Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 664/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 180
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 65 ust. 5
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 Art. 4 pkt 17, art. 68, art. 78 ust. 2, art. 220 ust. 2 lit. b
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Sygn. akt III SA/Kr 664/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2012r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek, Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.), WSA Maria Zawadzka, , Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2012r., sprawy ze skarg "A" M. J. – W., K. D. Spółka jawna z siedzibą w C, na decyzje Dyrektora Izby Celnej, z dnia 3 września 2009 r. nr [...] z dnia 3 września 2009 r. nr [...] z dnia 3 września 2009 r. nr [...] z dnia 3 września 2009 r. nr [...] z dnia 9 września 2009 r. nr [...] z dnia 9 września 2009 r. nr [...] z dnia 10 września 2009 r. nr [...] z dnia 10 września 2009 r. nr [...] z dnia 10 września 2009 r. nr [...] z dnia 10 września 2009 r. nr [...] z dnia 11 września 2009 r. nr [...] z dnia 11 września 2009 r. nr [...] z dnia 11 września 2009 r. nr [...] z dnia 11 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego skargi oddala


UZASADNIENIE

Skarżąca A Spółka jawna M. J. – W., K. D. w C, działająca przez Agencję Celną "B", zgłaszała do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu winogrona świeże importowane z Turcji, według niżej wymienionych dokumentów SAD:

1. [...] z dnia [...] 2005 r.

2. [...] z dnia [...] 2005 r.

3. [...] z dnia [...] 2005 r.

4. [...] z dnia [...] 2005 r.

5. [...] z dnia [...] 2005 r.

6. [...] z dnia [...] 2005 r.

7. [...] z dnia [...] 2005 r.

8. [...] z dnia [...] 2005 r.

9. [...] z dnia [...] 2005 r.

10. [...] z dnia [...] 2005 r.

11.[...] z dnia [...] 2005 r.

12. [...] z dnia [...] 2005 r.

13. [...] z dnia [...] 2005 r.

14. [...] z dnia [...] 2005 r.

W wymienionych wyżej zgłoszeniach celnych towar zaklasyfikowano do pozycji Taryfy celnej CN 0806 10 90 ze stawką celną 0. Do zgłoszeń celnych dołączono m.in.: faktury, świadectwa fitosanitarne, świadectwa pochodzenia EUR 1, świadectwa zgodności ze wspólnotowymi standardami jakości handlowej dla świeżych owoców i warzyw. Towar opisany w przedmiotowych zgłoszeniach został objęty wnioskowaną procedurą i zwolniony do tej procedury bez weryfikacji zgłoszeń celnych.

W dniu [...] 2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowania celne dotyczące wyżej wymienionych zgłoszeń celnych, a następnie wydał decyzje powiadamiające o zaksięgowaniu retrospektywnym kwot uzupełniających dług celny w odniesieniu do każdego z wymienionych zgłoszeń zobowiązując jednocześnie skarżącą do uiszczenia należnych kwot wraz z odsetkami.

Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołań skarżącej, uchylił zaskarżone rozstrzygnięcia w części dotyczącej obowiązku zapłaty odsetek, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji.

W związku z zaskarżeniem tych decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18.12.2008 r., sygn. akt III SA/Kr 688/08 uchylił decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2008 r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji w przedmiocie określenia kwoty długu celnego.

W wyniku ponownego rozpatrzenia spraw Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29.08.1997r. - Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), art. 78 ust. 1, art. 201, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1, art. 221 ust. 1 i art. 222 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny - Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne 2004, rozdz. 2, t. 4, str. 307, dalej WKC), art. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 z dnia 23.07.1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z dnia 07.09.1987 r. Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne 2004, rozdz. 2, t. 2, str. 382) zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1810/2004 z dnia 7 września 2004 r. zmieniającym załącznik 1 do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L Nr 327, z dnia 30.10.2004 r.), art. 65 ust. 1, ust. 5, art. 63a, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19.03.2004 r. - Prawo celne (Dz. U., Nr 68, poz. 622 z późn. zm.), obliczył niezaksiegowaną kwotę należności celnych wynikających z długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu z tytułu importu winogron świeżych stołowych klasyfikowanych prawidłowo do kodu CN 0806 10 10 99 ze stawką celną 14,1 % (w łącznej wysokości 192.777 zł)

- decyzjami z dnia [...] 2009 r. w wysokości:

poz. 1 – 4.933,00 zł

poz. 2 – 11.668,00 zł

poz. 3 - 7.880,00 zł

poz. 4 - 8.894,00 zł

– decyzjami z dnia [...] 2007 r. w wysokości:

poz. 5 - 8.480,00 zł

poz. 6 - 8.424,00 zł

poz. 7 - 8.016,00 zł

poz. 8 - 7.506,00 zł

- decyzjami z dnia [...] 2009 r. w wysokości:

poz. 9 - 7.129,00 zł

poz. 10 - 7.129,00 zł

poz. 11 – 8.197,00 zł

- decyzjami z dnia [...] 2009 r. w wysokości:

poz. 12 - 8.580,00 zł

poz. 13 - 8.397,00 zł

poz. 14 - 7.491,00 zł.

W uzasadnieniach decyzji organ celny podał, że funkcjonariusze Urzędu Celnego, działając w trybie art. 78 WKC, przeprowadzili w firmie skarżącej kontrolę dokumentów księgowych, finansowych i danych handlowych, której ustalenia zostały zawarte w "Protokole pokontrolnym" nr [...] z dnia [...] 2007 r. Kontrola stwierdziła, że przedmiotem importu były winogrona świeże, pochodzące z Turcji, tego samego gatunku, w klasie jakości pierwszej. W okresie objętym kontrolą dokonano 30 zgłoszeń celnych winogron w procedurze dopuszczenia do obrotu. W ośmiu przypadkach skarżąca zadeklarowała w zgłoszeniach celnych kod Taryfy celnej 0806 10 10 99 - winogrona świeże stołowe pozostałe (pestkowe) ze stawką 14,1 % lub 11,5 %, a w pozostałych przypadkach zastosowała kod 0806 10 90 00 - winogrona świeże pozostałe ze stawką 0 %. Kontrola ustaliła, że towar przywożony był w opakowaniach jednostkowych w skrzyniach drewnianych lub pudłach kartonowych po 5 kg. Kontrolujący nie stwierdzili dokumentów świadczących o tym, aby towar był przepakowywany w opakowania zbiorcze typu duże kosze, skrzynie, bądź kadzie, mogące wskazywać na przemysłowe wykorzystanie winogron i ich sprzedaż firmom przetwarzającym owoce. Owoce były sprzedawane bezpośrednio do hurtowni owocowych lub hipermarketów. Podniesiono, że do wszystkich zgłoszeń celnych dołączone były świadectwa zgodności ze wspólnotowymi standardami jakości handlowej dla świeżych owoców i warzyw. Na dokumentach tych towar opisano jako "winogrona" i "winogrona białe", natomiast w dokumentach wydanych przez właściwe węgierskie władze: "Csemegeszolo sułtana", "Tafeltrauben" lub "Table Grapes" (winogrona stołowe). Skarżąca w toku kontroli wyjaśniła, że nie posiada żadnego pisemnego kontraktu na dostawy przedmiotowych winogron z tureckim kontrahentem oraz nie posiada umów i kontraktów z przedsiębiorcami związanymi z przetwórstwem owoców i stwierdziła, że w okresie 2004 – 2005 importowane winogrona nie odpowiadały standardom przewidzianym dla winogron stołowych, owoce cechowały się słabą kondycją i zróżnicowaną jakością, dlatego też zgłaszane były według kodu CN dla winogron pozostałych. Organ zaznaczył, że w dniu przyjęcia wyżej wymienionych zgłoszeń celnych nie przeprowadzono rewizji towaru, ani nie została dokonana weryfikacja tych zgłoszeń. Według organu celnego, dopiero kontrola w firmie skarżącej ujawniła, że winogrona zostały nieprawidłowo zataryfikowane. W uzasadnieniach wydanych decyzji organ zwrócił uwagę, że zgodnie z brzmieniem Taryfy celnej dla kodu 0806 10 pozycja ta obejmuje winogrona świeże, które mogą być stołowe lub pozostałe, inne niż stołowe. Jeśli winogrona są przeznaczone do bezpośredniej konsumpcji, to właściwym dla nich kodem CN jest 0806 10 10; jeśli nie nadają się do bezpośredniej konsumpcji, lecz do dalszego przerobu np. na wino, wtedy należy taryfikować je do kodu CN 0806 10 90. Winogrona importowane przez skarżącą były zapakowane w pudła kartonowe po 5 kg, a do zgłoszeń celnych załączono świadectwa zgodności ze wspólnotowymi standardami jakości handlowej dla świeżych owoców i warzyw wydane przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno Spożywczych. Takie świadectwo jest wystawiane na podstawie Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2200/96, a w przypadku winogron deserowych z uwzględnieniem wymagań Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2789/1999, po uprzedniej kontroli dokonanej przez inspektora jakości handlowej lub upoważnionego pracownika. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono jakość winogron białych zgodną ze standardami ww. rozporządzenia dla określonej klasy jakości, w związku z tym sporządzono świadectwo, uznając partię winogron białych za winogrona deserowe. Naczelnik Urzędu Celnego podniósł, że w przypadku niespełnienia wymagań norm jakościowych określonych w wyżej wymienionych rozporządzeniach zostałby sporządzony protokół niezgodności. Z kolei, w przypadku owoców i warzyw przeznaczonych do przetwórstwa właściwe organy kontroli wystawiają świadectwo przetwórstwa na podstawie Rozporządzenia (WE) nr 1148/2001 z dnia 12.06.2001 r. (Dz. Urz .WE L 156 z 13.06.2001 r.). W powyższym Rozporządzeniu Komisji WE została omówiona problematyka dotycząca sposobu pakowania winogron przeznaczonych do przetwórstwa. W myśl postanowień art. 8 ust. 4 opakowanie zbiorcze produktów przeznaczonych do przetwórstwa musi być wyraźnie oznakowane przez pakującego wyrazami "przeznaczone do przetwórstwa" albo innym równoważnym sformułowaniem. W przypadku towarów wysyłanych luzem, bezpośrednio ładowanych na środki transportu, oznaczenie to musi być podane w dokumencie towarzyszącym towarom albo musi widnieć na kwicie umieszczonym w widocznym miejscu wewnątrz środków transportu. W ocenie organu celnego, z powyższego wynika, że już w momencie pakowania, przygotowania do wysyłki, załadunku, czy też wystawienia dokumentów towarzyszących towarom (świeże owoce, warzywa) musi być określone przeznaczenie towaru tzn. czy są przeznaczone do przetwórstwa, czy też nie. W niniejszej sprawie wystawione zostały świadectwa zgodności, a nie świadectwa przetwórstwa, co – zdaniem Naczelnika Urzędu Celnego, wskazuje, że winogrona świeże objęte przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi powinny zostać zaklasyfikowane do kodu 0806 10 10, odpowiadającego winogronom świeżym stołowym, nie zaś do kodu 0806 10 90 - do winogron pozostałych, innych niż stołowe. Prawidłowa taryfikacja winogron świeżych stołowych, czyli przeznaczonych do bezpośredniej konsumpcji to kod CN 0806 10 10 99 ze stawką celną uzależnioną od tzw. "ceny wejścia". Zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1810/2004 z dnia 7 września 2004 r. zmieniającym rozporządzenie Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L Nr 327 z 30.10.2004):

