Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 345/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 10h
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 pa1, art. 80, art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art. 205 par 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 19 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, , Sędzia NSA Janusz Nowacki, , po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2020 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z usunięciem pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] roku nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego J. R. kwotę 2193 (dwa tysiące sto dziewięćdziesiąt trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania J.R. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zapłaty w wysokości 9 392 zł, solidarnie od J.R., który był właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu i od D.D., który był kierującym w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z tytułu kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm.), dalej u.p.r.d., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W dniu 19 maja 2012 r. pojazd marki Romet Ogar o nr rejestracyjnym [...], numer nadwozia [...] na podstawie dyspozycji nr 62/2012 wydanej przez Komendę Powiatową Policji w Z. został usunięty z drogi i umieszczony na parkingu strzeżonym prowadzonym przez [...] Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Ax. Spółkę z o. o. w Z.

W dniu 22 sierpnia 2012 r. jednostka prowadząca parking strzeżony, na którym przechowywano wymieniony pojazd, działając w trybie art. 130a ust. 10g u.p.r.d. powiadomiła Starostę [...], że w dniu 19 sierpnia 2012 r. upłynął 3 miesięczny termin przechowywania przedmiotowego pojazdu.

W dniu 30 sierpnia 2012 r. Komenda Powiatowa Policji w Z. przekazała dokumenty, z których wynikało, że właścicielem pojazdu marki Romet Ogar o nr rejestracyjnym [...] jest D.D. Starosta [...] pismem z dnia 3 września 2012 r. zawiadomił D.D. o usunięciu pojazdu i umieszczeniu na parkingu strzeżonym, oraz o możliwości odebrania pojazdu z parkingu po uiszczeniu opłaty za jego usunięcie i przechowywanie.

W dniu 21 listopada 2012 r. Komenda Powiatowa Policji Z. przekazała do Starosty [...] pismo Urzędu Miasta Ł. nr [...] z którego wynika, że pojazd marki Romet Ogar o nr rejestracyjnym [...] zarejestrowany jest na L.Ś. zam. w Ł., przy ul. A. 38/1 oraz że w dniu 28 czerwca 1999 r. zostało złożone oświadczenie o sprzedaży przedmiotowego pojazdu na rzecz J.R., zam. w Ł. przy ul. B. 28.

Starosta [...] pismem z dnia 22 listopada 2012 r. zawiadomił J.R. o usunięciu ww. pojazdu i umieszczeniu na parkingu strzeżonym, oraz o możliwości odebrania pojazdu z parkingu po uiszczeniu opłaty za jego usunięcie i przechowywanie. Przedmiotowy pojazd nie został odebrany z parkingu w wyznaczonym terminie.

W związku z powyższym Starosta [...] złożył w Sądzie Rejonowym w Z. I Wydział Cywilny pozew o ustalenie prawa własności przedmiotowego pojazdu. Wyrokiem Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny w Z. o sygn. akt [...] Sąd oddalił powództwo Skarbu Państwa-Starosty [...] przeciwko J.R.

Starosta [...] działając na podstawie art. 130a ust. 10 u.p.r.d. wystąpił do Sądu Rejonowego w Z. z wnioskiem o orzeczenie przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz powiatu. J.R. był uczestnikiem postępowania o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu i mógł składać stosowne wnioski dowodowe w niniejszej sprawie.

W dniu 28 kwietnia 2016 r. do organu wpłynęło nieprawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Z. I Wydział Cywilny z dnia 30 października 2015 r., sygn. akt [...] o orzeczeniu przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz powiatu.

Od powyższego postanowienia J.R. złożył zażalenie, w którym zaskarżył powyższe postanowienie w części dotyczącej kosztów postępowania, wnosząc o jego zmianę i zwolnienie od opłaty na rzecz wnioskodawcy.

Postanowieniem z dnia 23 września 2016 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w Łodzi zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie oraz że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania zażaleniowego związane ze swoim udziałem w sprawie.

W dniu 14 lutego 2017 r. do organu wpłynął odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] I Wydział Cywilny z dnia 30 października 2015 r., sygn. akt [...] o orzeczeniu przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz powiatu.

W dniu 14 lutego 2017 r. Starosta Zgierski zlecił rzeczoznawcy oszacowanie pojazdu marki Romet Ogar o nr rejestracyjnym [...], a w dniu 16 lutego 2017 r. zlecił odbiór przedmiotowego pojazdu z parkingu strzeżonego Z.P.K. Ax. Sp. z o.o. w Z.

Z uwagi na niską wartość pojazdu oraz zły stan techniczny, co potwierdza opinia rzeczoznawcy sporządzona na podstawie umowy zawartej z Bx. Sp. z o. o. w Ł. z dnia 29 grudnia 2016 r. pojazd został przekazany do recyklingu zgodnie z ustawą z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1610).

W dniu 27 lutego 2017 r. powołana zarządzeniem Starosty [...] Komisja po dokonaniu oględzin i zapoznaniu się z opinią rzeczoznawcy przekazała pojazd do likwidacji poprzez złomowanie i utylizację.

W dniu 18 kwietnia 2017 r. Starosta [...] skierował do Urzędu Miasta Ł. Departamentu Obsługi i Administracji Wydział Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów wniosek o wyrejestrowanie pojazdu marki Romet Ogar o nr rejestracyjnym [...].

W dniu 19 kwietnia 2017 r. Komisja Likwidacyjna na podstawie uchwały nr 12/50/17 Zarządu Powiatu [...] z dnia 9 marca 2017 r. zakończyła czynności likwidacyjne sporządzając protokół.

