Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 872/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6  ust. 1,  art. 24,  art. 26
journal: Dz.U. 2020 poz 859
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej: organ drugiej instancji, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej: O.p.) oraz przepisów ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 859, dalej: ustawa SENT), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w K. z dnia [...]r., znak [...],,nakładającą A Sp. z o.o. w K. (dalej: strona skarżąca) karę pieniężną w kwocie 10.000,00 zł z tytułu niedopełnienia obowiązku przewoźnika poprzez zgłoszenie w rejestrze pod numerem referencyjnym SENT [...] danych niezgodnych ze stanem faktycznym, dotyczących numeru rejestracyjnego naczepy.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu [...] r. w godz. od 15:00 do 16:10 w C., funkcjonariusze [...] Urzędu Celno- Skarbowego w K. przeprowadzili kontrolę przewozu drogowego towarów dokonywanego samochodem ciężarowym marki [...] wraz z naczepą, będącymi w dyspozycji strony skarżącej. Kontrola obejmowała przestrzeganie przepisów wynikających z obowiązującej w tym czasie ustawy SENT. W trakcie kontroli kierujący przedstawił następujące dokumenty: numer referencyjny zgłoszenia przewozu w systemie SENT[...], wypis z licencji [...] na wykonywanie międzynarodowego transportu zarobkowego przewozu samochodu i naczepy, dowody rejestracyjne samochodu i naczepy, międzynarodowy samochodowy list przewozowy CMR [...], dowód dostawy [...] oraz dokument wagowy [...]. Według informacji zawartej w zgłoszeniu o ww. numerze referencyjnym SENT obejmowało ono olej rzepakowy klasyfikowany do pozycji CN 1514 w ilości [...]kilogramów - podlegający obowiązkowej rejestracji w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (dalej określanego jako system SENT). Podmiotem wysyłającym ww. towar była B Ltd, [...]w B. ([...]). Podmiotem odbierającym była C Sp. z o. o. w B. Przewoźnikiem była strona skarżąca. Szczegółowe ustalenia dotyczące przeprowadzonej kontroli zawarto w protokole z [...] r, nr [...], z którego wynika, że stwierdzono rozbieżność pomiędzy zapisami w zgłoszeniu SENT, a stanem faktycznym, tj. w polu "Numer rejestracyjny środka transportu" wpisano [...], zamiast [...].

W oparciu o powyższe Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. wszczął wobec Spółki postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów ustawy SENT, które zakończył opisaną wyżej decyzją, wymierzając m. in. na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT przewoźnikowi karę pieniężną w kwocie 10.000 zł z tytułu obowiązku zgłoszenia w rejestrze SENT danych zgodnych ze stanem faktycznym, dotyczących numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ, w ramach kierunkowych dyrektyw wyboru, nie dopatrzył się okoliczności skutkujących odstąpieniem od wymierzenia kary.

Pismem z 9 marca 2021 r. Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o: "uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia." Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa:

- procesowego, tj. art. 191 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wybiórczą i niebudzącą zaufania do organu ocenę dowodów,

- materialnego, tj. art. 24 ust. 3 i art. 26 ust. 3, art. 24 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c ustawy SENT poprzez ich błędne niezastosowanie, co doprowadziło do nieprawidłowego nieodstąpienia od nałożenia kary, podczas gdy za ich zastosowaniem przemawiały zarówno interes publiczny, jak i indywidualny przewoźnika, a skarżąca spełniła przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na znikomy rozmiar uchybienia, niemającego wpływu na leżący po stronie przewoźnika obowiązek podatkowy,

Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania opisaną na wstępie decyzją z [...] r. utrzymał w mocy sporną decyzję.

W jej uzasadnieniu w pierwszej kolejności wskazał, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy materialne ustawy SENT. W szczególności omówił określony w art. 6 ust. 1 ustawy SENT obowiązek zgłoszenia w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju. Zwrócił uwagę, że w tym przypadku podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi, który na mocy art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c tej ustawy przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju po drodze publicznej obowiązany jest uzupełnić zgłoszenie o numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, tj. pojazdu samochodowego lub zespołu pojazdów składającego się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy w rozumieniu Prawa o ruchu drogowym. Zwrócił uwagę na treść art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT przewidującego, że w przypadku gdy przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym (inne niż dotyczące towaru) nakłada się na niego karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Dalej, powołując się na § 31 ust. 1 pkt 1 lit. b tiret 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2355, ze zm.) przypomniał, że na tablicach rejestracyjnych zwyczajnych samochodowych - pierwsza litera stanowi wyróżnik województwa, druga lub druga i trzecia litera stanowią wyróżnik powiatu, następne cyfry lub cyfry i litera lub litery stanowią wyróżnik pojazdu tworzony kolejno w układzie dla powiatów z wyróżnikiem dwuliterowym - dwie litery i dwie cyfry. Z powyższego zatem wywiódł wniosek, że w zgłoszeniu podano inne dane dotyczące numeru rejestracyjnego naczepy ([...]) niezgodnie ze stanem rzeczywistym ([...]).

