Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 217/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1,2,7
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr) Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Inga Gołowska Protokolant: Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lipca 2020r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] stycznia 2020r nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione skargę oddala.


UZASADNIENIE

Sygn akt I SA/Kr [...]

U Z A S A D N I E N I E

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] listopada 2019r. uznające za bezzasadne zarzuty wniesione przez D. K. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia [...] czerwca 2019 r

W sprawie tej Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. (organ egzekucyjny) prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku D. K. (zobowiązana) na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...].06.2019r. nr [...] do [...] wystawionych przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. (wierzyciela) obejmujących należności z tytułu: podatku od towarów i usług za miesiące: listopad 2013, grudzień 2013, styczeń 2014, luty 2014, marzec 2014 wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi wynikających z przeniesienia odpowiedzialności na członków zarządu za zaległości Stowarzyszenia M. P..

Odpisy ww. tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanej w dniu [...].07.2019r.

Zobowiązana pismem z dnia [...].07.2019r. złożyła w ustawowym terminie zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc zarzut nieistnienia dochodzonych należności wskutek ich przedawnienia tj. przedawnienie obowiązku z art. 33 § 1 pkt 1 upea, brak wymagalności obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi, z uwagi na wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na orzeczenie będącą podstawą wystawienia tytułów wykonawczych tj. brak wymagalności obowiązku z art. 33 § 1 pkt 2 upea.

W piśmie podniosła również, iż "nie została prawomocnie orzeczona moja solidarna odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe Stowarzyszenia M. P.".

Wierzyciel postanowieniem z dnia z dnia [...].08.2019r. nr [...] uznał zarzuty za niezasadne. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] października 2019 r utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów.

W dniu [...] listopada 2019 r organ I Instancji wydał postanowienie, którym uznał zarzuty zgłoszone w toku postępowania egzekucyjnego za niezasadne.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. uzasadniając wskazane na wstępie postanowienie przywołał treść art. 33 i art 34 oraz 29 u.p.e.a. Podkreślono, że organ egzekucyjny nie może badać zasadności i wymagalności obowiązku poddanego egzekucji. Ograniczenie to dotyczy również organu odwoławczego od postanowień organu egzekucyjnego. Wierzyciel po analizie zgromadzonego materiału dowodowego decyduje o uznaniu lub nieuznaniu zgłoszonego zarzutu wydając w tej kwestii postanowienie, na które przysługuje stronie zażalenie. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.01.2012r. sygn. akt II GSK 1490/10, właściwy w sprawie organ odwoławczy nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 upea. Stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art 33 pkt 1-5 upea jest wiążące dla organu egzekucyjnego jak również dla organu odwoławczego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną.

Odnosząc się do zarzutu nieistnienia dochodzonych należności wskutek ich przedawnienia (art 33 § 1 pkt 1 upea), stwierdza, iż nie ustalono istnienia żadnego zdarzenia, które niweczyłoby stan wymagalności obowiązku, w szczególności jego wykonanie lub umorzenie w całości, jak również przedawnienie. Egzekucja adininistracyjna jest wszczynana przez organ egzekucyjny na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, zgodnie z art. 26 § 1 upea. Wierzyciel w swoim stanowisku nie zgodził się ze stwierdzeniem zobowiązanej, że zaległości uległy przedawnieniu z dniem [...]05.2019r. Zgodnie art. 70 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (zwanej dalej Op) zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął ternin płatności podatku. Wierzyciel, mając na uwadze powyższe przepisy, wyjaśnił, iż termin płatności zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za listopad 2013r. przypadał na dzień [...].12.2013r., wobec tego okres przedawnienia rozpoczął swój bieg z dniem 31.12.2013r. i upływałby z dniem 31.12.2018r. Za grudzień 2013r. oraz styczeń, luty, marzec okres przedawnienia rozpoczął swój bieg z dniem 31.12.2014r. i upływałby z dniem 31.12.2019r. Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Op bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Zawiadomieniem z dnia [...].04.2017r. wierzyciel na podstawie art. 70c Op, zawiadomił Stowarzyszenie M. P., że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za miesiące listopad i grudzień 2013r. oraz styczeń - sierpień 2014r. został zwieszony w dniu [...],12.2014r. w związku z art. 70 § 6 pkt 1 Op i biegnie dalej od dnia [...].08.2016r. tj. od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (art. 70 § 7 pkt 1 Op). Zawiadomienie zostało doręczone podatnikowi w trybie art. 151 § 1 Op w związku z art. 1 50 Op - w dniu [...].05.2017r. na adres siedziby podmiotu wynikający z Krajowego Rejestru Sądowego. Wobec powyższego termin przedawnienia zaległości podatkowych Stowarzyszenia objętych ww. tytułami wykonawczymi nie upłynął. Natomiast decyzję orzekającą o odpowiedzialności podatkowej doręczono stronie w dniu [...].10.2018r., trzyletni termin przedawnienia rozpoczął swój bieg z dniem 31.12.2018r. (art 118 § 2 0p).

