Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 91/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grabowski Sędziowie Urszula Raczkiewicz NSA Tadeusz Cysek (spr.) Protokolant Grażyna Zboralska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 października 2006 r. sygn. akt III SA/Gl 376/05 w sprawie ze skargi R. Spółki z o.o. w W. na czynność Prezydenta Miasta T. z dnia 17 stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kwoty uiszczonej tytułem opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych 1. oddala skargę kasacyjną: 2. zasądza od Prezydenta Miasta T. na rzecz R. Spółki z o.o. w W. 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 12 października 2006 r. sygn. akt III SA/GL 376/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, uwzględniając skargę wniesioną przez R. Sp. z o.o. w W., uchylił czynność Prezydenta Miasta T. w przedmiocie zwrotu kwoty uiszczonej przez wyżej wymienioną spółkę tytułem opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.

Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2004 r. spółka R., prowadząca zakład pracy chronionej, zwróciła się do Prezydenta Miasta T. o zwrot opłaty w wysokości 43.305,80 zł dotyczącej korzystania z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w 2004 r., powołując się na zwolnienie od tego rodzaju opłaty wynikające z art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r.

Pismem z dnia 8 grudnia 2004 r. nr [...] Prezydent Miasta T. poinformował wnioskodawcę, że wskazany przez niego przepis rzeczywiście zawiera zwolnienie ustawowe od konkretnego rodzaju opłaty. Skoro jednak powiadomienie o spełnieniu warunków zakładu pracy chronionej wpłynęło dopiero w dniu 9 sierpnia 2004 r., to od tej daty przedmiotowe opłaty nie będą naliczane. W omawianym piśmie przedstawiono też sposób wyliczenia kwoty zwrotu opłat nienależnych od dnia 9 sierpnia 2004 r. (wyrażała się ona sumą 144,45 zł).

W wezwaniu z dnia 29 grudnia 2004 r. R. Sp. z o.o. w W. wezwała Prezydenta Miasta T. do usunięcia naruszenia prawa poprzez zwrot całych pobranych nienależnie opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w 2004 r., argumentując, że chodzi tu o wypełnienie ustawowego zwolnienia przysługującego zakładowi pracy chronionej.

Wobec tego, że opłaty uiszczone za 2004 r. były od początku nienależne, podlegają zwrotowi w pełnej wysokości.

Pismem z dnia 17 stycznia 2005 r. Prezydent Miasta T. odpowiadając na przekazane mu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, podtrzymał swoje stanowisko.

Składając skargę dochodząca zwrotu wskazanych opłat, spółka wniosła o stwierdzenie bezskuteczności i niezgodności z prawem czynności Prezydenta Miasta T. dotyczącej odmowy uwzględnienia jej wniosku oraz orzeczenie, że korzysta ona z ustawowego zwolnienia od tych opłat.

W uzasadnieniu skargi podkreślono skuteczność przysługującego skarżącej spółce ustawowego zwolnienia od konkretnych opłat z chwilą uzyskania przez nią statusu zakładu pracy chronionej i brak znaczenia zatem chwili przedstawienia właściwemu organowi dokumentu potwierdzającego ten status. Wskazano też, że uiszczenie przedmiotowych opłat nastąpiło wobec obawy o likwidację jej działalności objętej zezwoleniami w razie przyjęcia ewentualnego wygaśnięcia tych zezwoleń.

Sąd I instancji przedstawił następujące motywy wydanego w sprawie wyroku.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarga podlegała uwzględnieniu w myśl art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Sąd I instancji zaznaczył przy tym, że w orzecznictwie sądowym wyrażono poglądy o traktowaniu pisma odmawiającego zwrotu opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, jako czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uznania albo odmowy uznania uprawnienia wynikającego z przepisów prawa (wyrok NSA z dnia 22 września 2005 r. sygn. akt II GSK 149/05, publ. Wokanda 2006/4/30) bądź aktu z tego zakresu (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 520/03).

Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w rozpoznawanej sprawie było bezsporne, że skarżąca spółka prowadziła zakład pracy chronionej i była zwolniona z opłat, z wyjątkiem opłaty skarbowej i opłat o charakterze sankcyjnym – zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.