Odnosząc się do podnoszonej przez stronę skarżącą okoliczności, stwierdzenia naruszenia powstałego wskutek przypadkowego błędu, organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia zasad systemu monitorowania drogowego przewozu towarów. Natomiast sankcje pieniężne są przewidziane za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów i są one niezależne od winy tych podmiotów. Powyższe, w ocenie organu odwoławczego oznacza, że odpowiedzialność przewoźnika nie jest wyłączona nawet za uchybienia, które zostały popełnione wskutek nieświadomego działania lub błędu.

Organ odwoławczy podkreślił, że w razie stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy SENT, istnieje obowiązek do nałożenia na podmiot wykonujący przewóz odpowiedniej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Organ stwierdzając naruszenie obowiązku nałożonego na danego uczestnika obrotu towarami wrażliwymi /tu przewoźnika/ i wymierzając karę pieniężną nie ma możliwości miarkowania jej wysokości, lecz jest związany stawkami ustalonymi przez ustawodawcę.

Dalej organ odwoławczy podniósł, że nie istnieje możliwość odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 24 ust. 1a ustawy SENT. Przepis ten przewiduje możliwość wymierzenia niższej kary w związku popełnieniem oczywistego błędu w zapisach zgłoszenia, lecz nie może on (oczywisty błąd) dotyczyć numeru rejestracyjnego środka transportu. Zwrócił uwagę także, że towar nie był przewożony ze składu podatkowego i nie w ramach systemu służącego do obsługi przemieszczania wyrobów akcyzowych, o jakim mowa w ustawie o podatku akcyzowym (w tym w ramach procedury zawieszenia poboru akcyzy).

Dalej wskazał, że w wyniku oceny sytuacji finansowo - ekonomicznej strony skarżącej stwierdzono, że jest stabilna, a ewentualna zapłata kary nie spowoduje zagrożenia zdolności do kontynuacji dalszej działalności. Powołując się na zeznania podatkowe (CIT) strony skarżącej za lata 2015-2017 przyjął, że strona skarżąca wskazała dochody w wysokościach [...]zł, [...]zł, [...]zł, za lata 2018-2019 straty w wysokościach [...]zł, [...]zł. Dysponowała na koniec 2018 r. majątkiem trwałym o wartości [...]zł, środkami pieniężnymi na rachunkach bankowych i w kasie [...]zł, nadwyżką zobowiązań nad należnościami [...]zł. Według deklaracji podatkowych (VAT-7) za okres od lutego 2019 do czerwca 2020 podmiot deklarowała kilkumilionowe przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. Według informacji zawartych w sprawozdaniu z działalności Spółki za 2019 r. stan majątku trwałego wynosił [...]zł. Źródłami finansowania działalności są: środki własne, kredyt w rachunku bieżącym, leasing oraz dofinansowanie z Unii Europejskiej. Zaległości wobec ZUS nie występują. W ocenie organu odwoławczego skoro strona skarżąca dysponuje własnymi środkami finansowymi, ma zdolność do płacenia zobowiązań kredytowych, to możliwym jest takie ułożenie biegu interesów by uregulować (również) zobowiązania publiczne. Zatem zestawiając wartości aktywów podmiotu z jego zobowiązaniami oraz biorąc pod uwagę wysokość wymierzonej kary organ odwoławczy stwierdził, iż jej zapłata nie jest niemożliwa do uregulowania. Dalej wskazał, że z odpisu rejestru handlowego wynika, że przedmiotem działalności Spółki nie jest usługowy przewóz osób, który w związku z obowiązującymi na terenie Polski zasadami separacji został wyraźnie dotknięty ujemnymi skutkami pandemii. Ogólne twierdzenia, zawarte w korespondencji, nie wskazują na rozmiary strat Strony. Wobec nieubieganiu się o pomoc publiczną można przyjąć, że powyższa okoliczność nie ma znaczenia. Tak więc organ nie dopatrzył się istnienia przesłanek ważnego interesu podmiotu, co umożliwiłoby odstąpienie od wymiaru kary.

