Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 328/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant referent Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2007r. sprawy ze skargi J. C. i J. C. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie zaniechania dalszych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...]r. 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta S., na podstawie art. 35 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89, poz. 4141 ze zm. obecnie Dz.U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym/, odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia J. i W. małżonkom K. pozwolenia na nadbudowę, z przeznaczeniem na cele mieszkalne, istniejącego garażu i budynku mieszkalnego usytuowanych na działce nr [...] w S. przy ulicy [...]. Motywem tego rozstrzygnięcia był brak zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości, a to J. C., co w sytuacji zabudowy szeregowej, wedle organu, wykluczało uwzględnienie żądania inwestorów. Decyzją dnia [...]r. Wojewoda [...] uchylił tę decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Dostrzegł bowiem związanie organu architekoniczno-budowlanego zapisem planu zagospodarowania przestrzennego, przewidującego na tym terenie zabudowę szeregową, zatem brak oparcia dla wymogu zgody sąsiada , nadto brak wyczerpania zagadnienia ochrony interesów osób trzecich. Skargę na to rozstrzygnięcie Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z dnia 8 października 2002 r. /sygn. akt II SA/Ka 2881/00/ oddalił. Doszedł bowiem do przekonania, iż odpowiada ono prawu . W ocenie Sądu warunek uzyskania zgody właścicieli sąsiedniej nieruchomości nie istnieje, jeśli zważyć na fakt, iż sytuowanie budynku objętego postępowaniem w granicy działek wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto Sąd zwrócił w tym wyroku uwagę, że ów warunek został zniesiony w konsekwencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. W toku dalszego postępowania za konieczne uznał Sąd zbadanie przesłanek uregulowanych w art. 34 i art. 35 Prawa budowlanego, nadto ustalenie czy inwestycja nie będzie naruszać uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zwłaszcza dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi znajdujących się w budynku skarżącego.

Jeszcze przed wydaniem w/w wyroku, bo w dniu [...]r. Prezydent Miasta S., na podstawie m.in. art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 Prawa budowlanego zatwierdził projekt budowlany i udzielił małżonkom K. pozwolenia na nadbudowę istniejącego budynku oraz garażu przy ulicy [...] w S.. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że projektowana nadbudowa jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego na tym terenie adaptację i zakończenie budowy osiedla zabudowy szeregowej, dlatego nie wymaga zgody właścicieli sąsiednich nieruchomości. Nadto, że nie narusza interesów osób trzecich bo budynek małżonków C. jest tak usytuowany, iż od strony domu inwestorów znajduje się wyłącznie okno łazienki. W następstwie wniesionego od tej decyzji przez J. C. odwołania została ona utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...]z dnia [...]r. wydaną m.in. na podstawie art. 28. art. 32 ust. 4, art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego oraz § 12 ust. 8, § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140/. Organ odwoławczy doszedł do przekonania, iż inwestorzy spełnili wszelkie wymagane prawem budowlanym przesłanki, zatem słusznie organ pierwszej instancji udzielił im pozwolenia na budowę. Wskazał na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r., w którym za niekonstytucyjny uznano przepis § 12 ust. 6 cytowanego rozporządzenia wykonawczego w zakresie zastrzegającym wymóg zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości na budowę w granicy działek. Zwrócił też uwagę, iż zabudowę szeregową przewiduje obowiązujący plan zagospodarowania terenu, stąd – stosownie do brzmienia § 12 ust. 8 w/w rozporządzenia – zgoda owa nie jest wymagana. Podał też Wojewoda, iż przedmiotowa nadbudowa może częściowo ograniczać dostęp światła do łazienki w budynku skarżącego, bo łazienka nie jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi w rozumieniu § 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Dlatego nie może być mowy o zacienieniu sprzeciwiającym się spornej budowie.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody [...] J. C. zarzucił, że organy orzekające błędnie zinterpretowały żądania inwestorów, gdyż wniosek w pierwotnej wersji opiewał na nadbudowę poddasza użytkowego, zaś końcowo wydano decyzję zezwalającą na nadbudowę budynku i garażu. Nadto skarżący zwrócił uwagę, iż organy nie dostrzegły faktu, że sporna nadbudowa ma być zrealizowana na samowolnie wzniesionym poddaszu nad garażem, poza tym budzi jego zastrzeżenia kwestia dostosowania nadbudowy do istniejącej zabudowy. Naprowadził wreszcie na naruszenie jego interesów, bowiem mająca powstać ściana wysokości 14 metrów w sposób oczywisty zacieni jego budynek. W piśmie uzupełniającym nadto J. C. podniósł, iż organy nie uwzględniły Polskiej Normy w zakresie bezpiecznego funkcjonowania komina w jego budynku oddalonego o 4,7 m od nowobudowanej ściany o wysokości 14 m.