W dniu 25 kwietnia 2017 r. organ wystąpił do Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA Wydziału Udostępniania Danych z wnioskiem o udostępnienie danych adresowych J.R. W odpowiedzi na wniosek, Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA wskazało, iż J.R. jest zameldowany na pobyt stały w Ł, przy ul. B. 28.

Decyzją dnia 8 maja 2017 r. Prezydent Miasta Ł. wyrejestrował ww. pojazd z powodu demontażu na podstawie zaświadczenia o demontażu pojazdu Nr [...] z dnia 7 kwietnia 2017r. wystawionego przez Cx. M.J. z siedzibą w Z.

Zawiadomieniem z dnia 16 czerwca 2017 r. Starosta [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zapłaty kosztów za usunięcie, przechowywanie, oszacowanie, sprzedaż lub zniszczenie pojazdu marki Romet Ogar o nr rejestracyjnym [...]. Zawiadomienie zostało doręczone stronie w dniu 20 czerwca 2017 r.

Decyzją z dnia 5 lipca 2017 r. Starosta [...] orzekł o zapłacie przez J.R. kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu marki Romet Ogar o nr rejestracyjnym [...].

Po rozpoznaniu odwołania J.R. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia 5 lipca 2017 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, w celu ustalenia kręgu stron w postępowaniu zobligowanych do zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem przedmiotowego pojazdu.

W dniu 26 marca 2018 r. Starosta [...] wystąpił do Komendy Powiatowej Policji w Z. z prośbą o przekazanie danych osobowych kierującego pojazdem marki Romet Ogar o nr rejestracyjnym [...].

W odpowiedzi na powyższe pismo Komenda Powiatowa Policji w Z. poinformowała, że kierującym pojazdem w dniu jego usunięcia, jak wynika z notatki urzędowej sporządzonej w dniu 20 maja 2012 r. był A.J. zam. w Ł. przy ul. C. 4 m 26.

Zawiadomieniem z dnia 20 września 2018 r. poinformowano A.J. o wszczęciu postępowania w sprawie solidarnej zapłaty kosztów za usunięcie, przechowywanie, oszacowanie, sprzedaż lub zniszczenie pojazdu marki Romet Ogar o nr rejestracyjnym [...].

Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] orzekł o zapłacie kosztów solidarnie przez J.R. oraz A.J., związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu marki Romet Ogar o nr rejestracyjnym [...].

Od powyższej decyzji A.J. oraz J.R. złożyli odwołania.

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia 13 listopada 2018r. o solidarnej zapłacie przez J.R. i A.J. kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu marki Romet Ogar o nr rejestracyjnym [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Od powyższej decyzji J.R. wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Wyrokiem z dnia 17 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 222/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił sprzeciw J.R. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że Starosta [...] ustalając krąg podmiotów zobowiązanych do solidarnego poniesienia wskazanych w decyzji kosztów wskazał na skarżącego, jako właściciela pojazdu, co wywiódł z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. I Wydział Cywilny z dnia 30 października 2015 r., sygn. akt [...] orzekającego przepadek motoroweru marki Romet Ogar nr rej. [...] będącego dotychczas własnością J.R. na rzecz Powiatu [...] oraz na A.J., jako osobę kierującą motorowerem w dniu 19 maja 2012 r., to jest w dacie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, co wywiódł z załączonej do akt sprawy notatki służbowej mł. asp. K.P.– funkcjonariusza Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w Z., który brał udział w interwencji drogowej zakończonej wydaniem dyspozycji usunięcia przedmiotowego pojazdu. Sąd podkreślił, że treść powołanej notatki jest sprzeczna, tj. wynika z niej, że kierującym pojazdem w dniu 19 maja 2012 r. był A.J., a na drugiej stronie notatki widnieje wpis, z którego wynika, że analiza zapisu monitoringu zainstalowanego na stacji PKN Orlen przy ul. D. 177 w Z., wykazała, że kierującym pojazdem był D.D. Konieczność wyjaśnienia powyższej sprzeczności, co do osoby kierującego, była już wskazywana w poprzednio wydanej przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej z dnia 28 lutego 2018 r. jednakże zalecenia te nie zostały wykonane przez organ I instancji w sposób należyty. Ponadto nie sposób pominąć załączonego do akt sprawy prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Z. II Wydział Karny z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt [...] orzekającego o uniewinnieniu A.J. od zarzucanych mu czynów popełnienia wykroczeń z art. 87 § 1, art. 88, art. 95, art. 97 k.w., w tym kierowania przedmiotowym pojazdem w dniu 19 maja 2012 r. Tym samym, jak zasadnie stwierdził organ odwoławczy, doszło do nałożenia obowiązku na niewłaściwą osobę co czyniło zasadnym uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, bowiem wydana decyzja została z naruszeniem przepisów postępowania mających istotne znaczenie na wynik sprawy, a naruszenie to nie mogło zostać konwalidowane przez organ odwoławczy, w trybie art. 136 k.p.a.

Zawiadomieniem z dnia 30 września 2019 r. Starosta [...] poinformował D.D. o wszczęciu postępowania w sprawie solidarnej zapłaty kosztów za usunięcie, przechowywanie, oszacowanie, sprzedaż lub zniszczenie pojazdu marki Romet Ogar o nr rejestracyjnym [...]. Zawiadomienie zostało doręczone w dniu 7 października 2019 r.

Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] ustalił zapłatę w kwocie 9 392 zł solidarnie od J.R., który był właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu i od D.D., który był kierującym w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z tytułu kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu marki Romet Ogar, nr rejestracyjny [...], numer nadwozia [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 130a ust. 10h u.p.r.d., koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Natomiast stosownie do art. 130a ust. 10i u.p.r.d., jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.

Ustawodawca jednoznacznie wskazał, że nakładany w drodze decyzji obowiązek poniesienia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ciąży zawsze na właścicielu pojazdu, jednak w sytuacji przewidzianej w art. 130a ust. 10i jest on zobowiązany do pokrycia tych kosztów solidarnie z osobą, która w chwili usunięcia pojazdu z drogi władała nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego. Zgodnie z art. 130a ust. 10j u.p.r.d., termin płatności należności ustalonych decyzją, o której mowa w ust. 10h wynosi 30dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Odsetki ustawowe za opóźnienie nalicza się od dnia następującego po upływie terminu płatności. Należności te wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.).

Zatem należy przyjąć, iż koszty obciążające właściciela usuniętego pojazdu dotyczą wszelkich kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, które powstały od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, tj. za okres, w którym pozostawał właścicielem pojazdu, czyli do dnia uprawomocnienia się postanowienia o orzeczeniu przepadku. Z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu cywilnego o przepadku pojazdu właścicielem pojazdu staje się bowiem powiat i nie ma już podstaw do obciążania kosztami osoby nie będącej już właścicielem pojazdu.

Wobec powyższego ustalenie osoby zobowiązanej do poniesienia kosztów w związku z usunięciem i przechowywaniem pojazdu wiąże się ściśle z ustaleniem właściciela przedmiotowego pojazdu. W niniejszym przypadku w dniu 19 maja 2012 r., tj. w dniu usunięcia pojazdu właścicielem był J.R., który brał udział w postępowaniu w sprawie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz Powiatu [...] i dopiero na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 30 października 2015 r., sygn. akt [...] nastąpił przepadek pojazdu marki Romet Ogar o nr rejestracyjnym [...], będącego dotąd własnością J.R. na rzecz Powiatu [...]. J.R. jest zatem zobowiązany do pokrycia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem niniejszego pojazdu, solidarnie z osobą, która w chwili usunięcia pojazdu z drogi władała nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, tj. D.D. Powyższa okoliczność została potwierdzona w notatce urzędowej z dnia 20 maja 2012 r. sporządzonej przez policjantów z Komendy Powiatowej Policji w Z. z której wynika, że kierującym przedmiotowym pojazdem w dniu jego usunięcia był D.D. Oznacza to, że po orzeczeniu przez sąd przepadku pojazdu mechanicznego na rzecz powiatu (na skutek jego nieodebrania w ustawowym terminie), właściciel pojazdu i osoba upoważniona do dysponowania pojazdem na podstawie innego tytułu prawnego są zobowiązani solidarnie do pokrycia ww. kosztów.

Zobowiązanie solidarne oznacza, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych.

Organ wskazał, że w myśl art. 365 § 1 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Określone w art. 365 § 1 k.p.c. związanie stron, sądów oraz innych organów i osób treścią prawomocnego orzeczenia wyraża nakaz przyjmowania przez nie, że w objętej nim sytuacji stan prawny przedstawiał się tak, jak to wynika z sentencji wyroku.

Organ wyjaśnił, że na wysokość kosztów składa się:

-opłata za usunięcie i przechowywanie pojazdu tj. od dnia usunięcia pojazdu z drogi do dnia uprawomocnienia się postanowienia o orzeczeniu przepadku pojazdu na rzecz powiatu, tj. do dnia 22 września 2016 r. w łącznej kwocie 9.202,00 zł

- opłata za przechowywanie pojazdu od dnia 19 maja 2012 r. do 18 października 2012 r. - 153 dni, w tym: 30 dni x 10,00 zł = 300,00 zł, 60 dni x 7,00 zł = 420,00 zł, 63 dni x 4,00 zł = 252,00 zł - na podstawie § 1 pkt 1 uchwały Rady Powiatu Z. Nr XIII/124/11 z dnia 28 lipca 2011r. (Dz.Urz.Woj.Łódzk. z 2011r., Nr 263, poz. 2703);

- opłata za przechowywanie pojazdu od dnia 19 października 2012 r. do 29 marca 2013 r. - 162 dni, w tym: 27 dni x 4,00 zł =108,00 zł 135 dni x 2,00 zł = 270,00 zł - na podstawie § 1 pkt 1 uchwały Rady Powiatu Zgierskiego Nr XXV/234/12 z dnia 22 czerwca 2012 r., (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2012 r., poz. 2229);

- opłata za przechowywanie pojazdu od dnia 30 marca 2013 r. do 5 marca 2014r. - 341 dni x 4,00 zł = 1.364,00 zł - na podstawie § 1 pkt 1 uchwały Rady Powiatu Z. Nr XXXIII/332/13 z dnia 25 stycznia 2013 r., (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2013 r., poz. 1533);

- opłata za przechowywanie pojazdu od 6 marca 2014 r. do 3 marca 2015 r. - 363 dni x 4,00 zł = 1.452,00 zł - na podstawie § 1pkt 1 uchwały Nr XLIII/444/14 Rady Powiatu Z. z dnia 31 stycznia 2014 r., (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2014 r., poz. 712)

- opłata za przechowywanie pojazdu od dnia 4 marca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r.- 303 dni x 4,00 zł = 1.212,00 zł - na podstawie § 1 pkt 1 uchwały Nr IY/46/15 Rady Powiatu Z. z dnia 30 stycznia 2015 r., (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2015 r., poz. 530);

-opłata za przechowywanie pojazdu od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 22 września 2016 r. - 266 dni x 14,00 = 3.724,00 zł -na podstawie § 1 pkt 1b uchwały Nr XI1/135/15 Rady Powiatu Z. z dnia 30 października 2015 r., (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2015 r., poz. 4734);

-opłata za usunięcie pojazdu - 100,00 zł - na podstawie § 1 pkt 1 uchwały Rady Powiatu Z. Nr XIII/124/11 z dnia 28 lipca 2011 r., (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2011r., Nr 263, poz. 2703);

- koszt oszacowania pojazdu - 190,00 zł na podstawie umowy z dnia 29 grudnia 2016 r. zawartej z Bx. Sp. z o.o. w Ł.