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 upea) objętego ww. tytułami wykonawczymi, stwierdził, iż zobowiązanie wynikające z doręczonej zobowiązanemu decyzji, stało się wymagalne. Ostateczność decyzji jest wystarczająca dla podjęcia egzekucji, a wniesienie skargi do sądu administracyjnego co do zasady nie wstrzymuje wykonania decyzji. Zgodnie z art. 239e Op, decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie, nawet późniejsze ewentualne wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny nie ma wpływu na ocenę legalności wcześniejszego wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Zobowiązana nie złożyła wniosku o odroczenie terminu wykonania obowiązku wynikającego z w/w decyzji, lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej objętej w/w tytułami wykonawczymi. Nie wystąpiły także okoliczności związane z brakiem wymagalności obowiązku z innego powodu. O braku wymagalności obowiązku decyduje inna kategoria zdarzeń niż te, które zostały wskazane w uzasadnieniu złożonego zarzutu. Innym powodem braku wymagalności może być wstrzymanie wykonania podlegającej wykonaniu decyzji przez organ, który ją wydał, organ nadzoru lub przez sąd. Sam fakt skorzystania przez podatnika z przysługującego uprawnienia w postaci wniesienia skargi do sądu na orzeczenie organu podatkowego, zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 20l8r., poz. 1302 ze zm.), nie wstrzymuje wykonania decyzji. Okoliczność braku rozstrzygnięcia wstrzymującego wykonie decyzji ostatecznej, oznacza że podlega ona wykonaniu, niezależnie od skorzystania przez stronę z przysługującego prawa do wniesienia skargi do WSA.

W skardze zarzucono, że organ II instancji nie uwzględnił zgłoszonych przez skarżącą zarzutów dotyczących nieistnienia dochodzonych należności wskutek ich przedawnienia ( przedawnienia obowiązku z art 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), braku wymagalności obowiązku objętego spornymi tytułami wykonawczymi z uwagi na wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na orzeczenie będące podstawą wystawienia tytułów wykonawczych (brak wymagalności obowiązku z art 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art 15 § 1 u.p.e.a. zarzut wniesiony w oparciu o art 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. ).

W związku z tym wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organ I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Wskazana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga analizowana według powyższych kryteriów nie zasługują na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego tj. zarzutów: z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (nieistnienie obowiązku), z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (braku wymagalności obowiązku), z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. (braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia).

Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a.) Sąd wskazuje, że w świetle przywołanego przepisu pojęcie "nieistnienia obowiązku" oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, względnie obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie.

Tym samym to skarżąca jako zobowiązana, powinna przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku).

Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny wszczął w stosunku do skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] czerwca 2019 r wystawionych w związku z wydaniem przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności skarżącej i pozostałych członków zarządu za zaległości podatkowe Stowarzyszenia M. P., która to decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.. Jak słusznie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, decyzja, która uzyskała przymiot decyzji ostatecznej podlega wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Dlatego też nie budzi wątpliwości, że postępowanie egzekucyjne toczy się w oparciu o funkcjonujące w obrocie prawym ostateczną decyzję podatkową. Dopóki istnieje decyzja zobowiązujące stronę do uiszczenia określonej należności publicznoprawnej, nie sposób uznać, że egzekwowany obowiązek nie istnieje.

W tej kwestii istotne jest, iż organy obu instancji ustosunkowały się do zgłoszonego przez skarżącą zarzutu na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Z treści ostatecznego postanowienia wynika, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym istnieje oraz został określony zgodnie z przepisami.

