Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 193/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183, art. 35 par 1, art 145 par 1 lit. a i c,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 105 par 1, art. 7, 8, 75, 80, 105 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 50 i art. 51
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie sędzia NSA Bożena Walentynowicz ( spr.) sędzia del. NSA Janusz Furmanek Protokolant asystent sędziego Konrad Młynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 277/09 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnej rozbiórki budynku gospodarczego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 277/09 po rozpoznaniu skargi Marii K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnej rozbiórki budynku gospodarczego – oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku podano, że organ pierwszej instancji, decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., umorzył wszczęte na żądanie skarżącej Marii K. postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej rozbiórki budynku gospodarczego albowiem oględziny przeprowadzone w dniu [...] września 2006 r. potwierdziły jedynie fakt samowolnego rozebrania budynku gospodarczego, a tym samym uniemożliwiły organowi zajęcie stanowiska odnoszącego się do stanu technicznego obiektu, w jakim znajdował się przed dokonaniem samowolnej rozbiórki. Na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2009 r. stawiła się jedynie Katarzyna K.-H., która podtrzymała swoje stanowisko o dobrym stanie technicznym budynku gospodarczego. Natomiast w dniu [...] stycznia 2009 r. do organu zgłosił się Grzegorz K., współautor oceny technicznej przedłożonej przez Józefa F., który również podtrzymał swoje stanowisko o złym stanie technicznym i konieczności rozbiórki omawianego obiektu budowlanego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż w związku z tym, że obiekt budowlany przestał istnieć przed dniem wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, nie może zająć ostatecznego stanowiska określającego jego stan techniczny. Z tego też względu nie było możliwości wydania merytorycznego rozstrzygnięcia na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego i wydania nakazu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Wskazując na powyższe oraz ustosunkowując się do prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (sygn. SA/Wr 234/07), organ I instancji ponownie rozpatrując zgromadzony materiał dowodowy nie znalazł podstaw do wydania decyzji innej niż oparta na art. 105 § 1 k.p.a. Ustosunkowując się do stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o braku odniesienia się do kwestii przeniesienia wjazdu oraz likwidacji murowanego ogrodzenia organ I instancji podał, że postępowanie administracyjne prowadzone jest w bardzo wąskim zakresie, zgodnie ze sprecyzowanym żądaniem wnioskodawcy, czyli samowolną rozbiórką budynku gospodarczego.

