Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1076/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 119 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) sędzia WSA Monika Barszcz po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skarg B. B., K. B. i H. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2018 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargi.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2018r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza [...] nr [...] z [...] listopada 2016r., którym nałożono na H. B., B. B. i K. B. grzywnę w kwocie 7000 zł i wezwano do wykonania obowiązku wskazanego w Tytule Wykonawczym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016r. wystawionym przez Burmistrza [...]

Zaskarżone rozstrzygniecie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...] Burmistrz [...] nakazał H. B., B. B. oraz K. B., władającym nieruchomościami stanowiącymi działki nr [...] [...] i [...] obręb [...] położonymi przy ul. [...] w [...]: przywrócenie poprzedniego stanu zagospodarowania w [...] działek jako terenu zabudowy jednorodzinnej mieszkaniowej w tym zaprzestania gromadzenia odpadów należących wg. rozporządzenia Ministra Środowiska z 9 grudnia 2014r. w sprawie katalogu odpadów do odpadów o kodzie: 16 01 04-zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy, 17 02 01-drewno, 17 02 03-tworzywa sztuczne. Ponadto nakazał wyżej wymienionym, korzystającym bez dzierżawy z części (w przybliżeniu 200 m2) nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] [...] obręb [...] należącą do gminy [...], przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania w [...] działki jako terenu zabudowy jednorodzinnej mieszkaniowej, w tym zaprzestania gromadzenia odpadów o kodzie: 16 01 03- zużyte opony, 16 01 04- zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy, 17 02 01- drewno, 17 02 03- tworzywa sztuczne. Termin realizacji nakazanych obowiązków określono jako 21 dni czyli do [...] lipca 2016r. Wskazana decyzja jest ostateczna.

Następnie upomnieniem z dnia [...] lipca 2016r. Burmistrz [...] wezwał H. B., B. B. i K. B. do wykonania obowiązku określonego decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w administracji. W dniu 29 sierpnia 2016r. Burmistrz [...] wystawił Tytuł Wykonawczy nr [...] dotyczący obowiązku o charakterze niepieniężnym określonego w decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2016r. W tym samym dniu organ postanowieniem nr [...] działając na podstawie art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) w orzekł o nałożeniu na H.B., B. B. oraz K. B. grzywny w kwocie 5.000 zł i wezwał do jej uiszczenia w terminie do [...] października 2016r.

Kolejnym postanowieniem z dnia [...] listopada 2016r. nr [...] Burmistrz [...] orzekł o nałożeniu na w [...] podmioty grzywny w celu przymuszenia w kwocie 7.000 zł i wezwał do jej uiszczenia w terminie do [...] stycznia 2017r. oraz wezwał do wykonania przez w [...] obowiązku wskazanego w Tytule Wykonawczym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016r. wystawionym przez Burmistrza [...] w terminie do dnia [...] stycznia 2017r. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że jest to już druga grzywna w celu przymuszenia do wykonania nałożonego obowiązku oraz że na wysokość grzywny ma wpływ trwały charakter zjawiska polegającego na gromadzeniu odpadów na działkach nr [...] i [...]oraz części działki nr [...] z obr. [...] oraz że władający przedmiotowymi działkami nie podjęli dotychczas korespondencji z wyjątkiem upomnienia podjętego przez K. B., co może wskazywać na brak woli porozumienia się z gminą.

K. B. złożył na powyższe postanowienie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: Kolegium, organ odwoławczy). W treści zażalenia (pismo z [...] listopada 2016r.) wniesiono o uchylenie postanowienia organu I instancji w związku z tym, że "sprawa jest w części wyjaśniona, część nieruchomości została posprzątana w ciągu 7 dni". Skarżący w złożonym zażaleniu kwestionował również ustalenia faktyczne zawarte w decyzji [...] z [...] czerwca 2016r. a w szczególności dot. rodzaju odpadów oraz faktu znajdowania się na przedmiotowym terenie tych odpadów.

Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia [...] lutego 2018r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z [...] listopada 2016r. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało na obowiązujące w sprawie przepisy w szczególności wskazując, że zgodnie z art. 119 u.p.e.a., grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego m. in. obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również gdy nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Organ odwołując się również do orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazał, że w sprawie nie ulega wątpliwości, iż zaskarżonym postanowieniem organ I instancji nałożył grzywnę w celu przymuszenia wykonania przez H. B., B. B. i K.B. obowiązku nałożonego decyzją z [...] sierpnia 2016r. Wyjaśnił, iż fakt, że w [...] nie odbierali korespondencji a zatem decyzja została im doręczona w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.) nie może stanowić usprawiedliwienia dla niewykonania obowiązku. Organ wskazał również, że B. B. odebrał w dniu 1 sierpnia 2016r. upomnienie z dnia [...] lipca 2016r. a zatem z jego treści dowiedział się o nałożonym decyzją z [...] czerwca 2016r. obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu i miał możliwość dobrowolnego wykonania tego obowiązku. Wskazał również, że przedmiotowe postępowanie nie służy kwestionowaniu prawidłowości ustalonego decyzją z [...] czerwca 2016r. obowiązku a w szczególności istnienia podstaw faktycznych do nałożenia takiego obowiązku. Organ wyjaśnił również mając na względzie wskazywaną w odwołaniu okoliczność, że teren częściowo został posprzątany, że częściowe uprzątnięcie terenu nie jest tożsame z całkowitym wykonaniem egzekwowanego obowiązku i potwierdza zasadność nałożenia grzywny. Wyjaśniono również odnosząc się do kwestii wysokości nałożonej grzywny, że w sprawie nie ma zastosowania zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego. Wymierzając grzywnę organ egzekucyjny kieruje się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony. Organ wskazał, że nałożona zaskarżonym postanowieniem grzywna jest wyższa od pierwszej grzywny nałożonej postanowieniem nr [...] z [...] sierpnia 2016r., lecz jest ona niższa od maksymalnej wysokości tego środka określonego na 10.000 zł. Kolegium wyjaśniło również, że osoby obowiązane mogą uwolnić się od konieczności uiszczenia grzywny poprzez wykonanie ciążącego na nich obowiązku, gdyż zgodnie z art. 125 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nie uiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu a postanowienie w sprawie umorzenie grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego.

Niezgadzając się z wydanym przez Kolegium rozstrzygnięciem B. B. i, H.B. i K. B. wnieśli skargi na wskazane wyżej postanowienie z [...] stycznia 2017r. W skargach skarżący wskazali, że zaskarżają rozstrzygnięcie Kolegium w całości z uwagi na:

1/ niewłaściwą ocenę materiału oraz nie rozstrzygniecie kwestii spornych;

2/ naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy , tj.:

- art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy w sposób mający na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie uczestników do władzy publicznej.

Podnosząc wskazane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie od organu niezbędnych kosztów według norm prawnie przepisanych. W uzasadnieniu skargi wniesionej przez K. B. wskazano również m. in. na okoliczności związane z prawidłowością wydania decyzji z [...] czerwca 2016r. nr [...]. Wskazano bowiem, że na działce skarżącego nie są i nie były gromadzone odpady i nie była nigdy prowadzona kontrola z udziałem właścicieli rzeczy i pojazdów które tam się znajdują, gdyż tych właścicieli organ nie ustalił. Podniesiono, że w postanowieniu brak jest wskazania na jakiej podstawie i kto wymierzył grzywnę w wysokości 7.000 zł. a także, że postanowienie obarczone jest wadą, gdyż decyzja nakładająca obowiązek uprzątnięcia terenu jest obarczona wadą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że mając na względzie, iż wniesione przez H.B., B. B. i K. B. skargi wniesione zostały na to samo postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2018r. nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Burmistrza [...] z [...] listopada 2016r. nr [...] nakładające na w [...] grzywnę w wysokości 7.000 zł oraz wezwano w [...] do wykonania obowiązku wskazanego w Tytule Wykonawczym nr [...] z [...] sierpnia 2016r. wystawionym przez Burmistrza [...] w terminie do dnia [...] stycznia 2017r., Sąd uznał, że w sprawie istnieje tożsamość przedmiotowo podmiotowa a sprawa mogła być objęta jedną skargą i z tego względu na podstawie art. 111 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), postanowił połączyć sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia (postanowienie Sądu z [...] stycznia 2020r. )

