Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 426/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 30 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją Nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art.233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U nr 137, poz..96 ze zm./, art. 13 § 1, § 2, § 3 pkt 2, art.14 § 1, § 3 pkt 2, § 4, § 4a, § 5, § 6, art. 262 ustawy z dnia 19 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz.U z 1997 r. nr 23, poz.117 ze zm./, § 1, zał. 1 i 2 , § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 marca 2001 r. w sprawie ustanowienia kontyngentów taryfowych na niektóre towary rolne pochodzące z państw członkowskich Unii Europejskiej /Dz.U z 2001 r. Nr 19, poz.219 ze zm./, § 206 ust.1 pkt 4, zał.38 pkt 2 lit.b - rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych /Dz.U z 1999 r., Nr 104, poz.1193/, art.13, 16, 23, 32 zał.IV Protokołu Nr 4, dotyczącego definicji pojęcia "produktu pochodzącego" i metod współpracy administracyjnej, stanowiącego załącznik do Układu Europejskiego, ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony /zał. do Dz.U z 1997 r., Nr 104, poz. 662/, ustępu 5 pkt 1 Części Pierwszej "Postanowienia wstępne" dot. stawek celnych - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej /Dz.U Nr 119, poz.1253/

po rozpoznaniu odwołania firmy A S.A. od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja organu odwoławczego uzasadniona została następująco:

Na mocy zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...] roku Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. objął procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym mąkę z pszenicy - kod 110100150 PCN Taryfy celnej. Dla tego towaru strona wnioskowała o zastosowanie stawki celnej obniżonej ustalonej na niektóre towary rolne pochodzące z państw członkowskich Unii Europejskiej, w ramach kontyngentu taryfowego ustanowionego cytowanym w sentencji decyzji rozporządzeniem z dnia 6 marca 2001 r.

W wyniku kontroli zgłoszenia celnego, dokonanej w oparciu o art. 83 kodeksu celnego, po zwolnieniu towarów ujawniono, że do zgłoszenia celnego SAD [...] z dnia [...], nie dołączono wymaganych przepisami prawa dowodów pochodzenia, uzasadniających zastosowanie na zaimportowany towar obniżonej stawki celnej.

Po wszczęciu postępowania, Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. decyzją Nr [...] z dnia [...] uznał zgłoszenie celne SAD za nieprawidłowe w części dotyczącej określenia kwoty wynikającej z długu celnego i określającej kwotę długu celnego z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej /niższej od konwencyjnej/.

Strona od tej decyzji wniosła odwołanie.

Następnie w dniu [...] załączyła do akt sprawy oryginał faktury nr [...] z dnia [...], na której zamieszczono deklarację o preferencyjnym pochodzeniu towaru z Niemiec.

Dyrektor Izby Celnej w Ł. przekazał w/w dowód pochodzenia do Ministerstwa Finansów, celem skierowania wniosku do władz celnych kraju eksportu, dotyczącego przeprowadzenia weryfikacji deklaracji na fakturze nr [...] w oparciu o art. 32 Protokołu Nr 4.

W dniu [...] do Izby Celnej w Ł. wpłynęło pismo niemieckich władz celnych nr [...] z dnia [...], w którym stwierdzono, że kontrola wykazała, iż oświadczenie o pochodzeniu towarów na przekazanym rachunku nie zostało złożone przez przedstawiciela niemieckiego eksportera, firmy B GmbH i z tego powodu nie można potwierdzić pochodzenia mąki.

Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż zgodnie z art. 3 § 1 pkt 6 kodeksu celnego, kontyngent taryfowy jest to wymagająca pozwolenia określona ilość lub wartość towarów, dla których Rada Ministrów ustaliła obniżone stawki celne.

W myśl art. 14 § 3 pkt 2 kodeksu celnego Rada Ministrów może ustanowić kontyngent taryfowy, ze względu na właściwości towaru, ich przeznaczenie lub w związku z zawartymi przez Rzeczpospolitą Polską preferencyjnymi umowami międzynarodowymi z niektórymi krajami.