- w okresie od 21.07.2005 r. do 31.10.2005 r. jeżeli cena importowa jest większa lub równa cenie progu, tj. 54,60 EUR za 100 kg należy zastosować stawkę celną w wysokości 14,1 %.;

- w okresie od 01.11.2005 r. – 20.11.2005 r. jeżeli cena importowa jest większa lub równa cenie progu, tj. 47,60 EUR za 100 kg należy zastosować stawkę celną w wysokości 11,5 %.

W związku z powyższym w wydanych decyzjach określono niezaksięgowaną kwotę należności celnych wynikających z długu celnego powstałego na podstawie art. 202 -205, art. 210 i art. 216 WKC, a także zaksięgowano retrospektywnie należność pozostającą do pokrycia zgodnie z art. 220 ust. 1. W myśl art. 221 ust. 1 WKC niezwłocznie po dokonaniu zaksięgowania dłużnik zostaje powiadomiony o kwocie należności zgodnie z odpowiednią procedurą. Powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 WKC na czas trwania procedury odwoławczej i dlatego – zdaniem organu celnego - w niniejszej sprawie termin trzech lat nie upłynął, co zresztą nie jest kwestią sporną w sprawie. Organ celny odstąpił od pobrania odsetek uznając, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było okolicznościami nie wynikającymi z jej zaniedbania lub świadomego działania (z art. 65 Prawa celnego ust. 5).

Od powyższych decyzji skarżąca wniosła odwołania, w których zarzuciła naruszenie:

- art. 20 ust. 1 WKC poprzez wydanie decyzji w oparciu o nieprawidłowo ustaloną stawkę celną wynikającą z nieprawidłowej taryfikacji importowanych winogron dokonanej przez organy celne,

- art. 78 ust. 2 WKC poprzez przeprowadzenie kontroli celnej dokumentów, które były uprzednio przedstawione organowi celnemu w dniu zgłoszenia celnego, co może stanowić o dwukrotnym przeanalizowaniu tych samych dokumentów,

- art.121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wyciągnięcie z treści kontrolowanych dokumentów sprzecznych wniosków,

- art. 214 ust. 1 WKC poprzez bezzasadne wydanie decyzji w oparciu o "nowowyinterpretowane" elementy kalkulacyjne (kod Taryfy celnej) przy braku ku temu zupełnych podstaw prawnych i faktycznych,

- naruszenie zasady swobodnej oceny dowodowej i prawdy materialnej określonych w art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej,

- art. 220 ust. 2 lit. b) WKC poprzez retrospektywne zaksięgowanie uzupełniającej kwoty długu celnego pomimo faktycznego przyznania się organów celnych do błędu przy przyjmowaniu zgłoszenia celnego w zakresie sposobu zaklasyfikowania importowanych winogron i jednoczesnym zaistnieniu dobrej wiary po stronie importera,

- art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady legalizmu przejawiającej się w faktycznym zastosowaniu do uregulowań (Not Wyjaśniających 2006/C 50/01), które nie obowiązywały w dniu dokonania zgłoszenia celnego .

