Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 207/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 10
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 207 ust. 1 lit b i c
journal: Dz.U. 2016 poz 1870
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 6 sut. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1999
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Zarządu Województwa P. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu dotacji oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Zarząd Województwa P. - Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa P. na lata 2007-2013 (dalej powoływany także jako IZ RPOWP), określił kwotę zobowiązania w wysokości [...] zł - przypadającą do zwrotu od Iwony B. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "M." Punkt A. z siedzibą w S. (dalej powoływana także jako Skarżąca), wypłaconą w ramach realizacji Projektu pn. "Bez Barier - społecznościowa platforma internetowa dla niepełnosprawnych z zastosowaniem technik 3D" na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] października 2010 r., wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia zwrotu.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż ujęte w kosztach kwalifikowalnych wydatki poniesione na zakup wartości niematerialnej i prawnej, tj. oprogramowania złożonego z kilku modułów o określonej funkcjonalności, jak i środków trwałych w postaci sprzętu (urządzeń) stanowiącego zaplecze informatyczne do poprawnego działania portalu oraz mobilne zaplecze informatyczne służące do przygotowania zawartości merytorycznej portalu, a także mebli biurowych, zrefundowane przez IZ RPOWP w wysokości odpowiadającej poziomowi wsparcia określonemu Umową, nie spełniają ogólnych warunków kwalifikowalności wskazanych w rozdziale 3-5 "Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2007-2013", a także zasad dotyczących kwalifikowalności określonych dla poszczególnych kategorii wydatków.

W oparciu o całość zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego organ ustalił, że nabycie społecznościowej platformy internetowej wraz z urządzeniami informatycznymi nastąpiło z naruszeniem zasady racjonalnego wydatkowania środków publicznych, albowiem poniesione przez stronę koszty nie odzwierciedlały cen i stawek rynkowych dla danych dostaw - zostały znacząco zawyżone. Przedstawienie IZ RPOWP do rozliczenia i zrefundowania wydatków na ww. zakres rzeczowy Projektu ponad 4-krotnie wyższych w odniesieniu do ich wartości rynkowej spowodowało, iż doszło do uzyskania przez Skarżącą nienależnych - w świetle powyższej zasady - środków finansowych w postaci zawyżonego dofinansowania z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2007-2013. Ponadto, Skarżąca nie dokonała wyboru dostawców towarów i usług w Projekcie zgodnie z zasadą przejrzystości i uczciwej konkurencji, której obowiązek stosowania wynikał z Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), z art. 47 ustawy o finansach publicznych, jak też był skonkretyzowany w pkt 14 ppkt 5 Regulaminu Oceny i Wyboru Projektów w ramach RPOWP dla naboru, w którym strona aplikowała o wsparcie ze środków publicznych zwanego dalej Regulaminem konkursu. Z akt sprawy wynika, że wybór oferty firmy A. Sp. z o.o. w B., firmy S. w B., Firmy Handlowo-Usługowo-Produkcyjnej "M." w H., jako najkorzystniejszej pod względem ceny został dokonany z pominięciem rozeznania rynku. Strona nie przeprowadziła postępowania o udzielenie zamówienia w sposób i w terminie, który wskazała w protokołach wyborów dostawców przedłożonych do IZ RPOWP.

Organ I instancji wskazał także, że Projekt nie został zrealizowany zgodnie z założeniami dokumentacji aplikacyjnej oraz w terminie określonym w § 3 ust. 1 Umowy i w jej załącznikach (do dnia [...] sierpnia 2012 r.). Powyższe potwierdziła kontrola przeprowadzona przez zespół kontrolujący IZ RPOWP w dniach od [...] listopada 2012 r. do [...] października 2013 r., która ujawniła, że Skarżąca nie wprowadziła do swojej oferty usługi e-learningu oraz poprawnie działającej usługi w technice 3D, stanowiącej istotny czynnik innowacyjności Projektu, co w konsekwencji oznacza niezrealizowanie kluczowych celów przedsięwzięcia wskazanych we Wniosku o dofinansowanie realizacji Projektu.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pełnomocnik Skarżącej złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zarzucił:

- naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej powoływana jako k.p.a.) tj. brak wyjaśnienia wszelkich istotnych okoliczności sprawy poprzez pozostawienie bez rozpoznania prawidłowo zgłoszonego (w dniu [...] sierpnia 2016 r.) wniosku dowodowego pełnomocnika strony w przedmiocie dopuszczenia dowodu z opinii instytutu bądź przeprowadzenia konfrontacji biegłych, którzy złożyli odmienne opinie dotyczące wyceny zakupionego w Projekcie sprzętu oraz kompletnej aplikacji;

- naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, w sytuacji gdy strona była informowana o przedłużeniu postępowania do [...] sierpnia 2016 r. a decyzja została wydana w dniu [...] sierpnia 2016 r., a więc przed upływem terminu wskazanego przez organ administracji w piśmie do strony z dnia [...] sierpnia 2016 r., co uniemożliwiło stronie zapoznanie się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w szczególności z informacjami znajdującymi się w aktach postępowania karnego, jak też złożenie wniosków dowodowych i ewentualnych żądań przed zakończeniem postępowania;

- rażące naruszenie art. 7 Konstytucji RP przez dopuszczenie w poczet materiału dowodowego korespondencji prowadzonej między stroną a adwokatem, co stanowi rażące naruszenie tajemnicy adwokackiej i prawa do korzystania przez stronę z profesjonalnego pełnomocnika;

- pominięcie i niezastosowanie art. 207 ust. 8 w zw. z art. 207 ust. 1 u.f.p. poprzez niezastosowanie korekty i cofnięcie całości przyznanych środków mimo, iż wyartykułowane w uzasadnieniu decyzji wątpliwości co do wydatkowania środków przez Beneficjenta dotyczą jedynie części wydatków poczynionych na Projekt.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., Nr [...] Zarząd Województwa P. - Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa P. na lata 2007-2013 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał oceny stanu faktycznego sprawy stwierdzając, iż w świetle zasad rządzących programem operacyjnym oraz zasad wykorzystywania środków z funduszy unijnych, określonych w dokumentach, których obwiązek stosowania wynika z Umowy, zrefundowanie kosztów poniesionych na zakres rzeczowy Projektu w wyższej wysokości niż jego cena rynkowa, a także z naruszeniem zasady konkurencyjności co wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe, byłoby sfinansowaniem nieuzasadnionych wydatków i naruszałoby interesy finansowe Unii Europejskiej. Nieefektywność i nieracjonalność wydatków poniesionych na portal internetowy wraz ze sprzętem informatycznym organ ustalił w oparciu o wycenę rynkową zawartą w opinii nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. sporządzonej przez pana M. K. - biegłego sądowego z zakresu informatyki przy Sądzie Okręgowym w B., uzupełnionej opinią nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., którą organ uznał za wiarygodny dowód w sprawie z uwagi a to, że korespondowała z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, w tym dokumentami z postępowania karnego sygn. akt [...] prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w B. Z powyższych dokumentów wynika, że Skarżąca nie przeprowadziła postępowania o udzielenie zamówienia z zachowaniem zasady uczciwej konkurencji i przejrzystości.

Odnosząc się do zarzutów Skarżącej, co do braku wyjaśnienia przez organ wszelkich istotnych okoliczności sprawy przez pozostawienie bez rozpoznania wniosku dowodowego z dnia [...] sierpnia 2016 r., organ wyjaśnił, że został złożony po upływie terminu na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, który upływał w dniu [...] sierpnia 2016 r. O powyższym Skarżąca została poinformowana pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r., w którym organ I instancji poinformował stronę o braku możliwości uwzględnienia powyższego wniosku i pozostawieniu pisma w aktach sprawy.

Zdaniem organu w sprawie nie zaistniała konieczność przeprowadzenia z urzędu dowodu z konfrontacji biegłych sporządzających wycenę portalu bądź opinii instytutu, albowiem organ nie uznał przedłożonego przez stronę dokumentu w postaci opinii nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. sporządzonej przez G. L. biegłego z zakresu informatyki przy Sądzie Okręgowym w L. (uzupełnionej Opinią nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. i nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r.) za wiarygodny dowód w sprawie - z powodów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zaś Skarżąca nie wniosła o przeprowadzenie takiego dowodu w postępowaniu przed organem II instancji. Niezależnie od powyższego, organ odwoławczy podkreślił, że nawet gdyby w wyniku konfrontacji rzeczoznawców wyceniających portal "[...]" doszłoby do ustalenia jego wartości na nieco odmiennych poziomach cenowych od tych wyrażonych w ekspertyzie biegłego M. K., to i tak nie miałoby to znaczenia ani co do wysokości kwoty przypadającej do zwrotu, ani zasadności wydania decyzji o zwrocie środków w całości, ponieważ w niniejszej sprawie doszło nie tylko do pobrania środków w nadmiernej wysokości, tj. odpowiadającej różnicy pomiędzy kwotą przedstawioną do refundacji a wartością rynkową portalu co wypełniało przesłankę z art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p., ale także do istotnego naruszenia procedur, które stanowi samodzielną przesłankę do orzekania o zwrocie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

