Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Wr 519/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2004-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Krupiński sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk-spr. asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2004 r. sprawy ze T. i Z. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu oddala skargę.


UZASADNIENIE

U z s a d n i e n i e

Wnioskiem, z dnia 13 października 1999r., T. i Z. A. wystąpili do Burmistrza Miasta i Gminy [...], wnosząc o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt. 5 kpa, w sprawie zakończonej decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] z dnia 9 marca 1998r., dla inwestycji polegającej na budowie wolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przy ul. [...] w N. oraz o jej wstrzymanie. W uzasadnieniu wskazali, iż powyższy wniosek dotyczy rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, od którego Starosta Powiatu [...] uzależnia zmianę udzielonego zezwolenia budowlanego. T. Z. A. podali, że motywy ich wystąpienia pozostają tożsame, co we wniosku o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia budowlanego.

Opisując przebieg postępowania administracyjnego w sprawie cyt. wyżej decyzji, dla inwestora T. C., sąsiada wnioskodawców, Burmistrz [...], pismem z dnia 5 listopada 1999r, przesłał wniosek o wznowienie postępowania w sprawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., celem jego rozpatrzenia wg. właściwości. Jednakże Kolegium wskazało, iż organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o wznowienie jest Burmistrz i za pismem z dnia 17 listopada 1999r. zwróciło akta sprawy.

Rozpatrując wniosek z dnia 13 października 1999r., Burmistrz Miasta i Gminy [...], decyzją z dnia 22 grudnia 1999r., powołując się na art. 149 § 3 kpa, odmówił wznowienia postępowania, bowiem uznał i wywodził, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest zgodna z obowiązującymi planami zagospodarowania przestrzennego.

Po wniesieniu, przez wnioskodawców odwołania z dnia 7 stycznia 2000r., od powyższej decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., w dniu 21 lutego 2000r., w trybie art. 138 § 2 kpa, uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na wskazane organowi I instancji uchybienie proceduralne, jakie popełnił wydając tą decyzję.

Biorąc powyższe rozstrzygnięci Kolegium pod uwagę, Burmistrz Miasta i Gminy [...], postanowieniem z dni 28 kwietnia 2000r., na podstawie art. 149 §1 i 2 kpa, wznowił postępowanie z wniosku T. i Z. A., w sprawie zakończonej decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie wolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przy ul. [...] w N. W uzasadnieniu postanowienia, oprócz zasygnalizowania dotychczasowego postępowania, organ przywołał art. 145 § 1 pkt. 5 kpa, wskazany przez wnioskodawców jako przesłankę do żądanego wznowienia.

W wyniku wznowionego postępowania, Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją, nr [...], z dnia 16 czerwca 2000r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt. 1 kpa, odmówił uchylenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji T. C. Uzasadniając odmowę organ wskazał, iż zorganizował spotkanie wnioskodawców z inwestorem, dokonano również wizji lokalnej na terenie realizowanej inwestycji. Podczas tych czynności, skarżący kwestionowali rozwiązania przestrzenne spornego budynku, które ich zdaniem są wynikiem źle określonych warunków w decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla tejże inwestycji. Organ podtrzymał w swoich wywodach, powołując się na zapisy obowiązującego miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego z 30 czerwca 1993r., że przywołana decyzja ma oparcie w wymienionym planie i nie narusza obowiązującego prawa, stąd brak podstaw do jej uchylenia.

Od powyższej decyzji odwołali się T. Z. A., do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. podnosząc, że organ nie odniósł się do stawianych zarzutów. Ponadto wskazali, że pominięte zostały przez organ zasady m.in. nakazujące rozwiązywanie konfliktów między interesami obywateli, a także obligujące uwzględniać w zagospodarowaniu przestrzennym wymagania ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury oraz walory krajobrazowe, zaś przy wydawaniu decyzji, której dotyczy postępowanie wznowieniowe, nie uwzględniono interesu osób trzecich. Skarżący zanegowali interpretację planu dokonaną przez organ, podnosząc, że realizowany budynek będzie wyniesiony o co najmniej jedną kondygnację od sąsiednich, a po jego realizacji posadowiony będzie na trzech poziomach zabudowy, z dojazdem nie dolnym - południowym, jaki posiadają dotychczasowi mieszkańcy, lecz z drogi górnej – północnej.

Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., uwzględniło powyższe odwołanie i decyzją z dnia [...]. uchyliło zaskarżona decyzję do ponownego rozpatrzenia sprawy, wykazując organowi I instancji, sprzeczności pomiędzy podstawą prawną decyzji a jej uzasadnieniem.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy z wniosku skarżących, Burmistrz Miasta i Gminy [...], decyzją nr [...], z dnia [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt. 1 kpa odmówił uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, ze względu na brak podstaw do jej uchylenia. W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz stwierdził, iż żadna z wymienionych przesłanek do wznowienia postępowania z art. 145 §1 kpa w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Podnoszone we wniosku "oczywiste niedbalstwo" organu przez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a przede wszystkim nie skonfrontowanie z istniejącą zabudową, nie znalazły potwierdzenia w wyniku przeprowadzonego postępowania. Również nie zostały ujawnione jakiekolwiek nowe i istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody, które istniały w dniu wydania decyzji, której dotyczy wniosek, a nie były znane organowi. Przeprowadzone postępowanie w sprawie wznowienia, nie dało podstaw organowi do stwierdzenia, że wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotknięto była wadą proceduralną. Ponadto organ zasygnalizował, iż podnoszone okoliczności i zarzuty przez T. Z. A. nie stanowią przesłanek do wznowienia ujętych w art.145 § 1 kpa.

Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2000r., organ dokonał w trybie art. 113 kpa sprostowania własnej decyzji, cyt. wyżej, w zakresie błędnego zapisu, co do podanego miesiąca [...], zamiast [...].

Od decyzji Burmistrza, nr [...], z dnia [...], odwołanie wnieśli T. Z. A., zarzucając po raz kolejny naruszenie przez organ przepisu art. 145 § 1 pkt. 5 kpa oraz art. 1 ust.1 i ust.2 pkt.2, art. 42 ust.1 pkt. 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz dodatkowo art. 149 § 2 kpa. Podkreślili, iż realizowana, sporna inwestycja w sposób karykaturalny różni się od zabudowy naokalnej i sąsiedniej, bowiem jej poziom zerowy to - ca 2-3 m. powyżej poziomu drogi dojazdowej do posesji sąsiednich.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją nr [...], z dnia [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu, organ odwoławczy wskazał, iż w myśl art. 149 § 2 kpa organ I instancji przeprowadził postępowanie, stwierdzając brak podstaw do uchylenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w trybie wznowieniowym. Również w ocenie Kolegium, powołane przez T. Z. A. okoliczności nie stanowią przesłanek do wznowienia postępowania. Ponadto, przywołując regulacje z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. nr 15, poz. 139) wskazano, iż warunki zabudowy i zagospodarowania terenu określa się na podstawie ustaleń planów miejscowych, a w przypadku braku planu – na podstawie przepisów szczególnych. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania są tak dalece wiążące dla organu orzekającego, że nie może odmówić ustalenia tych warunków, jeżeli zamierzenie inwestycyjne nie jest sprzeczne z ustaleniami planu miejscowego (art. 43), zaś decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu sprzeczna z ustaleniami planu jest nieważna (art.46a). Postanowienia planu, natomiast są konsekwencją kształtowania polityki przestrzennej na obszarze gminy, przypisanej do wyłącznej właściwości rady gminy, która dokonuje ustalenia przeznaczenia i zasad gospodarowania terenu z uwzględnieniem wymagań zawartych w art. 1 ust. 1 ustawy. Kwestionowana przez skarżących decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydana została w oparciu o plan zagospodarowania przestrzennego obszaru miejskiego i wiejskiego gminy [...], przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w N. w dniu 30 czerwca 1993r. (Dz. Urz. Woj. Opolskiego nr 13, poz.87), oraz szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów budownictwa jednorodzinnego w rejonie ul. [...] w N., z dnia 26 stycznia 1991r. (Dz. Urz. Woj. Opolskiego nr 2, poz. 27). Kolegium zasygnalizowało ponadto, że obowiązującą linię zabudowy wyznacza plan od strony ulicy północnej, a nie miejsca wjazdu na działki. Dodatkowo wskazano, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie rozstrzyga o rozwiązaniach technicznych inwestycji. Ponadto, w uzasadnieniu stwierdzono, że przytoczona przez skarżących okoliczność sporządzenia projektu budowlanego przez pracownika organu wydającego decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nie stanowi określonej art.24 § 1 pkt. 1 – 7 kpa przesłanki do wyłączenia w sprawie.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący T. i Z. A. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza w N., z dnia 9 marca 1998r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zarzucili naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt. 3 i 5, art. 149 § 2, art.26§ 2 pkt.1 w zw. z art.25 § 1 pkt. 1, art.6 i 7 kpa oraz art.1 ust.1 i ust 2 pkt.1 i 2, art. 42 ust.1 pkt. 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez nie uchylenie w trybie wznowienia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji T. C. przy ul. [...] w N. Rozstrzygnięcie organu, w wyniku wznowionego postępowania uznali za formalistyczne, które ma uzasadniać triumf prawa nad zdrowym rozsądkiem. Zdaniem skarżących ignorancja istniejącej już zabudowy sąsiedniej, w momencie wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla T. C., jest oczywistym naruszeniem art. 145 § 1 pkt. 5 kpa. Skarżący podkreślili, że ich zabudowa i innych osób na osiedlu, pochodzi sprzed okresu uchwalenia planu zagospodarowania, na które powołuje się organ. Ponadto, przytaczając z treści swojego odwołania, z dnia 7 stycznia 2000r., do wcześniejszej decyzji, zarzut braku wyłączenia pracownika organu I instancji- inż. W., współprojektanta spornej inwestycji, nie podzielili stanowiska organu odwoławczego o braku podstaw do wyłączenia w tej sprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie odnotować trzeba, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sad administracyjny.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzygają spory kompetencyjne i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa wyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym, podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270). Sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, przy czym rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu jej wydania jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji.