Organ odwoławczy uznał także, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziła również przesłanka odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes publiczny. W tym zakresie podkreślił również, że niewłaściwe zgłoszenie w systemie SENT numerów rejestracyjnych środka przewozowego, którym przewożony jest towar objęty systemem monitorowania, godzi w bezpieczeństwo społeczeństwa jako nadrzędnej wartości wspólnej. Zaznaczył, że numery rejestracyjne to główne i podstawowe dane umożliwiające organom KAS sprawowanie właściwego monitoringu drogowego przewozu towarów i zapewnienie bezpieczeństwa całego przewozu. Nie sposób zatem przyjąć, iż błędny zapis numeru rejestracyjnego stanowi nieistotną omyłkę, bądź błąd. Dalej podniósł, że w interesie publicznym, na który składa się pobór podatków we właściwych wysokościach, jest to, aby system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a podmioty trudniące się przewozem (obrotem) towarów objętych systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. W świetle materiału dowodowego sprawy, biorąc pod uwagę rolę przewoźnika w transporcie, nie sposób jest przyjąć by zaniechanie rzetelnego rejestrowania danych w systemie SENT pozostawało w związku z jego obowiązkami podatkowymi, dotyczącymi w szczególności podatków od wartości dodanej i akcyzowego. Uwzględniając powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła przesłanka "interesu publicznego" na płaszczyźnie pozaekonomicznej, gdyż zaufanie obywateli do organów państwa powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, w tym sprawności działania aparatu państwowego, co jest możliwe do spełnienia poprzez prawidłowe dokonywanie zgłoszeń SENT przez wszystkich uczestników rynku, w tym przedsiębiorców, którzy nie należą do tzw. "szarej strefy". Trzeba pamiętać, że zastosowana kara była konsekwencją niespełnienia przez przewoźnika obowiązku wynikającego z ustawy SENT. Odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej mogłoby nastąpić, gdyby w toku postępowania dowodowego zostało stwierdzone, że w konkretnej sprawie, ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny, nie jest możliwe uregulowanie zobowiązania. W tym zakresie organ odwoławczy powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 6 lutego 2019 r., II SA/Bd 1347/18.

Organ odwoławczy za bezpodstawny uznał podniesiony w odwołaniu zarzut dotyczący nieproporcjonalności nałożonej kary w stosunku do wagi przewinienia. Zaznaczył, że przepisy nie przewidują miarkowania wysokości kary, lecz ustanowiono ją na jednym poziomie, to trudno jest twierdzić o jakiejkolwiek proporcji i powołał się na wyrok WSA w Białymstoku z 24 stycznia 2019 r., sygn.. akt II SA/Bk 584/18 .

W ocenie organu odwoławczego całokształt postępowania wskazuje, że było ono prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów. Strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu prowadzonym w pierwszej instancji - miała możliwość składania wyjaśnień i dowodów oraz skorzystania z prawa wglądu do akt. Również w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego strona miała możliwość zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. To, że treść decyzji nie odpowiada oczekiwaniom strony w żaden sposób nie narusza ani zasady legalizmu, ani zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych.

Odnosząc się do podniesionych naruszeń art. 191 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób wybiórczy i niebudzący zaufania do organów podatkowych a także art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez niewskazanie w uzasadnieniu wszystkich istotnych przesłanek, którymi kierował się organ wydający decyzję, organ odwoławczy stwierdził, że oba nie zostały uzasadnione - nie wskazano, jakie dowody zostały pominięte, podobnie jak i jakie istotne pominięte przesłanki miały uzasadniać zajęte stanowisko. Za bezzasadne organ odwoławczy uznał również zarzuty naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów Ordynacji podatkowej.

