Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 502/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 par. 3 art. 21 par. 1 pkt 1 i 2 art. 21 par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa,, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi D. K. P., D. R. Spółka jawna w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 5 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 5 lipca 2007 r. spółka j. D.-O. K. P., D. R., zwana dalej "spółką", dokonała zgłoszenia o planowanym nabyciu wewnątrzwspólnotowym wyrobów akcyzowych klasyfikowanych do symboli[...] . Następnie w dniu 16 lipca 2007 r. spółka dokonała nabycia wewnątrzwspólnotowego [...] l wyrobu akcyzowego klasyfikowanego do symbolu [...] oraz [...] wyrobu akcyzowego klasyfikowanego do symbolu[...] . W dniu 19 lipca 2007 r. spółka złożyła w Urzędzie Celnym deklarację uproszczoną nabycia AKC-U, w której zadeklarowała należny podatek akcyzowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wyżej wymienionych wyrobów w kwocie [...] zł. Spółka w dniu 5 lipca 2007 r. złożyła na rachunek Izby Celnej kwotę [...] zł tytułem zabezpieczenia akcyzowego, która następnie została zarachowana przez organ na wniosek spółki tytułem ww. podatku.

We wniosku z 12 grudnia 2009 r. spółka wystąpiła do Naczelnika Urzędu Celnego o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie

[....] zł. Spółka złożyła również korektę ww. deklaracji uproszczonej, w której zadeklarowała podatek akcyzowy w kwocie [...] zł. Zdaniem spółki, art. 2 pkt 2 w zw.

z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.), zwaną dalej "ustawą", uznające za wyroby akcyzowe zharmonizowane oleje smarowe, jak również § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz.825 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem", ustalające stawkę podatku akcyzowego były niezgodne z przepisami Dyrektywy Rady 2003/96/WE z 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych, dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz. UE. L. 283 s.51 ze zm.), zwaną dalej "Dyrektywą energetyczną".

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił stwierdzenia wnioskowanej nadpłaty i określił spółce zobowiązanie w podatku akcyzowym w wysokości [...] zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych o kodzie [...] w ilości[...] , o kodzie [...] w ilości [...] litrów.

Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji i wniosła o jej uchylenie. Zarzuciła organowi naruszenie art. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 3 i 5 ustawy,

§ 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w zw. z art. 2 ust. 4 i art. 20 Dyrektywy energetycznej oraz art. 3 ust. 1 i 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz. U.UE.L. 76, s. 1 ze zm.), zwanej dalej "Dyrektywa horyzontalną". Spółka podała, że na podstawie art. 2 ust. 4 lit.b Dyrektywy energetycznej, opodatkowaniu podatkiem akcyzowym nie podlegają produkty energetyczne wykorzystywane do celów innych niż paliwo silnikowe lub paliwo do ogrzewania. Tym samym oleje smarowe wykorzystywane do innych celów niż nośniki energii nie podlegają wspólnemu systemowi podatku akcyzowego, nie stanowią wyrobów akcyzowych zharmonizowanych i nie podlegają opodatkowaniu podatkowi akcyzowemu. Na poparcie swoich twierdzeń spółka przywołała wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 5 lipca 2007 r. wydanego w sprawach połączonych o sygn. akt C 145/06 i 146/06. Spółka wskazała, że w krajowym prawie nie przewidziano generalnego zwolnienia dla olejów smarowych wykorzystywanych w inny sposób niż paliwo silnikowe lub grzewcze, zaś wprowadzenie na podstawie art. 24 ustawy zwolnienia dla niektórych wyrobów ze względu na ich przeznaczenie nakłada na podmioty dodatkowe formalności i powoduje utrudnienia w obrocie tymi towarami, co jest sprzeczne z art. 25 i art. 90 Traktatu WE.

Dyrektor Izby Skarbowej wydał w dniu [...] . decyzję na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 72 § 1 pkt , art. 207 § 1 i § 2, art. 233 § 1

pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 1 ust.1 i 2, art. 3 ust. 1 i 3 Dyrektywy horyzontalnej, art. 1, art. 2 ust.1 i 4lit.b tiret pierwsze, art. 3 i art. 20 ust. 1 Dyrektywy energetycznej, art. 2 pkt 1, 2 i 3, art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 3 i pkt 5, art. 6 ust. 1, art. 8 pkt 2, art. 10 ust. 2,

art. 11 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 62 ust. 1 pkt 1, art. 64, art. 65 ust. 1 ustawy, § 2

ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, po rozpoznaniu odwołania spółki od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z [...] r., w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2 ust.1 lit.b Dyrektywy energetycznej pojęcie "produkty energetyczne" stosuje się do wyrobów objętych kodami [...] do[...] , lecz na podstawie art. 2 ust. 4 lit. b tej dyrektywy nie ma ona zastosowania do produktów energetycznych wykorzystywanych do celów innych niż paliwo silnikowe lub grzewcze. Organ odwoławczy podał, że wyłączenie olejów smarowych wykorzystywanych do celów innych niż paliwo silnikowe lub grzewcze spod działania dyrektywy energetycznej należy rozumieć w ten sposób, iż wskazane produkty nie są objęte systemem ujednoliconego podatku akcyzowego, lecz nie oznacza to obligatoryjnego zwolnienia tych produktów z opodatkowania. Przy opodatkowaniu takich wyrobów państwa członkowskie nie są związane regułami harmonizacyjnymi ustanowionymi na poziomie wspólnotowym. Powyższe stanowisko zaprezentował również europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 5 lipca 2007 r. wydanego w sprawach połączonych o sygn. akt C 145/06 i 146/06. Trybunał stwierdził, że produkty energetyczne wyłączone spod działania Dyrektywy energetycznej na podstawie art. 2 ust. 4 lit. b tiret pierwsze i przez to nieobjęte systemem ujednoliconego podatku akcyzowego, stanowią produkty inne niż te, o których mowa w art. 3 ust. 1 tiret pierwsze Dyrektywy horyzontalnej. Oznacza to, że na podstawie art. 3 ust. 1 tiret pierwsze Dyrektywy horyzontalnej państwa członkowskie zachowują prawo do wprowadzania lub utrzymania w mocy podatków od tych produktów pod warunkiem, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między państwami członkowskimi. Państwa członkowskie wykonując przysługujące im uprawnienia, zobowiązane są do poszanowania prawa wspólnotowego, w szczególności przestrzegania art. 25 i art. 90 Traktatu ustanawiającego wspólnotę Europejska (TWE).

