Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2134/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.102 ust.5 pkt 24, art.109, 66 ust.1 pkt 1 lit.e, art.102 ust.7,
journal: Dz.U. 2020 poz 1398
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
article: art.627,628,750,645,734,632
journal: Dz.U. 2020 poz 1740
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
article: 145,200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi U. w [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz U. w [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. wystąpił na podstawie art. 109 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 27 sierpnia 2004 r. (zwanej dalej "ustawą o świadczeniach")

z wnioskiem o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego M. K.

z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy

o zleceniu na rzecz płatnika składek U. w okresach: od dnia [...] września 2016 r. do [...] października 2016 r. i od [...] października 2016 r. do [...] listopada 2016r.

ZUS przekazał informację, że u płatnika składek U. w O. została przeprowadzona kontrola. W trakcie kontroli ustalono, że M. K. wykonywała u ww. płatnika składek usługi w okresach: od [...].09.2016 r. do [...].10.2016 r. i od [...].10.2016 r. do [...].11.2016 r. W wyniku przeprowadzonej kontroli ZUS zakwestionował umowy, nazwane "umowami o dzieło" i stwierdził, że czynności wykonywane przez M. K. miały charakter umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu. M. K. w okresach: od [...].09.2016 r. do [...].10.2016 r. i od [...].10.2016 r. do [...].11.2016 r. nie została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu. M. K. z uwagi na inny tytuł do ubezpieczeń (zatrudnienie), spełniała warunki do wyłączenia z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Ponadto ZUS poinformował, że ww. nie wykonywała umów na rzecz swojego pracodawcy oraz, że ustalenia zawarte w protokole kontroli z dnia [...].04.2020 r. w części dot. M. K. są ostateczne.

Pismem z dnia 28.01.2021 r. poinformowano strony postępowania, tj. M. K. i płatnika składek U. w O. o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu na rzecz płatnika składek U.

w O. oraz o możliwości wglądu i wypowiedzenia się, co do zgromadzonej dokumentacji zgodnie z art. 10 oraz art. 73 § 1 kpa.

M. K. nie zajęła stanowiska w przedmiotowej sprawie.

Pełnomocnik płatnika pismem z dnia 07.04.2021 r. zajął stanowisko w sprawie charakteru umów, zawartych przez M. K. z płatnikiem składek, jednocześnie wnosząc o:

1. umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego,

2. uzupełnienie materiału dowodowego poprzez dołączenie do akt sprawy oryginałów dokumentów lub ich kopii potwierdzonych za zgodność z oryginałem:

- decyzja Nr [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia [...].10.2020 r.,

- opinia prawna prof. U. w T. dr hab. M. W. dotycząca (...) "prawidłowości zawierania umów o dzieło, których przedmiotem są między innymi recenzje w naukowych postępowaniach awansowych,"

- "Opinia w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego w postępowaniu habilitacyjnym dr B. B." sporządzona przez M. K.

- "Ocena dorobku naukowego i pracy habilitacyjnej dr B. B. przygotowana w ramach zasad postępowania habilitacyjnego określonego w ustawie z dnia 14.03.2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r.", sporządzona przez Panią M. K. z dnia 24.10.2016 r.

Pismem z dnia 29.04.2021 r. poinformowano strony o zakończeniu postępowania w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego M. K. z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, na rzecz płatnika składek ponownie wskazując na możliwość wglądu do zgromadzonej dokumentacji i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2021r. nr [...] Prezes NFZ działając na podstawie art: 102 u 5 pkt 24 oraz art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tDz.U. z 2020 r. poz. 1398 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy oraz w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735) i art. 102 ust. 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, po rozpatrzeniu wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego M. K.

z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy

o zleceniu zawartych z płatnikiem składek U.

w O. w okresach wskazanych we wniosku ZUS, stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym M. K. z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu na rzecz płatnika składek U. w O. w okresach: od [...].09.2016r. do [...].10.2016r. i od [...].10.2016r. do [...].11.2016r.

