Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 170/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3, art. 28 ust. 3a
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 11 maja 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie: sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) sędzia NSA Teresa Porczyńska Protokolant: asystent sędziego Maciej Dębski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi B. Ś. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, podjętą na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję ZUS - u Oddział w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] odmawiającą B. Ś. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy.

W uzasadnieniu tej decyzji podał, że we wniosku z dnia 24 sierpnia 2009 r. o umorzenie zadłużenia wnioskodawczyni wskazała, że po 37 latach pracy otrzymała świadczenie emerytalne w wysokości 1.067 zł, z którego komornik potrąca 266 zł, w okresie od 1967 r. do 2008 r. cały czas pracowała (przez 2 lata przebywała na urlopie wychowawczym), sama wychowywała dwoje dzieci, jej praca była bardzo ciężka (sprzedawała kwiaty na rynku). Podniosła nadto, że gdy zachorowała, ZUS zakwestionował jej zwolnienie lekarskie. Poinformowała, że posiada zaległości wobec spółdzielni mieszkaniowej, a w sądzie aktualnie toczy się sprawa dotycząca pożyczki w wysokości 500 zł, którą zaciągnęła. Stwierdziła, że przez 35 lat płaciła składki do ZUS, a obecnie Zakład chce pozostawić ją bez środków do życia. Oświadczyła, że z uwagi na problemy zdrowotne nie może podjąć zatrudnienia i w związku z tym nie może uzyskać dodatkowego dochodu. Poprosiła nadto, aby ZUS skierował ją do sanatorium i pomógł w leczeniu.

Organ rentowy ustalił, że wnioskodawczyni jest rozwiedziona od ok. 15 lat; w okresie od 1992 r. do 15 listopada 2006 r. prowadziła działalność gospodarczą; nie posiada na swoim utrzymaniu innych osób; nie pracuje; nie korzysta z pomocy społecznej; pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1.116 zł brutto; posiada zadłużenia - z tytułu kredytu zaciągniętego na zakup mebli, a także wobec A., spółdzielni mieszkaniowej, operatora telefonii komórkowej i osób fizycznych; posiada sprzęt RTV i AGD poniżej standardu; posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w Ł., nie posiada konta bankowego, akcji, obligacji, ani papierów wartościowych.

Organ podniósł nadto, iż z przedłożonego w dniu 30 września 2009 r. w Oddziale ZUS przez ustanowionego przez stronę pełnomocnika J. A. upoważnienia z dnia 24 września 2009 r. wynika, że wnioskodawczyni upoważniła Biuro Rachunkowe "B" do reprezentowania jej w sprawach związanych z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, a J. A. poinformował, że w dniu 1 października 2009 r. zostaną złożone dokumenty rozliczeniowe określone w wezwaniu ZUS z dnia 16 września 2009 r.

Dalej organ podniósł, iż w dniu 8 października 2009 r. wnioskodawczyni zapoznała się z aktami przedmiotowej sprawy oraz złożyła zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 17 września 2009 r., zaś Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję Nr [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Zauważył, iż w odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznając wydaną decyzję za krzywdzącą oraz podnosząc, iż od dwóch lat jest leczona psychiatrycznie. Zgłosiła też chęć "spłacenia swoich należności". W dniu 10 listopada 2009 r. strona złożyła pismo, w którym podała, że nie potrafi prawidłowo wypełnić dokumentów rozliczeniowych i w związku z tym uważa, że urzędnicy powinni pomóc jej wypełnić odpowiedni dokument. Wyjaśniła, że przebywała na zwolnieniu lekarskim i nie rozumie dlaczego je zakwestionowano. Poinformowała, że ma silną depresję i nie może funkcjonować bez stosownych leków. Podała, że jej kłopoty zdrowotne zaczęły się od momentu, gdy w 1992 r. jej syn spowodował wypadek samochodowy, w wyniku którego zginęła kobieta. Poinformowała, że jest osobą rozwiedzioną, otrzymywała alimenty na córkę w kwocie 300 zł za pośrednictwem komornika. Stwierdziła, że 5 razy alimenty zostały odebrane bezpośrednio od byłego męża, co traktowała jako prezent. Jednak Urząd Skarbowy w 2009 r. z jej świadczenia emerytalnego pobrał kwotę 4.000 zł (była to wysokość alimentów otrzymanych bezpośrednio od byłego męża wraz z odsetkami za zwłokę). Podała, że zarejestrowała prowadzoną działalność gospodarczą, gdyż bała się postąpić inaczej. Wyjaśniła, że nie może teraz chodzić do wszystkich lekarzy i prosić o wydanie historii jej chorób, będzie starać się o leczenie szpitalne. Podała, że ma do spłacenia kredyt, płaci czynsz w wysokości 400 zł i należności za zużycie energii elektrycznej w wysokości 50 zł. Ponadto na zakup leków przeznacza kwotę 200 zł. Stwierdziła, że na jej własne potrzeby nie pozostają jej żadne środki finansowe, utrzymuje się tylko dzięki pomocy znajomych. Do tego pisma załączyła szereg dokumentów.

