Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 575/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 3, art. 246 par. 1 pkt 2.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1576/12 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

I

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. objętym zażaleniem postanowieniem odmówił A. B. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek.

Stan sprawy przyjęty przez Sąd I instancji przedstawiał się następująco:

Wyrokiem z dnia 7 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę na wskazaną decyzję Urzędu Patentowego RP w przedmiocie udzielenia patentu na wynalazek.

Skarżąca wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata. Z informacji zawartych we wniosku oraz przedstawionych w związku z wezwaniem do złożenia dodatkowych oświadczeń, wynikało, że skarżąca prowadzi indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską oraz świadczy usługi lekarskie w dwóch innych gabinetach oraz w miejscach wskazanych przez pacjenta. Miesięczny dochód określiła na kwotę około 4.000 złotych, niezbędne wydatki to kwota 900 – 1.400 złotych. Wskazała ponadto, że ponosi wydatki związane z uiszczaniem składek do ZUS i składek członkowskich na rzecz Okręgowej Izby Lekarskiej w K. w kwocie 40 złotych miesięcznie oraz koszty związane z indywidualnymi wyjazdami do krajów Unii Europejskiej w wysokości 4.000 – 5.000 złotych. Oświadczyła, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie i posiada mieszkanie o pow. 48,7 m2. Skarżąca oświadczyła również, że jest w stanie uiścić 500 złotych tytułem wpisu od skargi kasacyjnej.

Sąd I instancji, w związku z zakresem, w jakim skarżąca domagała się przyznania prawa pomocy oraz niesprecyzowaniem o zwolnienie z jakich kosztów wnosi, uznał, że wniosek skarżącej obejmuje zwolnienie od kosztów w zakresie całkowitym. Przywołując przesłanki zwolnienia od kosztów osoby fizycznej określone w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), Sąd I instancji stwierdził, że przesłanki te nie zostały spełnione, gdyż skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dokonując zestawienia dochodów i wydatków, w ocenie Sądu I instancji nie można było uznać skarżącej za osobę znajdującą się w trudnej sytuacji. Posiada ona bowiem stałe źródło dochodu tak z tytułu prowadzonej prywatnej praktyki lekarskiej jak i praktyki w dwóch innych gabinetach lekarskich oraz z tytułu prowadzonego programu edukacyjnego. Jest w stanie również ponieść wydatki związane z wyjazdami do krajów wspólnoty, gdzie koszty tygodniowego pobytu oscylują w kocie 4.000 – 5.000 złotych, przy czym Sąd I instancji zauważył, że do momentu złożenia wniosku skarżąca odbyła dwa takie wyjazdy dokonując przy tym zakupu waluty o równowartości 7.500 złotych. Wobec tego nie było, zdaniem Sądu, podstaw do uznania, że skarżąca spełniała przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym oraz w zakresie częściowym.

II

Skarżąca A. B. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu I instancji podnosząc, że wnosiła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz, że jest w stanie uiścić 500 złotych za "napisanie skargi kasacyjnej przez adwokata z urzędu".

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżone postanowienie pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Sąd I instancji rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy uznał, iż obejmował on swym zakresem żądanie całkowitego zwolnienia od kosztów. Analiza wniosku jak i składanych w związku z nim kolejnych pism procesowych nie pozwala na taką ocenę. Skarżąca, bowiem wyraźnie we wniosku (formularzu FPP) zaznaczyła, iż wnosi o częściowe zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokat jak również w kolejnych pismach wskazywała, że wnosiła w takim właśnie zakresie o przyznanie jej prawa pomocy i ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata – pisma skarżącej z dnia 6 kwietnia 2013 r. i z dnia 15 lipca 2013 r.

Błędne określenie zakresu żądania udzielenia skarżącej prawa pomocy nie wpływa jednak na prawidłowość oceny Sądu I instancji, co do jej zdolności do poniesienia kosztów postępowania sądowego oraz odmowy udzielenia prawa pomocy.

Zgodnie za art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lub rzecznika patentowego. Przyznanie tego prawa następuje natomiast, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., gdy wnioskujący o udzielenie mu prawa pomocy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.

Mając na uwadze wykazaną przez skarżąca we wniosku i pismach tenże wniosek uzupełniających, sytuację rodzinną i majątkową, a w szczególności fakt, że skarżąca nie ma innych osób na utrzymaniu, nie ma bowiem zgodnie z oświadczeniem zawartym we wniosku, innych osób we wspólnym gospodarstwie domowym, posiada stałe źródło utrzymania z tytułu prowadzonej indywidualnie jak i w dwóch palcówkach opieki zdrowotnej, praktyki lekarskiej pozwalające na zaspokojenie nie tylko niezbędnych kosztów swojego utrzymania oraz kosztów związanych z aktywnością zawodową ale również na sfinansowanie indywidualnych wyjazdów do krajów Unii Europejskiej oraz okoliczność wynikającą z zestawienia kwot osiąganych przez skarżącą miesięcznie dochodów z wydatkami, wskazującą, że jest ona w stanie wygospodarować kwoty rzędu 4.000 - 5.000 złotych wraz dodatkowymi kwotami na zakup waluty w związku z wyjazdami poza obszar Polski, uznać należy, że skarżąca nie pozostaje w trudnej sytuacji materialnej bądź finansowej uniemożliwiającej jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sama zresztą skarżąca konsekwentnie podnosi, iż jest w stanie "zapłacić 500 zł za napisanie skargi kasacyjnej". Oznacza to, że co do zasady jest w stanie ponieść koszty postępowania w tej sprawie. Na obecnym etapie sprawy sprowadzają się one do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, wynoszącego 500 złotych oraz opłacenia wynagrodzenia pełnomocnika mającego ten środek odwoławczy sporządzić, co jest obiektywnie możliwe, biorąc pod uwagę zdolność skarżącej do wygospodarowania kwot związanych z wyjazdami. Za pozbawione racjonalnych podstaw uznać należy stanowisko skarżącej sprowadzające się najogólniej rzecz ujmując do stwierdzenia, że pomoc profesjonalnego pełnomocnika z urzędu jest jej niezbędna, gdyż nie będzie w stanie zapłacić 1 miliona euro adwokatowi za sporządzenie skargi kasacyjnej. Mając, bowiem na uwadze stawki minimalne określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348), w sprawach o ustalenie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji wynoszącej 600 złotych, nie jest prawdopodobne, aby pełnomocnik z wyboru zażądał za sporządzenie tego środka odwoławczego, kwoty jaką wskazuje skarżąca.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.