Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1307/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6148 Działalność badawczo-rozwojowa
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7; art. 77 par. 1; art. 107 par. 3; art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , Protokolant referent stażysta Monika Duma-Szymczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu [...], Wydziału [...] z siedzibą we [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania kategorii naukowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz Uniwersytetu [...], Wydziału [...] z siedzibą we [...] kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) oraz na podstawie art. 47 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r. poz. 87), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], mocą której przyznano Uniwersytetowi [...], Wydziałowi [...] w W. kategorię naukową A.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż jednostka naukowa – Uniwersytet [...], Wydział [...], działając na podstawie § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. poz. 2154), zwanego dalej "rozporządzeniem", wystąpiła z wnioskiem o przyznanie kategorii naukowej i przekazała w dniu [...] kwietnia 2017 r. wypełnioną ankietę jednostki naukowej w systemie teleinformatycznym POL-on.

Kompleksowa ocena jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek naukowych jest przeprowadzana przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych, zwany dalej "Komitetem", który w myśl art. 35 pkt 1 ustawy jest organem opiniodawczo-doradczym Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Kryteria i parametry oceny jednostek naukowych z uwzględnieniem specyfiki grup nauk oraz rodzajów jednostek naukowych i ich wielkości, sposób przeprowadzania kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek naukowych oraz sposób dokumentowania wyników oceny zostały określone w rozporządzeniu.

Ocenę Jednostki przeprowadzono w grupie nauk humanistycznych i społecznych, obejmującej obszar nauk humanistycznych i obszar nauk społecznych.

Kompleksową ocenę Jednostki, na podstawie informacji przedstawionych przez nią w ankiecie jednostki naukowej, przeprowadził Zespół ewaluacji HS-4 złożony z ekspertów właściwych dla grupy nauk humanistycznych i społecznych.

Ocena Jednostki została przeprowadzona w grupie wspólnej oceny GWO HS1PR, zwanej dalej "GWO HS1PR", do której Jednostka została przyporządkowana przez Komitet zgodnie z § 20 rozporządzenia.

Komitet ustalił składy poszczególnych grup wspólnej oceny, przyporządkowując do nich jednostki, które złożyły ankiety w terminie do dnia 21 kwietnia 2017 r., ogłoszonym na podstawie § 3 ust. 7 rozporządzenia, z uwzględnieniem specyfiki każdej z grup nauk oraz wielkości i rodzaju jednostek, określonych w szczególności na podstawie analizy publikacji naukowych ich pracowników oraz uprawnień do nadawania stopni naukowych lub stopni w zakresie sztuki, a także dziedzin nauki albo dziedzin sztuki, w których pracownicy ocenianych jednostek uzyskali stopnie lub tytuły naukowe albo stopnie lub tytuły w zakresie sztuki.

Składy poszczególnych grup wspólnej oceny zostały ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Ministra. Jednostki mogły zgłaszać do Komitetu zastrzeżenia dotyczące ich przyporządkowania do danej grup wspólnej oceny, w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia projektu składów GWO.

Komitet, na wniosek Zespołu ewaluacji, mógł zmienić przyporządkowanie jednostki naukowej do GWO, jeżeli przeprowadzona podczas kompleksowej oceny analiza informacji przedstawionych w ankiecie uzasadniała jej przyporządkowanie do innej GWO, ze względu na charakter osiągnięć naukowych i twórczych oraz innych efektów działalności naukowej i artystycznej tej jednostki.

Zespół nie zgłosił wniosku o zmianę przyporządkowania Jednostki do GWO HS1PR.

Przy kompleksowej ocenie Jednostki stosowano kryteria:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze",

2) kryterium II "Potencjał naukowy",

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej",

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej".

W celu obliczenia wyników oceny według kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" oraz według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" ustalone zostały wartości liczb N i N0, gdzie:

N – oznacza średnią arytmetyczną, z okresu objętego ankietą, liczby pracowników zatrudnionych w jednostce w poszczególnych latach przy prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych w ramach stosunku pracy, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, ustaloną na podstawie oświadczeń, o których mowa w art. 4c ust. 11 ustawy, o wyrażeniu zgody na zaliczenie ich do liczby pracowników zatrudnionych przy realizacji badań lub prac rozwojowych, składanych przez tych pracowników do celów ubiegania się przez jednostkę o przyznanie środków finansowych na działalność statutową;

N0 – oznacza liczbę pracowników, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, uwzględnianych przy określeniu liczby N, którzy byli zatrudnieni w jednostce łącznie przez co najmniej 3 lata w okresie objętym ankietą i nie byli autorami lub współautorami osiągnięć naukowych i twórczych, o których mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia, z wyłączeniem: pracowników inżynieryjno-technicznych; pracowników inżynieryjnych i technicznych; pracowników, którzy w okresie objętym ankietą przebywali na urlopach związanych z rodzicielstwem, udzielonych na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 917), albo pobierali zasiłek chorobowy lub świadczenia rehabilitacyjne w związku z niezdolnością do pracy, w tym spowodowaną chorobą wymagającą rehabilitacji leczniczej łącznie przez okres co najmniej 3 lat.

Wartości liczb N = 198,88 i N0 = 0 zostały ustalone na podstawie wykazu pracowników Jednostki umieszczonego w złożonej przez nią ankiecie oraz zawartych tamże informacji na temat autorstwa zgłoszonych osiągnięć naukowych.

Na podstawie § 22 ust. 1 rozporządzenia Zespół przyznał Jednostce odrębną ocenę według każdego z ww. kryteriów kompleksowej oceny.

W ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" Zespół dokonał oceny osiągnięć, o których mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia, spośród przedstawionych przez Jednostkę w złożonej ankiecie, uwzględniając ograniczenia wynikające z przepisów § 13 ust. 1 i 7-14 rozporządzenia. Ograniczeń tych nie stosowano do osiągnięć, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 7-10 rozporządzenia. Nadrzędnym priorytetem uwzględnianym przy kwalifikowaniu osiągnięć do przyznania punktów z zastosowaniem wyżej wskazanych ograniczeń była maksymalizacja wyniku punktowego oceny w ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" poprzez kwalifikowanie osiągnięć najwyżej punktowanych spośród zgłoszonych przez Jednostkę w ankiecie i pozytywnie zaopiniowanych przez Zespół.

