Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 83/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 169
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant Referent stażysta Kinga Górka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu M. M. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) z tytułu podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., nr SKO. [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także: Kolegium), po rozpoznaniu odwołania M. N. (dalej także: skarżący) od decyzji z [...] września 2017 r., znak: [...], wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta L. przez Kierownika sekcji ds. funduszu alimentacyjnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. (dalej także: organ pierwszej instancji), o odmowie umorzenia skarżącemu należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego

– utrzymało w mocy tę decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło następujący stan sprawy.

Organ pierwszej instancji decyzjami z [...] lutego 2009 r. i z [...] czerwca 2010 r. przyznał osobie uprawnionej Ł. N. świadczenie z funduszu alimentacyjnego odpowiednio na okres od [...] lutego 2009 r. do [...] września 2009 r. oraz na okres od [...] maja 2010 r. do [...] września 2010 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Następnie decyzjami z [...] czerwca 2010 r. i z [...] lutego 2011 r. organ pierwszej instancji orzekł o obowiązku zwrotu należności wypłaconych na podstawie wskazanych wyżej decyzji. Organ stwierdził, że po uwzględnieniu wpłat w wysokości [...] zł, z czego kwota [...]zaliczona została na spłatę należności, zaś kwota [...]na spłatę odsetek, wysokość należności podlegających zwrotowi za okres świadczeniowy [...] na dzień wydania decyzji wynosi [...] zł, zaś za okres od [...] maja 2010 r. do [...] września 2010 r. – [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami.

Ponadto decyzją z [...] września 2010 r. organ pierwszej instancji rozłożył na raty należność ustaloną decyzją z [...] czerwca 2010 r. na 80 kolejno po sobie następujących rat po [...] zł miesięcznie.

W dniu [...] sierpnia 2017 r. skarżący złożył wniosek o umorzenie opisanych wyżej należności, wskazując na swoją bardzo trudną sytuację finansową oraz rosnące zadłużenie z tytułu wypłaconych ze środków publicznych świadczeń alimentacyjnych.

Po przeprowadzeniu w tej sprawie postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji opisaną na wstępie decyzją z [...] września 2017 r. odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego i umorzenia należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej Ł. N. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresach:

- od 1 luty 2009 r. do [...] września 2009 r. w wysokości [...] zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, które na dzień wydania decyzji wynoszą [...] zł,

- od [...] maja 2010 r. do [...] września 2010 r. w wysokości [...] zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, które na dzień wydania decyzji wynoszą [...] zł.

Mając na uwadze sytuację życiową skarżącego organ stwierdził, że brak jest podstaw do umorzenia wspomnianych wyżej należności. Zdaniem organu, trudna sytuacja finansowa skarżącego, w tym fakt korzystania z pomocy społecznej nie oznacza automatycznie obowiązku umorzenia przedmiotowych należności powstałych z tytułu świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego. Organ pierwszej instancji podkreślił, że aktualna sytuacja rodzinna, dochodowa oraz zdrowotna nie stanowi wystarczającej przesłanki do zaniechania obciążenia strony obowiązkiem zwrotu wskazanej należności.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie do Kolegium podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w sprawie.

Utrzymując w mocy opisaną decyzję organu pierwszej instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Kolegium podzieliło w całości stanowisko organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że stan zdrowia skarżącego nie uniemożliwia mu pozostawania w zatrudnieniu, gdyż podejmuje on okresowo pracę, co rokuje możliwością uzyskania stałego zatrudnienia. W świetle powyższego obecna sytuacja nie może być uznana za trwałą, uniemożliwiającą podejmowanie również w przyszłości działań, które pozwoliłoby na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami.