W uzasadnieniu wskazano, że U. O. zawarł z M. K. dwie umowy nazwane "umowami o dzieło."

Pierwsza umowa Nr [...] zawarta w dniu [...] września 2016 r. na okres od dnia [...] września 2016r. do [...] października 2016r. obejmowała wykonanie przez M. K. recenzji w postępowaniu habilitacyjnym.

Druga z umów Nr [...] została zawarta w dniu [... ]września 2016r. na okres od dnia [...] października 2016r. do [...] listopada 2016r., a jej przedmiotem było sporządzenie przez M. K. opinii w postępowaniu habilitacyjnym dr B. B. (recenzent).

Jak wskazano w § 6 obu ww. umów, wynagrodzenie należne M. K. zostało z góry ustalone. Zgodnie z § 1 umów, czynności wykonywane przez M. K. były przedmiotem prawa autorskiego, zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wykonawca oświadczył, iż posiada wiedzę, umiejętności, możliwości techniczne oraz uprawnienia konieczne do wykonania dzieła. Z kolei, na podstawie ust. 4 wskazanego przepisu umów wykonawca zobowiązał się wykonać dzieło z dołożeniem należytej staranności

i w sposób zgodny z umowami. W myśl § 3 obu umów wykonawca zobowiązał się wykonać dzieło osobiście. Nie mógł powierzyć wykonania całości lub części dzieła osobie trzeciej bez zgody zamawiającego wyrażonej na piśmie pod rygorem nieważności. Strony zawarły w § 5 ust. 7 umów również zapisy dotyczące przeniesienia autorskich praw majątkowych do dzielą będącego utworem w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Zdaniem Prezesa NFZ sporządzona przez M. K. recenzja oraz opinia nie była samoistnym rezultatem jej pracy, a stanowiła ona jedynie pewien element całości dokumentacji w postępowaniu o nadanie stopnia doktora habilitowanego wnioskującemu.

Wykonanie powyższej pracy nie miało cech dowolności, co więcej praca miała odzwierciedlać dorobek osoby ubiegającej się o stopień naukowy. Weryfikacja dorobku habilitanta jest nastawiona na wykonanie określonego zespołu czynności,

w których one zyskują na znaczeniu, a nie ich wynik. Wykładnikiem obowiązku starannego działania jest natomiast nakład pracy recenzenta. Efektem pracy recenzenta pozostaje zatem usługa na rzecz podmiotu zajmującego się przyznawaniem stopni kwalifikacyjnych.

Niewątpliwie, umowa o sporządzenie recenzji w postępowaniu habilitacyjnym oraz opinii w sprawie nadania bądź odmowy stopnia doktora habilitowanego jest umową o świadczenie usług. Przedmiot umowy chociaż oparty o kwalifikacje

i specjalistyczną wiedzę z danej dziedziny, to jednak nie miał charakteru twórczego, o indywidualnym charakterze i skonkretyzowanej przez strony postaci. Nie jest też możliwe stosowanie przepisów o rękojmi za wady wykonanego dzieła do usunięcia "wad" wadliwej recenzji czy opinii.

Celem zawartych umów było wykonanie pewnego etapu zadań, realizowanych przez w zakresie nadania stopni naukowych, w których trudno dopatrzyć się dzieła,

w rozumieniu Kodeksu cywilnego (art. 627 k.c.), czy ustawy o prawie autorskim

i prawach pokrewnych. Płatnikowi zależało bowiem na nadaniu lub odmowie nadania stopnia naukowego konkretnej osobie.

Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż rzeczywistą wolą stron umów było świadczenie usług, a nie wykonanie dzieła, gdyż to nie wynik, ale określone działania były istotne dla realizacji umów i z tych też działań M. K. była rozliczana.