W odwołaniu się od tej decyzji Maria K. zarzuciła w szczególności, że na rozprawę administracyjną nie stawił się autor oceny technicznej Bartosz K., a 3 dni później pojawił się współautor, który zgodnie z kopią oceny technicznej nie figuruje jako opracowujący czy współautor. Podniosła, iż Powiatowy Inspektor nadal nie odniósł się do opinii Katarzyny K.-H. i do likwidacji muru ogrodzeniowego. Nadmieniła, że we wniosku zawiadamiającym o nielegalnej rozbiórce z dnia [...] lipca 2006 r. nie mogła zgłosić tego faktu, gdyż ogrodzenie nie było jeszcze wyburzane, a później wielokrotnie podnosiła ten fakt. Mimo to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ignorował wyburzenie muru.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że w przypadku, gdy stan faktyczny pozostaje w zgodzie z przepisami techniczno-budowlanymi, organ nadzoru budowlanego nie ma możliwości wydawania jakichkolwiek nakazów i nie ma w tym momencie znaczenia fakt naruszenia prawa własności. Celem postępowania naprawczego jest bowiem doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. Natomiast w przypadku naruszenia prawa własności pokrzywdzeni mogą dochodzić swoich praw przed sądem powszechnym. Zdaniem organu odwoławczego brak było podstaw do władczej ingerencji organów nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie poprzez nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego. Ponadto podkreślono, że autorzy sprzecznych opinii dotyczących stanu technicznego budynku gospodarczego podtrzymali swoje wcześniejsze stanowiska i brak było możliwości ich zweryfikowania z uwagi na nieistnienie obecnie spornego obiektu budowlanego. W ocenie organu odwoławczego stan techniczny budynku gospodarczego nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, które może sprowadzać się tylko i wyłącznie do umorzenia postępowania z uwagi na brak możliwości wydania decyzji w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Maria K. zarzuciła naruszenie art. 31 ust. 1, 2 i 5, art. 50 i 51 oraz art. 93 pkt 3 w zw. z art. 94 Prawa budowlanego, a także art. 6, 7, 8, 9, 11 i art. 12 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, 93, 94, art. 105 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi wywodzono, że pomimo tego, iż organy obu instancji były związane treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 września 2007 r. sygn. akt II SA/Wr 234/07, to wyroku tego nie wykonały. Skarżąca wskazała, że przedmiotem postępowania było i jest ustalenie, czy współwłaściciel działki nr [...], Józef F., dokonał samowolnej rozbiórki budynku gospodarczego i muru ogrodzeniowego w celu zlikwidowania wjazdu na posesję. Dlatego organy obu instancji winny były ustalić, czy Józef F. rozebrał powyższe obiekty bez uzyskania pozwolenia na rozbiórkę w rozumieniu art. 31 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, w świetle okoliczności, że Starosta Powiatu Wrocławskiego decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. wniósł sprzeciw w sprawie rozbiórki przez Józefa F. budynku gospodarczego. Skarżąca zarzuciła, że jako dowód w sprawie na okoliczność zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia przez opisane obiekty budowlane organy dopuściły opinię o stanie technicznym budynku gospodarczego, w której celowo pominięto murowane ogrodzenie i wjazd na posesję, opracowaną przez mgr inż. Bartosza K., a nie dopuściły jako dowodu w sprawie opinii wydanej przez inż. Katarzynę K.-H., dotyczącą oceny stanu technicznego budynku gospodarczego i muru ogrodzeniowego. Zdaniem skarżącej organ I instancji uniemożliwił wyjaśnienie wszystkich okoliczności niniejszej sprawy bowiem nie wyznaczył kolejnego terminu rozprawy administracyjnej w sytuacji gdy prawidłowo powiadomiony o pierwszym terminie mgr inż. Bartosz K. na nią się nie stawił. Brak zatem było podstaw do uznania przez organy administracyjne, że spełnione zostały warunki techniczne do dokonania rozbiórki obiektów na zasadzie art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego. Skarżąca podniosła, że organy nadzoru budowlanego winny wszcząć postępowanie naprawcze w rozumieniu art. 50-51 Prawa budowlanego i wydać na podstawie art. 51 tej ustawy decyzję nakazującą Józefowi F. przywrócenie rozebranego budynku gospodarczego i muru ogrodzeniowego do stanu poprzedniego zgodnego z prawem. Odnosząc się do stwierdzenia organu odwoławczego, że brak jest możliwości zweryfikowania sprzecznych opinii o stanie technicznym rozebranego budynku gospodarczego w tego powodu, iż obiekt nie istnieje, skarżąca podniosła, że możliwe jest odtworzenie stanu faktycznego w dacie rozpoczęcia rozbiórki, bowiem pracownik organu I instancji w tym dniu przeprowadził wizję lokalną na działce nr [...] i wykonał zdjęcia rozbieranych obiektów. Nadto przed rozbiórką budynku gospodarczego i muru ogrodzeniowego na działce tej była obecna inż. Katarzyna K.-H. Skarżąca zarzuciła, że organ II instancji wydając skarżoną decyzję nie dopuścił dowodu z notatki Policji, która interweniowała w dniu [...] lipca 2006 r. na działce nr [...] i nakazała Józefowi F. wstrzymanie prac do czasu uzyskania decyzji pozwalającej na rozbiórkę. Organy obu instancji pominęły ponadto w analizie materiału dowodowego negatywną w przedmiocie zgłoszonej rozbiórki decyzję z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...]

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.