Przy zachowaniu powyższych zasad liczba osiągnięć Jednostki uwzględnionych w ramach oceny według kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" wyniosła 597. Za osiągnięcia te Zespół przyznał Jednostce łącznie 9361,86 punktów, w związku z czym, końcowa ocena według kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" obliczona zgodnie z zależnością określoną w załączniku nr 5 do rozporządzenia wyniosła Qi = 47,07 pkt.

W ramach oceny według kryterium II "Potencjał naukowy" Zespół pozytywnie zaopiniował 254 osiągnięcia zgłoszone przez Jednostkę w ankiecie jednostki naukowej. Ocena według kryterium II "Potencjał naukowy", obliczona według zależności określonej w załączniku nr 5 do rozporządzenia, z uwzględnieniem ograniczeń punktacji wskazanych tamże oraz zasad oceny zawartych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, wyniosła QII = 941,63 pkt.

W ramach oceny według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" Zespół pozytywnie zaopiniował 110 osiągnięć zgłoszonych przez Jednostkę. Ocena według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" obliczona według zależności określonej w załączniku nr 5 do rozporządzenia, z uwzględnieniem ograniczeń punktacji wskazanych tamże, wyniosła QIII = 0,38 pkt.

W ramach oceny według kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" Zespół dokonał oceny najważniejszych osiągnięć Jednostki o znaczeniu naukowym, gospodarczym i ogólnospołecznym, zgłoszonych przez nią w ankiecie.

W wyniku oceny zgłoszonych osiągnięć z uwzględnieniem:

1) efektów badań naukowych, prac rozwojowych lub działalności artystycznej o znaczeniu międzynarodowym, w tym publikacji naukowych, monografii naukowych i naukowych baz danych oraz działań artystycznych, mających szczególne znaczenie dla rozwoju nauki, kultury i sztuki lub dziedzictwa narodowego;

2) udokumentowanych zastosowań wyników badań naukowych lub prac rozwojowych o dużym znaczeniu społecznym, w szczególności w zakresie ochrony zdrowia, w tym jakości i bezpieczeństwa żywności, ochrony środowiska, ochrony porządku publicznego i bezpieczeństwa państwa, ochrony zabytków i dziedzictwa kulturowego, ochrony miejsc pracy, zwiększania innowacyjności gospodarki, w tym posiadania statusu państwowego instytutu badawczego;

Zespół przyznał Jednostce 36 pkt, biorąc pod uwagę następujące osiągnięcia z wykazu zamieszczonego w ust. 15 części B ankiety:

‒ artykuł naukowy w czasopiśmie z listy A [...] M. S. "[...]", [...], Vol. 63, iss. 1 (2014), s. 167-196.

‒ monografia pod redakcją naukową [...] P. M. "[...]", Cambridge 2016, ss. 705.

- monografia [...] M. S. "[...]", London 2013, ss. 403.

‒ artykuł naukowy w czasopismie z listy A [...] D. A. "[...]", [...], Vol. 52, nr 6 (2015), s. [1451]-1490.

‒ monografia [...] B. K. "[...]", Wrocław 2013, ss. 283.

‒ sporządzanie wysoce specjalistycznych ekspertyz z zakresu badań technicznych (fizyko-chemicznych) dokumentów oraz ekspertyz wariograficznych (poligraficznych).

W wyniku oceny zgłoszonych osiągnięć z uwzględnieniem:

1) osiągnięć świadczących o pozycji międzynarodowej jednostki na tle GWO, ze szczególnym uwzględnieniem udziału w realizacji międzynarodowych projektów obejmujących badania naukowe lub prace rozwojowe, wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia; posiadania logo [...]; a w grupie nauk humanistycznych i społecznych oraz w grupie nauk o sztuce i twórczości artystycznej – także dokonań potwierdzających oddziaływanie jednostki na rozwój społeczeństwa w dłuższym przedziale czasowym;

2) organizacji lub współorganizacji międzynarodowych konferencji (sympozjów, kongresów, warsztatów), w których co najmniej 1/3 uczestników wygłaszających referaty reprezentowała zagraniczne ośrodki naukowe; organizacji lub współorganizacji krajowych konferencji (sympozjów, kongresów, warsztatów), w których wzięli udział przedstawiciele co najmniej 5 jednostek; upowszechniania wiedzy, w tym organizacji festiwali nauki i innych form promocji i popularyzowania nauki; działalności popularnonaukowej;

Zespół przyznał Jednostce 34 pkt, biorąc pod uwagę następujące osiągnięcia z wykazu zamieszczonego w ust. 15 części B ankiety:

‒ międzynarodowy projekt naukowy w ramach programu Komisji Europejskiej DG Justice 2014-2016 "EUPILLAR Project – Cross-Border Litigation in Europe: Private International Law Legislative Framework, National Courts and the Court of Justice of the European Union".

‒ projekt naukowy MAESTRO finansowany przez Narodowe Centrum Nauki "Sądowa kontrola decyzji krajowych organów regulacyjnych oraz krajowych organów konkurencji".

‒ Międzynarodowa Konferencja "European Environmental Law Forum – Procedural Environmental Rights: Principle X in Theory and Practice".

‒ Międzynarodowa Krytyczna Konferencja Prawnicza "Critical Legal Conference, CLC".

Łączna ocena osiągnięć Jednostki według kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" wyniosła zatem QIV = 70 pkt.

Zgodnie z § 22 ust. 3 rozporządzenia, wyniki przeprowadzonej oceny Zespół przedstawił w karcie kompleksowej oceny jednostki naukowej dla grupy nauk humanistycznych i społecznych, sporządzonej zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik nr 5 do rozporządzenia.

