Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 19/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie WSA Mariusz Kotulski Renata Czeluśniak / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2012 r. sprawy ze skargi Zespołu Elektrowni [...] SA z siedzibą w N. na decyzję Wojewody z dnia 26 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 9 marca 2011 r. znak: [...] Starosta N. na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 139, art. 140 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4, art. 142 ust. 1, art. 216 ust.1, art. 217 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 - tekst jedn. z późn. zm.) oraz art. 104 kpa po rozpatrzeniu wniosku Z.W. oraz M.K. o zwrot nieruchomości położonej w C. orzekł:

1. o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działki ewid. nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,5900 ha - położonej w C. , objętej KW nr [...] , gdzie jako właściciel figuruje Skarb Państwa na rzecz M.K. ,

2. o ustaleniu zwaloryzowanej należności tytułem zwrotu odszkodowania za wywłaszczenie opisanej w pkt 1 nieruchomości w wysokości 20 637 zł

3. o zobowiązaniu M.K. do zwrotu wyżej ustalonego odszkodowania.

W uzasadnieniu podniesiono, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 1997 r. Z.W. oraz M.K. wniosły o zwrot nieruchomości położonej w C. oznaczonej w ewidencji gruntów m.in. jako działki ewid. nr nr [...] nabytych imieniem Skarbu Państwa przez Okręgową Dyrekcję Gospodarki Wodnej w K. umową sprzedaży Rep. [...] z daty 23.06.1983 r. Organ ustalił m.in., iż przedmiotowe działki przeznaczone zostały pod zbiornik wodny, zgodnie z decyzją o zatwierdzeniu planu realizacyjnego inwestycji wydaną przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Targu z dnia 16 czerwca 1973 roku, nr [...] . Ponadto ustalono, iż nieruchomość obejmująca m.in. działki ewid. nr nr [...] została wykupiona wraz z całym kompleksem gruntów położonych w C. , gdyż znaczna ich część leży w terenie osuwiskowym lub predysponowanym do powstania osuwisk. Powyższych ustaleń dokonał Wojewoda na podstawie dokumentacji dostarczonej przez Okręgową Dyrekcje Gospodarki Wodnej w K. p.n. "Modele prognostyczne stateczności zboczy i intensywności abrazji dla Zespołu Zbiorników Wodnych [...] ". Jednakże w oparciu o przedłożoną dokumentacją organ ustalił, iż tereny osuwiskowe położone są poniżej rzędnej 550 m n.p.m. w bezpośrednim sąsiedztwie linii brzegowej zbiornika wodnego. Natomiast działki nr nr [...] położone są powyżej tej rzędnej w związku z tym nie stanowią terenu osuwiskowego. Organ zasięgnął opinii biegłych w kwestiach dotyczących zagrożenia osuwiskowego oraz usytuowania przedmiotowych działek w stosunku do granicy wywłaszczenia jak i w stosunku do linii maksymalnego poziomu piętrzenia wody w zbiorniku.

W toku prowadzonego postępowania aktem notarialnym z dnia [...] 1997 roku, Rep. [...] została zawiązana jednoosobowa Spółka Akcyjna Skarbu Państwa o nazwie Zespół Zbiorników Wodnych [...] ( skrót: ....S.A.). Następnie aneksem do w/w umowy z dnia 10 grudnia 1997 roku, Rep. [...] określono aport rzeczowy stanowiący własność Skarbu Państwa, w skład którego wchodziły nieruchomości, ruchomości i inne prawa majątkowe (m.in. działki ewid. nr....). Wobec powyższego uznano, że Spółka Akcyjna o nazwie Zespół Zbiorników Wodnych [...] stała się stroną niniejszego postępowania. Przedstawiciel ZZW [...] S.A., zobowiązał się do zasięgnięcia opinii technicznej kontroli obiektów co do zagrożenia osuwiskowego przedmiotowego terenu, a w dniu 28.05.2001r. dostarczył opinię biegłego mgr inż. J.M. z [...] dotyczącą oceny stateczności lewego brzegu zbiornika niedzickiego na odcinku pomiędzy ujściem potoku [...] i wzgórzem [...]. Według tej opinii pomiary geodezyjne reperów ziemnych zainstalowanych na zboczu powyżej maksymalnego poziomu piętrzenia wody w zbiorniku wykazują systematyczny ruch zbocza, z uwagi na co, zdaniem Zespołu Zbiorników Wodnych, niezbędnym jest, aby ww. tereny pozostały w czaszy zbiornika.