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 1 i 2 ustawy, wyrobami akcyzowymi były wyroby ujęte w załączniku nr 1 do ustawy, natomiast wyrobami zharmonizowanymi- paliwa silnikowe, oleje opałowe i gaz, napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe określone w załączniku nr 2 do ustawy. W poz. 4 zał. nr 2 wymieniono wyroby akcyzowe zharmonizowane-produkty rafinacji ropy naftowej

o symbolu [..] i kodzie [...] -oleje ropy naftowej i oleje otrzymywane

z minerałów bitumicznych, inne niż surowe; preparaty, gdzie indziej niewymienione, ani niewłączone, zawierające [...] masy lub więcej olejów ropy naftowej lub olejów otrzymywanych z minerałów bitumicznych, których te oleje stanowią składniki zasadnicze preparatów; oleje opadowe. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy opodatkowaniu akcyzą podlega nabycie wewnątrzwspólnotowe wyrobów akcyzowych. Przedmiotowe oleje smarowe stanowiły w świetle regulacji krajowych wyroby akcyzowe zharmonizowane, zaś ich nabycie wewnątrzwspólnotowe podlegało opodatkowaniu podatkiem akcyzowym według obniżonej stawki akcyzy, tj. [...] na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z poz. 2 załącznika 2 rozporządzenia. Zdaniem organu odwoławczego, ustawodawca krajowy nie naruszył prawa wspólnotowego, uznając przedmiotowe wyroby za wyroby akcyzowe, których nabycie podlegało opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Organ odwoławczy wskazał, że art. 3 ust. 3 Dyrektywy horyzontalnej nie określa, jakiego rodzaju podatkom mogą podlegać przedmiotowe produkty, tym samym nie wyklucza podatku akcyzowego. Zastrzega jedynie, że podatki te muszą być zgodne z przepisami podatkowymi stosowanymi odnośnie do podatku akcyzowego oraz podatku VAT, jeżeli chodzi o określenie podstawy opodatkowania, obliczenie podatku, ściągalność i jego kontrowanie. W tej dyrektywie nie ma mowy o tym, że inne podatki pośrednie

w swej konstrukcji winny różnić się od zharmonizowanych na szczeblu wspólnotowym zasad podatku akcyzowego. Jedynym warunkiem odnośnie nakładanych przez państwa członkowskie podatków jest niezwiększanie formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między państwami członkowskimi. Organ odwoławczy podał, że Polska korzystając z możliwości z art. 3 ust. 2 Dyrektywy horyzontalnej opodatkowała oleje smarowe o kodzie [....] podatkiem akcyzowym i dochowała warunku, wynikającego z tego przepisu.

W rozwiązaniach krajowych nie ustanowiono odrębnego rodzaju podatku konsumpcyjnego, lecz dokonano na gruncie ustawy podziału na wyroby akcyzowe zharmonizowane (podlegające harmonizacji na poziomie reguł wspólnotowych)

i niezharmonizowane. Podatek akcyzowy jest podatkiem konsumpcyjnym, który

w zakresie stosowanych procedur oraz zasad opodatkowania wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, podlega regułom wynikającym z Dyrektywy horyzontalnej oraz poszczególnych dyrektyw odnoszących się do danego rodzaju wyrobów akcyzowych (tzw. dyrektyw strukturalnych), w tym min. do Dyrektywy energetycznej. Organ odwoławczy wskazał, że stwierdzenie, iż dany wyrób w świetle przepisów wspólnotowych nie podlega akcyzie zharmonizowanej, mimo że został zakwalifikowany na gruncie ustawy do wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, może mieć co najwyżej znaczenie dla wykazania, iż w obrocie wewnątrzwspólnotowym nie podlega szczegółowym procedurom związanym z jego przemieszczeniem, lecz nie oznacza to, iż nie może podlegać opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Organ odwoławczy podał, że wyroby energetyczne

w rozumieniu Dyrektywy energetycznej, które podlegają Dyrektywie horyzontalnej

w zakresie kontroli, posiadania i przemieszczania wyrobów zostały wymienione

w art. 20 ust. 1 Dyrektywy energetycznej, nie ma wśród nich olejów smarowych. Objęcie przez państwo członkowskie wyrobów nie wymienionych w art. 20 ust.1 Dyrektywy energetycznej postanowieniami Dyrektywy horyzontalnej nie stanowi naruszenia prawa wspólnotowego. Oznacza to, że państwo członkowskie może stosować procedurę zawieszenia poboru akcyzy i administracyjny dokument towarzyszący, o ile nie narusza to swobody wymiany towarów na wspólnym rynku. Zdaniem organu odwoławczego, przepisy ustawy w zakresie regulacji obejmujących obrót wewnątrzwspólnotowy olejami smarowymi w żaden sposób nie ograniczający swobody handlu. Wewnątrzwspólnotowe nabycie przedmiotowych olejów nie wiązało się z nałożeniem na podmioty dokonujące tego nabycia dodatkowych formalności

i utrudnieniami w handlu. W okresie od maja 2004 r. do sierpnia 2004 r. nie było żadnych obowiązków poza obowiązkiem złożenia deklaracji podatkowej i zapłaty należnego podatku akcyzowego. Rozporządzeniem Ministra Finansów z 11 sierpnia 2004 r. zmieniono rozporządzenie Ministra Finansów z 23 kwietnia 2004 r. w sprawie procesy zawieszenia pobory akcyzy i jej dokumentowania przez dodanie po § 2 rozporządzenia § 2b ust. 1. Przepis ten stanowił, że w przypadku nabycia wewnątrzwspółnotowego wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, do których

w państwie nabycia nie stosuje się procedury zawieszenia poboru akcyzy i do których na terytorium kraju stosuje się stawkę podatku akcyzowego inną niż [..] ich przemieszczenie na terytorium kraju i wprowadzenie do składu podatkowego