Od powyższej decyzji J.R. złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść decyzji, tj.

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez pominięcie we wnioskach wynikających z przeprowadzonego postępowania dowodowego okoliczności, że w obrocie prawnym znajduje się prawomocne orzeczenie - wyrok Sądu Rejonowego w Z., sygn. akt [...] oddalający powództwo Skarbu Państwa - Starosty [...] o ustalenie prawa własności pojazdu marki Romet Ogar, nr rejestracyjny [...] i tym samym nie może być traktowany w niniejszym postępowaniu jako właściciel,

- art. 77 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów z osobowych źródeł dowodowych, tj. z zeznań lub wyjaśnień A.J. na okoliczność przeniesienia własności przez skarżącego na inną osobę, stanowiące w konsekwencji niewyczerpanie środków dowodowych służących do ustalenia stanu faktycznego,

- art. 365 § 1 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie i ustalenie wiążące, że skarżący jest właścicielem pojazdu na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w

Z. o sygn. [...] o przepadku, podczas gdy w obrocie występował wcześniejszy prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Z. sygn. akt [...] pozostający w sprzeczności z orzeczeniem na podstawie którego procedowano w przedmiotowym postępowaniu.

W oparciu o przedstawione powyżej zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania wobec skarżącego względnie o zmianę zaskarżonej decyzji w części dotyczącej objęcia dyspozycją decyzji skarżącego.

Ponadto na podstawie art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. skarżący wniósł o zebranie i ocenienie całego materiału dowodowego, w szczególności o zwrócenie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. do Sądu Rejonowego w Z. o udostępnienie akt postępowania prowadzonego pod sygn. [...] i przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach na okoliczność nieistnienia po stronie J.R. tytułu prawnego do pojazdu marki Romet Ogar, nr rejestracyjny [...] .

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 130a ust. 5c u.p.r.d. stanowi, że pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Przepisy art. 130a ust. 6-6e normują kwestie związane m. in. z opłatami, o których mowa w ust. 5c. Wynika z nich, że wysokość opłat jest ustalana corocznie w drodze uchwały rady powiatu, przy czym nie może przekraczać stawek maksymalnych określonych w ustawie. Zgodnie z art. 130a ust. 10 u.p.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Przepisy art. 130a ust. 10a-10e u.p.r.d. regulują tryb wydania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Na uwagę zasługuje zwłaszcza treść art. 130a ust. 10e, który stanowi, że w sprawach przepadku pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy zasadnicze znaczenie ma treść art. 130a ust. 10 h i 10i u.p.r.d., które należy interpretować łącznie. W myśl art. 130a ust. 10h u.p.r.d. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10i. Natomiast stosownie do art. 130a ust. 10i u.p.r.d., jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.

Zgodnie z art. 130a ust. 10j u.p.r.d., termin płatności należności ustalonych decyzją, o której mowa w ust. 10h, wynosi 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Odsetki ustawowe za opóźnienie nalicza się od dnia następującego po upływie terminu płatności. Należności te wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Stosownie do treści art. 130a ust. 10k u.p.r.d. decyzji, o której mowa w ust. 10h, nie wydaje się, jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat.

W świetle art. 130a ust. 10h i 10i u.p.r.d. nakładany w drodze decyzji administracyjnej obowiązek poniesienia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ciąży zawsze na właścicielu pojazdu, przy czym w sytuacji przewidzianej w art. 130a ust. 10i u.p.r.d. jest on zobowiązany do pokrycia tych kosztów solidarnie z osobą, która w chwili usunięcia pojazdu z drogi władała nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego. W cyt. art. 130a ust. 10i u.p.r.d. chodzi o jakikolwiek tytuł prawny do pojazdu, z którym wiąże się uprawnienie do używania pojazdu (np. użytkowanie, leasing, najem, użyczenie), a który w określonych przypadkach może powstać na skutek czynności odformalizowanych, w tym w sposób dorozumiany. Ustalenie osób zobligowanych do poniesienia kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 10h u.p.r.d., jest ściśle związane z określeniem stron postępowania prowadzonego w przedmiocie ich zapłaty. Interes prawny w tym postępowaniu ma więc zawsze osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, zaś w sytuacji określonej w art. 130a ust. 10i u.p.r.d. także osoba wskazana w tym przepisie.

W art. 130a ust. 10h u.p.r.d. określono zakres przedmiotowy kosztów obciążających właściciela usuniętego pojazdu (z zastrzeżeniem ust. 10i) oraz ramy czasowe ich powstania. Niewątpliwie dotyczy on wszelkich kosztów, które powstały od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu Natomiast użyty w nim zwrot "do czasu zakończenia postępowania" oznacza, że właściciela pojazdu, oprócz jednorazowych kosztów usunięcia pojazdu, obciążają koszty przechowywania pojazdu poniesione do zakończenia, w drodze prawomocnego postanowienia sądu, postępowania w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, tj. za okres, w którym pozostawał on właścicielem pojazdu.