Komisja do spraw Grupy Nauk humanistycznych i społecznych, na podstawie § 22 ust. 6 rozporządzenia dokonała porównania ocen Jednostki, przyznanych jej przez Zespół według każdego z czterech ww. kryteriów, z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii naukowych A i B – zatwierdzonymi przez Ministra dla GWO HS1PR – stosując algorytm określony w załączniku nr 9 do rozporządzenia. Jednostka referencyjna oznacza zestaw 4 referencyjnych wartości ocen punktowych określonych dla każdego z kryteriów kompleksowej oceny, o których mowa w § 8 rozporządzenia, służących kwalifikacji jednostek do kategorii naukowych A, B lub C.

Minister wyjaśnił, iż jednostki referencyjne dla GWO HS1PR charakteryzują się następującymi wartościami ocen:

1. Jednostka referencyjna dla kategorii A:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – ocena OI = 46,2 pkt,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" – ocena OII = 210 pkt,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIII = 0,09 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIV= 70 pkt;

2. Jednostka referencyjna dla kategorii B:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – ocena OI = 24,4 pkt,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" – ocena OII = 41 pkt,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIII = 0,05 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIV = 40 pkt.

Całkowity wynik punktowy porównania Jednostki z każdą z jednostek referencyjnych został obliczony z uwzględnieniem wag przypisanych poszczególnym kryteriom kompleksowej oceny w zależności od rodzaju jednostki naukowej oraz grupy dziedzin nauki przez nią reprezentowanej – zgodnie z tabelą nr 2 w załączniku nr 9 do rozporządzenia. W związku z powyższym, do obliczenia całkowitego wyniku punktowego Jednostki wyniki punktowe porównania uzyskanych przez nią ocen według poszczególnych kryteriów z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii A i dla kategorii B zostały wzięte z następującymi wagami:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – 65,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" – 15,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – 5,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – 15.

Przeprowadzone przez Komisję porównanie ocen przyznanych Jednostce przez Zespół z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik 20,00, a porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik 100,00, co zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia stanowi podstawę do zaliczenia Jednostki do kategorii naukowej A.

Jednocześnie stwierdzono, że Jednostka zalicza się do jednostek spełniających warunek konieczny do poddania dodatkowej ocenie eksperckiej, przeprowadzanej w celu wyłonienia jednostek naukowych kategorii naukowej A+, określony w § 24 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, tj. znajdujących się wśród 15% jednostek najwyżej ocenionych w ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" lub posiadających przyznaną ocenę w ramach tego kryterium o wartości nie mniejszej niż 85% najwyższej oceny w GWO, w której dana jednostka była oceniana.

W związku z powyższym, Komisja przeprowadziła dodatkową ocenę ekspercką działalności Jednostki, uwzględniając odpowiednio właściwe kryteria spośród określonych w § 24 ust. 3 rozporządzenia, w sposób następujący:

1) znaczenie osiągnięć uwzględnianych w ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" dla rozwoju dyscypliny naukowej lub dziedziny nauki albo dyscypliny artystycznej lub dziedziny sztuki, w szczególności publikacji naukowych, a także monografii naukowych lub dzieł artystycznych wskazanych przez jednostkę jako wybitne i mogących mieć wpływ na podejmowanie nowych kierunków badań naukowych lub działalności artystycznej, na podstawie następujących wskaźników:

a) średniej wartości ocen 25% osiągnięć jednostki najwyżej ocenionych w ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze",

b) liczby wysoko punktowanych publikacji naukowych, powstałych w okresie objętym ankietą, których pierwszy autor, autor korespondujący albo co najmniej połowa autorów, są zatrudnieni w ocenianej jednostce;

2) udział w upowszechnianiu osiągnięć naukowych lub artystycznych, w szczególności w skali międzynarodowej, w tym działalność wydawniczą jednostki obejmującą ważne dla dyscypliny naukowej lub dziedziny nauki albo dyscypliny artystycznej lub dziedziny sztuki czasopisma naukowe i serie wydawnicze;

3) udział w tworzeniu strategicznej infrastruktury badawczej;

4) znaczenie wyników badań naukowych lub prac rozwojowych dla rozwoju gospodarczego kraju, w szczególności dla zwiększenia konkurencyjności i innowacyjności polskiej gospodarki przez znaczące w skali międzynarodowej wynalazki i wdrożenia wyników badań naukowych lub prac rozwojowych;

5) osiągnięcia naukowe i artystyczne o szczególnym znaczeniu dla rozwoju społecznego kraju, ochrony dziedzictwa narodowego lub rozwoju kultury i sztuki;

6) udział w realizacji międzynarodowych projektów obejmujących badania naukowe lub prace rozwojowe wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, ze szczególnym uwzględnieniem ich koordynacji.

W ramach każdego z uwzględnionych kryteriów przyznano Jednostce odrębne oceny w skali od 0 do 50 punktów.

Kryterium 1) – 46 pkt.

Kryterium 2) – 43 pkt.

Kryterium 3) – 0 pkt.

Kryterium 4) – 0 pkt.

Kryterium 5) – 50 pkt.

Kryterium 6) – 13 pkt.

Uzasadnienia poszczególnych ocen są dostępne dla Jednostki w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w § 2 pkt 2 rozporządzenia. Łącznie przyznano Jednostce 152 pkt w ramach uwzględnionych kryteriów.

Na podstawie wyników oceny Komisja stwierdziła, że Jednostka nie wyróżnia się jakością prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych oraz efektami ich realizacji w porównaniu do innych jednostek naukowych w GWO HS1PR, w stopniu uzasadniającym przyznanie kategorii A+.

W związku z powyższym Komisja w dniu [...] października 2017 r. podjęła uchwałę, w której zaproponowała przydzielenie Jednostce kategorii naukowej A.

Przewodniczącemu Komitetu, wystąpił do Ministra o przyznanie Jednostce kategorii naukowej A.

Po zapoznaniu się z wnioskiem Komitetu i dokumentacją kompleksowej oceny Jednostki Minister w dniu [...] listopada 2017 r. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu Jednostce kategorii naukowej A.