w procedurze zawieszenia poboru akcyzy odbywa się z zastosowaniem dokumentów handlowych. Nabywcy wewnątrzwspólnotowi olejów smarowych wykorzystywanych do innych celów niż napędowe i opałowe nie zostali więc obciążeni dodatkowymi formalnościami związanymi z przekraczaniem granicy państwa polegającymi na potwierdzeniu odbioru wyrobów na administracyjnym dokumencie towarzyszącym. Pewne obowiązki dotyczące olejów smarowych dotyczą wyłącznie sytuacji, gdy oleje te są produkowane i przemieszczane na terytorium kraju, lecz nie są one związane

z przekraczaniem granicy z innymi państwami członkowskimi. W przypadku gdy nabywane wewnątrzwspólnotowo oleje smarowe wykorzystywane są do innych celów niż opałowe lub napędowe nie są obejmowane na terytorium kraju procedurą zawieszenia poboru akcyzy, podlegają one opodatkowaniu z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. Także warunki zastosowania zwolnień olejów smarowych na podstawie § 13 ust. 2d rozporządzenia nie były związane z dodatkowymi formalnościami związanymi z przekraczaniem granicy w handlu między państwami członkowskimi. Według organu odwoławczego, skoro państwa członkowskie nie zostały pozbawione możliwości wprowadzenia własnych regulacji w zakresie opodatkowania tych wyrobów, to wprowadzając zwolnienie od podatku akcyzowego olejów smarowych wykorzystywanych do innych celów niż napędowe lub opałowe, Polska mogła również dowolnie określić warunki korzystania z tego zwolnienia, co

w żadnym stopniu nie ma wpływu na wzrost formalności związanych

z przekraczaniem granicy w handlu między państwami członkowskimi. Zdaniem organu odwoławczego, krajowe przepisy w zakresie opodatkowania podatkiem akcyzowym przedmiotowych olejów smarowych nie naruszyły art. 90 Traktatu WE (TWE). Ustawodawca krajowy nie nałożył bowiem na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych wyższych od tych, które nakłada na podobne produkty krajowe. Zasady opodatkowania olejów smarowych klasyfikowanych do kodu [....] przeznaczonych do innych celów niż napędowe lub grzewcze, odnoszą się nie tylko do nabycia wewnątrzwspólnotowego, ale także do sprzedaży na terytorium kraju. Przedmiotowe wyroby nabywane wewnątrzwspólnotowe są pod względem podatkowym traktowane tak samo, jak wyroby podobne produkowane i sprzedawane na terytorium kraju. Ponadto, stawka akcyzy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowych olejów smarowych nie stanowi też cła przywozowego, ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 TWE. Przedmiotem opodatkowania akcyzą jest nabycie wewnątrzwspólnotowe, a więc nie jest to obciążenie o charakterze pieniężnym, które zostaje nałożone na towar w związku z przekroczeniem przez niego granicy. Na poparcie swoich twierdzeń organ odwoławczy przywołał orzeczenia sądów administracyjnych.

Organ odwoławczy uznał, że skoro krajowe przepisy nie naruszyły przepisów wspólnotowych, uiszczony przez spółkę podatek akcyzowy był podatkiem należnie zapłaconym na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i nie powstała nadpłata w tym podatku. Organ odwoławczy stwierdził, że konieczne było rozstrzygnięcie określające wysokość zobowiązania podatkowego obok rozstrzygnięcia w sprawie nadpłaty. W przypadku gdy organ podatkowy kwestionuje prawidłowość zadeklarowanej przez podatnika wysokości podatku, może wypowiedzieć się w kwestii nadpłaty dopiero po określeniu zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości, a następnie porównaniu tej wielkości

z wysokością zobowiązania podatkowego zadeklarowanego. Organ odwoławczy przedstawił w tabeli kwotę należnego od spółki podatku akcyzowego.

Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

na powyższą decyzję i wniosła o jej uchylenie.

Spółka zarzuciła organowi naruszenie art. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 oraz art. 62 ust. 1 i art. 65 ust. 1 ustawy, § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia w zw.

z art. 1, art. 2 ust. 4 oraz art. 20 Dyrektywy energetycznej oraz art. 1 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 3 Dyrektywy horyzontalnej. Zdaniem spółki, oleje smarowe przeznaczone do innych celów niż grzewcze lub napędowe nie mogą być opodatkowane prawie krajowym na zasadach właściwych dla akcyzy zharmonizowanej, gdyż są to wyroby wyłączone z systemu ujednoliconego podatku akcyzowego. Powyższe jest sprzeczne z art. 2 ust. 4 i art. 20 Dyrektywy energetycznej i art. 3 ust. 3 Dyrektywy horyzontalnej. Spółka podała nieuprawnione jest twierdzenie organu podatkowego zrównujące wyłączenie z opodatkowania ze zwolnieniem od opodatkowania, gdyż są to inne instytucje prawne. Według spółki, ustawodawca krajowy naruszył art. 90 TWE, gdyż ustanowił odmienny zakres ulg i zwolnień stosowanych do produktów pochodzenia krajowego w stosunku do produktów pochodzących z innych państw członkowskich. Zwolnienie z § 13 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia dla wyrobów sprzedawanych w kraju obejmuje szerszy zakres oznaczony kodem [...] natomiast zwolnienie z § 13 ust. 2d rozporządzenia -w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego obejmuje wyroby oznaczone kodem [...] do[...] . Tym samym oleje smarowe oznaczone kodem[....] , będące przedmiotem sprawy, w obrocie krajowym mogą korzystać ze zwolnienia od podatku akcyzowego, podczas gdy ich nabycie wewnątrzwspólnotowe nie może korzystać ze zwolnienia. Spółka nie zgodziła się z twierdzeniem organu podatkowego, że przepisy ustawy krajowej nie powodują dodatkowych formalności ani wymogów przy przekraczaniu granicy, a obrót wewnątrzwspólnotowy przedmiotowymi wyrobami odbywał się na podstawie dokumentów handlowych. Wewnątrzwspólnotowe nabycie przedmiotowych wyrobów poprzedzone jest szeregiem czynności, w tym obowiązkiem uzyskania zabezpieczenia akcyzowego, obowiązkiem prowadzenia szczegółowych ewidencji.