Zdaniem organu odwoławczego data uprawomocnienia się orzeczenia nie jest jednak miarodajna, gdy chodzi o jednorazowe koszty oszacowania pojazdu, a także koszty jego sprzedaży lub zniszczenia. Sprzedaż lub zniszczenie pojazdu stanowi bowiem uprawnienie jego właściciela, a zatem jest możliwe dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu przyznającego powiatowi własność pojazdu w drodze przepadku

Analizowane unormowania nie określają terminu do wystąpienia przez starostę do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Ograniczają się jedynie do wskazania, że czynność ta nie może być podjęta przed upływem 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu (art. 130a ust. 10), a dodatkowo przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu (art. 130a ust. 10a). Starosta nie jest związany żadnym terminem w zakresie wystąpienia do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu, czynność ta musi być jednak poprzedzona powiadomieniem właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu i skutkach prawnych jego nieodebrania, co oznacza, że osoby te mają pełną świadomość swojej sytuacji prawnej. Natomiast w zakresie terminu wydania decyzji w sprawie zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ustawodawca zastosował rozwiązanie, o którym mowa w art. 130a ust. 10k u.p.r.d.

Postępowanie wyjaśniające w sprawie administracyjnej zapłaty kosztów nie obejmuje okoliczności, o których mowa w art. 130a ust. 10e u.p.r.d., stanowiących przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, np. czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu lub uprawnioną osobę o obowiązku odbioru pojazdu. Te i wszystkie inne kwestie poprzedzające orzeczenie o przepadku pojazdu bada z woli ustawodawcy sąd w odrębnym postępowaniu cywilnym. Oznacza to, że prawomocne postanowienie sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu jest wiążące dla organów administracji publicznej nie tylko w zakresie wynikającym wprost z treści rozstrzygnięcia, ale również w zakresie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę jego wydania.

W konsekwencji postępowanie dowodowe przeprowadzane w ramach postępowania administracyjnego powinno skupiać się na kwestiach określonych w art. 130a ust. 10h i 10i u.p.r.d., tzn. ustaleniu osoby albo osób zobowiązanych do pokrycia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu oraz sprecyzowaniu kosztów objętych tym obowiązkiem i określeniu ich wysokości.

Z materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wynika, że właścicielem pojazdu w dacie jego usunięcia był J.R., o czym jednoznacznie świadczy treść postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 30 października 2015 r., sygn. akt [...], wydanego w ramach postępowania prowadzonego z jego udziałem.

Odnosząc się natomiast do treści odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że organy administracji publicznej właściwe do załatwienia tej sprawy są bezwzględnie związane treścią prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 30 października 2015 r., sygn. akt [...] o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu [...], co oznacza, że nie mogą kwestionować ustaleń faktycznych leżących u jego podstaw, np. co do osoby dotychczasowego właściciela pojazdu, nawet jeżeli strona podważa je w toku postępowania administracyjnego. Źródłem tego związania jest norma prawna wynikająca z art. 365 § 1 k.p.c. Organ administracji nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego celem podważenia wiążącego go prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego.

Dopóki zatem postanowienie o przepadku pojazdu nie zostanie we właściwym trybie usunięte z obrotu prawnego, organy orzekające w niniejszej sprawie są związane stwierdzeniem, że skarżący - jako właściciel przedmiotowego pojazdu - utracił własność tego pojazdu z dniem uprawomocnienia się postanowienia sądu cywilnego. To skarżący powinien podjąć w ramach postępowania cywilnego (np. wznowienie postępowania) skuteczne działania mające na celu usunięcie postanowienia z obrotu prawnego. Żadne inne dowody nie mogą być brane przez organ pod uwagę. Oddalenie powództwa o ustalenie prawa (sygn. akt [...]) wynikało z istnienia odrębnej procedury, tj. orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez pominięcie we wnioskach wynikających z przeprowadzonego postępowania dowodowego okoliczności, że w obrocie prawnym znajduje się prawomocne orzeczenie - wyrok Sądu Rejonowego w Z., sygn. akt [...] oddalający powództwo Skarbu Państwa - Starosty [...] o ustalenie prawa własności pojazdu marki Romet Ogar o nr rejestracyjnym [...] i tym samym skarżący nie może być traktowany w niniejszym postępowaniu jako właściciel,

- art. 77 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów z osobowych źródeł dowodowych tj. z zeznań lub wyjaśnień A.J. na okoliczność przeniesienia własności przez skarżącego na inną osobę, stanowiące w konsekwencji o niewyczerpaniu środków dowodowych służących do ustalenia stanu faktycznego,

- art. 77 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Z., sygn. akt [...], w szczególności z wyroku oddalającego powództwo Skarbu Państwa - Starosty [...] o ustalenie prawa własności pojazdu marki Romet Ogar, nr rejestracyjny [...],

- art. 365 § 1 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie i ustalenie wiążące, że skarżący jest właścicielem pojazdu na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Z. [...] o przepadku, podczas gdy w obrocie występował wcześniejszy, prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Z. o sygn. akt [...] pozostający w sprzeczności z orzeczeniem na podstawie którego procedowano w przedmiotowym postępowaniu.

