Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 269/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1, par. 2 pkt 1, art. 134 par. 1, art. 145, art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, ust. 2, art. 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 2, art. 38 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: Par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, par. 19 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

SENTENCJA

Sygn. akt III SA/Kr 269/12 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 stycznia 2013r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec, Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.), SO del. Janusz Bociąga, , Protokolant Renata Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013r., sprawy ze skargi M. P., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 4 stycznia 2012r. nr [...], w przedmiocie zasiłku okresowego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata B. K. - Kancelaria Adwokacka w K, Os. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł ( dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.


UZASADNIENIE

wyroku WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2013r.

W dniu 13 lipca 2011r. M. P. złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego.

Decyzją z dnia [...] 2011r. Nr [...] Wójt Gminy odmówił przyznania M. P. pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego. Zdaniem organu I instancji, materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, dotyczący sytuacji rodzinnej skarżącej, zawiera liczne niespójności między oświadczeniami składanymi w czasie wywiadu środowiskowego, a przedstawionymi w pismach składanych przez skarżącą. Organ stwierdził, że z uwagi na sprzeczność podawanych informacji, trudno jest ustalić, czy skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, czy wspólnie z konkubentem. Organ I instancji stwierdził również, iż skarżąca nie podejmuje żadnych własnych starań zmierzających do poprawy jej sytuacji życiowej, a wręcz przeciwnie – otrzymaną pomoc marnotrawi przeznaczając ją na wydatki, które nie są społecznie akceptowane i nie mogą być traktowane jako zmierzające do zaspokojenia bieżących potrzeb własnych.

Po rozpoznaniu odwołania M. P., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2011r. Nr [...] uchyliło powyższą decyzję Wójta Gminy i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium nakazało by rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji jednoznacznie ustalił, czy skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą, czy też prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z konkubentem, ponieważ takie ustalenie jest konieczne dla prawidłowego przyjęcia osiąganego dochodu oraz rzeczywistej wysokości jej potrzeb. Ponadto Kolegium stwierdziło, iż Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, powinien podjąć próbę prowadzenia z M. P. pracy socjalnej w celu rozwinięcia jej aktywności w kierunku własnych starań poprawy swojej sytuacji życiowej, a w tym zwłaszcza w kierunku poszukiwania pracy.

Decyzją z dnia [...] 2011r. Nr [...] Wójt Gminy ponownie odmówił przyznania M. P. pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego. Organ I instancji ustalił, iż M. P. utrzymuje się z gospodarstwa rolnego wielkości 12.5200 ha w tym przeliczeniowe 0.5525 hap z którego dochód wynosi 114,37 zł. M. P. ubezpiecza się w KRUS. Mieszka w domu starym, drewnianym. Zajmuje trzy pokoje, kuchnię i łazienkę. Pomieszczenia są skromnie wyposażone, czyste i zadbane. Dom znajduje się w terenie górzystym i odległym z utrudnionym dojazdem do domu. Organ I instancji nadmienił również, iż M. P. w piśmie z dnia 9 września 2011r., podała, że z posiadanego gospodarstwa rolnego uzyskuje dodatkowe dochody przewyższające wliczaną kwotę do dochodu. Organ I instancji stwierdził, iż ze złożonych przez M. P. informacji wynika, że w okresie od 01.08.2010r. do 05.08.2011r. uzyskała dodatkowy dochód w wysokości 5000 zł łącznie (1700 zł dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, 2000 zł ze sprzedaży złomu, 1000 zł ze sprzedaży drewna i 300 zł ze sprzedaży porzeczek). Organ I instancji podniósł, iż podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 9 września 2011r. oraz ze złożonego wówczas oświadczenia wynika, że w sierpniu M. P. uzyskała dodatkowo 600 zł ze sprzedaży drewna. Tym samym zdaniem organu I instancji, trudno jest ustalić stabilną sytuację finansową M. P. niezbędną do wyliczenia zasiłku okresowego.