Spółka podniosła również zarzut naruszenia art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 4 Ordynacji podatkowej. Zdaniem spółki, krajowy ustawodawca obowiązek podatkowy wiąże z pojęciem paliw silnikowych i tak konstruuje normatywną podstawę opodatkowania, co prowadzi do wniosku, że brak w przepisach krajowych kompletnej normy prawnej pozwalającej opodatkować wewnątrzwspólnotowe nabycie olejów smarowych nie wykorzystywanych w celach napędowych lub grzewczych, podatkiem konsumpcyjnym. Na poparcie swoich twierdzeń spółka przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych.

Spółka złożyła wniosek do Sądu o wystąpienie z pytaniami do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej :

1. czy art. 2 ust. 4 lit.b tiret pierwsze Dyrektywy Energetycznej w zw. z art. 3

ust. 3 Dyrektywy horyzontalnej może być interpretowany w ten sposób,

ze daje państwu członkowskiemu prawo do opodatkowania olejów smarowych wykorzystywanych do celów innych niż paliwo silnikowe lub grzewcze, podatkiem konsumpcyjnym, na zasadach przewidzianych dla wyrobów akcyzowych zharmonizowanych lub podatkiem, który w zasadniczych cechach i konstrukcji jest identyczny z podatkiem akcyzowym?

2. czy art. 3 ust. 3 Dyrektywy horyzontalnej stoi a przeszkodzie dla wprowadzenia w krajowym ustawodawstwie regulacji, tj. art. 55 ustawy akcyzowej dotyczącego poboru podatku akcyzowego od olejów smarowych nabywanych wewnątrzwspólnotowo jak dla wyrobów z akcyzą zapłaconą na terytorium innego państwa członkowskiego, gdy z takim opodatkowaniem wiąże się szereg formalności związanych z przekraczaniem granicy handlu między państwami członkowskimi?

3. czy art. 90 TWE stoi na przeszkodzie dla wprowadzenia w uregulowaniach krajowych § 13 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 2d rozporządzenia, który dla olejów smarowych oznaczonych kodem [....] w obrocie krajowym wprowadza warunki zwolnienia od podatku akcyzowego, podczas gdy ich wewnątrzwspólnotowe nabycie ze zwolnienia korzystać nie może?

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji.

Spółka, w uzupełnieniu skargi, podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i dodatkowo zarzucił organowi podatkowemu naruszenie art. 54-56 ustawy, § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 6 kwietnia 2004 r. w sprawie wzoru zgłoszenia

o planowanym nabyciu wewnątrzspólnotowym, wzoru deklaracji uproszczonej oraz sposobu prowadzenia ewidencji nabywanych wyrobów akcyzowych (Dz. U., Nr 74, poz. 668), art. 30 Dyrektywy energetycznej w zw. z art. 8 ust. 1 lit.a Dyrektywy Rady 92/81/EWG z 19 października 1992 r. w sprawie harmonizacji struktury podatków akcyzowych od olejów mineralnych (Dz. U. L 316 str. 12 ze zm.).

Spółka wskazała, że uchwała NSA z 29 października 2012 r., sygn. akt I GPS 1/12 nie wyjaśniła wszystkich kwestii dotyczących możliwości opodatkowania podatkiem akcyzowym olejów smarowych przeznaczonych na inne cele niż grzewcze lub napędowe.

Spółka złożyła wniosek do Sądu o wystąpienie na podstawie art. 269 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do NSA o podjęcie uchwały, która w sposób kompleksowy uwzględni wszelkie aspekty prawne związane z opodatkowaniem wewnątrzwspólnotowego nabycia olejów smarowych w zakresie:

- zarzutu naruszenia przez ustawodawcę krajowego zakazu dyskryminacji z art. 90 TWE;

- zarzutu braku podstawy prawnej w zakresie ustalenia stawki podatkowej na oleje smarowe wykorzystywane w celach innych niż paliwa;

- zarzutu błędnego utożsamienia zwolnienia olejów z opodatkowania z ich wyłączeniem z opodatkowania, co w konsekwencji prowadzi do błędnego uznania, że zwolnienie olejów z opodatkowania realizuje instytucję ich wyłączenia z opodatkowania;

- zarzutu zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy,w sytuacji podatkowania nabywanych wewnątrzwspólnotowo olejów smarowych zgodnie z procedurą jak dla wyrobów zharmonizowanych z akcyzą zapłaconą na terytorium innego państwa członkowskiego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga nie jest zasadna.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 47 Dyrektywną Rady 2008/118/WE z dnia

16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylająca dyrektywę 92/12/EWG (Dz. U. UE. z 2009r., L Nr 9, s. 12) Dyrektywa horyzontalna straciła moc z dniem 1 kwietnia 2010 r., jednak na podstawie art. 46 ma ona zastosowanie do przemieszczenia wyrobów akcyzowych rozpoczętych przed

tą datą. Wobec powyższego rozważania Sądu w niniejszej sprawie oparte były

o przepisy Dyrektywy energetycznej i Dyrektywy horyzontalnej.

Dyrektywa horyzontalna określa ogólne warunki dotyczące nadzoru nad przechowywaniem oraz przemieszczaniem wyrobów akcyzowych, a jej celem jest harmonizacja zasad dotyczących przemieszczania wyrobów akcyzowych na terenie Unii Europejskiej. Z kolei Dyrektywa energetyczna wyznacza zakres wyrobów energetycznych podlegających podatkowi akcyzowemu. Dyrektywa energetyczna

w art. 1 zobowiązuje państwa członkowskie do nakładania podatków na wyroby energetyczne zgodnie z jej regułami.

W rozpatrywanej sprawie obie strony wskazują na Dyrektywę horyzontalną

i Dyrektywę energetyczną, które jako przepisy prawa wspólnotowego zawierają regulacje dotyczące podatku akcyzowego w zakresie olejów smarowych wykorzystywanych do innych celów niż napędowe i grzewcze, jednak interpretacja tych przepisów dokonana przez każdą ze stron doprowadziła je do odmiennych wniosków. Zdaniem Strony, oleje smarowe, które nabyła wewnątrzwspółnotowo nie podlegają podatkowi akcyzowemu, zaś według organu ww. produkty objęte są tym podatkiem.