Prokurator Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu, który na rozprawie zgłosił udział w sprawie, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga nie jest zasadna.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, że w rozpatrywanej sprawie, przed wydaniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 września 2007 r. sygn. akt II SA/Wr 234/07, którym uchylono decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie wrocławskim z dnia [...] października 2006 r. Decyzje te zostały podjęte w tym samym przedmiocie co zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja, która zapadła po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organy nadzoru budowlanego. Sąd I instancji podkreślił, że istotne w niniejszej sprawie jest to, iż organy nadzoru budowlanego w sposób jednoznaczny ustaliły, że przedmiotowa rozbiórka została wykonana samowolnie, gdyż konieczne było uzyskanie pozwolenia na rozbiórkę, a inwestor pozwoleniem takim nie dysponował, przy czym dokonane przez niego zgłoszenie nie było skuteczne wobec zgłoszenia sprzeciwu przez właściwy organ. Z ustaleń organów obu instancji wynika ponadto, że stan techniczny spornego obiektu budowlanego – chociaż brak jest możliwości jego zweryfikowania z uwagi na to, że obecnie już on nie istnieje – nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a to oznacza, że ponownie rozpatrując sprawę organy nadzoru budowlanego doszły do odmiennego niż przed zapadnięciem wspomnianego wyroku wniosku, że w sprawie tej nie zachodziły okoliczności z art. 31 ust. 5, który to przepis i tak nie zwalniał od obowiązku bezzwłocznego uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub zgłoszenia o zamierzonej rozbiórce obiektu budowlanego (w realiach rozpatrywanej sprawy – od obowiązku bezzwłocznego uzyskania pozwolenia na rozbiórkę). Samo ustalenie, że przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane samowolnie – aczkolwiek niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy – nie jest jednak wystarczające do możliwości wydania decyzji w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Aby bowiem wydać w tym trybie decyzję organ nadzoru budowlanego musiałby stwierdzić, że wskutek samowolnej rozbiórki doszło do naruszenia prawa, ale jedynie w aspekcie prawa administracyjnego, prawa budowlanego, nie zaś prawa cywilnego. Jeżeli bowiem wskutek samowolnej rozbiórki doszło do naruszenia prawa cywilnego, organem właściwym do rozpatrzenia tej kwestii jest sąd powszechny, a nie organ nadzoru budowlanego. W konkluzji sąd wojewódzki stwierdził, że pomimo iż do rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego doszło z naruszeniem przepisów prawa budowlanego, organy nadzoru budowlanego – wobec nieistnienia obecnie tego obiektu i braku podstaw do wydania decyzji w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego – nie mogły podjąć innego rozstrzygnięcia, jak tylko umorzenie postępowania w rozpatrywanej sprawie stosownie do art. 105 § 1 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Maria K. zarzucając naruszenie:

1) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a to art. 51 ust 1 pkt 1 lub 2 w zw. z art. 50 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. –Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwaną dalej Prawo budowlane, poprzez nietrafne przyjęcie, iż w stanie faktycznym sprawy organy nadzoru budowlanego nie miały podstaw do wydania decyzji w trybie art. 50-51, pomimo tego że Józef F. rozebrał samowolnie obiekty budowlane znajdujące się w strefie "B" ochrony konserwatorskiej, z naruszeniem art 31 ust 1 i 2 Prawa budowlanego i nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

2) przepisów postępowania przez sądami administracyjnymi:

a) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, art. 75 § 1 oraz art. 80 i art. 105 § 1 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, nie zastosował środka przewidzianego w ustawie, mimo że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał jednoznacznie na zasadność zarzutów podniesionych przez skarżącą, a zarzuty skarżącej poparł obecny na sali rozpraw Prokurator Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu. Sąd przyjął uzasadnienie organu administracji za wiarygodne, pomimo tego iż organ ten w sposób rażący nie dopełniły obowiązku nadzoru nad samowolnie dokonaną rozbiórką przez Józefa F.

Sąd nie dostrzegł, iż Józef F. dokonał samowolnej rozbiórki obiektów budowlanych znajdujących się w strefie "B" ochrony konserwatorskiej. Okoliczność ta została zupełnie pominięta. Sąd również nie dostrzegł, iż Józef F. nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w przedmiocie rozbiórki obiektów, albowiem nie uzyskał zgody współwłaściciela nieruchomości, tj. skarżącej na wykonanie robót rozbiórkowych.

Sąd nie dostrzegł, iż organy administracji winny były interweniować w sprawie samowolnej rozbiórki w dniu 21 lipca 2006 r. lub najpóźniej dnia następnego, aby tę samowolną rozbiórkę wstrzymać. Sąd również nie dostrzegł, iż organ I instancji przeprowadzając oględziny w terenie, na działce nr 66 dopiero w dniu 28 września 2006 r., dały Józefowi F. przyzwolenie na dokonanie tej rozbiórki, a wykazywanie, iż nie było możliwe ustalenie stanu technicznego budynku w dniu 28 września 2006 r. jest nadużyciem, albowiem organ administracji z niedopełnienia obowiązków usiłuje uzyskać przywilej i przywilej ten uzyskał za zgodą Sądu.