W skardze do tutejszego Sądu, strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego i uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej Spółki zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. :

- art. 191 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób wybiórczy i niebudzący zaufania do organów podatkowych, w szczególności poprzez pominięcie przy dokonywaniu ustaleń faktycznych w sprawie okoliczności mających znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, a świadczących o istnieniu interesu publicznego, ważnego interesu podmiotu w odstąpieniu od wymierzenia kary pieniężnej na skarżącego- co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem prawa;

-art. 24 ust. 3 i art. 26 ust. 3, art. 24 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c ustawy SENT poprzez ich błędne niezastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego nieodstąpienia od nałożenia kary, podczas gdy ich zastosowanie było uzasadnione stanem faktycznym sprawy, w szczególności za zastosowaniem przepisów przemawiał interes publiczny, ważny interes przewoźnika i skarżąca spełniła przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary, z uwagi na znikomy rozmiar uchybienia niemającego wpływu na leżący po stronie przewoźnika obowiązek podatkowy, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem prawa.

-art. 24 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c ustawy SENT poprzez ich błędne zastosowanie pomimo zaistnienia przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na wystąpienie interesu publicznego i ważnego interesu przewoźnika, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w niniejszej sprawie faktycznie doszło do wprowadzenia przez skarżącego w zgłoszeniu SENT[...] z dnia [...] r. błędnego numeru rejestracyjnego naczepy, jednakże wskazany błąd miał charakter tzw. czeskiego błędu polegającego na wprowadzeniu dwóch liter w odwrotnej kolejności poprzez niezamierzoną i przypadkową pomyłkę przewoźnika: wpisano numer rejestracyjny naczepy: [...], a powinno być: [...]. W konsekwencji wykrycia wskazanego uchybienia, organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną działając w oparciu o art. 24 ust. 1 pkt 2) ustawy SENT. W ocenie autora skargi, powołany przepis został błędnie zastosowany w stanie faktycznym niniejszej sprawy, ponieważ w sprawie zaktualizowały się przesłanki do zastosowania art. 24 ust. 3 ustawy SENT umożliwiającego organowi odstąpienie od nałożenia na stronę kary pieniężnej. Mimo, że sankcje pieniężne z ustawy SENT są przewidziane za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów, to jednak organ nie może pomijać okoliczności, z powodu których doszło do zaistnienia nieprawidłowości skutkujących nałożeniem kary pieniężnej - tylko bowiem dokonując ich oceny można stwierdzić, czy zaistniały przesłanki umożliwiające odstąpienie od nałożenia tej kary. Tymczasem organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji stwierdził, że okoliczności te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, z czym skarżący nie może się zgodzić. Autor skargi podkreślił, że gdyby tak było, to jakakolwiek ocena zasadności nałożenia kary pieniężnej przez pryzmat art. 24 ust. 3 ustawy SENT nie mogłaby zostać przeprowadzona, bo istnienie interesu publicznego (lub jego brak) byłoby niemożliwe do stwierdzenia a także, że intencją strony skarżącej nie było wprowadzenie organów państwowych w błąd, a samo uchybienie nie stanowiło żadnego realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa w postaci możliwości uszczuplenia dochodów budżetowych. Uchybienie to, jeszcze przed zakończeniem kontroli, w jej trakcie, zostało w całości usunięte. Organ nałożył zatem karę na przewoźnika działającego legalnie, przewożącego legalny towar, tylko z tego powodu, iż na skutek oczywistej omyłki, przewoźnik dopuścił się niewielkiego uchybienia formalnego. Takie marginalne uchybienie po stronie przewoźnika organ uznał jednak za uzasadniające nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10.000,00 zł, pomimo tego, że nie spowodowało ono ryzyka narażenia Skarbu Państwa na jakiekolwiek uszczuplenie.

W ocenie skarżącego organ wydając decyzję całkowicie pominął cel ustawy, jakim kierował się ustawodawca sankcjonując niezgodne z prawem zachowania podmiotów objętych zakresem jej regulacji. Dalej podkreślił, że w sprawie zaktualizowały się przesłanki umożliwiające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w postaci istnienia interesu publicznego i istnienia ważnego interesu przewoźnika, które powinny być wzięte pod uwagę przy wydaniu rozstrzygnięcia.

