Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2929/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 1 i 2, art 6 ust 1 pkt 1 lit c, art 13 ust 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2067
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy skreślenia z rejestru zabytków oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2019 r., znak:

[...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (zwany dalej także "Ministrem"), działając na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 7 pkt 1, art. 13 ust. 1, 5 i 6 i art. 89 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jednolity Dz. U. z 2018 poz. 2067 ze zm., dalej jako: "u.o.z.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku Pana M. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...] odmawiającą skreślenia z rejestru zabytków budynku mieszkalnego - dawnej oficyny, położonej na działce o nr ew. [...] w m. W., gm. K.

Do wydania zaskarżonej decyzji Ministra doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Jak wynika z akt sprawy, Wojewódzki Konserwator Zabytków w P. decyzją z dnia [...] marca 1969 r., [...], wpisał do rejestru zabytków, pod numerem [...], dom mieszkalny /dawną oficynę/ w W., powiat K. W uzasadnieniu wskazano, że została ona wzniesiona zapewne w I połowie XIX w. i stanowi przykład architektury późnoklasycystycznej.

Pismem z [...] stycznia 2019 r. M. S. – właściciel nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej nr [...] (zwany dalej także "skarżącym"), składając odwołanie od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., nakazującej przeprowadzenie robót budowlanych - zabezpieczających przedmiotowy budynek, jednocześnie wystąpił o skreślenie ww. obiektu z rejestru zabytków. Do wniosku załączył "Ocenę stanu technicznego budynku mieszkalnego" autorstwa mgr inż. Sz. S. z września 2018 r.

Następnie Minister pismem z 15 lutego 2019 r., zwrócił się do Narodowego Instytutu Dziedzictwa - Oddział Terenowy w P. (dalej również: "NID"), z prośbą o wydanie specjalistycznej opinii w sprawie zasadności wniosku o skreślenie z rejestru zabytków ww. nieruchomości.

Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego, Minister decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...], odmówił skreślenia budynku mieszkalnego, dawnej oficyny, położonej na działce nr [...] w W., gm. K. z rejestru zabytków. Rozstrzygnięcie to zostało podjęte po rozpatrzeniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, na który składa się ww. opinia.

Organ oparł się na opinii NID, przekazanej Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego pismem z 22 maja 2019 r. (sporządzonej na podstawie oględzin dokonanych w dniu 22 marca 2019 r.), w której wskazano, że dawna oficyna jest integralnym elementem zespołu pałacowo-parkowego w W. Budynek został wzniesiony w I połowie XIX w. przez S. R. i znajduje się w południowo-zachodniej części dziedzińca pałacowego.

Oficyna została zbudowana na planie prostokąta, w konstrukcji murowanej, nakryta dachem naczółkowym. Obiekt ten jest częściowo podpiwniczony. Układ wnętrza został wtórnie przebudowany, dwutraktowy, z sienią umieszczoną na osi (pierwotnie przejściową). Elewacje zewnętrzne są otynkowane. Ściana północna - pierwotnie frontowa, w centralnej części zaakcentowana płytkim pseudoryzalitem posiadała trójosiowy, drewniany ganek. W latach 70. i 80. XX w. przeprowadzono szereg zmian, podczas których m.in. rozebrano północny ganek, a otwór drzwiowy zamurowano. Nowe wejście z murowanym gankiem (obecnie częściowo rozebranym) wykonano w elewacji południowej. Elewację zachodnią całkowicie przebudowano w 1988 r. i pozbawiono detalu. Ponadto wymieniono stolarkę okienną oraz zamurowano część otworów okiennych w ścianie północnej.

Jak ustalono - budynek oficyny posiada cechy stylowe, typowe dla późnoklasycystycznego budownictwa z początku XIX w. ze skromnym detalem architektonicznym w postaci szerokiego gzymsu międzykondygnacyjnego i wydatnego gzymsu pod naczółkiem na ścianie wschodniej oraz gzymsu wieńczącego na ścianach podłużnych. Obiekt ten pierwotnie mieścił również pomieszczenia gospodarcze, spiżarnie i pokoje dla służby. Po parcelacji majątku został przebudowany i zaadaptowany na dom mieszkalny w gospodarstwie rolnym. Przedmiotowa nieruchomość od 1994 r. pozostaje nieużytkowana.