Brak jest wyjaśnienia przez Sąd przyczyn, dla których organy administracji w toku postępowania nie odniosły się do okoliczności samowolnej rozbiórki murowanego wjazdu na działkę nr [...] oraz murowanego ogrodzenia przez Józefa F., pomimo tego iż skarżąca wielokrotnie podnosiła tą okoliczność przed organem administracji już w miesiącu lipcu 2006 r. Sąd ominął zupełnie okoliczność, iż istnieje materiał dowodowy w postaci wykonania zdjęć fotograficznych obiektów przed rozbiórką oraz opinia o stanie technicznym budynku gospodarczego wykonana przez inż. Katarzynę K.-H. i możliwe jest nakazanie przywrócenia obiektów do stanu poprzedniego w ramach postępowania naprawczego w rozumieniu art. 50-51 Prawa budowlanego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, będąc związany jej zarzutami. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania wg przesłanek z art. 183 § 2 p.p.s.a., której w niniejszej sprawie nie stwierdzono.

Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał, iżby miały usprawiedliwione podstawy.

Przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu w przedmiocie umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowania w sprawie samowolnej rozbiórki budynku gospodarczego, stanowiącego współwłasność skarżącej Marii K.

Skarga kasacyjna od wyroku Sądu I instancji oparta została na obu przepisach art. 174 ust. 1 i 2 p.p.s.a.

Rozpoznając najpierw zarzut o naruszeniu przepisów postępowania podnoszący naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 75 i 80 oraz art. 105 § 1 k.p.a. Sąd kasacyjny nie podzielił zasadności tego zarzutu.

Stosownie do kompetencji określonych w art. 3 § 1 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji przeprowadził bardzo wnikliwą kontrolę całego postępowania administracyjnego dotyczącego samowolnej rozbiórki budynku gospodarczego wraz z ogrodzeniem od strony ulicy na działce nr [...] obręb T. dokonanej przez współwłaściciela Józefa F. Wykonał on rozbiórkę bez zgody i mimo sprzeciwu współwłaścicielki nieruchomości Marii K.

Powyższe ustalenia faktyczne sprawy w świetle skontrolowanych dowodów zebranych w aktach administracyjnych są niesporne. Niesporny jest też fakt, iż dokonujący rozbiórki Józef F. nie dysponował wymaganą decyzją o pozwoleniu na rozbiórkę spornego obiektu budowlanego i ogrodzenia. Zgłoszenie jakiego dokonał w przedmiocie rozbiórki budynku było nieskuteczne wobec wydanego przez organ sprzeciwu. Z akt sprawy wynika, że już w dacie przeprowadzenia w dniu 28 września 2006 r. oględzin na miejscu stwierdzono rozebranie budynku gospodarczego wraz z ogrodzeniem i uprzątnięcie terenu.

Organy budowlane nie miały nawet możliwości ustalenia w sposób jednoznaczny w jakim stanie technicznym znajdował się budynek gospodarczy przed rozbiórką. Strony ponadto złożyły dwie diametralnie różne opinie w tym przedmiocie. Skarżąca Maria K. złożyła opinię stwierdzającą dobry stan techniczny budynku gospodarczego, natomiast Józef F. złożył opinię stanowiącą o złym stanie technicznym spornego budynku wymagającym koniecznej rozbiórki.

W świetle powyższych okoliczności i niebudzącej wątpliwości samowoli rozbiórkowej zasadnie w ocenie Sądu kasacyjnego Sąd pierwszej instancji uznał stanowisko organów budowlanych, że rozbiórka obiektu budowlanego i ogrodzenia czyni bezprzedmiotowym postępowanie administracyjne w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wobec braku przedmiotu sporu.

Zasadnie też podkreślono, że stwierdzona rozbiórka oceniona w świetle przepisów techniczno-budowlanych nie narusza tychże przepisów. Nie zachodzi potrzeba w konsekwencji wydania jakichkolwiek nakazów wynikających z prawa budowlanego, do przywrócenia stanu poprzedniego ani innych nakazów naprawczych (w trybie art. 50 i 51) Prawa budowlanego. Ta okoliczność także potwierdza słuszność oceny o bezprzedmiotowości postępowania i umorzenia postępowania w sprawie.

W sprawie tej jak słusznie podkreślił Sąd pierwszej instancji, pozostaje do rozstrzygnięcia spór między skarżącą M. K. a J. F. dotyczący ich współwłasności i ewentualnych rozliczeń szkody po rozbiórce wspólnego obiektu budowlanego. Te kwestie prawne pozostają jednak w kompetencji Sądu powszechnego a nie postępowania administracyjnego.

