Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 192/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Bd 1335/14 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 19 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 1335/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. odmówił M. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Sąd I instancji stwierdził, że skarżący w złożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z niespełna 5-letnią córką, która jest niepełnosprawna i wymaga całodobowej opieki, leczenia i rehabilitacji. Oświadczył, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów wartościowych, nieruchomości oraz nie uzyskuje dochodu. Wskazał, że prowadzona działalność gospodarcza od 2012 r. przynosi stratę. Wraz z wnioskiem skarżący przedłożył: PIT-36 za lata 2012-2013 z których wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za powyższe okresy wykazał stratę w kwotach 50.745,50 zł (przychód 1.569.692,29 zł) oraz 57.892,48 zł (przychód 643.626,89 zł); orzeczenie o niepełnosprawności córki i zaświadczenie lekarskie. Ponadto przedłożył: podatkową księgę przychodów i rozchodów za okres od czerwca do listopada 2014 r.; zbiorcze podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres od stycznia do listopada 2014 r., z którego wynika, że w okresie tym poniósł stratę w kwocie 25.705,93 zł (przychód 413.939,61 zł), deklaracje VAT-7K za 2 i 3 kwartał 2014 r. Natomiast w piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r. skarżący oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych, oszczędności, nie otrzymuje wynagrodzeń, emerytury, renty, honorariów i innych należności oraz świadczeń. Ponosi miesięczne wydatki związane z utrzymaniem w wysokości ok. 1.000 zł. Zamieszkuje na zasadzie użyczenia w lokalu, którego najemcą jest jego matka. Korzysta z pomocy finansowej matki w kwocie 1.000 zł miesięcznie. Nie pozostaje w związku małżeńskim. W okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku skarżący nie uzyskał świadczeń z pomocy społecznej. Posiada samochód Mercedes Benz rok produkcji 1993 o wartości ok. 5.000 zł. W złożonym sprzeciwie powołał się na brak dochodów, konieczność opieki nad niepełnosprawną córką oraz stratę wykazywaną w prowadzonej działalności gospodarczej.

W ocenie Sądu I instancji skarżący nie uprawdopodobnił, że jego sytuacja materialna uzasadnia uwzględnienie wniosku.

WSA uznał, że co prawda skarżący z prowadzonej działalności gospodarczej osiąga stratę (odpowiednio za lata 2012-2013 w wysokości: 50.745,50 zł, 57.892.48 zł oraz w okresie od stycznia do listopada 2014 r. w wysokości 25.705,93 zł), jednakże przychody kształtowały się na stosunkowo wysokim poziomie, tj. w 2012 r. – 1.569.692,29 zł. Zdaniem Sądu I instancji ponoszenie straty nie jest jednoznaczne z brakiem uzyskiwania w ogóle realnego dochodu – środków finansowych, ponieważ należy odróżnić dochód podatkowy od faktycznego dochodu osiąganego z działalności gospodarczej będącego w dyspozycji podatnika. W konsekwencji sam fakt wykazania starty nie może przesądzać o wyniku rozstrzygnięcia dot. prawa pomocy, tym bardziej, że strona ma obowiązek partycypowania w kosztach sądowych.

W ocenie Sądu, bez znaczenia dla oceny możliwości płatniczych skarżącego pozostawało prowadzenie postępowań egzekucyjnych przez Urząd Skarbowy oraz Izbę Celną względem skarżącego, szczególnie w sytuacji, gdy kontynuuje on prowadzenie działalności gospodarczej. Za przyznaniem prawa pomocy nie może przemawiać również wielość toczących się postępowań.

Sąd uznał za nierzetelne oświadczenie o sytuacji finansowej skarżącego. We wniosku o przyznania prawa pomocy, na formularzu PPF, skarżący rubryki dotyczące posiadanego majątku wypełnił wpisując "nie mam" (pkt 7.1, 7.2, 7.2.1, 7.2.2), a rubryki dotyczące uzyskiwanego dochodu przekreślił (pkt 10). Wypełniając rubrykę dotyczącą stanu rodzinnego – osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wpisał tylko córkę. Natomiast w piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r. skarżący podał, że zamieszkuje u matki, która go utrzymuje przekazując miesięcznie kwotę 1.000 zł i pokrywając czynsz za mieszkanie. Nie przedstawił przy tym jej dochodów.

Sąd nie dał wiary oświadczeniu skarżącego, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką, ponieważ jego adres zamieszkania i adres zamieszkania różnią się, a powodów tych różnic skarżący nie wyjaśnił, a co miało istotne znaczenie w kontekście oświadczenia, że prowadzi z córką wspólne gospodarstwo domowe. Ponadto, skarżący nigdzie nie wskazuje na niewątpliwe koszty związane z utrzymaniem chorego dziecka, ani nie przedkłada na to żadnych dowodów w tym związanych ze sprawowaniem opieki w czasie prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Powstały zatem wątpliwości, co do tego z kim skarżący faktycznie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.

W tych okolicznościach sprawy, Sąd uznał oświadczenia skarżącego za niewiarygodne, a w konsekwencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego zmianę poprzez przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Bydgoszczy. W ocenie skarżącego z przedłożonych dokumentów oraz oświadczeń jednoznacznie wynika, że nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku konicznego utrzymania dla siebie i rodziny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zawiera uzasadnionych zarzutów, więc podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

W myśl przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ten zobowiązuje skarżącego do wykazania okoliczności, które przemawiają za przyznaniem mu prawa pomocy. Należy jednak pamiętać, że zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

W ocenie NSA, zasadnie Sąd I instancji uznał, że oświadczenie skarżącego złożone we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie było wystarczające do oceny jego sytuacji majątkowej. Skarżący, pomimo tego, że był wzywany do złożenia dodatkowych wyjaśnień, nie przedstawił dokładnej sytuacji majątkowej. Jak słusznie uznał Sąd I instancji nadal pozostają wątpliwości co do tego, z kim skarżący prowadzi gospodarstwo domowe oraz jakimi dokładnie środkami finansowymi dysponuje.

Wobec takich wątpliwości, należało podzielić stanowisko Sądu I instancji, że skarżący nie wykazał, że spełnia przesłankę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W konsekwencji NSA uznał postanowienie WSA za zgodne z prawem i oddalił zażalenie skarżącego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.