W znacznej części zachowała się autentyczna konstrukcja budynku, a dokonane przebudowy nie doprowadziły do nieodwracalnych zmian formy zewnętrznej, które mogłyby się przyczynić do utraty wartości zabytkowej. Wciąż zachowały się oryginalne materiały budowlane i elementy konstrukcji, których stan techniczny można określić w większości jako zły. Więźba dachowa jest mocno skorodowana i nadaje się niemal w całości do wymiany. Ściany wewnętrzne budynku, niektóre bez powiązania z istniejącymi ścianami obwodowymi kwalifikują się do bezzwłocznego remontu. Zauważono ubytki w spoinach w obrębie fundamentów. W opinii zalecono również wykonanie analiz statyczno-wytrzymałościowych w celu wykazania możliwości wykorzystania zachowanych elementów.

W ocenie NID nieruchomość, pomimo złego stanu technicznego nie utraciła jednak swoich wartości, na podstawie których została wpisana do rejestru zabytków. Są to wartość historyczna, artystyczna i naukowa, jako przykład późnoklasycystycznego budownictwa rezydencjonalnego z początku XIX w. O jego wartości zabytkowej stanowi również "czytelne usytuowanie w bliskim otoczeniu dawnego majątku, stanowiącego ślady pierwotnej kompozycji ruralistycznej W.".

Nie zachodzą też żadne okoliczności określone w art. 13 ust. 1 u.o.z., bowiem żadna z ww. wartości nie zmieniła się od momentu wpisu do rejestru zabytków.

W ocenie Ministra, który oparł się na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, nie zachodzą przesłanki, uzasadniające skreślenie budynku z rejestru zabytków, bowiem obiekt ten, pomimo złego stanu technicznego nie uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej, z uwagi na które został wpisany do rejestru zabytków. Wartości te także nie zostały zakwestionowane w nowych ustaleniach naukowych.

Pismem z 2 sierpnia 2019 r., w ustawowym terminie, skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu ww. wniosku wskazał, że nie posiada środków finansowych na remont tego budynku.

Po ponownej analizie zgromadzonego materiału dowodowego Minister decyzją z dnia [...] października 2019 r., znak: [...], utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lipca 2019 r., znak: [...] odmawiającą skreślenia przedmiotowego budynku z rejestru zabytków. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podtrzymał dotychczasowe stanowisko, uznając, że w przedmiotowej sprawie nie zaszły żadne nowe okoliczności prawne lub faktyczne, które przemawiałyby za skreśleniem z rejestru zabytków domu mieszkalnego - dawnej oficyny w W., gm. K., pow. [...]

Minister wskazał, posiłkując się w tym względzie opinią Narodowego Instytutu Dziedzictwa - Oddział Terenowy w P., że nie zaistniały takie okoliczności, które doprowadziłyby do nieodwracalnych zmian formy zewnętrznej budynku. W dużej mierze zachowała się jego autentyczna konstrukcja. Elementy konstrukcji są oryginalne, a pomimo, że stan techniczny w większości z nich można określić jako zły, obiekt nie utracił swoich wartości, na podstawie których został wpisany do rejestru zabytków. Są to wartości: historyczna, artystyczna i naukowa. Są one przykładem późnoklasycystycznego budownictwa rezydencjonalnego z początku XIX w. O jego wartości zabytkowej stanowi również "czytelne usytuowanie w bliskim otoczeniu dawnego majątku, stanowiącego ślady pierwotnej kompozycji ruralistycznej W.".

Minister wskazał, że nie zachodzą okoliczności określone w przepisach art. 13 ust. 1 u.o.z., bowiem żadna z ww. wartości nie zmieniła się od momentu wpisu do rejestru zabytków.

Obiekt, mimo degradacji substancji materialnej, zachował wartość architektoniczną wyrażającą się w czytelnej bryle, formie dachu i elementach wystroju architektonicznego (szeroki gzyms międzykondygnacyjny, gzyms pod naczółkiem na ścianie wschodniej oraz gzyms wieńczący na ścianach podłużnych). Budynek częściowo zachował pierwotny układ wnętrza, część posadzek, a mimo zamurowania niektórych otworów okiennych i wejścia od strony północnej wciąż czytelna jest pierwotna artykulacja elewacji. Istotną wartością tego obiektu jest także jego walor historyczny i naukowy, jako autentycznego i integralnego elementu historycznej zabudowy zespołu pałacowo-parkowego w W., stanowiącego materialne dziedzictwo przeszłości tego terenu oraz istotny element lokalnej tożsamości kulturowej.

W wyniku przeprowadzonych ustaleń stwierdzono ponadto, iż przekształcenia objęły swoim zakresem: całkowitą wymianę ściany szczytowej zachodniej, zburzenie drewnianego ganku od strony północnej i dostawienie nowego murowanego ganku w elewacji południowej (1975 r.) i wiążąca się z tym nowa organizacja układu wnętrza (sieni), przemurowanie otworów okiennych i wymiana okien (w opinii NID część okien nie została wymieniona), wymiana oryginalnego pokrycia dachu na dachówkę cementową. Niemniej jednak stopień zachowania oryginalnej substancji zabytkowej i autentycznej konstrukcji budynku jest znaczny, a dokonane przebudowy nie doprowadziły do nieodwracalnych zmian formy zewnętrznej budynku. Niezmienne są również walory historyczne tego obiektu i jego kontekst przestrzenny, istniejące w momencie wpisu, które wprost definiują obiekt jako w dokument historii architektury W. oraz jako materialnego świadka jego historii i element zespołu pałacowo-parkowo-folwarcznego.

W ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego także opinia techniczna mgr inż. Sz. S, wskazująca na zły stan techniczny oficyny, nie może stanowić samoistnej przesłanki do skreślenia tego obiektu z rejestru zabytków.

Minister podkreślił, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wskazano nowych istotnych okoliczności, które zaszły od czasu wydania orzeczenia z dnia 11 lipca 2019 r., odmawiającego skreślenia z rejestru zabytków tego obiektu, które mogłyby rzutować na ocenę jego walorów zabytkowych i uzasadniać skreślenie z rejestru zabytków.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się M. S., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze M. S. wniósł o "unieważnienie decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...].07.2019 r., znak: [....], odmawiającej skreślenia z rejestru zabytków budynku mieszkalnego - dawnej oficyny, położonej na działce nr [...] w miejscowości W., gm. K., wpisanej do tego rejestru decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z [...].03.1969 r., [...], pod numerem [...]". W uzasadnieniu skargi, powołując się na ocenę stanu technicznego ww. budynku wykonaną przez mgr inż. Sz. S. skarżący wskazał, że kwalifikuje się on do rozbiórki. W jego ocenie skreślenie obiektu z rejestru zabytków jest uzasadnione, gdyż z uwagi na jego trudną sytuację materialną i brak środków finansowych wykonanie zaleceń Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P., jak i dalsze wykonanie prac zabezpieczających budynku jest niemożliwe.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwanej dalej: "p.p.s.a."), wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] lipca 2019 r. nie naruszają prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, że postępowanie o skreślenie z rejestru zabytków budynku mieszkalnego - dawnej oficyny, położonej na działce nr [...] w m. W., gm. K., zostało zainicjowane wnioskiem M. S. z [...] stycznia 2019 r., a zatem Minister zobligowany był do badania sprawy przez pryzmat przesłanek, o których mowa w art. 13 ust. 1 u.o.z.

