Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 785/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61. ust. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

SENTENCJA

Dnia 13 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Małgorzata Górecka Protokolant: sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w W. na orzeczenie Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] września 2017r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego. oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] lutego 2017 r. [...] złożyło wniosek o dofinansowanie projektu pt. "[...]" w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020 (WRPO 2014+) - Działanie 4.4 "Zachowanie, ochrona, promowanie i rozwój dziedzictwa naturalnego i kulturowego", Poddziałanie 4.4.1 "Inwestycje w obszarze dziedzictwa kulturowego regionu" (konkurs nr [...]). Wniosek został zarejestrowany pod numerem [...]

Pismem z dnia [...] lipca 2017 roku, nr [...], Komisja Oceny Projektów zawiadomiła wnioskodawcę, że jego wniosek został oceniony negatywnie z powodu uzyskania relatywnie niskiej liczby punktów przyznawanych za poszczególne kryteria wartościujące. Projekt uzyskał łącznie [...] pkt., co stanowiło 53,33% maksymalnej liczby punktów możliwej do uzyskania.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. wnioskodawca złożył protest, wskazując, ze że ocena wnioskowanego projektu została przeprowadzona w sposób nieprawidłowy w zakresie:

- Kryterium nr [...] "Uzasadnienie potrzeby realizacji projektu",

- Kryterium nr [...] "Wpływ projektu na wdrażanie zasad horyzontalnych,

- Kryterium nr [...] "Wpływ projektu na znaczenie kultury w życiu mieszkańców i zwiększenie dostępu do wysokiej jakości oferty kulturalnej",

- Kryterium nr [...] "Projekt wpłynie na zwiększenie atrakcyjności turystycznej i inwestycyjnej regionu",

- Kryterium nr [...] "Czy Wnioskodawca posiada strategię rozwoju instytucji lub program działania, które uwzględniają poszerzenie oferty kulturowej pociągającej za sobą zwiększenie liczby osób korzystających z instytucji kultury?".

Orzeczeniem Komisji Odwoławczej z dnia [...] września 2017 roku, nr [...], nie uwzględniono protestu i podtrzymano dotychczasową argumentacje, obszerniej prezentując dotychczasowe stanowisko.

Pismem z dnia [...] października 2017 roku [...] złożyło skargę na informację Zarządu Województwa Wielkopolskiego w sprawie nieuwzględnienia protestu dotyczącego oceny wniosku o dofinansowanie w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014 - 2020 (WRPO 2014+), której zarzucono:

- naruszenie art. 37 ust 1 i ust 4 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 -2020:

- naruszenie Rozdziału 4 ppkt. b), Rozdziału 4 ppkt. c), Rozdziału 5 pkt 7 ppkt. c); Rozdziału 5 pkt 12 ppkt. c), Rozdziału 5 pkt 19, Rozdział 7.3 pkt. 2), Rozdział 8.1 Wytycznych Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020:

- niedopełnienie obowiązków proceduralnych przez Komisję Oceny Projektów i Komisję Odwoławczą wynikających z punktu G. pkt. 3 Regulaminu Konkursu Nr [...]

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymała wcześniejsze stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Spór w sprawie dotyczy prawidłowości oceny wniosku o przyznanie dofinansowania w świetle regulacji obowiązujących w ramach organizowanego konkursu na dofinansowanie projektu oraz w rezultacie przyznania projektowi zbyt małej ilości punktów.

Na wstepie należy zaznaczyć, iż kontrola sądowa w takich sprawach co do zasady sprowadza sie do oceny zgodności z prawem procedury konkursowej i rozstrzygnięcia, a nie ponownej oceny merytorycznej wniosku, w szczególności przyznania konkretnej ilości punktów za poszczególne kryteria.

Zarzuty skargi [...] podzielić należy na dwie grupy: formalne – związane z naruszeniem - zdaniem strony - reguł postepowania związanych z przejrzystością konkursu i bezstronnościa komisji, oraz merytoryczne wynikające ze zbyt małej – w ocenie strony skarżącej - ilości punktów przyznanych w ramach konkursu.

Żaden ze sforuowanych w skardze zarzutów nie daje podstaw do stwierdzenia niezgodności z prawem wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Wbrew stanowisku strony skarżącej warunki konkursu sformuowane zostały w sposób przejrzysty. Jeśli strona miała jakiekolwiek wątpliwości mogła zwrócić się o wyjaśnienie wątpliwości do Komisji na wcześniejszym etapie. Watpliwości zgłaszane na etapie odwołania czy skargi są oczywiście spóźnione.

Zgodnie z art. 37 ust 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Na podstawie art. 40 ust. 1 właściwa instytucja w celu wyłonienia projektów do dofinansowania w trybie konkursowym ogłasza konkurs na swojej stronie internetowej. Zgodnie z art. 41 ust 1 właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu, który określa m.in. kryteria wyboru projektów. Do czasu rozstrzygnięcia konkursu właściwa instytucja nie może zmieniać regulaminu konkursu w sposób skutkujący nierównym traktowaniem wnioskodawców.