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie. W odwołaniach skarżąca zakwestionowała fakt wszczęcia przez organ celny postępowań i wydanie decyzji o retrospektywnym zaksięgowaniu długu celnego z powodu błędnego zaklasyfikowania towaru do kodu 0806 10 90 00 Taryfy celnej. Podstawą do wydania decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego był protokół kontroli celnej postimportowej, w którym to protokole oraz w wydanych decyzjach, w ocenie skarżącej, brak było przekonywujących argumentów pozwalających na zanegowanie dokonanej przez nią taryfikacji. Kod Taryfy celnej 0806 10 10 organ celny mógł stosować dopiero po publikacji Not Wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich (2006/C Dz. U. UE Nr 50/1 z 28 lutego 2006 r.), co oznacza, że wydanie przedmiotowych decyzji było nieuprawnione i pozostawało w sprzeczności z zasadą legalizmu, o której jest mowa w art. 120 Ordynacji podatkowej oraz zasadą zaufania do organów państwa, o której stanowi art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ mając na uwadze istniejące wątpliwości zastosował przepis mniej korzystny dla podatnika, a bardziej korzystny dla Skarbu Państwa stosując wprost niedopuszczalną zasadę in dubio pro fisco. Skarżąca nie zgodziła się z oceną Naczelnika Urzędu Celnego, że importowane winogrona należało uznać za "stołowe" z tego powodu, że zostało wydane świadectwo zgodności ze wspólnotowymi standardami jakości handlowej dla świeżych owoców i warzyw, który to dokument przesądza o zataryfikowaniu tych towarów do kodu CN 0806 10 10; możliwość skorzystania z "0" stawki celnej powstałaby tylko w przypadku uzyskania świadectwa przeznaczenia do celów przetwórczych dla świeżych owoców i warzyw podlegających zgodności ze wspólnotowymi standardami jakości handlowej. W ocenie skarżącej powyższe stanowisko jest nieuprawnione, gdyż Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych funkcjonuje na podstawie ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych (Dz. U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.) i zgodnie z tą ustawą jest odpowiedzialna jedynie za sprawy związane z jakością handlową artykułów rolno – spożywczych i jej działalność nie jest bezpośrednio związana ze stosowaniem przepisów prawa celnego. Pion badania jakości handlowej funkcjonuje obok, a nie wewnątrz administracji celnej. W związku z powyższym świadectwa wydawane przez ten organ mogą być jedynie pomocniczym dowodem w postępowaniu celnym. W przekonaniu skarżącej, z zestawienia przepisów o jakości handlowej z brzmieniem Taryfy celnej wynika, że zadeklarowany w zgłoszeniach celnych kod Taryfy celnej był prawidłowy. Mając na uwadze treść świadectwa zgodności oraz brzmienie Taryfy celnej można dojść do wniosku, że winogrona świeże o klasie jakości I lub II mogą być taryfikowane jako "pozostałe", albowiem przez winogrona "stołowe" należy rozumieć tylko winogrona świeże o najwyższej jakości handlowej (tzw. klasa "ekstra"). Zgodnie z podziałem zawartym w pkt II lit. B Załącznika do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2789/1999 z dnia 22 grudnia 1999 r. ustanawiającego normę handlową w odniesieniu do winogron deserowych, winogrona deserowe dzielą się na trzy klasy: "ekstra", klasę I i klasę II. Z tytułu tego rozporządzenia wynika, że odnosi się on do winogron "deserowych", natomiast Taryfa celna posługuje się pojęciem "winogron stołowych". W związku z brakiem przepisów pozwalających na stosowanie zamiennie tych pojęć, zdaniem skarżącej, brak jest tym samym prawnego umocowania do tego, aby posługiwać się tymi pojęciami jako równoważnymi, jak to uczyniły organy celne. W odwołaniu skarżąca podniosła, że na świadectwie zgodności brak jest kodu Taryfy, co dodatkowo utwierdzało skarżącą w przekonaniu o możliwości zastosowania kodu właściwego dla winogron pozostałych. Gdyby, jak sugerują to organy celne, organy inspekcji jakości handlowej wydawały w pełni wiążące dokumenty w postępowaniu celnym, wskazywałyby także kod Taryfy celnej. Ponadto skarżąca zarzuciła, że ani organy celne, ani organy inspekcji jakości handlowej nie badały przeznaczenia importowanych winogron, w tym nie żądały żadnych dodatkowych wyjaśnień, czy też dokumentów. Odnośnie sugestii organu celnego o możliwości wystąpienia z wnioskiem w trybie art. 12 WKC o wydanie W1T przez importera, skarżąca oświadczyła, że jest to jej uprawnieniem, a nie obowiązkiem. Reasumując skarżąca podniosła, że przepisy celne nie wprowadzały podziału na "winogrona stołowe i winne" , istniał jedynie podział na "winogrona stołowe i pozostałe". Podział ten jest nadal obowiązujący, z tą jednakże uwagą, że w 2006 pojawiły się Noty wyjaśniające do Taryfy celnej. Zaskarżone decyzje nie odpowiadają prawu z dwóch podstawowych przyczyn: 1/ organ celny nie mógł dokonać retrospektywnego zaksięgowania uzupełniających należności celnych z uwagi na fakt, że okoliczności, na które się przywołuje (Noty wyjaśniające) zostały opublikowane z końcem lutego 2006 r.; 2/ żaden przepis prawa celnego nie wskazywał, w jaki sposób należy taryfikować winogrona stołowe; powołane Rozporządzenie Komisji nr 2789/99 odnosi się wprost do winogron "deserowych", a nie "stołowych"; ustawodawca nie ujednolicił przepisów dotyczących importu winogron w zakresie regulacji celnych i jakościowych, a w czasie dokonywania importu w obrocie prawnym funkcjonowały te dwa pojęcia równolegle. Ponadto skarżąca w odwołaniu zarzuciła, że organ celny w momencie przyjmowania zgłoszenia celnego ma obowiązek zbadać kompletność i co najmniej formalną poprawność dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego. W niniejszej sprawie organ przyjął zgłoszenia dotyczące "winogron świeżych" ze stawką 0 % cła mając do dyspozycji załączone świadectwo zgodności, a nie świadectwo przeznaczenia owoców do celów przetwórczych. Przyjmując niekompletne, bądź nieprecyzyjne zgłoszenie celne organ celny dopuścił się naruszenia zasady legalizmu. Skarżąca nadmieniła, że organ celny dokonał weryfikacji zgłoszenia celnego z dnia [...] 2004 r. nr [...] i nie zakwestionował zadeklarowanego kodu, co dodatkowo utwierdziło skarżącą o poprawności zastosowanego kodu. Nadto w odwołaniu skarżąca podniosła, że argumentacja organów celnych dotycząca odstąpienia od poboru odsetek wskazuje, że skoro w działaniu skarżącej brak było znamion umyślności, to tym samym brak jest podstaw do retrospektywnego zaksięgowania uzupełniającego długu celnego.

Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu złożonych odwołań wydał decyzje: z dnia 3 września 2009 r. nr [...], z dnia 3 września 2009 r. nr [...], z dnia 3 września 2009 r. nr [...], z dnia 3 września 2009 r. nr [...], z dnia 9 września 2009 r. nr [...], z dnia 9 września 2009 r. nr [...], z dnia 10 września 2009 r. nr [...], z dnia 10 września 2009 r. nr [...], z dnia 10 września 2009 r. nr [...], z dnia 10 września 2009 r. nr [...], z dnia 11 września 2009 r. nr [...], z dnia 11 września 2009 r. nr [...], z dnia 11 września 2009 r. nr [...] i z dnia 11 września 2009 r. nr [...], którymi utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Celnego. Organ odwoławczy podniósł, że skarżąca zadeklarowała kod Taryfy celnej 0806 10 90 00, który odnosi się do "pozostałych winogron świeżych, innych niż stołowe", którym przypisana jest stawka celna 0 %. Załączone do zgłoszeń celnych świadectwa fitosanitarne w polu "Prod. Code" zawierało m. in. kod towaru 0806 10 10 00 11 wskazujący, iż dotyczy on winogron stołowych. Mając powyższe na uwadze, a także świadectwa zgodności ze wspólnotowymi standardami jakości handlowej dla świeżych owoców i warzyw, w których był wpis "winogrona", organ celny uznał, że importowany towar powinien zostać zaklasyfikowany do pozycji 0806 10 10 99 obejmującej "winogrona świeże, stołowe, pozostałe z pozostałych", które korzystają ze stawki celnej odpowiednio 11,5 % lub 14,1 % w zależności od tzw. "ceny wejścia" za 100 kg netto w odpowiednich okresach. Wystawienie zarówno przez polskie, jak i węgierskie służby, świadectw zgodności ze wspólnotowymi standardami jakości handlowej dla świeżych owoców i warzyw poprzedzone było przeprowadzeniem kontroli na podstawie pobranych próbek. W polu 10 świadectw wpisano klasę jakości winogron jako I (pierwszą). W uzasadnieniach decyzji odwoławczych Dyrektor Izby Celnej dokonał analizy przepisów regulujących kwestie kontroli świeżych owoców, w tym winogron, oraz tryb wystawiania świadectw zgodności i stwierdził, że na podstawie art. 2 ust. 2 Rozporządzenia nr 2200/96 nie został wydany żaden akt prawny, który odnosiłby się do winogron klasyfikowanych do innego kodu niż CN 0806 10 10. Wystawienie więc przedmiotowych świadectw i tym samym potwierdzenie w nim, że przedmiotem przywozu były winogrona świeże deserowe podlegające klasyfikacji taryfowej do kodu CN 0806 10 10 przemawia – zdaniem organu odwoławczego - za uznaniem prawidłowości taryfikacji dokonanej przez organ pierwszej instancji. W odniesieniu do owoców i warzyw przeznaczonych do przetwórstwa, właściwe organy kontroli wystawiają bowiem świadectwo przetwórstwa; tego rodzaju produkty nie podlegają ocenie zgodności z normami handlowymi. Dyrektor Izby Celnej powtórzył argumentację organu pierwszej instancji w zakresie opakowań zbiorczych produktów przeznaczonych do przetwórstwa i obowiązkiem ich wyraźnego oznakowania wyrazami ,,przeznaczone do przetwórstwa" albo innym równoważnym sformułowaniem. Przeznaczenie towaru – do przetwórstwa lub nie – musi być określone już w momencie pakowania, przygotowania do wysyłki, załadunku, czy też wystawienia dokumentów towarzyszących towarom. Organ odwoławczy podniósł, że w wyjaśnieniu z dnia [...] 2007 r. skarżąca stwierdziła, że nie posiada żadnych umów i kontraktów z przedsiębiorcami związanymi z przetwórstwem owoców. Kontrola przeprowadzona w firmie skarżącej nie stwierdziła, aby owoce były sprzedawane odbiorcom zajmującym się przetwórstwem owoców. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że stan faktyczny i zgromadzone dokumenty, a także przytoczone przepisy prawne uzasadniają stwierdzenie, że świeże winogrona, będące przedmiotem odprawy celnej według wymienionych na wstępie zgłoszeń celnych to świeże winogrona stołowe klasyfikowane do kodu 0806 10 10, a nie winogrona pozostałe, inne niż stołowe, klasyfikowane do kodu 0806 10 90. Organ odwoławczy podniósł również, że wszystkie kody CN powoływane w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 2200/96 z dnia 28.10.1996 r. i w przepisach z nim związanych to kody, które zostały ustalone na podstawie Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS), a nie na podstawie Not Wyjaśniających do CN, opublikowanych dopiero w 2006 r. Przepisy wspólnotowe posługując się kodem CN 0806 10 10 na określenie tego samego towaru używają pojęć "winogron deserowych" lub "winogron stołowych", a zatem są to pojęcia tożsame w rozumieniu tych przepisów. Za nieuzasadniony uznał organ odwoławczy zarzut naruszenia art. 20 ust. 1 WKC, gdyż klasyfikacja taryfowa winogron sprowadzonych przez skarżącą została dokonana w oparciu o obowiązujące w dniu zgłoszeń celnych reguły ORINS i jest ona prawidłowa, a zastosowana stawka celna wynika ze Wspólnej Taryfy Celnej, która do kodu CN 0806 10 10 99 przypisała stawkę celną uzależnioną od tzw. ceny wejścia, tj.14,1 % lub 11,5 %. Klasyfikacja towaru, jak i całe postępowanie, w ocenie organu odwoławczego, opierało się na dokumentach i dowodach, jak również okolicznościach, które istniały w dniu dokonania zgłoszeń celnych. Skarżąca, poza odwołaniem się do Not Wyjaśniających z 2006 r., na które organ celny pierwszej instancji nie powołał się w zaskarżonych decyzjach, nie wskazała żadnych innych nowych okoliczności, o istnieniu których ani organ, ani zgłaszająca nie wiedzieli, a które wzięte pod uwagę wskazywałyby na wadliwość przedmiotowych decyzji. Z tego względu, w ocenie organu odwoławczego, zarzut naruszenia przez Naczelnika Urzędu Celnego art. 214 WKC poprzez bezzasadne wydanie decyzji w oparciu o nowo wyinterpretowane elementy kalkulacyjne, i tym samym naruszenie zasady swobodnej oceny dowodowej i prawdy materialnej, było pozbawione podstaw. Odnosząc się do pozostałych zarzutów sformułowanych w odwołaniach, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że organ celny ma obowiązek przyjąć zgłoszenie celne, jeśli spełnia ono wymogi formalne (art. 63 WKC w związku z art. 62 WKC). Zgłoszenie celne może zostać przyjęte bez weryfikacji lub z weryfikacją (art. 68 WKC, art. 71 ust. 2 WKC), z rewizją celną, lub bez rewizji. W rozpatrywanej sprawie rewizji celnej towaru nie przeprowadzono, a zgłoszenia celne przyjęto bez weryfikacji. Organ celny przyjął dane podane przez zgłaszającego jako prawdziwe i wiarygodne, a towary zostały zwolnione do deklarowanej procedury. Przyjęcie zgłoszeń celnych bez merytorycznej ich oceny było zgodne z prawem i wbrew zarzutom skarżącej, nie została naruszona zasada legalizmu. Dyrektor Izby Celnej za nieuzasadniony uznał również zarzut naruszenia art. 78 WKC. W niniejszej sprawie dopiero kontrola postimportowa spowodowała badanie dokumentacji celnej związanej z importem towarów i formułowanie wniosków wynikających z tych czynności. Nie miała zatem miejsca dwukrotna analiza dokumentów, ani nie były formułowane sprzeczne wnioski, a w konsekwencji nie naruszono zasady zaufania do organów podatkowych. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 220 ust. 2 lit. b) WKC. Jak wyżej podniesiono, zgłoszenia celne zostały przyjęte przez organ celny bez weryfikacji oraz bez rewizji towaru, a zatem trudno mówić o jakimkolwiek błędzie tego organu w rozumieniu wskazanego przepisu. Odnośnie dobrej wiary skarżącej w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących zgłoszenia celnego, w tym także taryfikacji towaru, organ celny stwierdził, że pomimo istnienia dokumentów wskazujących na właściwy kod towaru (winogron), tj. 0806 10 10 (świadectwo fitosanitarne), mając w dyspozycji świadectwo zgodności ze wspólnotowymi standardami jakości handlowej dla świeżych owoców i warzyw oraz brak wyraźnego oznakowania towaru, jako przeznaczonego do przetwórstwa, skarżąca deklarowała dla przedmiotowych winogron sprowadzanych z Turcji kod CN towaru 0806 10 90, który nie ma żadnego oparcia w zgromadzonej dokumentacji. Organ odwoławczy podniósł, że skarżąca profesjonalnie od lat zajmuje się importem i sprzedażą owoców, zatem winna poddać analizie i wziąć pod uwagę wszystkie zgromadzone dokumenty wiążące się ze sprowadzanym towarem. Jak wynika z Protokołu pokontrolnego nr [...] z dnia [...] 2007 r., w kontrolowanym okresie na 30 zgłoszeń celnych w ośmiu przypadkach skarżąca deklarowała w zgłoszeniach celnych kod Taryfy celnej 0806 10 10 99 obejmujący winogrona świeże stołowe pozostałe ze stawką celną 14,1 % lub 11,5 % (w zależności od okresu importu oraz tzw. ceny wejścia), natomiast w pozostałych przypadkach deklarowała kod 0806 10 90 00 - winogrona świeże pozostałe ze stawką celną 0 %, przy czym na zastosowanie jednego czy drugiego kodu Taryfy celnej nie miała wpływu jakość winogron. Zdaniem organu odwoławczego, oznacza to, że skarżąca świadoma była różnicy w klasyfikacji winogron świeżych, jednakże nie przestrzegała obowiązku prawidłowego klasyfikowania towaru. Odnosząc się do kwestii "dobrej wiary" Dyrektor Izby Celnej podał, że Wspólnotowy Kodeks Celny nie definiuje tego pojęcia, dlatego uzasadnionym jest skorzystanie w tym zakresie z dorobku krajowego prawa cywilnego. Analiza okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, w ocenie organu odwoławczego, wskazuje na to, że skarżąca powinna była wiedzieć, iż przywożone przez nią winogrona mają charakter deserowych (stołowych), deklarowała je jednak jako inne niż stołowe. Ta okoliczność nie pozwala na przyjęcie dobrej wiary zgłaszającego. Mając to na uwadze, ewentualny błąd organu celnego w tym zakresie w jednym z weryfikowanych zgłoszeń celnych, które nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, uznać należy za możliwy do wykrycia przez skarżącą działającą z należytą starannością. Wskazując na powyższe Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki określone w art. 220 ust. 2 lit. b WKC mogące być podstawą do nie dokonania zaksięgowania retrospektywnego. Odnośnie odstąpienia w zaskarżonej decyzji od naliczenia odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 5 Prawa celnego, organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 234 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się (chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny). W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej podniósł, że choć zaistniały przesłanki do poboru odsetek, nie uchylił zaskarżonych decyzji w tym zakresie.

Na powyższe decyzje wpłynęły skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w których skarżąca powtórzyła dotychczasowe zarzuty dotyczące naruszenie przepisów:

- art. 20 ust. 1 WKC poprzez wydanie decyzji w oparciu o nieprawidłowo ustaloną stawkę celną wynikającą z nieprawidłowej taryfikacji importowanych winogron dokonanej przez organy celne;

- art. 78 ust. 2 WKC poprzez przeprowadzenie kontroli celnej dokumentów, które były uprzednio przedstawione organowi celnemu w dniu złożenia zgłoszenia celnego, co może stanowić o dwukrotnym przeanalizowaniu tych samych dokumentów i wyciągnięciu z ich treści sprzecznych wniosków, co jednocześnie stanowi naruszenie zasady zaufania, o której mowa w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej,

- art. 214 ust. 1 WKC poprzez bezzasadne wydanie decyzji w oparciu o nowo wyinterpretowane elementy kalkulacyjne (kod Taryfy celnej) przy zupełnym braku ku temu prawnych i faktycznych podstaw, co stanowi naruszenie zasady swobodnej oceny dowodowej i prawdy materialnej określonych przez przepisy art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej,

- art. 220 ust. 2 lit. b) WKC poprzez retrospektywne zaksięgowanie uzupełniającej kwoty długu celnego pomimo braku jednoznacznej wykładni przepisów, stosowanej przez organy w momencie przyjmowania zgłoszenia celnego w zakresie sposobu zaklasyfikowania importowanych winogron i jednoczesnym zaistnieniu dobrej wiary po stronie importera,

- art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady legalizmu przejawiającej się w faktycznym zastosowaniu do uregulowań (Not Wyjaśniających 2006/C 50/01), które nie obowiązywały w dniu dokonania zgłoszenia celnego.