Jak wynika z dyspozycji ww. przepisu, zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z rejestru. Zatem skreślenie zabytku z rejestru zabytków możliwe jest wyłącznie w dwóch ww. przypadkach, przy czym spełnienie chociażby jednego z nich obliguje organ do wydania decyzji o skreśleniu. Jednocześnie taka sytuacja, jak wyżej przewidziana, jest traktowana jako wyjątek.

Odnosząc się do pierwszej sytuacji określonej w przywołanym art. 13 ust. 1 u.o.z., tj. zniszczenia zabytku w stopniu powodującym utratę wartości historycznej, artystycznej lub naukowej, należy odwołać się do poglądów piśmiennictwa i orzecznictwa w tym zakresie. Uznają one, że dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest stwierdzenie istnienia bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy faktem częściowego lub całkowitego zniszczenia obiektu wpisanego do rejestru a utratą przez ten obiekt ww. wartości. W literaturze i orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że "o istnieniu wartości zabytkowej decyduje zachowanie substancji, która inkorporuje rdzeń wartości zabytkowej; zniszczenie elementów zabytku, których zachowanie nie miało wpływu na istotę tego zabytku, powoduje uszczerbek w wartości zabytkowej, choć nie może powodować skreślenia (zob. K. Zalasińska, Ochrona zabytków. Orzecznictwo z komentarzem, Warszawa 2010, s.62; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2011 r. (sygn. akt II OSK 1157/10).

W rozpoznawanej sprawie Minister nie miał wątpliwości, że w toku eksploatacji przedmiotowego budynku jego substancja budowlana uległa częściowej degradacji. Niemniej jednak, organ opierając się na opracowanej w toku postępowania opinii NID – w ocenie Sądu – prawidłowo doszedł do przekonania, że pomimo złego stanu technicznego obiektu, aktualne są przesłanki, które uzasadniały wpisanie tego budynku do rejestru zabytków.

Jak wynika z profesjonalnej opinii NID, budynek dawnej oficyny prezentuje się w charakterystycznej późnoklasycystycznej stylistycznie konwencji budownictwa z początku XIX wieku, detalami architektonicznymi wystroju, typowymi dla epoki. W opinii wskazano ponadto, że ww. budynek w dalszym ciągu ukazuje charakterystyczne cechy i osiągnięcia epoki z okresu powstania związane z historią i tożsamością kulturową W. Przeprowadzona w marcu 2019 r. wizja obiektu potwierdziła, że zachowany jest autentyzm konstrukcyjnej struktury budowlanej budynku, zaś dokonane przebudowy nie spowodowały nieodwracalnych zmian wyglądu, formy zewnętrznej, bryły i częściowo elewacji, które mogłyby się przyczynić do utraty wartości zabytkowej.

Minister nie miał też podstaw by podważyć wnioski wyartykułowane w przywołanej opinii NID, wedle których budynek zachował bryłę, częściowo układ wnętrza i detale architektoniczne z okresu powstania, decydujące o jego indywidualnym charakterze. Co więcej, zdaniem autora ww. opinii, budynek należący do skarżącego stanowi nadal wartość przestrzenną, artystyczną i historyczną, prezentującą walory charakterystyczne dla epoki jego powstania.

Odnosząc powyższe ustalenia do treści art. 3 pkt 1 i pkt 2 u.o.z., który definiuje zabytek nieruchomy jako dzieło człowieka stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, którego zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową, nie sposób zakwestionować stanowiska organu, że sporny obiekt – mimo znacznego zużycia technicznego – zachował wskazane walory przesądzające o jego zabytkowym charakterze.

Przy ocenie wystąpienia pierwszej z przesłanek umożliwiających wykreślenie obiektu z rejestru zabytków, zdaniem tutejszego Sądu, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego kierował się prawidłową wykładnią art. 13 ust. 1 u.o.z.