Skarżący ubiegał się o dofinansowanie projektu w ramach WRPO na lata 2014-2020, a zatem obowiązywały go zasady i procedury określone w systemie realizacji programu operacyjnego. Zarówno skarżący, jak i inne podmioty ubiegające się o pomoc unijną, podlegały tym samym regułom konkursowym normującym przyznawanie dofinansowania. Reguły konkursowe były dla wszystkich uczestników takie same od jego ogłoszenia i nie uległy w jego toku zmianie. Nie doszło tym samym do naruszenia równości i przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów. Kryteria oceny merytorycznej zostały określone w sposób wystarczająco jasny i precyzyjny pozwalający na uznanie, że nie doszło do naruszenia zasady przejrzystości. Kryteria oceny zostały przedstawione w Przewodniku po kryteriach wyboru projektów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach WRPO 2014+, Osi Priorytetowej 4 "Środowisko", Działania 4.4 "Zachowanie, ochrona, promowanie i rozwój dziedzictwa naturalnego i kulturowego", Poddziałania 4.4.1, Inwestycje w obszarze dziedzictwa kulturowego regionu".

W ocenie sądu warunki konkursu obowiązywały wszystkie podmioty biorące w nim udział w takim samym stopniu. W tym miejscu zaznaczyć należy oczywista niesłuszność zarzutu strony dotyczącą preferencyjnego traktowania kościołów czy tez związków wyznaniowych. Z regulaminu konkursu nie wynika w żadnym stopniu aby podmioty takie miały specjalne warunki oceny. Natomiast rezultat konkursu w postaci wyboru także kościołów do dofinansowania nie może być wyznacznikiem nierównego traktowania.

Instytucja Zarządzająca zaangażowała do oceny merytorycznej projektów ekspertów zewnętrznych znajdujących się w Wykazie kandydatów dla ekspertów w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014 - 2020 - Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, posiadających specjalistyczną wiedzę - specjalistów z dziedziny "Dziedzictwo kulturowe i promocja kultury". Osoby dokonujące oceny podpisały deklarację bezstronności i poufności w stosunku do wszystkich ocenianych projektów. Każdy z ekspertów oceniał projekt oddzielnie, tj. niezależnie od siebie. Oceniający kierowali się treścią wskazaną w uzasadnieniu do danego kryterium i na tej podstawie przyznawali określoną liczbę punktów. W uzasadnieniu oceny projektu wyjaśniono jakie okoliczności przeważyły za przyznaną punktacją. Uzasadnienie oceny zostało przedstawione zarówno w piśmie informującym o wyniku oceny merytorycznej z dnia [...] lipca 2017 roku oraz orzeczeniu Komisji Odwoławczej z dnia [...] września 2017 roku. Ocena projektu we wszystkich jego punktach była uzasadniona w sposób odnoszący się do wymogów zawartych w kryteriach. Uzasadnienie oceny projektu było spójne, logiczne i wskazywało na rzeczowe argumenty będące podstawą przyznania określonej liczby punktów. Strona skarżąca nie wykazał w żadnym stopniu, aby ocena merytoryczna nie została przeprowadzona rzetelnie i bezstronnie. Podkreślić należy także, że każdorazowo w podobnych sprawach ocena ekspertów przeprowadzana jest na podstawie ich wiedzy, doświadczenia i – co oczywiste – subiektywnych własnych doświadczeń i porównania z innymi projektami w tym konkursie. Wniosek ma przekonać ekspertów o zasadności jego wybrania. Brak skutecznego przekonania ekspertów co do wartości określonego projektu nie może być podstawą stwierdzenia niezgodności oceny tego projektu z prawem.