W uzupełnieniu dotychczasowej argumentacji oraz w odpowiedzi na zarzuty organu odwoławczego skarżąca podniosła, że pomimo braku bezpośredniego odwołania się przez organy celne do Noty Wyjaśniającej 2006/C 50/01, która została opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE w dniu 28.02.2006 r., wydanie zaskarżonych decyzji było nieuprawnione, gdyż organ celny mógł wyżej wymienioną Notę stosować dopiero po dacie jej publikacji. Ponadto skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu celnego, że "kierunek wykładni kodów CN zastosowanej przez organ celny wynika z Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS), a nie z Noty Wyjaśniającej, bowiem Ogólne Reguły Interpretacji nie zawierają szczegółowych wyjaśnień poszczególnych kodów, a jedynie ogólne reguły zastosowania". Organ celny wskazał, że twierdzenia zawarte w Notach mogą jedynie potwierdzić prawidłowość klasyfikacji taryfowej, tym bardziej, że Noty są wynikiem ustaleń poczynionych na gruncie problemów, jakie występują w praktyce stosowania Taryfy celnej podając propozycje rozwiązań tych problemów. Tym samym, w ocenie skarżącej, problemy w stosowaniu taryfikacji winogron istniały przed 2006 rokiem i koniecznym było ich rozwiązanie, a to potwierdza zarzuty odnośnie retroaktywnego stosowania prawa i rozstrzygania wszelkich wątpliwości na niekorzyść podatnika. Skarżąca powtórzyła swoje stanowisko odnośnie pomocniczego znaczenia dla toczącego się postępowania dowodu w postaci świadectwa zgodności ze wspólnotowymi standardami jakości handlowej dla świeżych owoców i warzyw oraz braku podstaw do zamiennego stosowania takich pojęć jak winogrona "deserowe" i winogrona "stołowe". W ocenie skarżącej, również dowód w postaci świadectwa fitosanitarnego nie może stanowić podstawy wykładni przepisów celnych dokonanej przez organy celne, bowiem dokument ten potwierdza, że określony w niej produkt roślinny spełnia określone wymagania fitosanitarne. Jeżeli chodzi o sposób pakowania produktów, to również ta okoliczność, zdaniem skarżącej, nie może być kryterium w klasyfikacji taryfowej, gdyż podział Taryfy celnej w żaden sposób nie sugeruje, że zaklasyfikowanie winogron do kodu 0806 10 90 jako "pozostałe" spowoduje w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, zaliczenie ich do winogron przeznaczonych do przetwórstwa. Skarżąca nie zgodziła się z badaniem przez organ celny odbiorców towarów sprowadzanych przez importera, ponieważ Taryfa celna nie przewiduje takiego kryterium. Odnośnie wystąpienia z wnioskiem o wydanie Wiążącej Informacji Taryfowej (WIT) skarżąca podniosła, że jest to uprawnieniem, a nie obowiązkiem importera. Zestawiając okres sezonu na winogrona tureckie trwający około 3 miesięcy, z okresem, w którym możliwe byłoby uzyskanie WIT dotyczącej konkretnych dostaw (ok. 3 miesięcy), to uzyskanie tej informacji byłoby spóźnione i nie dałoby pożądanego efektu i gwarancji bezpieczeństwa podatkowo - celnego. Skarżąca podniosła również, że funkcjonariusze celni mieli obowiązek szczegółowego sprawdzania załączonych dokumentów do zgłoszeń celnych, czego jednak nie uczynili, natomiast weryfikacja i rewizja towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] 2004 r. SAD nr [...] utwierdziły dodatkowo skarżącą o poprawności zastosowanego kodu. "Umorzenie" odsetek w decyzjach organu celnego, w ocenie skarżącej, świadczy o braku znamion umyślności w działaniu skarżącej, a tym samym wskazuje na możliwość odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania uzupełniającego kwoty długu celnego. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzających je decyzji Naczelnika Urzędu Celnego oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, a ponadto stwierdził, że zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jednym z dowodów w sprawie były świadectwa zgodności ze wspólnotowymi standardami jakości handlowej dla świeżych owoców i warzyw wystawione przez Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Dyrektor Izby Celnej powtórzył dotychczasową argumentację dotyczącą tych dokumentów, w szczególności w zakresie potwierdzenia zgodności towaru objętymi tymi dokumentami ze wspomnianymi już standardami jakości handlowej w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 2200/96 z dnia 28.10.1996 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku owoców i warzyw (Dz. U. L 297 z dnia 21.11.1996 r.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne 2004, rozdz. 3, t. 20, str. 55) oraz tego, że są one wydawane na podstawie pobranych próbek towaru. W polu 10 świadectw Inspektor Jakości Handlowej określił klasę jakości winogron jako I (pierwszą). Dyrektor Izby Celnej podniósł, że artykuł 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 2200/96 odnosi się do norm, jakie powinny spełniać świeże owoce i warzywa, aby mogły zostać wprowadzone do obrotu na terenie Unii Europejskiej. Przepis ten zawiera delegację dla Komisji do określenia w odrębnym akcie prawnym norm, jakim powinny odpowiadać świeże owoce i warzywa. Na podstawie tego przepisu wydane zostało w dniu 22.12.1999 r. rozporządzenie Komisji (WE) nr 2789/1999 ustanawiające normę handlową w odniesieniu do winogron deserowych (Dz. Urz. WE L 336 z dnia 29.12.1999 r.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne 2004, rozdz. 3, t. 28, str. 100). Zgodnie z art. 1 tego rozporządzenia, norma ustalona w rozporządzeniu odnosi się do winogron deserowych objętych kodem CN 0806 10 10. Normę tę stosuje się na wszystkich etapach obrotu zgodnie z warunkami ustanowionymi w rozporządzeniu (WE) nr 2200/96. Jednakże na etapach następujących po wysyłce produkty mogą wykazywać, w porównaniu z wymaganiami normy, niewielki ubytek świeżości i jędrności, a w przypadku produktów innych niż klasa "ekstra" nieznaczne pogorszenie spowodowane ich rozwojem i ich skłonnością do psucia się. Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2789/1999 z dnia 22.12.1999 r. zawiera normy handlowe w odniesieniu do winogron deserowych w klasach: klasa "ekstra", klasa I i klasa II - taryfikowane do kodu 0806 10 10. W ocenie Dyrektora Izby Celnej, stanowisko skarżącej, że winogrona w klasach I lub II winny być klasyfikowane jako winogrona świeże pozostałe - kod 0806 10 90, jest nieuzasadnione. Z załącznika do rozporządzenia Komisji, który zawiera normę w odniesieniu do winogron deserowych, wynika, że normę tę stosuje się do odmian deserowych wyhodowanych z Yitis vinifera L. w stanie świeżym dostarczanych konsumentowi, z wyłączeniem winogron deserowych do przetwórstwa przemysłowego. W Rozporządzeniu nr 2789/1999 zawarty został niewyczerpujący wykaz odmian winogron klasyfikowanych, ze względu na spełnienie wymagań normy handlowej, do winogron deserowych ujętych w kodzie Taryfy celnej 0806 10 10. Jak wynika ze świadectw fitosanitarnych, np. Nr 1567069 wystawionych przez tureckie Ministerstwo Rolnictwa i Spraw Wiejskich, towary objęte wyżej wymienionymi zgłoszeniami celnymi to winogrona wyhodowane z Yitis vinifera L. Dyrektor Izby Celnej podniósł, że w odniesieniu do winogron będących przedmiotem niniejszej sprawy Inspektor Jakości Handlowej stwierdził, iż spełniają one normy przewidziane w Rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 2789/1999, a spełnienie tych norm wiąże klasyfikacje winogron z kodem CN 0806 10 10. Z powyższego wynika, że Inspektor Jakości Handlowej nie określa klasyfikacji taryfowej towaru, a jedynie bada jakość owoców. Zgodnie z przepisami Inspektor zobowiązany jest, w przypadku stwierdzenia, że owoce odpowiadają normom wskazanym w Rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 2789/1999, do wydania świadectwa zgodności. To prawodawca Unijny określił, że publikowane normy handlowe odnoszą się do winogron deserowych objętych kodem CN 0806 10 10 (art. 1 Rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 2789/1999). W związku z powyższym świadectwa zgodności ze wspólnotowymi standardami jakości handlowej dla świeżych owoców i warzyw, wystawione przez Małopolskiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, stanowią ważne dokumenty urzędowe i istotne dowody w prowadzonych postępowaniach. Odnosząc się z kolei do świadectw fitosanitarnych, Dyrektor Izby Celnej zgodził się ze skarżącą, że dokumenty te wydawane są w celu potwierdzenia, że przesyłka roślin, produktów roślinnych, spełnia określone importowe wymagania fitosanitarne. W dokumentach tych precyzyjnie określony jest przedmiot badania w sposób umożliwiający identyfikację partii towaru, do której się odnosi, ilość towaru oraz jego opis. Z załączonych do zgłoszeń celnych świadectw fitosanitarnych wynika, że obejmują one m.in. świeże winogrona wyhodowane z Yitis vinifera L. W rubryce oznaczonej kod produktu ("Prod. Code") Inspektor kontroli fitosanitarnej uszczegółowił opis badanych winogron poprzez wpisanie kodu 0806 10 10 00 11, który oznacza świeże winogrona stołowe. Dyrektor Izby Celnej podniósł, że świadectwa fitosanitarne to także dokumenty urzędowe i podkreślił, że Inspektor Kontroli Fitosanitarnej, jakkolwiek uprawniony do kontroli i potwierdzania zdrowotności badanych roślin, czy produktów roślinnych i tożsamości towaru, jest uprawniony do posługiwania się kodami opisującymi badany towar, określonymi w Nomenklaturze Scalonej. Z tych względów dokumenty te stanowią także istotne dowody w sprawie. Odnosząc się z kolei do podnoszonej przez skarżącą kwestii pakowania owoców, Dyrektor Izby Celnej powtórzył dotychczasowe stanowisko, że już w momencie pakowania, przygotowania do wysyłki, załadunku, czy też wystawienia dokumentów towarzyszących towarom (świeże owoce, warzywa) musi być określone przeznaczenie towaru (czy są przeznaczone do przetwórstwa, czy też nie). Cechy i właściwości winogron będących przedmiotem przywozu zostały określone przede wszystkim w świadectwie zgodności ze wspólnotowymi standardami jakości handlowej dla świeżych owoców i warzyw; sam sposób pakowania owoców nie przesądza o ich przeznaczeniu, ale odpowiednie oznakowanie opakowań wskazujące na przeznaczenie winogron do konsumpcji, w ocenie organu celnego, stanowi istotna przesłankę dla ustalenia prawidłowego kodu CN. Odnośnie kwestii posługiwania się Wiążącą Informacją Taryfową (WIT) Dyrektor Izby Celnej przyznał, że wystąpienie o jej wydanie jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem importera, jednakże starania o jej wydanie świadczą o odpowiedzialności i wiarygodności wnioskodawcy, tym bardziej, że do wniosku nie trzeba dołączać próbek towarów (owoców, warzyw), dlatego też importer może wystąpić z wnioskiem odpowiednio wcześnie, przed planowanym importem owoców. Organ celny uznał za bezzasadny zarzut naruszenia art. 214 WKC, gdyż przeprowadzone w rozpatrywanej sprawie postępowanie i zaskarżone decyzje opierały się na dokumentach i dowodach, jak również okolicznościach, które istniały w dniu dokonania zgłoszenia celnego, a nie – jak twierdzi skarżąca – na "nowowyinterpretowane elementy kalkulacyjne". Z tych samych powodów za nieuzasadnione organ celny uznał zarzuty naruszenia art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do pozostałych zarzutów sformułowanych w skardze (obowiązek przyjęcia przez organ celny zgłoszenia celnego, jego weryfikacji, rewizji celnej towaru, naruszenia art. 78 WKC), Dyrektor Izby Celnej podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Za nieuzasadniony Dyrektor Izby Celnej uznał zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 220 ust. 2 lit. b) WKC. Regulacja ta umożliwia odstąpienie od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych w przypadku, gdy zaistnieją określone w tym przepisie przesłanki, a mianowicie nie dokonuje się retrospektywnego zaksięgowania wówczas, gdy kwota opłat celnych należnych zgodnie z przepisami prawa nie została wykazana w rachunkach w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat celnych działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Organ podkreślił, że wyżej wymienione przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. W niniejszej sprawie bezpośrednią przyczyną obliczenia dodatkowego cła podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu była zmiana klasyfikacji taryfowej towaru, co spowodowało zastosowanie stawki celnej 14,1 % zamiast deklarowanej w zgłoszeniu celnym stawki 0 %. Jak zaznaczono, zgłoszenie celne zostało przyjęte przez organ celny bez weryfikacji oraz bez rewizji towaru, co zgodne jest z obowiązującymi przepisami wspólnotowymi. Dopiero wynik kontroli postimportowej zgłoszenia celnego oraz załączonych do niego dokumentów spowodował konieczność zmiany kodu taryfy celnej. W tym kontekście trudno jest w ogóle mówić o jakimkolwiek błędzie organu celnego w rozumieniu art. 220 ust. 2 lit. b WKC. W ocenie organu w niniejszej sprawie nie ma podstaw do uznania dobrej wiary po stronie skarżącej, gdyż pomimo istnienia dokumentów jednoznacznie wskazujących na właściwy kod towaru (winogron), tj. 0806 10 10 (świadectwo fitosanitarne), mając w dyspozycji wystawione przez Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych świadectwo zgodności ze wspólnotowymi standardami jakości handlowej dla świeżych owoców i warzyw oraz brak wyraźnego oznakowania towaru, jako przeznaczonego do przetwórstwa, skarżąca deklarowała dla przedmiotowych winogron kod towaru CN 0806 10 90, który nie ma żadnego oparcia w zgromadzonej dokumentacji. Mając na uwadze fakt, że skarżąca od lat profesjonalnie zajmu się importem i sprzedażą owoców, winna poddać analizie i wziąć pod uwagę wszystkie zgromadzone dokumenty wiążące się ze sprowadzanym towarem, tym bardziej że jak wynika z Protokołu pokontrolnego nr [...] z dnia [...] 2007 r., w kontrolowanym okresie skarżąca stosowała zróżnicowane stawki na ten towar stosując różne pozycje Taryfy celnej tj. 0806 10 10 99 obejmujący winogrona świeże stołowe pozostałe ze stawką celną 14,1 % lub 11,5 % (w zależności od okresu importu oraz tzw. ceny wejścia), lub 0806.10.90.00 - winogrona świeże pozostałe ze stawką celną 0 %. Ta okoliczność – zdaniem organu celnego – świadczy o problemach klasyfikacyjnych dotyczących sprowadzonego towaru po stronie skarżącej, a to nie pozwala na przyjęcie dobrej wiary zgłaszającego opartej na uczciwym podejściu do obrotu towarowego z zagranicą oraz do przestrzegania praw i obowiązków związanych z tym obrotem. Mając to na uwadze ewentualny błąd organu celnego w tym zakresie w jednym z weryfikowanych zgłoszeń celnych eksportowych, które nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, uznać należy za możliwy do wykrycia przez skarżącą działającą z należytą starannością. W związku z powyższym – w ocenie organu celnego – nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 220 ust. 2 lit. b WKC. Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje stanowisko co do kwestii odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 5 Prawa celnego w związku z art. 234 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Wskazując na powyższe okoliczności Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie złożonych skarg.