W następstwie rozpoznania tej skargi przedmiotowa decyzja Wojewody [...] została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 17 marca 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1120/01. W uzasadnieniu tego wyroku NSA wskazał, że Wojewoda swoje rozstrzygnięcie wydał nie rozpoznając sprawy w jej całokształcie, a jedynie w zakresie zarzutów podniesionych w odwołaniu, pomijając w uzasadnieniu swojej decyzji dokonania ustaleń faktycznych dotyczących istoty zagadnienia, jakim jest pozwolenie na budowę, a to przy uwzględnieniu treści art. 35 ust. 1, art. 33 ust. 2 i art. 34 ust. 1, 2 i 3 Prawa budowlanego. Podniósł, że w kontrolowanej decyzji nie dokonano oceny zgodności objętego postępowaniem zamierzenia inwestycyjnego z treścią obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Sądu niedostatecznie wyjaśniono też kwestię ochrony interesów osób trzecich. W tym względzie za błędny uznał wyrażony w uzasadnieniu decyzji pogląd, że nie może być mowy o ograniczeniu dopływu światła dziennego do łazienki J. C.. Wbrew stanowisku organu Sąd stwierdził, że "niepodobna wykluczyć aby ta sama osoba, przebywała w niej nie mniej niż 2 godziny na dobę". Wyraził Sąd pogląd, "iż co do zasady, w normalnym toku wykonywania czynności w łazience przebywa się dłużej w ciągu doby niż 2 godziny". Dlatego też kwestia zacienienia tego pomieszczenia podlega badaniu w ramach art. 5 ust. 2 pkt 2 lit. b Prawa budowlanego. Należało też ustalić zachowanie dalszych wymogów zastrzeżonych Prawem budowlanym i przepisami wykonawczymi, w tym usytuowania komina. Wyjaśnieniu powinna też podlegać kwestia legalności nadbudowy budynku inwestorów, na której miałaby powstać dalsza nadbudowa. Zwrócił też NSA uwagę na marginalne potraktowanie problemu harmonizacji rozpatrywanej inwestycji z istniejącą zabudową. Akcentowana w tym względzie przez organ odwoławczy uznaniowość organów administracji architektoniczno-budowlanych nie może być zdaniem Sądu dowolna. Problem ten wymaga dokonania pewnej oceny, w toku której należy wskazać jakie kryteria w tym zakresie organ wziął pod uwagę. W zabudowie szeregowej kwestia ta nabiera zdaniem Sądu szczególnego znaczenia "bowiem tego rodzaju zabudowa zakłada pewną unifikację obiektów, stąd każde odstępstwo jest wyłomem od koncepcji architektonicznej całości. Inwestorzy winni się z tym liczyć, zaś sąsiedzi mają prawo oczekiwać istotnej niezmienności tej architektury. Nadto istnieją reguły projektowania tego rodzaju kompleksów, które powinny dojść do głosu w przypadku dokonywania zmian w poszczególnych elementach zabudowy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy polecił też NSA zbadać w pierwszej kolejności stan spornej inwestycji, gdyż będzie on wyznaczał kierunek dalszego postępowania.

Jeszcze przed wydaniem tego wyroku, bo postanowieniem z dnia 21 maja 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 1120/01 NSA wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Wojewody [...]w przedmiocie pozwolenia na budowę, które to postanowienie zostało doręczone inwestorom małżonkom K. w dniu [...]r. /karta [...]akt II SA/Ka 1120/01/.

Po ponownym rozpoznaniu odwołania J.C. od w/w decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. /w następstwie uchylenia poprzedniej decyzji odwoławczej w/w wyrokiem NSA OZ w Katowicach z dnia 17 marca 2003r./ Wojewoda [...]decyzją z dnia [...]r. nr [...]uchylił to pozwolenie i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Skarga na to rozstrzygnięcie Wojewody wniesiona przez J. i W. małżonków K. została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 maja 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 1683/03 /karta [...]–[...]akt sądowych/.

Jeszcze przed wydaniem tego wyroku Prezydent Miasta S. rozpoznając po raz kolejny sprawę w przedmiocie pozwolenia na budowę, stwierdził podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...]r., że do zakończenia objętych wcześniejszym pozwoleniem robót budowlanych pozostało wykonanie wiatrołapu i otynkowanie nadbudowanej ściany usytuowanej w granicy z działką małżonków C.. Stwierdzono też w czasie tych oględzin odstępstwa od zatwierdzonego wcześniej projektu budowlanego w zakresie usytuowania schodów na poddasze budynku /schodów wewnętrznych/ oraz rozmieszczenia ścianek działowych /karta nr [...] akt organu I instancji część [...]/.

W tej sytuacji organ architektoniczno-budowlany pismem z dnia [...]r. /karta [...]w/w akt administracyjnych/ przekazał akta sprawy Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w S. "celem kontynuacji postępowania, zgodnie z właściwością". Stwierdził bowiem, że w ustalonym stanie zaawansowania robót budowlanych brak jest podstaw do orzekania w przedmiocie pozwolenia na budowę.

W toku postępowania przez organami nadzoru budowlanego organy te wydały kilka orzeczeń m.in. opartą na treści art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego decyzję z dnia [...] r. zobowiązującą inwestorów do przedstawienia projektu zamiennego wykonanych robót /karta [...] akt organu I instancji, część [...]/. Przyjął przy tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., iż decyzja ta nie weszła do obrotu i nie wywołała żadnych skutków prawnych, gdyż nie została nikomu doręczona. Z kolei postanowieniem z dnia [...]r. wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa budowlanego /karta [...], część[...]akt adm./ organ ten zobowiązał inwestorów J. i W. małżonków K. do przedłożenia ekspertyzy technicznej rozstrzygającej kwestię ewentualnego wpływu nadbudowy ich budynku na użytkowanie kominów w budynku mieszkalnym przy ul. [...], ze wskazaniem sposobu usunięcia ewentualnych nieprawidłowości. Postanowieniem tym wstrzymano też prowadzenie dalszych robót budowlanych. W wykonaniu tego obowiązku inwestorzy przedłożyli opracowanie z dnia [...]r. wykonane przez mgr inż. E. E., w którym stwierdzono, że sporna nadbudowa nie ma negatywnego wpływu na korzystanie z kominów na budynku nr [...] małżonków C.. Zastrzeżenia J. C. do tej opinii zostały opisane w protokole służbowym z dnia [...]r. Autor opinii ustosunkował się do tych zastrzeżeń w protokole służbowym z dnia [...]r., podtrzymując zawarte w opinii wnioski. W związku ze zgłoszonymi przez J. C. zastrzeżeniami co o opinii E. E. inwestorzy przedłożyli dodatkową opinię techniczną z dnia [...]r. wykonaną przez mgr inż. W. B., w której stwierdzono, że "nie zachodzi obawa, aby przy niesprzyjającym kierunku wiatru, u wylotu kominów budynku przy ul. [...] powstało nadciśnienie, które mogłoby spowodować pogorszenie tzw. "ciągu" w tychże kominach, bądź też spowodować cofanie się odprowadzanych spalin, dymu lub powietrza".