Jednostka wystąpiła do Ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania kategorii naukowej rozstrzygniętej powyższą decyzją. Zastrzeżenia zgłoszone przez Jednostkę dotyczyły:

‒ nieuwzględnienia w ocenie osiągnięć przedstawionych w ankiecie w ramach kryterium I;

‒ niezakwalifikowania do kategorii naukowej A+;

Wniosek został przekazany Komitetowi, celem uzyskania opinii, o której mowa w art. 47 ust. 4 ustawy. Przyjęcie przez Komitet na posiedzeniu plenarnym opinii dotyczącej wniosku zostało poprzedzone pracami analitycznymi.

Komitet dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i odniósł się do zarzutów sformułowanych przez Jednostkę we wniosku oraz do użytych przez nią argumentów. Szczegółowe uzasadnienia poszczególnych elementów opinii Komitetu zostały umieszczone w systemie w stosownych polach.

Jednostka zakwestionowała we wniosku nieuwzględnienie w ramach oceny osiągnięć przedstawionych w ankiecie według kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze", wprowadzając odpowiednie adnotacje w systemie.

Rozpatrując zastrzeżenia Jednostki dotyczące wyników oceny w ramach kryterium I, Komitet dokonał sprawdzenia prawidłowości uwzględnienia w ocenie według tego kryterium osiągnięć naukowych zgłoszonych przez Jednostkę. W przypadku osiągnięć ocenianych w ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" wzięto pod uwagę, że zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia, ważona liczba publikacji naukowych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia oraz liczba pozostałych osiągnięć naukowych i twórczych, uwzględnianych przy kompleksowej ocenie według kryterium I, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 6 i 11-13 rozporządzenia, łącznie nie mogą być większe niż (3N - 2N0)*T/48. Definicje liczb N i N0 zawarte w przywołanych przepisach podano wyżej. Ustalenie osiągnięć, które mogą być włączone do oceny według kryterium I, wymagało także uwzględnienia ograniczeń wynikających z przepisów § 13 ust. 1 i 7-34 rozporządzenia. Dodatkowym, nadrzędnym priorytetem uwzględnianym przy zastosowaniu wszystkich powyższych ograniczeń była maksymalizacja wyniku punktowego oceny w ramach kryterium I poprzez kwalifikowanie osiągnięć najwyżej punktowanych spośród zgłoszonych przez Jednostkę oraz pełne wykorzystanie liczby (3N – 2N0)*T/48.

Z uwzględnieniem decyzji podjętych odnośnie każdego z rozpatrywanych osiągnięć nastąpiło ponowne obliczenie ocen Jednostki według kryteriów I-III w karcie kompleksowej oceny jednostki naukowej dla grupy nauk humanistycznych i społecznych, sporządzonej zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik nr 5 do rozporządzenia.

Po uwzględnieniu uznanych w opinii Komitetu za uzasadnione zarzutów, argumentów i informacji, które Jednostka przekazała we wniosku, wyniki oceny Jednostki według kryteriów, o których mowa w § 8 rozporządzenia, są następujące:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – ocena OI = 47,21 pkt,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" – ocena OII = 941,63 pkt,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIII = 0,38 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIV = 70 pkt.

Powyższe wartości ocen zostały porównane zgodnie z algorytmem określonym w załączniku nr 9 do rozporządzenia z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii naukowych A i B zatwierdzonymi przez Ministra dla GWO HS1PR.

Jednostki referencyjne dla GWO HS1PR charakteryzują się następującymi wartościami ocen:

1. Jednostka referencyjna dla kategorii A:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – ocena OI = 46,2 pkt,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" – ocena OII = 210 pkt,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIII = 0,09 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIV = 70 pkt;

2. Jednostka referencyjna dla kategorii B:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe r twórcze" – ocena OI = 24,4 pkt,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" – ocena OII = 41 pkt,

3) kryterium 111 "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIII = 0,05 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIV = 40 pkt.

Porównania dokonano z uwzględnieniem wag określonych w tabeli 2 załącznika nr 9 do rozporządzenia dla grupy nauk humanistycznych i społecznych, które są następujące:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – 65,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" – 15,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – 5,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – 15.

Przeprowadzone w powyższy sposób porównanie ocen przyznanych Jednostce z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik 20, a porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik 100, co zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia stanowi podstawę do zaliczenia Jednostki do kategorii naukowej A.

Jednocześnie stwierdzono, że Jednostka spełnia warunek konieczny do poddania dodatkowej ocenie eksperckiej, przeprowadzanej w celu wyłonienia jednostek naukowych kategorii naukowej A+, określony w § 24 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia jako znajdowanie się wśród 15% jednostek najwyżej ocenionych w ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" lub uzyskanie w ramach tego kryterium oceny o wartości nie mniejszej niż 85% najwyższej oceny w GWO, w której dana jednostka była oceniana.

W związku z powyższym, Komitet przeprowadził dodatkową ocenę ekspercką działalności Jednostki, uwzględniając odpowiednio właściwe kryteria spośród określonych w § 24 ust. 3 rozporządzenia w sposób następujący:

1) znaczenie osiągnięć uwzględnianych w ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" dla rozwoju dyscypliny naukowej lub dziedziny nauki albo dyscypliny artystycznej lub dziedziny sztuki, w szczególności publikacji naukowych, a także monografii naukowych lub dzieł artystycznych wskazanych przez jednostkę jako wybitne i mogących mieć wpływ na podejmowanie nowych kierunków badań naukowych lub działalności artystycznej, na podstawie następujących wskaźników:

a) średniej wartości ocen 25% osiągnięć jednostki najwyżej ocenionych w ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze",

b) liczby wysoko punktowanych publikacji naukowych, powstałych w okresie objętym ankietą, których pierwszy autor, autor korespondujący albo co najmniej połowa autorów, są zatrudnieni w ocenianej jednostce;

2) udział w upowszechnianiu osiągnięć naukowych lub artystycznych, w szczególności w skali międzynarodowej, w tym działalność wydawniczą jednostki obejmującą ważne dla dyscypliny naukowej lub dziedziny nauki albo dyscypliny artystycznej lub dziedziny sztuki czasopisma naukowe i serie wydawnicze;

3) udział w tworzeniu strategicznej infrastruktury badawczej;

4) znaczenie wyników badań naukowych lub prac rozwojowych dla rozwoju gospodarczego kraju, w szczególności dla zwiększenia konkurencyjności i innowacyjności polskiej gospodarki przez znaczące w skali międzynarodowej wynalazki i wdrożenia wyników badań naukowych lub prac rozwojowych;

5) osiągnięcia naukowe i artystyczne o szczególnym znaczeniu dla rozwoju społecznego kraju, ochrony dziedzictwa narodowego lub rozwoju kultury i sztuki;

6) udział w realizacji międzynarodowych projektów obejmujących badania naukowe lub prace rozwojowe wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, ze szczególnym uwzględnieniem ich koordynacji.