Na rozprawie w dniu 27 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 111 § ustawy a dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, połączył sprawy dotyczące skarg na wyżej wymienione decyzje Dyrektora Izby Celnej do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wyrokiem z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 1080/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi A Spółka jawna na opisane wyżej decyzje Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania długu celnego.

W wyniku skargi kasacyjnej A Spółka jawna, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I GSK 948/10 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 1080/09 w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia art. 18 § 1 pkt 6 lit. a p.p.s.a., albowiem w składzie Sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy, co skutkuje zgodnie z art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nieważnością tego postępowania. Powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny ma obowiązek brać pod rozwagę z urzędu. Zdaniem tego Sądu, z analizy akt przedmiotowej sprawy wynika, że w składzie Sądu pierwszej instancji, który wydał wyrok z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt III SA/Kr 688/08 (którym uchylono decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2008 r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji w przedmiocie określenia kwoty długu celnego) brała udział sędzia NSA Krystyna Kutzner. Następnie ta sama sędzia brała udział w wydaniu zaskarżonego wyroku z dnia 27 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 1080/09 - to jest w wyroku zapadłym wobec decyzji organu wydanych po wyroku z dnia 18 grudnia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że art. 18 § 1 pkt 6 lit. a p.p.s.a. stanowi, iż sędzia wyłączony jest z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzje albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Przepis ten jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości. Wprowadzony został z dniem 8 stycznia 2010 r. ustawą z 23 października 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 1736), która rozszerzyła określony w art. 18 § 1 p.p.s.a. katalog wyłączeń sędziego z mocy ustawy, a jego dodanie miało na celu wykonanie obowiązku dostosowania systemu prawnego do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 października 2008 r. o sygn. akt SK 6/07. Wprowadzony wspomnianą wyżej nowelizacją przepis art. 18 § 1 pkt 6 lit. a p.p.s.a obowiązywał już w dacie wydania zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji, który zapadł 27 maja 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że instytucja wyłączenia sędziego ma charakter gwarancji procesowej, mającej w szczególności zapewnić realizację wyrażonej w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP zasady, odzwierciedlającej treść art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, która ustanawia prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. W orzecznictwie wskazywano już wcześniej, że obiektywizm i bezstronność mogą być zakwestionowane, gdy sędzia orzeka dwukrotnie w sprawie, biorąc wcześniej udział w kontroli decyzji i wydaniu wyroku kasacyjnego, a następnie biorąc udział w wydaniu wyroku w sprawie z kolejnej skargi na decyzję podjętą na skutek wcześniejszego wyroku Sądu, uznając w takich przypadkach, że orzekanie przez tego samego sędziego w kolejnym składzie narusza art. 18 § 1 pkt 6 lit. a p.p.s.a. Zapis obowiązującej normy prawnej zawartej w art. 18 § 1 pkt 6 lit. a p.p.s.a. ma służyć wyeliminowaniu z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w okolicznościach mogących budzić uzasadnione wątpliwości, co do bezstronności sądu, który je wydał. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sprawie niniejszej zaistniała przesłanka nieważności postępowania, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., bowiem w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Stwierdzona nieważność uzasadnia tym samym konieczność uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, bez możliwości odniesienia się do zarzutów skargi kasacyjnej.

W wyniku powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, orzekając w innym składzie, zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skargi A Spółka jawna są nieuzasadnione.

Na wstępie rozważań należy zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie ustalono ponad wszelką wątpliwość, że zgłoszenia celne - wymienione na wstępie -zostały przyjęte bez weryfikacji i bez rewizji celnej towaru. Wbrew więc zarzutom skargi, postępowanie organu celnego w tym zakresie określenia kwoty długu celnego było zgodne z prawem.

Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 4 pkt 17 WKC, zgłoszenie celne rozumiane jest jako czynność, poprzez którą osoba wyraża w wymaganej formie i w określony sposób zamiar objęcia towaru procedurą celną. Formularz SAD musi zawierać wszystkie elementy niezbędne do zastosowania określonej procedury, do której towar jest zgłaszany; formularz ten musi być podpisany (art. 62 WKC) oraz muszą być dołączone dokumenty, których przedłożenie jest wymagane dla zastosowania przepisów regulujących wnioskowaną procedurę celną (np. świadectwa fitosanitarne, świadectwa zgodności ze wspólnotowymi standardami jakości handlowej dla świeżych owoców i warzyw). W postępowaniu celnym ustawodawca wprowadził daleko idący formalizm, którego konsekwencją jest przyjęcie, iż kwoty zadeklarowane w dokumencie SAD są należne Skarbowi Państwa, chyba że zostaną one skutecznie zakwestionowane i obliczone w prawidłowej wysokości i w nakazanej przez prawo formie przez właściwe organy.

W rozpatrywanej sprawie zgłoszenia celne należy zatem uznać za oświadczenia woli skarżącej co do m. in. kodu Taryfy celnej dla sprowadzonego towaru oraz w zakresie wysokości długu celnego. Podnieść należy, że przy formalnym wypełnieniu właściwych pozycji dokumentu SAD, bez względu na ich poprawność, organ celny ma obowiązek przyjąć taki dokument, jeżeli wraz z nim następuje przedstawienie towaru. Taka konstrukcja zgłoszenia celnego i wynikającej z niego kwoty długu celnego wyklucza możliwość ingerowania na etapie przyjęcia zgłoszenia celnego w treść tego dokumentu przez funkcjonariusza celnego. W niniejszej sprawie Sąd więc w całości podziela stanowisko Dyrektora Izby Celnej w tym zakresie podnosząc, że przyjęcie zgłoszenia celnego jest czynnością techniczną organu celnego i nie stanowi wydania decyzji w rozumieniu Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym nie można zarzucić też organom celnym, że dopuściły się błędu na tym etapie postępowania celnego.

Zupełnie odrębną kwestią jest przyjęcie zgłoszenia celnego i jego kontrola przez organ celny. Kontrola tego dokumentu może nastąpić przed zwolnieniem towaru do wnioskowanej procedury (art. 68 WKC – taka sytuacja nie zaistniała w odniesieniu do zgłoszeń celnych będących przedmiotem niniejszej sprawy, albo po zwolnieniu towarów do zadeklarowanej procedury (art. 78 ust. 2 WKC) i taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Uprawnienie organów do przeprowadzenia kontroli w tym trybie nie jest kwestionowane przez skarżącą.

Kontrola postimportowa została przeprowadzona w Firmie skarżącej, a jej ustalenia zostały zawarte w Protokole kontroli nr [...] z dnia [...] 2007 r. Z protokołu tego wynika m. in., że przedmiotem importu z Turcji były winogrona świeże, w pierwszej klasie jakości; na 30 zgłoszeń celnych w 8 przypadkach zastosowano kod CN 0806 10 10 99 obejmujący winogrona świeże, stołowe, pozostałe bezpestkowe ze stawką celną 14,1 %, a w pozostałych przypadkach kod CN 0806 10 90 00 obejmujący winogrona świeże, pozostałe ze stawką 0 %. Z protokołu tego wynika również, że towar był przywożony w opakowaniach jednostkowych, brak było dowodów przepakowania tego towaru w opakowania zbiorcze; we wszystkich przypadkach objętych niniejszymi skargami do zgłoszeń celnych dołączone były świadectwa zgodności ze wspólnotowymi standardami jakości handlowej dla świeżych owoców i warzyw oraz świadectwa fitosanitarne, a na dokumentach węgierskich służb towar określono jako "winogrona stołowe".

Stan faktyczny ustalony przez organy celne, będący podstawą zaskarżonych rozstrzygnięć, znajduje – zdaniem Sądu - uzasadnienie w zgromadzonych dowodach. W protokole rozprawy z dnia 27 maja 2010 r. widnieje także oświadczenie pełnomocnika skarżącej, że zgadza się z ustaleniami faktycznymi kontroli przeprowadzonej w Firmie, a zatem ustalenia w zakresie stanu faktycznego należy uznać nie tylko za prawidłowe, ale i niesporne.

Z ustaleń stanu faktycznego wynika więc, że:

- po pierwsze: świadectwa zgodności ze wspólnotowymi standardami jakości handlowej dla świeżych owoców i warzyw są wydawane po uprzedniej kontroli jakości handlowej; wydanie przez inspektora jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych świadectwa zgodności oznacza, że przedmiotem tej kontroli były winogrona deserowe. Gdyby kontrolowany towar nie spełniał wymogów jakości handlowej dla winogron deserowych, przeznaczonych do bezpośredniego spożycia, właściwy inspektor miał obowiązek sporządzenia protokołu rozbieżności, a w niniejszej sprawie protokołów takich nie sporządzono. Z kolei, gdyby wynik kontroli wskazywał, że owoce przeznaczone były do przetwórstwa, inspektor jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych sporządziłby świadectwo przetwórstwa, a dokumentów takich w rozpatrywanej sprawie również nie sporządzono;

- po drugie: inspektor kontroli fitosanitarnej w wyniku badania towaru stwierdził, że przedmiotem kontroli są świeże winogrona stołowe. Wynik tej kontroli został opisany w świadectwach fitosanitarnych, w których to dokumentach wymagane jest zastosowanie kodów określonych w Nomenklaturze Scalonej. W niniejszej sprawie w świadectwach fitosanitarnych załączonych do zgłoszeń celnych wskazano kod towaru 0806 10 10, który odnosi się do winogron stołowych;

- po trzecie: opakowania, w których przewożone były winogrona były opakowaniami jednostkowymi.

Należy zaznaczyć, że Sąd w całości podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej w zakresie argumentacji dotyczącej świadectw zgodności ze wspólnotowymi standardami jakości handlowej dla świeżych owoców i warzyw oraz świadectw fitosanitarnych, które to stanowisko zostało obszernie przedstawione w zaskarżonych decyzjach, a także w odpowiedzi na skargę. Zgodnie z art. 180 Ordynacji podatkowej, dowodem jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Postępowanie celne uwzględniające dowody uzyskane w toku kontroli w zakresie jakości handlowej towarów oraz w zakresie wymagań fitosanitarnych, nie narusza obowiązujących przepisów. Wnioski organu celnego dotyczące tego, co było przedmiotem zgłoszeń celnych – wbrew zarzutom skarżącej – nie były sprzeczne z dokumentami. Zarówno bowiem świadectwa zgodności ze wspólnotowymi standardami jakości handlowej dla świeżych owoców i warzyw, jak i świadectwa fitosanitarne stanowią dokumenty urzędowe potwierdzające okoliczności w nich opisane, tj. że przedmiotem importu były winogrona stołowe, a nie winogrona przeznaczone do przetwórstwa.

Sąd w całości podzielił też stanowisko Dyrektora Izby Celnej, co do wniosków wynikających z faktu przewożenia przedmiotowych winogron w opakowaniach jednostkowych; już na etapie pakowania towaru musi być określone jego przeznaczenie, tj. czy winogrona przeznaczone są do bezpośredniego spożycia, czy też do przetwórstwa. Co prawda, winogrona stołowe mogą być przeznaczone do przetwórstwa, jednak okoliczność ta nie ma wpływu na klasyfikację towaru do określonego kodu CN Taryfy celnej. Zasady stosowania Taryfy celnej wykluczają możliwość zastosowania dalszego kodu CN, jeżeli towar spełnia kryteria wcześniejszego kodu CN. "Przejście" do dalszych pozycji Taryfy celnej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy towar nie może być przypisany do "wcześniejszej" pozycji.