W rozpatrywanej sprawie, postępowania administracyjne zostało wszczęte na wniosek strony, z dnia 13 października 1999r. Małżonkowie, T. i Z. A. wystąpili o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt. 5 kpa, w sprawie zakończonej decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nr [...] z dnia 9 marca 1998r., dla inwestycji polegającej na budowie wolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przy ul. [...] w N. Motywy ich wystąpienia pozostały tożsame, co we wniosku o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia budowlanego, na powyższą inwestycję.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego jest zaskarżona decyzja, która została wydana w sprawie wznowienia postępowania. Otóż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzja ta została wydana, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową, wyliczoną wyczerpująco w art. 145 § 1 kpa. Po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, co miało miejsce w sprawie, a więc w drugiej fazie postępowania wznowieniowego, istnieje możliwość prowadzenia postępowania, co do przyczyny wznowienia, wskazanej przez skarżących. Jednoznacznie wskazaną organowi przesłanką, we wniosku o wznowienie postępowania, a przywołaną przez skarżących, był art. 145 § 1 pkt. 5 kpa, stanowiący, iż w sprawie zakończonej decyzja ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub prawne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi, który wydał decyzję. W tym miejscu należy podkreślić, że użyty w dyspozycji art. 145 § 1 pkt 5 kpa łącznik "lub" ("nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody") wskazuje na to, że wystąpienie co najmniej jednego z członów tej alternatywy "nowych okoliczności faktycznych" bądź "nowych dowodów" stanowi samoistną i wystarczającą podstawę wznowienia postępowania, o ile równocześnie są spełnione pozostałe przesłanki prawne, a mianowicie: po pierwsze - są one "istotne dla sprawy"; po drugie - istniały w dniu wydania decyzji; oraz po trzecie - nie były znane organowi, który wydał decyzję. Aby ocenić legalność zaskarżonej decyzji, kończącej wznowienie postępowania, a odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, należało cyt. wyżej okoliczności rozważyć na tle rozpatrywanej sprawy.

W wyniku wznowionego postępowania, organ wskazał, iż decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydał na podstawie obowiązujących przepisów i w oparciu o istniejący plan zagospodarowania przestrzennego. Skarżący nie podawali w swoich wystąpieniach "nowych dowodów". W wyroku z dnia 9 kwietnia 2001r., V SA 1831/00 (LEX nr 51329) NSA przyjął: "Nowe dowody to takie dowody, które wprawdzie istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował (obojętnie z jakich przyczyn)..."