W ramach każdego z uwzględnionych kryteriów przyznano Jednostce odrębne oceny w skali od 0 do 50 punktów.

Organ zaznaczył, że uzasadnienia poszczególnych ocen są dostępne dla Jednostki w systemie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy łącznie przyznano Jednostce 147 pkt w ramach uwzględnionych kryteriów. Na podstawie wyników oceny stwierdzono, że Jednostka nie wyróżnia się jakością prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych oraz efektami ich realizacji w porównaniu do innych jednostek naukowych w GWO HS1PR, w stopniu uzasadniającym przyznanie kategorii A+.

Komitet w uchwale podjętej na posiedzeniu plenarnym w dniu [...] kwietnia 2018 r. wyraził opinię, że decyzja Ministra z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] powinna zostać utrzymana w mocy. Uzasadnienia opinii Komitetu odnośnie poszczególnych zarzutów zgłoszonych przez Jednostkę we wniosku zostały umieszczone w systemie.

Po analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym zastrzeżeń zgłoszonych przez Jednostkę we wniosku oraz opinii Komitetu odnośnie tych zastrzeżeń, Minister podzielił w pełni opinię Komitetu. Minister stwierdził, że wskazane powyżej wyniki ponownego rozpatrzenia sprawy, w ramach którego wniosek Jednostki został zaopiniowany przez Komitet zgodnie z art. 47 ust. 4 ustawy, uzasadniają utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy.

Uniwersytet [...], Wydział [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Skarga Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] listopada 2017 r. przyznającą Jednostce kategorię naukową A.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie:

‒ art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 14 oraz art. 75 § 1, art. 77, art. 78 § 1, art. 84 § 1 w zw. z art. 104 oraz art. 107 § 3 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), poprzez niewyjaśnienie przesłanek, którymi organ kierował się przy rozstrzygnięciu sprawy, wydanie decyzji niekompletnej poprzez nie zawarcie w skarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego, odsyłając w tym zakresie do systemu teleinformatycznego, o którym mowa w § 2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej,

‒ art. 47 ust, 1 ustawy o zasadach finansowania nauki, § 24 rozporządzenia w zw. z art. 6, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i nieuwzględnienie interesu strony, czego konsekwencją jest nieuprawnione i arbitralne obniżenie punktacji w kryteriach określonych § 24 ust. 3 rozporządzenia i w konsekwencji odmowa zakwalifikowania skarżącego jako jednostki wyróżniającej się jakością prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych oraz efektami ich realizacji w porównaniu do innych jednostek naukowych w Grupie Wzajemnego Odniesienia (dalej GWO) HS1PR, w stopniu uzasadniającym przyznanie kategorii A+;

‒ art. 15 w zw. z art. 127 § 3 in fine oraz art. 138 k.p.a. poprzez brak ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie oraz pozorne rozpatrzenie uzasadnionych zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy

‒ art. 139 w zw. z art. 127 k.p.a. z uwagi na bezpodstawne zmniejszenie punktacji w ramach odpowiednich kryteriów określonych w § 24 ust. 3 w zw. z § 24 ust. 4 i 5 rozporządzenia decydujących o przyznaniu kategorii A+ i wydanie skarżonej decyzji na niekorzyść skarżącego (naruszenie zakazu reformationis in peius).

Skarżący wskazał, że decyzja została wydana w wyniku nierozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, co doprowadziło do nierzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej i w dalszej kolejności skutkowało zaniżeniem ustalonej w skarżonej decyzji punktacji poszczególnych kryteriów oceny, co w rezultacie doprowadziło do przyznania zaniżonej kategorii naukowej A, zamiast należnej kategorii A+.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości skarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 35 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r., poz. 87), obowiązującej do dnia 30 września 2018 r., Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych (dalej jako: KEJN), jest organem opiniodawczo-doradczym ministra właściwego do spraw nauki, zwanego dalej "Ministrem". Do jego zadań w myśl art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy należy przeprowadzenie, nie rzadziej niż co 4 lata, kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych oraz przedstawienie Ministrowi wniosków w sprawie przyznania poszczególnym jednostkom naukowym kategorii.

Stosownie zaś do treści art. 2 pkt 9 omawianej ustawy określenie "jednostki naukowe" oznacza prowadzące w sposób ciągły badania naukowe lub prace rozwojowe:

a) podstawowe jednostki organizacyjne uczelni w rozumieniu struktur tych uczelni;

b) jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. z 2017 r., poz. 1869 i 2201);

c) instytuty badawcze w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1158, 1452 i 2201);

d) międzynarodowe instytuty naukowe utworzone na podstawie odrębnych przepisów, działające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

e) Polską Akademię Umiejętności;

f) inne jednostki organizacyjne niewymienione w lit. a-e, posiadające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będące organizacjami prowadzącymi badania i upowszechniającymi wiedzę w rozumieniu art. 2 pkt 83 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z wynikiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. WE L 187 z 26 czerwca 2014 r., str. 1).

Kompleksowa ocena jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1, jak stanowi art. 42 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki, jest przeprowadzona na podstawie wyników oceny poziomu naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych oraz ich efektów w odniesieniu do standardów międzynarodowych, a także oceny znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju. Wynikiem kompleksowej oceny działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych jest przyznanie kategorii:

1) A+ – poziom wiodący;

2) A – poziom bardzo dobry;

3) B – poziom zadowalający, z rekomendacją wznowienia działalności naukowej, badawczo – rozwojowej lub stymulującej innowacyjność gospodarki;

4) C – poziom niezadowalający (art. 42 ust. 3).