Przedmiotowy kontyngent taryfowy został ustanowiony w związku z zawartymi przez Rzeczpospolitą Polską preferencyjnymi umowami międzynarodowymi.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 marca 2001 r. w sprawie ustanowienia kontyngentów taryfowych na niektóre towary rolne pochodzące z państw członkowskich Unii Europejskiej zostało wydane w związku z art. 14 § 4 ustawy kodeks celny, który wskazuje, że ustanowienie sposobu rozdysponowania kontyngentu taryfowego ma miejsce w przypadku:

- stosowania takiego sposobu w Unii Europejskiej przy rozdziale kontyngentów,

- wynika z umowy międzynarodowej.

W § 1 ust.1 w/w rozporządzenia Rada Ministrów ustanowiła kontyngent taryfowy ilościowy na przywóz towarów pochodzących z państw członkowskich Unii Europejskiej wymienionych w zał. 1 do tego rozporządzenia /w tym na przedmiotową mąkę klasyfikowaną do kodu 110100150/, dla których to towarów ustanowiono obniżone stawki celne w wysokości określonej w tym załączniku /w omawianym przypadku stawkę obniżoną w wysokości 0% wartości celnej towaru/. Ponadto kraj, z którego pochodzi zaimportowana mąka - Niemcy, jest wymieniony w załączniku 2 rozporządzenia z dnia 6 marca 2001 roku. Została zatem spełniona przesłanka zawarta w § 1 ust.2 w/w rozporządzenia.

Przepis § 2 rozporządzenia z dnia 6 marca 2001 r. określa, że obniżone stawki celne, o których mowa w § 1 stosuje się po udokumentowaniu pochodzenia towarów, zgodnie z wymogami określonymi odrębnie. W załączniku nr 2 do tego rozporządzenia, w uwadze dotyczącej włączenia do obszaru celnego Unii Europejskiej również obszaru Księstwa Monako wskazano, że obniżone stawki celne są stosowane po spełnieniu reguł pochodzenia, udokumentowaniu tego pochodzenia oraz spełnieniu warunku bezpośredniego transportu, zgodnie z zasadami Układu Europejskiego.

Wymogi udokumentowania pochodzenia towarów określono w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych, które w § 206 ust. 1 pkt 4 stanowi, że do zgłoszenia celnego należy dołączyć w szczególności dokument potwierdzający pochodzenie towarów, określony w załączniku nr 38 do rozporządzenia, tj. świadectwo przewozowe EUR 1 lub deklarację na fakturze określone w umowie o wolnym handlu, dokumenty są właściwe dla stosowania obniżonych stawek celnych, także zawieszonych lub ustanowionych w ramach traktatowych kontyngentów taryfowych.

Umową o wolnym handlu, właściwą w niniejszej sprawie jest Układ Europejski, ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony.

Dokumentowanie pochodzenia towarów w ramach w/w Umowy zostało określone w Protokole nr 4 Unii Europejskiej.

Zgodnie z art.16 zał. IV Protokołu Nr 4, dotyczącego definicji pojęcia "produktu pochodzącego" i metod współpracy administracyjnej, stanowiącego załącznik do Układu Europejskiego, ustanawiającego Stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony /zał. do Dz.U Nr 119, poz.1253/ produkty pochodzące z UE korzystają w imporcie do Polski z postanowienia - Umowy pod warunkiem przedłożenia:

- świadectwa przewozowego EUR 1 zgodnego ze wzorem z załącznika III oraz wystawionego zgodnie z art. 17,

- lub deklaracji eksportera, której tekst zamieszczono w załączniku IV, na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, wystawionej zgodnie z art. 21.

Dokumentami potwierdzającymi pochodzenie towaru są:

1/ świadectwo pochodzenia EUR 1 lub deklaracja na fakturze sporządzona przez upoważnionego eksportera.

2/ dla przesyłki zawierającej produkty pochodzące do wartości 6000 EURO - deklaracja na fakturze sporządzona przez każdego eksportera.

Dokument potwierdzający pochodzenie towaru można przedstawić w Urzędzie nie później niż w ciągu 3 lat /pkt 8 zał 38 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r./, a w przypadku deklaracji na fakturze - 2 lata /art.21 pkt 6 Protokołu Nr 4/ od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego - z zachowaniem terminu jego ważności, określonego w art.23 cyt. Protokołu Nr 4.

W niniejszej sprawie w wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych na podstawie art. 83 kodeksu celnego ujawniono, że do zgłoszenia celnego SAD [...] z dnia [...], nie dołączono wymaganych przepisami prawa dowodów pochodzenia, uzasadniających zastosowanie na zaimportowany towar obniżonej stawki celnej.

W związku z powyższym wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia należności celnych za towary.

W trakcie postępowania odwoławczego w dniu [...] strona złożyła fakturę nr [...] z dnia [...], stanowiącą załącznik do zgłoszenia celnego SAD z dnia [...].

Faktura została retrospektywnie uzupełniona deklaracją o preferencyjnym pochodzeniu towaru z Niemiec.

Organ odwoławczy, w celu sprawdzenia autentyczności w/w dowodu pochodzenia oraz prawdziwości danych w nim zawartych, przedmiotową fakturę na podstawie Protokołu Nr 4 skierował do weryfikacji przez upoważnione władze celne.

W dniu [...] do Izby Celnej w Ł. wpłynęło pismo nr [...] z dnia [...] stanowiące odpowiedź władz celnych na weryfikację dowodu pochodzenia. W piśmie stwierdzono, że kontrola wykazała, iż oświadczenie o pochodzeniu towarów na przekazanym rachunku nie zostało złożone przez przedstawiciela niemieckiego eksportera - firmy B GmbH i z tego powodu nie można potwierdzić pochodzenia mąki.

Weryfikacja deklaracji o pochodzeniu towaru, sporządzonej na fakturze nr [...] z dnia [...] przeprowadzona została w trybie urzędowej współpracy administracji Polski i Niemiec przewidzianymi postanowieniami Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego i jej wyniki są wiążące dla polskich organów celnych.

Biorąc pod uwagę zgromadzoną dokumentację, a w szczególności wyniki postępowania niemieckich służb celnych, organ odwoławczy uznał, że zadeklarowane preferencyjne pochodzenie mąki z Niemiec, potwierdzone deklaracją na fakturze nie odpowiada rzeczywistości.

Tym samym strona nie spełniła warunków udokumentowania pochodzenia towaru prawidłowo sporządzonym dowodem pochodzenia.

W dniu [...] A S.A. w Ł. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Zarzuciła naruszenie art. 262 kodeksu celnego w zw. z art. 122 i 235 ordynacji podatkowej przez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i oparcie deklaracji na podstawie dowolnych ustaleń, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych wobec ustalenia, iż skarżąca firma nie udokumentowała należycie preferencyjnego pochodzenia sprowadzanego towaru.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż stosownie do art. 122 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe są zobowiązane do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy - co zdaniem skarżącego w niniejszym wypadku nie miało miejsca.

Z uwagi na treść pisma niemieckich władz celnych nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. uznał, iż przedmiotowy towar nie pochodzi od przedstawiciela niemieckiego eksportera, firmy B GmbH.

Odpowiedź niemieckich władz celnych, będąca podstawą przyjętego przez organ celny stanowiska, nie usuwa wszystkich powstałych na tle zebranego w sprawie materiału dowodowego wątpliwości. Dokument nie przedstawia dowodów, które były podstawą uznania przez niemieckie władze celne, iż oświadczenie o pochodzeniu towarów na przedstawionej fakturze nie zostało złożone przez przedstawiciela firmy B.

Oświadczenie to zostało złożone przez prokurenta w/w firmy. Powyższy dokument nie precyzuje jednak co organ go wydający miał na myśli stwierdzając, iż "... oświadczenie o pochodzeniu towarów..." nie zostało złożone przez przedstawiciela firmy B".

Nie odpowiada na pytanie, kto złożył oświadczenie skoro prokurent spółki nie jest umocowany do reprezentacji, to w takim razie kto jest umocowany do takiej reprezentacji.

Zdaniem skarżącego jeśli w czasie prowadzonych czynności powstała wątpliwość, co do pochodzenia sprowadzonego przez firmę A S.A. towaru, to organ powinien tę wątpliwość usunąć.

Dyrektor Izby Celnej w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wyjaśnił, że przy ocenie dokumentów pochodzenia towarów jedynymi wiarygodnymi informacjami dla władz celnych kraju importera są informacje uzyskane od administracji celnej kraju eksportującego. Uzyskanie od władz celnych kraju eksportu informacji przeczących deklaracjom polskiego importera o pochodzeniu towaru, wywołuje ten skutek, że towary te nie mogą skorzystać z preferencyjnego traktowania w obrocie handlowym z zagranicą. Przepisy Protokołu Nr 4 nie wymagają uzasadnienia wyniku weryfikacji, ani wyjaśnieni a w oparciu o jakie zasady władze celne kraju eksportu przeprowadziły weryfikację.

