Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 129/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 37 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2012 r sprawy ze skargi E. M. i M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] II. zasądza na rzecz skarżących E. M. i M. M. od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta L. z dnia [...] października 2011 r., znak: [...] nakazującą E. M. i M. M. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 6,0 x 8,0 m usytuowanego w strefie kontrolowanej gazociągu relacji P. – L. o średnicy DN 250/200 i ciśnieniu PN 5,0 MPa na działce nr [...] przy ul. A. [...] w L.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu [...] czerwca 2012 r. na wniosek K.S.G. Sp. z o.o. w T. Oddział Zakład Gazowniczy w L., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta L. (dalej PINB) przeprowadził kontrolę, podczas której ustalił, że na działce nr [...] przy ul. A. [...] w L. znajdują się usytuowane obok siebie budynki gospodarcze, jeden o wymiarach w rzucie 8,0 x 6,0 m a drugi o wymiarach w rzucie 12,0 x 6,0 m. Budynek o wymiarach 8,0 x 6,0 m oddalony jest 11,3 m od gazociągu wysokiego ciśnienia, licząc od naroża budynku do gazociągu. Współwłaściciel budynku M. M. oświadczył, że oba te obiekty wybudowane zostały w 1959 r., przed budową gazociągu wysokiego ciśnienia.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. PINB umorzył postępowanie w tej sprawie, jako bezprzedmiotowe. Stwierdził bowiem, że brak jest podstaw prawnych do podejmowania orzeczeń w stosunku do budynków, które istniały przed realizacją przedmiotowego gazociągu. Organ przywołał także § 9 ust. 6 pkt 1b aktualnie obowiązujących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, z którego wynika, że szerokość stref kontrolowanych powinna wynosić dla gazociągów wysokiego ciśnienia, o średnicy nominalnej powyżej DN 150 do DN 300 włącznie - 6 m, co wskazuje, że omawiane budynki gospodarcze znajdują się poza tą strefą.

Powyższa decyzja została uchylona, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] sierpnia 2011 r.

Rozpatrując sprawę ponownie PINB w dniu [...] września 2011 r. przeprowadził oględziny, które potwierdziły, że narożnik budynku gospodarczego (o wym. 6,00 x 12,00 i 6,00 x 8,00 m), znajduje się w odległości 11,3 m od gazociągu wysokiego ciśnienia. Zgodnie z oświadczeniem J. M., ojca M. M., budynek ten od strony podwórka wcześniej był budynkiem drewnianym, lecz z uwagi na zły stan techniczny budynku, w 1990 r. ściany i dach zostały odbudowane.

PINB uznał, że budynek o wymiarach 6,00 x 12,00 m był wybudowany przed budową gazociągu wysokiego ciśnienia. Natomiast przylegający do niego budynek o wymiarach 6,00 x 8,00 m, znajdujący się w strefie kontrolowanej gazociągu, wybudowany został, w 1990 r., po wybudowaniu gazociągu wysokiego ciśnienia.

Mając na uwadze powyższe, organ pierwszej instancji, decyzją z dnia 27 października 2011 r., wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., nakazał właścicielom, E. i M. M. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 6,00 x 8,00 m przy ul. A. [...] w L., z uwagi na usytuowanie tego budynku w strefie kontrolowanej gazociągu relacji P. – L., o średnicy DN 250/200 i ciśnieniu PN 5,0 MPa, na działce nr [...].

Z decyzją tą nie zgodzili się E. M. i M. M. W odwołaniu podnieśli, że nie tylko kwestionowany budynek, ale także przylegający do niego, nie stanowiący przedmiotu sprawy budynek gospodarczy, nie zachowuje wymaganej odległości od gazociągu, co świadczy, że przepisy nie były przestrzegane przez zakład gazowniczy.

W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowy budynek gospodarczy o wymiarach 12,00 x 6,00 m, przylegający do kwestionowanego budynku o wymiarach 6,0 x 8,0 m, w czasie projektowania gazociągu w 1966 r. był już wznoszony, że usytuowanie tego budynku było zaznaczone na mapie, na której był projektowany omawiany gazociąg oraz że jego lokalizacja w odległości 14,0 m (10,5 m od granicy działki) została zaakceptowana w pozwoleniu na budowę gazociągu. W tej sytuacji nie ma podstaw do nakazania jego rozbiórki.

Natomiast przylegający do niego budynek o wymiarach 6,00 x 8,00 m zlokalizowany w odległości 11,3 m od omawianego gazociągu wysokiego ciśnienia zrealizowany został samowolnie w 1990 r. W ocenie organu odwoławczego, w 1990 r. nie zmodernizowano starego budynku o wymiarach 12,0 x 6,0 m oddalonego od gazociągu 14,0 m, lecz wybudowano przylegający do niego nowy budynek gospodarczy o wymiarach 6,0 x 8,0 m, oddalony narożnikiem od gazociągu o 11,3 m. Budowa obiektu o wymiarach 6,0 x 8,0 m nastąpiła bez wymaganego pozwolenia na budowę, a przeprowadzenie procedury legalizacyjnej tego budynku nie jest możliwe, bowiem budynek ten znajduje się w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia, powodując zagrożenie bezpieczeństwa publicznego (pismo K. S. G. z dnia 04.05.2011 r.).

W ocenie organu odwoławczego, w postępowaniu administracyjnym dotyczącym obiektów budowlanych, zrealizowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę przed dniem 1 stycznia 1995 r. - dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, co ma miejsce w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 103 ust. 2 tej ustawy istnieje obowiązek stosowania przepisów dotychczasowych, tj. ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm.) wraz z aktami wykonawczymi do tej ustawy. W myśl art. 37 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, obiekt budowlany wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, podlega przymusowej rozbiórce gdy powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji zasadnie nakazał rozbiórkę zlokalizowanego w strefie kontrolowanej gazociągu obiektu.