Zgodnie z art. 37. ust 4 ustawy o spójności "Oświadczenia oraz dane zawarte we wniosku o dofinansowanie projektu są składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Wniosek o dofinansowanie projektu zawiera klauzulę następującej treści: ,Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za podanie fałszywych danych lub złożenie fałszywych oświadczeń". Klauzula ta zastępuje pouczenie właściwej instytucji o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Postępowanie konkursowe polega na wyłonieniu najlepszego projektu, który zagwarantuje osiągnięcie we właściwym programie operacyjnym założonego celu. Oceny dokonuje się na podstawie treści wniosku konkursowego. Przedmiotem oceny eksperckiej jest nie tylko weryfikacja, czy w dokumentacji aplikacyjnej Wnioskodawca przedstawił treści uzasadniające, że realizacja projektu wpłynie na określony aspekt, lecz także ocena stopnia, w jakim zostało to przez Wnioskodawcę uzasadnione. Elementem ocenianym jest również kwestia adekwatności przyjętego wariantu realizacji projektu, w tym również zapewnienia zdolności organizacyjnej do osiągnięcia założonych rezultatów. Opis zawarty we wniosku powinien być przekonujący, tj. poparty obiektywnymi i weryfikowalnymi okolicznościami, (np. przywołaniem wyników przeprowadzonych w tym zakresie badań, analiz czy szacunków). Z tego względu ocena w poszczególnych kryteriach ma charakter punktowy. Analizie podlega zatem jakość i kompletność wniosku o dofinansowanie oraz jego uzasadnienie obiektywnymi przesłankami i weryfikowalnymi informacjami. W tym zakresie trudno znaleźć uzasadnienie dla naruszenia zasad jakie stawiane są organom administracji w procedurze wyboru wniosku o dofinansowanie w trakcie postępowania konkursowego. W skardze brakuje bowiem argumentów, które stanowiłyby podstawę do uzasadnienia naruszenia obowiązków ciążących na organach administracji. Szczególnie, że to na podmiocie aplikującym spoczywa ciężar przekonania instytucji - dokonującej wyboru najlepszych z punktu widzenia celów danego priorytetu, w ramach którego organizowany jest konkurs projektów - do wiarygodności swych oświadczeń w aspekcie spełnienia obowiązujących w danym naborze kryteriów. Wnioskodawca powinien zatem przedstawić okoliczności, które uzasadniają realizację projektu w przyjętym kształcie. Na nim bowiem ciąży obowiązek rzetelnego wypełnienia wniosku. Obowiązkiem Wnioskodawcy jest więc takie opracowanie projektu, aby w omawianej materii nie budził wątpliwości.

Kolejna grupa zarzutów podniesionych w skardze dotyczy naruszenia Wytycznych Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020. Zgodnie z rozdziałem 4 ppkt. b) Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020: "Właściwa instytucja podczas procesu wyboru projektów zobowiązana jest do przestrzegania zasady rzetelności rozumianej jako obowiązek zgodnej z ustanowionymi regułami oceny każdego projektu. Zasada ta jest realizowana co najmniej poprzez pisemne uzasadnienie wyniku oceny spełniania każdego z kryteriów, które zostało ocenione negatywnie oraz w przypadku kryterium punktowego nie przyznano maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów, Każde uzasadnienie zawiera przynajmniej wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o negatywnym wyniku oceny spełniania danego kryterium lub wskazanie okoliczności uniemożliwiających przyznanie maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów lub wskazanie okoliczności, które zdecydowały o przyznaniu określonej liczby punktów".

Zdaniem Sądu ocena wniosku konkursowego spełnia standardy procedury konkursowej. Ocena projektu we wszystkich jego punktach została uzasadniona w sposób wyczerpujący i odnoszący się do wymogów zawartych w kryteriach. Komisja Odwoławcza rozpatrując protest odniosła się do wszystkich przedstawionych w proteście zarzutów, opierała się o zapisy dokumentacji aplikacyjnej oraz uwzględniała stanowisko Komisji Oceny Projektów. Nie ulega wątpliwości, że Komisja Odwoławcza rozpatrując protest jest związana zakresem protestu, co oznacza, że sprawdza poprawność przeprowadzonej oceny jedynie w zakresie tego kryterium lub kryteriów oceny, które zostały wskazane w proteście. Przepis ten nie ogranicza jednak prawa Komisji Odwoławczej do kompleksowej oceny spełnienia kryteriów wskazanych w proteście, co przekłada się na stosowne uzasadnienie. Orzeczenie Komisji Odwoławczej nie wykraczało poza zakres wyznaczony protestem, a Komisja nie dokonywała żadnych nowych ustaleń, a jedynie rozbudowała argumentację w sprawie.

Zgodnie z Rozdziałem 4 ppkt. c) Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020: "Właściwa instytucja podczas procesu wyboru projektów zobowiązana jest do przestrzegania zasady bezstronności — rozumianej jako zakaz indywidualnych preferencji w ramach grup czy typów Wnioskodawców dopuszczonych do ubiegania się o dofinansowanie. Zasada ta jest realizowana poprzez przygotowanie kryteriów w taki sposób, aby ich stosowanie podczas wyboru projektów uniemożliwiało zastosowanie indywidualnych preferencji o charakterze podmiotowym. Stosowanie innych preferencji, dotyczących np. typów wybieranych projektów oraz grupowe preferencje o charakterze podmiotowym nie są zabronione, o ile mają umocowanie w kryteriach (...)".