Parametry i kryteria oceny jednostek naukowych zależą od ich wielkości, rodzaju i profili naukowych i są dostosowane do specyfiki każdej z czterech grup dziedzin nauki, odrębne dla instytutów naukowych Polskiej Akademii Nauk, Polskiej Akademii Umiejętności, podstawowych jednostek organizacyjnych uczelni, instytutów badawczych i jednostek naukowych, o których mowa w art. 2 pkt 9 lit. f (art. 42 ust. 4).

Podstawowymi kryteriami kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych jest ocena:

1) poziomu naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych;

2) efektów działalności naukowej w odniesieniu do standardów międzynarodowych – w tym zwłaszcza publikacje autorstwa pracowników jednostki naukowej w renomowanych wydawnictwach oraz monografie naukowe, opracowane nowe technologie, materiały, wyroby, systemy i usługi, wdrożenia, patenty, licencje i prawa ochronne na wzory użytkowe, a także ocena znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju, a w zakresie twórczości artystycznej aktywny udział w międzynarodowych wystawach, festiwalach, wydarzeniach artystycznych, plastycznych, muzycznych, teatralnych i filmowych (art. 42 ust. 5).

Zgodnie z art. 42 ust. 1 i 2 Przewodniczący KEJN, na wniosek właściwej komisji (wymienionej w art. 39 pkt 2-5), powołuje zespoły ewaluacji, w których skład wchodzą eksperci właściwi dla różnych rodzajów jednostek naukowych i dziedzin nauki. Do zadań zespołów ewaluacji należy przeprowadzanie kompleksowej oceny jakości działalności naukowej i badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1.

Z kolei w myśl art. 44 ust. 1 tej ustawy, Przewodniczący KEJN przedstawia Ministrowi projekt szczegółowych parametrów i kryteriów oceny jednostek naukowych, o których mowa w art. 42 ust. 4 i 5.

Komisja podejmuje uchwałę w sprawie, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2, po przeprowadzeniu kompleksowej oceny jakości działalności naukowej i badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, zaś Przewodniczący KEJN występuje do Ministra z wnioskami o przyznanie jednostkom naukowym kategorii naukowej w terminie 14 dni od dnia podjęcia przez Komisję uchwały w tej sprawie (art. 45 ust. 1 i 2).

Tryb przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych, w tym szczegółowe parametry i kryteria kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, sposób przeprowadzenia i dokumentowania kompleksowej oceny oraz wzory kart oceny dokonywanej przez zespoły do spraw ewaluacji jednostek naukowych określa wydane przez ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozporządzenie z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. poz. 2154).

Stosownie do § 24 ust. 1 ww. rozporządzenia w celu wyłonienia jednostek kategorii naukowej A+ właściwa komisja Komitetu przeprowadza dodatkową, ekspercką ocenę działalności jednostek, których wynik punktowy porównania z jednostką referencyjną dla kategorii naukowej A w danej GWO stanowi podstawę do ich zaliczenia do kategorii naukowej A. Propozycja przyznania jednostce kategorii naukowej A+ wymaga uzasadnienia.

W myśl ust. 2 kategoria naukowa A+ może być przyznana jednostce, która:

1) znajduje się wśród 15% jednostek najwyżej ocenionych w ramach kryterium, o którym mowa w § 8 pkt 1, lub która uzyskała w ramach tego kryterium ocenę o wartości nie mniejszej niż 85% najwyższej oceny w danej GWO oraz

2) wyróżnia się spośród jednostek, o których mowa w ust. 1, jakością i efektami prowadzonych badań naukowych, prac rozwojowych lub działalności artystycznej.

Jak stanowi ust. 3 przy ocenie, o której mowa w ust. 1, uwzględnia się odpowiednio, w zależności od specyfiki działalności naukowej i badawczo-rozwojowej lub działalności artystycznej w danej GWO, następujące kryteria:

1) znaczenie osiągnięć uwzględnianych w ramach kryterium, o którym mowa w § 8 pkt 1, dla rozwoju dyscypliny naukowej lub dziedziny nauki albo dyscypliny artystycznej lub dziedziny sztuki, w szczególności publikacji naukowych, a także monografii naukowych lub dzieł artystycznych wskazanych przez jednostkę jako wybitne i mogących mieć wpływ na podejmowanie nowych kierunków badań naukowych lub działalności artystycznej, na podstawie następujących wskaźników:

a) średniej wartości ocen 25% osiągnięć jednostki najwyżej ocenionych w ramach kryterium, o którym mowa w § 8 pkt 1,

b) liczby wysoko punktowanych publikacji naukowych, powstałych w okresie objętym ankietą, których pierwszy autor, autor korespondujący albo co najmniej połowa autorów, są zatrudnieni w ocenianej jednostce;

2) udział w upowszechnianiu osiągnięć naukowych lub artystycznych, w szczególności w skali międzynarodowej, w tym działalność wydawniczą jednostki obejmującą ważne dla dyscypliny naukowej lub dziedziny nauki albo dyscypliny artystycznej lub dziedziny sztuki czasopisma naukowe i serie wydawnicze;

3) udział w tworzeniu strategicznej infrastruktury badawczej;

4) znaczenie wyników badań naukowych lub prac rozwojowych dla rozwoju gospodarczego kraju, w szczególności dla zwiększenia konkurencyjności i innowacyjności polskiej gospodarki przez znaczące w skali międzynarodowej wynalazki i wdrożenia wyników badań naukowych lub prac rozwojowych;

5) osiągnięcia naukowe i artystyczne o szczególnym znaczeniu dla rozwoju społecznego kraju, ochrony dziedzictwa narodowego lub rozwoju kultury i sztuki;

6) udział w realizacji międzynarodowych projektów obejmujących badania naukowe lub prace rozwojowe wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, ze szczególnym uwzględnieniem ich koordynacji.