W tym stanie faktycznym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 105 § 1 i art. 104 kpa umorzył postępowaniem w sprawie robót budowlanych przy nadbudowie istniejącego budynku i garażu na działce nr [...]przy ul. [...] w S.. W następstwie wniesionego od tej decyzji przez małżonków C. odwołania została ona uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. W decyzji tej organ odwoławczy wskazał, że orzeczenie organu I instancji nie uwzględnia wytycznych zawartych w omówionym wyżej wyroku NSA z dnia 17 marca 2003 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 kpa ora art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał J. i W. małżonkom K. zaniechania dalszych robót budowlanych przy nadbudowie budynku mieszkalnego i garażu usytuowanych na działce nr [...]przy ul. [...] w S.. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zasadnicze objęte postępowaniem roboty budowlane zostały zrealizowane w dacie ważności pozwolenia na budowę Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. i z tego też względu brak jest podstaw prawnych do objęcia tych robót nakazem rozbiórki. Po utracie ważności pozwolenia na budowę zrealizowano jedynie roboty wykończeniowe dla których nie było wymagane pozwolenie na budowę. Stanowiły one też roboty zabezpieczające budynek. Ich wykonanie nie naruszało interesu osób trzecich i leżało w słusznym interesie inwestorów. Zdaniem organu I instancji wykonana w [...]r. nadbudowa garażu małżonków K. była legalna. Stwierdził również organ, że nie było wymagane analizowane zacienienia łazienki w budynku nr [...], gdyż nie stanowi ona pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi. Powołując się na złożone do akt opinie uprawnionych rzeczoznawców PINB w S. stwierdził, że zrealizowana nadbudowa nie wpływa niekorzystnie na bezpieczeństwo korzystania z kominów w budynku małżonków C.. Dalsze i dokładne wyjaśnienie tej kwestii nie było przy tym możliwe, gdyż małżonkowie C. nie wyrazili zgody na konieczne w takiej sytuacji oględziny ich budynku. Powołując się na treść art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego organ orzekający wyraził też pogląd, że inwestorzy będą mogli przystąpić do użytkowania nabudowanego budynku po uzyskaniu takiego pozwolenia w drodze decyzji, bez konieczności przedstawienia projektu zamiennego.

W odwołaniu od tego orzeczenia J. i J. C. zakwestionowali treść uzasadnienia decyzji. Podnieśli, że organ orzekający nie odniósł się do faktu kontynuowania robót po ich wstrzymaniu przez NSA, co stanowi naruszenie art. 50a ust. 2 Prawa budowlanego. Zakwestionowali też stwierdzenie, że inwestorzy mogą przystąpić do korzystania z nadbudowanego obiektu po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie. Powołując się na dołączone do odwołania fotografie stwierdzili, że nie został dochowany wynikający z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania wymóg dostosowania nadbudowy do istniejącej zabudowy sąsiedniej.