W skardze na powyższą decyzję E. M. i M. M. wskazali, iż to K. S. G. lub jej poprzednik, budując gazociąg L. – P., nie przestrzegała wymaganych prawem odległości od istniejących budynków.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa. Sąd uwzględnił zatem skargę, chociaż z innych przyczyn niż wskazane w jej treści.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność wybudowania budynku gospodarczego o wymiarach 6,0 x 8,0 m usytuowanego, zdaniem organów, w strefie kontrolowanej gazociągu relacji P. – L. o średnicy DN 250/200 i ciśnieniu PN 5,0 Mpa, na działce nr [...] przy ul. A. [...] w L.

Przedmiotowy budynek został wzniesiony w 1990 r. w odległości 11,3 m od linii gazociągu wysokiego ciśnienia bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Z uwagi na to, iż przedmiotowy budynek został wybudowany przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst. jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), organy administracji prawidłowo, zgodnie z art. 103 ust. 2 tej ustawy, oparły swoje rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie na dyspozycji art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.).

Wydane w oparciu o treść ostatnio powołanego przepisu rozstrzygnięcia organów nakazujące rozbiórkę tego obiektu, jako powodującego zagrożenie bezpieczeństwa publicznego, uznać jednak należy za przedwczesne.

Art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi bowiem, iż obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

W ocenie Sądu, organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny, iż usytuowanie przedmiotowego budynku gospodarczego powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, co jest niezbędną przesłanką orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r..

W tym zakresie organy ograniczyły się jedynie do stwierdzenia, iż samo usytuowanie budynku w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia powoduje zagrożenie bezpieczeństwa publicznego, nie analizując obecnie obowiązujących przepisów dotyczących stref kontrolowanych gazociągów wysokiego ciśnienia, zawartych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 97, poz. 1055).

Z dokumentów zawartych w aktach sprawy wynika, iż gazociąg relacji P. – L. to gazociąg wysokiego ciśnienia (PN 5,0 Mpa) o średnicy DN 250/200.

Zgodnie z treścią § 9 ust. 1 pkt 4 zd. 1 powołanego rozporządzenia, w strefach kontrolowanych nie należy wznosić budynków, urządzać stałych składów i magazynów, sadzić drzew oraz nie powinna być podejmowana żadna działalność mogąca zagrozić trwałości gazociągu podczas jego eksploatacji.

Z kolei w myśl § 9 ust. 6 pkt 1 lit. b/ rozporządzenia, szerokość stref kontrolowanych, których linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, dla gazociągów podwyższonego średniego ciśnienia i gazociągów wysokiego ciśnienia, o średnicy nominalnej powyżej DN 150 do DN 300 włącznie – powinna wynosić 6 m.

Z powołanych regulacji wynika, iż skoro prawodawca ustalił strefę kontrolowaną gazociągu wysokiego ciśnienia na 6 m, wskazując, iż linia środkowa strefy pokrywa się z osią gazociągu, to tym samym uznał, iż obiekty i urządzenia znajdujące się poza tą strefą nie stanowią niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia, czy jakichkolwiek innych wartości chronionych prawem.

W świetle powyższego kluczowego znaczenia nabiera okoliczność, iż narożnik objętego nakazem rozbiórki budynku gospodarczego znajduje się w odległości 11,3 m od linii gazociągu wysokiego ciśnienia P. – L.

Wprawdzie skutki samowoli budowlanej, którą stanowiło wzniesienie tego budynku gospodarczego oceniać należy, jak wyżej wskazano, w oparciu o treść art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., jednak oceny, czy dany obiekt budowlany lub jego część powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, należy dokonywać, mając na uwadze całokształt okoliczności danej sprawy i w razie potrzeby, posiłkować się obecnie obowiązującymi przepisami prawa.

Samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą do wydania nakazu rozbiórki obiektu na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Skutkiem naruszenia tych przepisów muszą być okoliczności wymienione w tym przepisie, tj. niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wystąpienie jednego z wymienionych wyżej stanów musi być wykazane w sposób niebudzący wątpliwości. Nie wystarczy wskazanie, że wystąpiło samo zagrożenie, lecz należy je ściśle określić i podać, w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje. Zagrożenie musi być realne, a nie tylko teoretyczne (wyrok WSA w Kielcach z 8 lipca 2010 r., II SA/Ke 325/10, LEX nr 665180).

Wydając nakaz rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu, organy mają zatem obowiązek wykazać, iż na dzień orzekania istnienie tego obiektu spowoduje zagrożenia, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.

Skoro, według obecnie obwiązujących przepisów prawa, przedmiotowy budynek znajduje się poza strefą kontrolowaną gazociągu P. – L., to nie sposób zaakceptować rozstrzygnięć organów o nakazaniu rozbiórki tego obiektu tylko z powodu niezachowania odległości 15m określonej w obowiązującym w dacie jego wzniesienia rozporządzeniu Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe.

W związku z powyższym, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., Poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę ponownie, organ uwzględni wskazane wyżej uwagi i prawidłowo zastosuje przepisy prawa. W szczególności wnikliwie zbada, czy budynek gospodarczy wzniesiony samowolnie na działce nr [...] przy ul. A. [...] w L., z uwagi na swoje usytuowanie, powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia Ponownie przeprowadzone postępowanie odpowiadać powinno wymogom określonym w art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zaś uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Orzeczenie o kosztach postępowania Sąd wydał w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a.

Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji.