Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 326/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-08-16 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie -art. 260 §1 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 260 par. 1, art. 246 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Komisji Egzaminacyjnej [...] stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego


UZASADNIENIE

R. P. (dalej skarżący) wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika.

Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. W rubryce 10 formularza PPF skarżący oświadczył, iż nie uzyskuje żadnych dochodów.

Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego, skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie:

a. pisma wskazującego źródła utrzymania, w szczególności oświadczenia czy skarżący korzysta z jakichkolwiek form pomocy społecznej bądź pomocy materialnej innych osób (jeżeli tak, to zobowiązano skarżącego do przedstawienia kopii decyzji o przyznaniu zasiłków lub podania przez kogo i w jakim zakresie skarżący jest utrzymywany, tj. kto zapewnia mu żywność, mieszkanie, odzież);

b. oświadczenia, czy skarżący jest zarejestrowany w ewidencji osób bezrobotnych (jeśli tak, to należało przedłożyć stosowne zaświadczenie z właściwego powiatowego urzędu pracy ze wskazaniem ewentualnego okresu pobierania zasiłku);

c. oświadczenia czy skarżący posiada rachunki bankowe (w tym lokaty i konta dewizowe) - jeżeli tak, to zobowiązano go do nadesłania wyciągów z tych rachunków.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych, jednakże z uwagi na posiadany uprzednio rachunek kredytowy ciąży na nim obowiązek spłaty kredytu w kwocie 72 490 złotych. Skarżący wskazał nadto, że nie zarejestrował się jako osoba bezrobotna, gdyż po pierwsze nie posiada zameldowania, a po drugie nie mógłby pracować w pełnym wymiarze czasu pracy na obciążających stanowiskach. Wyjaśnił, że zamieszkuje w pustostanie oraz korzysta z jadłodajni.

Mając na uwadze niniejsze informacje, starszy referendarz sądowy postanowieniem z 15 czerwca 2016 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący złożył w terminie sprzeciw, w którym wniósł o jego uchylenie. Wskazał, że jego sytuacja jeszcze bardziej się pogorszyła. Na poparcie swojego stanowiska skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 - 8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Na podstawie art. 246 § 1 pkt. 1 p.p.s.a., osobie fizycznej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

W niniejszej sprawie Sąd podziela stanowisko starszego referendarza sądowego, iż brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazać bowiem należy, że art. 246 § 1 p.p.s.a. wprost przenosi na stronę obowiązek wykazania, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – pkt 1) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – pkt 2).

Wykładnia ustawowego określenia "gdy osoba tak wykaże" sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, w jakiej sytuacji się znajduje i że jest to sytuacja uprawniająca go do przyznania prawa pomocy. Orzeczenie sądu w zakresie przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II OZ 43/15).

Należy zgodzić się ze stanowiskiem starszego referendarza sądowego, że brak było uzasadnienia dla uwzględnienia złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ani składając odpowiedni wniosek, ani po otrzymaniu wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów. Ponadto skarżący nie wskazał w sprzeciwie w jakim zakresie ustalenia przyjęte przez referendarza sądowego są w jego ocenie błędne lub niezgodne z przepisami prawa, a także nie przedstawił argumentacji pozwalającej na przyjęcie, że w oparciu o wniosek o przyznanie prawa pomocy zawierający oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz złożone w odpowiedzi na pismo z dnia [...] kwietnia 2016 r. dodatkowe wyjaśnienia, zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W sytuacji, gdyby doszło do uwzględnienia wniosku skarżącego, naruszona zostałaby zasada odpłatności za zainicjowaną przez siebie sprawę sądową. Należy wskazać, że prawo pomocy, stanowi wyjątek od powyższej zasady. Jego udzielenie wiąże się z koniecznością należytego zachowania po stronie wnioskodawcy (tj. przedstawienia sądowi oceniającemu wniosek całości materiału dokumentującego stan majątkowy). Prawo pomocy nie jest więc instytucją przysługującą osobom uznającym się za niezamożne, a osobom, które wykażą taki fakt stosownymi dokumentami i oświadczeniami, co w niniejszym stanie faktycznym nie miało miejsca.

Sąd uznał, że starszy referendarz sądowy zasadnie wziął pod uwagę informacje podane przez skarżącego odnośnie braku zatrudnienia oraz nie korzystania z jakiejkolwiek formy pomocy społecznej. Sąd wziął również pod uwagę przemilczane przez skarżącego dane zawarte w serwisach internetowych instytucji państwowych, w szczególności dane wskazujące na pełnienie przez skarżącego funkcji Prezesa Zarządu A. Sp. o. o. z siedzibą w L.. Wymaga podkreślenia, że przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie nie jest możliwe, gdy przedstawiona przez stronę sytuacja materialna i finansowa jest niepełna. Uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.