Z kolei według art. 31 ust. 3 pkt 1 lit. a) i b) tej ustawy podmiot prowadzący zakład pracy chronionej przekazuje środki uzyskane ze zwolnień, o których mowa w ust. 1, na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w wysokości 10%, a na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych w wysokości 90%.

Skoro omawiane ustawowe zwolnienie obejmuje także opłatę za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, to skarżąca spółka miała też obowiązek przekazania kwoty obejmującej przysługujące zwolnienie na cele określone w art. 31 ust. 3 pkt 1 lit. a) i b) powołanej ustawy.

Taka regulacja prawna oznacza, że zapłacone przez skarżąca spółkę przedmiotowego rodzaju opłaty za 2004 r. – jako nienależne podlegają zwrotowi.

Sąd I instancji zgodził się, że problematyka wskazanego zwrotu opłat budziła szereg kontrowersji tak praktyce, jak i w orzecznictwie sądowym.

Według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach orzekającego w niniejszej sprawie, uprawnienie do uzyskania zwrotu opłaty nienależnej wynika też z ogólnej konstrukcji ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (w stanie wiążącym w sprawie t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa z dnia 26 października 1982 r.

W ocenie Sądu I instancji, skoro omawiana ustawa kompleksowo reguluje tryb, zasady i sposób obliczania opłaty, to czyni to w pełnym zakresie, tzn. tak pobrania opłaty należnej, jak i zwrotu opłaty nienależnej.

Obowiązek uiszczenia opłaty w prawidłowej wysokości wynika bowiem z mocy prawa, a nie z mocy decyzji administracyjnej. Wyliczenie opłaty ma jedynie charakter materialno-techniczny.

Te konkluzje poprzedziło wskazanie na treść art. 111 ust. 1, 111 ust. 2, 111 ust. 8, art. 18 ustawy z dnia 26 października 1982 r.

Rozważając kwestię określenia prawidłowej wysokości opłaty należnej w danym roku kalendarzowym, podkreślono w szczególności znaczenie uregulowań zawartych w art. 111 ust. 2 i ust. 8 omawianej ustawy (zwłaszcza ust. 8).

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zawarto też polemikę z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2005 r. sygn. akt II GSK 149/05, podnosząc nieprawidłowość tezy o braku podstaw do uzyskania zwrotu części opłaty za okres przypadający po wygaśnięciu zezwolenia. W tym zakresie zwrócono uwagę dodatkowo (poza odwołaniem się do wcześniejszych rozważań) na brak posługiwania się przez ustawodawcę pojęciem "części opłat". Bez względu bowiem, jak wywiedziono, na to czy zezwolenie dotyczy całego roku kalendarzowego, czy też okresu obejmującego tylko część roku, jest tylko jedna opłata należna – w wysokości proporcjonalnej do ważności zezwolenia.

Sąd I instancji przyjął również w dalszej sekwencji przedstawionych na piśmie motywów wydanego w sprawie orzeczenia, iż opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych nie jest nieopodatkowaną należnością budżetu jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 2 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. − Ordynacja podatkowa (w stanie wiążącym w niniejszej sprawie Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), powoływanej dalej jako Ordynacja podatkowa.

Przedmiotową opłatę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zakwalifikował, jako świadczenie publicznoprawne pobierane przez gminę i wydatkowane na gminny program zwalczania alkoholizmu, które nie podlega regulacjom Kodeksu cywilnego w zakresie bezpodstawnego wzbogacenia.

Wobec braku sankcyjnego charakteru omawianej opłaty, Sąd I instancji wyraził pogląd o podleganiu zwrotowi tej opłaty w sytuacji utraty ważności zezwolenia z przyczyn zawinionych po stronie przedsiębiorcy. Jego bowiem odpowiedzialność karna nie może przedkładać się na utratę prawa żądania zwrotu opłaty nienależnej.