Organ I instancji wskazał również, iż na dzień sporządzenia wywiadu środowiskowego, tj. 13 lipca 2012r. M. P. była osobą samotnie gospodarującą. Wcześniej mieszkała z konkubentem M. K., który w dniu 12 lipca 2011r. dobrowolnie opuścił dom w asyście policji z KPP z uwagi na złożone przez M. P. groźby wobec niego. Organ I instancji stwierdził, iż z pism M. P. wynika, że M. K. mieszkał z nią przez pewien czas także w późniejszych okresach. Organ I instancji podniósł, iż zgodnie z art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej, przez rodzinę rozumie się osoby spokrewnione lub nie spokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. By zatem uznać konkubinat M. P. za wspólnie prowadzony oprócz utrzymywania M. K. przez wnioskodawczynię należy, zdaniem organu, ustalić, czy wspólnie zamieszkują. Wójt Gminy stwierdził, iż pracownicy socjalni podczas licznych odwiedzin w okresie lipiec, sierpień i wrzesień 2011r. nie zastali M. K. w domu wnioskodawczyni. Dodatkowo organ wskazał, iż z pism M. P. trudno jest ustalić jakie relacje występują miedzy konkubentami, gdyż jednym razem wypowiada się o nim bardzo krytycznie, a innym razem daje do zrozumienia, że darzy go uczuciem sympatii. Z uwagi na sprzeczność podawanych informacji trudno jest jednak, zdaniem organu I instancji, ustalić czy M. P. prowadzi samotnie gospodarstwo domowe czy wspólnie z M. K.

Wójt Gminy stwierdził, iż M. P. podaje, że jest osobą zdrową, w wieku aktywności zawodowej, w związku z czym organ uważa, iż brak jest przeciwwskazań do podjęcia przez nią zatrudnienia co mogłoby poprawić jej sytuację finansową. Organ wskazał, iż podczas wywiadu środowiskowego w dniu 9 września 2011r. oraz 14 października 2011r. pracownicy socjalni podejmowali próby w celu rozwinięcia aktywności w kierunku poprawy sytuacji życiowej M. P., w tym zwłaszcza w kierunku poszukiwania pracy poprzez nakłanianie jej do zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy. Informowano ją również o szkoleniach i programach w których może uczestniczyć, w celu zwiększenia możliwości podjęcia zatrudnienia i przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Pomimo tych starań pracowników socjalnych M. P. dwukrotnie odmówiła spisania kontraktu socjalnego głównie w celu zarejestrowania się w PUP.

Wątpliwości organu I instancji wzbudziły zachowania i poczynania M. P., w związku z czym złożono propozycje rozmowy z psychologiem, jednak wnioskodawczyni nie wyraziła zgody na proponowaną formę pomocy, gdyż jak twierdzi jest osobą zdrową, nie potrzebującą tej formy wsparcia.

Wójt Gminy wyjaśnił, iż M. P. objęta była długotrwałą pomocą finansową Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. W okresie od 1 września 2010r. do 31 marca 2011r. oraz od 1 maja 2011r. do 30 czerwca 2011r., tj. okresie wspólnego zamieszkania z M. K., pobrała zasiłek okresowy w łącznej wysokości 2.345,24 zł oraz zasiłki celowe w łącznej wysokości 420 zł. Ponadto w dniu 25 lipca 2011r. otrzymała zasiłek celowy na zakup żywności. Następnie w piśmie z dnia 3 sierpnia 2011r. oświadczyła, iż: "pobrany zasiłek w dniu 25.07.2011 został przeznaczony 39 zł tytoń plus tutki i wyżywienie" dla M. K. (konkubenta). M. K. również oświadczył w dniu 26 sierpnia 2011r., iż żywność zakupioną za zasiłek celowy pobrany w dniu 25 lipca 2011r. zabrał do M. P.

Organ I instancji wskazał na treść art. 11 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego marnotrawienia przyznanych świadczeń, ich celowego niszczenia lub korzystania w sposób niezgodny z przeznaczeniem bądź marnotrawienia własnych zasobów finansowych może nastąpić ograniczenie świadczeń, odmowa ich przyznania albo przyznanie pomocy w formie świadczenie niepieniężnego. Wójt Gminy stwierdził, iż M. P. po otrzymaniu pomocy celowej na zakup żywności przyznanej z uwagi na przedstawioną trudną sytuację finansową, rozdysponowała w części, w sposób niezgodny z przeznaczeniem, na wydatki, które nie są społecznie akceptowane i nie mogą być traktowane jako zmierzające do zaspokojenia bieżących potrzeb własnych. Dodatkowo organ I instancji powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 lutego 2010r., sygn. akt II SA/Lu 20/10): "Przyznanie zasiłku okresowego nie jest pozostawione uznaniu organu administracji, a jest uzależnione od dwóch przesłanek: od tego czy wnioskodawca jest osobą dotkniętą długotrwałą chorobą, niepełnoprawnością, bezrobociem albo czy znajduje się w sytuacji uzasadniającej utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego oraz od tego czy nie przekracza on właściwego dla niego ustawowego kryterium dochodowego". Wójt Gminy podkreślił, że wyżej wymienione przesłanki w sytuacji M. P. nie zostały spełnione, w związku z czym taki rodzaj świadczenia z pomocy społecznej nie może być przyznany.