Na żadnym etapie zatwierdzania kryteriów dla Poddziałania 4.4.1 nie zostały zgłoszone zarzuty stosowania preferencji podmiotowych. Kryteria wyboru projektów dopuszczają wreszcie możliwość różnicowania projektu w zależności od podmiotu, który go składa. W przypadku zarzutu skarżącego w kwestii naruszenia powyższego uregulowania należy zaznaczyć, że nie wyjaśniono i nie wskazano dokładnie, które kryteria miały wpływ na preferowanie wnioskodawców, jakimi są kościoły i związki wyznaniowe. W strukturze projektów wybranych do dofinansowania wskazano w 50% Kościoły i związki wyznaniowe. W tym zakresie należy zauważyć, ze to podmioty odpowiedzialne za realizację programu operacyjnego miały prawo wybrać do dofinansowania beneficjentów, którzy zaproponowali najlepsze rozwiązania z punktu widzenia realizacji założeń strategicznych określonych w programie operacyjnym. Takie zawężenie grupy beneficjentów nie stanowiło naruszenia zasady równości, gdyż wcześniejsze określenie kryterium dofinansowania pozostawało w jednakowy sposób skierowane do wszystkich podmiotów danego rodzaju na terenie objętym konkursem. Nie można zatem w tym względzie skutecznie wskazywać na naruszenie prawa.

Zgodnie z Rozdziałem 5 pkt 7 ppkt. c) Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020: "Każde kryterium składa się co najmniej z opisu jego znaczenia (tj. np. informacji o tym, czy spełnienie danego kryterium jest konieczne do przyznania dofinansowania, czy spełnienie danego kryterium jest stopniowalne, jaką wagę w ostatecznej ocenie ma ocena danego kryterium ".

Same Kryteria Wyboru Projektów stanowiły realizację wymogów stawianych projektom z zakresu kultury, które to wymogi określone zostały w Wielkopolskim Regionalnym Programie Operacyjnym 2014+ oraz Umowie Partnerstwa. Kryteria zostały zatwierdzone przez Komitet Monitorujący WRPO 2014+ oraz zaopiniowane przez Komisję Europejską i Ministerstwo Rozwoju a także poddane konsultacjom społecznym. Na etapie postępowania konkursowego nie ma możliwości kwestionowania formy przyjęcia kryteriów wyboru projektów poprzez zarzucanie wskazania górnej i dolnej granicy w jednych kryteriach i brak takiego określenia w pozostałych. Proces zatwierdzania przez Komitet Monitorujący WRPO 2014+ kryteriów wyboru projektów odbywał się przy współudziale partnerów społecznych, konsultacji społecznych oraz opinii Komisji Europejskiej i Ministerstwa Rozwoju. Wówczas było zatem możliwe skorygowanie kryteriów wyboru projektów, ale odrębnej procedurze.

Zgodnie z Rozdziałem 5 pkt 12 ppkt c) Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020: "Ocena spełniania kryteriów wyboru projektów może polegać na przyznaniu liczby punktów w ramach dopuszczalnych limitów wyznaczonych minimalną i maksymalną liczbą punktów, które można uzyskać za dane kryterium w zależności od oceny stopnia spełniania danego kryterium".

Ocena eksperta pozostaje zawsze subiektywna. Każdy powołany ekspert ocenia daną sprawę w ramach wzorców kontroli spraw podobnych, którymi się zajmuje, a ponadto stosownie do posiadanej i aktualnie znanej w gronie znawców przedmiotu wiedzy na dany temat. Weryfikacja kryteriów niemierzalnych lub trudno mierzalnych nie może opierać się na przekonaniu, iż skoro ekspert w tym zakresie opowiedział się odmiennie od innego powołanego eksperta, to z tej przyczyny ocena jednego z nich lub obydwu, jest nierzetelna. Kwestionowanie w ten sposób stanowiska organu ma wyłącznie charakter polemiczny względem wydanego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy nie jest związane ze wskazaniem w jaki sposób doszło do naruszenia prawa w sprawie oceny przedmiotowego wniosku o dofinansowanie.

W rozpoznawanej sprawie eksperci oceniający wnioski mieli na uwadze wymogi, które zostały w kryteriach określone, co zostało zaprezentowane w uzasadnieniach do wydawanych do przeprowadzonej oceny konkursowej. Nie można zgodzić się z zarzutem różnic w interpretacji. Przyjęty przez Instytucję Zarządzającą sposób oceny wniosków przewiduje, że każdy projekt oceniany jest co najmniej przez dwóch ekspertów. Ocena merytoryczna była oceną punktową, stanowiącą łączną liczbę punktów przyznanych w poszczególnych kryteriach. Ocena ekspertów jest indywidualna i niezależna, wobec czego punktacja, jak i uzasadnienia do przyznanej punktacji Komisji Oceny Projektów mogły być różne, a ocenę końcową stanowiła średnią arytmetyczną dwóch ocen (zarówno w odniesieniu do danego kryterium, jak i w odniesieniu do końcowej oceny merytorycznej).