Kontynuując te rozważania, w zaskarżonym wyroku przyjęto, iż racjonalny ustawodawca w art. 111 ust. 8 określając uprawnienie przedsiębiorcy do wniesienia w danym roku kalendarzowym konkretnego rodzaju opłaty w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia, nałożył jednocześnie obowiązek pobrania opłaty w takiej, a nie w innej wysokości.

Zaznaczono też, że wniesienie opłaty w wysokości niższej od należnej skutkuje dla przedsiębiorcy wygaśnięciem zezwolenia z mocy prawa (art. 18 ust. 12 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r.).

Z kolei wniesienie przez przedsiębiorcę opłaty obejmującej również okres przypadający po utracie ważności zezwolenia, skutkuje powstaniem obowiązku zwrotu przedsiębiorcy poprzez czynność materialno-techniczną kwoty stanowiącej opłatę nienależną. Tym samym po stronie przedsiębiorcy powstaje z mocy prawa uprawnienie do zwrotu opłaty nienależnej.

Według Sądu I instancji "ostateczna" odmowa zwrotu opłaty nienależnej podlega kontroli sądowoadministracyjnej, jako "akt lub czynność z zakresu administracji publicznej" dotycząca uprawnienia wynikającego z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.).

W razie prawomocnego uwzględnienia skargi w trybie art. 146 § 1 p.p.s.a. organ gminy winien dokonać zwrotu opłaty nienależnej pod rygorem złożenia skargi określonej w art. 154 § 1 p.p.s.a.

W końcowej części rozważań Sąd I instancji wskazał na niekonstytucyjność pozbawienia możności dochodzenia zwrotu opłaty nienależnej.

W konkretnej sprawie odmowa zwrotu opłaty nienależnej spowodowałaby nadto brak możności wykonania przez skarżącą spółkę jej ustawowego obowiązku wynikającego z art. 31 ust. 1 lit. a) i b).

W skardze kasacyjnej wniesionej od opisanego wyroku Prezydent Miasta T. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.

Skarga kasacyjna oparta została w swej podstawie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 111 ust. 8 ustawy z dnia 26 października 1982 r., polegającą na przyjęciu, że "nieuprawnionym jest stwierdzenie, że wobec braku przepisów dotyczących zwrotu opłaty nienależnej, to tym samym brak jest podstaw do żądania zwrotu części tej opłaty, tzn. przyjęciu odmiennego poglądu prawnego niż w przywołanym w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 22 września 2005 r. sygn. akt II GSK 149/05, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 1 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".

Według uzasadnienia skargi kasacyjnej, Sąd I instancji potwierdził brak uregulowań prawnych dotyczących zwrotu w całości lub części nienależnych opłat, lecz równocześnie wyraził odmienne stanowisko niż zaprezentowane we wskazanym wyżej wyroku NSA.

Zdaniem Prezydenta Miasta T. ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach nie sposób się zgodzić, skoro art. 111 ust. 8 ustawy z dnia 26 października 1982 r. stanowi o zasadach dokonywania opłat, a nie ich zwrotu, a dotychczasowe orzecznictwo potwierdza takie stanowisko.

Wskazana wyżej ustawa wprowadziła zasady wnoszenia przedmiotowego rodzaju opłat.

Nie istnieje natomiast ustawowa regulacja przesłanek, sposobu i trybu ich zwrotu.

W skardze kasacyjnej zaznaczono publicznoprawny charakter kwestii uiszczania omawianej opłaty.

W końcowej części uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazano, że "skarżący jako organ administracji publicznej jest zobowiązany do działania w granicach i na podstawie przepisów prawa, a wobec braku stosownych uregulowań ustawowych jest on związany obowiązującymi przepisami bez możliwości odmiennej interpretacji".

Ponadto skarżący, co pominął Sąd I instancji, "nie uzasadnił przyczyn swej zwłoki". W zaskarżonym wyroku "nie przeanalizowano tych przyczyn z racjonalnego lub społecznego punktu widzenia".

Odpowiadając na skargę kasacyjną, R. Sp. z o.o. w W. wniosła o jej oddalenie z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania według obowiązujących norm.