Od powyższej decyzji Wójta Gminy M. P. wniosła odwołanie, w którym na wstępie nadmieniła, że w przedmiotowej sprawie była już wydana przez organ I instancji decyzja z dnia [...] 2011r., którą ona zaskarżyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a następnie na decyzję tegoż Kolegium znak: [...] z dnia [...] 2011r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Twierdzi, że jej roszczenia zostały w pełni przedstawione w odwołaniu skierowanym do SKO, jak również w skardze wniesionej do WSA w Krakowie. W dalszej części swojego odwołania M. P. domagała się wyrównania tych świadczeń, które były jej należne ze względu na to, że na jej utrzymaniu do 5 sierpnia 2011r. pozostawał chory, bezrobotny bez prawa do zasiłku, były konkubent M. K. Odwołująca się podniosła, iż przyjaciel jej powiedział, że ona mogła nie spełniać przesłanek do otrzymania pomocy, ale spełniał je konkubent, z którym do dnia 5 sierpnia 2011r. prowadziła wspólne gospodarstwo domowe. Następnie M. P. wypowiedziała się negatywnie o rodzinie K. i zaznaczyła, że jej znajomość z M. K. została definitywnie zakończona. Na koniec opisuje niegodziwe postępowanie byłego konkubenta wobec jej osoby i informuje, że w grudniu 2011r. ma on ubezpieczyć się w KRUS-ie u swojego brata lub następnej kochanki.

Decyzją z dnia 4 stycznia 2012r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 3 ust. 3, art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. nr 175, poz.1362 z późn. zm.) oraz § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. nr 127, poz.1055), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2011r. Nr [...].

Kolegium wskazało, iż M. P. mieszka w starym drewnianym domu, w którym zajmuje trzy pokoje, kuchnię i łazienkę. Utrzymuje się z gospodarstwa rolnego o pow. 0,5525 ha przel. z którego dochód wynosi 114,37 zł. Jest ubezpieczona w KRUS. Kolegium stwierdziło również, iż w niektórych okresach w domu M. P. zamieszkiwał jej konkubent M. K., lecz jak wynika z jej informacji, obecnie już u niej nie mieszka, a więc jest ona teraz osobą samotnie gospodarującą. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zweryfikowane kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, odpowiada kwocie 477 zł, a zatem dochód M. P. jest znacznie niższy od ustawowego kryterium dochodowego. W związku z tym organ II instancji stwierdził, iż, jeżeli przyjmuje się, że jest ona osobą samotnie gospodarującą, to w świetle wyżej wskazanego przepisu, przysługuje jej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Kolegium zaznaczyło, iż organ I instancji odmówił przyznania M. P. zasiłku okresowego, ponieważ wziął pod uwagę okoliczności przytoczone w uzasadnieniu jego decyzji, jak również fakt, iż nie spełnia ona wszystkie przesłanki określone w art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, warunkujące prawo do tego świadczenia. Zgodnie bowiem z tym przepisem, zasiłek okresowy przysługuje osobie samotnie gospodarującej, w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

Kolegium podniosło, iż M. P. od 12 lipca 2011r. jest osobą samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe. Jednakże nie jest ona dotknięta długotrwałą chorobą lub niepełnosprawnością, ani też nie występuje w jej sytuacji możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Nie można też uznać ją za osobę bezrobotną, ponieważ świadomie odmawia zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba poszukująca pracy twierdząc, że posiada własne gospodarstwo rolne nabyte po rodzicach, na którym pracuje i z tego tytułu ubezpiecza się w KRUS. Kolegium zauważyło również, iż w piśmie z dnia 9 września 2011r. M. P. podała, że z posiadanego gospodarstwa rolnego uzyskuje dodatkowe dochody, przewyższające kwotę którą przyjęto jako jej dochód, a ponadto że w okresie od 1 sierpnia 2010r. do 5 sierpnia 2011r. uzyskała dodatkowy dochód w wysokości 5.000 zł łącznie, a to z tytułu dopłaty Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – 1.700 zł, ze sprzedaży złomu – 2.000 zł, ze sprzedaży drewna – 1.000 zł i ze sprzedaży porzeczek – 300 zł. Poza tym oświadczyła, że w sierpniu ze sprzedaży drewna uzyskała dodatkowo kwotę 600 zł.