Rozpoznając to odwołanie, Prezes ZUS we wstępnej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji wyjaśnił, iż kompetencje organu odwoławczego nie ograniczają się do badania zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przepisy prawa zobowiązują bowiem Prezesa ZUS do ponownej oceny całego stanu faktycznego sprawy.

Prezes ZUS, po analizie wniosku oraz dokumentów w sprawie i materiałów dowodowych zebranych przez Zakład, uznał, że nie ma konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie, pismem z dnia 26 listopada 2009 r. powiadomił zaś stronę, że postępowanie wyjaśniające zostało zakończone, a stronie zgodnie z art. 10 § 1 i art. 73 § 1 k.p.a. przysługuje prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Z prawa tego, jak zauważył Prezes ZUS, strona jednak nie skorzystała.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Prezes ZUS, kierując się jak podkreślił, słusznym interesem społecznym, stwierdził, że nie ma podstaw do umorzenia należności obciążających stronę, a decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Rozpatrując wniosek o umorzenie należności uwzględnił on bowiem wszystkie powołane argumenty strony i przedstawione dowody, nadto powołał właściwe przepisy, tj. art. 28 ust. 3 oraz art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na podstawie których można umorzyć zaległości.

Dalej Prezes ZUS stwierdził, że sytuacja w jakiej znajduje się wnioskodawczyni nie uzasadnia umorzenia zadłużenia na podstawie art. 28 ust. 3 i art. 28 ust. 3 a) wskazanej ustawy. Z załączonego PIT-37 wynika bowiem, że w roku 2008 strona uzyskała dochód w wysokości 17.295,41 zł. Wnioskodawczyni otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 1.116,00 zł brutto. Z powyższego wynika, w ocenie organu rentowego, że strona posiada środki, z których może uregulować zadłużenie wobec ZUS. Zaległości są objęte postępowaniem egzekucyjnym i do chwili obecnej organ egzekucyjny nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. W związku z tym brak jest podstaw do uznania zaległości jako całkowicie nieściągalne.

W ocenie organu, wnioskodawczyni nie jest pozbawiona środków utrzymania, bowiem otrzymuje emeryturę. Ze świadczenia emerytalnego można potrącić na poczet zadłużenia tylko pewną kwotę, gdyż ustawodawca określił kwotę wolną od zajęć. W związku z tym, mimo dokonywania potrąceń ze świadczenia emerytalnego wnioskodawczyni nie pozostaje bez środków finansowych niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Nie można automatycznie umorzyć zaległości tylko dlatego, że uzyskiwane przez stronę dochody nie są wysokie. Organ podkreślił, że strona nie posiada na swoim utrzymaniu innych osób, a umorzenie zaległości z tytułu składek jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie drastycznych, tj. gdy nie jest realnie możliwe wywiązanie się ze zobowiązania wobec ZUS.

Prezes ZUS podniósł też, że zadłużenie wobec różnych wierzycieli, tj. np. z tytułu kredytu na zakup mebli, wobec Spółdzielni Mieszkaniowej i innych podmiotów, nie stanowi podstawy do umorzenia zaległości z tytułu nieopłaconych składek. Strona posiadała również, jak podniósł organ, długi, których nie ujawniła podczas sporządzania kwestionariusza w dniu 15 września 2009 r. W ocenie organu, może to oznaczać, że należności te zostały uregulowane. W związku z tym wnioskodawczyni może przeznaczyć środki finansowe na spłatę zadłużenia wobec ZUS.