Skargę do Sądu na powyższą decyzję Kolegium złożył M. N., wnosząc o jej uchylenie. W skardze skarżący zarzucił, że kwota odsetek jest nieadekwatna do kwoty alimentów i ciągle wzrasta. Z uwagi na niskie kwalifikacje zawodowe, brak wykształcenia skarżący jest zatrudniany na podstawie umów zlecenia, za niewygórowane wynagrodzenie i zazwyczaj na czas określony. Większość oferowanych mu prac wymaga ciężkiej pracy fizycznej, której nie jest w stanie się wykonywać, ze względów zdrowotnych. W dniu [...] listopada 2017 r. został rozwiązany stosunek pracy z dotychczasowym pracodawcą i aktualnie skarżący jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Wyjaśnił, że będąc zupełnie samotny, prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe nie daje sobie sam rady, bardzo zależy mi na utrzymaniu mieszkania, na pracy zarobkowej, jednakże – jak wyjaśnił – "popełnia często błędy i bez wsparcia swojej 78-letniej matki nie mógłby funkcjonować".

W piśmie procesowym z [...] lutego 2018 r. matka skarżącego, występując jako jego pełnomocnik, wskazała na swoją trudną sytuację zdrowotną i finansową. Wyjaśniła, że wielokrotnie wspierała wnuki finansowo, jednakże nie zostało to uwzględnione przy ocenie zasadności jej syna o umorzenie opisanych należności wypłaconych wnukowi z funduszu alimentacyjnego. Zwróciła uwagę, że całkowicie sprzeczne z zasadami słuszności oraz "bezduszne" jest obciążanie w tej sytuacji syna koniecznością spłaty powyższego zadłużenia.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z [...] kwietnia 2018 r. ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącego – radca prawny M. M., popierając skargę oraz zarzuty w niej zawarte, zarzuciła dodatkowo, że organy nie dokonały rzetelnej i szczegółowej analizy sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania wyjaśniającego, co wynikało z błędnej wykładni art. 30 ust. 2 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r. poz. 169 ze zm.). W świetle bowiem tego przepisu, organ badając sytuację dochodową i rodzinną dłużnika alimentacyjnego powinien oceniać także perspektywy i rokowania na przyszłość, a perspektywy i rokowania co do sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika mogą leżeć u podstaw uznania administracyjnego w sprawie dotyczącej umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Warunki oraz zasady przyznawania świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych podlegają regulacji zawartej w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Wynikający z tego przepisu obowiązek dłużnika alimentacyjnego dotyczący zwrotu należności – nie jest jednak bezwzględny. W określonych sytuacjach i przy spełnieniu ustawowych przesłanek obowiązek ten może bowiem być ograniczony, bądź całkowicie zniesiony.

W myśl art. 30 ust. 1 ustawy, organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości:

1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

3) 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.

Zgodnie zaś z art. 30 ust. 2 ustawy, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 30 ust. 3).

W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że skarżący nie spełnił przesłanek umorzenia należności alimentacyjnych określonych w art. 30 ust. 1 ustawy, a zatem prawidłowo organy – mając na uwadze żądanie skarżącego – rozważały zasadność umorzenia opisanych na wstępie należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci skarżącego, w oparciu o art. 30 ust. 2 ustawy.

Wskazać należy, że przepis ten przewiduje możliwość umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, jeżeli za uwzględnieniem wniosku przemawia sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika. Należy jednak zauważyć, że z jego brzmienia jednoznacznie wynika, iż organ "może" umorzyć należności z tytułu wypłaconych świadczeń, co oznacza, że podejmowana w tym przedmiocie decyzja ma charakter uznaniowy. Nie oznacza to jednak, że organ działa w tym zakresie na zasadzie pełnej dowolności. Skoro bowiem umorzenie tych należności uzależnione jest od stwierdzenia przez organ przesłanki występowania szczególnych okoliczności opartych na kryterium dochodowym i rodzinnym (co wynika wprost z dyspozycji powołanego unormowania), to orzekając w tym przedmiocie ma obowiązek ustalić i uwzględnić aktualną sytuację dochodową i rodzinną dłużnika alimentacyjnego. Innymi słowy, działanie w ramach uznania administracyjnego nie zwalnia organu od obowiązku prowadzenia postępowania zgodnie z określoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ich kultury prawnej, jak również z zasadami prawdy obiektywnej oraz swobodnej oceny dowodów, określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ działając w ramach przysługującego uznania, nie jest również zwolniony od powinności prawidłowego uzasadnienia swego rozstrzygnięcia, zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 k.p.a. Z powyższego wynika jednak, że decyzje wydawane w ramach uznania administracyjnego podlegają kontroli sądowej jedynie w zakresie oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów, a więc dotyczącej prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji (zob. wyrok NSA z 8 maja 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2548/00).

Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że organy administracji obu instancji nie przekroczyły granic zasady swobodnej oceny dowodów, uznając, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do umorzenia wskazanych wyżej należności.

W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że obowiązek alimentacyjny rodzica wobec dziecka jest nie tylko obowiązkiem moralnym, lecz także obowiązkiem prawnym i wynika wprost z art. 133 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 682; dalej: k.r.o.). Zasadniczo zobowiązany może uchylić się od obowiązku alimentacyjnego względem pełnoletniego dziecka, jeżeli wykonanie tego obowiązku połączone było z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się (art. 133 § 3 k.r.o.). Nadto wtedy, gdyby żądanie alimentów było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, co jednak nie dotyczy obowiązku rodziców względem ich małoletniego dziecka (art. 1441 k.r.o.). Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego wyłączenie obowiązku alimentacyjnego rodziców wobec dziecka ze względu na zasady współżycia społecznego (art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Dz. U. z 2017 r. poz. 459) musi być ograniczone do zupełnie wyjątkowych wypadków (zob. wyrok SN z dnia 16 stycznia 2001 r. sygn. akt II CKN 40/99).

Ponadto mogłyby to być sytuacje zupełnie wyjątkowe, obiektywnie uniemożliwiające zobowiązanemu wywiązanie się z ustawowego obowiązku ponoszenia kosztów utrzymania dziecka. Sądy powszechne uznają bowiem, że trudna sytuacja materialna i życiowa rodziców nie zwalnia ich od obowiązku świadczenia na potrzeby dzieci. Rodzice obowiązani są dzielić się z dziećmi nawet bardzo szczupłymi dochodami (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 grudnia 2015 r. sygn. akt III AUa 472/15).

Należy zatem mieć na względzie, że wypłata osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego w miejsce przyznanych mu od rodzica alimentów nie stanowi zwolnienia tego rodzica z jego obowiązku. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego, to świadczenia wypłacane w zastępstwie dłużnika pod tytułem zwrotnym. Nie ma więc żadnego powodu by obowiązek zwrotu zapłaconych za dłużnika alimentacyjnego kwot podlegał łagodniejszemu reżimowi niż obowiązek alimentacyjny. Nawet wyjątkowo trudna sytuacja finansowa, która jest efektem zawinionych działań zobowiązanego do utrzymania dziecka, nie powinna stanowić przyczyny jego zwolnienia z obowiązku zwrotu wypłaconych za niego alimentów. W przeciwnym bowiem wypadku działania dłużnika, mające charakter uchylania się od podjęcia pracy, byłyby premiowane umarzaniem zaległości z tytułu wypłacanych na koszt podatnika zaliczek alimentacyjnych.

Z tych względów, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ugruntowane już stanowisko orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie z którym umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, a stan taki jest efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Mieszka w dwupokojowym mieszkaniu. Od dnia [...] sierpnia 2017 r. podjął zatrudnienie na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy co zostało potwierdzone zaświadczeniem wystawionym przez pracodawcę [...] Sp. z o.o. Umowa została zawarta na czas nieokreślony do dnia [...] listopada 2017 r. W okresie od [...] maja 2017 r. do [...] czerwca 2017 r. z tytułu zatrudnienia w firmie [...] uzyskał wynagrodzenie w wysokości [...] zł, w lipcu 2017 r. w związku z pracą w firmie [...] [...] Sp. z o.o. na stanowisku pracownika porządkowego - [...] zł, a w sierpniu 2017 r. była to kwota [...]zł (k. 327). Umowa o pracę zawarta została do dnia [...] listopada 2017 r. (k. 336).