Wskazać również należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 w z [...] z art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. A także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie zaistniały zatem przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, bowiem do Sądu zostało zaskarżone w całości postanowienie Kolegium z [...] lutego 2018r. nr [...] będące postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym na które służyło zażalenie. Należy przy tym zauważyć, iż mimo, że skarżący K. B. zawarł w skardze wniosek o rozpoznaje sprawy na rozprawie to sam wniosek w tym zakresie nie zawiera żadnego uzasadnienia wskazującego na zasadność w tej sprawie przeprowadzenia rozprawy przez Sąd. Natomiast zdaniem Sądu sama sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy dla jej rozpoznania przez Sąd. Stąd Sąd zadecydował o jej rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Badając prawidłowość wydania wskazanego wyżej postanowienia, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna. Sąd uznał bowiem, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] stycznia 2018r. oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza [...] z [...] listopada 2016r. nie naruszają prawa.

Zaskarżonym postanowieniem oraz poprzedzającym go postanowieniem z [...] listopada 2016r. zastosowano wobec skarżących jeden z wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. b) ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jt. Dz.U. z 2017r. poz. 1201 ze zm. -dalej: u.p.e.a.), środków egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności (art. 119 § 1 u.p.e.a.). Środek ten stosowany jest najczęściej w sytuacji, gdy zobowiązany mimo, że powinien spełnić określony obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego tego nie robi, a obowiązek nie może być zrealizowany np. w drodze wykonania zastępczego lub innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.

Zobowiązanym w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1 pkt 20a u.p.e.a.).

Podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego stanowi tytuł wykonawczy o którym mowa w art. 27 u.p.e.a.. Tytuł ten zawiera m.in. wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także NIP lub numeru PESEL, jeżeli zobowiązany taki numer posiada oraz treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek (art. 27 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.e.a.).

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy wskazać, że przedmiotem jest postanowienie Kolegium z dnia [...] lutego 2018r. utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza [...] z [...] listopada 2016r., którym nałożono na skarżących, po raz kolejny grzywnę (poprzednio nałożono grzywnę w wysokości 5.000 zł – postanowienie z [...] sierpnia 2016r. nr [...].), tym razem w wysokości 7.000 zł celem przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w wystawionym przez Burmistrza [...] tytule wykonawczym nr [...] z [...] sierpnia 2016r. w oparciu o ostateczną decyzję tegoż organu z [...] czerwca 2016r. nr [...].

Z treści zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że skarżący zostali uznaniu za osoby zobowiązane do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji z [...] czerwca 2016. nr [...] (od decyzji nie wniesiono skutecznie odwołania) nakazującej skarżącym przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania działek nr [...] [...] i [...] oraz części działki nr [...] [...] obr. [...] położonych przy ul. [...] w [...], jako terenu zabudowy jednorodzinnej mieszkaniowej w tym zaprzestania gromadzenia odpadów Z akt sprawy wynika, że skarżący występowali o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej decyzji. Jednak wnioski te zostały negatywnie rozpatrzone przez Kolegium m. in. postanowieniami z [...] stycznia 2018r. nr [...] i nr [...] oraz z [...] lutego 2018 nr [...], którymi organ odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] z [...] czerwca 2016r. Skargi na dwa postanowienia zostały oddalone prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2018r. sygn. IV SA/Wa 1080/18 i IV SA/Wa 1072/18 oraz odrzucono skargę K. B. postanowieniem z dnia 26 czerwca 2018r. sygn. IV SA/Wa 1372/18.

Konsekwencją posiadania przez wskazaną wyżej decyzję przymiotu ostateczności oraz nierealizowania obowiązku wynikającego z tej decyzji było zatem wszczęcie postępowania egzekucyjnego, w trybie i na zasadach określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący zostali wskazani w tytule wykonawczym stanowiącym podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego jako zobowiązani i nie wnieśli wobec niego skutecznego zarzutu, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (np. w zakresie błędu co do osoby zobowiązanego). W konsekwencji Sąd stwierdza, że organ wydając oceniane przez Sąd postanowienie, wbrew stanowisku skarżących, nie naruszył przepisów postępowania, gdyż grzywna została nałożona na podmioty wymienione w decyzji z [...] czerwca 2016r. oraz w tytule wykonawczym wystawionym w dniu [...] sierpnia 2016r. i jest to już druga grzywna wystawiona w celu przymuszenia skarżących do wykonania nałożonego na nich obowiązku. Skarżący jak wynika z akt sprawy nie wykonali w całości ciążącego na nich obowiązku, co m. in. wynika z pisma K. B. z (pismo z 22 listopada 2016r.). Tym samym twierdzenie skarżącego, zawarte w skardze, że na jego działce "brak jest jakichkolwiek odpadów", pozostaje bez znaczenia dla sprawy zasadności wymierzenia grzywny w celu przymuszenia.

Organ nakładając na Skarżących środek egzekucyjny nie był zobligowany do ponownego dokonywania ustaleń kto jest osobą zobowiązaną wystarczająca w tym zakresie jest zgodność danych osoby zobowiązanej wynikająca z tytułu wykonawczego na który nie wniesiono zarzutów w stosownym trybie.

Podkreślić należy, że przedmiotem oceny Sądu, w niniejszej sprawie, była legalność postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W granicach sprawy w rozumieniu art. 135 p.p.s.a. nie mieściły się natomiast inne rozstrzygnięcia, tj. np. "decyzja Wójta [...] z [...] czerwca 2016r. nr [...] czy też tytuł wykonawczy z [...] sierpnia 2016r. nr [...]. Na te rozstrzygnięcia skarżącym przysługiwały bowiem odrębne środki zaskarżenia w toku postępowania przed organem, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Sąd na etapie oceny legalność postanowienia wydanego w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia nie mógł więc weryfikować treści tych rozstrzygnięć w tym oceniać, czy prawidłowo uznano skarżących za podmiot zobowiązany do przewrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działek nr [...] [...], [...] i części działki nr [...] obr. [...] położonych w [...] oraz czy prawidłowo określono osobę w tytule wykonawczym.

Za niezasadny Sąd uznał również zarzuty, dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Organy bowiem w wystarczający sposób wskazały na podstawy prawne wymierzenia wskazanej grzywny, jak również na zasadność jej wymierzenia wskazując w tym zakresie, że na wysokość grzywny miał wpływ brak dobrowolnego wykonania przez skarżących nałożonego na nich obowiązku, jak również nie wykonanie tego obowiązku w terminie zakreślonym w postanowieniu z [...] z [...] sierpnia 2016r., którym orzeczono również o wymierzeniu pierwszej grzywny w celu przymuszenia w wysokości 5000 zł. Wskazano na trwały charakter zjawiska tj. gromadzenie odpadów o kodzie 16 01 03 – zużyte opony; 16 01 04 – zużyte lub nienadające się do użytku pojazdy; 17 02 01 – drewno; 17 02 03 – tworzywa sztuczne oraz fakt że działki położone są w obszarze przeznaczonym w miejscowym planie w strefie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej podnosząc jednocześnie że skarżący nie wykazują woli porozumienia w tej sprawie z gminą.

W świetle powyższego Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w granicach określonych w art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a skargi skarżących okazały się nieusprawiedliwione.

W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.