Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1795/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-03-02 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej , z dnia 16.09.2011r. ,Nr[...], w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc styczeń 2006r. postanawia: wniosek oddalić


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej , z dnia 16.09.2011r. ,nr[...], w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc styczeń 2006r.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów S. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. jest spółką , której jedynym wspólnikiem jest K. S. Jej kapitał zakładowy wynosi 50 000 zł. Przedmiotem działalności przedsiębiorcy jest hurtowa i detaliczna sprzedaż wyrobów akcyzowych tj. oleju napędowego , oleju opałowego , benzyny bezołowiowej oraz gazu LPG. Spółka podaje , iż nie posiada żadnych środków finansowych jak również nie prowadzi rachunków bankowych a w związku z zawieszeniem działalności za ostatni rok obrotowy nie uzyskała żadnych zysków i strat. Ostatnie zyski lub straty wykazane były natomiast w bilansie za 2005r.

Z nadesłanego protokołu zwyczajnego zgromadzenia wspólników S. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. odbytego w dniu 30 czerwca 2011r. w biurze handlowym w K. ul. [...] wynika, iż podjęte zostały dwie uchwały następującej treści:

1. "Zgromadzenie wspólników S. Sp. z o.o. w K. postanawia w związku z brakiem dokumentacji księgowej związanej z zabezpieczeniem przez Prokuraturę Rejonową nakazać likwidatorowi J. S. złożenie informacji do Krajowego Rejestru Sadowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy [...] Wydział XI Gospodarczy Krajowego Rejestru Gospodarczego o braku możliwości złożenia bilansu z powodu określonego powyżej",

2. "Zgromadzenie wspólników S. Sp. z o.o. postanawia w związku z otwarciem likwidacji z dniem 17.01.2011r. zamknąć stanami księgowymi na dzień 31.12.2010 według zapisów księgowych z dnia 31.12.2010r. i otworzyć księgi rachunkowe spółki S. w likwidacji przyjmując powyższe stany jako bilans otwarcia S. Sp. z o.o. w likwidacji."

Spółka przesłała również rachunek zysków i strat oraz zeznanie podatkowe CIT -8 za okres od 01.01.2010r. do 31.12.2010r. W dokumentach tych uwidoczniony był przychód podmiotu w wysokości 507 045,62 zł. i jego strata w wysokości – 389,53 zł.

Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy . Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc. (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010). Jeżeli skarżąca jest podmiotem gospodarczym , to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04)

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP.

Przedstawiony przez stronę skarżącą stan faktyczny nie daje zdaniem orzekającego podstaw do przyznania jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Przede wszystkim podkreślić trzeba, iż przedłożona przez stronę dokumentacja wzbudza wątpliwości co do wiarygodności oświadczeń składanych przez spółkę. Strona skarżąca w formularzu wniosku PPPr stwierdziła bowiem, iż ostatnie jej zyski lub straty miały miejsce w 2005r. Tymczasem z nadesłanego później rachunku zysków i strat oraz zeznania podatkowego CIT -8 za 2010r. wynika , iż w roku tym uzyskała ona przychód w wysokości 507 047,92 zł. a wartość sprzedanych towarów i materiałów wynosiła 431 603,08 zł.

We wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka oświadczyła również , iż nie ma obecnie żadnych środków finansowych. Przesłany natomiast następnie akt notarialny – protokół nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki, sporządzony dnia 17.01.2012r. wskazuje po pierwsze, iż na likwidatora spółki wybrany został I.M. obywatel Ukrainy, który nie jest wspólnikiem a po drugie, że spółka z tytułu taksy notarialnej i podatku od towarów i usług zapłaciła łącznie kwotę 307,50 zł. Powstaje więc pytanie z jakich środków pokryte zostały te opłaty i z jakiego budżetu pokryte zostanie wynagrodzenie dla likwidatora oraz dlaczego źródło to nie zostało przez wnioskodawcę ujawnione.

Zwrócić należy też uwagę , iż spółka we wszystkich 11 sprawach o sygn. akt I SA/Kr 1661-1666/11 i I SA/Kr 1795-1799/11 jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, co niewątpliwie stanowi dla niej dodatkowe obciążenie finansowe. Zgodnie natomiast z art. 50 § 1 w/w ustawy uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Zatem ustawa nie nakłada na wnoszącego skargę do sądu spełnienia przesłanki sporządzenia i wniesienia jej przez profesjonalnego pełnomocnika, jak to się dzieje w przypadku skargi kasacyjnej. Z powyższego wynika więc , że skoro spółka ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika na etapach postępowań, na których może występować sama to nie jest pozbawiona środków finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 21.06.2010r., sygn. akt I FZ 73/2010).

Wreszcie podnieść wypada, że strona skarżąca prowadząca działalność gospodarczą i ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy, aby uwiarygodnić deklarowany przez nią brak możliwości płatniczych, powinna też wykazać , iż podjęła wszelkie niezbędne działania w celu zdobycia funduszy na koszty sądowe (por. Jan Paweł Tarno; "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504 oraz postanowienie NSA z dnia 26.01.2011r., sygn. akt II OZ 14/2011) co jednak w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Przy okazji zaznaczyć trzeba, że zabezpieczenie przez Prokuraturę Rejonową dokumentacji księgowej spółki nie jest równoznaczne z bezwzględnym brakiem możliwości wglądu w nią przez stronę a co za tym idzie i przekazaniem stosownych informacji.

Regulacja art. 246§2 w/w ustawy wskazuje , iż to strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r.,sygn.akt II FZ 703/06).

Mając na względzie fakt, iż to właśnie na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, stwierdzić należy, iż spółka nie wykazała dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż jej sytuacja finansowa uzasadnia, w sposób nie budzący wątpliwości, przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W związku z tym, rozpatrywany wniosek należało oddalić , na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p.zm.).