[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia organu niższej instancji co do stanu zaawansowania robót w dniu [...]r., kiedy to doręczono inwestorom postanowienie NSA z dnia 21 maja 2001 r. o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz co do charakteru robót wykonanych po tej dacie, a nadto co do możliwości wydania w stosunku do tych robót orzeczenia opartego na treści art. 50a pkt 2 Prawa budowlanego. Dokonując oceny stanu faktycznego sprawy z punktu widzenia treści § 57 ust. 2, § 92 ust. 1 i § 93 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych doszedł organ odwoławczy do przekonania, że nie może mieć w sprawie znaczenia kwestia zacienienia okna w łazience budynku nr [...], która nie jest pomieszczeniem przeznaczonym na chociażby czasowy pobyt ludzi. Zrelacjonował też organ II instancji przebieg i wyniki postępowania w części dotyczącej przesłaniania kominów w budynku małżonków C. potwierdzając, że dokonana nadbudowa nie ma wpływu na prawidłowe użytkowanie tych kominów. Ustosunkowując się do zarzutu niedostosowania formy architektonicznej spornej nadbudowy do zabudowy otaczającej, organ odwoławczy stwierdził, że na obecnym etapie postępowania zarzut ten nie mógł być już uwzględniony, gdyż odstępstwo to nie stanowi naruszenia przepisów techniczno-budowlanych o jakich mowa w art. 7 Prawa budowlanego i nie kwalifikuje się do wad budowlanych obiektu. Nie wpływa również na zapewnienie wymagań o jakich mowa w art. 5 tego Prawa. Nadbudowany budynek ma estetyczny wygląd i nie powoduje oszpecenia otoczenia. Podtrzymał również organ II instancji ustalenie, że do pierwszej nadbudowy garażu na działce małżonków K. doszło legalnie i nadbudowa ta została zatwierdzona przez uprawnione do tego organy, zaś budynek i garaż został odebrany i przekazany w takim stanie małżonkom K. przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową protokołem z dnia [...]r. W konsekwencji stanął [...]WINB w K. na stanowisku, że orzeczony nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych stanowi w świetle przepisów Prawa budowlanego legalizację dotychczas wykonanych przez małżonków K. robót budowlanych. Wobec zakończenia tych robót inwestorzy powinni wystąpić jeszcze w związku z art. 51 ust. 7 i art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego o wydanie pozwolenia na użytkowanie nadbudowanej części budynku.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję [...]WINB w K. z dnia [...]r. J. i J. małżonkowie C. zakwestionowali jej uzasadnienie stwierdzając, że wydane pozwolenia na użytkowanie nadbudowanej części budynku, o którym to pozwoleniu jest mowa w tym uzasadnieniu, nie rozwiąże "powstałych nieprawidłowości, a wręcz je pogłębi". Zarzucili, iż organ odwoławczy zaakceptował "opinię a nie ekspertyzę", w której nie ustosunkowano się do zarzutu naruszenia Normy Budowlanej PN/89/B-10425. Naruszenie tej normy stwarza zaś zagrożenie dla ich życia, a to w sytuacji gdy komin w ich budynku odprowadza spaliny z gazowego pieca c.o. oraz "Junkersa" c.w. w łazience. Nie został też uwzględniony zarzut naruszenia ich interesu prawnego w następstwie zacienienia ich łazienki i obniżenia wartości ich nieruchomości. Zaskarżona decyzja nie respektuje również postanowienia NSA z dnia 21 maja 2001 r. o wstrzymaniu robót budowlanych. Nie zostały spełnione nadto zawarte w decyzji o warunkach zabudowy wymogi w zakresie uwzględnienia i dostosowania nadbudowy do zabudowy już istniejącej. Zgłosili też skarżący wątpliwości co do bezstronności organów w dotychczasowym postępowaniu administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do przedstawionych w skardze zarzutów powtórzył w ogólnym zarysie argumentację zaprezentowaną wcześniej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Decyzje organów obu instancji ostać się zdaniem Sądu nie mogą aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi zasługują na uwzględnienie. Rozstrzygając w granicach danej sprawy i nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi Sąd doszedł do przekonania, że decyzje te zostały wydane bez należytego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej załatwienia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na jej wynik w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a./. Sąd miał przy tym na uwadze, że kwestionując uzasadnienia decyzji organów obu instancji skarżący zakwestionowali faktycznie również ich osnowy. Obowiązujące przepisy nie przewidują bowiem możliwości wzruszenia jedynie samych uzasadnień decyzji. Wobec stwierdzonego podczas oględzin w dniu [...]r. stanu zaawansowania prac związanych ze sporną nadbudową zasadnie uznał organ architektoniczno budowlany za bezprzedmiotowe dalsze prowadzenie postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Postępowanie to powinien jednak zakończyć przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, zgodnie z treścią art. 105 § 1 kpa, czego jednak nie uczynił. Uchybienie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy skoro żadna ze stron nie żądała kontynuowania postępowania przed organami architektoniczno-budowlanymi ani też nie kwestionowała wszczęcia postępowania przez organy nadzoru budowlanego, jakkolwiek formalnie z naruszeniem treści art. 61 § 4 kpa strony nie zostały o wszczęciu takiego postępowania powiadomione.

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zasadnie zdaniem Sądu organy te prowadziły to postępowanie na podstawie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. W tym względzie Sąd nie podziela stanowiska skarżących co do ziszczenia się podstaw wydania decyzji opartej na treści art. 50a tego Prawa, jakkolwiek w tym zakresie organ I instancji nie zawarł w swojej decyzji żadnego stanowiska, zaś stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji jest mało czytelne i nieprecyzyjne. Podstawy wydania decyzji o jakich mowa w art. 50a prawa budowlanego zostały w tym przepisie jednoznacznie określone. W rozpatrywanej sprawie zdaniem Sądu podstawy te nie zachodzą bo nie zostało wykazane a nawet odnoszone aby inwestorzy wykonywali jakieś prace budowlane po wydaniu postanowień o wstrzymaniu robót budowlanych, opartych na treści art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego /przypadek wydania postanowień o jakich mowa w art. 48 ust. 2 lub art. 49b ust. 2 w ogóle bowiem nie zachodził/. Wtedy bowiem nie miałoby zdaniem Sądu znaczenia czy roboty te polegały na budowie i czy w następstwie ich przeprowadzenia powstała wyodrębniona część obiektu budowlanego. Z treści art. 50a pkt 2 wynika bowiem obowiązek wydania również decyzji o doprowadzeniu obiektu budowlanego do stanu poprzedniego. Mogłoby to polegać np. m.in. na nakazie usunięcia tynków, podłóg, pokrycia więźby dachowej czy też płytek ceramicznych ze ścian budynku, jeżeli takie elementy obiektu powstałyby w następstwie robót realizowanych pomimo ich wstrzymania postanowieniem o jakim w tym przepisie mowa. Dyspozycji art. 50a Prawa budowlanego nie wypełnia natomiast zdaniem Sądu sytuacja gdy roboty budowlane są prowadzone pomimo wstrzymania przez sąd wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. W takiej bowiem sytuacji zgodzić się trzeba ze stanowiskiem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że likwidacja następstw takich robót zależy m.in. od tego czy polegają one na budowie, czy też stanowią one inny rodzaj robót budowlanych oraz czy w następstwie ich realizacji doszło do powstania obiektu budowlanego, względnie jego części. W tym względzie zgodzić się też trzeba ze stanowiskiem tego organu, że w niniejszej sprawie z uwagi na rodzaj i zakres robót zrealizowanych przez inwestorów po doręczeniu im w dniu [...]r. postanowienia NSA z dnia 21 maja 2001 r. o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, nie stanowiły one budowy o jakiej mowa w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. W konsekwencji ich legalizacja, jak i legalizacja robót wykonanych wcześniej w oparciu o pozwolenie na budowę później uchylone, mogła nastąpić w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