W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Przekazanie sprawy do rozpoznania na rozprawie i na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a: zwrócenie się do Sądu Rejonowego w Z. o załączenie akt sprawy o sygn. akt [...] oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów znajdujących się aktach na okoliczność istnienia sprzeczności pomiędzy orzeczeniem wydanym we wcześniejszej sprawie z orzeczeniem uwzględnionym jako podstawa ustaleń faktycznych do wydania przedmiotowej decyzji oraz faktu związania organów w toku instancji treścią obu prawomocnych orzeczeń.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podkreślił, że w niniejszej sprawie prawomocny wyrok oddalający powództwo o ustalenie prawa własności pojazdu marki Romet Ogar o nr rejestracyjnym [...] wiązał od dnia jego uprawomocnienia Starostę [...] w zakresie nieistnienia po stronie J.R. prawa własności rzeczonego pojazdu. Organ I instancji nie ustalił w toku postępowania dowodowego tych okoliczności, czym naruszył art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. i wbrew dyspozycji art. 365 § 1 k.p.c., wystąpił z wnioskiem do Sądu Rejonowego w Z. o orzeczenie przepadku na podstawie art. 130a ust. 10 u.p.r.d.

Pełnomocnik podał, że skarżący nie był właścicielem pojazdu Romet Ogar w dniu, w którym uprawnione byłoby obciążenie go obowiązkiem zwrotu kosztów. Co więcej orzeczenie o przepadku wydane w postępowaniu nieprocesowym jest nieskuteczne jako obarczone wskazaniem złej osoby jako rzekomego właściciela pojazdu. Organy zobowiązane były do uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie w celu jednoznacznego ustalenia kręgu podmiotów zobligowanych do zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, przy czym całkowicie pominęły ustalenia wyroku Sądu Rejonowego w Z., który sam przywołuje w uzasadnieniu decyzji.

Powyższe błędy mogą zostać konwalidowane w postępowaniu administracyjnym, ponieważ oba prawomocne orzeczenia Sądu Rejonowego w Z. są w obrocie, dlatego zgodnie z podstawowymi zasadami interpretacji - orzeczenie stwierdzające nieistnienie prawa własności, wywołujące skutek erga omnes jako dotyczące prawa rzeczowego, jest orzeczeniem dalej idącym w swojej treści niż inter partes przeniesienie nieistniejącej po stronie J.R. własności w drodze przepadku. Decyzja w żadnym stopniu nie powinna zatem dotyczyć sfery praw i obowiązków J.R., a postępowanie winno być umorzone.

Zdaniem pełnomocnika organy obu instancji nie dostrzegają, że nie ma pomiędzy orzeczeniem w sprawie przepadku, a w sprawie ustalenia prawa własności żadnej szczególnej "wartościowości". Oba orzeczenia znajdują się w obrocie i wydanie przedmiotowej decyzji w oczywisty sposób deprecjonuje wagę jednego z nich - co istotne całkowicie negując zasadę zaufania obywatela do organów administracji - Starosta w sferze dominium przegrywa sprawę cywilną, korzysta z innego trybu postępowania i nie informuje o orzeczeniu zapadłym w sprawie o sygn. [...], a następnie wydaje decyzję godzącą w prawa skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] naruszają prawo w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) w zw. z Zarządzeniem nr 29/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 października 2020 r.

Zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Uwzględniając zatem powyższy przepis oraz dynamicznie zmieniającą się sytuację epidemiczną w Polsce i zaliczenie miasta Ł. i niektórych powiatów województwa [...] do strefy czerwonej, Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wydał w dniu 19 października 2020 r. Zarządzenie nr 29/2020 w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem miasta Ł. i niektórych powiatów województwa [...] obszarem czerwonym. Zgodnie z § 1 ww. Zarządzenia nr 29/2020 z dniem 19 października 2020 r. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odwołuje się rozprawy, kontynuując działalność orzeczniczą sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych (pkt 1). Sprawy wyznaczone do rozpoznania na rozprawie i przeznaczone do wyznaczenia na rozprawę kieruje się do załatwienia na posiedzeniu niejawnym;(...) (pkt 2).

Mając powyższe na uwadze, termin niniejszej sprawy, która była wyznaczona do rozpoznania na rozprawie w dniu 19 listopada 2020 r., Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III WSA w Łodzi z dnia 28 października 2020 r., został odwołany, a sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2020 r. (karta nr 37 akt sądowych).

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 130a ust. 10h 10i, 10j ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( t.jedn. obecnie Dz.U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm.) stanowiący, iż koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od chwili wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji do jego usunięcia, z zastrzeżeniem ust. 10d i ust. 10i, przy czym decyzję o zapłacie kosztów wydaje starosta.

Przywołany w tym przepisie ust. 10i stanowi, że jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których w mowa wymienionym powyżej ust. 10h.

W świetle powołanego powyżej przepisu nie budzi wątpliwości, że koszty związane przechowywaniem, oszacowaniem i sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu obciążają podmiot, który w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi był jego właścicielem, a solidarnie także podmiot władający pojazdem w dniu zatrzymania. Dla prawidłowego zatem zastosowania art. 130a ust. 10h niezbędne jest zatem ustalenie właściciela pojazdu, a mając na względzie ust. 10i – także podmiotu władającego pojazdem w chwili usunięcia pojazdu.