Autor skargi uznał, że organ definiując interes publiczny odsyła w swoich rozważaniach do wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, jednak jedyną wartością, którą bierze pod uwagę przy ocenie istnienia przesłanki interesu publicznego, jest sprawność działania aparatu państwowego. W ocenie strony skarżącej takie rozumienie interesu publicznego zawsze doprowadzi do wniosków korzystnych dla organów skarbowych. Strona skarżąca powołała się w tym miejscu na orzecznictwo sądów administracyjnych. Wskazała, że organ w sposób nieuprawniony, z przekroczeniem zasad dotyczących uznania administracyjnego, uznał, iż za odstąpieniem od nałożenia kary nie przemawia ważny interes przewoźnika, pomimo, iż w aktach sprawy znajdują się dokumenty finansowe spółki, potwierdzające jej obecnie trudną sytuację finansową, na którą wpływ miała także pandemia koronawirusa i wprowadzony na terenie Polski 20 marca 2020 r. stan epidemii.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Zarzuty podniesione w skardze uznał za nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga nie jest uzasadniona.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były powołane przez organy przepisy ustawy SENT t.j. art. 24 ust. 1 pkt 2, ust. 1a i 3.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

Należy zwrócić uwagę, że strona skarżąca była przewoźnikiem towaru i zgłosiła niezgodnie ze stanem faktycznym inne dane, niż dotyczące towaru, tj. inny numer rejestracyjny pojazdu. W zgłoszeniu podano inne dane dotyczące numeru rejestracyjnego naczepy ([...]) niezgodnie ze stanem rzeczywistym ([...]). Zgodnie z § 31 ust. 1 pkt 1 lit. b tiret 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych na tablicach rejestracyjnych zwyczajnych samochodowych - pierwsza litera stanowi wyróżnik województwa, druga lub druga i trzecia litera stanowią wyróżnik powiatu, następne cyfry lub cyfry i litera lub litery stanowią wyróżnik pojazdu tworzony kolejno w układzie dla powiatów z wyróżnikiem dwuliterowym - dwie litery i dwie cyfry. Należy zwrócić uwagę, że numer rejestracyjny pojazdu służy jego identyfikacji, zatem jakiekolwiek przestawienie liter lub cyfr, oznacza wskazanie innego pojazdu niż ten, który służył rzeczywiście do transportu. Dlatego też pogląd organów obu instancji, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 24 ust.1 pkt 2 ustawy SENT jest prawidłowy.

Z kolei wykładnia tego przepisu jest jednoznaczna – kara pieniężna w sztywnej wysokości 10.000 zł ma w tym wypadku charakter obligatoryjny. Jest niezależna zarówno od stopnia zawinienia podmiotu, jak i faktu uszczuplenia należności publicznoprawnej. Treść przepisu jest czytelna, jasna i nie zawiera tzw. luzu interpretacyjnego. Z kolei pozostałe przepisy analizowane w sprawie, tj. art. 24 ust. 1a i 3,.pozwalają co prawda na miarkowanie kary lub odstąpienie od niej w określonych sytuacjach, ale winny być interpretowane maksymalnie zawężająco.

Art. 24 ust. 1a ustawy SENT stanowi, że w przypadku, gdy towar był przewożony ze składu podatkowego w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i podatek akcyzowy oraz należny podatek od towarów i usług zostały wpłacone przez podmiot wysyłający a ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu i dotyczą zgłoszonych przez podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, odpowiednio, na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 2000 zł. Należy zwrócić uwagę, że jak trafnie przyjął organ, błąd dotyczy numeru rejestracyjnego środka transportu, towar nie był przewożony ze składu podatkowego, a podatek akcyzowy oraz należny podatek od towarów i usług zostały wpłacone przez podmiot wysyłający. Tym samym organy administracji publicznej zwolnione były z obowiązku badania, czy ujawnione nieprawidłowości były wynikiem oczywistego błędu, co czyni również bezprzedmiotowymi wszelkie zarzuty skargi tym zakresie.

Wreszcie art. 24 ust. 3 ustawy SENT stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-1b, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Zgodnie z tym ostatnim przepisem organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4. Aby jednak można było zbadać przesłanki z art. 26 ust. 3 ustawy SENT, muszą najpierw wystąpić przesłanki z art. 24 ust. 3 tej ustawy.

