Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 12/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 6 pkt 8, art. 101 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 31 poz 266
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.), Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski, Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza S. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem S. a Prezydentem Miasta L. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. S. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta Miasta L. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 20 stycznia 2014 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Dyrektorem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działającym z upoważnienia Burmistrza S., a Prezydentem Miasta L. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. S. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 14 października 2013 r. J. S. złożył do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. wniosek o skierowanie do domu pomocy społecznej. Wniosek ten został przekazany wraz aktami sprawy według właściwości do rozpoznania Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. Powołano się przy tym na art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U z 2013 r., poz. 182 ze zm.), wskazując, że zainteresowany zamieszkuje przy ul. [...] w m. W.

W ocenie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. to jednak Prezydent Miasta L. jest organem właściwym do rozpoznania wniosku J. S. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Powołując treść art. 6 pkt 8 i art. 101 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 25 K.c. organ wskazał, że J. S. jest osobą bezdomną, a jego ostatnie miejsce zameldowania to ul. [...] w L. Od lipca do września 2013 r. J. S. przebywał na terenie prywatnych działek wczasowych w m. W., jednakże dom, w którym mieszkał nie spełnia warunków lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Z kolei od września 2013 r. do 10 grudnia 2013 r. przebywał w szpitalu w L. Dnia 11 grudnia 2013 r. trafił do szpitala w Z., skąd ma prawdopodobnie wrócić do szpitala w L.. Powyższy stan faktyczny i prawny wskazuje, że J. S. jest osobą bezdomną i brak jest podstaw do skierowania tej osoby do domu pomocy społecznej przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. Niezależnie od powyższego wskazano, że J. S. oczekuje na przydział lokalu socjalnego w L.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej w skrócie: "P.p.s.a", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.).

W niniejszej sprawie, spór zainicjowany wnioskiem ma charakter negatywnego sporu o właściwość, albowiem oba organy uznają się za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania wniosku J. S. o skierowanie do domu pomocy społecznej. Właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Natomiast w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (art. 101 ust. 2).

Stosownie do art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej za osobę bezdomną należy rozumieć osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Powołany przepis przewiduje, zatem dwa odrębne stany faktyczne pozwalające na uznanie osoby za bezdomną. Pierwszy odnosi się do osoby, która nie mieszka w lokalu mieszkalnym i jednocześnie nie posiada stałego zameldowania, drugi dotyczy osoby niezamieszkującej w lokalu mieszkalnym, posiadającej stałe zameldowanie w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. W przypadku każdego z tych stanów przewidziane w ustawie przesłanki muszą występować kumulatywnie (łącznie).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, pod pojęciem "lokal mieszkalny" należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki; nie jest w rozumieniu ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych.

Odnosząc powyższy stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że J. S. jest osobą bezdomną w rozumieniu powołanych wyżej przepisów prawa. Nie zamieszkuje, bowiem w lokalu mieszkalnym, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. W szczególności za lokal mieszkalny nie można uznać domku letniskowego na działkach wczasowych, w którym przebywał w 2013 r. Nie jest również nigdzie zameldowany na pobyt stały. Od września 2013 r. przebywa stale w szpitalu.

Konsekwencją stwierdzenia, że J. S. jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej jest uznanie, że w świetle art. 101 ust. 2 tej ustawy organem właściwym do rozpatrzenia jego wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej jest Prezydent Miasta L., albowiem jest to gmina ostatniego miejsca jego zameldowania na pobyt stały.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i 15 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.