Skoro przedmiotowy budynek nadal odpowiada definicji legalnej zabytku, określonej przez art. 3 pkt 1 u.o.z., to tym samym podlega ochronie i opiece bez względu na stan zachowania, stosownie do art. 6 ust. 1 ww. ustawy. Przepis ten stanowi, że ochronie i opiece podlegają wyszczególnione w tym przepisie zabytki nieruchome (pkt 1), ruchome (pkt 2) i archeologiczne, bez względu na stan ich zachowania. Z wykładni literalnej tego przepisu wynika wprost, że zły stan zachowania obiektu zabytkowego (np. stan techniczny budynku) nie uniemożliwia objęcia go ochroną konserwatorską, jeżeli nadal spełnia on przesłanki z art. 3 pkt 1 ustawy.

Jak przyznał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca

2014 r. sygn. akt II OSK 182/13 "przepis ten (...) ma charakter ogólny i podlega zastosowaniu przy wykładni art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Dopóki zatem stopień zniszczenia obiektu zabytkowego nie osiągnie takiego rozmiaru, który nakazuje uznać, że obiekt ten nie przedstawia już żadnych wartości historycznych, artystycznych lub naukowych, albowiem nie da się go zachować, dopóty zabytek nie może zostać skreślony z rejestru zabytków. W tym kontekście jedynie techniczna możliwość zachowania obiektu zabytkowego w stanie pozwalającym na utrzymanie jego wartości zabytkowych ma charakter decydujący w sprawie skreślenia zabytku z rejestru zabytków. Nie jest nim natomiast ocena opłacalności prowadzenia prac przy zabytku dająca możliwość jego zachowania odnoszona do kosztów ekonomicznych tego przedsięwzięcia".

Z powyższego wynika zatem, że obiekt znajdujący się nawet w złym stanie technicznym nie może zostać wykreślony, jeżeli w swoim aktualnym kształcie zachowuje walory historyczne, artystyczne lub naukowe. Inaczej rzecz ujmując nawet obiekt będący ruiną, jeżeli zachowuje jedną z podlegających ochronie wartości, nie może zostać wykreślony z rejestru zabytków.

Minister nie zakwestionował opinii technicznej mgr inż. Sz. S., która wskazywała na zły stan techniczny obiektu oraz jego znaczne przekształcenia. Niemniej materiał dowodowy zgromadzony w sprawie daje wystarczające podstawy do przyjęcia, że mimo bardzo złego, miejscami nawet awaryjnego stanu technicznego budynku, stopień zachowania oryginalnej substancji zabytkowej jest duży i należy wobec niego podejmować działania o charakterze konserwatorskim i restauratorskim. Cechy zabytkowego budynku dokumentują jego historię, pozwalają na datowanie jego powstania oraz późniejszych przekształceń, a także dokonanie stosunkowo szczegółowej atrybucji względem określonego stylu i kontekstu kulturowego, z którego wywodzi się ta budowla, przesądzając jednocześnie o jego znaczeniu dla rozpoznania dziejów miejscowości.

Narodowy Instytut Dziedzictwa, w swojej opinii nie dopatrzył się takiego stopnia zniszczenia budynku, który skutkowałby oceną, że utracił on cechy i wartości, które były podstawą dokonania wpisu do rejestru zabytków. Nie stało się zatem z obiektem nic takiego, co skutkowałoby zmianą oceny walorów historycznych budynku. Słusznie organ uznał więc, że nie doszło do takiego zniszczenia, które oznaczałoby utratę wartości historycznej. Skarżący owszem przedłożył jedną ocenę techniczną, która wskazuje na kwalifikujący do rozbiórki stan techniczny obiektu, ale w niniejszym postępowaniu skreślenie z rejestru zabytków musi uwzględniać wartości zabytku, a strona nie wykazała w żaden sposób, że wartości te zostały utracone i już nie występują. Nie przedstawiono ponadto żadnej opinii naukowej, która podważałaby ustalenia organu, stąd Minister nie mógł przyjąć, ażeby zaistniała pierwsza z przesłanek wskazanych w art. 13 ust. 1 u.o.z.

