Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1489/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2011 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z dnia 16 czerwca 2011 r. wniesionej przez H. P. (zwaną dalej skarżącą) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nadmiernie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu 9 maja 2007 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął "Wniosek o przyznanie płatności na rok 2007" złożony przez H. P.. W przedmiotowym wniosku strona zadeklarowała użytkowanie czterdziestu jeden działek rolnych, oznaczonych literami od A do AO, o łącznej powierzchni 27,22 ha (w tym do jednolitej płatności obszarowej - JPO 27,22 ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych - UPO 18,73 ha i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych - PZ 1,86 ha), Skarżąca wnioskowała również o przyznanie płatności cukrowej.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. przyznał skarżącej płatności do gruntów rolnych na rok 2007 w łącznej wysokości 14 450,08 zł.

W toku postępowania administracyjnego skarżąca dwukrotnie odwoływała się od decyzji wydanych w jej sprawie, a organ odwoławczy dwukrotnie uchylał decyzję wydane w I instancji i przekazywał do ponownego rozpoznania.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. odmówił wnioskodawczym przyznania płatności bezpośrednich oraz płatności cukrowej na rok 2007.

Organ podniósł, że w dniu 8 stycznia 2009 r. wpłynęło pismo H. P., w którym potwierdziła, iż od 2008 roku nie użytkuje działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych zgłoszonych do płatności we wniosku z dnia 9 maja 2007 r.

Od przedmiotowej decyzji skarżąca złożyła odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], który ponownie rozstrzygając sprawę w postępowaniu odwoławczym, decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. potwierdził fakty ustalone przez organ pierwszej instancji i utrzymał decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] w mocy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzje złożyła H. P..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu sprawy H. P. w dniu 20 sierpnia 2009 r. skargę oddalił. Od powyższego wyroku skarżąca nie wniosła skargi kasacyjnej.

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w związku z powyższymi ustaleniami decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] ustalił kwoty nadmiernie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

Ww. organ stwierdził, że H. P. nie była posiadaczem deklarowanych działek we wniosku na rok 2007 w dniu wydania decyzji w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na podstawie tego wniosku. W związku z czym nie spełniała ona wymogów określonych w powyżej cytowanych przepisach.

Organ I instancji stwierdził, że płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2007 zostały przyznane strome nienależnie.

Ponieważ decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. o odmowie przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007 stała się prawomocna, zatem obowiązkiem organu stało się wypełnienie dyspozycji zawartej w art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych na rok 2007 r., która stanowi różnicę wynikającą z decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] oraz decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...].

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H. P. decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...].

Organ odwoławczy powtórzył ustalenia organu I instancji co do stanu faktycznego i prawnego.

Ww. organ wskazał, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 40 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051, z późn. zm.) zgodnie z którym Prezes ARiMR odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności obszarowych, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, w przypadku gdy kwota każdej z tych płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006 r., str. 52, z późn. zm.), który stanowi, iż terminem operacyjnym dla kursu wymiany jest data określona w art. 45 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 209 z 11.08.2005 r., str. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym państwa członkowskie dokonują przeliczenia na walutę krajową kwoty pomocy wyrażonej w euro na podstawie ostatniego kursu wymiany walut ustalonego przez Europejski Bank Centralny przed dniem 1 października roku, dla którego pomoc została przyznana.

Organ podniósł, iż w ustalona przedmiotową decyzją kwota nienależnie pobranych środków finansowych, przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 3 powołanego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006.

Organ odwoławczy stwierdził, iż przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004) dotyczące przedawnienia zwrotu płatności nie maja zastosowania w sprawie, ponieważ wypłata płatności do gruntów rolnych za rok 2007, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła w dniu 10 czerwca 2008 r., natomiast decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] o odmowie przyznania płatności do gruntów rolnych oraz o odmowie przyznania płatności cukrowej, została doręczona stronie w dniu 16 października 2008 r., a więc przed upływem czterech lat od daty płatności.

Organ odwoławczy uznał także, iż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 4 powołanego rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez stronę skarżącą nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych.

Na podstawie wskazanego przepisu obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Celem wyjątków od zasady, że płatności nienależnie lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone, określonych w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, jest zwolnienie z obowiązku zwrotu tylko w takich sytuacjach, gdy błąd ARiMR spowodował wypłatę nienależnych lub nadmiernych płatności i brak było możliwości wykrycia tego błędu przez rolnika, a jeśli błąd dotyczył stanu faktycznego, który miał wpływ na nienależną płatność - gdy ponadto nie doszło do wydania decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji oraz jej doręczenia stronie w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.

Organ II instancji podniósł, iż płatności do gruntów rolnych na rok 2007 w wysokości 14.450,08 zł, przyznane na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., zostały przekazane w dniu 16 czerwca 2008 r. na rachunek bankowy wskazany przez H. P. we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

Natomiast w dniu 16 marca 2008 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Sandomierzu wpłynęły kopie aktów notarialnych: Rep. A Nr [...]- Umowa darowizny z dnia [...] listopada 2007 r. oraz Rep. A Nr [...]- Umowa darowizny z dnia [...]1 grudnia 2007 r., z których wynika, że H. P. nie jest już w posiadaniu części działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2007.

Organ odwoławczy zauważył, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] nie podjął czynności zmierzających do wyjaśnienia zaistniałego stanu faktycznego i w dniu [...] kwietnia 2008 r. wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu H. P. płatności do gruntów rolnych na rok 2007.