Rozpatrując sprawę ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego M. K., Prezes NFZ, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, uznał, iż ww. w ramach zawartych umów z płatnikiem składek wykonywała pracę na podstawie umów o świadczenie usług, do których zgodnie z kodeksem cywilnym, stosuje się przepisy o zleceniu, a nie umów o dzieło.

Pismem z dnia 13 lipca 2021r. U. w O. skierował do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie przepisów:

I.prawa procesowego:

1. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, a w konsekwencji nieustalenia stanu faktycznego sprawy, przejawiającego się:

a) prowadzeniem postępowania jedynie w oparciu o treść kserokopii akt sprawy przekazanych przez inny organ administracji publicznej, podczas gdy kserokopie mogą stanowić dowód, wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach;

b) brakiem zweryfikowania, czy kserokopie przekazane przez inny organ stanowią wierne odwzorowanie oryginalnych dokumentów (brak zapoznania się z oryginałami dokumentów);

c) brakiem ustalenia, jaki był rzeczywisty zakres pos. i jakie jest ostateczne stanowisko ww. organu, co do zasadności prowadzenia postępowania;

d) zaniechaniem zapoznania się treścią dzieła stanowiącego przedmiot umowy;

e) brakiem ustalenia zgodnego zamiaru stron umowy, co do jej charakteru prawnego;

f) nieumożliwieniem skarżącemu wyrażenia stanowiska w przedmiocie toczącego się postępowania na żadnym jego etapie, mimo próśb skarżącego w tym zakresie (zebranie jedynie częściowego materiału dowodowego);

g) brakiem zapoznania się z treścią raportu NIK oraz brakiem ustalenia rekomendacji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego tj. nieprzeprowadzeniem wszelkich dowodów, które mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy;

- co w konsekwencji skutkowało błędną interpretacją zawartej pomiędzy stronami umowy i w konsekwencji przyjęcie, że w niniejszej sprawie zawarta została umowa zlecenia, (od której nalicza się składki na ubezpieczenie zdrowotne), podczas gdy w istocie umowa ta stanowi umowę o dzieło (od której nie nalicza się składek na ubezpieczenie zdrowotne);

2. art. 8, 9 k.p.a. i 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów państwa i zaufania do prawa, przejawiający się:

a) wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia bez zapoznania się przez organ

z oryginałami dokumentów dotyczących sprawy i bez zebrania całokształtu materiału dowodowego;

b) nieumożliwieniu skarżącemu zapoznania się z aktami sprawy, przedłożenia dodatkowych wniosków dowodowych oraz wyrażenia swojego stanowiska;

c) nieuwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy (prowadzenie postępowania pod z góry założoną tezę);

d) dokonaniem oceny zawartej między stronami umowy bez zapoznania się

z wykonanym dziełem, co stanowi szczególnie istotny dowód w zakresie umowy

o dzieło;

e) pominięciem stanowiska NIK oraz stanowiska Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz nieuwzględnieniem utrwalonej praktyki w zakresie zawierania umów o dzieło, których przedmiotem jest sporządzenie opinii habilitacyjnej;

f) nadmiernym dążeniem do szybkiego zakończenia postępowania, z pominięciem obowiązku organu co do wnikliwego i wszechstronnego rozpoznania sprawy (nieuwzględnienie prymatu zasady prawdy materialnej);

- co w konsekwencji skutkowało błędnym przyjęciem, że w niniejszej sprawie zawarta między stronami umowa miała charakter umowy zlecenie (od której nalicza się składki na ubezpieczenie zdrowotne), podczas gdy w istocie umowa ta stanowi umowę o dzieło (od której nie nalicza się składek na ubezpieczenie zdrowotne);

3. naruszenie 79a k.p.a. polegające na niepoinformowaniu skarżącego co do tego, jakie dokumenty winien przedłożyć i jakich informacji udzielić, których brak

w konsekwencji mógł doprowadzić do wydania decyzji niezgodnej z żądaniem strony;

