Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1267/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 233 par. 1 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1267/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lutego 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.), Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2010r., sprawy ze skargi J. W., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 31 lipca 2008 r. Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Organ I instancji Wójt Gminy, decyzją (nakazem płatniczym) nr [...] z dnia 22 kwietnia 2008r. określił J. W. zamieszkałemu w R., łączne zobowiązane pieniężne na rok 2008r. w kwocie 0,00 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. W. zarzucając brak wskazania kwoty przeliczeniowej, pomniejszenie obszaru o ponad 12 arów i pomniejszenie masy spadkowej po rodzicach. Odwołujący się wskazał odpis z księgi wieczystej KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy, Wydział V ksiąg Wieczystych potwierdzający słuszność jego stanowiska. Przed wydaniem decyzji, organ II instancji wezwał podatnika do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału i podatnik przedłożył dodatkowo postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 24 lutego 2005r. sygn. akt: [...].

Organ II instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 31 lipca 2008r. nr [...]- uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie w sprawie.

W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że podatnik złożył informacje w sprawie podatku rolnego z kserokopią księgi wieczystej w której wskazał powierzchnię gruntu 0,5800 ha gdy tymczasem w ewidencji gruntów widnieje powierzchnia 0,4872 ha. Dane ujawnione w księdze wieczystej są niezgodne z danymi widniejącymi w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe. Podatnik jest współwłaścicielem gruntu o pow. 0.4872 ha w 66/186 części. Grunty te stanowią pastwisko (kl. III o pow. 0,0039 ha) zatem brak jest podstawy ich opodatkowania i drogę o pow. 0,4833 ha , która jest zwolniona z opodatkowania na podstawie uchwały Rady Gminy z dnia 04 grudnia 2003r. Nr [...].

Organ II instancji wskazał, że w tak ustalonym stanie faktycznym nie wystąpiło zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym i od nieruchomości za rok 2008 zatem postępowanie winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.

Skargę do Sądu na powyższą decyzję złożył J. W. wnosząc o jej uchylenia jak również uchylenie wszystkich decyzji do ponownego rozpoznania w całości.

Skarżący podniósł , że nie zgadza się z decyzją Wójta Gminy albowiem w 2001r. dokonano inwentaryzacji geodezyjnej, która jest fałszywa a w której Skarżący nie brał udziału. Dane w księgach wieczystych przeglądali geodeci więc mogli poprawić wpisy. Dodatkowo wskazał, że Urząd Gminy Nie panuje nad prawidłowym wyliczeniem podatku a Skarżący nie zgadza się z treścią uchwały z dnia 04 grudnia 2003r. Skarżący dołączył do skargi pismo Starostwa z dnia 18 listopada 2003r., postanowienie Sądu Rejonowego sygn. akt: [...] z dnia 26 listopada 1997r.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Skarżący w pismach z dnia 28 grudnia 2009r., i dwóch z dnia 03 lutego 2010r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a).

Analiza akt postępowania oraz zarzutów sformułowanych w skardze doprowadziła Sąd do przekonania , że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonane przez organ ustalenia faktyczne są prawidłowe i nie budzą wątpliwości zatem Sąd nie znalazł podstaw do ich zakwestionowania.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. dalej- O.p.) organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji albo

2) uchyla decyzję organu pierwszej instancji:

a) w całości lub w części - i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję - umarza postępowanie w sprawie,

b) w całości i sprawę przekazuje do rozpatrzenia właściwemu organowi pierwszej instancji, jeżeli decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

Zdaniem Sądu, uchylenie decyzji na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. jak to miało miejsce w sprawie poddanej osądowi, możliwe jest w sytuacji, gdy organ odwoławczy uzna, że decyzja organu I instancji w sposób niezgodny z prawem rozstrzygnęła istotę sprawy. Wskazuje na to użycie w tym przepisie zwrotu "orzeka co do istoty sprawy". Sformułowaniu temu należy nadać takie znaczenie jakie ma zawarty w art. 207 § 2 O.p. zwrot "decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty." Rozstrzygnięcie sprawy w drodze decyzji co do jej istoty oznacza określenie w decyzji skutków materialnoprawnych zaistniałego w sprawie stanu faktycznego opisanego w hipotezach norm prawnych mających zastosowanie w sprawie (por. R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa, 2006).

Z treści przepisu art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. wynika, że organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji i orzec co do istoty sprawy w sytuacji, gdy zawarte w niej rozstrzygnięcie jest nieprawidłowe pod względem materialnym, nie zachodzi przesłanka do umorzenia postępowania oraz gdy nie wystąpiły naruszenia prawa uprawniające organ do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do rozpatrzenia przez organ I instancji.

W rozpoznawanej sprawie nie było żadnych wątpliwości co do tego, że organ pierwszej instancji nie powinien był w ogóle wydawać decyzji w sprawie albowiem podatnik jest współwłaścicielem gruntu o pow. 0.4872 ha w 66/186 części i grunty te stanowią pastwisko (kl. III o pow. 0,0039 ha) zatem brak jest podstawy ich opodatkowania i drogę o pow. 0,4833 ha , która jest zwolniona z opodatkowania na podstawie uchwały Rady Gminy Gorlice z dnia 04 grudnia 2003r. Nr XI/81/2003.

Zatem były podstawy do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. a w konsekwencji były też podstawy do umorzenia postępowania , gdyż postępowanie to winno zostać uznane za bezprzedmiotowe. Wymienione w przepisie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. umorzenie dotyczy całości postępowania, a nie tylko umorzenia postępowania odwoławczego.(vide wyrok WSA w Poznaniu z dnia 07 grudnia 2007r. sygn. akt: I SA/Po 1131/07 LEX nr 468150).

Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazać należy, że nie zasługują one na uwzględnienie.

Do uiszczenia podatku od nieruchomości zobowiązany jest właściciel ewentualnie posiadacz nieruchomości, niezależnie od tego czy nieruchomość przynosi dochody, czy też na nią należy ponieść nakłady w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku, a także na pewnym poziomie estetycznym. Dopóki podatnikowi przysługuje prawo własności danej nieruchomości, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczenia podatku od nieruchomości.

Dla właściwego ustalenia podstawy opodatkowania ustawodawca w art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) nakłada na podatników obowiązek złożenia właściwemu organowi gminy wykazu nieruchomości, sporządzonego na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku w podatku od nieruchomości oraz informować ten organ o zaistniałych zmianach mających wpływ na wymiar podatku. Podatnik wprawdzie złożył takie oświadczenia jednakże dane w skazane w powyższym oświadczeniu nie odpowiadały danym uwidocznionym w ewidencji gruntów co spowodowało, iż organ podatkowy wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie właściwego ustalenia należnego podatku. Organy podatkowe, ustalające wysokość zobowiązań w podatku rolnym, nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i wypowiadania się w przedmiocie prawa własności gospodarstwa rolnego podatnika. (vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2003r. sygn. akt: III SA 346/02 LEX nr 142208).

Zaistnienie obowiązku podatkowego w podatku rolnym czy też w podatku od nieruchomości zależne jest od powierzchni gruntu będącego przedmiotem opodatkowania.( vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 1994r. sygn. akt: III SA 663/93 M. Podat. 1994/5/143, POP 1999/2/63). Organy podatkowe przy wymiarze podatku od nieruchomości są związane zapisami w ewidencji gruntów i budynków; nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie.(vide: wyrok NSA w Katowicach z dnia 15 listopada 1994r. sygn. akt: SA/Ka 2592/93 M. Podat. 1995/6/179). Wymiar podatków od nieruchomości powinien być dokonany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, o czym stanowi art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.). (vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 maja 1994r. sygn. akt: III SA 1685/93 POP 1999/2/67)

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, póz. 1086 ze zm.) -podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Należy więc podzielić stanowisko organu, iż podatek od nieruchomości, rolny i leśny ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide wyrok NSA z dnia 15 listopada 1994 r., SA/Ka 2592/93, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., SA/Wr 1703/94, wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., III SA 1685/93).

Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych (vide wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2004 r., III Sa/Wa 257/04, wyrok WSA z dnia 5 października 2005 r., III SA/Wa 1718/05, wyrok WSA z dnia 7 lipca 2005 r., III Sa/Wa 1206/05) i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Natomiast na konieczność ustalania charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, wskazuje bezpośrednio przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych .

Dodatkowo należy zaakcentować, że zmian w ewidencji gruntów w zakresie tytułów własności dokonuje się tylko na podstawie dokumentów urzędowych, a natomiast ewentualne kwestionowanie tych dokumentów może się odbywać w przepisanym trybie i nie należy do organów ewidencji gruntów. Konsekwencją tego jest, że wpis w rejestrze określonej osoby jako właściciela bynajmniej jeszcze nie przesądza absolutnie o jej prawach do danej działki. Wpis ewidencyjny co do osoby właściciela danej nieruchomości ani nie korzysta z domniemania prawdziwości (jak i odpowiednie wpisy w księdze wieczystej), ani też nie mówi się o rękojmi wiary publicznej tych wpisów (w przeciwieństwie do rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych). Z tego wypływa wniosek, że za pomocą zmian w ewidencji gruntów w zakresie tytułów prawnych do konkretnych działek nie można dochodzić i udowadniać praw właściciela. Moc wiążącą zarówno dla obywateli, jak i dla organów państwowych mają tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konkretnych granic, rodzajów użytków i ich jakości - klasy bonitacyjnej). Ewidencja gruntów służy nie ochronie praw poszczególnych podmiotów do gruntów, ale polityce fiskalnej państwa, prawu budowlanemu, ochronie gruntów rolnych, scaleniu, gospodarce przestrzennej itp. Natomiast do ochrony i rejestracji praw podmiotowych na nieruchomościach służą księgi wieczyste, a spory na tle własności, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - mogą być dochodzone tylko przed sądami powszechnymi.

Raz jeszcze należy podkreślić, że ewidencja gruntów i budynków służy jedynie rejestrowaniu zdarzeń prawnych lub faktycznych według stanów rzeczywistych, przy czym wprowadzenie zmian w ewidencji reguluje art. 22 ust. 2. Ewidencja jest zatem jedynie zbiorem informacji, wobec czego nie można przez zapis lub zmianę zapisu w ewidencji ustanowić prawa. Zmian w zakresie tytułów własności w ewidencji gruntów można dokonywać jedynie na podstawie odpisów prawomocnych orzeczeń i odpisów aktów notarialnych, które obrazują aktualny stan prawny danej nieruchomości.

Ponadto ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez właściwy organ stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 06 lutego 2008r. sygn. akt: VIII SA/Wa 613/07 LEX nr 469241).

Postępowanie o ustalenie tytułu własności musi się odbywać w przepisanym trybie i nie należy ani do organów ewidencji gruntów, ani tym bardziej do organów podatkowych, dla których w zakresie wymiaru podatku obowiązująca jest aktualna informacja wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.

W tym stanie rzeczy skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.) gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego jak i materialnego a przeprowadzone postępowanie rozpoznawcze wykazało nieistnienie naruszenia prawa w działalności organu administracji , której skarga dotyczy. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.