W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że wypłata przedmiotowych płatności nastąpiła na skutek pomyłki organu, jednakże błąd ten mógł zostać wykryty przez rolnika. Podkreślił on, że składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2007, H. P. złożyła w rubryce VIII zatytułowanej Oświadczenia i zobowiązania, podpis wskazujący na to, że zna zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych oraz zobowiązaniem do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który miał wpływ na nienależne przyznanie płatności oraz o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, w szczególności gdy zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego.

Organ stwierdził, że wnioskodawczyni wiedziała, że jest zobowiązana do niezwłocznego poinformowania na piśmie organu o tym, że nie jest posiadaczem wszystkich działek rolnych wskazanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, oraz posiadała wiedzę, że płatności do gruntów rolnych uznane za nienależnie lub nadmiernie pobrane, podlegają zwrotowi.

Pomimo tej wiedzy wnioskodawczyni dopiero w dniu 8 stycznia 2009 r., tj. po wydaniu przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007, złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] oświadczenie, w którym wyjaśnia, że nie jest faktycznym użytkownikiem działek, które zadeklarowała we wniosku oraz, że we wniosku obszarowym z 2007 r. zadeklarowała również działki ewidencyjne nie będące jej własnością oraz nie wymienione w przytoczonych aktach notarialnych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła H. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Skarżąca podniosła, że nie jest prawdą, iż płatność do gruntów rolnych za 2007 r. została dokonana na skutek pomyłki organu, jednakże nie można uznać, że błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika". Skarżąca wskazała, że wszelkie niezbędne dokumenty były przez nią dostarczane do Biura Powiatowego ARiMR zgodnie z zaleceniami pracowników biura i zgodnie z obowiązującymi ją terminami.

Wskazała, że o przekazaniu gospodarstwa zawiadomiła pracowników biura Agencji, osobiście dostarczając kopię aktu notarialnego w marcu 2008 r. z którego wynikało, iż z chwilą przekazania gospodarstwa przestaję ona być w jego posiadaniu. Dokument ten dostarczyła na długo przed wydaniem decyzji o przyznaniu mi płatności, które to miało miejsce w dniu 28 kwietnia 2008 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne, w tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 08 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie.

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania prowadzącego do oceny, czy zaskarżone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej odpowiadają prawu i czy postępowanie poprzedzające ich wydanie nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, z późn. zm.).

Natomiast zgodnie z artykułem 73 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r.) w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki naliczone za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem.

Jak wynika z akt sprawy skarżąca wniosek o przyznanie płatności na rok 2007 złożyła w dniu 9 maja 2007 r., a decyzja nr [...] przyznająca płatność została wydana w dniu [...] kwietnia 2008 r.

Z dołączonych do akt administracyjnych kopii aktów notarialnych: Rep. A Nr [...] - Umowy darowizny z dnia [...] listopada 2007 r. oraz Rep. A Nr [...] - Umowy darowizny z dnia [...] grudnia 2007 r., wynika jednoznacznie, że H. P. nie była w posiadaniu części działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2007.

W wyniku poczynionych ustaleń Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] po dwukrotnym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydał decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. o odmowie przyznania płatności rolnych za rok 2007.

W związku z powyższym Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa był zobowiązany do ustalenia kwoty nadmiernie pobranych płatności, co uczynił w decyzji wydanej w I instancji tj. decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], która została utrzymana w mocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...].

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie postępowanie będące przedmiotem niniejszej sprawy było przeprowadzone prawidłowo, a zarzuty skarżącej nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.

Należy zauważyć, że podnoszone w skardze przez skarżąca kwestie dotyczą postępowania zakończonego wydaniem przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. który ponownie rozstrzygając sprawę w postępowaniu odwoławczym, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. o odmowie przyznania płatności rolnych za rok 2007.

Powyższa decyzja była przedmiotem skargi H. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który to wyrokiem sygn. akt II SA/Ke 367/09 z dnia 20 sierpnia 2009 r. oddalił skargę. Skarżąca nie wniosła skargi kasacyjnej od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Oznacza to, że decyzja z dnia [...] lutego 2009 r. o odmowie przyznania płatności rolnych za rok 2007 była zgodna z prawem, a ustalenie organu, iż w dniu wydania decyzji skarżąca nie była posiadaczem gruntów zgłoszonych przez nią do płatności co było powodem odmówienia przyznania płatności przez organ znajdowało potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że skład orzekający w niniejszej sprawie nie może odnosić się do zarzutów, które były przedmiotem postępowania w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych.

W sprawie nie miał również zastosowania art. 73 ust 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., który mówi, że obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika (...).

Bezsprzecznym faktem jest, iż przedmiotowa płatność została przyznana w wyniku błędu organu. Jednakże ten błąd mógł zostać wykryty przez skarżącą, ponieważ wiedziała, że w chwili przyznania płatności nie była posiadaczem gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, które kwalifikowały się do objęcia ta płatnością. Fakt ten spowodował, że skarżącej decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] odmówiono przyznania płatności obszarowej. Decyzja ta jak i decyzja utrzymująca ją w mocy jak juz wcześniej wskazano została uznana za prawidłową przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu i rozstrzygnięciach organów administracji, które mogłyby doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji i z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2003r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.