Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 941/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk (spr.) Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. J. od punktu 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 992/21 w sprawie ze skargi K. J. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 239/17. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 12 października 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 992/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej Sąd Wojewódzki/Sąd I instancji) w sprawie ze skargi K. J. (dalej Skarżąca) na niewykonanie przez Prezydenta [...] (dalej Prezydent) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2017 r. w punkcie pierwszym wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości trzech tysięcy złotych. W punkcie drugim stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W punkcie trzecim oddalił skargę w pozostałej części. W punkcie czwartym natomiast zasądził od Prezydenta na rzecz Skarżącej kwotę sześćset osiemdziesiąt złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z 1 września 2020 r. Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę na niewykonanie przez Prezydenta ww. wyroku. z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 239/17, zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską, domagając się: wymierzenia Prezydentowi grzywny w maksymalnej wysokości; przyznania na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości oraz zasądzenia od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość toczy się bezskutecznie od kilkunastu lat. Skarżąca wskazała, że organ prowadzący postępowanie pozostaje w całkowitej bezczynności. Organ pozostaje bierny również wobec prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 239/17, w którym Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania w terminie dwóch miesięcy, stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzył organowi grzywnę w wysokości dwóch tysięcy złotych. Pomimo upływu ponad dwóch lat od terminu, w jakim organ miał rozpoznać wniosek, nie tylko nie wydał on decyzji, lecz nie dokonał jakiejkolwiek czynności zmierzającej do zakończenia toczącego się postępowania administracyjnego (w szczególności nie uzyskał opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości niezbędnej do wyliczenia niezbędnego odszkodowania). Wobec powyższego, pismem z 22 lipca 2020 r. pełnomocnik wezwał organ do wykonania wskazanego wcześniej wyroku. Organ w żaden sposób nie zareagował na przesłane wezwanie. W związku z powyższym - w ocenie Skarżącej - ze względu na uporczywe ignorowanie terminów procesowych oraz niewywiązywanie się z obowiązków ustawowych, jak również tych nałożonych przez Sąd, wniesiona skarga oraz zawarte w niej żądania są uzasadnione.

W odpowiedzi na skargę Prezydent podkreślił, że pismem z 5 lutego 2020 r. adwokat M. S., działając jako pełnomocnik: R. S., E. G. i K. R. złożył za pośrednictwem Prezydenta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w postępowaniu reprywatyzacyjnym dotyczącym przyznania odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...]. Pismem z 14 kwietnia 2020 r. Biura Spraw [...] przekazało skargę Sądowi, zaś przy piśmie z 4 maja 2020 r. przekazano do Sądu akta przedmiotowej sprawy. Wnioskiem z 11 maja 2020 r. adw. M. S. działając w imieniu R. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi grzywny z tytułu niewykonania obowiązku przekazania Sądowi skargi z dnia 5 lutego 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 16 lipca 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 108/20, odrzucił ww. skargę z dnia 5 lutego 2020 r., przy czym akta przedmiotowej sprawy nie zostały dotychczas przekazane organowi. Pismem z 1 września 2020 r. adwokat M. S. działając jako pełnomocnik Skarżącej złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 239/17.

Postanowieniem z 18 września 2020 r., sygn. akt I SO/Wa 3/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek w sprawie wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny za nieprzekazanie skargi z dnia 5 lutego 2020 r. Wskazując na powyższe Prezydent stwierdził, że pomimo braku akt sprawy, które nie wróciły dotychczas z WSA w związku z licznymi skargami i wnioskami składanymi przez pełnomocnika stron Biuro Spraw [...] podjęło czynności zmierzające do zakończenia postępowania odszkodowawczego w sprawie nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] W tym celu zlecono na koszt Biura uprawnionemu geodecie wykonanie opracowania geodezyjnego polegającego na: 1/ sporządzeniu mapy sytuacyjnej ww. nieruchomości hipotecznej z określeniem jej powierzchni i rozliczeniem w aktualnych działkach ewidencyjnych ze wskazaniem ich stanu prawnego, 2/ wkreśleniu i rozliczeniu ww. nieruchomości w strefach zabudowy wg planu z 1931 r., 3/ dokonaniu wkreślenia nieruchomości hipotecznej na pozyskane z Wojskowego Biura Historycznego zdjęcia lotnicze [...] z lat 1947,1953,1955 i 1960. Jednocześnie organ zaznaczył, że z treści art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, iż przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] jest możliwe o ile poprzedni właściciel nieruchomości bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W świetle powyższej przesłanki konieczne jest zatem zbadanie przez organ rozpatrujący sprawę, czy grunt danej nieruchomości nie został zajęty pod inwestycję, a jeżeli tak, to czy nastąpiło to przed czy po dacie wskazanej w ww. przepisie. W związku z powyższym, biorąc także pod uwagę fakt krótkiego odstępu czasu pomiędzy skargami składanymi przez adwokata M. S., uniemożliwiający zwrot akt sprawy przez Sąd, organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wyrokiem z 12 października 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 992/20, Sąd Wojewódzki w sprawie ze skargi Skarżącej na niewykonanie przez Prezydenta wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2017 r. w punkcie pierwszym wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości trzech tysięcy złotych. W punkcie drugim stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W punkcie trzecim oddalił skargę w pozostałej części. W punkcie czwartym natomiast zasądził od Prezydenta na rzecz Skarżącej kwotę sześćset osiemdziesiąt złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyroki NSA: z 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00 oraz z 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, CBOSA). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie - bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania - nie zostało L wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. (Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. LEX/el. 2019) Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.

Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie istotnym pozostaje, że wyrokiem z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 239/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę H. W., E. G., R. S., J. L., W. S., H. G. J. D., T. K., W. M., J. R., M. B., A. P., T. W., A. O., H. B., A. W., D. Z., K. J., E. G., K. R., E. C., W. B., T. M., J. W., E. C., M. M., D. M. i M. N. na bezczynność Prezydenta w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z 11 października 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy zostały doręczone organowi w dniu 22 marca 2018 r. Sąd Wojewódzki wskazał przy tym, że bezspornym jest, że w wyznaczonym przez Sąd terminie organ nie załatwił przedmiotowej sprawy. W ocenie Sądu I instancji spełnione zostały zatem przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przedmiotowym stanie faktycznym na organie administracji publicznej ciążył obowiązek rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską. Nie został on jednak rozpoznany w wyznaczonym terminie. Z tych względów, żądanie wymierzenia Prezydentowi z tytułu zaistniałej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku grzywny, Sąd uznał za zasadne. Sąd I instancji wskazał jednocześnie, że w myśl art. 154 § 6 P.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji w okolicznościach sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 19 grudnia 2017 r. Sąd uznał, że grzywna w wysokości trzech tysięcy jest adekwatną sankcją dla Prezydenta za ignorowanie rozstrzygnięcia Sądu. Jednocześnie Sąd I instancji wskazał, że, rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 P.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). W tym zakresie Sąd I instancji uwzględnił, że w związku z wątpliwościami dotyczącymi poprawności danych osobowych poprzedniczki prawnej Skarżącej, jakie wyłoniły się wobec nieścisłości w przedłożonej dokumentacji, pełnomocnik Skarżącej pismem z 15 czerwca 2018 r. został wezwany przez organ do przedłożenia oryginału bądź kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po M. Z., zawierającego prawidłowe dane. Odpowiedzi na powyższe wezwanie udzielił pełnomocnik Skarżącej pismem z 2 października 2019 r. Sąd zaznaczył przy tym, że podkreślić należy, że w tym czasie organ nie podejmował żadnych czynności pozwalających na załatwienie sprawy odszkodowawczej. Dopiero w dniu 14 kwietnia 2020 r. organ wystąpił do Wojskowego Biura Historycznego o nadesłanie zdjęć lotniczych dotyczących m.in. przedmiotowej nieruchomości i w tym też dniu, wypełniając obowiązek ustalony w art. 36 § 1 K.p.a., poinformował stronę, że postępowanie zostanie zakończone do 31 lipca 2020 r. Wyprowadzane zaś w odpowiedzi na skargę twierdzenia organu o wystąpieniu do biegłego o sporządzenie opracowania geodezyjnego, nie znajdują wsparcia w przedłożonych aktach. W ocenie Sądu I instancji nie zmienia również powyższej oceny o kwalifikowanej bezczynności organu w wykonaniu wyroku okoliczność, że akta sprawy były przez organ wypożyczane na potrzeby prowadzenia odrębnych postępowań sądowych. W takich bowiem warunkach Prezydent powinien wystąpić o uzgodniony co do terminu zwrot akt, mógł też skopiować akta w całości, czy części istotnych z punktu widzenia charakteru sprawy. W tej sytuacji Sąd I instancji uznał, że bezczynność organu w wykonaniu ww. wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Końcowo Sąd I instancji uznał, że pomimo jednoznacznie kwalifikowanego charakteru zaistniałej zwłoki, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącej o przyznanie jej na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. sumy pieniężnej. Ta bowiem poza funkcją represyjną i dyscyplinującą, ma znaczenie kompensacyjne, stanowiąc swoiste zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że suma pieniężna ma zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł on na skutek bezczynności organu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7 września 2017 r" sygn. akt I OSK 798/17, z 16 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1161/16,