Za niezasadny organ uznał zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. Organ nie podzielił argumentacji pełnomocnika Skarżącej, że poinformowanie przez IZ RPOWP strony o przedłużeniu postępowania do [...] sierpnia 2016 r., a następnie wydanie decyzji w dniu [...] sierpnia 2016 r., uniemożliwiło jej zapoznanie się z materiałem dowodowym, w szczególności znajdującym się w aktach sprawy karnej oraz złożenie wniosków dowodowych. W zawiadomieniu z dnia [...] sierpnia 2016 r. organ wskazał stronie maksymalny termin, w jakim podejmie rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, co nie oznacza, że zobowiązany był do wydania decyzji administracyjnej w ostatnim dniu określonym w tym zawiadomieniu.

Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego rażącego naruszenia art. 7 Konstytucji RP, przez dopuszczenie w poczet materiału dowodowego zabezpieczonej korespondencji mailowej prowadzonej między stroną i jej pełnomocnika, organ wskazał, iż włączenie postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. do akt postępowania administracyjnego (za zgodą Prokuratora Prokuratury Okręgowej w B.) dowodów zgromadzonych w toku przygotowawczego postępowania karnego [...] w postaci wyciągów z wydruków wiadomości e-mail, w tym korespondencji pomiędzy stroną a adwokatem, nie stanowi naruszenia tajemnicy adwokackiej, o której mowa w art. 6 ustawy Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r. poz. 615). Zabezpieczony i ujawniony materiał pochodził z korespondencji e-mailowej firmy M., a nie do jej pełnomocnika, dlatego też nie można w takiej sytuacji mówić o naruszeniu tajemnicy adwokackiej, do przestrzegania której zobowiązany jest adwokat a nie jego mocodawca.

Organ nie podzielił również stanowiska pełnomocnika Skarżącej o pominięciu i niezastosowaniu art. 207 ust. 8 w zw. z art. 207 ust. 1 u.f.p. poprzez niezastosowanie korekty i cofnięcie całości przyznanych stronie środków, mimo, że tylko część kwot została wydatkowana z naruszeniem Umowy.

Organ odwoławczy zaznaczył, że prawidłowość poczynionych przez organ I instancji ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy, potwierdziła analiza materiałów z postępowania karnego [...], włączonych do akt sprawy administracyjnej postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., dotyczącego popełniania przez Skarżącą, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, przestępstwa oszustwa na szkodę Województwa P.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, pełnomocnik Skarżącej wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie:

- art. 7 k.p.a. przez brak wyjaśnienia przez organ drugiej instancji istotnych okoliczności sprawy tj. skonfrontowania dwóch odmiennych opinii biegłych sądowych opiniujących w niniejszej sprawie;

- art. 10 k.p.a. przez uniemożliwienie stronie zgłoszenia wniosków dowodowych w postępowaniu w pierwszej instancji i brak konwalidacji tego błędu proceduralnego na etapie postępowania w drugiej instancji;

- art. 7 Konstytucji RP przez dopuszczenie w poczet materiału dowodowego korespondencji prowadzonej miedzy Skarżącą i jej pełnomocnikiem co stanowi rażące naruszenie konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego i tajemnicy adwokackiej;

- pominięcie i niezastosowanie art. 208 ust 8 w zw. z art. 207 ust. 1 u.f.p. przez niezastosowanie korekty i cofnięcie całości przyznanych środków mimo, iż wyartykułowane w decyzji i jej uzasadnieniu wątpliwości organu dotyczą jedynie wydatkowania środków na budowę modułu informatycznego co nie stanowi nawet połowy przyznanej dotacji.

