Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1537/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 4 ust. 1, art. 5, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 6 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia del. WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Kamil Buliński, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółka Akcyjna w G. Oddział w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SAB/Bd 17/13 w sprawie ze skargi M. M. na bezczynność [...] Spółka Akcyjna w G. Oddział w T. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Bd 17/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, po rozpatrzeniu skargi M.M., zobowiązał [...]S.A. w G. Oddział w T. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2012 r. w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. M. M. wezwał [...]S.A. w G. Oddział w T. do podjęcia negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez spółkę z nieruchomości składającej się z działek o numerach ewidencyjnych: [...] i [...], położonych w miejscowości K. oraz ustanowienia na tej nieruchomości służebności przesyłu za wynagrodzeniem. Wnioskodawca wyraził również żądanie, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198, ze zm.) – dalej udip, udostępnienia kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy opisanych linii elektroenergetycznych na działkach o nr [...] i nr [...]. Pismem z dnia [...] maja 2012 r. pełnomocnik wnioskodawcy ponownie wezwał do ustosunkowania się w sprawie zgłoszonego roszczenia oraz wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r., bowiem do dnia sporządzenia tego pisma, nie otrzymano żadnej odpowiedzi. Również i to pismo pozostało bez odpowiedzi, dlatego M.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność [...]S.A. w G. Oddział w T. polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia [...] stycznia 2012 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 udip oraz niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę [...]S.A. w G. Oddział w T. wniosła o jej oddalenie, podnosząc, że skarga jest bezzasadna, gdyż spółka nie należy do żadnego z podmiotów wymienionych w art. 4 udip, gdyż nie jest organem państwowym lub samorządowym, spółką Skarbu Państwa ani też innym podmiotem sprawującym w ich ramieniu funkcje publiczne. Również nie można jej zaliczyć do podmiotu wykonującego zadania publiczne. Spółka przyznała, że realizuje cele użyteczności publicznej poprzez świadczenie usług w zakresie dystrybucji i przesyłania energii elektrycznej, jednak nie przesądza to o zaliczeniu jej do kręgu podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 udip, gdyż nie realizuje zadań państwowych powierzonych przez władzę państwową. Spółka stwierdziła też, że nie jest podmiotem dysponującym mieniem publicznym.

Uwzględniając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, że prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 udip) i nie wymaga od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Podlega ono ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 udip). Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. W zakresie przedmiotowym sprawy informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów. Według art. 6 ust. 1 pkt 4 udip, udostępnieniu podlega informacja publiczna m. in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów. W otwartym katalogu form informacji publicznej podlegających udostępnieniu, w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) udip ustawodawca wskazał między innymi informację publiczną o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (tiret pierwsze). Dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy (art. 6 ust. 2 udip).

Żądane przez skarżącego dokumenty, w tym decyzje administracyjne, dotyczące lokalizacji, budowy, czy też przebudowy linii elektroenergetycznych – zarówno ich treść, jak i postać – stanowią informację publiczną, w rozumieniu przepisów udip. Treść wniosku wskazuje bowiem, że skarżący domaga się od spółki udostępnienia jedynie będących w jej posiadaniu dokumentów urzędowych (decyzji) dotyczących inwestycji elektroenergetycznych na jego nieruchomości, bądź danych umożliwiających ich indywidualizację i ustalenie treści.

W myśl art. 4 ust. 1 i 3 udip, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Ustawodawca zobowiązał do udzielania informacji publicznych nie tylko "władze publiczne" sensu stricto oraz inne podmioty wykonujące zadania władzy publicznej, lecz także podmioty "wykonujące zadania publiczne", niebędące organami władzy publicznej, co stanowi pojęcie znacznie szersze pod względem podmiotowym. Wyliczenie w pkt 1 - 5 nie stanowi przy tym wyczerpującego katalogu tychże podmiotów. Wykonywanie "zadań publicznych" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, co sprzyja osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie.

Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05, wskazał, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia istnienia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, suwerenności i niepodległości państwa – a zatem zapewnienia wolności i praw człowieka i obywatela. Dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego, o którym mówi art. 1 Konstytucji RP. W dziedzinie gospodarki energetycznej mamy zatem do czynienia z interferencją różnych wartości i zasad konstytucyjnych, do których należą wolność działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji), ale także bezpieczeństwo obywateli i zasada zrównoważonego rozwoju kraju (art. 5 Konstytucji) oraz zasada ochrony środowiska (art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji). Obowiązkiem władz publicznych jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, a więc dążenie do zaspokojenia zarówno istniejących, jak i przewidywanych potrzeb energetycznych w warunkach określonych w art. 74 ust. 1 Konstytucji, a więc z uwzględnieniem bezpieczeństwa ekologicznego obecnych i przyszłych pokoleń. Realizacja tego obowiązku uzasadnia poddanie gospodarki energetycznej ograniczeniom wolności działalności gospodarczej charakterystycznym dla rynku regulowanego i znajdującym oparcie w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Wolność działalności gospodarczej w dziedzinie energetyki może być ograniczona w szczególności ze względu na bezpieczeństwo i ochronę środowiska, ograniczenia te mogą być ustanawiane "tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie", jednakże nie mogą one naruszać istoty wolności i praw.

Z tych powodów przedsiębiorstwa energetyczne są przedsiębiorstwami użyteczności publicznej i wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 udip. Spółka [...]S.A. w G. należy do Grupy kapitałowej [...], w której spółką zarządzającą jest [...] S.A. Skarb Państwa posiada 84,17 % akcji spółki [...] S.A., a ta z kolei kontroluje [...]S.A., bowiem ma w niej 99,75 % akcji. [...]S.A. w G. jest operatorem systemu dystrybucyjnego, czyli przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialnym za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9 c ust. 3 ustawy Prawo energetyczne i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 udip. Jednak dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi". Decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działkach wskazanych we wniosku oraz inne związane z tym dokumenty urzędowe, stanowią zatem informację publiczną, a [...]S.A., będąca przedsiębiorstwem energetycznym wykonującym zadania publiczne, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia tej informacji publicznej. Nie odpowiadając zatem na żądanie skarżącego udostępnienia informacji spółka pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku złożonego przez skarżącego.

Nie skutkuje to jednak koniecznością nakazania udostępnienia informacji publicznej. W zależności bowiem od treści żądanej informacji i możliwości jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie, może dojść do udostępnienia informacji, odmowy jej udostępnienia ze względu na ograniczenia wskazane w art. 5 udip lub umorzenia postępowania w przypadku wskazanym w art. 14 ust. 2 udip.

W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku [...]S.A. Oddział w T. zarzuciła naruszenie:

- przepisów postępowania, tj. art. 3 § 2 ust. 8, art. 52 § 3 i 4, art. 58 § 1 pkt 1, 5 i 6 oraz art. 183 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. [...]0, ze zm.) – dalej ppsa, mogące mieć wpływ na wynik sprawy,

- art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 lit a) tiret pierwsze udip, poprzez ich błędną wykładnię,

- art. 5 ust. 2 udip poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że skarżący, działający przy pomocy profesjonalnego pełnomocnika, jako stronę postępowania, wskazał [...] S.A. w G. Oddział w T. Oddział spółki [...] S.A. w G. nie posiada jednak samodzielnej zdolności prawnej ani sądowej, wobec czego nie mógł być stroną niniejszego postępowania, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, nie odrzucając skargi, naruszył art. 58 § 1 pkt 5 ppsa.

Ponadto, przedmiotowa sprawa nie należała do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego skarga winna była zostać odrzucona na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 1 ppsa. Skarga na bezczynność przysługuje bowiem wyłącznie w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia oraz mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa oraz wydawane są pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego. Skarżący nie wezwał [...] S.A. w G. do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 1 - 4 ppsa, dlatego i z tej przyczyny należało odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa.

Wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy - zdaniem [...]S.A. w G.- spółka nie była zobowiązana do udostępnienia skarżącemu informacji, której się domagał. Przepis art. 4 udip powinien być interpretowany w kontekście art. 61 Konstytucji RP, dlatego przedmiotem informacji publicznej jest działalność organów władzy publicznej oraz osób i jednostek wykonujących zadania władzy publicznej. Tylko te podmioty są zatem obowiązane do udzielania informacji publicznej. [...]S.A. w G. nie może być uznana za władzę publiczną, ponieważ nie wykonuje zadań władzy publicznej, lecz jest spółką prawa handlowego kontrolowaną przez spółkę [...] S.A. (100 % akcji). Właścicielem akcji spółki [...] S.A. jest Skarb Państwa (ok. 82 %). [...] S.A. w G. jest operatorem systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego prowadząc działalność gospodarczą w zakresie dystrybucji energii elektrycznej sieciami wysokiego, średniego i niskiego napięcia. Zgodnie zaś z definicją zawartą w art. 3 pkt 25 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2012 r., poz. 1059, ze zm.) operatorem systemu dystrybucyjnego jest przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialne za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym lub systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi. [...]S.A. w G., ograniczając swoją działalność do zadań operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego, nie wykonuje zatem zadań władzy publicznej. W orzecznictwie wskazuje się, że jednostką wykonującą zadania publiczne może być przedsiębiorstwo oczyszczania miasta, czy dostarczające wodę, ale przedsiębiorstwo to nie będzie jednostką wykonującą "zadania władzy publicznej". [...]S.A. w G. nie jest również podmiotem dysponującym majątkiem publicznym. W czasie prac nad ustawą o dostępie do informacji publicznej przyjęto, że majątek publiczny oznacza mienie państwowe, mienie komunalne oraz mienie należące do podmiotów sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych oraz mienie należące do banków i spółek prawa handlowego, w których Skarb Państwa posiada ponad 50% udziałów w kapitale zakładowym. [...]S.A. [...] nie dysponuje zatem, ani mieniem państwowym i mieniem komunalnym, ani mieniem należącym do podmiotów sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. [...]S.A. [...] nie jest także spółką prawa handlowego, w której Skarb Państwa posiada ponad 50% akcji w kapitale zakładowym. Skarb Państwa posiada bowiem 82 % akcji jedynie w kapitale zakładowym spółki [...] S.A., która jest większościowym akcjonariuszem w spółce [...]S.A. [...].

Ponadto, informacja publiczna odnosi się do sfery faktów. Niedopuszczalne jest zatem stosowanie przepisów udip wówczas, gdy żądane informacje, mające charakter informacji publicznych osiągalne są w innym trybie lub też są w posiadaniu organu, który je wytworzył. Przedmiotowa sprawa dotyczy udostępnienia dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej, która była prowadzona przez właściwy organ administracji. To zatem od tego organu administracji skarżący powinien domagać się uzyskania przedmiotowej informacji publicznej.

W przedmiotowej sprawie winien zostać zastosowany przepis art. 5 ust. 2 udip. Informacje, których uzyskania domaga się skarżący stanowią bowiem tajemnicę przedsiębiorcy. Prawo skarżącego do tych informacji podlega wobec powyższego ograniczeniu. Pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy nie zostało zdefiniowane w udip. W polskim systemie prawa funkcjonuje jednak określenie "tajemnica przedsiębiorstwa", które może być co najmniej pomocniczo stosowane przy dokonywaniu wykładni pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy. Zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Informacje, których uzyskania domaga się skarżący stanowią tajemnicę przedsiębiorcy z uwagi na zapowiadający się spór dotyczący urządzeń przesyłowych, których dotyczą żądane przez skarżącego dokumenty. Ujawnienie tych informacji stanowiłoby zatem działanie na szkodę [...]S.A. [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna, nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa.

W skardze kasacyjnej zarzucono przede wszystkim nieważność postępowania sadowoadministracyjnego, mającą wynikać z udziału w postępowaniu sądowym podmiotu nie posiadającego zdolności sądowej tj. Oddziału w T. [...]S.A. [...].

Zgodnie z art. 25 § 1 ppsa, osoba fizyczna i osoba prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Przepis art. 25 § 3 ppsa, stanowi zaś, że zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

Sprawy dotyczące udostępnienia informacji publicznej należą do kategorii spraw szczególnych, rozstrzyganych na podstawie udip. W myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 udip jest zatem przepisem szczególnym wobec art. 25 § 1 ppsa, a jednocześnie przepisem formułującym obowiązek udostępnienia informacji publicznej, dlatego art. 4 ust. 1 pkt 5 udip mieści się w pojęciu "przepisy prawa" użytym w art. 25 § 3 ppsa. Jednostka organizacyjna, o jakiej mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 udip nie stanowi bowiem jednostki organizacyjnej, o jakiej mowa w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. W rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 udip, jest to każda jednostka organizacyjna wykonująca zadania publiczne, nawet gdy stanowi część spółki powołaną przez spółkę w celu świadczenia usług na określonym terenie. Taką też jednostką organizacyjną jest Oddział w T. [...]S.A. [...], dlatego posiada zdolność sądową w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, z mocy art. 25 § 3 ppsa w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 udip.

W świetle powyższego, zarzut kasacyjny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego nie zasługuje na uwzględnienie. Wobec tego, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach pozostałych zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Zarzuty kasacyjne naruszenia prawa procesowego i materialnego zmierzają do podważenia stanowiska Sądu I instancji co do kwalifikacji żądanych przez skarżącą dokumentów, jako informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz faktu, że uczestnik postępowania jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej.

Rozpatrując te zarzuty należało w pierwszej kolejności ustalić status prawny uczestnika postępowania [...]S.A. [...] Oddział w T.

Z art. 4 ust. 1 udip wynika m.in., że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia zarówno poszczególnych jednostek, jak i całego społeczeństwa, w tym także z perspektywy suwerenności i niepodległości państwa (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05, OTK-A 2006/7/87). Obowiązkiem władz publicznych jest zatem zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, przy czym zadanie to jest realizowane zarówno przez organy administracji publicznej, jak i inne podmioty.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 udip zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty nie będące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Przedsiębiorstwa energetyczne w związku z powierzeniem im zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa energetycznego kraju są przedsiębiorstwami użyteczności publicznej i wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 udip. Jak wskazał w powołanym wyroku NSA "obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 udip. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi". Zawsze więc, gdy przedsiębiorstwo wypełnia zadania operatora systemu dystrybucyjnego, wymienione w ww. przepisie, realizuje ono zadania publiczne, a zatem informacje odnoszące się do tych zadań są informacjami publicznymi.

Ponadto przedsiębiorstwo energetyczne ma obowiązek udzielenia informacji na temat sprawy niemieszczącej się w katalogu wymienionym w art. 9c ust. 3 ustawy Prawo energetyczne, ale jedynie wówczas, gdy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 udip.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej kasacyjnie spółki, że skoro Skarb Państwa nie posiada w tej spółce pozycji dominującej (w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów), to spółka ta nie jest zobowiązana do udzielenia informacji publicznej. Jako podmiot spoza kategorii władzy publicznej spółka ta właśnie z uwagi na wykonywanie zadań publicznych staje się podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Ponadto, jak wskazano na wstępie, obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Ponadto, budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651, ze zm.).

Fakt, że skarżąca kasacyjnie spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej oznacza, że spółka ta była zobowiązana do załatwienia wniosku skarżącej w sposób określony w udip poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej, lub wystosowanie pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nie jest to informacja publiczna, nie dysponuje informacją albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać, albo wystosowanie pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje również przypadki, które wymagają załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej, o czym mowa w art. 16 ust. 1 udip. Przepis ten stanowi, że odmowa udostępnienia informacji oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w jej art. 14 ust. 2, następują w tej właśnie formie. Niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie wskazanym w art. 13 udip oznacza, że pozostaje on w bezczynności. Termin określony w art. 13 ust. 1 powołanej ustawy wynosi - z wyjątkami w nim wymienionymi - 14 dni od dnia złożenia wniosku.

Skarżący do Sądu I instancji, we wniosku domagał się udostępnienia kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych przebiegających na działkach stanowiących jego własność, lecz nie sprecyzował sposobu ich udostępnienia, np. przez okazanie w określonym miejscu i umożliwienie ich przeczytania, robienia odpisów, notatek, czy sporządzenia kserokopii i wysłania ich. Jeśli spółka miała w tym zakresie wątpliwości, to powinna zwrócić się do wnioskodawcy o sprecyzowanie żądania w tej mierze.

Należy mieć także na uwadze art. 5 udip, zawierający ograniczenia prawa do informacji publicznej. Nie każdy bowiem dokument znajdujący się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego może być udostępniony. Jeśli skarżąca kasacyjnie spółka doszłaby do wniosku, iż żądane informacje, mimo ich publicznego charakteru, nie mogą być udostępnione np. z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, to powinna rozstrzygnąć sprawę poprzez wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 16 ust. 1 udip. Rozważania Spółki w tym przedmiocie wyrażone dopiero w skardze kasacyjnej nie mogą bowiem zastąpić procesowej formy wypowiedzi i jej uzasadnienia kierowanej do wnioskodawcy. Z tego względu, Sąd I instancji nie naruszył, zarzucanego w skardze kasacyjnej, art. 5 ust. 2 udip.

Prawidłowo więc Sąd I instancji stwierdził, że skarga na bezczynność, polegająca na nierozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej w formie przewidzianej w udip jest zasadna. Jak wynika bowiem z akt sprawy, wniosek ten nie został rozpoznany w ustawowym terminie, a okoliczności wskazywane przez Spółkę nie usprawiedliwiają jej bezczynności. Podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze udip nie mogły zatem odnieść oczekiwanego skutku.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak sentencji wyroku.