Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 247/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 23 maja 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek,, Sędzia NSA Janusz Nowacki, Protokolant Asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2007 roku sprawy ze skargi M. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 247/07

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego l w Ł., na podstawie art. 207 w związku z art. 165 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. nr 68 poz. 623), art. 13 § 1, § 3 pkt 2 i 4, § 4, art. 15 § 1 pkt 1, art. 20 § 1, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b i c, art. 83 § 1 i § 3, art. 85 § 1, art. 209 §1 pkt 1 i § 2, art. 230 § 1, art. 231 § 1 pkt 1, art. 242 § 2, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. nr 75, poz. 802 z późn. zm), art. 13, art. 16, art. 21, art. 23, art. 32 Protokołu 4 do Układu Europejskiego, dotyczącego definicji pojęcia “produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, stanowiącego załącznik do Oświadczenia Rządowego z dnia 30 kwietnia 2003 r. w sprawie wejścia w życie Decyzji nr 1/2003 Rady Stowarzyszenia UE - RP z dnia 25 lutego 2003 r. zmieniającego Protokół 4 do Układu Europejskiego, dotyczący definicji pojęcia “produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej (Dz. U. z 2003 r. nr 217, poz. 2126), ust. 1 pkt b, ust. 3 lit. b, ust. 5 pkt 1, ust. 6 i ust. 12 Części Pierwszej Postanowienia Wstępne A. Stawki Celne - Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (zał. do Dz. U. nr 226, poz. 1885 z późn. zm.), § 11 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. nr 130 poz. 851 z późn. zm.), § 233 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. nr 117 póz. 1250 z późn. zm.), uznał zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...] dokonane w dniu 20 marca 2003 przez P.H.U. A M. S. za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanych preferencji, stawki celnej oraz kwoty długu celnego oraz określił kwotę długu celnego.

W sprawie ustalono, że w dniu [...] Urząd Celny l w Ł. zgłoszeniem celnym SAD nr [...] objął procedurą dopuszczenia do obrotu samochód ciężarowy marki Volkswagen Transporter 1,9 TD zaklasyfikowany do podpozycji 870421999 Taryfy celnej importowej na warunkach zadeklarowanych przez importera w zgłoszeniu celnym ze stawką celną obniżoną zastosowaną w oparciu o świadectwo przewozowe EUR. 1 nr [...] z dnia [...], wystawione przez niemieckie władze celne i potwierdzające preferencyjne pochodzenie samochodu z Unii Europejskiej.

W ramach kontroli zgłoszenia celnego, polskie organy celne zwróciły się do niemieckich władz celnych z wnioskiem o zweryfikowanie dowodu pochodzenia w postaci w.w świadectwa przewozowego.

Weryfikacja dowodu pochodzenia samochodu ujawniła stan faktyczny i prawny odmienny od zadeklarowanego przez stronę w zgłoszeniu. Po podjęciu z urzędu postępowania Naczelnik Urzędu Celnego l wydał wyżej wymienioną decyzję. Kwotę długu celnego określił w wysokości 12.830,70 PLN. Do obliczenia długu celnego zastosowano stawkę celną autonomiczną w wysokości 35 % od wartości celnej pojazdu. Niepreferencyjne - polskie pochodzenie ustalono w oparciu o wynik weryfikacji dowodu pochodzenia samochodu i ustalenia niemieckich władz celnych.

Od powyższej decyzji skarżący odwołał się pismem z dnia 26 maja wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 15 i art. 12 Protokołu 4 do Układu Europejskiego poprzez odmowę zastosowania w sprawie stawki celnej obniżonej 0%, art. 83 § 1, § 2, § 3 Kodeksu celnego, poprzez uznanie, że w sprawie doszło do zastosowania stawki celnej 0% w sposób niewłaściwy, i to z powodu przedstawienia przez skarżącego nieprawdziwych danych oraz art. 120 i 122 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie z jakiej przyczyny stanowisko władz celnych Niemiec zawarte w piśmie z dnia 6 marca 2006 r. jest odmienne niż wynikające z treści świadectwa pochodzenia towaru z dnia [...] i czy samochód nie nabył statusu towaru pochodzącego z Niemiec.