Wskazując na powyższe pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę, podtrzymując stanowisko w sprawie, organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie w przedmiocie zwrotu przez beneficjenta dofinansowania uzyskanego w związku z realizacją projektu w ramach RPO ma specyficzny charakter, ponieważ zasady dofinansowania projektu, oraz prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane, oraz zasady zwrotu otrzymanych środków w przypadku nieprawidłowego ich wykorzystania określa umowa zawierana z beneficjentem, którego projekt został wybrany do dofinansowania przez instytucję zarządzającą (instytucję wdrażającą, instytucję pośredniczącą) - art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. 2016, poz. 383 ze zm.) dalej u.z.p.p.r. Z drugiej strony – przepisy u.z.p.p.r. nie zawierają szczegółowej regulacji dotyczącej postępowania w sprawie zwrotu przez beneficjenta nieprawidłowo wykorzystanych środków. Ustawodawca wskazał jedynie na instytucję zarządzającą jako organ właściwy do odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi, w tym do ustalania i nakładania korekt finansowych, oraz wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów – art. 26 ust. 1 pkt. 15 i 15a u.z.p.p.r. Z przepisów powyższych wynika, że podstawą do żądania zwrotu przez instytucję zarządzającą nieprawidłowo wykorzystanych środków są postanowienia umowy o dofinansowanie zawartej przez beneficjenta a jedynie w przypadku bezskutecznego upływu terminu do dobrowolnego zwrotu środków organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej (wdrażającej, pośredniczącej) wydaje na podstawie art. 207 ust. 9 w zw. z art. 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r., o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 885 ze zm., dalej powoływana jako u.f.p.) decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków. Na etapie poprzedzającym wydanie decyzji o zwrocie płatności, obejmującym również wezwanie do zwrotu, o którym mowa w art. 207 ust. 8 u.f.p. instytucja żądająca zwrotu działa wyłącznie jako strona umowy, co wynika z regulacji zawartej w art. 207 ust. 8 u.f.p., i art. 26 ust. 1 pkt. 15 u.z.p.p.r. w zw. z art. 207 ust. 9 u.f.p. i art. 26 ust. 1 pkt. 15a u.z.p.p.r.

Spór w przedmiotowej sprawie pomiędzy Skarżącą a organem sprowadzał się do zasadności przyjęcia przez organ, że Skarżąca nienależycie wywiązała się z realizacji Projektu pn. "Bez Barier - społecznościowa platforma internetowa dla niepełnosprawnych z zastosowaniem technik 3D", dla którego została zawarta umowa o dofinasowanie z dnia [...] października 2010 r. W szczególności, zdaniem Skarżącej, organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, bowiem zgromadzone dowody nie potwierdzają tezy, iż Skarżąca zawyżyła wydatki poniesione na zaprojektowanie i wdrożenie portalu megamocni.pl oraz zakup sprzętu informatycznego. Skarżąca kwestionuje zasadność opinii biegłego sądowego M. K., wskazując na posiadanie własnej opinii biegłego G. L., która wskazuje wartość zrealizowanego projektu w wartości zbliżonej do kosztów poniesionych przez Skarżącą. Skarżąca wskazuje również na naruszenie szeregu norm o charakterze procesowym, w szczególności naruszenie tajemnicy adwokackiej polegającą na wykorzystaniu korespondencji Skarżącej z jej byłym pełnomocnikiem oraz nieprawidłowe przyjęcie, że zachodziła konieczność zwrotu całego dofinansowania, podczas gdy z akt sprawy wynika, że stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły jedynie części przyznanych środków na budowę modułu informatycznego.

W ocenie Sądu, we wszystkich spornych kwestiach rację należy przyznać organowi.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutów strony skarżącej w powyższym zakresie wskazać należy, że uchylenie przez sąd administracyjny decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania, może nastąpić jedynie wtedy, jeżeli to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Tylko takie naruszenie przepisów, które mogło spowodować, że wynik sprawy mógłby być inny, gdyby do tego naruszenia nie doszło, powoduje konieczność uchylenia decyzji przez sąd.

W szczególności Sąd rozpoznający sprawę nie stwierdził, aby organ prowadził postępowanie uchybiając treści art. 7, art. 77 § 1 czy art. 80 k.p.a. Przeprowadzony przez Zarząd Województwa wywód w przedmiocie oceny zebranych dowodów jest zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Sąd w pełni podziela w tym zakresie argumentację organu odwoławczego, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego jest w pełni uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zasadność ocen i wniosków poczynionych przez organ na podstawie zebranego materiału dowodowego, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie budzi wątpliwości.

Dokonana przez organ ocena dowodów nie nosi cech dowolności, czy powierzchowności. Zdaniem Sądu organy przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący. Uzyskane w ten sposób dowody zostały następnie poddane wnikliwej i poprawnej ocenie. Świadczy zresztą o tym analiza motywów zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która pozwala stwierdzić, iż rozumowanie organów uwzględnia przedstawione wyżej reguły postępowania administracyjnego, a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Organ odwoławczy poddał bowiem swej ocenie wszystkie uzyskane dowody, po czym za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, wykazał bezpodstawność twierdzeń strony skarżącej.

Organom administracji publicznej przyznano uprawnienie do swobodnej oceny poszczególnych dowodów, a zatem prawo do uznania, które z dowodów stanowią wiarygodne źródło twierdzeń o faktach, a które nie. Zarzut dowolnego działania organu można by postawić dopiero wówczas, gdyby ustalenia faktyczne zostały oparte na dowodach dowolnie wybranych, a zatem takich, których wybór nie został poparty odpowiednią argumentacją. Sytuacja taka nie występuje jednak wówczas, gdy organ, wyczerpująco uzasadniając swoje stanowisko wskazuje, którym dowodom przyznaje moc dowodową, a którym odmawia wiarygodności i z jakich przyczyn.

W ocenie Sądu taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła, albowiem Zarząd Województwa dwukrotnie dokonał oceny każdego z zebranych dowodów, odniosły się do każdego z nich, dokonując ich analizy we wzajemnej łączności.

Zaznaczyć należy, że stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W przedmiotowej sprawie takimi dowodami, poddanymi następnie swobodnej ocenie przez organ, były w szczególności: informacja pokontrolna, opinia biegłego sądowego z zakresu informatyki p. M. K. z dnia [...] kwietnia 2013 r. wraz z opiniami uzupełniającymi oraz dopuszczone przez organ jako dowód w sprawie materiały z postępowania karnego [...] prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w B.

Poczynione w sprawie ustalenia, w ocenie Sądu, jednoznacznie wskazują, że Skarżąca w ramach realizacji umowy o dofinansowanie projektu pn. "Bez Barier - społecznościowa platforma internetowa dla niepełnosprawnych z zastosowaniem technik 3D" naruszyła zasady dotyczące współfinansowania wydatków kwalifikowanych w Projekcie. Zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków, za taki może być uznany jedynie wydatek spełniający ogólne warunki kwalifikowalności z rozdziałów 3-5, a zatem taki wydatek musi być niezbędny do realizacji projektu, poniesiony zgodnie z prawem wspólnotowym i krajowym oraz zgodnie z postanowieniami umowy i Wytycznymi. Dodatkowo w rodz. 5 wskazuje się, że taki wydatek musi być dokonany w sposób efektywny, tzn. w oparciu o zasadę dążenia do uzyskania założonych efektów, po możliwie najniższych kosztach. Na obowiązek racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi wskazuje również art. 44 ust. 3 u.p.f.p., do którego przestrzegania była zobowiązana również Skarżąca, jako podmiot dysponujący środkami publicznymi. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, Skarżąca dokonała zakupu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w zawyżonych kwotach, co stanowiło naruszenie zasady wydatkowania środków w sposób celowy i oszczędny, co wynikało wprost z zapisów umowy - § 12 ust. 2. Dlatego też zasadnie organ uznał, że poniesione przez Skarżącą wydatki należało uznać za wydatki niekwalifikowane, gdyż nie zostały poniesione na warunkach rynkowych.

Zaznaczyć należy, że z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu karnym (dopuszczonych jako dowód również w przedmiotowym postępowaniu - faktur, zeznań świadków) wynika, że Skarżąca zakupiła moduł do przymierzania peruk 3D od firmy A. Firma A. zleciła wykonanie powyższego modułu swojemu podwykonawcy – firmie W., zaś ostatecznie projekt ten został wykonany przez p. A. C. Ten ostatni za swoją usługę wystawił na rzecz firmy W. fakturę na kwotę 25 000 zł netto, z kolei firma W. na rzecz firmy A. wystawiła fakturę na kwotę 175 000 zł netto. Z kolei firma A. na rzecz Skarżącej wystawiła fakturę na kwotę 350 000 zł netto i taką fakturę Skarżąca przedłożyła do rozliczenia Projektu. W ocenie Sądu, zgodzić się należało z organem, że działania powyższych podmiotów, polegające na dokonywaniu pomiędzy sobą opisanych transakcji gospodarczych, świadczy o tym, że doszło do sztucznego zawyżania wartości modułu 3D na poszczególnych etapach obrotu tymże produktem (którego rzeczywisty koszt wykonania, określony przez twórcę wynosił 25 000,00 zł netto) poprzez nakładanie nieproporcjonalnie wysokiej marży przy każdym fakturowaniu, w konsekwencji czego ww. moduł został nabyty w Projekcie za kwotę 350 000,00 zł netto, tj. ponad 13-krotnie wyższą. Przyjąć zatem należało, że cena transakcyjna ustalona pomiędzy firmą A. a Skarżącą nie była ceną rynkową. Zaznaczyć przy tym należy, że przekaziciele ww. firm wielokrotnie kontaktowali się ze sobą, a zatem Skarżąca miała świadomość, jaką w rzeczywistości wartość ma nabyta przez nią platforma, rozliczana w ramach Projektu.

W ocenie Sądu, zgodzić się należało z organem, że przy realizacji spornego projektu Skarżąca naruszyła zasady przejrzystości i uczciwej konkurencji, gdyż dokonała wyboru dostawców towarów i usług bez należytego rozeznania rynku. Przeprowadzona kontrola wykazała, że Skarżąca wybierając oferty firm A. Sp. z o.o. w B., firmy S. w B. oraz firmy "M." w H. nie przeprowadziła postępowania o udzielenie zamówienia w sposób i w terminie, który wskazała w protokołach wyborów dostawców przedłożonych do IZ RPOWP. Powyższe niewątpliwie stanowiło naruszenie art. 47 u.f.p. oraz pkt 14 ppkt 5 Regulaminu Konkursu,

Słusznie organ przyjął, że naruszenie przez Skarżącą procedur i zasad wydatkowania środków publicznych skutkowało jednocześnie powstaniem szkody (nieprawidłowości) w budżecie Unii Europejskiej w rozumieniu art. 2 pkt 7 i art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Wymieniona "nieprawidłowość" ma miejsce w sytuacji gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Zakup przez Skarżącą środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych po zawyżonych, nierynkowych cenach niewątpliwie stanowiło uszczerbek finansowy w budżecie UE, bowiem stanowiło sfinansowanie nieuzasadnionego wydatku, w świetle zasad programu RPOWP.

W ocenie Sądu, nie można zgodzić się z zarzutami skargi. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, w przedmiotowej sprawie nie było przesłanek do przeprowadzenia dodatkowej opinii biegłego bądź też konfrontacji autorów dwóch opinii biegłych. Podkreślić należy, czego najwyraźniej nie dostrzega Skarżąca, że w przedmiotowej sprawie został przeprowadzony tylko jeden dowód z opinii biegłego – p. M. K. Opinia przedłożona przez Skarżącą, której autorem był. P. G. L., w świetle obowiązujących zasad postępowania, nie jest opinią biegłego a jedynie opinią prywatną Skarżącej. Opinia prywatna nie stanowi dowodu w postaci opinii biegłego, gdyż to organ powołuje biegłego a nie strona. Prywatna opinia jest jedynie wyrazem stanowiska Skarżącej i podlega ocenie jak każdy inny dowód w oparciu o art. 80 k.p.a, a nie w oparciu o art. 84 k.p.a. Nie ulega wątpliwości, czego dowodem jest zarówno uzasadnienie decyzji organu I jak i II instancji, że organy ustosunkowały się do przedłożonej przez Skarżącą opinii p. G. L. i wskazały, dlaczego uważają że powyższa opinia jest nierzetelna i niewiarygodna. W szczególności z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu karnym przygotowawczym, a dopuszczonym jako dowód w przedmiotowej sprawie, wynika wprost, że p. G. L. sporządzając opinię konsultował się ze Skarżącą, a ta ze swoim pełnomocnikiem oraz kontrahentami oraz przesyłał jej projekty opinii celem uprzedniego zaakceptowania. Zaznaczyć także należy, że powołany w sprawie biegły, p. M. K., w sposób szczegółowy odniósł się w opiniach uzupełniających do stanowiska zaprezentowanego w opinii p. G. L., podtrzymując swoją wcześniejszą wycenę. Zgodzić się zatem należało z organem, że w sprawie brak było przesłanek do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego (w postaci konfrontacji autorów obu opinii), bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ponad wszelką wątpliwość wskazuje, że opinia p. G. L. była niewiarygodna i sporządzona wyłącznie na użytek Skarżącej, celem wykazania rzekomej zasadności poniesionych przez nią wydatków.