Ustosunkowując się do argumentów strony dotyczących złego stanu zdrowia, faktu, iż strona leczy się psychiatrycznie, organ rentowy stwierdził, że "...nie można kwestionować i bagatelizować złego stanu Pani zdrowia". Tym niemniej problemy zdrowotne skarżącej nie mogą stanowić podstawy do umorzenia należności, bowiem otrzymuje ona świadczenie emerytalne. W tej sytuacji niemożność podjęcia pracy i uzyskania dodatkowych dochodów będąca konsekwencją złego stanu zdrowia, nie stanowi podstawy umorzenia zaległości.

Następnie Prezes ZUS stwierdził, że wnioskodawczyni nie udokumentowała, iż ponosi koszty leczenia w wysokości 200 zł i brakuje jej środków na zakup niezbędnych leków, nie załączyła bowiem niezrealizowanych recept lekarskich.

Oceniając sytuację finansową strony, organ zauważył, iż sytuacja ta niewątpliwie jest trudna, lecz nie nosi znamion wyjątkowej. W ocenie Prezesa ZUS, brak jest okoliczności uzasadniających umorzenie należności, gdyż byłoby to zbyt dużym uprzywilejowaniem w stosunku do płatników, którzy pomimo kłopotów finansowych wywiązują się z obowiązku opłacana składek. Organ wyjaśnił nadto, że podejmując decyzję w przedmiotowej sprawie wziął pod uwagę nie tylko ważny interes oraz sytuację finansową i zdrowotną strony, lecz również ważny interes ogólnospołeczny. Składki o umorzenie których strona ubiega się są obowiązkowe, tworzą fundusze celowe - FUS, z których finansowane są emerytury i renty oraz FUZ, który przeznaczony jest na finansowanie wszelkich wydatków związanych z opieką zdrowotną. W związku z tym umorzenie tych należności uszczupliłoby środki publiczne.

Zdaniem Prezesa ZUS, w okresie prowadzenia działalności strona powinna zabezpieczać środki na funkcjonowanie tej działalności, uwzględniając przy tym wysokość składek na ubezpieczenia społeczne. Niepowodzenia finansowe związane z prowadzoną na własną odpowiedzialność działalnością gospodarczą nie stanowią podstawy do umorzenia należności, ale są ryzykiem ponoszonym przez przedsiębiorcę.

Organ wyjaśnił też, że zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych płatnik jest zobowiązany do rozliczania i opłacania składek w obowiązujących terminach, a od nieopłaconych składek pobiera się odsetki za zwłokę. Fakt, że strona uiszczała składki na FUS po terminie spowodował, że przestała ona podlegać dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, co spowodowało zakwestionowanie zasiłku chorobowego.

W ocenie organu rentowego, przedstawione w postępowaniu okoliczności związane z wypadkiem drogowym syna w 1992 r., jak również problemy związane z byłym mężem, w tym dotyczące alimentów na rzecz córki, nie stanowią podstawy do umorzenia należności. Podstawy tej nie stanowi też konieczność ponoszenia opłat związanych z utrzymaniem mieszkania, tj. czynsz czy opłaty za media, opłaty tego rodzaju są wszak wydatkami koniecznymi i nie mają charakteru wyjątkowego.

W skardze na decyzję Prezesa ZUS strona podniosła, że wnioskiem z dnia 24 sierpnia 2009 r. wystąpiła o umorzenie zadłużenia, przedstawiając wszystkie tragiczne zdarzenia, które przeżyła. Nigdy nie prosiła o pomoc. Wyraziła swój żal z powodu doręczenia jej niekorzystnej decyzji w dniu 22 grudnia 2009r. Podniosła, że deklaracje rozliczeniowe, które składała do Zakładu, były kilkakrotnie zmieniane. Podała, iż m.in. w 2004r. wypisała deklaracje z ubezpieczeniem chorobowym, a jej wpłaty były dokonane w terminie, być może z powodu sobót lub świąt zostały dokonane z opóźnieniem.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez skarżącą decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w sprawie nie stwierdzono bowiem naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., ani przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów art. 28 ust. 1, ust. 2 i ust. 3a dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), zwanej dalej sus, i § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), zwanego dalej rozporządzeniem.

Stosownie do art. 28 ust. 1, ust. 2 i ust. 3a sus, należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub części przez ZUS tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, a należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umorzone pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie zaś z przepisem § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeśli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacać tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych; przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Uregulowana w powołanych przepisach instytucja umorzenia zaległości oparta jest na uznaniu administracyjnym, na co wskazuje zwrot "mogą być umorzone". Istotą uznania zaś jest rozgraniczenie sprzecznych interesów, a mianowicie interesu strony ubiegającej się o umorzenie oraz interesu budżetu państwa, i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności faktycznych danej sprawy. Nadmienić należy nadto, że ustawodawca pozostawił organowi swobodę w stosowaniu analizowanej instytucji nawet wówczas, gdy zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie. Swoboda ta polega na tym, że to do organu należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy, a sądowa kontrola legalności aktów administracji opartych na uznaniu ma charakter ułomny. Z woli ustawodawcy obejmuje ona jedynie przestrzeganie przez organy procedury normowanej w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym w szczególności kompletność materiału dowodowego oraz prawidłowość jego oceny w myśl wskazań zasady swobodnej oceny dowodów obowiązującej w postępowaniu administracyjnym. Innymi słowy sąd administracyjny jest uprawniony jedynie do kontrolowania trybu postępowania prowadzącego organ do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne itp. Sąd ten nie może natomiast kwestionować rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego w zaskarżonej decyzji, będącego wynikiem dokonanego przez organ wyboru, jego celowości i słuszności. Poza polem rozważań Sądu pozostaje więc rzecz najistotniejsza dla strony, tj. ocena przesłanek merytorycznych. Jeśli zatem Sąd nie dopatrzy się uchybień organów w sposobie procesowania i oparcia rozstrzygnięcia o kompletne dowody (w dacie wydania zaskarżonej decyzji) to nie ma podstaw prawnych do eliminowania decyzji z obrotu prawnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności podnieść należy, iż organ w sposób wszechstronny przeprowadził postępowanie wyjaśniające i dowodowe, w szczególności co do sytuacji finansowej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącej oraz okoliczności powstania objętej wnioskiem zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżąca miała też zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania oraz wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów dowodowych przed wydaniem decyzji, składała w toku postępowania dowody, mające potwierdzać jej trudną sytuację materialną i rodzinną, zaś dokonane w trybie art. 73 k.p.a. przed wydaniem zaskarżonej decyzji zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego pozostawiła bez odzewu. Załączone akta administracyjne pozwalają uznać, że organ prawidłowo ustalił, iż skarżąca wnosi o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, powstałych w związku z prowadzoną z przerwami w latach 2002 – 2003, 2004 - 2006, a zlikwidowaną w 2006r., działalnością gospodarczą, będących konsekwencją nieopłacenia składek na ubezpieczenie społeczne i inne składek, a źródłem utrzymania skarżącej, prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest emerytura w wysokości 1.116 zł brutto, z której komornik potrąca kwotę 266 zł miesięcznie. Nadto skarżąca posiada zadłużenie z tytułu nie niespłaconego kredytu na zakup mebli w kwocie 180 zł, "A" w wysokości 3.000 zł, Spółdzielni Mieszkaniowej - ok. 2.500 zł, "C" – 400 zł oraz wobec osób fizycznych – 15.000 zł. Skarżąca, poza spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego i wyposażeniem mieszkania poniżej standardu, nie posiada żadnego majątku i środków pieniężnych.

W tym stanie faktycznym, zdaniem Sądu, organ dokonał prawidłowej oceny przesłanek materialnych zastosowania ulgi, a ocena ta została dokonana na podstawie całego materiału dowodowego sprawy i nie narusza granic tzw. swobodnej oceny dowodów. Jest ona prawidłowa, logiczna i konsekwentna. Odmawiając uwzględnienia wniosku o umorzenie przedmiotowej zaległości, organ wskazał wszystkie wymienione wyżej okoliczności faktyczne, a następnie dokonał ich analizy w świetle przesłanek umorzenia, wynikających z powołanych na wstępnie rozważań Sądu przepisów. I tak, w pierwszej kolejności wskazał, iż musi kierować się w sprawie słusznym interesem społecznym, umorzenie zaległości jest instytucją wyjątkową stosowaną tylko w w przypadku wystąpienia szczególnych okoliczności, a ciężar udowodnienia tych okoliczności należy do strony. Dalej podniósł, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności zaległości, strona otrzymuje bowiem dochody, o posiada więc środki, na uregulowanie zadłużenia wobec ZUS, a w toku postępowania egzekucyjnego, obejmującego sporne zaległości nie stwierdzono braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Zauważył, iż strona nie jest też pozbawiona środków do życia, ustawodawca określił kwotę wolną od zajęć egzekucyjnych, wynagrodzenie strony jest obciążone zajęciem egzekucyjnym o kwotę 266 zł. Podnosząc, iż środki na utrzymanie strony nie są wysokie, zauważył, iż strona nie posiada na swoim utrzymaniu innych osób, zaś umorzenie zaległości jest zastrzeżone do sytuacji szczególnie drastycznych, gdy nie jest realnie możliwe wywiązanie się ze zobowiązania. Prezes ZUS podniósł nadto, iż podstawą umorzenia nie może stanowić okoliczność spłaty przez stronę zadłużenia wobec innych wierzycieli, tym bardziej, że do kwestionariusza w dniu 15 września 2009r. nie podała, iż posiada zadłużenie wobec innych wierzycieli, co może, w ocenie organu, świadczyć o spłacie tychże wierzytelności. Nie kwestionując złego stanu zdrowia strony, organ podniósł, iż skoro otrzymuje ona świadczenie emerytalne, to niemożność osiągania dodatkowych dochodów z powodu choroby nie ma wpływu na wynik sprawy umorzenia zaległości wobec ZUS. Strona nie udokumentowała też wysokości wydatków ponoszonych na leki, nie poniosła straty w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, uniemożliwiającego uregulowanie zaległości. Dostrzegając wyjątkowo trudną sytuację finansową strony, organ podniósł, iż umorzenie zaległości stanowiłoby duże uprzywilejowanie strony w stosunku do płatników, płacących pomimo kłopotów finansowych swoje zobowiązania, a organ ma obowiązek wziąć pod uwagę ważny interes ogólnospołeczny, wyrażający się w zapewnieniu środków na finansowanie wszystkich wydatków związanych z opieką zdrowotną. Podniósł też, iż składki na rzecz ZUS – u są obowiązkowe, a przedsiębiorca powinien zabezpieczyć środki na funkcjonowanie działalności gospodarczej, uwzględniając sporne składki. Wyjaśnił również stronie, iż opłacenie składek na FUS po upływie terminu skutkowało tym, iż przestała strona podlegać dobrowolnemu ubezpieczeniu społecznemu i zakwestionowaniem zasiłku chorobowego. Dostrzegł ciężką sytuację strony spowodowaną problemami z mężem, problemy te nie stanowią jednak podstawy umorzenia zaległości w świetle przywołanych przepisów.

Podkreślić nadto należy, iż w przypadku decyzji uznaniowych, a taką podjęto w niniejszej sprawie, organ, nawet stwierdziwszy zaistnienie przesłanek umorzenia, posiada uprawnienie do odmowy umorzenia zaległości, a celowości czy racjonalności takiego wyboru sąd administracyjny nie może kwestionować, co wskazano na wstępie niniejszych rozważań. Sąd administracyjny nie może zatem uchylić decyzji uznaniowej na tej podstawie, iż dokonany przez organ wybór rozstrzygnięcia, w ocenie Sądu, nie zasługuje na aprobatę w moralnym wymiarze z uwagi na trudną sytuację skarżącej.

Podnoszona w skardze i w toku postępowania administracyjnego okoliczność zakwestionowania zwolnienia lekarskiego w czasie prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą i utraty świadczeń w związku z nieterminowym uiszczeniem składek na rzecz FUS i FUZ nie mogła być przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie, wykracza ona bowiem poza zakres przedmiotowy niniejszego postępowania. Zakres tego postępowania wyznacza przedmiot rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, ten zaś obejmuje wyłącznie kwestie umorzenia zaległości wobec ZUS. Z odrębnym roszczeniem co do utraty świadczeń w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim skarżąca winna zatem wystąpić do ZUS.

Mając na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.

t.n.