Stosownie do art. 3 ust.1 Dyrektywy horyzontalnej, dyrektywę tą stosuje się na poziomie wspólnotowym do następujących wyrobów, jak określono, w stosownych dyrektywach: 1/ olejów mineralnych, 2/ alkoholi i napojów alkoholowych, 3/ wyrobów tytoniowych. Wskazany przepis odsyła do "stosownych dyrektyw", w zależności od rodzaju wyrobów, które jej podlegają. W odniesieniu do olejów mineralnych

tą "stosowną dyrektywą", w rozumieniu powołanego przepisu, jest ww. Dyrektywa energetyczna. "Produkty energetyczne" dla celów ww. dyrektywy są zdefiniowane

w art. 2 ust. 1 tej dyrektywy. W poz. b zostały wymienione produkty objęte kodami[...] . Przedmiotowa sprawa dotyczyła wniosku skarżącej w kwestii stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym wyrobów objętych kodami [...] a zatem nie ma wątpliwości, że produkty wymienione we wniosku mieszczą się w zakresie art. 2 ust.1 lit. b ww. dyrektywy energetycznej, a w konsekwencji podlegają regulacji tej dyrektywy.

Zgodnie jednak z art. 2 ust. 4 lit. b tiret pierwsze ww. dyrektywy, nie ma ona zastosowania do produktów energetycznych wykorzystywanych do celów innych niż paliwo silnikowe lub paliwa do ogrzewania. Mimo, że do wskazanych produktów dyrektywa ta nie ma zastosowania, to zgodnie z ostatnim zdaniem art. 2 ust. 4 lit. b, gdzie wskazano, iż art. 20 tej dyrektywy ma zastosowanie "do tych" produktów energetycznych, a więc tych wyłączonych. Art. 20 Dyrektywy energetycznej stanowi, że jedynie następujące (ściśle wymienione i oznaczone) produkty energetyczne podlegają przepisom dotyczącym kontroli i przemieszczania Dyrektywy horyzontalnej. Wśród wymienionych i jak wyżej wskazano, ściśle oznaczonych kodami CN produktów nie ma olejów smarowych objętych wnioskiem skarżącej.

W ocenie Sądu, oleje smarowe klasyfikowane do kodu CN wskazanych we wniosku skarżącej, zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. b Dyrektywy energetycznej są "produktami energetycznymi" w rozumieniu tej dyrektywy, do których dyrektywa ta na mocy art. 2 ust. 4 lit. b tiret pierwsze nie ma zastosowania, a zgodnie z ostatnim zdaniem tego przepisu, nie podlega regulacjom wynikającym z Dyrektywy horyzontalnej na mocy art. 20 ust. 1 Dyrektywy energetycznej. Przedmiotowe wyroby jako produkty energetyczne objęte są regulacjami obu wyżej wymienionych dyrektyw, jednak z uwagi na ich faktyczne wykorzystanie do celów innych niż paliwo silnikowe lub paliwa do ogrzewania powoduje, że zostały one wyłączone z zakresu stosowania Dyrektywy energetycznej.

Podkreślić należy, że Dyrektywa energetyczna ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a wyłączenie przedmiotowych olejów jest wyłączeniem definitywnym.

Z kolei art. 20 ust. 1 Dyrektywy energetycznej wyłącza ww. produkty energetyczne

z zakresu stosowania Dyrektywy horyzontalnej, a to oznacza, że nie są objęte systemem ujednoliconego podatku akcyzowego. Katalog produktów energetycznych podlegający przepisom dotyczącym kontroli i przemieszczania Dyrektywy horyzontalnej, w ocenie Sądu, ma charakter zamknięty i niedopuszczalne jest objęcie tą procedurą innych, niż wymienione w art. 20 Dyrektywy energetycznej, produktów.

Sąd podzielił pogląd Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wyrażony

w wyroku z dnia 5 lipca 2007 r. w sprawach połączonych C-145/06 i C-146/06, [...] przeciwko [...] (t.44), iż produkty energetyczne, które nie są objęte ujednoliconym podatkiem akcyzowym, stanowią produkty inne niż te, o których mowa w art. 3 ust. 1 oraz ust. 2 Dyrektywy horyzontalnej, co oznacza, że zgodnie z art. 3 ust. 3 tej dyrektywy państwa członkowskie zachowują prawo do wprowadzenia lub utrzymania podatków od tych wyrobów, pod warunkiem, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekroczeniem granicy w handlu między państwami członkowskimi.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić,

że Dyrektywa energetyczna nie stanowi przeszkody w ustanowieniu przez państwo członkowskie przepisów krajowych, które przewidują pobieranie podatku konsumpcyjnego od olejów wykorzystywanych do celów innych niż paliwo silnikowe lub paliwa do ogrzewania (t.45 wyroku ETS z dnia 5 lipca 2007r. w sprawach połączonych C-145/06 i C-146/06). Wyłączenie na podstawie art. 2 ust. 4 lit. 6 tiret pierwsze, produktów energetycznych wykorzystywanych do celów innych niż paliwo silnikowe lub paliwa do ogrzewania spod działania tej dyrektywy, nie jest równoznaczne z zakazem ich opodatkowania. Wyłączenie to oznacza jedynie,

że państwo członkowskie przy opodatkowaniu takich produktów nie jest związane regułami harmonizacyjnymi na poziomie wspólnotowym.

W Polsce nie wprowadzono specjalnego podatku konsumpcyjnego, jednak ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257

ze zm.), mająca zastosowanie w niniejszej sprawie, w art. 2 pkt. 2 i 3 różnicuje wyroby akcyzowe na: 1/ wyroby akcyzowe zharmonizowane i 2/ wyroby akcyzowe niezharmonizowane. Wobec wyrobów akcyzowych zharmonizowane stosuje się procedury ustanowione na poziomie wspólnotowym, natomiast wyroby akcyzowe niezharmonizowane takim procedurom nie podlegają.

Sąd uznał, że w tym ujęciu podatek akcyzowy w krajowych regulacjach jest podatkiem konsumpcyjnym, który w zakresie stosowanych procedur oraz zasad opodatkowania wyrobów akcyzowych zharmonizowanych podlega regułom wynikającym z dyrektywy horyzontalnej oraz poszczególnych dyrektyw odnoszących się do danego rodzaju wyrobów akcyzowych (tzw. dyrektyw strukturalnych, w tym między innymi Dyrektywy energetycznej), a z drugiej strony realizuje opodatkowanie tym podatkiem wyrobów, które plasują się w art. 3 ust. 3 Dyrektywy horyzontalnej,

a więc chodzi tu o wyroby inne niż wymienione w art. 3 ust. 1 tej dyrektywy. W tym kontekście stwierdzenie, że dany wyrób w świetle przepisów wspólnotowych nie podlega akcyzie zharmonizowanej, pomimo iż został on zakwalifikowany na gruncie przepisów ustawy o podatku akcyzowym do wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, może mieć znaczenie dla wykazania, iż nie powinien on podlegać wynikającym z prawa wspólnotowego szczególnym procedurom związanym z jego produkcją, przechowywaniem, przemieszczeniem, itd.

Nie oznacza to automatycznie, iż nie może on w ogóle podlegać opodatkowaniu podatkiem akcyzowym.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał stanowisko skarżącej za nieuzasadnione, że oleje smarowe nabyte wewnątrzwspólnotowo przez nią nie podlegają opodatkowaniu podatkiem akcyzowym.

Jeżeli natomiast chodzi o charakter podatku akcyzowego nałożonego na dany towar, to Sąd stoi na stanowisku, że oleje smarowe nabyte wewnątrzwspółnotowo przez skarżącą jako wyroby energetyczne podlegały systemowi ujednoliconego podatku akcyzowego, ale ze względu na ich wykorzystanie, były z tego systemu wyłączone i nie podlegały harmonizacji na poziomie wspólnotowym (do wyrobów tych, jak wyżej podniesiono ma zastosowanie art. 3 ust. 3 Dyrektywy horyzontalnej). Obowiązkami dotyczącymi przemieszczania i kontroli, o których mowa w Dyrektywie horyzontalnej były obowiązki: uzyskania zezwolenia na nabycie wyrobów akcyzowych zharmonizowanych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy, dokonania zgłoszenia o planowanym nabyciu wewnątrzwspólnotowym, złożenia zabezpieczenia, stosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy, wprowadzenia wyrobów do miejsca odbioru określonego w zezwoleniu, potwierdzenia odbioru wyrobów akcyzowych zharmonizowanych przez uzyskanie pieczęci właściwego naczelnika urzędu celnego na administracyjnym dokumencie towarzyszącym.

Fakt wyłączenia określonego towaru spod działania Dyrektywy energetycznej nie oznacza jednak, iż podlegają one obligatoryjnemu zwolnieniu od opodatkowania. Oznacza to natomiast, że przy ich opodatkowaniu państwa członkowskie nie są związane regułami harmonizacyjnymi ustanowionymi na poziomie wspólnotowym

w przepisach Dyrektywy energetycznej. Zgodnie z art. 3 ust. 3 Dyrektywy horyzontalnej państwa członkowskie zachowują prawo do wprowadzania lub utrzymania podatków na takie wyroby, jednak pod warunkiem, że nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekroczeniem granicy w handlu między państwami członkowskimi. Wskazany przepis mówi ogólnie o podatku, a zatem krajowy ustawodawca mógł opodatkować wyroby mieszczące się w zakresie art. 3 ust. 3 Dyrektywy horyzontalnej podatkiem akcyzowym, który jest podatkiem konsumpcyjnym. Ustawa o podatku akcyzowym z 2004 r., w art. 2 wprowadziła podział wyrobów akcyzowych na zharmonizowane i niezharmonizowane. W związku z art. 2 tej ustawy oraz z załącznikiem nr 2 poz. 4 wyroby nabyte wewnątrzwspólnotowo przez skarżącą, oznaczone kodem [...] zostały uznane przez ustawodawcę za "wyroby akcyzowe zharmonizowane", podlegające wspólnotowym przepisom.

Podsumowując, Sądu uznał, że krajowe przepisy dotyczące opodatkowania przedmiotowych wyrobów podatkiem akcyzowym, z uwagi na wykorzystanie określonych wyżej wyrobów na inne cele niż napędowe i opałowe, nie naruszyły przepisów wspólnotowych. Sąd rozważył kwestię, czy został spełniony warunek określony w art. 3 ust. 3 Dyrektywy horyzontalnej, aby wprowadzenie podatku nie spowodowało zwiększenia formalności związanych z przekroczeniem granicy.

W ocenie Sądu, przepisy ustawy o podatku akcyzowym nie przewidywały przy przekraczaniu granicy przedmiotowych wyrobów, ani dodatkowych formalności, ani dodatkowych warunków, czy wymogów, które byłyby niezgodne z przepisami prawa wspólnotowego. Zdaniem Sądu, ustawodawca krajowy nie naruszył art. 90 TWE. Zagadnienie to było również przedmiotem uchwały NSA o sygn. akt I GPS 1/12, gdzie NSA uznał, że przy wykładni zwrotu zawartego w treści art. 3 ust. 3 Dyrektywy Horyzontalnej "podatek nie spowoduje zwiększenia formalności związanych

z przekroczeniem granicy w handlu pomiędzy państwami członkowskimi" przyjąć należy, iż warunki, o których mowa w § 13 ust. 2d pkt 1-4 rozporządzenia nie powodują zwiększenia formalności w rozumieniu art. 3 ust. 3 Dyrektywy horyzontalnej. Składanie oświadczeń naczelnikowi urzędu celnego, o których mowa pkt 1, jak i prowadzenie ewidencji, o której mowa w pkt 2 czy wreszcie złożenie zabezpieczeń wymienionych w punktach 3 i 4 § 13 ust. 2d rozporządzenia należy uznać za formalności będące następstwem istnienia podatku, rozumianego jako konstrukcja prawna. Formalności te w istocie rzeczy nie wiążą się z przekroczeniem granicy, lecz są przesłankami, od których spełnienia zależy zwolnienie określonego wyrobu z podatku akcyzowego w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia wyrobów wskazanych w treści rozporządzenia. Art. 3 ust. 3 Dyrektywy horyzontalnej nie odnosi się do zwiększenia jakichkolwiek formalności, ale wskazuje, iż dotyczy jedynie formalności związanych konkretnie z faktem przekroczenia granicy w handlu pomiędzy państwami członkowskimi. Należy więc przyjąć, że formalności, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Finansów z 26 kwietnia 2004 roku w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego są związane nie z samym przekraczaniem granicy, ale z chęcią osiągnięcia celu w postaci zwolnienia od podatku akcyzowego. Uzupełniając tę argumentację należy w tym miejscu także podkreślić, że w art. 3

ust. 3 Dyrektywy horyzontalnej mowa jest nie o "powstaniu formalności", czy też

o "spowodowaniu formalności" ale o "spowodowaniu zwiększenia formalności". Oznacza to, że przepis ten w zasadzie wyklucza wprowadzenie dodatkowych formalności i wskazuje, iż zakaz zwiększenia formalności zakłada, że pewien poziom formalności jest dopuszczalny. W związku z powyższym przyjąć należy, że przepisy krajowe, w których ustanowiono odmienne procedury, jednakże obowiązujące tylko na terytorium kraju, nie wprowadziły ograniczeń w zakresie obrotu tymi wyrobami

i nie nałożyły na podatników ani inne państwa członkowskie obowiązków, które byłyby niezgodne z przepisami prawa wspólnotowego.