Nie można się również zgodzić ze Skarżącą jakoby w sprawie został naruszony art. 10 k.p.a. Wbrew twierdzeniom Skarżącej organ I instancji w żaden sposób nie ograniczał stronie możliwości składania wniosków dowodowych, zaś Skarżąca, mimo stosownej informacji, nie ponowiła wniosku dowodowego złożonego po wydaniu decyzji przez organ I instancji w postępowaniu odwoławczym. Wskazać należy, że z akt sprawy wynika, że organ I instancji zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2016 r. poinformował Skarżącą o zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 5 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone Skarżącej w dniu [...] sierpnia 2016 r., a zatem 5 dniowy termin na wypowiedzenie się upływał z dniem [...] sierpnia 2016 r. Pismo pełnomocnika Skarżącej o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. (nadane w placówce pocztowej w dniu [...] sierpnia 2016 r.) wpłynęło do organu w dniu [...] sierpnia 2016 r., a zatem już po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Oczywistym zatem jest, że organ nie mógł ustosunkować się do powyższego wniosku dowodowego, skoro decyzja w sprawie została już wydana.

Nie można przy tym, jak wskazuje Skarżąca, poczytywać zawiadomienia z dnia [...] sierpnia 2016 r. o przedłużeniu postępowania administracyjnego w sprawie do [...] sierpnia 2016 r. (otrzymanego przez Skarżącą w dniu [...] sierpnia 2016 r.) jako informacji, że decyzja w sprawie zostanie wydana dopiero [...] sierpnia 2016 r. Przedłużenie toczącego się postępowania miało na celu umożliwienie Skarżącej zapoznanie się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym (co wynika wprost z treści zawiadomienia) i w żaden sposób nie wypływało na możliwy termin wydania decyzji w sprawie. Dlatego też, nie można przyjąć, że w sprawie nastąpiło naruszenie prawa procesowego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy decyzja organu I instancji została wydana z zachowaniem wyznaczonego Skarżącej terminu na zapoznanie się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i jednocześnie przed datą zakończenia postępowania administracyjnego.

Nadmienić w tym miejscu jedynie należy, że organ II instancji w uzasadnieniu decyzji odniósł się do powyższego wniosku Skarżącej, szczegółowo argumentując dlaczego w sprawie brak było przesłanek do przeprowadzenia dowodu z konfrontacji autorów obu opinii. Sąd w pełni, o czym była już mowa wcześniej, podziela tę argumentację.

Podobnie należało ocenić zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP, polegający na dopuszczeniu przez organ w poczet materiału dowodowego korespondencji e-mail prowadzonej pomiędzy Skarżącą a jej byłym pełnomocnikiem. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2016r., poz. 1999) adwokat obowiązany jest zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w związku z udzielaniem pomocy prawnej. Funkcją tajemnicy jest zapewnienie osobom korzystającym z usług adwokatów pewności, że informacje, które są adwokatom przekazywane w toku świadczonej przez nich pomocy prawnej, nie zostaną ujawnione do czasu, aż sam klient nie uzna tego za konieczne. Tajemnica ma zatem prowadzić do budowania wzajemnego zaufania między adwokatem a jego klientem, celem ochrony nierzadko bardzo wrażliwych informacji z życia prywatnego klienta i jednocześnie zagwarantowania warunków dla swobodnego i prawidłowego wykonywania swoich zadań przez adwokata. Nie budzi wątpliwości Sądu, że nie jest to obowiązek bezwzględny. Już bowiem w art. 6 ust. 4 u.p.a. ustawodawca wprowadził wyjątek od zasady z ust. 1 wskazując, że obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej nie dotyczy informacji udostępnianych na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 listopada 2000r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu w zakresie określonym tymi przepisami. Przyjmuje się, że zakres przedmiotowy tajemnicy adwokackiej rozciąga się na wszystkie informacje, które adwokat uzyskał w związku z udzielaniem pomocy prawnej, przy czym bez znaczenia jest, czy informacje te uzyskał od klienta, czy też z innego źródła. Zakresem tajemnicy adwokackiej objęty jest również sam fakt reprezentowania (udzielania pomocy prawnej) określonej osobie.