Przechodząc do oceny prawnej ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego Sąd zauważa, że zgodnie z Taryfą celną poz. 0806 obejmuje winogrona, które dzielą się na winogrona: świeże – 0806 10 oraz suszone – 0806 20. Z kolei winogrona świeże dzielą się na: stołowe – 0806 10 10 oraz pozostałe 0 0806 10 90. Taryfa celna przewiduje dalszy podział, który jednak nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej co do taryfikacji sprowadzonego przez skarżącą towaru, a mianowicie, że przedmiotem importu były winogrona objęte kodem 0806 10 10. Za nieuzasadnione, zdaniem Sądu, należy uznać stanowisko skarżącej, zgodnie z którym "winogrona stołowe" to winogrona świeże o najwyższej jakości "ekstra". Podział winogron wynikający z Taryfy celnej to: świeże lub suszone, a w ramach świeżych: stołowe lub pozostałe. W zakresie taryfikacji celnej towaru nie ma znaczenia jakość (ekstra, pierwsza, czy druga klasa), ale jego przeznaczenie, w tym wypadku: do bezpośredniego spożycia, czy do przetwórstwa. Powyższej oceny nie mogła zmienić argumentacja skarżącej odwołująca się do daty publikacji Not wyjaśniających, gdyż Noty stanowią jedynie interpretację Taryfy celnej, a nie źródło taryfikacji.

Tak więc, należy – zdaniem Sądu – stwierdzić, że stan faktyczny sprawy oraz ocena prawna tego stanu dokonane zostały przez organy celne prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Zmiana taryfikacji winogron dokonana przez organy celne była uzasadniona. Konsekwencją zmiany taryfikacji towaru jest zmiana kwoty długu celnego.

W rozpatrywanej sprawie rozważenia także wymaga kwestia, czy kwota należności prawnie należnych mogła być zaksięgowania retrospektywnie, czy też w sprawie zaistniały przesłanki do odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego w trybie art. 220 ust. 2 lit. b WKC. Przepis ten stanowi, że z wyjątkiem przypadków określonych w art. 217 ust. 1 akapit drugi i trzeci, zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy kwota należności prawnie należnych nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez płatnika działającego w dobrej wierze i przestrzegającego przepisy obowiązujące w zakresie zgłoszenia celnego, przy czym, co należy podkreślić, wszystkie przesłanki wymienione w przytoczonym przepisie muszą być spełnione łącznie.

Jeżeli chodzi o błąd organu, to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22.05.2007 r., sygn. akt I GSK 1609/06 (opubl. LEX nr 351023) stwierdził, że okoliczność, iż zadeklarowany przez stronę w zgłoszeniu celnym kod PCN nie został zakwestionowany przez organ przyjmujący to zgłoszenie, nie daje podstaw do przerzucania na organ odpowiedzialności za wskazanie w nim wadliwego kodu. Jednak błąd organu może polegać na powtarzającym się akceptowaniu przez organy celne błędów zgłaszającego polegających na niewłaściwym zastosowaniu klasyfikacji taryfowej, gdy organy celne mogły łatwo ten błąd wykryć na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu celnym, a szczególnie długi okres braku wykrycia błędu przez organy, dotyczących licznych zgłoszeń celnych, które to okoliczności mogły umocnić przekonanie importera o tym, że postępuje właściwie.

W toku postępowania skarżąca powoływała się na powyższe okoliczności i na tle ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego można byłoby uznać tę argumentację za uzasadnioną, tym bardziej, że jak wynika akt sprawy, organ celny dokonał weryfikacji jednego ze zgłoszeń celnych skarżącej, które jednak nie jest objęte przedmiotem niniejszego postępowania (zgłoszenie to było dokonane w dniu [...] 2004 r. SAD nr [...], a więc po okresie objętym niniejsza skargą). Skarżąca dokonała licznych zgłoszeń celnych, w długim przedziale czasowym, a do każdego ze zgłoszeń dołączyła świadectwo zgodności ze wspólnotowymi standardami jakości handlowej dla świeżych owoców i warzyw, co w zestawieniu z pozycją Taryfy celnej zadeklarowaną w tych zgłoszeniach uzasadniałoby zarzut, że organ celny łatwo mógł wykryć ten błąd. Jednakże, w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie można przyjąć, że kwota należności prawnie należnych nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów. Błąd organu jest bowiem tylko jedną z przesłanek uzasadniających odstąpienie od retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego prawnie należnej. Zgodnie z przytoczonym przepisem, błąd organu musiałby być niewykrywalny przez płatnika, a to oznacza, że płatnik musi dochować staranności przy wykonywaniu swoich obowiązków.

Jeżeli chodzi o dochowanie należytej staranności po stronie skarżącej, to postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie jednoznacznie wykazało, że skarżąca stosowała różne kody CN wobec takich samych towarów. Okolicznością bezsporną jest, że na 30 zgłoszeń celnych, w 8 przypadkach skarżąca dokonała prawidłowej taryfikacji winogron do kodu 0806 10 10. Ta okoliczność wskazuje, że skarżąca miała świadomość rozbieżności w interpretacji Taryfy celnej w zakresie klasyfikacji sprowadzanych winogron, który to akt prawny okazał się skomplikowany i trudny w stosowaniu, co potwierdza fakt wydania w tym zakresie Not wyjaśniających. Należy podkreślić, że Sąd zgodził się z oceną Dyrektora Izby Celnej, że skarżąca jako profesjonalny podmiot działający w międzynarodowym obrocie towarowym, posiadająca doświadczenie w transakcjach dotyczących danego rodzaju towarów miała możliwość wykrycia błędu, jednak nie dochowała należytej staranności w przestrzeganiu przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Podnieść należy, że nie chodziło o nowy przepis, który dopiero zaczął obowiązywać, czy nową procedurę. Jeśli importer ma wątpliwości co do klasyfikacji taryfowej towaru, to powinien zasięgać informacji i poszukiwać wszelkich wyjaśnień, które pozwoliłyby mu zweryfikować swoje stanowisko. Nie jest natomiast obowiązkiem, a jedynie uprawnieniem uzyskanie wiążącej informacji taryfowej. Z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby wobec rozbieżności w stosowaniu taryfikacji winogron skarżąca podejmowała jakiekolwiek działania mające na celu wyjaśnienie wątpliwości w tym zakresie, w związku z tym nie można przyjąć, że skarżąca działała w dobrej wierze. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki do zastosowania art. 220 ust. 2 lit.b WKC, co oznacza, że brak było podstaw do odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania kwoty należności wynikających z długu celnego.

Stanowisko organów celnych w zakresie odstąpienia od poboru odsetek w trybie art. 65 ust. 5 Prawa celnego nie było jednolite. Dyrektor Izby Celnej uznał, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo odstąpił od poboru odsetek w niniejszej sprawie, jednak z uwagi na zakaz orzekania na niekorzyść odwołującego się, nie zmienił zaskarżonych decyzji w tym zakresie. Wobec rozbieżnych stanowisk organów celnych obu instancji w tym zakresie, Sąd podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Celnego uznającego, że podanie nieprawidłowych danych w zgłoszeniach celnych spowodowane było okolicznościami nie wynikającymi z zaniedbania skarżącej lub jej świadomego działania. Skomplikowany charakter przepisu w zakresie taryfikacji winogron, który miał zastosowanie w niniejszej sprawie został potwierdzony faktem wydania Not wyjaśniających, a ta okoliczność pozwala na przyjęcie, iż podanie nieprawidłowych danych przez skarżącą nie było świadomym działaniem i wynikało z trudności w stosowaniu przepisu.

Odnosząc się do zarzutu skarg, że odstąpienie od poboru odsetek powinno skutkować odstąpieniem od retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego, należy stwierdzić, że stanowisko skarżącej w tym zakresie nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. W art. 65 ust. 5 Prawa celnego jest mowa o okolicznościach nie wynikających z zaniedbania lub świadomego działania dłużnika, natomiast w art. 220 ust. 2 lit. b WKC jest mowa o dobrej wierze płatnika przestrzegającego przepisy obowiązujące w zakresie zgłoszenia celnego. Z powyższego wynika, że inne są przesłanki do odstąpienia od poboru odsetek, a inne przesłanki decydują o odstąpieniu od retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego. Dobra wiara nie jest pojęciem tożsamym z brakiem zaniedbania lub świadomego działania polegającego na podaniu nieprawidłowych lub niekompletnych danych w zgłoszeniu celnym. W art. 220 ust. 2 lit. b WKC ustawodawca nałożył na płatnika większe obowiązki w zakresie przestrzegania przepisów; nie wystarczy brak zaniedbania, czy świadome celowe działanie, ale dobra wiara związana jest z odpowiednią starannością w działaniu.

Zdaniem Sądu, skargi nie mogą być uwzględnione, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji. Sąd uchyla zaskarżone decyzje na podstawie art. 145 p.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, a zatem w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.