Zdaniem wymienionej spółki, zarzut zawarty w skardze kasacyjnej nie znajduje potwierdzenia i ten środek zaskarżenia winien ulec oddaleniu.

W szczególności podkreślono, że nie może budzić wątpliwości wniosek Sądu I instancji, iż w świetle art. 111 ust. 8 ustawy z dnia 26 października 1982 r. organ gminy "ma obowiązek pobrania opłaty w takiej, a nie w innej wysokości".

W ocenie odpowiadającej na skargę kasacyjną spółki nie może mieć znaczenia w sprawie, że Sąd I instancji polemizował z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2005 r. sygn. akt II GSK 149/05, skoro ten wyrok dotyczył sytuacji odmiennej niż występująca w niniejszej sprawie (w sprawie II GSK 149/05 chodziło o kwestię zwrotu części opłaty z uwagi na wygaśnięcie zezwolenia spowodowane likwidacją w trakcie roku działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę).

We wskazanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie bowiem zakwalifikowano opłatę dokonaną przez przedsiębiorcę jako należną, a w niniejszej sprawie chodziło o opłatę, która od początku była nienależna – co przesądza o tym, iż "organ nie miał prawa jej pobrać, a brak regulacji dotyczącej zwrotu nie pozbawia strony możliwości żądania ich zwrotu".

Zaakcentowano też, że Sąd I instancji posłużył się art. 111 ust. 8 ustawy z dnia 26 października 1982 r. w zakresie dotyczącym obliczania wysokości należnej w trakcie roku opłaty, a nie w zakresie omawiania procedury zwrotu.

Ponadto w odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazano, że z mocy art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna podlega oddaleniu, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

W końcowej części odpowiedzi na skargę kasacyjną przywołano przykłady z dotychczasowego orzecznictwa, zdaniem R. Sp. z o.o. w W. przemawiające za trafnością zaskarżonego wyroku, w tym stwierdzenie zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt III SA/Kr 184/05 (również ze skargi wymienionej spółki), iż w przypadku braku podstawy prawnej do przyjęcia i zatrzymania przez gminę opłaty, nieokreślenie ściśle trybu tak przyjętych opłat powoduje jedynie, że zwracanie ich nastąpić winno na drodze zarządzenia ich zwrotu, a nie decyzji administracyjnej.

Co do kwestii momentu powiadomienia o dysponowaniu ustawowym zwolnieniem od przedmiotowego rodzaju opłat, odpowiedź na skargę kasacyjną zajęła stanowisko, że nie miało to znaczenia w rozpatrywanej sprawie, skoro istotna była tylko data uzyskania przez spółkę statusu zakładu pracy chronionej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie zaznaczyć trzeba, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania.

Wobec tego, że w niniejszej sprawie nie występowała nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 p.p.s.a. (w szczególności nie było podstaw do odstąpienia od utrwalonego orzecznictwa kwalifikującego odmowę dokonania zwrotu przedmiotowego rodzaju opłaty jako podlegającą kontroli sądu administracyjnego w myśl art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), poprzestać należało na ustosunkowaniu się do treści skargi kasacyjnej (podniesionych w niej zarzutów).

Przedmiotowa skarga kasacyjna oparta została jedynie na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Brak wskazania na podstawę zawartą w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. oznacza, iż wyrok Sądu I instancji nie mógł być oceniany w świetle jakichkolwiek przepisów postępowania i przyjąć należało jako wiążący stan faktyczny zawarty w zaskarżonym wyroku.

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 2 p.p.s.a.) wskazuje na wagę właściwego redagowania zarzutów, w tym środka zaskarżenia.

Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem uprawniony w myśl powołanej zasady do zajmowania się kwestiami, których nie poruszył autor skargi kasacyjnej − w szczególności do samodzielnego konkretyzowania zarzutów, ich uzupełnienia, domysłów co do tego o naruszenie jakiego to przepisu chodziło wnoszącemu skargę kasacyjną, czy też stawiania hipotez w zakresie uzasadnienia postawienia zarzutu naruszenia określonego przepisu (por. np. wyrok NSA z dnia 24 marca 2006 r. sygn. akt I FSK 741/05, Lex nr 201531; wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005 r. sygn. akt I FSK 383/05, Lex nr 18517; wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2005 r. sygn. akt FSK 2574/05, Lex nr 173331; wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2005 r. sygn. akt I FSK 4/05, Lex nr 173353; wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1436/04, Lex nr 23857 i wiele innych).