Po rozpatrzeniu odwołania M. S., Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny, § 11 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia ( Dz. U Nr 130, poz.851 ze zm.), art. 13, art. 16, art. 17, art. 32 Protokołu 4 do Układu Europejskiego, dotyczącego definicji pojęcia “produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, stanowiącego załącznik do Oświadczenia Rządowego z dnia 30 kwietnia 2003 r. w sprawie wejścia w życie Decyzji nr 1/2003 Rady Stowarzyszenia UE - RP z dnia 25 lutego 2003 r. zmieniającego Protokół 4 do Układu Europejskiego, dotyczący definicji pojęcia “produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej ( DZ. U. z 2003 r. Nr 217, poz. 2126), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne ( Dz. U. Nr 68, poz.623), § 233 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 lipca 2001 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 117, poz.1250 z 2001r.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ celny uznał, że zaskarżona decyzja Naczelnika Urzędu Celnego l w Ł. w sposób prawidłowy rozstrzyga o zastosowaniu autonomicznej stawki celnej dla wymiaru długu celnego. Wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 13 § 1 ustawy Kodeks celny, cła określane są na podstawie Taryfy celnej lub innych środków taryfowych. W oparciu o art. 13 § 6 Kodeksu celnego Rada Ministrów rozporządzeniem z dnia 17 grudnia 2002 r. ustanowiła Taryfę celną, gdzie określono obniżone stawki celne dla towarów pochodzących z krajów lub grup krajów, z którymi Rzeczpospolita Polska zawarła umowy o wolnym handlu.

Obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przepisy ustępu 5 części A Postanowień wstępnych Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do ww. rozporządzenia Rady Ministrów, a także przepisy Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej po łącznym spełnieniu następujących warunków:

1. określenia takich stawek w taryfie celnej stanowiącej załącznik do ww. rozporządzenia,

2. bezpośredniego przywozu do Polski towarów z obszaru Unii Europejskiej lub w tranzycie przez inne terytorium pod warunkiem , że spełnione zostaną wymogi określone w art. 13 Protokołu Nr 4,

3. udokumentowania preferencyjnego pochodzenia towarów dowodem pochodzenia określonym w art. 16 Protokołu Nr 4 (w postaci świadectwa przewozowego EUR1 lub deklaracji eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie, który opisuje produkty w sposób wystarczający do ich identyfikacji).

Zgłoszenie towaru do procedury celnej stanowi czynność materialno - techniczną, polegającą na samookreśleniu przez zgłaszającego jego zobowiązania wobec Skarbu Państwa z tytułu należności celnych od dokonanego obrotu towarowego z zagranicą. Przyjęcie zgłoszenia przez organ celny powoduje z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą, na warunkach zadeklarowanych przez importera w zgłoszeniu. Organ celny podkreślił, że podczas odprawy celnej nie można ocenić rzetelności danych zawartych w przedłożonym dowodzie pochodzenia oraz pochodzenia towarów nim objętych. Funkcjonariusz celny podczas odprawy celnej przyjmując dowód pochodzenia w postaci świadectwa przewozowego EUR1 może dokonać jedynie oceny formalnej dokumentu. Ocena materialna może być przeprowadzona wyłącznie w trybie art. 32 Protokołu 4 UE przez upoważnione do tego władze celne kraju eksportu.

W przedmiotowej sprawie natomiast, zgodnie z art. 83 §1 Kodeksu celnego dokonał on kontroli zgłoszenia celnego SAD nr [...]. W ramach tej kontroli polskie organy celne wystąpiły w trybie art. 32 Protokołu 4 U E z prośbą do niemieckich władz celnych o zweryfikowanie dowodu pochodzenia w postaci świadectwa przewozowego EUR1 nr [...] z dnia [...] poprzez sprawdzenie autentyczności jak i rzetelności danych w nim zawartych. Art. 32 Protokołu 4 UE wprowadza możliwość weryfikacji dowodów pochodzenia przez władze celne kraju importera wyrywkowo, lub gdy mają one uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dokumentu lub rzetelności informacji dotyczących prawdziwego pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu. Władze celne kraju importu wyrywkowo lub wtedy, gdy mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dowodów pochodzenia lub pochodzenia sprawdzanych produktów zwracają świadectwo EUR1 i fakturę, jeśli była przedłożona, deklarację na fakturze lub fotokopie tych dokumentów władzom celnym kraju eksportu, podają w razie potrzeby przyczyny wnioskowania o weryfikację. Przesłanki dopuszczalności weryfikacji dowodu pochodzenia są określone bardzo szeroko. W istocie każdy dokument może być poddany weryfikacji. W dniu 9 marca 2006 r. wpłynęło pismo z Niemiec nr [...] z dnia 6 marca 2006 r. Centralnego Urzędu Kontroli Pochodzenia Towarów w M. wraz z wynikiem weryfikacji świadectwa przewozowego EUR1 nr [...].

