Postanowienie WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 713/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-09-06 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od wpisu
Oddalono wniosek o zwolnienie od wpisu
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 3 w zw. z art. 246 par. 1 pkt 2 i art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 06 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi J. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "P." J. S. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [..] maja 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania zgłoszenia celnego oraz zwrotu cła p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

J. S. prowadzący działalność gospodarczą – przedsiębiorstwo "P." z siedzibą w B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką oraz dwiema pełnoletnimi córkami. Źródło utrzymania rodziny stanowi działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego – miesięczny dochód uzyskiwany z tego tytułu to 10.000 zł. Małżonka wnioskodawcy jest osobą bezrobotną. Stałe miesięczne wydatki to: raty spłaty kredytów i pożyczek – 85.000 zł; utrzymanie mieszkania i media 1.500 - 2.000

zł; utrzymanie córek – 2.000 zł. Wnioskodawca ma zaciągnięte kredyty na łączną

kwotę 3.000.000 zł. Skarżący ponosi również wysokie koszty związane

z prowadzoną działalnością gospodarczą (koszty zakupu paliwa, podatek VAT, remonty budynków, telefony, energia elektryczna, wynagrodzenie pracowników).

W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: dom o powierzchni [...] m2 (wartość

200.000 zł); dom o powierzchni [...] m2 (wartość 600.000 zł); nieruchomość rolna

o powierzchni [...] ha; współwłasność nieruchomości (wartość 2.000.000 zł); baza paliwowa (wartość 3.500.000 zł) – zaciągnięty kredyt w kwocie 1.600.000 zł; [...] ciągniki siodłowe o wartości około 100.000 zł każdy; samochód ciężarowy (wartość 80.000 zł); [...] naczepy cysterny – wartość 150.000 zł każda; samochód osobowy (wartość 25.000 zł). Skarżący nie ma zgromadzonych oszczędności. Wnioskodawca podkreślił, iż złożył łącznie 840 wniosków o sprostowanie zgłoszenia celnego (dalszych 940 wniosków jest w przygotowaniu). Szacunkowe koszty wpisów od skarg złożonych w przedmiotowych sprawach to 178.000 zł. Skarżący obecnie nie dysponuje majątkiem pozwalającym na uiszczenie wymaganych należności sądowych, nie dysponuje również majątkiem ruchomym, który może być sprzedany, bez negatywnego wpływu na prowadzoną działalność gospodarczą (k. 19 – 20).

W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 10 sierpnia 2017 r.. (k. 22) wnioskodawca oświadczył, iż jego małżonka jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, pozostaje z nim we wspólności majątkowej. Jedna córka wnioskodawcy pracuje na umowę zlecenie w firmie skarżącego, osiąga dochód miesięczny w wysokości 1.700 zł netto, druga uczy się, pozostaje na utrzymaniu rodziców. Dzieci wnioskodawcy nie posiadają majątku. Skarżący prowadzi rolniczą działalność produkcyjną na powierzchni [...] ha – uprawia zboże (pozostałą część nieruchomości stanowią użytki zielone), nie posiada inwentarza żywego i sprzętu rolniczego. W 2016 r. wnioskodawca nie składał wniosku o przyznanie dopłat unijnych do prowadzonej produkcji rolnej, w poprzednich latach wysokość przyznanych dotacji wynosiła około 3.000 zł rocznie. Skarżący nie uzyskuje dochodu z tytułu posiadania domów. Powierzchnia bazy paliwowej wynosi [...] m2, na działce tej jest usytuowany budynek o powierzchni [...] m2. Wnioskodawca jest współwłaścicielem w [...] części działki o powierzchni [...] m2 (k. 24).

Do akt sprawy skarżący dołączył: bilans i rachunek zysków i strat za lata

2016 – 2017 (k. 26 i k. 30 – 31); zeznania podatkowe (k. 27 – 29); umowy kredytowe i harmonogramy spłat tych zobowiązań (k. 25, k. 32 – 41 i k. 44 - 46); potwierdzenia przelewów (k. 42 - 43).

Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym wnioskowane zwolnienie od wpisu od skargi) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).

W tut. Sądzie w dniu rozpatrywania przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy zawisłych jest 111 spraw ze skarg J. S. tj. sygn. akt I SA/Bk 673 - 717/17 i sygn. akt I SA/Bk 989-1054/17. W sprawach tych na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu od skarg. Wysokość tej opłaty w każdej z wzmiankowanych spraw to 100 zł. Łącznie wysokość kosztów sądowych do uiszczenia w w/w sprawach na obecnym etapie postępowania to 11.000 zł.

