Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 629/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 116
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Krystyna Nowak, WSA del. Jadwiga Danuta Mróz, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 1025/08 w sprawie ze skargi K. H. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 lutego 2008 r. nr [...]; [..] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K. H. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 8 sierpnia 2008 r., III SA/Wa 1025/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 19 lutego 2008 r., nr [...] i [...], utrzymujące w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z 28 września 2007 r., w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe spółki.

2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez sąd pierwszej instancji stanie faktycznym: naczelnik urzędu skarbowego orzekł o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe H. Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń, za grudzień 2001 r. i poszczególne miesiące od lutego do listopada 2002 r., za grudzień 2002 r. i poszczególne miesiące od stycznia do marca 2003 r.

Po rozpatrzeniu odwołań dyrektor izby skarbowej utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji, wskazując, iż w okresie powstania zobowiązań i zaległości podatkowych spółki skarżący był członkiem jej zarządu. Z porównania danych z bilansu spółki za 2001 r. i 2002 r., wynika brak środków na zaspokojenie wierzyciela podatkowego już w dacie 31 grudnia 2001 r. Zgodnie z bilansem spółki za 2002 r. wartość aktywów w wysokości 352.952,10 zł, w skład których wchodził majątek trwały w kwocie 32.618,41 zł oraz majątek obrotowy w kwocie 320.334,69 zł, nie wystarczała na uregulowanie zobowiązań kształtujących się na ten dzień na poziomie 428.684,90 zł, zaś strata bilansowa za 2001 r. w wysokości 17.481,77 zł przewyższała sumę kapitału podstawowego wynoszącego 5.000 zł. Spółka posiadała także stratę za lata ubiegłe w wysokości 63.250,03 zł. Kapitał własny spółki stanowił wartość ujemną tj. – 75.731,80 zł. Skarżący jako pełniący funkcję prezesa zarządu spółki winien zgłosić wniosek o ogłoszenie jej upadłości nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym zaistniała przesłanka ogłoszenia upadłości, czyli dwóch tygodni od dnia 31 grudnia 2001 r. Organ drugiej instancji nie uznał argumentu skarżącego, że skuteczne wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego miało na celu zapobiegnięcie upadłości spółki i dawało realną szansę na znaczną poprawę jej sytuacji finansowej, a tym samym uwalniał członka zarządu od odpowiedzialności w świetle art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej o.p.).

Powołał się na art. 11 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm., dalej u.r.n.n.p.p.), wskazując, iż restrukturyzacji podlegały zaległości podatkowe znane przedsiębiorcy na dzień 30 czerwca 2002 r., a zatem istniejące zaległości w tym podatku za wcześniejsze okresy, tj. grudzień 2001 r. oraz styczeń - maj 2002 r. nie zostały zgłoszone do postępowania restrukturyzacyjnego. Spółka zgłosiła do niego wyłącznie zaległości w podatku od towarów i usług, chociaż posiadała i inne zaległości podatkowe. Z chwilą przystąpienia do postępowania restrukturyzacyjnego 15 listopada 2002 r., nie były regulowane przez spółkę dalsze (nieobjęte restrukturyzacją) zobowiązania podatkowe. Decyzja umarzająca postępowanie restrukturyzacyjne została wydana 27 kwietnia 2004 r. kiedy skarżący nie pełnił już funkcji prezesa zarządu spółki.

3. W skardze na powyższe decyzje strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie i błędną wykładnię art. 116 o.p., w szczególności przez przyjęcie, że wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego nie jest przesłanką wyłączającą winę skarżącego w postaci zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w rozumieniu tego przepisu, a także naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy przez wydanie decyzji sprzecznych ze zgromadzonym w sprawach materiałem dowodowym i nieumorzenie postępowania w sytuacji, w której wykazane zostało zaistnienie przesłanek egzoneracyjnych oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że zachowanie skarżącego było zachowaniem zawinionym, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że zachowanie skarżącego nosiło taką cechę, gdyż wykazane zostało, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy, bowiem co potwierdził także organ podatkowy wydając decyzję o restrukturyzacji należności podatkowych, w dacie pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa zarządu nie było przesłanek do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

4. W odpowiedzi na skargi dyrektor izby skarbowej wniósł o ich oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowa argumentację.

5. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji wskazał, iż w sprawie dotyczącej odpowiedzialności za okresy miesięczne od grudnia 2001 r. do listopada 2002 r., z uwagi na przepis przejściowy art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) znajdował zastosowanie art. 116 o.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r. Od dnia 1 stycznia 2003 r. artykuł ten uległ zmianie. Mimo pewnych zamian legislacyjnych zasadnicze reguły odpowiedzialności członków zarządu wymienionych spółek za zaległości podatkowe pozostały tożsame.

Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu spółki od grudnia 2001 r. do marca 2003 r. Z funkcji prezesa zarządu skutecznie odwołany został w dniu 28 kwietnia 2003 r. przez Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki. Egzekucja prowadzona wobec spółki okazała się nieskuteczna. Brak środków na zaspokojenie wierzyciela podatkowego wystąpił już w dacie 31 grudnia 2001 r. Zatem obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość lub otwarcie postępowania układowego wystąpił na długo przed tym, kiedy skarżący przestał pełnić obowiązki członka zarządu spółki.

Sąd pierwszej instancji powołując się na art. 116 § 1 o.p. i art. 1 i 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm., dalej p.u.) oraz art. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 roku - Prawo o postępowaniu układowym (Dz. U. Nr 93, poz. 836 ze zm., dalej p.p.u.) stwierdził, iż skarżący nie wykazał, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie nastąpiło z jego winy. Z obowiązku tego nie zwalniała sama w sobie okoliczność, jak przyjmował wadliwie skarżący, że z jego inicjatywy wszczęto postępowanie restrukturyzacyjne. Podstawy ogłoszenia upadłości i powstania obowiązku, o którym mowa w art. 5 p.u. wystąpiły przed wszczęciem postępowania restrukturyzacyjnego (wniosek o restrukturyzację złożono 15 listopada 2002 r.).

W ocenie sądu pierwszej instancji ani przepisy p.u., ani u.r.n.n.p.p. nie przewidywały takiego wpływu postępowania restrukturyzacyjnego na obowiązki członków zarządu w zakresie zabezpieczenia interesów wierzycieli. W art. 116 o.p. ustawodawca nie uzależnił wyłączenia odpowiedzialności członka zarządu od wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego, czy jego zakończenia. Okoliczność w postaci trwania postępowania restrukturyzacyjnego nie zwalnia przy tym z powinności zgłoszenia upadłości, jeśli istnieją podstawy ją warunkujące. Taki wniosek można wysnuć choćby z art. 12 ust. 7, czy art. 21 ust. 3 u.r.n.n.p.p. które wymagają poinformowania o wszczęciu postępowania upadłościowego i umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego w sytuacji wszczęcia postępowania upadłościowego wobec przedsiębiorcy. Aby mówić o zawinieniu lub braku winy w niezgłoszeniu upadłości muszą istnieć przesłanki do jej zgłoszenia. Jeżeli zaś przesłanek tych nie ma, to w ogóle nie ma podstaw do składania wniosku, a więc i stawiania "zarzutu" z powodu niedokonania tej czynności. Dla wyłączenia odpowiedzialności powinien istnieć stan spółki kwalifikujący się do zgłoszenia upadłości, a członek zarządu przy istnieniu tego stanu musi wykazać, że bez jego winy wniosku o jej ogłoszenie nie złożono.

6. W skardze kasacyjnej strona zaskarżyła powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:

– prawa materialnego tj. art. 116 o.p. w zw. z art. 10 u.r.n.n.p.p., w związku art. 4 § 1 pkt 1 p.p.u. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego nie jest tożsame z wszczęciem postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości, a zatem nie wypełnia dyspozycji przepisu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) o.p., podczas gdy prawidłowa wykładnia powyższego przepisu winna obejmować każde postępowanie mające na celu zapobiegnięcie ogłoszenia upadłości, w tym także postępowanie restrukturyzacyjne,

– przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) mające istotny wpływ na wynik postępowania, polegające na nienależytym wyjaśnieniu przyjętej podstawy prawnej, a w szczególności na nieuzasadnieni faktu nieuwzględnienia postępowania restrukturyzacyjnego jako postępowania mającego na celu zapobiegnięcia ogłoszeniu upadłości, podczas gdy postępowanie restrukturyzacyjne wprowadzone zostało w tym właśnie celu,

– przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania, polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, iż dobrowolne, za zgodą organu podatkowego, wszczęcie i pozytywne prowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego, nie stanowi wystarczającego powodu do przyjęcia, iż działania skarżącego jako prezesa zarządu w zakresie zgłoszenia wniosku o upadłość nie nosiły znamienia zawinienia, szczególnie w sytuacji, w której spółka nie posiadała znaczącego zadłużenia o charakterze publicznoprawnym, a tym samym z punktu widzenia skarżącego jako prezesa zarządu prawdopodobne w stopniu wysokim było założenie, iż pomyślne zakończenie restrukturyzacji przywróci spółce zdolność bieżącej regulacji zobowiązań (przy równoczesnym zastrzeżeniu, iż bez znaczenia pozostaje fakt, który rodzaj daniny publicznej objęty był postępowaniem restrukturyzacyjnym, ponieważ dla stwierdzenia winy konieczna jest ocena stosunku psychicznego skarżącego do sprawy, który opierał się na przyjęciu pozytywnej prognozy dla spółki, która mogła być efektem restrukturyzacji).

W związku z tak postawionymi zarzutami wniesiono o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz skarżącego według norm przepisanych.

7. Prawomocnym postanowieniem z 24 listopada 2008 r., III SA/Wa 1025/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 221 p.p.s.a., odrzucił skargę kasacyjną skarżącego w części dotyczącej oddalenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 19 lutego 2008 r., [...], w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe spółki za grudzień 2002 r., styczeń - marzec 2003 r. wraz z odsetkami za zwłokę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Strona skarżąca podniosła w niej zarzuty oparte na obu podstawach kasacyjnych (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy autor skargi kasacyjnej zarzuca naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutów, które dotyczą naruszenia przez sąd tych ostatnich przepisów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 września 2004 r., FSK 471/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 96).

Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. zdanie pierwsze, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w rozpoznawanej sprawie nie występuje. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że NSA związany jest jej podstawami i wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną ograniczony jest zarzutami w niej sformułowanymi i nie może brać pod uwagę innych naruszeń prawa ewentualnie występujących w rozpoznawanej sprawie. Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia znacząco sformalizowanym. Aby mogła odnieść skutek w postaci jej uwzględnienia niezbędne jest jej sporządzenie w sposób zgodny z regułami ją normującymi, w szczególności podstawy kasacyjne muszą być tak skonstruowane, ażeby była możliwość odniesienia się poprzez ich treść do zaskarżonego orzeczenia. Zarzucając wyrokowi naruszenie prawa materialnego skarga kasacyjna winna wyjaśnić, na czym polegała błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie wskazanego przepisu prawa przez sąd, dokonana dla potrzeb oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i jaka - zdaniem autora skargi kasacyjnej - winna być wykładnia prawidłowa lub prawidłowe jego zastosowanie w tej konkretnej sprawie. Zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego skarżący poza wskazaniem przepisu, regulującego sposób postępowania sądowoadministracyjnego, naruszonego skarżonym wyrokiem powinien wyjaśnić na czym polegał możliwy, istotny wpływ naruszenia na wynik sprawy i wywieść, że gdyby sąd prawa nie naruszył wyrok co do istoty, mógłby być odmienny od skarżonego. Oznacza to, że w ramach tej podstawy kasacyjnej skarżący winien nie tylko podać, które konkretnie przepisy i w jaki sposób zostały naruszone, ale również wykazać, że gdyby do ich naruszenia nie doszło, wynik postępowania byłby inny.