W tym stanie rzeczy odwołując się do przedstawionej wyżej argumentacji oraz przytoczonych regulacji prawnych NSA stwierdził, że fakt wyłączenia określonego wyrobu spod działania Dyrektywy energetycznej oznacza jedynie tyle, iż przy opodatkowaniu tego wyrobu państwa członkowskie nie są związane regułami harmonizacyjnymi ustanowionymi na poziomie wspólnotowym w przepisach wymienionej wyżej dyrektywy. Do tych wyrobów nie stosuje się również art. 3 ust. 1

i ust. 2 Dyrektywy horyzontalnej, natomiast stosuje się ust. 3 tegoż przepisu prawa. Należy więc przyjąć, że samo ustalenie, iż określony wyrób w świetle przepisów wspólnotowych nie podlega akcyzie zharmonizowanej, pomimo tego, że z uwagi na postanowienia art. 2 pkt 2 oraz treść pozycji 4 załącznika numer 2 do ustawy

z 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym został zakwalifikowany do takich wyrobów, nie może automatycznie oznaczać, iż nie jest dopuszczalne objęcie takiego wyrobu podatkiem akcyzowym w oparciu o regulacje prawa krajowego znajdujące swoje oparcie w upoważnieniu zawartym w treści art. 3 ust. 3 Dyrektywy horyzontalnej. Kwestia nazwy tego podatku, jego umiejscowienia w procesie tworzenia prawa, konstrukcji, stawek oraz restrykcji w zakresie kontroli

i przemieszczania w kraju pozostają poza sferą zainteresowania prawa wspólnotowego.

Wskazać należy też, że obrót wewnątrzwspólnotowy przedmiotowymi towarami odbywał się na podstawie dokumentów handlowych nie nakładając na nabywcę tych towarów dodatkowych obowiązków. Odrębną natomiast kwestią jest możliwość uzyskania zwolnienia od akcyzy takich wyrobów na terytorium kraju na podstawie § 11 i § 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004r.

w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 72, poz. 500 ze zm.) Skoro zwolnienie takie związane jest z określonym przeznaczeniem przedmiotowych produktów (tj. na inne cele niż napędowe lub opałowe), ustawodawca mógł ustanowić procedury mające na celu zapewnienie możliwości kontroli, czy wyroby takie faktycznie zostały wykorzystane do tych "innych celów". Tym samym

te "dodatkowe obowiązki", zwiększające formalności związane są nie z faktem przekroczenia granicy, ale z faktem ubiegania się o zwolnienie od podatku. Podnieść należy, że zwolnienie z podatku jest rzeczą wtórną do kwestii podlegania podatkowi. Sąd podzielił stanowisko organu podatkowego, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 ustawy opodatkowaniu akcyzą podlega odpowiednio: sprzedaż wyrobów akcyzowych na terytorium kraju, jak również ich nabycie wewnątrzwspólnotowe. Mając na uwadze art. 2 pkt 1 ustawy wyrobami akcyzowymi są wyroby podlegające akcyzie określone w załączniku nr 1 do cytowanej ustawy. W poz. 5 przedmiotowego załącznika ujęto, posługując się generalną nazwą tej grupy wyrobów, produkty rafinacji ropy naftowej, którym przypisywany jest symbol [...] oraz kod[...] . Z kolei w art. 62 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym ustawodawca zdefiniował, między innymi, pojęcie paliw silnikowych. W rezultacie, paliwa silnikowe znajdują się wśród wyrobów wymienionych w poz. 1-12 załącznika nr 2 do tej ustawy. W myśl art. 65 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym paliwa silnikowe opodatkowane są według stawki podstawowej [...] zł od [...] litrów gotowego wyrobu. Jednocześnie należy zauważyć, że Minister Finansów, korzystając z delegacji zawartej w art. 65 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym, wydał rozporządzenie z dnia 22 kwietnia 2004 r.

w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.),

na mocy którego obniżona została przywołana wyżej stawka opodatkowania podatkiem akcyzowym paliw silnikowych. W rezultacie, na podstawie § 2 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 cytowanego rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w dniu nabycia wewnątrzwspólnotowo przedmiotowych produktów przez spółkę, obniżeniu uległy między innymi stawki podatku akcyzowego dla wyrobów akcyzowych sprzedawanych w kraju (załącznik nr 1 do rozporządzenia), jak i dla wyrobów akcyzowych nabywanych wewnątrzwspólnotowo (załącznik nr 2 do rozporządzenia), przewidziano stawkę podatku akcyzowego na poziomie [...] zł od [...] litrów gotowego wyrobu. W rezultacie stwierdzić należy, że ustawodawca przewidział zarówno identyczne wyjściowe stawki opodatkowania podatkiem akcyzowym paliw silnikowych sprzedawanych w kraju, jak i nabywanych wewnątrzwspólnotowo, jak również dokonał obniżki tych stawek na przedmiotowe wyroby akcyzowe na identycznym poziomie w stosunku do stawki podstawowej.

Sąd uznał za prawidłowe postępowanie organu określające skarżącej wysokość podatku akcyzowego w związku z przedmiotowym wewnątrzwspólnotowym nabyciem olejów smarowych oraz odmawiające stwierdzenia nadpłaty w tym podatku, bowiem jak wyżej wykazano przedmiotowe oleje podlegały opodatkowaniu podatkiem akcyzowym we wskazanej w zaskarżonej decyzji stawce, a tym samym nie wystąpiła nadpłata w tym podatku wobec zapłaty przez spółkę podatku, który był należny. Brak wszczęcia przez organ podatkowy postępowania w sprawie określenia podatku akcyzowego spółce, Sąd ocenił jako uchybienie formalne, które nie miało wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.

Zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, jeżeli w postępowaniu podatkowym, organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo

że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, tj. z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (z mocy prawa), bądź z chwilą doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Zgodnie zaś z art. 21 § 2 ww. ustawy, jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty,

z zastrzeżeniem § 3. Tylko wtedy brak jest podstaw do wydawania decyzji, o której mowa w art. 21 § 3 Ordynacji, gdy nie istnieje różnica między zobowiązaniem, które według organu powinno być wykazane, a tym zobowiązaniem, które wynika

ze złożonej deklaracji.

Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty wszczęte na wniosek podatnika, którego zobowiązanie podatkowe powstało w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 ww. ustawy może zatem wiązać się z koniecznością przeprowadzenia odrębnego postępowania, w toku którego nastąpi weryfikacja korekty deklaracji złożonej przez podatnika. Wprawdzie te dwa tryby postępowań uzupełniają się wzajemnie, jednak zdaniem Sądu, postępowaniu w sprawie określania zobowiązania podatkowego należy nadać charakter procedury zasadniczej, ponieważ od wyniku tego postępowania zależy rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nadpłaty.

Należy też zwrócić uwagę na przepis art. 75 § 3 ww. ustawy, w którym ustawodawca zobowiązał podatnika do równoczesnego złożenia z wnioskiem

o stwierdzenie nadpłaty skorygowanej deklaracji w przypadkach, o których mowa m.in. w § 2 pkt 1 lit. b tej ustawy, a więc w przypadku, gdy w deklaracji (z wyjątkami, które nie odnoszą się do niniejszej sprawy) podatnik wykazał zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacił zadeklarowany podatek.

Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy, w której organ uznał w toku postępowania o stwierdzenie nadpłaty, że prawidłowa była pierwotna deklaracja i wykazana w niej wysokość podatku, to porównanie pierwotnej deklaracji z deklaracją skorygowaną uzasadniało prowadzenie postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Jak już wyżej wskazano,

z dyspozycji art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej wynika, że jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3. Z regulacji tego zaś przepisu wynika wprost, że organ podatkowy obowiązany jest wydać decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego, jeżeli w postępowaniu podatkowym stwierdzi, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana przez podatnika

w deklaracji. W ocenie Sądu, użyte w art. 21 § 3 tej ustawy sformułowanie "organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego", wskazuje na powinność organu, a nie jedynie możliwość podjęcia działania przez organ. W razie złożenia korekty (korekt) deklaracji istotne są dane wykazane przez podatnika w ostatniej deklaracji (korekcie) dotyczącej samoobliczenia zobowiązania podatkowego, związane z zaistnieniem zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. To z własnej woli podatnik uznał bowiem dane zawarte w pierwotnej deklaracji za niewiążące, a więc deklaracja ta przestała wywoływać skutek przewidziany prawem (określenie wysokości zobowiązania podatkowego). Skoro zatem podatnik określił nową (aktualną) wysokość zobowiązania podatkowego, to nie jest możliwe potraktowanie deklaracji korygującej jako (w pewnym sensie) tymczasowej, sporządzanej przez podatnika tylko na użytek postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty i w rezultacie tracącej prawne znaczenie z chwilą uznania jej za nieprawidłową w tym postępowaniu - żaden przepis Ordynacji podatkowej takiej regulacji nie wprowadza. Obowiązek złożenia deklaracji korygującej wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty wynikający z art. 75 § 3 tej ustawy ma istotne znaczenie, bowiem brak korekty deklaracji powodowałby, że toczyłoby się postępowanie w przedmiocie opodatkowania podatkiem, który został przez podatnika zadeklarowany na zasadzie samoobliczenia, które to samoobliczenie zamyka proces opodatkowania (o ile organ, poprzez wszczęcie postępowania z urzędu, nie podejmie działania w celu zakwestionowania wysokości zadeklarowanego przez podatnika podatku). Dopiero więc skorygowanie deklaracji otwiera drogę dla podatnika do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, a dla organu drogę do zbadania czy skorygowana deklaracja określa prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego. Jeżeli zatem organ podatkowy uzna,

że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana przez podatnika

w korekcie deklaracji (a więc w ostatniej jego deklaracji), to – zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej powinien w postępowaniu podatkowym określić tę wysokość.

W uchwale z 29 października 2012 r. o sygn. akt I GPS 1/12, NSA stanął na stanowisku, że objęcie podatkiem akcyzowym wyrobów, o których jest mowa w art. 2 pkt 2 w związku z pozycją 4 załącznika numer 2 i art. 62 ust. 1 ustawy z dnia

23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 ze zm.), w tym produktów energetycznych wykorzystywanych do celów innych niż paliwo silnikowe lub paliwa do ogrzewania, mieści się w upoważnieniu do wprowadzenia lub utrzymania podatków, określonym w art. 3 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz. U. UE. L 92.76.1).

Sąd orzekający w sprawie podzielił powyższą uchwałę. Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do NSA na podstawie art. 269 § 1 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o wydanie nowej uchwały.

Z uwagi na powyższe rozważania, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne

i nie znalazł podstaw do wystąpienia z pytaniami do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jak we wniosku spółki. Wskazać należy, że Dyrektywa Rady 92/81/EWG z 19 października 1992 r. w sprawie harmonizacji struktury podatków akcyzowych od olejów mineralnych utracił moc z dniem 31 grudnia 2003 r. na podstawie art. 30 Dyrektywy energetycznej.

Odnośnie powołanych przez skarżącą wyroków sądów administracyjnych mające świadczyć o słuszności jej stanowiska, zdaniem Sądu, nie mogły mieć one wpływu na treść rozstrzygnięcia wydanego w rozpatrywanej sprawie. Ww. wyroki dotyczą bezpośrednio spraw, które zostały nimi rozstrzygnięte.

Nie znajdując, w tych warunkach, podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja niezgodna jest z prawem, a także nie znajdując przesłanek do uznania,

iż decyzja ta wydana została z mającym co najmniej istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270), Sąd oddalił skargę.