CBOSA). A skoro tak, to wniosek o jej przyznanie powinien zawierać uzasadnienie nawiązujące do krzywdy wywołanej bezczynnością organu. Brak jakiejkolwiek argumentacji skargi podyktowanej temu elementowi nie może oznaczać, że aktywnością w tym zakresie powinien wykazać się sąd. Skoro zatem rozpatrywana w niniejszej sprawie skarga w żadnym miejscu nie nawiązuje do straty, jakiej doznała Skarżąca wskutek niewykonania przez organ wyroku Sądu, żądanie w tym zakresie podlegało oddaleniu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Skarżąca zaskarżając punkt 3 wyroku.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie art. 154 § 7 P.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na nieadekwatnym do okoliczności sprawy nieuwzględnieniu przez Sąd I instancji wniosku o przyznanie Skarżącej od organu sumy pieniężnej, pomimo stwierdzenia, że bezczynność organu w tej sprawie ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zaś strata jaką poniosła strona Skarżąca w wyniku wywłaszczenia bez odszkodowania, jak również krzywda jakiej cały czas doznaje w związku z wieloletnim, bezskutecznym dochodzeniem swoich praw, a zwłaszcza upokarzającym ignorowaniu jej praw w ostatnich latach przez Prezydenta, jest ewidentna i obiektywnie dostrzegalna.

Mając powyższe na względzie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w punkcie trzecim i przyznanie Skarżącej od organu sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości, ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, na podstawie art. 185 §1 P.p.s.a., wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w punkcie trzecim i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto, w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej, wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym wynagrodzenia adwokackiego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podać należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", ponieważ Skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

W świetle art. 183 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1, dalej uchwała I OPS 10/09).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Stan faktyczny ustalony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie został przez Skarżącą kasacyjnie zakwestionowany, przeto jest wiążący dla Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie wyrok Sądu I instancji zaskarżono w części, tj. odnośnie jego punktu 3, w którym Sąd I instancji oddalił wniosek Skarżącej o przyznanie na jej rzecz od organu sumy pieniężnej.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o art. 154 § 7 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, uwzględniając skargę (na niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność) sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. W ocenie Sądu I instancji, wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym Skarżąca powinna nawiązać do krzywdy wywołanej wadliwie działającej administracji publicznej. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Sąd rozpoznając skargę na niewykonanie wyroku powinien podjąć czynności wyjaśniające, odnoszące się do ewentualnego przyznania sumy pieniężnej, jeśli istnienie takich okoliczności wynika z uzasadnienia skargi lub wniosku wyartykułowanego przed rozpoznaniem skargi, a przyznanie tej sumy jest uzasadnione względami materialnoprawnymi. Sąd I instancji stwierdził zaś, że Skarżąca nie uzasadniła wniosku o zasądzenie na jej rzecz sumy pieniężnej, bowiem nie wykazała, jaką szkodę poniosła w związku z niewykonaniem wyroku przez organ.

Autor skargi kasacyjnej wywodzi natomiast, że Skarżąca wykazała w skardze krzywdę wywołaną bezczynnością organu w niewykonaniu, zaś przyznanie od organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej ma na celu danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy oraz wszelkiego rodzaju krzywd i strat, jakich strona doznała na skutek niewykonania wyroku. Jednocześnie, zdaniem Skarżącej kasacyjnej, stanowisko Sądu I instancji w zakresie oddalenia wniosku o przyznanie sumy pieniężnej jest nieadekwatne do okoliczności niniejszej sprawy, pomimo uznania przez ten Sąd, że bezczynność organu w niewykonaniu ww. wyroku ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa

Mając powyższe na uwadze i odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej, a mianowicie naruszenia art. 154 § 7 P.p.s.a. w związku z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, wskazać należy, że ratio legis art. 154 P.p.s.a. jest wprowadzenie mechanizmów o charakterze dyscyplinującym i represyjnym wobec organów, które niewykonały wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 403, uw. 1). Celem tego przepisu jest przyznanie sądowi takich narzędzi, które skutecznie wpłyną na organ administracji, by ten wykonał wyrok sądu. Sąd dysponuje w tym zakresie szeroką gamą środków; ich dobór jest jednak zależny od charakteru danej sprawy. Decyzja o zastosowaniu bądź odmowie zastosowania konkretnego środka (grzywny, sumy pieniężnej lub obu tych środków łącznie) należy do sądu administracyjnego. Przyjmuje się, że grzywna jest środkiem o charakterze represyjnym i prewencyjnym mającym zdyscyplinować organ, natomiast suma pieniężna pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną. Jej przyznanie stanowi swoistą rekompensatę za doznane negatywne przeżycia psychiczne i moralne związane z przewlekłością postępowania administracyjnego. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej postępowaniem organu, a aktywność sądu jest w takiej sytuacji warunkowana wskazaną argumentacją (por. wyroki NSA: z 8 lutego 2017 r., sygn. I OSK 1313/16, z 7 września 2017 r., sygn. I OSK 798/17), jednakże w orzecznictwie prezentowany jest również pogląd przeciwny (por. wyroki NSA: z 11 lipca 2019 r., sygn. I OSK 1143/18, z 28 kwietnia 2020 r., sygn. I OSK 1969/19; z 27 maja 2020 r., sygn. I OSK 2324/19; z 9 lutego 2022 r., I OSK 1542/21).

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie przychyla się do poglądu o konieczności uzasadniania wniosku. Suma pieniężna, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a., ma być przyznawana celem naprawienia poniesionej przez stronę szkody majątkowej bądź niemajątkowej, przy czym ustawodawca wprowadził instytucję "sumy pieniężnej" jako całkowicie odrębną od występujących w Kodeksie cywilnym instytucji "odszkodowania" i "zadośćuczynienia" (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2020 r., sygn. II OSK 1442/20). Nie ulega przy tym wątpliwości, że przyznanie sumy pieniężnej, o której mowa, pełni funkcje kompensacyjne.

Jednocześnie zaznaczyć należy, że z woli ustawodawcy przyznanie skarżącemu odpowiedniej sumy pieniężnej w trybie art. 154 § 7 P.p.s.a., a więc w przypadku uwzględnienia złożonej skargi niewykonanie wyroku, zależy od uznania sądu i brak jest w tym zakresie jakichkolwiek ograniczeń. Należy przy tym podkreślić, że przepis art. 154 § 7 P.p.s.a. daje sądowi możliwość, a nie nakłada na sąd obowiązek, w przypadku uwzględnienia skargi na niewykonanie wyroku przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Sąd powinien przede wszystkim mieć na uwadze funkcje, jaki ten środek te pełni. Skoro funkcją przyznania sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. ma być kompensacja poniesionej przez stronę szkody majątkowej bądź niemajątkowej, to skarżący wnosząc o przyznanie takiej sumy winien określić wielkość owej szkody.

Przechodząc do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że Skarżąca w skardze wniosła w przypadku uwzględnienia skargi o przyznanie na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. na jej rzecz od Prezydenta sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości. W uzasadnieniu skargi nie przedstawiła argumentów na poparcie swego wniosku, w szczególności nie wskazała, jaka krzywda, szkoda lub inne niekorzystne dla niej konsekwencje uzasadniałyby przyznanie kwoty pieniężnej w żądanej wysokości. Twierdzenie zawarte w skardze kasacyjnej, że argumentacja przywołana w tym zakresie w skardze jest szeroka i przekonująca, nie znajduje oparcia w treści skargi. Skarga składa się mianowicie z 3 stron i jej uzasadnienie zawiera jedynie wskazanie, że organ lekceważy terminy procesowe oraz ma lekceważący stosunek do Strony. Z wniosku nie wynika natomiast jakie szkody lub krzywdy dla Skarżącej z tego tytułu wynikają.

W realiach niniejszej sprawy nie zaistniały przesłanki do zasądzenia sumy pieniężnej. Słusznie Sąd I instancji uznał, że wymierzenie grzywny w wysokości trzech tysięcy złotych i stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez organ jest wystarczająco dyscyplinujące dla dalszego przebiegu postępowania oraz stanowi dolegliwość adekwatną do dotychczasowego zaniechania Prezydenta. Nie można przy tym zgodzić się z twierdzeniem skargi kasacyjnej, że samo uznanie przez Sąd I instancji (punkt 2 wyroku), że bezczynność Prezydenta w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oznacza automatycznie, że Sąd I instancji winien był uwzględnić wniosek Skarżącej i przyznać na jej rzecz od organu sumę pieniężną pomimo, że jak już wspomniano powyżej Skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła swojego wniosku o przyznanie na jej rzecz od organu sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości.

W konsekwencji zarzut naruszenia art. 154 § 7 P.p.s.a. w związku z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP okazał się niezasadny. Z tych względów słusznie Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił żądania Skarżącej w tym zakresie i na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę w tej części.

W związku z powyższym, na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną należało oddalić