4. art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w z w. art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez nienależyte sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji przejawiające się:

a) brakiem wskazania, jakie cechy przesądzają o charakterze umowy zawartej między stronami;

b) brakiem wskazania, z jakich przyczyn zawarta między stronami umowa nie może mieć charakteru umowy o dzieło, w szczególności brak odniesienia się do samego rezultatu umowy, jaki stanowi opinia habilitacyjna,

c) brakiem odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do konkretnych okoliczności sprawy i konkretnych postanowień umownych (lakoniczność, ogólnikowość uzasadnienia);

5. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 734 § 1 oraz art. 627 Kodeksu Cywilnego w zw. art. 66 ust. 1 pkt lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niezasadne uznanie, że zawarta między stronami umowa ma charakter umowy, do której stosujemy przepisy dotyczące umowy zlecenie, podczas gdy umowa ta stanowi umowę o dzieło (nieobjętą obowiązkową składką na ubezpieczenie zdrowotne).

Mając na uwadze powyższe zarzuty, strona wniosła uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania,

w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu strona rozwinęła podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym

w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym

i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r. poz. 2325; dalej jako "p.p.s.a.").

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że jest ona zasadna.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest charakter prawny umów zawartych przez skarżącego z uczestniczką. Spór dotyczy kwestii czy zawarte pomiędzy stronami umowy były umowami o dzieło, czy też innymi umowami o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia i czy w związku z tym uczestniczka podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie tej umowy.

Pierwsza umowa zawarta w dniu [...] września 2016r. na okres od dnia [...] września 2016r. do [...] października 2016r. obejmowała wykonanie przez M. K. recenzji w postępowaniu habilitacyjnym.

Druga umowa została zawarta w dniu [...] września 2016r. na okres od dnia [...] października 2016r. do [...] listopada 2016r., a jej przedmiotem było sporządzenie przez M. K. opinii w postępowaniu habilitacyjnym dr B. B. (recenzent).

Jak wskazano w § 6 obu ww. umów, wynagrodzenie należne M. K. zostało z góry ustalone. Zgodnie z § 1 umów, czynności wykonywane przez M. K. były przedmiotem prawa autorskiego, zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wykonawca oświadczył, iż posiada wiedzę, umiejętności, możliwości techniczne oraz uprawnienia konieczne do wykonania dzieła. Z kolei, na podstawie ust. 4 wskazanego przepisu umów wykonawca zobowiązał się wykonać dzieło z dołożeniem należytej staranności i w sposób zgodny z umowami. W myśl § 3 obu umów wykonawca zobowiązał się wykonać dzieło osobiście. Nie mógł powierzyć wykonania całości lub części dzieła osobie trzeciej bez zgody zamawiającego wyrażonej na piśmie pod rygorem nieważności. Strony zawarły w § 5 ust. 7 umów również zapisy dotyczące przeniesienia autorskich praw majątkowych do dzielą będącego utworem w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Do umowy załączono oświadczenie wykonawcy dla celów podatkowych

i ubezpieczeniowych, z których wynika m.in. że objęte umową dzieło jest przedmiotem prawa autorskiego oraz, że wykonawca nie jest pracownikiem płatnika zatrudnionym na umowę o pracę bądź mianowania, a także protokół odbioru dzieła.

Kwestią sporną w sprawie był charakter prawny umów, w związku z czym istota sprawy sprowadza się do zweryfikowania treści postanowień umownych

i stanowisk stron, a następnie udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy przedmiotowe umowy zawierają essentialia negotii, pozwalające na uznanie ich, zgodnie

z nazewnictwem przyjętym przez strony, za umowy o dzieło czy też stanowiły, zgodnie ze stanowiskiem organu, inny typ umowy - umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Konsekwencją stanowiska organu było stwierdzenie, że Ubezpieczona podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zawartej umowy.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu stanowił m.in. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 tej ustawy - obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które zostały wymienione w tym przepisie. Należą do nich m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osoby z nimi współpracujące (lit. e). Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdza wprost w art. 6 ust. 1 pkt 4 rozdziału 2, regulującego "Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym", że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają (...) osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są m.in. osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (...). Brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o tę samą kategorię osób, podlegających ubezpieczeniu społecznemu, a tym samym kwalifikujących się do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym.