W celu ustalenia położenia przedmiotowych działek w stosunku do granicy wywłaszczenia jak również w odniesieniu do maksymalnego poziomu piętrzenia wody w zbiorniku, zlecono biegłemu mgr inż. M.W. , sporządzenie stosownej opinii. Zgodnie z powyższą opinią działki ewidencyjne nr nr [...] w całości leżą powyżej rzędnej 534,5 m n.p.m.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ z uwagi na brak planu realizacyjnego postanowił oprzeć się na przedłożonej przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. poświadczonej za zgodność oryginałem kopii ogólnego planu zagospodarowania terenu inwestycji Zespołu Zbiorników [...] i [...] jako jedynym dokumencie, na podstawie którego można ustalić, co miało być zrealizowane na przedmiotowym terenie. Ustalił, że teren obejmujący przedmiotowe działki (....), częstokroć w literaturze i dokumentacji dotyczącej Zbiornika Wodnego [...] określany jest jako tzw. "[...] ". Obejmuje on obszar położony na lewym brzegu Zbiornika Wodnego, pomiędzy wzgórzem zamkowym w C. a ujściem potoku [...] . W obrębie działek nr nr [...] znajdowały się niegdyś zabudowania mieszkalne i gospodarcze F.W. i Z.W. , stanowiące jedno z ośmiu gospodarstw osiedla rolniczego, zwanego [...] a zlokalizowanego wzdłuż górnego odcinka drogi lokalnej, łączącej centrum wsi [...] z [...] . Opierając się na posiadanej dokumentacji "Ogólny plan zagospodarowania terenów inwestycji wykonany przez [...] - Centralne Biuro Studiów i Projektów Budownictwa Wodnego w K. , ustalono, iż w obrębie przedmiotowych działek plan realizacyjny przewidywał działania mające na celu zabezpieczenie m.in. zamku w C. przed osuwiskami wzgórza mogącymi zagrozić cennym obiektom zabytkowym. Ponadto na obrzeżach zbiornika zaprojektowano zabudowę roślinną brzegów zbiornika". RZGW w K. w piśmie z dnia 11.03.2003 r., Znak: [...] wyjaśnił, iż przewidziane w ogólnym planie zagospodarowania inwestycji zabezpieczenia zastąpiono rozwiązaniem zawartym w koncepcji z 1991 r. polegającym na wykonaniu nasypu dociążającego osuwisko wraz z uformowaniem. Wykonano pryzmę żwirowo- kamienną usypaną do rzędnej minimalnego piętrzenia zbiornika oraz ubezpieczenia powierzchniowe w formie narzutu i koszy siatkowo- kamiennych powyżej tego poziomu. Roboty te wykonano w latach 1993-1995. Natomiast wzmocnienie konstrukcji murów zamku oraz podbudowa fundamentów była wykonana przez jego gospodarzy, tj. Kierownictwo Zamku [...] [...] oraz Dyrekcję [...] Parku Narodowego, ze środków przekazanych przez inwestora zbiornika wodnego. Brzeg zbiornika na odcinku między zatoką [...] a wzgórzem zamku [...] został obsadzony roślinnością o formach krzewiastych. Zabudowa roślinna została zlokalizowana od rzędnej 529,0 m npm /NPP/ ponad rzędną 534,50m npm /Max.P.P./ nie przekraczając granicy wywłaszczeń. Teren między wzgórzem zamkowym, a ujściem Potoku [...] będący terenem potencjalnego osuwiska nie został zabezpieczony. Na tym terenie praktycznie nie da się wykonać skutecznych zabezpieczeń (ich koszt przekroczyłby wielokrotnie wartość terenu). Dlatego też inwestor budowy ZZW [...] ., wykupił ten teren wraz z zabudowaniami, które następnie zostały rozebrane.