Z powyższego pisma wynika, iż w/w dowód pochodzenia został wystawiony w ramach Protokołu 4 UE - Polska, jednak w polu 4 prawidłowy zapis to; Polska. Z treści pola 4 świadectwa przewozowego EUR.1 wynika, iż wpisuje się tam kraj, grupę krajów lub obszar, w którym produkty są uważane za pochodzące.

Istotą dalszego postępowania organu celnego, po uzyskaniu negatywnej odpowiedzi na wniosek o weryfikację jest ustalenie prawidłowej stawki celnej na towar, który został dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym.

Zgodnie z pkt.10 “Postanowień Wstępnych - Stawki Celne Taryfy Celnej, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. - należy zastosować jako element kalkulacyjny długu celnego stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeżeli jest wyższa od autonomicznej, jeżeli można ustalić kraj lub region pochodzenia towaru.

Polska Taryfa celna nie przewiduje obniżonej stawki celnej na towar posiadający polskie preferencyjne pochodzenie. Na przedmiotowy towar z póz. 870421999 Taryfy celnej importowej obowiązującej w 2003 r. nie przewidziano także stawki celnej konwencyjnej, dlatego też właściwą do zastosowania stawką na zaimportowany samochód ciężarowy jest stawka celna autonomiczna w wysokości 35% od wartości celnej pojazdu. Tym samym dług celny wynosi 12830,70 PLN.

W myśl postanowień pkt 2 lit. c załącznika nr 49 do cyt. w sentencji rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 r. - dokumentami potwierdzającymi pochodzenie towarów A celem zastosowania stawek autonomicznych mogą być - faktura, specyfikacja, dokument przewozowy, świadectwo jakości lub inny oficjalny dokument, w którym jest zapis o kraju pochodzenia towaru. Niepreferencyjne pochodzenie pojazdu ustalono na podstawie wyniku weryfikacji, w którym wskazano, że samochód pochodzi z Polski.

Odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu Dyrektor Izby Celnej, odnośnie zarzutu naruszenia art. 12 i 15 Protokołu nr 4 UE wyjaśnił, że artykuł 12 w/w Protokołu omawia zasadę terytorialności. Artykuł 15 w/w Protokołu dotyczy zakazu zwrotu lub zwolnienia z cła. Powyższe normy nie miały żadnego wpływu na odmowę zastosowania obniżonej stawki celnej.

Organ wyjaśnił, że skarżący w odwołaniu myli Protokół nr 4 do Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia zmieniony Decyzją Wspólnego Komitetu EOG nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003r. z Protokołem nr 4 do Układu Europejskiego dotyczącym definicji pojęcia “produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej. Z kolei treść tego Protokołu nr 4 została zmieniona Decyzją nr 1/2003 Rady Stowarzyszenia między Unią Europejską a Rzeczpospolitą Polską z dnia 25.02.2003r. opublikowaną w Dzienniku Ustaw nr 217 póz. 2126 z dnia 18 grudnia 2003 r. Jedna i druga umowa jako załącznik posiada Protokół nr 4. Z tą jednak różnicą że inne organy je wydały i inne też są uprawnione do ich zmiany. Powoływana Decyzja Wspólnego Komitetu EOG nr 38/2003 dotyczy porozumienia w sprawie reguł pochodzenia zawartego pomiędzy krajami Wspólnoty (Unii Europejskiej) oraz Islandią i Norwegią. W 2003 roku Polska nie była członkiem Unii Europejskiej - została nim dopiero od 1 maja 2004 r. - nie była więc stroną przedmiotowego porozumienia. Akty prawne wydane przez Wspólny Komitet EOG w tym decyzja nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 r. nie posiadały mocy powszechnie obowiązującego prawa w Polsce. Natomiast Rzeczpospolita Polska była stroną Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi podpisanego 16 grudnia 1991 r. w Brukseli. Protokół nr 4 do Układu Europejskiego, dotyczący definicji pojęcia “produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej został zmieniony Decyzją nr 1/2003 Rady Stowarzyszenia między Unią Europejską a Rzeczpospolitą Polską z dnia 25 lutego 2003r. Zmieniony tekst Protokołu opublikowany został w Dzienniku Ustaw nr 217 poz.2126 z dnia 18 grudnia 2003 r.