Kolegium uznało jednak, że nawet gdyby pominąć podane wyżej kwoty i przyjąć tylko wartość dochodu z gospodarstwa rolnego w kwocie 114,37 zł, to M. P. spełniała tylko jeden warunek do przyznania jej zasiłku okresowego, a mianowicie ten, iż jej dochód był niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zdaniem organu odwoławczego, jest to warunek konieczny, ale nie wystarczający, ponieważ w art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, są jeszcze wymienione alternatywnie inne konieczne warunki, lecz M. P. żadnego z nich nie spełnia. Wobec tego Kolegium uznało, M. P. nie przysługuje zasiłek okresowy.

Organ II instancji stwierdził, iż w swoim odwołaniu M. P. domagała się wyrównania tych świadczeń, które jak twierdzi, były jej należne ze względu na to, że na jej utrzymaniu do 5 sierpnia 2011r. pozostawał chory, bezrobotny bez prawa do zasiłku, były konkubent M. K. W związku z tym Kolegium zwróciło uwagę, że odwołanie to zostało przez nią wniesione od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2011r. Nr [...], która to decyzja została wydana na skutek złożonego przez nią wniosku o pomoc w dniu 13 lipca 2011r. We wniosku tym M. P. wyraźnie zaznaczyła, że od 12 lipca 2011r. jest osobą prowadzącą samotnie gospodarstwo domowe, a zatem w dniu złożenia tego wniosku, była ona już osobą samotnie gospodarującą i dlatego organ I instancji nie mógł brać pod uwagę, iż w okresie poprzedzającym złożenie przedmiotowego wniosku, rzekomo na jej utrzymaniu pozostawał M. K. Ponadto we wniosku tym nic nie wspominała o utrzymywaniu M. K. i należnych jej z tego tytułu świadczeń.

W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. P. wniosła o jej uchylenie. Skarżąca podtrzymała podniesione już wcześniej w odwołaniu żądanie wyrównania świadczeń, które jej się należały w związku z utrzymywaniem chorego i bezrobotnego byłego konkubenta. Skarżąca stwierdziła, iż mogła nie spełniać wymogów przyznania zasiłku okresowego wymienionych w art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, ale spełniał je jej były konkubent i dlatego zasiłek okresowy jej się należy. Skarżąca wyjaśniła również, iż nie zarejestrowała się w Urzędzie Pracy, gdyż posiada gospodarstwo rolne i jest w stanie się z niego utrzymać. W dalszej części skargi skarżąca opisała swoje relacje z M. K.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia 14 marca 2012r. skarżąca wniosła o uchylenie zarówno decyzji organu II instancji, jak i decyzji organu I instancji. Organom obu instancji skarżąca zarzuciła obrazę przepisów postępowania poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów bez ich wszechstronnego rozważenia oraz znęcanie się nad nią psychicznie i fizycznie.

Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2012r., sygn. akt III SA/Kr 1431/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2011r. Nr [...], którą uchylono decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2011r. Nr [...] i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Sąd uznał, iż organ II instancji prawidłowo ustalił, że zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie organu I instancji miało ustalenie stanu faktycznego sprawy, a mianowicie czy skarżąca w momencie składania wniosku była osobą samotnie gospodarującą, czy też zamieszkiwała i gospodarowała wspólnie z konkubentem. Z akt sprawy nie wynikało bowiem jakie są rzeczywiste potrzeby skarżącej ani nie zostało udokumentowane z jakiego źródła skarżąca uzyskiwała dochód w wysokości 114,37 zł. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie jednoznacznych ustaleń w powyższych kwestiach, a w związku z tym zaistniały podstawy do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji celem jej wyjaśnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Na podstawie powyższych kryteriów należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z zgodnie z prawem.

Zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, w tym zasiłku okresowego, zostały określone w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. nr 175, poz. 1362 z późn. zm.). Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł.