Wobec wyeliminowania z obiegu prawnego pozwolenia na budowę postępowanie przed organami nadzoru budowlanego powinno zmierzać do stwierdzenia czy wykonane przez małżonków K. roboty budowlane doprowadziły do wykonania obiektu budowlanego odpowiadającego obowiązującemu prawu /w sytuacji gdy w chwili wszczęcia postępowania przed organami nadzoru roboty te były już zakończone/. W praktyce sprowadza się to do odpowiedzi na pytanie czy otrzymaliby oni pozwolenie na realizację spornego obiektu w wykonanym kształcie, gdyby z takim wnioskiem wystąpili. Sytuacja inwestorów, którzy wykonywali roboty budowlane bez pozwolenia, czy też w oparciu o pozwolenie, które zostało wyeliminowane następnie z obrotu prawnego, nie może być bowiem zdaniem Sądu korzystniejsza niż inwestorów, którzy starają się dopiero o pozwolenie względnie którzy realizują budowę zgodnie z obowiązującym pozwoleniem. W przypadku negatywnej odpowiedzi na powyższe pytanie organy orzekające powinny odpowiedzieć w dalszej kolejności na pytanie co należy w zrealizowanym obiekcie zmienić aby odpowiadał on obowiązującym przepisom, w tym techniczno- budowlanym o jakich mowa w art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 1 Prawa budowlanego, przy jednoczesnym zapewnieniu wymagań o jakich w tym przepisie mowa, m.in. dotyczących poszanowania, występujących na obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich /art. 5 ust. 1 pkt 9/. Dla uzyskania tych odpowiedzi nie jest przy tym wykluczone nałożenie na inwestorów konkretnych obowiązków, których wykonanie pozwoli na wyjaśnienie istniejących w tym względzie wątpliwości. Jest to możliwe przez wydanie orzeczeń o jakich mowa w art. 50 ust. 3 lub art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Wydanie decyzji opartej na treści art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego następuje zaś jedynie wtedy /pomijając sytuację określoną w art. 51 ust. 5/ gdy nie jest możliwa legalizacja wykonanych robót budowlanych lub też gdy inwestor z takiej legalizacji rezygnuje. Przewidziana w tym przepisie możliwość wydania decyzji o nakazie zaniechania dalszych robót budowlanych o czym orzeczono zaskarżoną decyzją /w zw. z art. 51 ust. 7/ dotyczy przy tym zdaniem Sądu tylko takich sytuacji gdy inwestor nie zrealizował swojego zamierzenia inwestycyjnego w całości ale z dalszych robót rezygnuje a jednocześnie brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki zrealizowanego w następstwie tych robót obiektu budowlanego lub jego części, bądź do wydania orzeczenia o doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego. Wydanie decyzji o nakazie zaniechania dalszych robót budowlanych nie kończy zdaniem Sądu w żadnym wypadku postępowania w przedmiocie ich legalizacji m.in. poprzez możliwość użytkowania powstałego w następstwie dokonanych robót obiektu lub jego części. Już tylko z tego względu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem treści art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 Prawa budowlanego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1a. W tym względzie należy też stwierdzić, że wbrew stanowisku zawartemu w zaskarżonej decyzji z treści art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego nie wynika podstawa ubiegania się o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego zrealizowanego w następstwie robót budowlanych, których kontynuacji zakazano. Z żadnego przepisu prawa nie wynika aby możliwe było zastosowanie w tym wypadku w drodze "analogii" art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, co sugeruje organ odwoławczy. Nawet gdyby przyjąć taką koncepcję to wówczas należałoby nałożyć obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie /zgodnie z art. 51 ust. 4/, czego organy obu instancji nie uczyniły. W konsekwencji brak jest zdaniem Sądu podstawy prawnej do wydania w takiej sytuacji decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Oznacza to, że zaskarżona decyzja, wbrew intencjom organów obu instancji, nie otwiera inwestorom drogi do użytkowania objętego postępowaniem obiektu budowlanego.

W świetle aktualnie obowiązującej treści prawa budowlanego brak jest zdaniem Sądu jednoznacznego uregulowania pozwalającego na odpowiedź na pytanie, jak w takiej sytuacji postępowanie legalizacyjne miałoby się zakończyć /pomijając sytuacje o jakich mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1/. Świadczy to co najmniej o przeoczeniu prawodawcy czy też o oczywistej jego niestaranności w tworzeniu prawa przy kolejnych nowelizacjach Prawa budowlanego, zawierających coraz bardziej kazuistyczne unormowania, coraz częściej ze sobą niespójne. W takiej sytuacji wykładnia tego Prawa musi opierać się m.in. na przyjęciu założenia racjonalnego działania prawodawcy. Przy takim założeniu jedyna możliwa decyzja jaka powinna być w niniejszej sprawie wydana powinna opierać się zdaniem Sądu na treści art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Decyzja taka powinna poprzedzać przy tym decyzję o jakiej mowa w art. 51 ust. 3 tego Prawa. Decyzje te w miarę potrzeby mogą być przy tym poprzedzone /i najczęściej powinny/ postanowieniami o jakich mowa w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Po zakończeniu postępowania legalizacyjnego inwestor powinien bowiem dysponować zdaniem Sądu takimi orzeczeniami i dokumentacją w oparciu o które można by jednoznacznie stwierdzić, jaki ostatecznie kształt zrealizowanego obiektu budowlanego lub jego części został przez organy zaakceptowany, czyli uznany za odpowiadający obowiązującym przepisom – legalny. Postać – kształt zalegalizowanego obiektu powinna przy tym wynikać w jednoznaczny sposób z zaakceptowanych w postępowaniu legalizacyjnym dokumentów. Okoliczność ta nie wynika zaś z decyzji opartej na treści art. 51 § 1