W zakresie oceny wystąpienia ważnego interesu prywatnego przewoźnika Sąd podziela pogląd wyrażony przez organy obu instancji. Należy zauważyć, że organ pierwszej instancji dokładnie zbadał sytuację finansowo - ekonomiczną strony skarżącej stwierdzając, że jest stabilna a ewentualna zapłata kary nie spowoduje zagrożenia zdolności do kontynuacji dalszej działalności. Organy szczegółowo przeanalizowały stan majątkowy strony skarżącej z lat 2015-2019, jak również wzięły pod uwagę stan majątku trwałego na koniec 2019 r., oraz przeanalizowały możliwe pogorszenie się sytuacji majątkowej strony skarżącej z powodu ogłoszonej w dniu 20 marca 2020 r. epidemii SARS-COVID 19. W tym ostatnim zakresie zwróciły słusznie uwagę, w oparciu o odpis z rejestru handlowego, że przedmiotem działalności Spółki nie jest usługowy przewóz osób, który w związku z obowiązującymi na terenie Polski zasadami separacji został wyraźnie dotknięty ujemnymi skutkami pandemii a ogólne twierdzenia, zawarte w korespondencji, nie wskazują na rozmiary strat strony skarżącej. Ponieważ szczegółowe ustalenia organu zacytowano powyżej, godzi się podnieść że przekraczające 1.000.000 zł przychody strony i stan majątku trwałego pozwala podzielić pogląd organu, że uiszczenie kwoty 10.000 zł będzie dla tego konkretnego podmiotu stratą mało dotkliwą, a tym samym zasadnie organy uznały, że interes prywatny strony skarżącej nie uzasadnia odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej.

Sąd podziela także pogląd organów obu instancji, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziła również przesłanka odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes publiczny. W szczególności nie podziela poglądu autora skargi, że w sprawie organy kierowały się wyłącznie sprawnością działania aparatu państwowego. Wskazały bowiem dokładnie powody, że niewłaściwe zgłoszenie w systemie SENT numerów rejestracyjnych środka przewozowego, którym przewożony jest towar objęty systemem monitorowania, godzi w bezpieczeństwo społeczeństwa jako nadrzędnej wartości wspólnej, a także zaznaczyły, że numery rejestracyjne to główne i podstawowe dane umożliwiające organom KAS sprawowanie właściwego monitoringu drogowego przewozu towarów i zapewnienie bezpieczeństwa całego przewozu. Sąd podziela ten pogląd. Co więcej należy stwierdzić, że skoro podanie nieprawidłowych danych co do numeru rejestracyjnego pojazdu z założenia ma charakteru błędu istotnego wykluczającego zastosowanie instytucji miarkowania wysokości kary określonej w art. 24 ust. 1a ustawy SENT, tym bardziej niewskazane byłoby odstąpienie od jej wymierzenia na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy SENT, tylko dlatego, że błąd strony nie miał charakteru działania celowego. Należy podkreślić, że strona skarżąca jest profesjonalnym przewoźnikiem, system rejestracji pojazdów winien być jej znany, jak również powinna być świadoma jego znaczenia. Wprawdzie stopień zawinienia strony nie ma wpływu na ocenę celowości i wysokości nałożonej kary z uwagi na jej obligatoryjny i sztywny charakter, ale i tak analizowany stan sprawy pozwala przyjąć, że w sprawie doszło do poważnego zaniedbania, co sprawia, że ewentualne odstąpienie od wymierzenia kary z powodu ważnego interesu publicznego oznaczałoby nieuzasadnione preferencyjne traktowanie tego podmiotu.

Organy podatkowe nie naruszyły także art. 191 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Przeprowadziły szczegółowe i wyczerpujące postępowanie dowodowe a oceny materiału dowodowego dokonały w sposób spójny i logiczny, zgodnie z zasadą swobodnej oceny. Z kolei zasada prowadzenia postępowania w sposób budujący zaufanie obywateli do organów podatkowych, na którą powołano się w skardze, ma charakter posiłkowy względem bezwzględnie obowiązujących norm prawnych. Z całą pewnością nie może oznaczać, że wydana decyzja zawsze musi być akceptowalna dla jej adresata.

Wbrew zarzutom skargi, należy stwierdzić, że wydana decyzja nie narusza zasad postępowania jak i prawa materialnego. Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, przepisy ustawy o monitorowaniu drogowego przewozu towarów nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów, czy pomyłek.

Podsumowując, należy stwierdzić, że wbrew zarzutom skargi, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo zastosował w sprawie przepisy ustawy SENT, wyprowadzając z ich treści i w oparciu o poczynione ustalenia, obowiązek nałożenia na skarżącą kary pieniężnej przewidzianej art. 24 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. W stanie faktycznym sprawy, przepis ten miał zastosowanie w sprawie, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej. Jak już podkreślono, przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej ma natomiast charakter fakultatywny i uznaniowy.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.