w całości odmiennie niż w orzeczeniu organu I instancji, bez wyczerpującej oceny dowodów i bez uzasadnienia swego odmiennego stanowiska, dochodzi do naruszenia prawa strony do zaskarżenia rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, a tym samym, do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Wiążący jest także pogląd, że w sytuacji stawiania zamierzeniu inwestycyjnemu konkretnych zarzutów popieranych dowodami i podnoszenia istotnych dla oceny oddziaływania na środowisko okoliczności – należy je wyjaśnić i nie można w takiej sytuacji uznać, by celem protestów było nieuzasadnione zablokowanie inwestycji.

Jeśli zaś chodzi o wyrok w sprawie II SA/Bk 763/16, to wiążące jest w niniejszej sprawie stwierdzenie tego Sądu, że już w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 16 września 2014 r. w sprawie II SA/Bk 315/14 nakazano m.in., aby autor Raportu oddziaływania na środowisko ustosunkował się do przedłożonych dwóch opinii prof. T. i wyliczeń Instytutu Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego i przedłożył Raport uzupełniający oraz, że wszystkie powyższe zalecenia, jak wynika z akt administracyjnych, zostały przez organ I instancji wykonane.

Przechodząc do niniejszej sprawy trzeba zatem stwierdzić, że oba organy zastosowały się do wytycznych Sądu z wyroku II SA/Bk 315/14, a ponadto organ odwoławczy zastosował się do wytycznych z wyroku II SA/Bk 763/16. Oceniając ponownie, zgodnie z art. 15 k.p.a., cały zebrany materiał dowodowy, będąc na dodatek związanym wyrokiem II SA/Bk 763/16, z którego wynikało wprost, że brak jest podstaw do zastosowania na etapie oceny decyzji organu I instancji z dnia 22 czerwca 2016 r., art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy zobowiązany był sprawę rozstrzygnąć merytorycznie, co uczynił. Rozstrzygnięcie to nie musiało też sprowadzać się do utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy, bowiem w sytuacji odmiennej oceny zebranego materiału dowodowego, do czego organ odwoławczy był uprawniony, mógł on rozstrzygnąć na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy zadośćuczynił także zaleceniom z wyroku II SA/Bk 315/14, że w przypadku odmiennego rozstrzygnięcia niż organ I instancji, należało dokładnie uzasadnić rozstrzygnięcie odwoławcze.

Niezasadne są zatem wobec tego zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 136 k.p.a. i art. 153 k.p.a. Wskazane przepisy nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest bowiem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organy nie dopuściły się takiego naruszenia. Zebrany bowiem został cały potrzebny do rozstrzygnięcia materiał dowodowy, czego potwierdzeniem jest m.in. stanowisko Sądu w sprawie II SA/Bk 763/17, zaś skarżący nie wskazują, jakich to jeszcze dowodów organ odwoławczy nie przeprowadził. Ich zarzuty w tej mierze sprowadzają się do kwestionowania stanowiska organu odwoławczego w zakresie oddziaływania uciążliwości zapachowych na życie i zdrowie ludzi. Czym innym jednak, zdaniem Sądu, jest trafność rozstrzygnięcia w oparciu o zebrany materiał dowodowy, a czym innym niewyjaśnienie stanu faktycznego i niezebranie wszystkich dowodów. Tego ostatniego jednak nijak w sprawie dopatrzeć się nie sposób. Również uzasadnienie decyzji organu odwoławczego zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 3 p.p.s.a. i jest, o czym będzie mowa dalej, przekonujące.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. W wyroku II SA/Bk 763/16 obowiązek skonfrontowania opinii prof. T.z Raportem nie został skierowany do organu odwoławczego, tylko Sąd ten wskazał, że obowiązek ten został nałożony wyrokiem II SA/Bk 315/14 na organ I instancji i został on przez ten organ już zrealizowany. Organ odwoławczy rozstrzygając w decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. ową konfrontacją już dysponował, a ponadto na stronie 12 uzasadnienia swojej decyzji szczegółowo odniósł się do opinii prof. T. i tez w niej postawionych. Trafnie przy tym przyjął, że opinia ta wskazuje na istniejące i mogące się pogłębiać konflikty społeczne, ale w żadnej mierze nie odnosi się do obowiązujących norm prawnych, których inwestycja nie przekracza oraz, że brak jest podstaw prawnych do odmowy ustalenia uwarunkowań środowiskowych w przypadku występowania oddziaływań odorowych.