W myśl art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. Wyjaśnienia też wymaga, że zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.

Uznanie, iż sporna umowa nie stanowiła umowy o dzieło (art. 627 i nast. K.c.), lecz umowę świadczenia usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 K.c.) oznacza, że skarżący był obowiązany, jako płatnik składek, do obliczania i pobrania składki z dochodu ubezpieczonego oraz jej odprowadzenia – na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach.

Zgodnie z art. 627 K.c., przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Elementami przedmiotowo istotnymi umowy o dzieło jest określenie dzieła, do którego wykonania zobowiązany jest przyjmujący zamówienie, a także,

z uwzględnieniem regulacji art. 628 w zw. z art. 627 K.c., wynagrodzenia, do którego zapłaty zobowiązany jest zamawiający. Umowa o dzieło jest umową o "rezultat usługi". Rezultat, o który umawiają się strony, musi być obiektywnie osiągalny i w konkretnych warunkach pewny. Celem umowy o dzieło nie jest bowiem czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej staranności prowadzić ma do określonego w umowie rezultatu. Przy umowie o dzieło chodzi o osiągnięcie określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie, w wypadku nieosiągnięcia celu umowy, jest więc odpowiedzialnością za nieosiągnięcie określonego rezultatu, a nie za brak należytej staranności. Przedmiotem umowy o dzieło, w ujęciu Kodeksu cywilnego, jest więc przyszły, z góry określony, samoistny, materialny lub niematerialny, lecz obiektywnie osiągalny

i w danych warunkach pewny rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie, którego charakter nie wyklucza możliwości zastosowania przepisów

o rękojmi za wady.

Z kolei, jak stanowi przepis art. 750 K.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Istota umowy zlecenia, w świetle art. 734 K.c. i nast., wyraża się w tym, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Umowę zlecenia zalicza się przy tym do zobowiązań tzw. starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu.

Podsumowując powyższe uwagi, należy stwierdzić, że cechami szczególnymi umowy o dzieło jest jej konkretny, z góry określony rezultat, za którego osiągnięcie przyjmujący zamówienie odpowiada. Ponadto, wynagrodzenie z tytułu tej umowy przysługuje za jej wykonanie w sposób wskazany w umowie, a nie za samo staranne działanie podjęte w celu osiągnięcia określonego rezultatu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, sąd uznał,

że stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji odnośnie charakteru zawartych przez skarżącego i Uczestniczkę postępowania umów jest nieprawidłowe.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że sporne umowy zakładają osiągnięcie przez Uczestniczkę postępowania konkretnego rezultatu, w wyniku przeprowadzenia analizy dorobku naukowego osoby posiadającej stopień naukowy doktora i dokonania jego oceny w formie sporządzonej recenzji i opinii habilitacyjnej.

Z uwagi na charakter stosunku, kształtowany przez dyspozycję przepisów

o szkolnictwie wyższym i nauce zauważyć należy, że przeprowadzenie właściwej analizy dorobku naukowego habilitanta, jako stanowiącego znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej i opracowanie na tej podstawie dokumentu,

w postaci recenzji i opinii habilitacyjnej, wymagało nie tylko posiadania przez Ubezpieczoną niezbędnej wiedzy i umiejętności, ale przede wszystkim znacznej samodzielności i poważnego z jej strony wkładu intelektualnego w ocenie indywidualnych osiągnięć naukowych osoby ubiegającej się o stopień doktora habilitowanego.

