Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 44/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Gabriela Nowak asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Piotr Kabała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzja z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Pana A. G., od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ulicy P., stanowiącej działki nr [...] i [...] w obrębie [...] o łącznej powierzchni [...] m2, utrzymał tę decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny:

Przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona decyzją Naczelnika [...] z dnia [...] października 1979 r. (znak: [...]) została wywłaszczona jako część nieruchomości o ogólnej pow. [...] m2 położonej w W. przy ulicy P., stanowiącej własność S. S., opisanej w KW Nr [...]. Wywłaszczona działka została zgodnie z lokalizacją szczegółową Nr [...] z dnia [...] lutego 1968 r. przeznaczona pod budowę ulicy P.

A. G. nabył od S. S. przedmiotową nieruchomość na podstawie aktu notarialnego umowy sprzedaży Rep. [...] z dnia [...] grudnia 1990 r., co potwierdza odpis z księgi wieczystej KW Nr [...]. Przy czym w akcie notarialnym stwierdzono, że przedmiotem sprzedaży jest nieruchomość o pow. [...] m2.

Wnioskiem z dnia [...] marca 2004 r. A. G. wystąpił o zwrot nieruchomości położonej w W. przy ulicy P. o pow. [...] m2 stanowiącej obecnie działki ew. nr [...] i [...] w obrębie [...].

Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, stwierdzając iż wnioskodawca nie jest stroną postępowania w sprawie zwrotu ww. nieruchomości, ponieważ nie jest poprzednim właścicielem wywłaszczonej nieruchomości jak również nie jest jego spadkobiercą.

Od niniejszej decyzji odwołał się Pan A. G., podnosząc w szczególności, iż w chwili złożenia wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości posiadał do niej tytuł prawnorzeczowy na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] grudnia 1990 r.

Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że w myśl art. 28 Kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stosownie zaś do treści art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137, stałą się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Organ stwierdził, że skoro A. G. nie był właścicielem części nieruchomości o pow. [...] m2 pochodzącej z nieruchomości uregulowanej w KW Nr [...], ani nie jest spadkobiercą poprzedniego właściciela przedmiotowej nieruchomości, to nie może być stroną postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Dlatego też stosownie do art. 105 § 1 Kpa organ pierwszej instancji prawidłowo umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi A. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniesiono, iż uznanie postępowania o zwrot nieruchomości za bezprzedmiotowe i w związku z tym umorzenie postępowania jest nieprawidłowe. Skoro bowiem w świetle art. 137 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami niezrealizowanie celu, pod jaki wywłaszczenie zostało zrealizowane jest wystarczającą przesłanką do zwrotu, to organy powinny wydać merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie. Ponadto podniósł, że na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1990 r. nabył [...] m2, a więc również wywłaszczoną część. Wywłaszczona część o [...] m2 została przeniesiona do innej księgi wieczystej dopiero w 2001 r. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 30 § 4 Kpa przewidujący, że w przypadku zbycia prawa w toku postępowanie na miejsce dotychczasowej strony wstępuje jej następca prawny.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.

Artykuł 136 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami postanawia, że z żądaniem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości może wystąpić poprzedni właściciel lub jego spadkobierca. Przepis ten zatem w sposób precyzyjny określa również krąg podmiotów, które mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a więc mają czynną legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym w sprawie, której przedmiotem jest zwrot nieruchomości i dokonanie rozliczeń z tytułu jej zwrotu. Zgodnie z tym przepisem, legitymację taką ma przede wszystkim poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości. Stosownie do art. 4 pkt. 4 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami przez poprzedniego właściciela należy rozumieć osobę, która została pozbawiona prawa własności nieruchomości wskutek jej wywłaszczenia albo przejęcia na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego na podstawie innych tytułów.

Krąg podmiotów, które mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a więc mają czynną legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym w sprawie, której przedmiotem jest zwrot nieruchomości i dokonanie rozliczeń z tytułu jej zwrotu, ustalony w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami nie może być interpretowany w sposób rozszerzający.

W sytuacji istniejącej w niniejszej sprawie, a ustalonej i wyjaśnionej przez organy w sposób nie budzący wątpliwości A. G. nie ma interesu prawnego, aby domagać się weryfikacji w trybie nadzwyczajnym dokonanego zwrotu działek nr [...] i [...],. W szczególności o istnieniu interesu prawnego skarżących nie może przesądzać nabycie przez skarżącego nieruchomości na podstawie aktu notarialnego umowy sprzedaży Rep. [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 1990 r., w którym wskazana została powierzchnia [...] m2 zgodnie z treścią działu I księgi wieczystej.

Wskazać należy, że dane ujęte w dziale I księgi wieczystej nie są objęte wynikającą z art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. W art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece chodzi bowiem wyłączenie o niezgodność ze stanem prawnym, natomiast niezgodność z danymi faktycznymi objętymi wpisami w dziale I-O (art. 25), dotyczącymi oznaczenia nieruchomości, nie mieści się w pojęciu niezgodności, o której mowa w tym przepisie i podlega ona sprostowaniu. Dotyczy to w szczególności obszaru i konfiguracji nieruchomości. Jakkolwiek treść tych wpisów może mieć istotne znaczenie dla uprawnionego, zwłaszcza że określają one sam przedmiot prawa, to jednak ani obszar, ani konfiguracja nie są tymi elementami, które w razie ich niezgodności z rzeczywistością powodowałyby niezgodność z rzeczywistym stanem prawnym, gdyż same przez się nie tworzą stanu prawnego (tak. S Rudnicki Komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece Warszawa 1996, Wyd. II str. 28 i n.).

Na marginesie zauważyć należy, że w dziale III księgi wieczystej nr [...] wpisano w dniu [...] listopada 1979 r. wzmiankę o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w odniesieniu do części nieruchomości o pow. [...] m2.

Ponadto wynikające z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami uprawnienie do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, nie może być przeniesione na osobę trzecią w drodze czynności prawnej

Na tle ustalonego stanu faktycznego i prawnego stwierdzić należy, że prawidłowo organy obu instancji uznały, że art. 136 ust ustawy o gospodarce nieruchomościami nie daje możliwości wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o zwrot. Wprawdzie zdaniem Sądu organ powinien wydać decyzję w ustalonym stanie faktycznym i prawnym o odmowie zwrotu nieruchomości, a nie o umorzeniu postępowania. Jednak uznać należy, że w przedmiotowej sprawie naruszenie art. 105 § 1 Kpa nie miało istotnego wpływu na wynik postępowania, ponieważ strona nie jest uprawniona do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.