Mając na uwadze powyższe, należało stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o naruszeniu tajemnicy adwokackiej. Po pierwsze, do jej przestrzegania zobowiązani są adwokaci, zaś w przedmiotowej sprawie organ pozyskał dowody w postaci wydruków korespondencji e-mail, zabezpieczonych na komputerach i serwerach Skarżącej. Po drugie, zgromadzony materiał dowodowy został przekazany organowi przez Prokuraturę Okręgową w B., tym samym organ wszedł w posiadanie powyższych materiałów w sposób legalny, zastały one dopuszczone w poczet materiału dowodowego, na co wyraził zgodę organ prowadzący postępowanie karne. Dlatego też nie można mówić w sprawie o naruszeniu tajemnicy adwokackiej, poprzez dopuszczenie w poczet materiału dowodowego dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym. Zaznaczyć przy tym należy, że zabezpieczona i dołączona do akt niniejszej sprawy dokumentacja e-mail była prowadzona nie tylko pomiędzy osobami działającymi w imieniu Skarżącej a jej ówczesnym pełnomocnikiem, ale również z p. G. L., przedstawicielami kontrahentów Skarżącej, od której miała ona nabywać towary i usługi (W. s.c., A., W.). Zabezpieczone dowody pozwoliły na ustalenie nie tylko, że opinia sporządzona przez p. G. L. jest nierzetelna i niewiarygodna, ale przede wszystkim wynika z nich, że wartość rynkowa nabytej przez Skarżącą platformy internetowej wraz z urządzeniami informatycznymi była o wiele niższa, niż koszty przedstawione przez Skarżącą do rozliczenia w ramach projektu. Tym samym, zgromadzone w postępowaniu karnym dowody potwierdziły wiarygodność i rzetelność opinii biegłego sądowego, p. M. K.

Także zarzuty naruszenia art. 207 ust. 1 i 8 u.f.p. (błędnie w skardze wskazany jako art. 208 ust. 8 u.f.p.) nie znajduje oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Stosownie do art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Środkami "pobranymi w nadmiernej wysokości" są środki otrzymane w wysokości wyższej niż niezbędna do dofinansowania lub finansowania dotowanego zadania.

W przedmiotowej sprawie, względem Skarżącej zachodziły przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji. Zrefundowanie przez IZ RPOWP wydatków na platformę internetową wraz z elementami informatycznymi w wysokości wyższej niż wynikająca z wartości rynkowej, tj. wyższej niż niezbędna na dofinansowanie danego zadania, wypełnia przesłankę o której mowa w art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że doszło do wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., a zatem zachodziła przesłanka do wydania decyzji na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Skarżąca swoim działaniem naruszyła bowiem przepisy prawa, tj. art. 44 ust. 3 i art. 47 u.f.p. oraz Warunki kwalifikowalności wydatków wskazane w Wytycznych (w rozdziale 3 pkt 3, rozdziale 5.2 pkt 2 lit. b) i f), rozdziale 8.1 dla Działania 1.4 pkt 9), do stosowania których była zobowiązana Nie zrealizowała też w pełnym zakresie Projektu w wyznaczonym terminie, bowiem jak wynikało z informacji pokontrolnej, nie wprowadziła do swojej oferty usługi e-learningu, oraz poprawnie działającej usługi 3D, stanowiących istotny czynnik innowacyjności Projektu. Powyższe skutkowało uznaniem, że strona nieprawidłowo wykonała Umowę, albowiem naruszyła odpowiednie jej postanowienia - m.in. § 12 ust. 2, § 8 pkt 8 w zw. z § 1 pkt 14 oraz § 3 ust. 1.

W ocenie Sądu, wskazywane w skardze okoliczności, że Skarżąca częściowo wywiązała się z zobowiązań wynikających z Umowy o dofinansowanie, nie może stanowić podstaw do przyjęcia procentowego rozliczenia i zwrotu jedynie części dofinansowania. Skarżąca w sposób oczywisty naruszyła Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach RPOWP na lata 2007-2013, gdyż przedłożyła do rozliczenia Projektu faktury dokumentujące wydatki niekwalifikowane. Nie zostały również zrealizowane kluczowe cele przedsięwzięcia wskazane we wniosku o dofinansowanie, w szczególności nie została utworzona, w sposób prawidłowo działający, platforma internetową z usługą przymierzania peruk w technologii 3D, stanowiącej główną innowacyjność dofinansowanego Projektu. Skoro nie został zrealizowały główny, podstawowy cel Projektu, to również wydatki poniesione na poboczne kwestie, jak chociażby zakup mebli biurowych, nie mógł być uznany za wydatek kwalifikowany. Tym samym, organy zasadnie przyjęły, że względem Skarżącej zachodziły przesłanki do zastosowania korekty wynoszącej 100% dofinansowania i cofnięcie całości przyznanych środków finansowych.

Z uwagi na brak naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.