pkt 1 Prawa budowlanego, gdyby przyjąć, że decyzja o nakazie zaniechania dalszych robót budowlanych kończy pozytywnie dla inwestora postępowanie legalizacyjne, tj. w sposób umożliwiający mu korzystanie z objętego tym postępowaniem obiektu lub jego części. Chodzi przy tym co najmniej o dokumenty o jakich mowa w art. 60 /w zw. z art. 3 pkt 13 i 14/ Prawa budowlanego, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany przechowywać zgodnie z treścią art. 63 tego Prawa. Dopiero w stosunku do takiego obiektu lub jego części możliwe jest dokonanie zgłoszenia o zamiarze przystąpienia do jego użytkowania – zgodnie z treścią art. 54 i art. 57. Jak już bowiem stwierdzono, wbrew stanowisku organu odwoławczego, brak jest w takiej sytuacji podstawy prawnej do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, w której możliwe byłoby ewentualne rozstrzygnięcie tych wszystkich kwestii.

Przechodząc do zasadniczej w zakresie meritum kwestii, czy w wyniku wykonania spornych robót budowlanych powstał obiekt zgodny z obowiązującym prawem należy stwierdzić, że zdaniem Sądu w tym zakresie sprawa nie została należycie wyjaśniona i rozważona do końcowego jej rozstrzygnięcia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na jej wynik w zrozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy p.p.s.a. W tej materii istotne zastrzeżenia budzi zdaniem Sądu kwestia dotycząca poszanowania występujących na obszarze oddziaływania spornego obiektu uzasadnionych interesów skarżących /w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego/. Chodzi mianowicie o wpływ nadbudowy na funkcjonowanie kominów w budynku skarżących oraz na naturalne oświetlenie pomieszczeń w tym budynku przeznaczonych na pobyt ludzi. Odnośnie kominów zgodzić się zdaniem Sądu trzeba ze stanowiskiem organu odwoławczego wyrażonego tylko zdawkowo i to dopiero w odpowiedzi na skargę, że powoływana przez skarżących Norma Budowlana PN-8/B-10425 nie została w stanie faktycznym niniejszej sprawy naruszona. Należy w tym przedmiocie zważyć, że skarżący w zasadzie od początku postępowania podnosili naruszenie tej konkretnej normy, a pomimo tego, ani w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji ani też w opiniach biegłych /w rozumieniu art. 84 § 1 kpa/ mgr inż. E. E. i mgr inż. W. B., z których dowód organy te dopuściły m.in. jakby się wydawało dla wyjaśnienia tego konsekwentnego zarzutu skarżących, do kwestii tej wprost się nie odniesiono. Takie postępowanie narusza zdaniem Sądu w oczywisty sposób podstawowe zasady postępowania wyrażone w art. 7 i 8 kpa. W opiniach tych oraz w decyzjach akcentowano bowiem jedynie niewątpliwie istotną w sprawie z punktu widzenia art. 5 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego kwestię, że nadbudowany budynek nie wpływa niekorzystnie na funkcjonowanie kominów w budynku skarżących. Wbrew odmiennemu stanowisku skarżących w świetle zgromadzonego dotychczas w sprawie materiału dowodowego brak jest przy tym zdaniem Sądu podstaw do zakwestionowania takiego ustalenia. W tym względzie za chybione należy uznać zdaniem Sądu zarzuty skarżących, że opracowania tych biegłych nie mogą mieć mocy dowodowej z tego powodu, że zostały nazwane opiniami a nie ekspertyzami. To stanowisko skarżących nie posiada zdaniem Sądu oparcia w obowiązujących przepisach, których zresztą skarżący nie powołali. Decydujące znaczenie ma w tym względzie treść tych opracowań oraz okoliczność, że zostały one wykonane przez osoby posiadające specjalne wiadomości w rozumieniu art. 84 § 1 kpa oraz uprawnienia budowlane o jakich mowa w art. 13 ust. 1 Prawa budowlanego, uprawniające je do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Z żadnego przepisu prawa nie wynika zdaniem Sądu aby nie były one uprawnione do wydania spornych opinii.