Biorąc powyższe pod uwagę organ przyjął, iż skarżący błędnie utożsamia Europejski Obszar Gospodarczy (EOG) z Unią Europejską (EU).

Skoro zatem Polska nie była stroną Porozumienia w sprawie Europejskiego Obszaru Gospodarczego to nie jest słuszny zarzut naruszenia treści art. 15 Protokołu nr 4 w brzmieniu ustalonym Decyzją Wspólnego Komitetu Europejskiego Obszaru Gospodarczego nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 r., iż produkty pochodzące z Polski, jak i z terytorium Unii Europejskiej korzystały w dniu 5 czerwca 2003 r. z obniżonych stawek celnych.

Dla towarów o ustalonym polskim pochodzeniu w stanie prawnym obowiązującym w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego nie przysługiwała obniżona stawka celna. Ustawodawca w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (zał. do Dz. U. Nr 226 poz. 1885 z późn. zmianami) na towary pochodzące z Polski nie przewidział obniżonej stawki celnej.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej niesłuszny jest również zarzut naruszenia art. 120 i art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie podstawowych okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż jego zdaniem w toku prowadzonego postępowania organ l instancji podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez skierowanie do dodatkowej weryfikacji dowodu pochodzenia załączonego przez Stronę do zgłoszenia celnego w trybie przewidzianym przepisami Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego. Zebrany materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób wyczerpujący. O tym, że świadectwo EUR.1 zostało zweryfikowane negatywnie Strona została poinformowana w zaskarżonej decyzji. Poza tym, przed wydaniem decyzji Importer miał możliwość zapoznać się z aktami sprawy, jednak nie skorzystał z przysługującego mu prawa.

Odnośnie zarzutu skarżącego dotyczącego braku zasadności zastosowania art. 83 Kodeksu celnego, organ podkreślił, że to importer zadeklarował w zgłoszeniu celnym preferencyjne niemieckie pochodzenie towaru i zażądał obniżonej stawki celnej. W chwili przyjmowania zgłoszenia celnego organ celny nie jest w stanie ocenić prawidłowości i rzetelności wystawionego dowodu pochodzenia oraz statusu pochodzenia towarów nim objętych.

Ocena materialna może być przeprowadzona przez upoważnione do tego władze celne w trybie art. 32 Protokołu nr 4 UE.

Przepis art.83 Kodeksu celnego daje organom celnym uprawnienia do przeprowadzenia kontroli postimportowej. W ramach tej kontroli organ celny może m.in. skierować dowód pochodzenia do weryfikacji. Zgodnie z postanowieniami art. 83 § 1 - po zwolnieniu towarów organ celny, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu i wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Kontrole te mogą zostać przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio związanej z tymi operacjami, jak również u każdej osoby posiadającej takie dokumenty i dane.