W niniejszej sprawie, mimo twierdzenia skarżącego, że nie był właścicielem pojazdu w chwili jego usunięcia z drogi i wskazywania dowodów ( wyroku Sądu Rejonowego w Z. sygn. akt [...] oraz wniosku o załączenie akt tej sprawy do niniejszego postepowania), powoływania się na okoliczność sprzedaży spornego pojazdu, wskazywania na konieczność przesłuchania świadka A.J. i wnioskowania o przeprowadzenie w tym zakresie postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji nie przeprowadził własnego postępowania dowodowego, poprzestając na stwierdzeniu, co przyznał też organ drugiej instancji, że w dacie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu jego właścicielem był skarżący. W ocenie organów okoliczność ta nie może być kwestionowana i podważana, wobec treści postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 30 października 2015 r. sygn. akt [...] orzekającego przepadek wymienionego pojazdu na rzecz Powiatu [...].

Jednak, w ocenie składu orzekającego w przedmiotowej sprawie, z poglądem takim nie sposób się zgodzić.

Wymienione postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia 30 października 2015 r. sygn. akt [...] w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu, nie ustaliło w sposób wiążący dla sądów i organów administracji publicznej prawa własności wymienionego powyżej pojazdu. Postanowienie sądu wprawdzie zgodnie z art. 75 i art. 76 Kodeksu postępowania administracyjnego jest dokumentem urzędowym i w myśl art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone, jednakże w zakresie tego co jest przedmiotem tego postępowania. Z art. 130a ust. 10 u.p.r.d., wynika, że w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Postanowienie w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu zostało wydane w postępowaniu nieprocesowym w oparciu o art. 6106 i art. 6107 k.p.c. Zgodnie z art. 365 § 1, orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jednakże przedmiotem prawomocności materialnej jest jedynie ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Sąd w sprawie przepadku pojazdu skupia się zatem na kwestiach niezbędnych do orzeczenia o przepadku konkretnego pojazdu, a zatem dotyczy tylko faktu przejścia własności pojazdu na rzecz powiatu (miasta na prawach powiatu). Celem takiego orzeczenia nie było natomiast wiążące ustalenie pozostałych kwestii, w tym kwestii właścicielskich - tym bardziej, że zgodnie z art. 130a ust. 10d Prawa o ruchu drogowym możliwe jest orzeczenie przepadku także takiego pojazdu, w stosunku do którego nie ustalono właściciela ani osoby uprawnionej. Rozwiązanie takie jest możliwe dlatego, że nabycie prawa własności przez powiat, które następuje na podstawie konstytutywnego orzeczenia sądu o przepadku jest nabyciem pierwotnym, a nie pochodnym. Stanowisko to jest aktualnie powszechnie akceptowane w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki: z 21 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1760/18; z 24 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 2158/19; z 26 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1751/19; z 10 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1266/18; z 19 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2501/18, z 10 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2599/18, 15 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 2272/18, 25 września 2018 r., sygn. akt I OSK 845/18, z 7 sierpnia 2018 r., sygn. I OSK 2348/16; z 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 544/16 (wyroki dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie podziela stanowisko wyrażone w powyższych wyrokach NSA.

Zatem, walor prawomocnego rozstrzygnięcia zawartego w powoływanym postanowieniu dotyczył przepadku rzeczy – pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym. Nie miało ono zatem charakteru ustalającego. Postanowienie o orzeczeniu przepadku dotyczy faktu przejścia własności na rzecz powiatu. Celem takiego orzeczenia nie jest więc wiążące ustalenie pozostałych kwestii właścicielskich – co potwierdza fakt, że jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego postanowienia sąd nie zawarł żadnych rozważań, z których wynikałoby, że prowadził jakieś postępowanie dowodowe i czynił ustalenia co do osoby właściciela usuniętego pojazdu. Jest to zresztą konsekwencją cytowanego wyżej art. 130a ust. 10d ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Zatem zakres orzekania sądu na podstawie art. 130 ust. 10e jest inny niż organu orzekającego o kosztach związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu na podstawie art. 130 ust. 10h u.p.r.d. Inne są więc przesłanki rozstrzygania w sprawie przepadku pojazdu, inne zaś w sprawie ponoszenia kosztów. Takie stanowisko zajął też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt II OSK 544/16.

Przyjmując, jako podstawę dla ustalenia prawa własności pojazdu, postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia 30 października 2015 r. sygn. akt [...], orzekające w sprawie organy nie podjęły próby własnego ustalenia czy faktycznie skarżący był w istocie właścicielem przedmiotowego pojazdu. Nie zostało zbadane i wyjaśnione w sposób jednoznaczny, kto jest właścicielem zatrzymanego w dniu 19 maja 2012 r. pojazdu, którym kierował w chwili zatrzymania (jak ostatecznie przyjęły organy) pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami D.D., będący w stanie nietrzeźwości. Z notatki urzędowej Komendy Powiatowej Policji w Z. z dnia 20 maja 2012 r. wynika, że "z uwagi na brak możliwości zabezpieczenia motoroweru Ogar przez osobę wskazaną przez kierującego, pojazd za pośrednictwem dyż. KPP został odholowany(...)" W notatce tej zapisano również, że w trakcie kontroli nie działała Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców i z uwagi na powyższe nie ustalono informacji na temat motoroweru Ogar, który posiadał tablice rejestracyjne z numerami [...]. W aktach sprawy nie ma żadnej dokumentacji z postępowania przeprowadzonego względem D.D., który w chwili zatrzymania kierował pojazdem następnie usuniętym z drogi, chociażby na okoliczność, kto jest właścicielem pojazdu, ewentualnie jak D.D. wszedł w posiadanie przedmiotowego motoroweru. Organy zupełnie nie zareagowały na wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w Z. sygn. akt [...] z powództwa Skarbu Państwa przeciwko J.R. Nie ustalono więc czy w aktach tamtej sprawy nie ma dokumentów wskazujących na osobę właściciele przedmiotowego motoroweru.