Z treści art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynika zatem, że warunkiem przyznania świadczenia w formie zasiłku okresowego jest spełnienie przez beneficjenta kryterium dochodowego, a także wymogu szczególnych okoliczności uzasadniających przyznanie tegoż świadczenia, a wymienionych przykładowo w tym przepisie m.in. długotrwała choroba, niepełnosprawność, bezrobocie.

Z akt sprawy wynika, iż skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą. Wprawdzie z akt sprawy wynika, że ze skarżącą czasami mieszka M. K., ale trudno to nazwać prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego skoro M. K. odchodzi od skarżącej, potem do niej wraca i znowu odchodzi, a ponadto skarżąca oskarża go, iż zamierzał ją zamordować. Poza tym w piśmie z dnia 14 marca 2012r. skarżąca sama pisze o M. K. jako o "byłym konkubencie". Należy zatem uznać, iż organy administracyjne prawidłowo ustaliły, iż skarżąca samotnie prowadzi gospodarstwo domowe.

Jak to już wyżej zostało stwierdzone, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł. Organy administracyjne ustaliły, iż skarżąca uzyskuje dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 114,37 zł. Wprawdzie z decyzji organu I instancji wynika, że w okresie od 01.08.2010r. do 05.08.2011r. uzyskała dodatkowy dochód w wysokości 5000 zł łącznie (1700 zł dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, 2000 zł ze sprzedaży złomu, 1000 zł ze sprzedaży drewna i 300 zł ze sprzedaży porzeczek) oraz 600 zł w sierpniu 2011r. ze sprzedaży drewna, jednak dochody te nie mają charakteru stałego i nie pozwalają na jednoznaczne przyjęcie, że dochód skarżącej w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie zasiłku okresowego (tj. w czerwcu 2011r.) przekraczał kwotę 477 zł. Należy zatem przyjąć, iż skarżąca spełnia kryterium dochodowe uprawniające ją do otrzymania zasiłku.

Skarżąca nie spełnia natomiast wymogu szczególnych okoliczności uzasadniających przyznanie tegoż świadczenia, a wymienionych przykładowo w tym przepisie m.in. długotrwała choroba, niepełnosprawność, bezrobocie. Skarżąca jest osobą w średnim wieku, nie skarży się na żadne problemy zdrowotne i nie leczy się specjalistycznie. Nie jest też osobą niepełnosprawną. Skarżąca odmówiła zarejestrowania się w urzędzie pracy, gdyż woli pracować w swoim gospodarstwie rolnym. Nie zachodzą również inne okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie jej zasiłku okresowego.

Sąd zwraca również uwagę, iż w świetle przepisów art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 4 ustawy o pomocy społecznej, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości przez wspieranie tych osób w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zarazem pomoc społeczna winna zapobiegać trudnym sytuacjom życiowym przez działania w celu usamodzielnienia życiowego osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Przepisy te wyrażają zasadę pomocniczości, inaczej rzecz ujmując zasadę subsydiarności pomocy społecznej. Wynika z niej zakaz wyręczania jednostki z zadań, które może ona zrealizować samodzielnie, zaś pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna.

Ustawa o pomocy społecznej, określając uprawnienia osób do otrzymania świadczeń pomocowych jednocześnie wskazuje okoliczności stanowiące podstawę odmowy przyznania świadczeń przez organy pomocowe. I tak, w art. 4 nakłada na osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej obowiązek współdziałania z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Spełnienie przewidzianego art. 4 obowiązku współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej ma o tyle doniosłość prawną, że w myśl przepisu art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Z powyższych regulacji wynika zatem, że celem pomocy społecznej nie jest obowiązek zaspakajania wszystkich potrzeb lecz tylko tych, które zaliczyć można do niezbędnych dla życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Nadto, krąg uprawnionych wyznaczony jest przez krąg tych osób, które chcą współdziałać z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.

Z akt sprawy wynika natomiast, iż skarżąca nie chce współpracować z pracownikami socjalnymi w poprawieniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Skarżąca odmówiła zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy, gdyż jak stwierdziła w skardze "Zarejestrowanie w UP moje jest zbędne iż mam gospodarstwo rolne, i mam w czym pracować, i to gospodarstwo jest wstanie mnie utrzymać". Odmówiła również zawarcia kontraktu socjalnego. Postawa skarżącej wskazuje, iż nie zamierza ona podejmować działań mogących poprawić jej sytuację życiową, a zamiast tego oczekuje pomocy ze strony organów pomocy społecznej.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, iż skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).