W przedmiotowej sprawie w ramach kontroli postimportowej zweryfikowane zostało przez uprawnione do tego władze celne Niemiec - Centralny Urząd Kontroli Pochodzenia Towarów w M., a nie jak wskazuje skarżący w odwołaniu “bliżej nieokreślone władze celne Niemiec" świadectwo przewozowe EUR.1 nr [...]. Weryfikacja dowiodła, że zaimportowany samochód nie posiada pochodzenia z krajów Unii Europejskiej, lecz pochodzi z Polski. Organ celny podkreślił, że przepisy Protokołu nr 4 nie nakładają na władze celne przeprowadzające weryfikację obowiązku informowania władz kraju importu w jaki sposób oraz w oparciu o jakie dokumenty dokonały weryfikacji oraz dlaczego pierwotnie błędnie określiły w polu 4 świadectwa kraj pochodzenia towaru. Dyrektor Izby Celnej w Ł. zauważył, że okoliczności dotyczące posiadania przez stronę nieprawidłowego dowodu pochodzenia, który następnie został przedłożony do zgłoszenia celnego i na podstawie którego importer wnioskował o zastosowanie stawki celnej obniżonej, nie są badane przez polskie organy celne na potrzeby prowadzonego postępowania celnego. Nie należy do zakresu postępowania celnego dochodzenie i ustalanie przyczyn wadliwości załączonego przez stronę dowodu pochodzenia, ani tym bardziej ustalanie osoby odpowiedzialnej za niesłuszne jego wystawienie. Organ celny bada jedynie czy towar posiada preferencyjne pochodzenie uprawniające do zastosowania stawki celnej obniżonej na towary pochodzące z UE. Rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, nie jest uzależnione od ustalenia przez organ celny kwestii winy polskiego importera w zakresie podania nieprawdziwych danych odnośnie pochodzenia towaru, bowiem wina lub brak winy importera w tej materii nie zmienia faktu, iż towar w rzeczywistości nie pochodzi z krajów Unii Europejskiej. Uzyskanie w niniejszej sprawie od władz celnych kraju eksportu informacji przeczących deklaracjom polskiego importera o pochodzeniu towaru wywołało ten skutek, że przedmiotowy towar nie może skorzystać z preferencyjnego traktowania w obrocie handlowym z zagranicą. Istotą dalszego postępowania organu celnego pierwszej instancji, który nie uzyskał potwierdzenia preferencyjnego pochodzenia towaru było ustalenie prawidłowej stawki celnej na towar, który został dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym z zastosowaniem obniżonej stawki celnej dla towaru pochodzącego z Unii Europejskiej, podczas gdy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, status ten mu nie przysługuje. Dyrektor Izby Celnej w Ł. nie zgodził się z podniesioną przez skarżącego kwestią, iż zmontowany w Polsce przedmiotowy samochód z części pochodzących z Niemiec, w wyniku wprowadzenia na terytorium Niemiec a następnie zaimportowania do Polski nabył status towaru pochodzącego z Niemiec, gdyż niemieckie władze celne dokonując weryfikacji opierały się na regułach pochodzenia określonych w załączniku II Protokołu 4 w postaci “wykazu procesów obróbki lub przetworzenia , które muszą być dokonane na materiałach niepochodzących, aby wytworzone produkty uzyskały status pochodzenia". Na ich podstawie ustalono, że w/w samochód zaklasyfikowany do kodu PCN 870421999 posiada polskie a nie unijne, preferencyjne pochodzenie. Weryfikacja przeprowadzona, zgodnie z art.32 ust 3 Protokołu 4 przez władze celne kraju eksportu jest jedyną przewidzianą przez

Protokół nr 4 formą kontroli dowodów pochodzenia towaru i wynik jej jest wiążący dla władz celnych kraju importu oraz nie może być przez nie podważany.

Decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], M. S. zaskarżył za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jej uchylenie. W skardze powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2006 r. Sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zawiesił postępowanie w rozpoznawanej sprawie z uwagi na wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku Sądu w sprawie III SA/Łd 214/05, w której w zbliżonym stanie faktycznym podnoszone były zarzuty dotyczące nie zastosowania przez organy celne przepisów Decyzji Wspólnego Komitetu Europejskiego Obszaru Gospodarczego ( EOG) Nr 38/2003 r. z dnia 14 marca 2003 r. zmieniającej protokół Nr 4 do Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia. Postanowieniem z dnia 9 marca 2007 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o oddalenie skargi i podniósł argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :

Skarga nie jest uzasadniona.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonej decyzji, ani poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego bądź prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Na wstępie stwierdzić należy, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy Decyzji Wspólnego Komitetu Europejskiego Obszaru Gospodarczego ( EOG) Nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 r. zmieniającej Protokół Nr 4 do Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia, tak jak to wywodzi strona skarżąca. W dacie wydania powoływanej przez skarżącego Decyzji Wspólnego Komitetu EOG, jak również w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego Nr [...] ( tj. [...] ) Polska nie była stroną Porozumienia w sprawie Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a akty prawne Wspólnego Komitetu EOG nie posiadały mocy powszechnie obowiązującego w Polsce prawa. Rzeczpospolita Polska była stroną Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony , której załącznikiem był Protokół Nr 4 dotyczący definicji pojęcia “produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, którego tekst zmieniony zgodnie z art. 38 Protokołu Nr 4 do UE opublikowany został w Dzienniku Ustaw z 2003 r. Nr 217, poz. 2126.