Skarżąca nie wykazał istnienia okoliczności, które wskazywałyby, że obowiązek nie istnieje lub nie jest wymagalny (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.).

W toku postępowania administracyjnego skarżąca natomiast bardzo mocno akcentowała, że wystawienie tytułów wykonawczych i prowadzenie egzekucji jest przedwczesne, ponieważ na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] lutego 2019r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Jednakże zaskarżenie decyzji stanowiącej podstawę prawną obowiązku do sądu administracyjnego nie oznacza braku wymagalności obowiązku, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.).

Obowiązek wynikający z decyzji staje się wymagalny w dwóch sytuacjach: jeżeli decyzja, którą nałożono obowiązek, stała się ostateczna i nie doszło do wstrzymania jej wykonania, albo jeżeli decyzja, którą obowiązek został nałożony wprawdzie nie jest ostateczna, ale nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności lub jest natychmiast wykonalna z mocy prawa. Decyzją ostateczną jest w myśl art. 128 Ordynacji podatkowej decyzja, od której nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym. W tej sytuacji zaskarżenie, czy też nieprawomocność wyroku wydanego w związku ze złożeniem skargi do sądu na decyzję o odpowiedzialności podatkowej nie oznacza, że obowiązek nie był wykonalny.

Zaznaczyć również należy, że z art. 29 § 1 u.p.e.a. wynika, iż organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Uznać zatem należy, że przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. nie obliguje, ani też nie uprawnia organu do zweryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, gdyż oznaczałoby to niedopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym wkraczanie w ustalenia w tym konkretnym przypadku postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną.

W toku postępowania egzekucyjnego nie bada się zatem sprawy od strony merytorycznej, gdyż powodowałoby to w istocie przekształcenie postępowania egzekucyjnego w trzecią instancję. Do tego celu służą środki dostępne w toku postępowania jurysdykcyjnego zwykłego (odwołanie, zażalenie), bądź nadzwyczajnego - w razie wystąpienia kwalifikowanych wad aktu (m.in. wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego lub o stwierdzenie nieważności decyzji). Jak wynika z akt sprawy skarżąca z możliwości zaskarżenia wydanej decyzji o odpowiedzialności podatkowej skorzystała, składając odwołanie jak również skargę do sądu administracyjnego. Dlatego też wszelkie zastrzeżenia i zarzuty podnoszone w toku postępowania egzekucyjnego, a kierowane wobec decyzji podatkowej wydanej w sprawie nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu dotyczącym zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Stanowiące obowiązek organu egzekucyjnego badanie istnienia obowiązku oznacza zatem sprawdzenie, czy istnieje (tj. czy został wykonany) obowiązek wskazany w tytule wykonawczym. Powołany przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. nie przewiduje natomiast badania zasadności obowiązku podlegającego egzekucji, tj. czy decyzja na mocy której nałożono ten obowiązek, była zgodna z prawem (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2010r., sygn. akt I OSK 1508/10, wyrok WSA z dnia 26 lipca 2016r., sygn. akt I SA/Sz 73/16.).

Na marginesie dodać należy, że wyrokiem z dnia [...] stycznia 2020 r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności skarżacej za zaległości podatkowe Stowarzyszenia M. P. w T. w podatku od towarów i usług.

Niezasadny jest także zarzut, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., a dotyczący wadliwego doręczonego upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.

Wierzyciel zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. przed wszczęciem egzekucji administracyjnej wysłał do skarżącej upomnienie, które doręczył w dniu [...] marca 2019r. Wobec niewykonania obowiązku wynikającego decyzji ostatecznej wierzyciel wystawił kwestionowane tytuł wykonawczy w celu prowadzenia egzekucji administracyjnej. Z brzmienia art. 33 1 pkt 7 u.p.e.a. wynika, iż podstawą do wniesienia zarzutu jest brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., a nie kwestionowanie prawidłowo doręczonego upomnienia.

W kontekście powyższych wywodów zasadnie organ egzekucyjny mając na uwadze także art. 34 § 1a u.p.e.a. uznał za niedopuszczalne zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczące braku obowiązku i braku wymagalności obowiązku, oraz za nieuzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia.

Z tych też względów orzeczono jak w sentencji na podstawie wyżej powołanych przepisów oraz art 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.