W powyższej sytuacji chybiony jest w ocenie Sądu kasacyjnego zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu prawa materialnego art. 50 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Podnieść należy, że usytuowanie rozebranego budynku gospodarczego w strefie "B" ochrony konserwatorskiej – nie czyniło obiektu tego budynku obiektem zabytkowym w takim znaczeniu jak wpisanego na listę zabytków objętych ochroną konserwatorską. Z tego względu stwierdzona bezsprzecznie samowolna rozbiórka budynku nie przesądza o obowiązku nałożenia czynności zmierzających do odbudowy budynku.

Kwestie te wbrew stanowisku strony skarżącej zostały uzasadnione przez organ w decyzji, który wyjaśnił brak podstaw prawnych do nakazania odbudowy budynku. Wbrew stanowisku strony skarżącej podniesionym w skardze kasacyjnej wyjaśnić należy, iż po samowolnej całkowitej rozbiórce obiektu gospodarczego organ nie mógł w trybie art. 51 Prawa budowlanego nakazać przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 marca 2001 r., sygn. SA/Bk 852/00 (ONSA 2002/2/85), "jeśli roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choćby z wykorzystaniem elementów pozostałych po innym obiekcie budowlanym, inwestor dokonuje odbudowy w myśl art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Artykuł 3 pkt 6 Prawa budowlanego stanowi, że przez pojęcie "budowa należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu" a także "odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu".

Wówczas wymagane jest pozwolenie na budowę, które wydaje organ architektoniczno-budowlany a nie organ nadzoru budowlanego, który prowadził przedmiotowe postępowanie.

Co do sprawy ogrodzenia – jak wyjaśniono – organ ograniczył się do przedmiotu zgłoszenia samowoli rozbiórkowej przez Marię K. a dotyczącej budynku gospodarczego.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko, iż w sprawie niniejszej pozostaje spór wynikający z prawa współwłasności i braku porozumienia między właścicielami co do zarządzania majątkiem objętym tą współwłasnością. Są to jednak sprawy należące do kognicji sądów powszechnych a nie postępowania administracyjnego.

Podnoszona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej kwestia opóźnionych reakcji organów nadzoru budowlanego po zgłoszeniu rozpoczętych robót rozbiórkowych – co sprzyjało możliwości dokonania tej rozbiórki, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Strona bowiem mogła zgłosić skargę na bezczynność organu w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Takiej skargi nie złożono.

Wymaga podkreślenia, że przedmiotowa sprawa była dwukrotnie rozpoznawana przez organy nadzoru budowlanego.

Przedmiotem niniejszej kontroli Sądu pierwszej instancji była decyzja ostateczna wydana przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. po wcześniejszym uchyleniu decyzji obu instancji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2007 r.

Zgodnie z zasadą procesową Sąd administracyjny dokonuje kontroli aktu zaskarżonego mając na względzie stan faktyczny i stan prawny ustalony w dacie wydawania zaskarżonej decyzji.

Z tej to przyczyny Sąd pierwszej instancji kontrolował w ponownym postępowaniu sądowoadministracyjnym także ostatnią decyzję wydaną przez organ w dniu [...] kwietnia 2009 r. z uwzględnieniem całościowym zgromadzonego materiału dowodowego na tę datę. Z rozważań cennych Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż Sąd pierwszej instancji w sposób szczegółowy i wnikliwy przeprowadził kontrolę postępowania organów nadzoru budowlanego w ponownym postępowaniu jak i ocenił zasadność rozstrzygnięcia w formie umorzenia postępowania po stwierdzeniu przez organy bezprzedmiotowości tego postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a.

Zarzuty skargi kasacyjnej zarówno dotyczące naruszenia przepisów procesowych jak i przepisów prawa materialnego nie podważyły słusznego wyroku Sądu pierwszej instancji. Podniesione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumenty w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sprowadzają się li tylko do polemiki ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji.

Sąd kasacyjny także podziela ocenę, że skoro rozebrany obiekt nie istnieje choćby rozebrano go w warunkach samowoli i brak podstaw prawnych do nakazania jego odbudowy w trybie art. 51 Prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego nie mogły wydać innego rozstrzygnięcia jak tylko o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

W tej sytuacji Sąd kasacyjny uznając bezzasadność skargi kasacyjnej oddalił ją z mocy art. 184 p.p.s.a.