W celu ustalenia stanu faktycznego, w tym pod kątem realizacji celu wywłaszczenia na przedmiotowych działkach, wielokrotnie przeprowadzano wizje w terenie i oględziny z udziałem zainteresowanych stron. W trakcie przeprowadzonych wizji ustalono, iż działki te są niezagospodarowane, znajdują się na nich nieliczne drzewa i pozostałości po zabudowaniach. Nie stwierdzono działań, czy też śladów działań mogących świadczyć o wykonanych czynnościach związanych z zabezpieczeniem terenu przed potencjalnym osuwiskiem. Opinie geologiczne w kwestiach osuwiskowości przedmiotowych działek są rozbieżne. Podczas przeprowadzonych wizji terenowych przedstawiciele Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. oraz ZZW [...] S.A., każdorazowo przedstawiali argument, iż przedmiotowe działki zostały wywłaszczone ze względu na występujące w tym rejonie zagrożenie osuwiskowe, natomiast wnioskująca podnosiła, iż teren osuwiskowy nie obejmuje swym zasięgiem działek ewid. nr nr [...] .

Organ na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalił, że cel wywłaszczenia określony w decyzji wywłaszczeniowej (Akt Not......), ogólnie jako "pod zbiornik wodny" w powyższym przypadku dotyczył wywłaszczenia ze względu na racjonalną gospodarkę wodną wokół zbiornika, tj. w związku z istniejącym na tym terenie zagrożeniem osuwiskowym. Powyższe ustalenia potwierdza stanowisko RZGW w K. przedstawione w piśmie z dn. [...] .2003r. " Teren między wzgórzem zamkowym, a ujściem Potoku [...] będący terenem potencjalnego osuwiska nie został zabezpieczony. Na tym terenie praktycznie nie da się wykonać skutecznych zabezpieczeń (ich koszt przekroczyłby wielokrotnie wartość terenu). Dlatego też inwestor budowy Zespołu Zbiorników Wodnych [...] wykupił ten teren wraz z zabudowaniami, które następnie zostały rozebrane". Zatem po wywłaszczeniu odstąpiono od realizacji na przedmiotowych działkach celu wywłaszczenia, jakim było zabezpieczenie terenu przed potencjalnym osuwiskiem. Ponadto przeprowadzone badania geologiczne oraz analiza istniejących materiałów archiwalnych nie potwierdziły faktu istnienia w obrębie przedmiotowych działek osuwiska strukturalnego, a systematyczne obserwacje aparatury kontrolno - pomiarowej (reperów) nie wykazały występowania od ponad dziesięciu lat jakichkolwiek zjawisk osuwiskowych na przedmiotowej nieruchomości. Przyjęto zatem, że nieruchomość stała się zbędna na cel na jaki została wywłaszczona w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i powinna być zwrócona, albowiem samo wykupienie terenu w związku z potencjalnym zagrożeniem osuwiskowym nie może być równoznaczne z realizacją celu wywłaszczenia. Wykupienie powyższego terenu miało dopiero umożliwić wykonanie stosownych zabezpieczeń przed osuwiskami, jednakże RZGW i ZZW [...] . nie udowodniły, iż w ciągu 7 lat od dnia wykupu rozpoczęły jakiekolwiek prace na przedmiotowych działkach, bądź w ciągu 10 lat zakończyły na nich realizację celu wywłaszczenia.

W toku kolejnego ponownego rozpatrzenia sprawy, pozyskano opinie biegłego geodety W.Z. , na podstawie której ustalono m.in., iż na obszarze działek nr nr [...] , plan nie przewidywał żadnych obiektów związanych z powstaniem oraz funkcjonowaniem zbiornika wodnego. Przedmiotowe działki położone są powyżej rzędnej maksymalnego piętrzenia wody (534.5 m n.p.m.), a na ich obszarze nie przewidziano umiejscowienia jakichkolwiek obiektów związanych z budową zbiornika jak również zabezpieczeniem tego terenu przed potencjalnym osuwiskiem. Uznano, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w toku ponownego rozpatrzenia sprawy potwierdziło wcześniejsze ustalenia w przedmiocie ustalenia zbędności działek ewid. nr nr [...] stosownie do przepisu art. 136 ust. 3 i 137 ust. 1 ustawy.