Sąd nie podziela także stanowiska skarżących, wprawdzie nie wyartykułowanego wprost, odnośnie naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., polegającego na odmiennej ocenie przez organ odwoławczy zebranego materiału dowodowego i odmiennym, niż to uczynił organ I instancji, rozstrzygnięciu. Przede wszystkim organ odwoławczy zobowiązany był rozpoznać sprawę od nowa na mocy art. 15 k.p.a., co też uczynił. Przywołał on także wszystkie przypadki, w których można wydać decyzję odmowną i stwierdził, że w sprawie niniejszej one nie zachodzą. Skarżący nie kwestionują także stanowiska organu odwoławczego w kwestiach związanych z zachowaniem przez inwestycję wymaganych norm prawnych dla jej oddziaływań, z wyjątkiem oddziaływania odorowego, które nie zostało przez ustawodawcę obwarowane żadnymi normami. W tych więc okolicznościach, organowi odwoławczemu nie pozostawało nic innego, jak tylko uchylić decyzję organu I instancji i wydać decyzję pozytywną.

Jako niezasadny należy także ocenić zarzut naruszenia art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i wynikającej z niego zasady przezorności. Strona skarżąca ową zasadę sprowadza do kwestii niedopuszczalności inwestycji w przypadku protestów społecznych opartych o obawę pojawienia się uciążliwości odorowych, które w jej ocenie mogą zagrażać życiu i zdrowiu ludzi. Tymczasem jak stwierdził organ odwoławczy, a Sąd stanowisko te uznaje za własne, zasada przezorności nie upoważnia do wydania decyzji odmawiających ustalenia uwarunkowań środowiskowych zgody na realizację przedsięwzięcia, a nakazuje jedynie przyjąć, że w razie wątpliwości należy dane przedsięwzięcie traktować jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko i poddać stosownej procedurze badania spodziewanego oddziaływania. W sprawie niniejszej działania takie zostały przez organy podjęte i ową procedurę przeprowadzono nie znajdując ostatecznie podstaw do wydania decyzji odmownej. Wprawdzie organ I instancji decyzję odmowną wydał i to dwa razy, ale nie potrafił wskazać prawidłowej podstawy prawnej swoich rozstrzygnięć.

Niezasadne są także, w ocenie Sądu, wszystkie zarzuty skarżących dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. W szczególności dotyczy to zarzutu z pkt II. 1., czyli naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a i b u.o.o.ś. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 7 i ust. 1 pkt 15 u.o.o.ś. Nie jest tak, że organ odwoławczy bezkrytycznie oparł się na Raporcie oraz uzgodnieniach z RDOŚ i opiniach z PPIS, pomijając całkowicie protesty społeczne. Organ ten trafnie wskazał, że protesty społeczne związane z uciążliwościami odorowymi zostały przez niego uwzględnione w ten sposób, że w stosunku do planowanej inwestycji zostały nałożone nakazy i zakazy, które te oddziaływania mają zminimalizować. Organ je wymienił i omówił, a także trafnie zauważył, że same z siebie nie mogły one doprowadzić w sprawie niniejszej do wydania decyzji odmownej, gdyż brak jest podstawy prawnej do takiego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy przytoczył zresztą wszystkie przypadki, w których decyzja może przybrać kształt odmowny i wykazał, że oddziaływania odowrowe do podstaw takich nie należą. Ponadto organ ten przeanalizował przedstawione w Raporcie warianty realizacji przedsięwzięcia i doszedł do wniosku, że nie ma możliwości realizacji przedsięwzięcia w innej, dalszej od zabudowań, lokalizacji. Stanowisko swoje organ szczegółowo uzasadnił i w ocenie Sądu brak jest przekonujących ze strony skarżących argumentów, które podważyłyby trafność tego wyboru.