Jak już jednak podniesiono w opiniach tych nie odniesiono się wprost do powoływanej przez skarżących Polskiej Normy. Norma ta stanowi zaś obowiązujące prawo, któremu obiekt budowlany powinien odpowiadać zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a to w sytuacji gdy do norm tych odsyła wprost treść § 140 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z dnia

12 kwietnia 2002 r. W konsekwencji doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oznacza powinność respektowania również Polskich Norm. Zdaniem Sądu powoływana przez skarżących Polska Norma PN-89/B-10425 nie została jednak naruszona z tego względu, że wymóg aby wylot komina na budynku skarżących znajdował się ponad płaszczyzną wyprowadzoną pod kątem 12o w dół od poziomu najwyższej przeszkody /zasłony/ dla kominów znajdujących się w odległości od 3 do 10 m od tej przeszkody przy dachach stromych /rysunek 4c tej Normy – dołączony do odwołania skarżących z dnia [...]r./, obowiązuje wówczas gdy budynek niższy przylega bezpośrednio do ściany budynku wyższego stanowiącego przeszkodę /co wynika wyraźnie z w/w rysunku/. Należy podzielić zatem w tym względzie stanowisko biegłego E. E. uwidocznione w protokole służbowym organu I instancji z dnia [...]r. Opisana w tej normie sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi gdy wysokość garażu skarżących przylegającego do ściany nadbudowywanego budynku małżonków K. jest znacznie niższa niż poziom dachu budynku skarżących, na którym usytuowane są ich kominy. Oznacza to, że miedzy nadbudowywanym budynkiem a dachem budynku mieszkalnego skarżących istnieje na znacznej wysokości wolna przestrzeń umożliwiająca cyrkulację powietrza. Wyraźnie jest tez o tym mowa w opinii technicznej biegłego W. B..

Sytuacja w tym względzie mogłaby się jednak zmienić gdyby skarżący nadbudowali swój garaż do poziomu budynku mieszkalnego, do czego mają niewątpliwie prawo, gdyż sporny budynek małżonków K. usytuowany jest w granicy i skarżący mogą swój budynek do niego dobudować, w zgodzie z treścią § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Takiego zamiaru i związanych z nim zastrzeżeń skarżący jednak nie zgłaszali.

Zamiar taki wykluczałby przy tym możliwość podtrzymywania jednocześnie przez skarżących zarzutu naruszenia sporną nadbudową ich uzasadnionego interesu związanego z zapewnieniem dostatecznego naturalnego oświetlenia ich pomieszczeń w budynku. Okna w ich budynku od strony budynku nadbudowywanego nie mogłyby bowiem wówczas istnieć. Obu tych zarzutów jednocześnie zatem zgłosić nie mogą. Wracając jeszcze do zarzutu naruszenia spornej Polskiej Normy PN-89/B-10425 należy zaakcentować, że ewentualna przyszła ocena naruszenia tej normy musiałaby uwzględniać okoliczność, iż wysokość komina /lub kominów/ skarżących powinna również tej normie odpowiadać, co dotychczas nie zostało w dostateczny sposób ustalone, m.in. z powodu zachowania skarżącej /zobacz treść w/w protokołu służbowego z dnia [...]r./. Gdyby w przyszłości zachodziła potrzeba potwierdzenia tego ustalenia a skarżący to uniemożliwiali, to takie zachowanie, należycie udokumentowane w zw. z treścią art. 79, art. 85 i art. 67 kpa, organy orzekające powinny przy ocenie dowodów /art. 80 kpa/ poczytać na ich niekorzyść.

Odnośnie zarzutu naruszenia uzasadnionego interesu skarżących w zakresie umożliwienia naturalnego oświetlenia ich łazienki, usytuowanej od strony rozbudowywanego budynku, Sąd podziela w całości stanowisko zajęte w tym względzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stanowisko to znajduje pełne potwierdzenie w powołanych tam przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wynika z nich, że pomieszczenia łazienek nie korzystają z ochrony o jakiej mowa w § 13, § 57 i § 60 tego rozporządzenia. W tym przedmiocie w niniejszej sprawie Sąd nie jest związany stanowiskiem wyrażonym w wyroku NSA Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 17 marca 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1120/01, a to z tego względu, że został on wydany w sprawie o pozwolenie na budowę, toczącej się na etapie postępowania administracyjnego przed organami architektoniczno-budowlanymi, a nie w sprawie rozpatrywanej przez organy nadzoru budowlanego. Nie mamy zatem zdaniem Sądu do czynienia z tożsamością sprawy, a tylko w takiej sytuacji miałaby zastosowanie treść art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./. Sąd nie podziela zajętego w tym wyroku stanowisku, że w łazience te same osoby przebywają co najmniej 2 godziny w ciągu doby, który to wymóg pozwalał /według treści § 4 pkt 2 warunków technicznych z 14 grudnia 1994 r./ i pozwala /zgodnie z treścią § 4 pkt 2 warunków technicznych z 12 kwietnia 2002 r./ na zaliczenie pomieszczenia do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w rozumieniu § 3 i § 57 tego ostatniego aktu prawnego.

Należy jednak zdaniem Sądu podnieść, że kwestia naturalnego oświetlenia łazienki skrzących nie wyczerpuje całości zagadnienia ochrony uzasadnionych ich interesów w zakresie zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń na pobyt ludzi w ich budynku, związanego ze sporną nadbudową. Skoro bowiem ściana budynku skarżących jest usytuowana od rozbudowywanego budynku pond 4 metry to teoretycznie skarżący mogliby zrealizować w tej ścianie okna nie tylko w łazience ale i w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi. Okoliczności tej jednak nie podnosili, a dotychczasowe usytuowanie okien w ich budynku najprawdopodobniej odpowiada najbardziej ich uzasadnionym interesom.