Zgodnie z rozdziałem 5 pkt 19 Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020 "Właściwa instytucja może wymagać od Wnioskodawcy wyłącznie informacji i dokumentów niezbędnych do oceny spełniania kryteriów. Oznacza to, że żądana informacja lub dokument muszą być powiązane z co najmniej jednym z kryteriów. Zdefiniowanie kryteriów powinno przesądzać w sposób wyczerpujący o zakresie informacji lub dokumentów potrzebnych właściwej instytucji do potwierdzenia ich spełniania. Dodatkowo właściwa instytucja może wymagać od wnioskodawcy informacji i dokumentów umożliwiających identyfikację Wnioskodawcy oraz komunikowanie się z nim."

Powyższa regulacja nakłada obowiązek racjonalnego określania przez właściwe instytucje wymogów nakładanych na wnioskodawców, tzn. określanie ich w sposób, który spowoduje, że nie mogą będą formułowane wymogi nie służące potwierdzeniu spełniania kryteriów, a mogące blokować uczestnictwo w konkursie, wydłużać procedurę lub podnosić koszty ubiegania się potencjalnych beneficjentów o dofinansowanie. W niniejszej sprawie eksperci oceniający wnioski mieli na uwadze wymogi, które zostały określone w kryteriach wyboru projektów. Uzasadnienie Komisji Odwoławczej zawiera obszerniejsze odniesienie do uzasadnienia kwestionowanych przez wnioskodawcę kryteriów, ale w istocie pozostaje zbieżne z uzasadnieniem pierwotnej oceny merytorycznej dokonanej przez Komisję Oceny Projektów. Komisja Odwoławcza rozpatrując protest odniosła się do wszystkich przedstawionych w proteście zarzutów, opierała się o zapisy dokumentacji aplikacyjnej oraz uwzględniała stanowisko Komisji Oceny Projektów. Komisja Odwoławcza rozpatrując protest była związana zakresem protestu, co oznacza, że sprawdzała poprawność przeprowadzonej oceny jedynie w zakresie tego kryterium lub kryteriów oceny, które zostały wskazane w proteście. Komisja Odwoławcza nie była jednak ograniczona do kompleksowej oceny spełnienia kryteriów wskazanych w proteście, co przełożyło się na stosowne uzasadnienie.

Zgodnie z Rozdziałem 7.3 pkt. 2) Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020: "W skład KOP wchodzą pracownicy właściwej instytucji. W skład KOP mogą wchodzić eksperci. Informacja o składzie KOP, o której mowa w art. 44 ust. 5 ustawy, zawiera wyróżnienie funkcji członka KOP jako pracownika IOK albo eksperta oraz wskazuje przewodniczącego i sekretarza KOP. Publikacja powyższej informacji następuje równolegle z publikacją listy projektów wybranych do dofinansowania, o której mowa w art. 46 ust. 4 ustawy". Ocenę merytoryczną przedmiotowego projektu przeprowadziła Komisja Oceny Projektów. Zespół Komisji Oceny Projektów stworzyli pracownicy Instytucji Zarządzającej oraz członkowie (eksperci) z wykazu kandydatów na ekspertów z dziedziny Dziedzictwo kulturowe i promocja kultury. W zaskarzonej sprawie ekspertami dokonującymi pierwotnej oceny byli: Ł. N. oraz M. F., a ekspertem zaangażowanym przy rozpatrywaniu protestu był M. C.. W tym zakresie należy jednak zgodzić się ze skarżącym, że w dacie skierowania informacji o ocenie przedmiotowego projektu na stronie internetowej nie było informacji o funkcji członków Komisji Oceniającej Projekty jako pracownika IKO albo eksperta. Niewątpliwie stanowiło to naruszenie wskazanych wytycznych. Takie uchybienie w zakresie upublicznienia na stronie poszczególnych funkcji członków komisji oceniającej projekty nie może być jednak w realiach niejszej sprawy traktowane jako uchybienie mające istotny wpływ na przebieg prowadzonego postępowania konkursowego. Szczególnie, że w momencie podejmowania rozstrzygnięcia w kwestii oceny przedmiotowego projektu miało miejsce przypisanie określonych funkcji do poszczególnych członków Komisji oceniającej.

W przedmiotowej skardze podniesiono również zarzuty niedopełnienia przez Komisję Oceny Projektów i Komisję Odwoławczą obowiązków proceduralnych wynikających z Regulaminu Konkursu Nr [...] Skarżący podtrzymał w tym względzie argumentację przedstawioną w złożonym w dniu [...] sierpnia 2017 proteście zarzucając organom "Nieprawidłowa ocena kryteriów merytorycznych; Odnoszenie się do wybranych punktów dokumentacji projektowej bez całościowego spojrzenia na projekt, naruszenie Wytycznych Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020". Ponadto w odniesieniu do treści orzeczenia Komisji Odwoławczej skarżący wskazał na niedopełnienie procedur obowiązujących w konkursie zgodnie z którymi ocena projektu jest prowadzona na podstawie dokumentów złożonych przez wnioskodawcę na etapie aplikowania o dotację.

Zgodnie z punktem G. pkt. 3 Regulaminu Konkursu "Oceny merytorycznej dokonują członkowie KOP w oparciu o Kryteria Wyboru Projektów w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020 zatwierdzone przez Komitet Monitorujący Wielkopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2014-2020, będące Załącznikiem nr 1 do Regulaminu". W rozpoznawanej sprawie należy zgodzić się z organem, że szczegółowo został wyjaśniony stan faktyczny i prawny sprawy oraz zostały zbadane wszystkie zarzuty dotyczące oceny wniosku w kryteriach nr [...] i [...]. Zdaniem sądu Komisja Odwoławcza zweryfikowała ocenę dokonaną przez Komisję Oceny Projektów z dokumentacją konkursu nr [...] Ocena wskazanych kryteriów ma postać uznaniową, polegającą na przyznaniu liczby punktów w ramach dopuszczalnych limitów wyznaczonych minimalną i maksymalną liczbą punktów, które można uzyskać za spełnienie danego kryterium. Komisja Odwoławcza należycie uzasadniła stanowisko w zakresie braku podstaw do podważenia oceny merytorycznej. Natomiast strona skarżąca nie wykazała żadnych błędów logicznych lub wad w sposobie uzasadnienia oceny prowadzonej przez członków Komisji Oceny Projektów. Podniesiony zarzut jest zatem bezpodstawny.

W ramach kryterium nr [...] skarżący zarzucił przeprowadzonej ocenie, że w opisie znaczenia kryterium nie zostały zastosowane progi adekwatności opisu do poziomu przyznanych punktów. Stąd przypisywanie określonej liczby punktów do wskazanego poziomu adekwatności/umiarkowany/ było sprzeczne z Regulaminem konkursu i Wytycznymi — naruszenie zapisów Rozdziału 5 Kryteria wyboru projektów pkt 12 ppkt. c) — przyznanie punktów w zależności od stopnia oceny spełniania kryterium ".

Kryterium nr [...] dotyczy uzasadnienia potrzeby realizacji projektu (czy realizacja projektu została poprzedzona odpowiednimi analizami – ekonomiczną, finansową, ryzyka oraz popytu – wykazanie zapotrzebowania na dany projekt, w tym szacowana liczba odwiedzających). W ramach kryterium analizowane były przedstawione uzasadnione potrzeby realizacji projektu, w tym m.in. opis istniejącej konkurencji, zapotrzebowanie na produkt/usługę powstałą w wyniku realizacji przedsięwzięcia. W przedmiotowej ocenie brane pod uwagę było, czy projekt stanowi odpowiedź na zidentyfikowane problemy/potrzeby wnioskodawcy, czy planowane działania były adekwatne do potrzeb wnioskodawcy, czy planowane działania umożliwią realizację projektu, czy potrzeby wnioskodawcy wynikały ze szczegółowej analizy, czy wnioskodawca wykazał zapotrzebowanie rynku na produkty/usługi powstałe w wyniku realizacji projektu, czy projekt rozwiązuje w pełni zidentyfikowane problemy. Komisja Oceny Projektów oceniała wniosek o dofinansowanie pod względem merytorycznym biorąc pod uwagę doświadczenie z zakresu ewaluacji projektów inwestycyjnych, nauki o zarządzaniu i inne kwestie (obiektywizm i weryfikowalność przedstawionych twierdzeń, liczbę i wiarygodność źródeł danych, itp.). Wnioskodawca powinien był przedstawić okoliczności potwierdzające realizację projektu w przyjętym kształcie. Przedmiotem oceny eksperckiej nie była tylko weryfikacja, czy w dokumentacji aplikacyjnej, lecz także ocena stopnia, w jakim zostało to przez wnioskodawcę uzasadnione. Potwierdzeniem tego było przyjęcie zasady, iż ocena w poszczególnych kryteriach posiada charakter punktowy. Zasadna była zatem analiza jakości i kompletności opisu zawartego we wniosku o dofinansowanie, a także poparcie twierdzeń obiektywnymi przesłankami i weryfikowalnymi informacjami. Dane na jakie powołał się wnioskodawca miały charakter wybiórczy, cząstkowy i nie były przeprowadzone z uwzględnieniem reprezentatywnej próby, co zostało dostrzeżone przez organy administracji i adekwatnie ocenione. Za niewystarczające uznano powołane przez skarżącego źródła danych, w tym: wyniki ankiet własnych, dane statystyczne dostępne w GUS i Gminie oraz raporty dotyczące instytucji kultury i ankiety internetowe oraz trzy wywiady, na podstawie których dokonano analizy popytu oraz analizy potrzeb odbiorców i z których wywiedziono konieczność zmian i rozszerzenie oferty zamku.

Komisja Odwoławcza przychyliła się jednak częściowo do stanowiska protestującego i podniosła punktację za ocenę kryterium nr [...] o 1,5 pkt. do poziomu 4 pkt, wyczerpująco uzasadniając swoje stanowisko. W tym względzie wyjaśniono, że analiza ekonomiczna, chociaż bardzo ogólna, pozwalała na przyjęcie, że projekt przyczynia się do powstania korzyści społeczno-ekonomicznych. Szczególnie, że miał charakter niekomercyjny i przynosił korzyści inne niż finansowe. Uzasadnione wątpliwości organów administracji wzbudziła analiza popytu, w tym oszacowana liczba nowych odwiedzin zamku w [...] w 2018 roku. Wątpliwości dostrzeżone i ujawnione w uzasadnieniu oceny przedmiotowego projektu nie wyszły poza ramy wyznaczone definicją i uzasadnieniem kryterium nr [...], przez co podniesione zarzuty okazały się niezasadne.

Skarżąca strona zarzuciła również naruszenie kryterium nr [...] oceny merytorycznej zgodnie z którym ocenie podlegał wpływ projektu na znaczenie kultury w życiu mieszkańców i zwiększenie dostępu do wysokiej jakości oferty kulturalnej (w wyniku realizacji projektu nastąpi poprawa dostępności do kultury, projekt przyczyni się do zachowania dziedzictwa kulturowego dla przyszłych pokoleń, projekt umożliwi nowe formy uczestnictwa w kulturze, projekt dotyczy obiektu poprzemysłowego lub powojskowego o wartościach historycznych, któremu nadano nowe funkcje kulturalne). W ramach kryterium ocenie podlegał wpływ projektu na wzrost poczucia przynależności oraz identyfikacji z regionem poprzez ukazanie szerokiemu gronu adresatów wartości województwa wielkopolskiego, a także wzmacnianie aktywności kulturalnej mieszkańców województwa. Oceniane było to czy infrastruktura będąca przedmiotem projektu umożliwia organizowanie wydarzeń kulturalnych mających wpływ na rozwój kultury w regionie, przyczyniających się do wzmocnienia więzi z regionem i jego tradycjami.

Odnosząc się do oceny kryterium nr [...] zwrócić uwagę należy, że poszczególne aspekty podlegające ocenie zostały wskazane wprost w treści kryterium (poprawa dostępności do kultury dla mieszkańców, zachowanie dziedzictwa kulturowego dla przyszłych pokoleń, umożliwienie nowych form uczestnictwa w kulturze, projekt dotyczy obiektu poprzemysłowego lub powojskowego o wartościach historycznych, któremu nadano nowe funkcje kulturalne). Na podstawie informacji zawartych w dokumentacji projektowej można było dokonać oceny, czy projekt spełnia bez zastrzeżeń warunki jakimi są: zachowanie dziedzictwa kulturowego dla przyszłych pokoleń, umożliwienie nowych form uczestnictwa w kulturze. W ramach ocenianego kryterium punktacja, jak i uzasadnienia do przyznanej punktacji mogły być różne, a ocenę końcową stanowiła średnia arytmetyczna dwóch ocen (zarówno w odniesieniu do danego kryterium, jak i w odniesieniu do końcowej oceny merytorycznej).

W ocenie sądu w kryterium to było ocenne. Organ administracji był uprawniony do przyjęcia, że dokładne przeprowadzenie badania opinii wśród mieszkańców [...] oraz przedstawienie danych statystycznych nt. liczby osób odwiedzających zamek w podziale na miejsce zamieszkania było istotnym warunkiem uniknięcia wątpliwości względem danych zaprezentowanych we wniosku o dofinansowanie. Takich badań i danych nie zawarto we wniosku o dofinansowanie i powstała uzasadniona wątpliwość czy zostały w ogóle przeprowadzone. Organ miał w takim przypadku prawo uznać za niewystarczające przytoczone badania internetowe i ankiety fizyczne wśród zwiedzających. Za niewystarczający argument w ocenie organu mogło być uznane samo oświadczenie wnioskodawcy, bez przeprowadzenia badań i danych statystycznych, że projekt poprawi dostępność dla mieszkańców [...].

Skarżąca zarzuciła również naruszenie kryterium nr [...] oceny merytorycznej, w ramach którego oceniane było czy projekt wpłynie na zwiększenie atrakcyjności turystycznej i inwestycyjnej regionu. Realizacja projektu powinna przyczynić się do wzrostu atrakcyjności gospodarczej terenu. Ocenie podlegało czy realizacja projektu spowoduje i w jakim stopniu zwiększenie atrakcyjności turystycznej i inwestycyjnej regionu, wyrażonej w zwiększeniu liczby osób korzystających (widzów, słuchaczy, zwiedzających, itp.) z oferty/obiektów kultury. W wyniku przeprowadzonej oceny wniosku argumentowano, że ze względu na rozmiary inwestycji projekt nie miał wystarczającego potencjału, by znacząco wzmocnić ofertę turystyczną całego regionu. Wnioskodawca nie przedstawił wiarygodnej analizy popytu na projekt w podziale na turystów lokalnych i spoza regionu Wielkopolski. Zabrakło przedstawienia danych historycznych nt. infrastruktury turystycznej gminy i liczby turystów spoza regionu (powiatu czy też gminy) odwiedzających zamek, w którym prowadzona jest działalność hotelarska, więc są też dane nt. liczby i struktury turystów. Sam opis jakościowy o walorach turystycznych bez danych statystycznych w tych okolicznościach mógł zostać uznany za mało przekonujący. Wnioskodawca podał przyrost liczby turystów jednak nie podał żadnych danych potwierdzających wskaźnik przyrostu liczby odwiedzin zamku. W takich warunkach organ zasadnie uznał za wątpliwe, że projekt przyczyni się do zwiększenia atrakcyjności inwestycyjnej regionu poprzez napływ realnych inwestycji do regionu, co w ogóle nie zostało poruszone przez wnioskodawcę. W analizie społeczno-ekonomicznej nie przewidziano również korzyści w postaci wzrostu przedsiębiorczości i napływu inwestycji. Organ miał zatem prawo ocenić, że realizacja projektu nie będzie na tyle zauważalna w gospodarce lokalnej gminy czy powiatu, żeby odzwierciedlić się w podstawowych wskaźnikach ekonomicznych tę gminę/powiat opisujących. Z dokumentacji projektu nie wynika również, że w wyniku realizacji projektu nastąpi wzrost przychodów przedsiębiorców, czy innych podmiotów funkcjonujących w otoczeniu inwestycji.

Skarżąca zarzuciła również naruszenie kryterium nr [...] oceny merytorycznej, w ramach którego ocenie podlega, czy wnioskodawca posiada ofertę programową (w postaci strategii rozwoju instytucji lub programu działania), która w wyniku realizacji projektu zostanie poszerzona lub spowoduje zwiększenie jej atrakcyjności. W związku z tym wnioskodawca powinien był zaprezentować swoją ofertę programową w powiązaniu z realizowanym projektem, z wyszczególnieniem i uzasadnieniem podjętych działań niezbędnych do poszerzenia oferty kulturowej pociągającej za sobą zwiększenie liczby osób korzystających z instytucji kultury. Priorytetowo traktowane były projekty zapewniające wysoką jakość merytoryczną i obszerną gamę oferty kulturalnej kierowanej do szerokiego grona odbiorców. Przedstawione informacje przez wnioskodawcę w studium nt. dokumentu strategicznego dotyczyły wydarzeń kulturalnych odbywających się w zamku, ale zabrakło informacji na temat powiązania wydarzeń kulturalnych z omawianym projektem, a więc przedstawienie m.in. harmonogramu wykorzystania nowej infrastruktury w połączeniu z odbiorcami w podziale na korzystających z dwóch nowych produktów wirtualnych. Szczątkowe informacje na temat oferty programowej zostały zawarte w różnych miejscach studium wykonalności i wniosku o dofinansowanie bez dołożenia przez wnioskodawcę należytej staranności w przygotowanie spójnej i profesjonalnej oferty programowej. W takiej sytuacji organ był uprawniony do dokonania takiej oceny przedmiotowego kryterium, która nie przyznawała maksymalnej liczby punktów wobec braku możliwości stwierdzenia, że projekt jest podejmowany w ramach szerszej, realistycznej, a jednocześnie dobrze rozpoznającej potencjał miejsca, długofalowej wizji rozwoju, czyli że projekt jest etapem szerszej dobrze przemyślanej koncepcji, czy też przedsięwzięcia. W tym przypadku wnioskodawca nie wzmocnił bowiem projektu konkursowego poprzez realizację komplementarnych inwestycji w ich otoczeniu lub w gminie.

Reasumując ocena merytoryczna wniosku została przeprowadzona w sposób prawidłowy i była adekwatna do informacji, jakie zostały przedstawione w dokumentacji aplikacyjnej. Eksperci odnosząc się do regulacji zawartych w dokumentacji, w sposób właściwy uzasadnili powody, które wpłynęły na przyznanie punktacji w zakresie rozpatrywanych przez nich kryteriów. Ocenę ekspertów w tym zakresie, jak i przytoczone uzasadnienie tych ocen, należało uznać za prawidłowe i odpowiadające dyspozycjom ustawy o spójności. W szczególności zachowano zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Nie było zatem podstaw aby twierdzić, iż ocena wniosku skarżącego stowarzyszenia przeprowadzona została w sposób pomijający przyjęte w programie kryteria oceny projektów, które organ był zobowiązany uwzględniać zarówno na etapie pierwotnej, jak i ponownej oceny projektu, czy też, że przeprowadzona została w oparciu o inne, niż obowiązujące kryteria. Z przedstawionych powyżej powodów nie można podzielić zarzutów skarżącego, że ocena merytoryczna projektu została dokonana w sposób naruszający prawo.

Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 61. ust. 8 pkt.2 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 217).