Właściwa komisja Komitetu przyznaje jednostce odrębne oceny w ramach każdego z kryteriów, o których mowa w ust. 3, w skali od 0 do 50 punktów i uzasadnia wysokość przyznanych ocen (§ 24 ust. 4).

Liczba jednostek posiadających kategorię naukową A+ w danej GWO zależy od pozycji międzynarodowej polskiej nauki w dziedzinach nauki albo sztuki reprezentowanych przez jednostki oceniane w danej GWO (§ 24 ust. 5).

Przepis art. 47 ust. 1 zd. pierwsze ustawy o zasadach finansowania nauki stanowi, że Minister przyznaje kategorię naukową jednostce naukowej lub uczelni, o której mowa w art. 42 ust. 7, w drodze decyzji, na okres do dnia przyznania kategorii naukowej na podstawie kolejnej kompleksowej oceny jakości ich działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej.

Natomiast w myśl ust. 5 ww. przepisu, do postępowań w sprawach przyznania kategorii naukowej jednostce naukowej lub uczelni, o której mowa w art. 42 ust. 7, nie stosuje się art. 10 i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Oznacza to, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w tym zakresie działa jako organ administracji publicznej i związany jest przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej jako: "k.p.a.", z wyłączeniem art. 10 i art. 81, zaś wydawana przez niego decyzja w przedmiocie przyznania kategorii naukowej jest decyzją administracyjną.

Biorąc pod uwagę powyższe, jako pierwszy, zdaniem Sądu, winien być rozpatrywany zarzut naruszenia art. 139 w zw. z art. 127 k.p.a. polegającego na bezpodstawnym zmniejszeniu punktacji w ramach odpowiednich kryteriów określonych w § 24 ust. 3 w zw. z 7 § 24 ust. 4 i 5 przywołanego rozporządzenia, decydujących o przyznaniu kategorii A+, i wydaniu zaskarżonej decyzji na niekorzyść strony skarżącej (naruszenie zakazu reformationis in peius). W przypadku bowiem uwzględnienia tego zarzutu zaskarżona decyzja winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W literaturze przedmiotu podkreśla się, iż naruszenie zakazu reformationis in peius stanowi rażące naruszenie prawa (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, S. Mastalski, J. Zubrzycki – Ordynacja podatkowa. Komentarz UNIMEX, Wrocław 2007, s. 913 i także A. Skóra "Skutki naruszenia zakazu reformationis in peius w przepisach administracyjnych" PiP 2002, z. 6, s. 71). Stanowisko to utrwalone jest również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. Wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1273/14, CBOSA).

Analizując ten zarzut, na wstępie należy zaznaczyć, że obowiązkiem organu odwoławczego (w tym także prowadzącego postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) jest ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie. Warunkiem koniecznym dopełnienia tego obowiązku jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Mówiąc w skrócie, chodzi oto, aby przyjęty w sprawie stan faktyczny odpowiadał rzeczywistości. W tym celu organ odwoławczy został wyposażony w możliwość przeprowadzenia uzupełniającego (dodatkowego) postępowania dowodowego (art. 136 k.p.a.), a także w uprawnienie do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (art. 138 § 2 k.p.a.).

Wziąwszy jednak pod uwagę fakt, że w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przepisy dotyczące odwołań od decyzji stosuje się odpowiednio (art. 127 § 3 k.p.a.) należy dojść do wniosku, że w tym postępowaniu art. 138 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania. Po pierwsze dlatego, że przekazywanie sobie samemu sprawy do ponownego rozpoznania niweczyłoby charakter szczególnej instytucji procesowej (będącej odstępstwem od pionowego toku instancji), jaką jest ponowne rozpoznanie sprawy przez ten sam organ. Po wtóre zaś, tego rodzaju wykładnia musiałaby w konsekwencji prowadzić do sytuacji, gdy ta sama sprawa administracyjna, byłaby czterokrotnie rozpoznawana przez ten sam organ administracyjny, co już z samego założenia niweczyłoby prawo strony do rozpoznania jej sprawy w rozsądnym terminie (tak: NSA w wyroku z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1223/15, CBOSA).

Organ prowadzący postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ma obowiązek ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy w takim samym zakresie, jak w sytuacji, kiedy prowadzi postępowanie pierwszoinstancyjne na podstawie stosowanego odpowiednio art. 136 k.p.a. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, rozpoznając zatem wniosek Uniwersytetu [...], Wydziału [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, był uprawniony do weryfikacji stanu faktycznego sprawy przyjętego w decyzji z [...] listopada 2017 r. Ustalenie w tym trybie stanu faktycznego sprawy, który jest "mniej korzystny" dla strony, niż ustalony pierwotnie, nie jest naruszeniem art. 139 k.p.a., ponieważ nie stanowi ono rozstrzygnięcia sprawy.

Powyższy przepis ustanawia niedopuszczalność orzekania przez organ odwoławczy (rozpoznający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) na niekorzyść strony, która zaskarżyła decyzję organu pierwszej instancji. Powyższe oznacza, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej w postępowaniu odwoławczym nie można pogorszyć sytuacji prawnej strony odwołującej się, czyli nie może ona uzyskać mniej praw, ani też nie mogą zostać na nią nałożone nowe, dodatkowe obowiązki, poza tymi, które już wynikają z zaskarżonej decyzji. W konkluzji zatem uznać należy, że "pogorszenie sytuacji strony odwołującej się" (naruszenie zakazu reformationis in peuis wynikającego z art. 139 kpa) ma miejsce w sytuacji, gdy decyzja organu odwoławczego pogarsza sytuację prawną odwołującego się w zakresie tego samego stosunku prawnego (tej samej podstawy prawnej orzekania), który został orzeczony decyzją organu pierwszej instancji. Oznacza to, że niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 139 k.p.a., ponieważ rozpoznając sprawę po raz drugi Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a więc wydał decyzję taką samą jak zaskarżona. Tym samym sytuacja prawna strony skarżącej nie uległa zmianie.