Oznacza to, że ograny celne nie mają prawa kwestionowania uzyskanych oficjalną drogą wyników weryfikacji, ani domagania się od władz weryfikujących szczegółowych wyjaśnień, w jaki sposób władze celne ustaliły, że deklaracja na fakturze nie stanowi prawidłowego dowodu pochodzenia uprawniającego do zastosowania obniżonej stawki celnej UE.

Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 21 czerwca 2005 r. pełnomocnik skarżącego złożył duplikat oryginału rachunku w języku niemieckim nr [...] wraz z tłumaczeniem na język polski. Poparł skargę i przedstawił stanowisko zawarte w piśmie z dnia 6 czerwca 2005 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U nr 153 poz.1270/ Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kpa lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Zaskarżona decyzja wydana została w sposób prawidłowy. Nietrafne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 122 i 235 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję podjął wszelkie niezbędne działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Dokonał - w trybie art. 32 Protokołu nr 4 dotyczącego definicji pojęcia "produktu pochodzącego" i metod współpracy administracyjnej, stanowiącego załącznik do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony /zał. do Dz.U z 1997 r., Nr 104, poz.622/ - dodatkowej weryfikacji deklaracji pochodzenia towaru, zawartej w rachunku nr [...].

Weryfikacja ta dała wynik negatywny. Okazało się, że dokument złożony jako dowód preferencyjnego pochodzenia towaru nie został potwierdzony przez przedstawiciela niemieckiego eksportera.

W przypadku otrzymania niekorzystnej dla strony informacji organ nie jest zobowiązany do prowadzenia z własnej inicjatywy postępowania dowodowego zmierzającego do uzyskania kolejnej informacji zgodnej z interesem importera.

Przepisy powołanego Protokołu Nr 4 nie upoważniały polskiego organu celnego do wystąpienia do władz niemieckich z żądaniem wyjaśnienia przebiegu postępowania weryfikacyjnego.

Art. 122 ordynacji podatkowej nakłada na organ administracyjny obowiązek podejmowania wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Nie oznacza to jednak obciążenia organu obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdy strona dysponuje odpowiednimi dokumentami, bądź bez trudu może uzyskać dowody potwierdzające zasadność jej stanowiska.

Ustalenia organu odwoławczego w zakresie nieprawidłowego podpisu pod deklaracją o preferencyjnym pochodzeniu towaru, to jest złożenia podpisu przez osobę nie będącą przedstawicielem eksportera, były trafne.

Prawidłowość ustaleń potwierdziła sama strona składając podczas rozprawy przed sądem odpis przedmiotowego rachunku, zawierający sporządzoną w dniu [...] deklarację podpisaną przez przedstawiciela eksportera.

Przedstawiony w trakcie postępowania odwoławczego rachunek zawierał podpis przedstawiciela producenta /nie eksportera/, a więc osoby nie mogącej skutecznie potwierdzić preferencyjne pochodzenie mąki.

Podpisanie dowodu pochodzenia przez osobę nieuprawnioną nie może być traktowane jako drobna niezgodność w rozumieniu art. 29 powołanego Protokołu Nr 4.

Podpis złożony pod treścią dokumentu stanowi jego zasadniczy element. "Drobna niezgodność" przewidziana w art. 29 dotyczyć może np. niewielkich różnic wagowych mąki, występujących między zapisem na rachunku a dokumentacją przewozową.

Nawet, gdyby powyższe uchybienie miało charakter jedynie "drobnej niezgodności", to także uznanie zasadności skargi nie byłoby możliwe.

Przede wszystkim dokument zawierający deklarację eksportera nie został złożony w trakcie postępowania przed organami celnymi.

Ponadto dowód pochodzenia towaru, w chwili przedstawienia go po raz pierwszy przez importera na rozprawie sądowej nie posiadał mocy wiążącej. Od dnia importu ([...]) do daty sporządzenia deklaracji na rachunku ([...]) minęły ponad 2 lata.

Zgodnie z art. 21 ust. 6 powołanego protokołu Nr 4 deklaracja na fakturze może zostać sporządzona przez eksportera, kiedy produkty, do których się odnosi, są eksportowane lub po wyeksportowaniu pod warunkiem, że zostanie przedłożona w kraju importera nie później niż dwa lata po dokonaniu importu produktów, do których się odnosi.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.