W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż jedynym źródłem dochodu czteroosobowej rodziny jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza "P." J. S. z siedzibą w B. Z tytułu prowadzenia przedsiębiorstwa wnioskodawca w roku bieżącym (stan na dzień [..] [..] br.) uzyskał dochód w kwocie 222.432,69 zł, przy przychodzie 13.671.962,40 zł. W roku 2016 zysk ten wyniósł 364.217,55 zł, przy przychodzie 24.009.079,28 zł (k. 31). Wartość środków trwałych firmy to 6.757.580,36 zł (stan na dzień [...] [...] br.)

– k. 26. Dodatkowo jedna z córek wnioskodawcy pracuje na umowę zlecenie

w firmie skarżącego, osiąga dochód miesięczny w wysokości 1.700 zł netto. Ponadto, w 2016 r. wnioskodawca prowadził przedsiębiorstwo "A." S.C. F.H.U.P. E.-I. w B. (k. 28 – 29). Działalność ta w 2016 r. przyniosła skarżącemu stratę w kwocie 15.595,18 zł, przy przychodzie 453.309,01 zł (k. 28 – 29). Wydatki związane z utrzymaniem miesięcznym rodziny wynoszą 3.500 – 4.000 zł (utrzymanie córek i mieszkania, media). Do miesięcznych wydatków skarżącego należy również doliczyć wykazane raty spłaty zaciągniętych kredytów tj. 39.118,29 zł i 4.056,42 euro. Wnioskodawca ma zaciągnięte kredyty na łączną kwotę 2.130.559,63 zł oraz 190.651,74 euro (k. 32 – 41 i k. 44 - 46). Majątek skarżącego stanowią: dom o powierzchni [...] m2; dom o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, współwłasność w [...] części działki o powierzchni [...] m2, baza paliwowa o powierzchni 6.500 m2, wraz z usytuowanym na niej budynkiem o powierzchni [...] m2, [...] ciągniki siodłowe, samochód ciężarowy, [...] naczepy cysterny, samochód osobowy.

W tym miejscu należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

W rozpatrywanej sprawie sytuacja materialna skarżącego uzasadnia tezę, iż jest on w stanie ponieść koszty postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej oraz w pozostałych sprawach obecnie zawisłych w tut. Sądzie tj. sygn. akt I SA/Bk 673 - 717/17 i sygn. akt I SA/Bk 989-1054/17 - na obecnym etapie koszty te ograniczają się do uiszczenia wpisów w łącznej kwocie 11.000 zł.

U podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legł przede wszystkim rozmiar prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej "P" J. S. z siedzibą w B., na który składa się m.in. wynik finansowy przedsiębiorstwa czy też wartość majątku firmy. Na dzień [...] [...] br. wnioskodawca uzyskał z tytułu prowadzenia wzmiankowanej działalności dochód w kwocie 222.432,69 zł, przy przychodzie 13.671.962,40 zł. Jest to znaczna kwota świadcząca o dużych możliwościach finansowych wnioskodawcy i dobrej sytuacji jego firmy nawet przy uwzględnieniu znacznej wysokości uiszczanych miesięcznych rat kredytów, tu jednak podkreślenia wymaga, że skarżący nie wykazał żadnych trudności w spłacie tych zobowiązań. W tym miejscu należy również wskazać na wartość środków trwałych firmy wnioskodawcy, która wynosi 6.757.580,36 zł.

Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie strona

prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazać się szczególną zapobiegliwością i przezornością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, gdyż wiąże się ona ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszelkich związanych z nią konsekwencji, w tym ponoszenia kosztów sądowych ( vide: T. Woś i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 632; postanowienie NSA z dnia 06 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/2004, www.cbois.nsa.gov.pl).

Ponadto, w postanowieniu z dnia 13 czerwca 2008 r. w sprawie II FZ 193/08 NSA wskazał, iż rozmiar i warunki działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną, ubiegającą się o zwolnienie od kosztów sądowych, muszą być uwzględniane przy badaniu całokształtu sytuacji majątkowej wnioskodawcy (www.cbois.nsa.gov.pl).

Prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżących, z całą pewnością nie można zaliczyć wnioskodawcy, który prowadzi przedsiębiorstwo przynoszące dobry wynik finansowy i posiadającemu znaczny majątek. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu".

Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-