Zmiana ilości punktów przyznanych Jednostce w wyniku uzupełniającego postępowania dowodowego była rezultatem odmiennej oceny eksperckiej działalności Jednostki, samo zaś uzupełniające postępowanie dowodowe zmierzało do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Sąd nie podzielił poglądów strony skarżącej, iż w wyniku dodatkowej oceny eksperckiej przeprowadzanej w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest dopuszczalna zmiana przyznanej Jednostce punktacji, gdyż stoi temu na przeszkodzie wynikający z art. 139 k.p.a. zakaz reformationis in peius. Przyznana jednostce punktacja stanowi element stanu faktycznego sprawy, a ten może, a nawet powinien podlegać, jak to powyżej wyjaśniono, kontroli w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzut naruszenia art. 139 w zw. z art. 127 k.p.a. nie zasługuje zatem, zdaniem Sądu, na uwzględnienie.

Zasadne są natomiast pozostałe trzy zarzuty skargi sprowadzające się do naruszenia wskazanych tam zasad prawa procesowego nakazujących rzeczywiste, a nie pozorne rozpatrzenie uzasadnionych zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i danie temu wyrazu w uzasadnieniu decyzji. Uważna lektura zaskarżonej decyzji nie pozwala na poznane powodów obniżenia Jednostce, w wyniku uzupełniających prac eksperckich, punktacji w zakresie kryteriów 1, 2 i 5 i podwyższenia punktacji w zakresie kryterium 3 i 6. Nadto z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, dlaczego Minister przyjął, iż Jednostka nie wyróżnia się jakością prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych oraz efektami ich realizacji w porównaniu do innych jednostek naukowych w GWO HS1PR, w stopniu uzasadniającym przyznanie jej kategorii A+. Ta ostatnia kwestia jest o tyle istotna, iż, jak wskazuje strona skarżąca, w obrębie własnej GWO HS1PR uplasowała się w ramach: kryterium I na piątym miejscu, kryterium II na drugim miejscu, kryterium III na ósmym miejscu i kryterium IV na 4 miejscu na 32 jednostki (str. 16 uzasadnienia skargi). Ponadto, w odniesieniu do jednostek naukowych, które otrzymały kategorię naukową A+ lub A w ramach GWO HS1PR i HS2PR (Instytut Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk) Jednostka w ramach kryterium I znalazła się na czwartym miejscu, a w ramach kryterium III na miejscu 6. W porównaniu natomiast do jedynej jednostki naukowej GWO HS1PR, której przyznana została kategoria A+ – Wydziału [...] Uniwersytetu im. [...] w P. – odpowiednio w kryterium I. straciła jedynie 0,79 pkt, w kryterium II. uzyskała o 267,83 pkt więcej, w kryterium III. straciła jedynie 0,13 pkt; natomiast w kryterium IV uzyskała tyle samo punktów i ex aequo to samo, 4 miejsce. Ponadto, co podkreśla strona skarżąca, w ramach porównania na podstawie czterech kryteriów z tak zwaną jednostką referencyjną A i B (IRA i IRB) uzyskała taki sam wynik jak Wydział [...] Uniwersytetu im. [...] w P. (0.2).

Podkreślić należy, iż obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia sprawy wymaga odniesienia się przez organ do poszczególnych zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Minister w zaskarżonej decyzji wskazał, że Komitet dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego i że odniósł się do zarzutów wniosku

o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podał, że szczegółowe uzasadnienia poszczególnych elementów opinii Komitetu zostały umieszczone w systemie w stosownych polach.

Zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z § 30 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej (...) w postaci papierowej dokumentuje się uchwały Komitetu w sprawie opinii na temat wniosków, o których mowa w ust. 2 pkt 6 (czyli wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania kategorii naukowej). W aktach sprawy znajduje się uchwała Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych z dnia [...] kwietnia 2018 r. w sprawie opinii o wnioskach jednostek naukowych o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją w sprawie przyznania kategorii naukowej wraz z załącznikiem, jednakże poza stwierdzeniem w § 1 o przyjęciu opinii dotyczących wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy w szczególności zawierających propozycje rozstrzygnięć w sprawach przyznania kategorii naukowych jednostkom wymienionym w załączniku, nie zawiera ona żadnych informacji szczegółowych. W § 2 uchwała wskazuje jedynie, że opinie cząstkowe dotyczące zastrzeżeń i argumentów przedstawionych przez jednostki naukowe we wnioskach, wprowadzone do systemu teleinformatycznego – stanowią integralną część opinii Komitetu dotyczących tych wniosków. Uchwała ta zatem również nie wyjaśnia powstałych w sprawie wątpliwości.

Podkreślenia wymaga, że odniesienie się przez organ do zarzutów wniosku

o ponowne rozpatrzenie sprawy ma zasadnicze znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Brak należytego i wszechstronnego rozważenia przedstawionych przez Jednostkę zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy należy tym samym kwalifikować jako istotne uchybienie procesowe, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreśla jednocześnie, że podstaw do stwierdzenia, iż organ odniósł się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie nie daje ten fragment uzasadnienia zaskarżonej decyzji, który dotyczy tej kwestii, a zawarty jest na stronie 14. Uzasadnienie decyzji w powołanym zakresie w żaden sposób nie wskazuje na wszechstronne rozpatrzenie zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i dokonanie zindywidualizowanej oceny w aspekcie podniesionym przez Jednostkę. Tak zatem ujęte w zaskarżonej decyzji odniesienie się do kwestii podnoszonych przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie pozwala przyjąć, że nastąpiło wszechstronne rozpatrzenie materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie znając w zakwestionowanym zakresie motywów rozstrzygnięcia, nie może dokonać oceny tego, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 w zw. z art. 7 art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.) oraz granic uznania administracyjnego.

Dodać należy, iż organ podjął próbę uzupełnienia swej argumentacji w obszernej odpowiedzi na skargę, jednak zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym pismo procesowe, jakim jest odpowiedź na skargę, nie może konwalidować braków zaskarżonej decyzji. Braki te powodują konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego z uwagi na naruszenie wskazanych przepisów procesowych. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister będzie zobligowany ponownie rozważyć podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuty i dać temu wyraz w uzasadnieniu podjętej decyzji.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postepowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.