Gdyby nawet rozważyć, że skarżącym chodziło o plany zagospodarowania przestrzennego z 1991r. i z 1993r., z uwagi na to, że nie obowiązywały one w okresie kiedy realizowali swoje zabudowania, to wskazania i żądania w tym zakresie są bezpodstawne. Istnienie, bowiem w dacie orzekania obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, nie jest ani okolicznością faktyczną, ani dowodem. Plan zagospodarowania przestrzennego, uchwalony i prawidłowo opublikowany, jest aktem prawa miejscowego i stanowi źródło prawa powszechnie obowiązującego na danym terenie, zatem ma moc powszechnie obowiązującą i rangę aktu prawnego. Jest więc prawem, którego zastosowanie lub nie zastosowanie przez organ, bez względu na przyczynę, nie może uzasadniać uruchomienia trybu wznowieniowego (por. wyrok NSA sygn. akt IV SA 1914/97 z dnia 28 października 1999r. – LEX nr 48654). Podnoszona okoliczność ignorancji przez organ, przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, istniejącej już zabudowy sąsiedniej, w sytuacji gdy zezwolenie budowlane skarżących pochodziło z czasów, kiedy odrębnych decyzji lokalizacyjnych nie wydawano, nie stanowi "nowej okoliczności".

Nie stanowi również, nowej okoliczności ani nowego dowodu, wywód skarżących, w zakresie pominięcia przez organ i nie określenia w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji, warunków w zakresie posadowienia spornego budynku, którego realizacja przebiega o jedną kondygnację wyżej od zabudowań sąsiednich oraz odniesienia w zakresie komunikacji. O tym, co powinna zawierać decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania, w dacie jej wydawania, stanowił art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.). Zauważyć należy, że celem postępowania wznowieniowego jest usunięcie istotnych naruszeń proceduralnych popełnionych przy wydawaniu decyzji merytorycznej, mających wpływ na wynik sprawy, nie zaś usuwanie istotnych błędów tkwiących w samej decyzji, wynikłych wskutek niezastosowania lub błędnego zastosowania przez organ orzekający przepisów prawa materialnego, w tym przypadku, cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

Organy orzekające, odniosły się do podnoszonych kwestii komunikacji od dróg dolnych, poziomu zerowego spornej inwestycji, jednakże tych okoliczności nie uznały, jako podstawę do uchylenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w żądanym i wskazanym przez skarżących trybie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Postępowanie wznowieniowe nie jest procedurą, przy pomocy której można wzruszyć wadliwą decyzję administracyjną w każdym przypadku. Zarzuty, odnoszące się do wad materialnoprawnych decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania, muszą być ocenione jako bezprzedmiotowe w sprawie o wznowienie postępowania.

Weryfikacja decyzji na drodze administracyjnej przebiega nie tylko w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania, ale również w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej. System nadzwyczajnego trybu uchylania decyzji ostatecznych, oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, a to oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie.

Skoro skarżący, mimo powołania się na art. 145 § 1 pkt. 5 kpa, nie wykazali, wyjście na jaw nowych dowodów, lub nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, które istniały w dniu wydania decyzji (9 marca 1998r.), lecz nie były znane organowi, którą ją wydał, stąd nie było podstaw do wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania. Brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym, stanowi negatywną przesłankę do wzruszenia decyzji ostatecznej, zatem stanowisko organu orzekającego, co do braku podstaw uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania było prawidłowe. Organ właściwie ocenił również, brak przesłanki z art. 145 § 1 pkt. 3 kpa do wzruszenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż jej uzyskanie jest pierwszym i odrębnym etapem procesu inwestycyjnego poprzedzającym, kolejne postępowanie administracyjne o udzielenie pozwolenia na budowę. Okoliczność, że pracownik organu był współprojektantem spornej inwestycji mógłby być rozważany przy ewentualnym wzruszeniu pozwolenia budowlanego.

Wobec tego, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, nie naruszono przepisów proceduralnych, należało na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzec jak w sentencji.