Brak jest też podstaw do przyjęcia, że uzasadniony interes skarżących został naruszony w następstwie niedostosowania formy architektonicznej spornej zabudowy do zabudowy otaczającej, co prowadzi w konsekwencji do obniżenia wartości ich nieruchomości. Nawet gdyby istotnie tak było /twierdzenie to nie zostało bowiem w żaden sposób wykazane - opiera się ono raczej na subiektywnych odczuciach skarżących/, to ochrona takiego interesu nie wynika z konkretnych przepisów prawa. Tym samym nie może mieć znaczenia w postępowaniu legalizacyjnym. W tym względzie skarżący nie mogą się też powoływać skutecznie zdaniem Sądu ani na decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...]r. ani na omówiony wyżej wyrok NSA z dnia 17 marca 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1120/01. W następstwie uchylenia wydanego na podstawie decyzji o warunkach pozwolenia na budowę i bezprzedmiotowość postępowania co do tego pozwolenia, decyzja o warunkach zabudowy przestała obowiązywać. Zgodnie z jej pkt [...] była ona bowiem ważna do [...]r. Wobec złożenia do tej daty wniosku o wydanie pozwolenia na budowę jej ważność została "skonsumowana" i trwała ale tylko przez czas prowadzenia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Z chwilą przekazania sprawy organom nadzoru budowlanego, jej postanowienia te organy nie wiążą. Gdy jednocześnie zważy się, że z obowiązujących w dacie wydawania zaskarżonej decyzji przepisów Prawa budowlanego nie wynikał obowiązek dostosowania formy architektonicznej obiektów do krajobrazu i otaczającej zabudowy /statuowany wcześniej w art. 4 tego Prawa/, to kwestia ta mogłaby mieć znaczenie w postępowaniu legalizacyjnym tylko gdyby wynikała z innych przepisów prawa.

W szczególności konkretne wymagania w tym zakresie mogłyby wynikać z prawa miejscowego w postaci miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym jak to wynika z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 80 poz. 712 ze zm./ określa się m.in. warunki zabudowy terenu. Warunki takie stanowiłyby zatem zdaniem Sądu prawo, do zgodności z którym, należałoby doprowadzić sporne roboty budowlane zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy ustali zatem organ orzekający czy dla terenu objętego postępowaniem obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania, a jeżeli tak to czy normuje on i jak, tę kwestię. Gdyby takie unormowania zawierał, to wezmą je organy orzekające pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jak już podniesiono z uwagi na wydanie w/w wyroku NSA z dnia 17 marca 2003 r. w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę, ani organy orzekające ani Sąd rozpatrujący niniejszą skargę nie są nim związani. Przedstawione w tym wyroku trafne rozważania co do sharmonizowania spornej nadbudowy z zabudową sąsiednią, powinny zaś organy orzekające niewątpliwie wykorzystać, gdyby wymóg takiej harmonizacji wynikał z obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Wtedy też dla rozstrzygnięcia tej kwestii należałoby dopuścić zdaniem Sądu dowód z opinii biegłego.

Zdaniem Sądu w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego za prawidłowe należy uznać stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wcześniejsza nadbudowa garażu małżonków K. została dokonana zgodnie z prawem. Potwierdza to również treść wypowiedzi skarżącej na rozprawie sądowej.

Aby dodatkowo nie komplikować sprawy, Sąd zaakceptował stanowisko organu I instancji co do bytu prawnego decyzji tego organu z dnia [...]r.

Z przedstawionych wyżej względów decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c oraz art. 135 ustawy p.p.s.a.

W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 tej ustawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustali organ I instancji w pierwszej kolejności czy obowiązuje dla działek stron plan zagospodarowania przestrzennego, a jeżeli tak, to czy zawiera on i jakie unormowanie w zakresie harmonizacji zabudowy.

Gdyby skarżący podtrzymywali w dalszym ciągu zarzut naruszenia Polskiej Normy PN-89/B-10425 przy jednoczesnym zgłoszeniu zamiaru nadbudowy swojego garażu to zajdzie potrzeba dopuszczenia dowodu z opinii biegłego /nie można wykluczyć opinii uzupełniającej/ dla rozstrzygnięcia czy istotnie norma ta zostałaby naruszona przy założeniu odpowiadającej tej normie wysokości kominów w budynku skarżących. Wydaje się, iż w imię wspólnych korzyści /nie mówiąc już o dobrosąsiedzkich stosunkach /w tym względzie strony powinny dojść do porozumienia, które ewentualnie miałoby znaczenie prawne i mogłoby mieć wpływ na treść wydawanych w przyszłości orzeczeń/ porozumienie nie mogłoby bowiem zmieniać obowiązującego prawa/. Próbę ugodowego załatwienia niektórych spornych kwestii mogłyby też podjąć organy orzekające.

Po ustaleniu jaki kształt nadbudowy byłby zgodny z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wydadzą organy opartą na tym przepisie decyzję określającą konkretne obowiązki, których wykonanie doprowadzi wykonane roboty do przedmiotowej zgodności. Gdyby takie roboty nie były wymagane to nałożą organy a inwestorów obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zawierającego inwentaryzację wykonanych prac. Nie jest przy tym wykluczone aby w tym celu został wykorzystany w całości czy też w części projekt stanowiący podstawę wydanego wcześniej pozwolenia na budowę. Chodzi o to, co już Sąd podniósł wcześniej, aby z projektu tego wynikało w jednoznaczny sposób w jakim konkretnym kształcie wykonane roboty zostały uznane za zgodne z prawem – zalegalizowane. Po wykonaniu tego obowiązku wydadzą organy orzekające decyzję o jakiej mowa w art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego. Jeżeli byłaby to decyzja o jakiej mowa w art. 51 ust. 3 pkt 1, to w jej następstwie inwestorzy mogliby dokonać zawiadomienia o jakim mowa w art. 54 ustawy, a w dalszej kolejności przystąpić do użytkowania nadbudowanej części obiektu.