Stosownie do art. 13 i art. 16 Protokołu Nr 4 do UE w zw. z art. 13 § 3 pkt 4 i § 4 Kodeksu celnego obniżone stawki celne stosuje się do produktów przywożonych na polski obszar celny jeżeli :

- towar pochodzi ze Wspólnoty;

- pochodzenie towaru udokumentowano prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze ;

- spełniono warunki bezpośredniego przywozu do Polski.

Niezachowanie któregokolwiek z tych warunków uniemożliwia zastosowanie obniżonej stawki celnej.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 64 i 65 Kodeksu celnego obowiązek prawidłowego zgłoszenia towaru obciąża importera.

W rozpoznawanej sprawie strona zadeklarowała pochodzenie towaru z Niemiec i załączyła do zgłoszenia celnego świadectwo przywozowe EUR 1. Na tej podstawie organ celny zastosował obniżoną stawkę celną dla sprowadzonego samochodu Volkswagen Transporter 1,9 TD.

Zgodnie z art. 83 Kodeksu celnego w zw. z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne ( Dz. U. Z 2004 r. Nr 68, poz. 623):

§ 1. Organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego.

§ 2. Po zwolnieniu towarów organ celny, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Kontrole te mogą zostać przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio związanej z tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej takie dokumenty i dane. Organ celny może również przystąpić do kontroli towarów, jeżeli istnieje jeszcze możliwość ich okazania.

§ 3. Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane.

Jak trafnie stwierdził organ cytowany przepis daje organom celnym uprawnienia do przeprowadzenia kontroli celnej zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. Kontrola ta może być dokonana z urzędu lub na wniosek zgłaszającego. Cel i zakres kontroli określony został w § 2 tego przepisu, a jego § 3 określa skutki prawne, jakie są następstwem ustaleń wynikających z przeprowadzonej kontroli celnej zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. W przypadku, gdy organ celny stwierdzi, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego.

W niniejszej sprawie organy celne korzystając z uprawnienia przewidzianego w tym przepisie wystąpiły do niemieckich władz celnych w trybie art. 32 Protokołu 4 do Układu Europejskiego z prośbą o zweryfikowanie przedłożonego dowodu pochodzenia w postaci świadectwa EUR 1. Art. 32 Protokołu 4 do UE wprowadza możliwość weryfikacji dowodów pochodzenia przez władze celne kraju importera wyrywkowo lub gdy mają one uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dokumentu lub rzetelności informacji dotyczących prawdziwego pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu. Władze celne kraju importu wyrywkowo lub wtedy gdy mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dowodów pochodzenia lub pochodzenia sprawdzanych produktów zwracają świadectwo EUR1 i fakturę, jeśli była przedłożona, deklarację na fakturze lub fotokopie tych dokumentów władzom celnym kraju eksportu i podają w razie potrzeby przyczyny wnioskowania o weryfikację. Przesłanki dopuszczalności weryfikacji dowodu pochodzenia są określone bardzo szeroko. W istocie każdy dokument może być poddany weryfikacji. Weryfikacji dokonują władze celne kraju eksportu na wniosek władz celnych kraju importu. Organy te bowiem wystawiły świadectwo przewozowe EUR 1 i one ponoszą odpowiedzialność za sprawdzenie pochodzenia towarów oraz za skontrolowanie spełnienia warunków do wystawienia świadectwa.