Powyższe prowadzi do wniosku, że przedmiot spornych umów wskazuje na wolę stron zawarcia umów o dzieło, w rozumieniu w art. 627 K.c. Nie można bowiem uznać, że istotą umów pozostawało jedynie staranne dążenie Ubezpieczonej do osiągnięcia pewnego rezultatu. Gdyby bowiem Ubezpieczona nie sporządziła dokumentu końcowego z przeprowadzonej analizy naukowej dorobku habilitanta,

w formie określonej w umowie, nie wykonałaby tej umowy, choćby dokonała oceny

z najwyższą starannością. Wobec tego należy uznać, że to określony rezultat, a nie czynności do niego prowadzące, stanowiły przedmiot umów stron, zawartych

i ukształtowanych w granicach zakreślonych przez prawo i naturę (właściwość) danego stosunku prawnego.

Wskazać ponadto trzeba, że z art. 645 K.c. wynika, że w przypadku umowy

o dzieło istotne są często osobiste przymioty wykonawcy. Tymczasem bezpośrednio z przepisów o szkolnictwie wyższym i nauce wynika, jakie przymioty musi posiadać osoba, której można zlecić przygotowanie opinii habilitacyjnej. Oznacza to

w praktyce, iż oczekiwany i sprawdzalny rezultat pracy (dzieła) ma wykonywać osobiście starannie wybrana i wyselekcjonowana osoba, posiadająca przynajmniej stopień naukowy doktora habilitowanego (lub jego odpowiednik). W odróżnieniu od umowy o dzieło, w przypadku umowy zlecenia cechy osobowe zleceniobiorcy nie są już tak istotne.

Kolejną cechą charakterystyczną umowy o dzieło, która występuje w umowach dotyczących opinii naukowych, jest sposób zapłaty, o jakim jest mowa w art. 632 § 1 K.c. Z postanowień spornej umowy wynika, że wynagrodzenie przysługiwało Ubezpieczonej jedynie za wykonanie dzieła i – co wymaga podkreślenia - było wypłacone dopiero po odbiorze dzieła. Wynagrodzenie to było określane kwotowo. Wynika z tego, że wynagrodzenie przysługiwało ubezpieczonemu nie za samo podejmowanie określonych czynności, ale za wytworzenie jednoznacznie określonego rezultatu, w postaci opinii habilitacyjnej.

Podkreślić należy, że samo podjęcie przez Ubezpieczoną działań zmierzających do opracowania recenzji i opinii, ale bez ich wykonania lub skończenia, tj. niewytworzenia określonego w umowie dokumentu, niezależnie od przyczyn niewykonania dzieła, nie jest podstawą do wypłacenia wynagrodzenia. Ubezpieczona ponosiła więc całkowite i wyłączne ryzyko wykonania dzieła. Tymczasem przy umowie zlecenia zleceniobiorca takiego ryzyka nie ponosi,

a wynagrodzenie należy mu się już za samo podejmowanie czynności zmierzających do wytworzenia określonych dokumentów, niezależnie od tego, czy sam wynik prac prowadziłby do powstania oczekiwanego rezultatu. Zleceniobiorcy należy się zwykle wynagrodzenie nawet wówczas, gdy żaden rezultat jego pracy nie został osiągnięty, o ile działał dostatecznie starannie.

Powyższe argumenty prowadzą do wniosku, że recenzja i opinia habilitacyjna posiadają wszelkie istotne elementy dzieła, gdyż stanowią efekt badań nad dorobkiem habilitanta, przy czym nie jest możliwe ich skonstruowanie przy pomocy innych źródeł naukowych, co przesądza o ich oryginalnym charakterze.

Sąd doszedł do przekonania, że wadliwe zakwalifikowanie spornych umów skutkowało wadliwym zastosowaniem przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach.

Ponieważ materiały zostały zgromadzone w sprawie w sposób należyty,

a wadliwość rozstrzygnięcia wynika z ich odmiennej oceny z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, Sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umorzył jednocześnie to postępowanie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 145 § 3 ppsa. O zwrocie kosztów postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 p.p.s.a., w związku z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 209 p.p.s.a., w związku z § 14 ust.1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.