Odwołanie od decyzji Starosty N. z 9 marca 2011 r. nr [...] wniósł Zespół Elektrowni Wodnych [...] S.A. w N.

Decyzją nr [...] z dnia 16 października 2011 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) oraz art. 138 § 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podniósł, że w toku postępowania odwoławczego powziął wątpliwości co do charakteru, w jakim występuje Zespół Elektrowni Wodnych [...] S.A. w niniejszym postępowaniu. Organ I instancji, w uzasadnieniu swojej decyzji z 9 marca 2011 r. nr [...] wskazał, iż do eksploatacji Zespołu Zbiorników Wodnych [...] - aktem notarialnym z [...] 1997 r. Rep. A Nr [...] - powołana została jednoosobowa spółka akcyjna o nazwie Zespół Zbiorników Wodnych [...] (Elektrownia ....S.A.), aneksem do w/w umowy zawartym w formie aktu notarialnego z [...] 1997 r. Rep. [...] określono aport rzeczowy stanowiący własność Skarbu Państwa, w skład którego wchodziły nieruchomości, ruchomości i inne prawa majątkowe wymienione w "Wykazie składników majątku stanowiących własność Skarbu Państwa wnoszonego do spółki akcyjnej" (m.in. działki nr ....pół. w .....), a protokołem Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia (akt notarialny Rep. ....z 30 czerwca 2004 r.) zmieniono nazwę spółki na "Zespół Elektrowni Wodnych [...] Spółka Akcyjna", ale - jak podkreślił Starosta [...] w pismach kierowanych do [...] S.A.- powołane powyżej akty notarialne nie były umowami przenoszącymi własność nieruchomości na rzecz spółki. Akt Zawiązania Spółki i Statut Jednoosobowej Spółki Skarbu Państwa z 24 listopada 1997 r. Rep. [...] zawiera jedynie "Wykaz składników majątku wnoszonych aportem do Spółki Akcyjnej", bez określenia numerów działek ewidencyjnych lub ksiąg wieczystych, a Aneks do Aktu Zawiązania Spółki i Statutu Jednoosobowej Spółki Skarbu Państwa z 10 grudnia 1997 r. Rep. [...] określa nieruchomości mające być przedmiotem aportu poprzez podanie numerów opracowań geodezyjnych, sporządzonych przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno - Kartograficzne w K. Spółkę z o.o., zawierających wykazy działek. Natomiast w piśmie Ministerstwa Skarbu Państwa z 22 października 2008 r. potwierdzono fakt, że zobowiązania wynikające ze Statutu Spółki, dotyczące przekazywania nieruchomości na jej rzecz zostaną zrealizowane po dokonaniu niezbędnych formalności. W aktach sprawy organu I instancji brak jednak jakichkolwiek dokumentów, potwierdzających ewentualną realizację zobowiązań dotyczących przekazywania nieruchomości na rzecz Zespołu Elektrowni Wodnych [...] S.A. W celu zatem ustalenia, czy [...] S.A. obecnie legitymuje się przymiotem strony w niniejszym postępowaniu, organ odwoławczy przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające. Pismem z 15 września 2011 r. nr [...] zwrócono się do Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Starostwa N. o udzielenie wyjaśnień, czy osobom trzecim, w tym Zespołowi Elektrowni Wodnych [...] S.A. oraz Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w K. przysługują prawa rzeczowe bądź obligacyjne (najem, dzierżawa, użyczenie) do działek nr nr [...] w C. oraz o przesłanie dokumentów potwierdzających powyższe ustalenia. W odpowiedzi na powyższe Starosta [...] - reprezentujący Skarb Państwa (właściciela nieruchomości) - w piśmie z 20 września 2011 r. nr [...] wskazał, że w odniesieniu do nieruchomości położonej w C. , oznaczonej jako działki ewid. nr nr [...] została wydana w dniu 14.12.2009 r. decyzja Starosty N. o wygaszeniu trwałego zarządu Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. W odniesieniu do ww. działek Starosta N. reprezentujący Skarb Państwa nie zawierał umów najmu, dzierżawy lub użyczenia. (...) Pismem z 12.05.2009 r. wystąpiono do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej u K. z zapytaniem, czy były zawierane z Zespołem Elektrowni Wodnych [...] S.A. umowy dotyczące przekazania lub dysponowania nieruchomościami objętymi wnioskami o wygaszenie trwałego zarządu. W piśmie z dnia [...] 2009 r. uzyskano odpowiedź, że nie zawierano żadnych umów. Wystąpiono także do Zespołu Elektrowni Wodnych [...] S.A. (pismo z dnia 12.05.2009 r.) z prośbą o udzielenie informacji, na jakiej podstawie spółka włada tymi nieruchomościami. Pismo to zostało bez odpowiedzi. Jednocześnie Starosta [...] naliczył spółce opłaty z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości Skarbu Państwa, o czym poinformowano Wojewodę [...] pismami z dnia 22.02.2011 r. oraz z dnia 20.06.2011 r. Na potwierdzenie przytoczonych powyżej okoliczności Starosta [...] załączył kopie wskazanych wyżej pism. Ponadto podczas przesłuchania świadka, które odbyło się [...] 2011 r. pełnomocnik ZEW [...] S.A. L.O. wyjaśnił, iż "ZEW [...] w stosunku do przedmiotowych działek wykonuje prawa posiadacza samoistnego w dobrej wierze, a wynika to z zobowiązania zawartego w Statucie Spółki organu założycielskiego czyli Ministra Skarbu Państwa do przeniesienia na rzecz Spółki prawa własności do przedmiotowych działek w związku z objęciem akcji Spółki przez Skarb Państwa i pokrycia ich tzw. aportem. Aktualnie w związku z prowadzonym procesem prywatyzacji Spółki trwa proces "wygaszania" praw trwałego zarządu RZGW w celu przeniesienia prawa własności działek na rzecz Spółki. W chwili obecnej brak jest dokumentu, na podstawie którego Spółka posiada prawa rzeczowe lub obligacyjne do działek [...] i [...] . Spółka natomiast ma roszczenie do Ministra Skarbu Państwa o przeniesienie prawa własności ze Skarbu Państwa na rzecz Spółki. Minister Skarbu Państwa podtrzymał wolę przeniesienia prawa własności na rzecz Spółki m.in. do przedmiotowych działek i stanowisko takie zawarł w piśmie do Starosty N. w 2009 r. Dodatkowo na podstawie analizy treści księgi wieczystej nr [...] w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych oraz odpisu tej księgi w wersji tradycyjnej papierowej ustalono, iż aktualnie działki nr [...] i [...] w C. stanowią własność Skarbu Państwa (Starosty N.). W treści powyższej księgi nie zostało ujawnione jakiekolwiek prawo rzeczowe w stosunku do przedmiotowej nieruchomości przysługujące Zespołowi Elektrowni Wodnych [...] S.A.

Wobec wskazanych okoliczności, Wojewoda podniósł, że w pierwszej kolejności na uwagę zasługują regulacje kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące dopuszczalności wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej. Przepis art. 127 § 1 kpa przyznaje uprawnienie do złożenia odwołania od orzeczeń organu I instancji tylko stronie w rozumieniu art. 28 kpa, a więc osobie, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub gdy żąda ona od organu czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z utrwalonymi w tej materii poglądami doktryny postępowania administracyjnego, uprawnienie do złożenia odwołania przysługuje także podmiotowi niebędącemu stroną, którego interes prawny w obaleniu decyzji organu I instancji wynika z przekonania podmiotu, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków. Dla skutecznego wniesienia odwołania wystarczające jest bowiem przyjęcie tzw. subiektywnej koncepcji legitymacji procesowej strony. Skuteczne jest zatem odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków, a w związku z tym ma interes w zakwestionowaniu tego rozstrzygnięcia. Twierdzenie takie poddawane jest jednak weryfikacji przez organ odwoławczy, na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego, w oparciu o dowody zebrane przez organ pierwszej instancji, z ewentualnym ich uzupełnieniem przez organ odwoławczy. Jeżeli nie zostanie ono pozytywnie zweryfikowane, to organ II instancji zobowiązany jest wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. "Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa" (tak w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 1999 r. OPS 16/98 ). Interes prawny, określony w art. 28 kpa, ma charakter materialno-prawny, czyli jest oparty na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie istnieje norma prawna, przewidująca w określonym stanie faktycznym i prawnym, w odniesieniu do konkretnego podmiotu, wydanie określonej decyzji. Oznacza to, że musi istnieć norma prawa materialnego, przewidująca możliwość wydania decyzji w postępowaniu administracyjnym w prawie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. W obecnym stanie prawnym instytucję zwrotu wywłaszczonych nieruchomości regulują przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W myśl przepisu art. 136 ust. 3 tej regulacji oraz ukształtowanej w nim konstrukcji sprawy administracyjnej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, stroną tego postępowania jest z jednej strony poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobiercy, a z drugiej aktualny, w momencie orzekania o zwrocie nieruchomości, jej właściciel. W orzecznictwie i literaturze (por. T. Woś Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości, Warszawa 2010 r.) przyjmuje się, że uprawnienia strony w takim postępowaniu przysługują również podmiotom, którym do nieruchomości wywłaszczonej przysługuje prawo użytkowania wieczystego oraz w związku z postanowieniami art. 138 ustawy o gospodarce nieruchomościami: zarządcy nieruchomości, jej użytkownikowi, najemcy, dzierżawcy oraz osobie korzystającej z nieruchomości na podstawie umowy użyczenia (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2002 r. Sygn. akt II SA/Kr 1498/00, niepubl.), a więc podmiotom, którym do konkretnej nieruchomości przysługuje tytuł prawny wynikający ze stosunków prawno - rzeczowych lub obligacyjnych. Tymczasem w opinii Wojewody [...] , Zespół Elektrowni Wodnych [...] S.A. nie legitymuje się w stosunku do działek nr nr [...] położonych w C. , objętych księgą wieczystą nr [...] , gdzie jako właściciel figuruje Skarb Państwa, żadnym tytułem prawnym, co w konsekwencji pozbawia ZEW [...] S.A. przymiotu strony w/w postępowania dotyczącego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a tym samym uniemożliwia Zespołowi Elektrowni Wodnych [...] S.A. skuteczne skorzystanie z prawa odwołania się od decyzji Starosty N. z 9 marca 2011 r. nr [...] . Wobec faktu złożenia odwołania przez podmiot niebędący stroną postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki nr nr [...] o łącznej powierzchni 0,5900 ha, położonej w C. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Zespół Elektrowni Wodnych [...] S.A. w N. wniósł o uchylenie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, zarzucając naruszenia prawa, a w szczególności:

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 136 § 3 i art. 138 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez błędną ich wykładnię i ustalenie, iż stronami postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości są tylko podmioty, takie jak poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobiercy, aktualny właściciel ( w momencie orzekania), użytkownik wieczysty, zarządcy nieruchomości, jej użytkownik, najemca, dzierżawca, osoba korzystająca z nieruchomości na podstawie użyczenia , a więc takie podmioty, którym przysługuje tytuł prawny wynikający ze stosunków prawno rzeczowych lub obligacyjnych, a przez to naruszenie art. 28 kpa poprzez błędną interpretację tegoż artykułu, który przyznaje przymiot strony każdej osobie w tym osobie prawnej, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub gdy żąda ona od organu czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek,

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 104 § 2 kpa w zw. art. 138 § 1 pkt 3 kpa.

Zdaniem skarżącej spółki, nie można uznać, iż powyższa decyzja została wydana zgodnie z obowiązującym prawem zarówno procesowym jak i materialnym, ponieważ została wydana z naruszeniem ww. przepisów. Organ odwoławczy nie uwzględnił, że spółka jest następcą prawnym Okręgowej Dyrekcji Gospodarki Wodnej w K. , która uzyskała pozwolenie wodnoprawne dla Zespołu Zbiorników Wodnych [...] . Spółka przejęła obowiązki eksploatacji i utrzymania ww. Zespołu, a wszystkie nieruchomości będące przedmiotem aportu zostały jej wydane w posiadanie, które należy uznać za posiadanie samoistne. Wg skarżącej spółki władając nieruchomością jak właściciel nie może mieć w przedmiotowej sprawie mniej praw od posiadacza zależnego np. dzierżawcy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że Zespół Elektrowni Wodnych [...] S.A. w N. nie ma do nieruchomości żadnego tytułu prawnego wynikającego ze stosunków prawno-rzeczowych lub obligacyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja Wojewody [...] jest zgodna z prawem.

Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy uwzględnił, że aktem notarialnym z dnia [...] 1997 roku, Rep. [...] została zawiązana jednoosobowa Spółka Akcyjna Skarbu Państwa o nazwie Zespół Zbiorników Wodnych [...] , a aneksem do w/w umowy z dnia 10 grudnia 1997 roku, Rep. [...] określono aport rzeczowy stanowiący własność Skarbu Państwa, w skład którego wchodziły nieruchomości, ruchomości i inne prawa majątkowe (m.in. działki ewid. nr.....). Następnie organ prawidłowo stwierdził, że do dnia rozpoznania odwołania Skarb Państwa nie przeniósł na skarżącą spółkę własności ww. działek (co przyznano także w skardze i na rozprawie), a przysługuje jej jedynie roszczenie do Ministra Skarbu Państwa o przeniesienie prawa własności nieruchomości ze Skarbu Państwa na rzecz spółki. Zamiar przeniesienia własności m.in. przedmiotowych działek, potwierdzony również przez Ministra Skarbu Państwa w piśmie do Starosty N. w 2009 r. (fragment pisma przytoczony został także w skardze k.8) dopóki nie zostanie zrealizowany nie daje spółce skutecznego prawa do złożenia odwołania w niniejszej sprawie. Wojewoda prawidłowo bowiem stwierdził, że interes prawny, określony w art. 28 kpa, ma charakter materialno - prawny, czyli jest oparty na normach administracyjnego prawa materialnego. Zgodnie z art. 136 ust. 3 oraz art. 138 ustawy o gospodarce nieruchomościami stroną postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest z jednej strony poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobiercy, a z drugiej aktualny, w momencie orzekania o zwrocie nieruchomości, jej właściciel oraz podmioty, którym do konkretnej nieruchomości przysługuje tytuł prawny wynikający ze stosunków prawno - rzeczowych lub obligacyjnych. Przysługujące skarżącej spółce ww. roszczenie czy faktyczne władztwo nad nieruchomościami nie jest tożsame z wymaganym tytułem prawnym do nieruchomości. Fakt zawierania przez spółkę umów cywilnoprawnych nie ma tu żadnego znaczenia i nie nadaje jej tytułu prawnego do ww. nieruchomości, a ocena zawieranych przez spółkę umów nie należy do sądu administracyjnego. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, prawidłowo nastąpiło w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.

Ponadto odnosząc się również do zarzutów odwołania przytoczyć należy przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece:

Art. 1. 1. Księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości (...)

Art. 2. Księgi wieczyste są jawne. Nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej ani wniosków, o których uczyniono w niej wzmiankę.

Art. 3. 1. Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.

Art. 4. Przeciwko domniemaniu prawa wynikającemu z wpisu w księdze wieczystej nie można powoływać się na domniemanie prawa wynikające z posiadania.

Dopóki zatem skarżąca spółka nie wyegzekwuje swojego roszczenia wobec Skarbu Państwa o przeniesienie własności nieruchomości nie przysługuje jej to prawo w odniesieniu do działek objętych nin. postępowaniem. Nie zmienia powyższej sytuacji zmiana statutu spółki dokonana w dniu 14 września 2011 r. (k.8 akt sąd.).

Nie można zatem zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia przepisów prawnych, skoro oceniając interes prawny odwołującej się spółki uwzględnił on jej sytuację faktyczno – prawną istniejącą na dzień podjęcia decyzji. To raczej sama spółka, a ściślej jej organy, winny odpowiedzieć sobie na pytanie dlaczego uregulowanie kwestii własnościowych i wniesienie do spółki nieruchomości będących przedmiotem aportu poprzez zawarcie odrębnej umowy w formie aktu notarialnego trwa już prawie 15 lat.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 ppsa.