Skarżący posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu lekkim nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. wydane do dnia [...] września 2019 r. z powodu schorzeń narządu ruchu (dyskopatia kręgów lędźwiowych kręgosłupa). Jak ustaliły organy, skarżący od [...] lutego 2008 r. korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. W okresie ostatnich sześciu miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o umorzenie omawianych należności, tj. od [...] lutego 2017 r. do [...] września 2017 r. kilkakrotnie przyznano stronie zasiłki okresowe i celowe. źródłem utrzymania w ostatnim okresie były świadczenia z pomocy społecznej. Skarżący pobiera także dodatek mieszkaniowy przyznany decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. oraz z dnia [...] maja 2017 r. na okres od [...] grudnia 2016 r. do [...] listopada 2017 r.

Podczas wielokrotnych wizyt środowiskowych pracownik socjalny stwierdził, iż z uwagi na problemy z alkoholem ww. posiada trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu poprawnych relacji społecznych. Pomimo podejmowanych terapii oraz leczenia odwykowego, nie zostało ono zakończone. Z uwagi na nadużywanie alkoholu i marnotrawienie przyznanej pomocy ze środków społecznych, pomoc w formie zasiłku okresowego oraz celowego była uchylana. Natomiast zastępczo była przyznana pomoc w formie bonów (pomoc rzeczowa w postaci produktów żywnościowych).

Organ powziął z urzędu informację, iż skarżący jest właścicielem ułamkowej części nieruchomości położonej w L. przy [...], stanowiącej współwłasność w udziale [...]. Ponadto organ uzyskał informację o tym, że ww. w ramach współwłasności ustawowej małżeńskiej wraz M. N. jest współwłaścicielem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w L..

Wbrew twierdzeniom skarżącego oraz jego pełnomocników, organy orzekające w niniejszej sprawie wywiązały się z obowiązków określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zaś organ odwoławczy również z obowiązku z art. 136 k.p.a.

Zdaniem Sądu, nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów stanowisko Kolegium, że stan zdrowia skarżącego rzutuje na całkowity brak możliwość podjęcia zatrudnienia. Bezsprzecznie skarżący podejmuje okresowo zatrudnienie, co świadczy o możliwości uzyskania w przyszłości także stałego zatrudnienia. Oczywiste jest więc, że obecna sytuacja finansowa nie może być uznana za trwałą, uniemożliwiającą podejmowanie również w przyszłości działań, które pozwoliłoby na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami.

Zasadnie stwierdziły także organy, iż jakkolwiek sytuacja skarżącego jest trudna, to nie można uznać ją za wyjątkową. W konsekwencji udzielenie skarżącemu wnioskowanej przez niego ulgi stawiałoby go w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do innych dłużników alimentacyjnych zobowiązanych do zwrotu należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz odsetkami. Niewątpliwie zastosowanie ulgi wskazanej w art. 30 ust. 2 jest formą wsparcia dla osób, które znajdują się w nadzwyczajnej sytuacji życiowej. Dokonując zatem oceny zasadności spełniania przesłanek umorzenia należności, określonych w tym przepisie, należy stwierdzić, czy rozstrzygana sprawa, na tle ogółu indywidualnych spraw, w których osoby zobowiązane do zwrotu świadczenia z pomocy społecznej domagają się odstąpienia od żądania tego zwrotu, stanowi przypadek "zwykły" czy też przypadek mający charakter "szczególny". Dlatego też należy przyjąć, że w świetle wskazanego przepisu umorzenie opisanych należności może mieć miejsce wyłącznie w przypadkach wyjątkowych.

W związku z tym sam fakt utraty przez skarżącego zatrudnienia nie może stanowić przesłanki do umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Podkreślenia wymaga, że obowiązek alimentacyjny obciąża rodziców względem ich dzieci nie tylko wówczas, gdy sytuacja materialna rodziców jest dobra, ale także wówczas gdy są oni niezamożni. Zobowiązania alimentacyjne rodziców względem dzieci, wynikające z art. 133 § 1 k.r.o. mają charakter obligatoryjny i zwolnić się z nich można tylko w szczególnie wyjątkowych sytuacjach.