Przeprowadzona przez niemieckie władze celne weryfikacja dowodu pochodzenia towaru wykazała, że opisany w świadectwie pochodzenia Volkswagen Transporter nabył status towaru pochodzącego z Polski, co oznaczało, że nie posiadał on preferencyjnego unijnego pochodzenia. Wbrew stanowisku strony skarżącej taki wynik weryfikacji uzasadniał zastosowanie art. 83 § 3 Kodeksu celnego. Zatem organ celny nie miał innej możliwości niż zastosowanie prawidłowej stawki celnej na towar, który został dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym, w tym wypadku - dla towaru z poz. 870421999 Taryfy celnej - stawki autonomicznej - 35% od wartości celnej pojazdu.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie NSA, że wynik weryfikacji pochodzenia towarów dokonany przez organy celne kraju eksportu jest wiążący dla władz kraju importu. Zgodnie z powyższym, wyniki sprawdzenia świadectwa pochodzenia nie mogą być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji przez organy celne państwa importera (patrz wyrok NSA z 8 września 1998 r. sygn. akt I SA/Łd 777/97 Prawo Gospodarcze 1999 Nr 1 str. 40, wyrok NSA z 11 października 2002 r. sygn. akt I SA/Łd 1798-1803/01 nie publikowany, wyrok WSA z 14 lipca 2004 r. sygn. akt 3I SA/Łd 383/03 – nie publikowany). Z tych względów przyjęcie przez organy celne, że przedłożony przez skarżącego dokument EUR 1 nie potwierdzał niemieckiego pochodzenia pojazdu, znajduje pełne oparcie w zebranym materiale dowodowym. Odpowiedź niemieckich władz celnych z dnia 6 marca 2006 r. jednoznacznie wskazywała, że samochód pochodzi z Polski ( k- 49 i 50 akt ). Skoro więc uprawnione niemieckie władze celne potwierdziły polskie pochodzenie sprowadzonego pojazdu, polskie organy celne zasadnie uznały, że nie mogą zastosować obniżonej stawki celnej zarezerwowanej dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej. Takiego stanowiska nie zmienia fakt, iż w swoim piśmie niemieckie władze celne powołały art. 15 Protokołu Nr 4. Istotą przyznania obniżonych stawek celnych jest bowiem potwierdzenie unijnego pochodzenia towaru przy zachowaniu pozostałych warunków koniecznych dla ich zastosowania. W przedmiotowej sprawie stanowisko niemieckich władz celnych o polskim pochodzeniu sprowadzonego pojazdu jest jednoznaczne i nie budzi wątpliwości. Dla władz celnych kraju importu wynik weryfikacji jest wiążący i ma decydujące znaczenie przy rozstrzyganiu co do istoty sprawy, a więc w kwestii pochodzenia towaru i możliwości zastosowania obniżonej stawki.

Z tych względów nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia art. 120 i 122 Ordynacji podatkowej.

Konsekwencją twierdzenia strony, że w sprawie ma zastosowanie stan prawny wynikający z Decyzji Wspólnego Komitetu EOG Nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 r. zmieniającej Protokół Nr 4 do Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia jest zarzut zastosowania przez organy celne nieaktualnej wersji tego Protokołu. Jak wskazano już wyżej Sąd tego poglądu nie podziela, a zatem uznaje że przepisy cytowane w uzasadnieniach decyzji zarówno organu I instancji jak i II instancji odpowiadają treści obowiązujących zastosowanych przepisów.

W sprawie I GSK 296/06 o zbliżonym stanie faktycznym ( zgłoszenie celne z [...]) Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd, że podstawą do zastosowania preferencji celnych jest Protokół Nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami z drugiej strony oraz, że akty prawne wydane przez Wspólny Komitet EOG, w tym decyzja Nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 r. nie posiadały mocy powszechnie obowiązującego prawa w Polsce. Podkreślił także, że nie można utożsamiać pojęcia Europejski Obszar Gospodarczy z Unią Europejską. Skoro Polska nie była stroną Porozumienia w sprawie EOG, to nie jest słuszny zarzut , oparty na treści art. 15 Protokołu Nr 4 w brzmieniu ustalonym Decyzją Wspólnego Komitetu Europejskiego Obszaru Gospodarczego Nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 r., iż produkty pochodzące z Polski, jak i z terytorium Unii Europejskiej korzystały 28 kwietnia 2003 r. z obniżonych stawek celnych. Ta ocena prawna ma także zastosowanie w rozpoznawanej obecnie sprawie, w której zgłoszenie celne dokonane zostało [...].

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 12 Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego wskazać należy, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wniosek pełnomocnika strony w sprawie uznania przedmiotowego samochodu, jako towar powracający rozpatrywany był przez organy celne w odrębnym postępowaniu.

Nie jest również uzasadniony zarzut, że obciążenie skarżącego skutkami błędu niemieckich władz celnych narusza zasady współżycia społecznego i zasadę, że za skutki błędu odpowiada ten, co ten błąd popełnił.

Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że za prawidłowe sporządzenie zgłoszenia celnego odpowiada zgłaszający. Roszczenia odszkodowawcze nie są natomiast przedmiotem rozważań tego sądu.

Jak podkreślono na wstępie rozważań, sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie jest władny kontrolować zaskarżonych do niego decyzji pod kątem ich słuszności lub zgodności z zasadami sprawiedliwości społecznej . Ponadto, ani przepisy Kodeksu celnego , ani przepisy Ordynacji podatkowej nie zawierają odpowiednika art. 5 Kodeksu cywilnego.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.