Przechodząc w związku z tym do zarzutu naruszenia przepisów postępowania opisanego w punkcie trzecim petitum skargi kasacyjnej wskazać należy, iż w rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej, nie podaje ani w petitum skargi kasacyjnej ani w jej uzasadnieniu, jakie przepisy zostały naruszone. Strona formułując zarzuty naruszenia prawa procesowego nie wyjaśniła w istocie na czym, w jej ocenie, uchybienia te miały polegać. Nie wykazała także ich wpływu na wynik sprawy. W istocie zarzut ten odnosi się do innego rozumienia przesłanek wskazanych w art. 116 o.p. Skoro zatem zarzut w zakresie naruszenia przepisów postępowania został przez skarżącego w sposób błędny sformułowany, to tym samym nie mógł być on przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywany.

Nie jest uzasadniony także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji wszystkie te elementy zawiera. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jako samodzielna podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, ZNSA 2010/2/122). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można jednak skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Ustalenia stanu faktycznego podważać można za pomocą zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego, zaś podstawę prawną rozstrzygnięcia – za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego (w ramach podstawy wskazanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), ewentualnie poprzez zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w powiązaniu z przepisami prawa materialnego (por. powołana uchwała z 15 lutego 2010 r.). Skarżący formułując zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazał, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. mającym istotny wpływ na wynik postępowania, polegającym na nienależytym wyjaśnieniu przyjętej podstawy prawnej przy czym autor skargi kasacyjnej motywuje ten zarzut tym, iż sąd pierwszej instancji nie uzasadnił faktu nieuwzględnienia postępowania restrukturyzacyjnego jako postępowania mającego na celu zapobiegnięcie ogłoszeniu upadłości, podczas gdy postępowanie restrukturyzacyjne wprowadzone zostało w tym właśnie celu. Tak sformułowany zarzut kasacyjny nie może być uznany za usprawiedliwiony, ponieważ także w tym przypadku został uzasadniony błędną wykładnią art. 116 o.p. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej, wynika, że jej autor wskazuje na własne rozumienie przesłanek zawartych w art. 116 o.p. To, że strona nie podziela dokonanej przez sąd pierwszej instancji interpretacji znajdujących zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisów prawa materialnego, nie jest równoznaczne z naruszeniem przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a.

Przechodząc do skuteczności zarzutów prawa materialnego, wskazać należy, iż postawiony w punkcie pierwszym skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 116 o.p., w zw. z art. 10 u.r.n.n.p.p., w związku art. 4 § 1 pkt 1 p.p.u. w istocie został uzasadniony błędną wykładnią art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) o.p., co autor skargi kasacyjnej powiązał z twierdzeniem, że postępowanie restrukturyzacyjne należy uznać jako tożsame z postępowaniem zapobiegającym ogłoszeniu upadłości, gdyż jest prowadzone właśnie w takim celu.

Z takim stwierdzeniem jednak nie sposób się zgodzić. Podnieść należy, iż w zakresie w jakim rozpatrywana jest niniejsza sprawa zastosowanie miał art. 116 § 1 i 2 o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2001 r. do 1 stycznia 2003 r., a nie jak błędnie wskazał autor skargi kasacyjnej w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. Zgodnie z tym przepisem za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej i spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu spółki określona powyżej obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki. Powyższy przepis w sposób precyzyjny określa przesłanki egzoneracyjne odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o. W odniesieniu do przesłanki zgłoszenia we właściwym czasie wniosku, wyraźnie jest w niej mowa o postępowaniu upadłościowym, jak i postępowaniu zapobiegającym ogłoszeniu upadłości określonym wyraźnie jako postępowanie układowe. Przesłanki wszczęcia tych postępowań zostały określone w podstawowych aktach z tego zakresu mających zastosowanie w sprawie tj. Prawie upadłościowym i Prawie o postępowaniu układowym. W art. 116 o.p. mowa jest o tych dwu postępowaniach, których nie można utożsamiać z postępowaniem restrukturyzacyjnym.