W rozpoznawanej sprawie jest niekwestionowane, że skarżący nie jest osobą niezdolną do podjęcia zatrudnienia. Nie można zatem uznać, iż podstawę do umorzenia ciążących na skarżącym zobowiązań, z tytułu wypłaconych jego dzieciom świadczeń z funduszu alimentacyjnego, przyznanych w związku z bezskutecznością egzekucji alimentów od skarżącego, jest fakt, iż w chwili obecnej nie pozostaje on w zatrudnieniu.

Zauważyć przy tym należy, że skarżący nie wykazał istnienia innych szczególnych, obiektywnych okoliczności, uniemożliwiających wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Oczywiste jest zarazem, na co zasadnie wskazało Kolegium, że wysokość alimentów jest uzależniona nie tylko od uzasadnionych potrzeb osób uprawnionych, ale również od możliwości majątkowych i zarobkowych osoby zobowiązanej (art. 135 § 1 k.r.o.). Poza sporem jest zaś, że skarżący nie wnioskował dotychczas o obniżenie alimentów bądź o zwolnienie z obowiązku alimentacyjnego z uwagi na niskie dochody i sytuację zdrowotną.

Nie ulega wątpliwości, że sytuacja skarżącego jest trudna. Należy mieć jednak na uwadze, iż umarzanie zaległych należności dłużnikowi z powodu bezrobocia prowadziłoby do przerzucania obowiązku utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych przez wszystkich podatników, co byłoby sprzeczne z interesem społecznym. Należy mieć na względzie, że umorzenie zobowiązania przysługującego jednostce sektora finansów publicznych jest równoznaczne z wygaśnięciem tego zobowiązania czyli definitywną rezygnacją organu władzy publicznej z możliwości odzyskania środków finansowych wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, na rzecz której osoba zobowiązana do alimentów nie wypełnia swego ustawowego obowiązku. Z istoty wspomnianych świadczeń wynika, że wypłacane są one w zastępstwie osób, które – tak jak skarżący – są zobowiązane do alimentacji, lecz nie realizują tego obowiązku. Oczywiste jest zarazem, że niejednokrotnie osoby te znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, gdyż nie posiadają dostatecznych środków na wywiązywanie się ze swych zobowiązań wobec swoich dzieci i właśnie z tego względu czasową pomocą dla ich rodzin udzielana jest ze środków publicznych. Pomoc państwa w tym zakresie, nie oznacza jednak w żadnym razie, że osoba zobowiązana do alimentacji zostaje zwolniona z obowiązku zwrotu wypłaconych świadczeń. Co więcej obowiązkiem właściwych organów jest dochodzenie zwrotu wypłaconych należności, zaś ich umorzenie – jak wskazano wyżej – nastąpić może w szczególnych, zupełnie wyjątkowych okolicznościach, które w rozstrzyganej sprawie nie występowały. Trzeba mieć w szczególności na uwadze, że skarżący, urodzony w 1964 r., jest w wieku aktywności zawodowej, nie ma orzeczonego stopnia niepełnosprawności w stopniu znacznym bądź umiarkowanym ani nie posiada orzeczenia o niezdolności do pracy.

W ocenie Sądu, niezasadne są również pozostałe zarzuty skarżącego.

Ponownie wskazać należy, że organy obu instancji, zgodnie z wymogami wynikającymi z art. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., zaś organ odwoławczy zgodnie też z art. 136 k.p.a., wyjaśniły wszystkie okoliczności mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wynik sprawy nie mogą mieć wpływu argumenty podnoszone przez matkę skarżącego (jako jego pełnomocnika) w piśmie procesowym z [...] lutego 2018 r. Wyjaśnić, że wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak wynika z art. 145 § 1 p.p.s.a., następuje wówczas, gdy dokonywana przez Sąd kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd nie ocenia rozstrzygnięcia organu pod kątem jego słuszności, ale w zakresie dokonywanej kontroli sąd administracyjny zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Takich uchybień nie dopatrzył się Sąd w rozpoznawanej sprawie, a zatem nie miał podstaw do uchylenia decyzji organów obu instancji.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), skargę oddalił.

O wynagrodzeniu radcy prawnego z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono w oparciu art. 250 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w związku z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715).