Prawidłowo sformułowany zarzut skargi kasacyjnej uwzględniać musi, iż skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko wyrokowi Sądu I instancji i precyzować musi jaki to konkretnie przepis prawa został według autora skargi kasacyjnej naruszony oraz podawać na czym to uchybienie polegało w danej sprawie.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna ograniczała się jedynie do podniesienia zarzutu naruszenia art. 111 ust. 8 ustawy z dnia 26 października 1982 r. i to tylko przez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, że "nieuprawnionym jest stwierdzenie, że wobec braku przepisów dotyczących zwrotu opłaty nienależnej, to tym samym brak jest podstaw do żądania zwrotu części tej opłaty, tzn. przyjęciu odmiennego poglądu prawnego niż w przywołanym w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 22 września 2005 r. sygn. akt II GSK 149/05...".

Takie ujęcie zarzutu wymaga przede wszystkim zwrócenia uwagi, iż autor skargi kasacyjnej nieprecyzyjnie i w oderwaniu od całości toku wypowiedzi Sądu I instancji odczytał uzasadnienie zaskarżonego wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podkreślił bowiem najpierw zastosowanie w sprawie reguł zawartych w art. 31 ust. 1 pkt 2 i art. 31 ust. 3 pkt 1 lit. a) i b) ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. i analizując powiązanie tych przepisów doszedł do przekonania, że zawarta w nich regulacja oznacza, iż uiszczone nienależnie przez R. Sp. z o.o. w W. opłaty podlegają zwrotowi.

Skarga kasacyjna nie zarzuciła wyrokowi Sądu I instancji naruszenia wymienionych wyżej przepisów.

W dalszej części wywodów Sąd I instnacji zawarł też stwierdzenie, że uprawnienie do uzyskania zwrotu opłaty nienależnej wynika z ogólnej konstrukcji ustawy z dnia 26 października 1982 r. Jak podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, skoro omawiana ustawa kompleksowo reguluje tryb, zasady i sposób obliczania, to czyni to w pełnym zakresie, tzn. tak w zakresie pobrania opłaty nienależnej, jak i jej zwrotu. Sąd I instancji zaznaczył, że obowiązek uznania opłaty w pierwotnej wysokości wynika z mocy prawa, a jej wyliczenie ma charakter jedynie materialno-techniczny. Skarga kasacyjna nie zawiera polemiki z tak przeprowadzonym tokiem rozumowania Sądu I instancji.

Zważyć należy, iż wykładnia art. 111 ust. 8 ustawy z dnia 26 października 1982 r. została dokonana przez Sąd I instancji (jako jeden tylko z przykładów) zasadniczo w kierunku wykazania, że organ gminy może pobierać opłatę tylko w takiej wysokości, a nie w innej wysokości.

Skupienie się skargi kasacyjnej na zarzucie dotyczącym wykładni wskazanego wyżej przepisu nie może przynieść spodziewanego przez wnoszącego ten środek zaskarżenia skutku z tego chociażby powodu, iż w istocie rzeczy występujący w niniejszej sprawie stan sprawy nie był objęty hipotezą normy prawnej wynikającej z art. 111 ust. 8 omawianego aktu prawnego.

W niniejszej sprawie przepis ten nie miał w ogóle zastosowania i powoływanie się na jego naruszenie poprzez błędną wykładnię dokonaną przez Sąd I instancji nie było uprawnione.

Skarga kasacyjna nie została natomiast oparta na zarzucie niewłaściwego zastosowania wymienionego przepisu.

Również w zakresie uwagi skargi kasacyjnej dotyczącej przyjęcia przez Sąd I instancji poglądu odmiennego niż zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2005 r. sygn. akt II GSK 149/05 zauważyć trzeba, że wprawdzie Sąd I instnacji polemizując z tym wyrokiem zupełnie zbędnie zajął się także problematyką niewystępującą w niniejszej sprawie, ale z tego powodu skarga kasacyjna nie skonstruowała stosownych zarzutów w celu wykazania, że przedstawione postępowanie Sądu I instancji stanowiło uchybienie, które mogło rzutować na wynik sprawy.

Słusznie odpowiedź na skargę kasacyjną podnosi, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2005 r. sygn. akt II GSK 149/05 dotyczył stanu, który nie może być w żadnym razie uznawany za przystawalny do występującego w niniejszej sprawie.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2005 r. i zawarta w nim teza dotyczyły bowiem problematyki zwrotu opłaty jakiej domagał się przedsiębiorca z powodu likwidacji działalności gospodarczej.

W tej sprawie nie występowało zatem zagadnienie oceny żądania zwrotu opłaty, która od początku była nienależna z powodu przysługiwania określonemu podmiotowi ustawowego zwolnienia od jej wniesienia.

Kwestią tą zajął się Naczelny Sąd Administracyjny w innym wyroku również z dnia 22 września 2005 r. sygn. akt II GSK 167/05.

W tezie tego wyroku (którą w całości podziela także skład rozpoznający niniejszą sprawę) Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wpłacona przez podmiot (zakład pracy chronionej) będący ustawowo od niej zwolniony, musi być taktowana jako od początku nienależna i z tego względu organ odmawiając jej zwrotu, nie może powoływać się na brak odpowiedniej regulacji prawnej. W chwili bowiem już przyjmowania opłat, jako nienależne, podlegały one zwrotowi.

Prezydent Miasta T. wnosząc skargę kasacyjną nie zakwestionował tego, że wniesiona przez R. Sp. z o.o. opłata od początku była nienależna, skoro w istotnym dla sprawy okresie wymieniona spółka posiadała status zakładu pracy chronionej i przysługiwało jej cytowane zwolnienie od opłat.

W tej sytuacji za niezasadne potraktować należy akcentowanie, jako przeszkody w dokonaniu zwrotu opłaty, brak stosownych uregulowań.

Zważyć przy tym należy, iż wnoszący skargę kasacyjną nie powołuje się przy tym wcale na żadne inne przeszkody w dokonaniu zwrotu bezspornie nienależnej opłaty – w szczególności nie konstruuje argumentacji przemawiającej za odmową dokonania zwrotu w powołaniu na warunki, czy też zasady ustalone przez prawodawcę.

Skoro tak, to zwrot nienależnej bezspornie opłaty nastąpić winien w takim samym trybie, jak i jej pobranie, tzn. czynności materialno-technicznej, której zarządzenie jest rolą organu gminy.

Nawiasem mówiąc, w piśmie z dnia 8 grudnia 2004 r. ustalono "sumę opłat do zwrotu" (144,45 zł) i w tym zakresie nie powołano się na przeszkodę w postaci braku uregulowania trybu zwrotu.

Co do wywodów skargi kasacyjnej wskazujących na potrzebę działania organu w granicach i na podstawie przepisów prawa zauważyć trzeba, iż w tym zakresie nie skonstruowano zarzutu naruszenia konkretnego przepisu prawa.

Podzielić przy tym należy spostrzeżenie Sądu I instancji, iż Prezydent Miasta T. odmawiając zwrotu opłaty, która oczywiście nie była należna gminie uniemożliwił tym samym wnioskującej o dokonanie zwrotu nienależnie pobranej opłaty spółce przekazanie środków uzyskanych z przysługującego jej zwolnienia na cel, który w danym przypadku uznany został przez ustawodawcę za ważniejszy niż realizacja gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, tzn. na cel zasilenia funduszy służących rehabilitacji osób niepełnosprawnych (art. 31 ust. 3 pkt 1 lit. a) i b) ustawy z dnia 26 sierpnia 1997 r.).

Z tych wszystkich ględów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 184 p.p.s.a., a co do zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.