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.r.n.n.p.p. postępowaniem restrukturyzacyjnym mogli być objęci przedsiębiorcy, którzy znajdowali się w złej sytuacji finansowej, nie spłacający swoich zobowiązań. Celem programu restrukturyzacyjnego miała być poprawa sytuacji finansowej przedsiębiorcy, stworzenie perspektyw jego rozwoju oraz tworzenie nowych miejsc pracy (art. 2 pkt 5 u.r.n.n.p.p.). Wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego mogło doprowadzić do poprawy kondycji finansowej objętego nim podmiotu, nie świadczyło jednak o jego dobrej kondycji finansowej w dniu jego wszczęcia, czy w dniu wydania decyzji o warunkach restrukturyzacji. Nadto, ustawodawca wykluczył możliwość stosowania przepisów ustawy o restrukturyzacji do przedsiębiorców w upadłości oraz znajdujących się w likwidacji (art. 3 ust. 1), jak i przewidywał także sytuację, gdy ogłoszenie upadłości nastąpi w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego. Niezasadne jest stanowisko skarżącego, iż o dobrej kondycji finansowej spółki świadczyła wydana decyzja o warunkach restrukturyzacji, w związku z czym w jego ocenie nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość spółki. Nie można też zgodzić się ze stwierdzeniem, że wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego może być utożsamiane z wszczęciem postępowania układowego z art. 116 o.p. Stąd zarzut błędnej wykładni tego przepisu, czy błędnego zastosowania nie mógł odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku. W sposób prawidłowy, zgodny ze wskazanym wyżej przepisem, odniósł się do tego zarzutu sąd pierwszej instancji. Podnieść dodatkowo należy, iż skarżący zgłosił wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego jedynie w odniesieniu do zaległości dotyczących podatku od towarów i usług, podczas gdy niniejsze postępowanie dotyczy zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ponieważ postępowanie restrukturyzacyjne nie jest postępowaniem układowym, o którym mowa w art. 116 o.p., także i pozostałe argumenty zawarte w skardze kasacyjnej są chybione, jak chociażby o nie biegnięciu terminu do zgłoszenia upadłości podmiotu, czy zawieszenie biegu, w przypadku złożenia podania o otwarcie postępowania układowego, którym według skarżącego jest postępowanie restrukturyzacyjne. Nietrafne jest także twierdzenie skarżącego, iż sąd pierwszej instancji winien interpretować art. 116 o.p. w zakresie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości sensu largo i mieć na względzie przepisy szczególne, których istotą jest zawarcie układu między wierzycielem a dłużnikiem, a takim swoistym układem było postępowanie restrukturyzacyjne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisy o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki są precyzyjne i ich wykładnia nie może wykraczać poza ich jednoznaczne brzmienie. Celem tej regulacji jest doprowadzenie do skutecznego zaspokojenia wierzytelności Skarbu Państwa powstałych na skutek zaniechania obowiązków podatkowych przez podatników.

Za chybione i sprzeczne z materiałem dowodowym uznać należy twierdzenia autora skargi kasacyjnej co do chwili zaistnienia przesłanek zobowiązujących do zgłoszenia wniosku o upadłość. Z niebudzących wątpliwości ustaleń dokonanych przez organy podatkowe, zasadnie zaakceptowanych przez sąd pierwszej instancji, wynika, iż przesłanki do zgłoszenia takiego wniosku wystąpiły w spółce już w grudniu 2001 r. o czym świadczą dane z bilansu sporządzonego za ten rok. Dane te potwierdzają stanowisko, że spółka była w złej kondycji finansowej, jak i to, że posiadała nieziszczone zobowiązania publicznoprawne i cywilnoprawne. Dane podane przez organ w tym m.in. dotyczące obciążenia majątku zobowiązaniami, jak i pokrycia kapitałami własnymi zadłużeń, jednoznacznie wskazują na fakt wystąpienia okoliczności, przewidzianych przez art. 1 § 1 i § 2 p.u., które przesądzały o obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Zatem nie mógł zostać uwzględniony podniesiony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzut, że WSA nie wziął pod uwagę okoliczności przemawiających za brakiem zawinienia ze strony członka zarządu w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 w zw. z art. 207 § 2 p.p.s.a.