W odniesieniu natomiast do drugiej przesłanki z art. 13 ust. 1 u.o.z., pod pojęciem "nowych ustaleń naukowych" rozumie się takie dane i informacje o obiekcie, które nie były znane organowi ochrony zabytków w dacie wpisu do rejestru zabytków, a które rzutują na ocenę jego wartości, przesądzającej o wpisie do tego rejestru. W sprawie nie zostały wykazane powody, dla których można by uznać, że brak było podstaw do ujęcia obiektu w rejestrze ze względu na brak walorów, bądź żeby obiekt utracił po wpisie takie cechy.

Poczynione w sprawie ustalenia naukowe, które znalazły swoje odzwierciedlenie w opinii NID, potwierdzają wszystkie wartości będące podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru budynku dawnej oficyny w [...] . W opinii tej wskazano, że przedmiotowy obiekt - dawna oficyna - jest integralnym elementem zespołu pałacowo-parkowego w W. Wzniesiony w I połowie XIX w. znajduje się w południowo-zachodniej części dziedzińca pałacowego. Wśród innych tego typu budynków wyróżniają go cechy - stylowe, typowe dla późnoklasycystycznego budownictwa z początku XIX w. ze skromnym detalem architektonicznym w postaci szerokiego gzymsu międzykondygnacyjnego i wydatnego gzymsu pod naczółkiem na ścianie wschodniej oraz gzymsu wieńczącego na ścianach podłużnych. W znacznej części jego konstrukcja jest autentyczna, a dokonane przebudowy nie doprowadziły do nieodwracalnych zmian formy zewnętrznej, które mogłyby się przyczynić do utraty wartości zabytkowej. Budynek zachowuje zatem wartość architektoniczną wyrażającą się w czytelnej bryle, formie dachu i elementach wystroju architektonicznego. Nowe badania nie podważyły waloru historycznego i naukowego obiektu, jako autentycznego i integralnego elementu historycznej zabudowy zespołu pałacowo-parkowego w [...] , stanowiącego materialne dziedzictwo przeszłości tego terenu oraz istotny element lokalnej tożsamości kulturowej. Niezmienne są więc walory historyczne tego obiektu i jego kontekst przestrzenny, istniejące w momencie wpisu, które wprost definiują obiekt jako w dokument historii architektury [...] .

W świetle powyższych ustaleń, w sprawie nie zachodzi więc także druga z przesłanek w wskazanych w art. 13 ust. 1 u.o.z., która mogłaby ewentualnie przesądzać o możliwości skreślenia budynku skarżącego z rejestru zabytków.

Podnoszona przez skarżącego argumentacja dotycząca ekonomicznych trudności, związanych wykonaniem zaleceń Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków pomimo, iż są one bardzo istotne z punktu widzenia właściciela zabytku, w tym postępowaniu nie mogła stanowić samoistnej przesłanki do skreślenia omawianego budynku z rejestru zabytków. Nie jest sporne w sprawie, że skarżący poniósł już znaczny wysiłek finansowy w celu zachowania obiektu oficyny w stanie niepogorszonym. Jednakże jak już wskazano, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, które tutejszy Sąd w pełni podziela i uznaje za własne, że koszty ekonomiczne prowadzenia prac przy zabytku dające możliwość jego zachowania, nie mogą mieć decydującego charakteru w sprawie skreślenia zabytku z rejestru (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2013 r. sygn. II OSK 2514/11).

W ocenie Sądu, w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie, decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2029 r., znak:

[...]o odmowie skreślenia z rejestru zabytków budynku mieszkalnego - dawnej oficyny, położonej na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. [...] , wpisanej do tego rejestru pod numerem [...], została wydana w oparciu o prawidłowo przeprowadzoną analizę akt sprawy i wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy. W świetle przedstawionych rozważań nie można było zarzucić ponadto organowi wadliwej wykładni art. 13 ust. 1 u.o.z.z.

Zdaniem Sądu, Minister ocenił sprawę w sposób prawidłowy, a zatem, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.