Powyższe świadczy o naruszeniu przez organ pierwszej instancji art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, nakazujących organowi wyjaśnienie wszystkich istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, zaś elementy powyższe winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.

Z kolei organ odwoławczy rozpatrując złożone w sprawie odwołanie nie odniósł się do wszystkich jego zarzutów oraz utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji pomimo wskazanych powyżej naruszeń.

Sąd wypełniając określony w art. 134 § 1 p.p.s.a. obowiązek zbadania legalności zaskarżonej decyzji w zakresie wykraczającym poza granice wyznaczone zarzutami skargi podnosi również, że Sąd Rejonowy w Z. w postanowieniu z dnia 30 października 2015 r. sygn. akt [...] orzekł w pkt. I sentencji wyroku przepadek na rzecz Powiatu [...] motoroweru marki Romet Ogar, a w pkt. II zasądził od J.R. na rzecz powiatu [...] kwotę 160 zł tytułem zwrotu kosztów postepowania. Pismo skarżącego zatytułowane "Prośba" z dnia 2 maja 2016 r. (karta 26 akt administracyjnych) Sąd Okręgowy w Łodzi potraktował jako zażalenie od punktu 2 postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 30 października 2015 r. sygn. akt [...], co spowodowało zmianę tego punktu postanowieniem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 23 września 2016 r. sygn. akt [...]. Zatem postanowienie w zakresie pkt. I dotyczącego przepadku pojazdu uprawomocniło się wcześniej, a nie jak przyjęły organy w dniu 23 września 2016 r. Po uprawomocnieniu się pkt I postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 30 października 2015 r. sygn. akt [...] pojazd przeszedł na własność powiatu, co oznacza brak możliwości obciążenia skarżącego kosztami przechowywania pojazdu po tej dacie. Brak ustalenie daty uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 30 października 2015 r. sygn. akt [...] co do punktu I miało istotnym wpływ na prawidłowość obliczenia kosztów przechowywania pojazdu w świetle normy wynikającej z art. 130 ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Jak wyjaśnił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 2017 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1959/15 "(...)Wprawdzie z treści cytowanego powyżej art. 130 a ust. 10h wynika, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, to jednak ustawodawca wyraźnie stwierdził, że chodzi o koszty poniesione do zakończenia postępowania, czyli postępowania o stwierdzenie przepadku samochodu na rzecz powiatu. Jest to zrozumiałe, gdyż od daty uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku właścicielem pojazdu jest powiat, a skoro tak - to nie ma żadnych podstaw, aby kosztami tymi obciążać osobę niebędącą już właścicielem pojazdu. Z przepisem art.130 ust.10 h koresponduje ust.10f tego artykułu, z którego wynika, że do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu obowiązany jest starosta. W związku z tym argumentacja skarżącego kasacyjnie, że przejście prawa własności na inny podmiot - czyli powiat - powoduje, że od tej daty wszystkie koszty obciążają kolejnego właściciela, znajduje uzasadnienie w treści wskazanego przepisu. Trafnie też dla wykazania, co należy rozumieć pod pojęciem zakończenia postępowania, autor skargi kasacyjnej przywołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2015 r., sygn. I OPS 4/14 oraz uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2007 r., III CZP 47/07 i poczynione w tych uchwałach rozważania"

Uwzględniając powyższe rozważania podnieść również należy, że organy bezpodstawnie obciążyły skarżącego kosztami oszacowania pojazdu w kwocie 160 zł wynikającymi z umowy z dnia 29 grudnia 2016 r., kiedy to właścicielem pojazdu był już Starosta.

W ocenie sądu także termin złożenia wniosku o przepadek pojazdu nie powinien być nadmiernie wydłużony. W tym przypadku, jeśli przyjąć, jak uczyniły to organy, że skarżący został powiadomiony o konsekwencjach nieodebrania pojazdu w dniu 28 listopada 2012 r., wystąpienie do Sądu z pierwszym wnioskiem o przepadek pojazdu w dniu 24 września 2015 r., było bardzo opóźnione. Nie może jednak, w ocenie Sądu, skarżący ponosić negatywnych konsekwencji związanych z opieszałością, czy brakiem wymaganej staranności organu w procedurze, której konsekwencje wskazane są w art. 130a ust. 10h cytowanej ustawy. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 21 czerwca 2018 r., sygn. II SA/Ke 109/18 i podane tam orzecznictwo), nie może być tak, że organ nie robi nic przez pewien czas i dopiero potem występuje do sądu cywilnego, a następnie obciąża kosztami właściciela za cały okres przechowywania pojazdu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia sądowego.

Reasumując należy uznać, iż dokonana przez organy ocena stanu faktycznego jest przedwczesna, a to wobec braku jednoznacznego ustalenia właściciela przedmiotowego pojazdu. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia organy powinny przeprowadzić weryfikację twierdzeń strony skarżącej. Dopiero bowiem ustalenie, kto był właścicielem pojazdu w dacie wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi możliwe będzie wydanie orzeczenia nakładającego na konkretny podmiot obowiązku zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem oraz oszacowaniem wartości pojazdu.

W związku z powyższym należało uznać, iż organy dokonały błędnej wykładni przepisu art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym co kolei zdeterminowało zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego, a tym samym organy nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a które to naruszenia mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W konsekwencji dopuściły się także naruszenia zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględniając skargę uchylił decyzje organów obydwu instancji jako wydane z naruszeniem prawa materialnego i bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na jej wynik zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach sąd orzekł stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a.

d.cz.