Jako niezasadny należy uznać również zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 13 u.o.o.ś. (II.2.). Niezależnie bowiem od tego, czy inwestycje na działkach [...] potraktować jako inwestycje oddzielne, czy też jedną inwestycję, to i tak każdą z tych inwestycji uznano za znacząco oddziałującą na środowisko i w stosunku do nich przeprowadzono postępowanie w pełnym zakresie. Na dodatek w każdym z tych postępowań zbadano ich kumulatywne oddziaływania na środowisko, dodając jeszcze kumulatywne oddziaływanie już istniejącej w pobliżu inwestycji. W kwestii powyższej nie bez znaczenia pozostaje także trafne stanowisko organu odwoławczego, że zgodnie z art. 201 p.o.ś., w niniejszej sprawie nie zachodziła podstawa do wydawania pozwolenia zintegrowanego. Zresztą potrzeba wydania takiego pozwolenia mogła być przedmiotem rozpoznania przed właściwym do tego organem w odrębnym postępowaniu, czyli przed Marszałkiem Województwa.

Jako niezasadny Sąd uznaje także zarzut naruszenia art. 16 pkt 2 ustawy o odpadach. Ze wskazanego przepisu wynika, że gospodarkę odpadami należy prowadzić w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności gospodarka odpadami nie może powodować uciążliwości przez hałas lub zapach. Skarżący przepis powyższy wiążą z uciążliwościami odorowymi inwestycji nie zauważając przy tym, że zgodnie z art. 2 pkt 1 przywołanej ustawy, przepisów ustawy nie stosuje się do gazów i pyłów wprowadzanych do atmosfery. A przecież uciążliwości odorowe to właśnie gazy wprowadzane do atmosfery.

Jako niezasadne należy potraktować także zarzuty dotyczące naruszenia art. 5 K.c. i art. 144 K.c. Skarżący naruszenie tych przepisów także wiążą z brakiem, w ich ocenie, analizy uciążliwości odorowych planowanych inwestycji na życie i zdrowie ludzi. Zdaniem Sądu, przywołane przepisy nie zostały naruszone, gdyż nie miały one w sprawie zastosowania. Przede wszystkim przepisy u.o.o.ś. dotyczące prowadzonych postępowań o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych nie odwołują się do przepisów K.c., a ponadto inne są przedmioty obu regulacji i inne tryby realizacji uprawnień i obowiązków z nich wynikających. Także decyzja środowiskowa, jak trafnie zauważył organ odwoławczy, nie jest zgodą na negatywne oddziaływanie immisji na tereny sąsiednie, tylko nałożeniem na inwestora obowiązków i nakazów, które już z samego założenia mają zminimalizować takie negatywne oddziaływanie. Zminimalizować, czyli określić je na poziomie niższym niż przewidują to normy prawa. Tak się zaś stało w sprawie niniejszej. Wszystkie negatywne oddziaływania zostały określone (dopuszczone) na poziomach niższych niż przewidują to normy obowiązującego prawa.

Jako niezasadny uznać należy także zarzut naruszenia art. 5 Konstytucji RP w zw. z art. 3 pkt 50 p.o.ś. W obu tych przepisach jest mowa o zrównoważonym rozwoju, który odnosi się do zachowania równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych. Jak trafnie wskazano w wyroku NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2123/13, stosuje się ją gdy pojawiają się wątpliwości co do zakresu obowiązków, rodzaju obowiązków i sposobu ich realizacji. Zazwyczaj w sytuacji konfliktu różnych wartości, przy czym jedną z nich jest ochrona środowiska. Zasada ta służy więc ochronie nieodnawialnych zasobów przyrody, które należy chronić dla współczesnego i przyszłych pokoleń.

Przy takim więc rozumieniu tej zasady trudno jest zgodzić się ze skarżącymi, że planowana inwestycja spowoduje nieodwracalne i nieodnawialne skutki w zasobach przyrody. W całej Europie w dobie dzisiejszej powstają inwestycje typu chlewnie i brak jest przekonujących argumentów, że inwestycje te powodują nieodwracalny wpływ na przyrodę. Wraz bowiem z zaprzestaniem produkcji w takich obiektach kończy się jakiekolwiek oddziaływanie takiej inwestycji na przyrodę.

Podobnie należy, zdaniem Sądu, ocenić zarzut dotyczący naruszenia art. 3 Dyrektywy Rady (EWG) z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne. Skarżący akcentując w tym przypadku konieczność analizy oddziaływania przedsięwzięcia na zdrowie człowieka, nie wykazują, jakie to negatywne skutki dla tego zdrowia może wywołać oddziaływanie odorowe.

Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organem II instancji zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.