Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SAB/Go 27/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 i 1a, art. 154 § 6, art. 52 § 1 i 2, art 200 zw. z art. 205 Î 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 118 § 1, art. 89 § 1 i 2, art. 36 § 1, art. 35 § 3 i 4, art. 37 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 66 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: Î 2 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M.J. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpoznania wniosku skarżącej M.J. z dnia [...] r. w terminie 1 miesiąca od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, II. stwierdza, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania , które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie skargę oddala, IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M.J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. M.J. - powołując się na przepis art. 66 ust. 1 pkt 1-2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm., aktualny t.j.- Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm. – określanej dalej jako u.p.b.) oraz art. 84 i 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.- określanej dalej jako k.p.a.) - zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (określanego dalej jako PINB) o przeprowadzenie oględzin w lokalu położonym przy ul. [...] oraz m. [...] oraz wydanie decyzji stwierdzającej nieprawidłowości w mieszkaniu nr 8 i wezwanie do ich usunięcia.

W uzasadnieniu tego wniosku M.J. wskazała, że w 2012 r. Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. [...] udzieliła przyrzeczenia oddania do adaptacji strychu z przekształceniem sposobu jego użytkowania na lokal mieszkalny na rzecz L.M. w zamian za przeprowadzenie remontu dachu oraz pod warunkiem ukończenia prac adaptacyjnych w okresie 2 lat od udzielenia przyrzeczenia. Proces adaptacyjny rozpoczęto w 2013 r. - po uzyskaniu pozwolenia na budowę - od remontu dachu. Trwał on do 2015 r. Po rozpoczęciu użytkowania wystąpiła nieprawidłowość powodująca zagrożenie życia i zdrowia właściciela lokalu nr 6 (znajdującego się pod lokalem nr 8-9). W wyniku obciążenia stropu ścianą działową doszło do jego obsunięcia i pęknięcia, a wraz z upływem czasu obsuniecie to pogłębia się, co może grozić zawaleniem stropu.

Powyższy wniosek wypłynął do organu dnia 19 kwietnia 2016 r.

W dniu 11 maja 2016 r. załączono do akt skargę M.J. z dnia [...] października 2015 r. oraz pisma organu z dnia [...] grudnia 2015 r. i [...] stycznia 2016 r., a następnie w dniu [...] czerwca 2016 r. wyznaczono termin oględzin.

W dniu [...] lipca 2016 r. PINB przeprowadził oględziny stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w zakresie stropu pomiędzy lokalami nr 6 a 8-9, w trakcie których stwierdzono w lokalu mieszkalnym nr 6, w pomieszczeniu pokoju dziennego, ugięcie stropu w odległości ok. 90 cm od ściany działowej w miejscu usytuowania belki stropowej drewnianej oraz pęknięcie gładzi szpachlowej wzdłuż belki stropu nad pokojem. Organ stwierdził w protokole, że nagięcie belki stropu nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa dla użytkowników lokalu nr 6 i 8-9.

W dniu [...] września 2016 r. PINB wydał postanowienie nr [...], którym na podstawie art. 81c ust. 2 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b. nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości przy ul. [...] obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 31 października 2016r. oceny technicznej stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...], wykonanej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane.

Postanowienie to PINB następnie sprostował postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. nr [...] wskazując, że przedmiotem oceny technicznej ma być "stan techniczny stropu nad lokalem mieszkalnym nr 6 w budynku wielorodzinnym".

Wspólnota Mieszkaniowa w dniu 31 października 2016 r. złożyła żądaną ocenę techniczną, sporządzoną przez mgr. inż. R.B., z której wynikało, że stan graniczny przydatności do użytkowania stropu jest przekroczony, a ponadto przekroczone są dopuszczalne normy hałasu w zakresie izolacyjności akustycznej stropu od dźwięków uderzeniowych.

W dniu 28 listopada 2016 r. do organu wpłynął wniosek zarządcy nieruchomości o wstrzymanie wydania postanowienia w sprawie do czasu uzupełnienia złożonej w dniu 31 października 2016 r. oceny technicznej, ze względu na złożenie przez Wspólnotę Mieszkaniową uwag do tej oceny.

M.J. wystąpiła do Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego pismo z dnia [...] grudnia 2016 r., w którym wniosła o interwencję w związku z przewlekłym prowadzeniem opisanego powyżej postępowania z naruszeniem przepisów art. 12 i 35 k.p.a. Pismo to zostało przekazane do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego (określanego dalej jako WINB). Pismem z dnia [...] grudnia 2016r. PINB przedłożył WINB "kserokopie podstawowych dokumentów w sprawie" oraz udzielił wyjaśnień dotyczących prowadzonego postępowania, wskazując w konkluzji, że rozstrzygniecie w sprawie wyda po uzupełnieniu oceny sporządzonej przez mgr inż. R.B.. W piśmie z dnia [...] stycznia 2017r. WINB uznał skargę M.J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB za zasadną i zobowiązał tenże organ do niezwłocznego załatwienia sprawy.

W związku z zarzutami Wspólnoty Mieszkaniowej do przedłożonej oceny w dniu 19 grudnia 2016 r. PINB ustalił z zarządcą nieruchomości oraz M.J., że w dniu [...] stycznia 2017 r. dokonana zostanie odkrywka belki stropowej w mieszkaniu M.J. w celu uzupełnienia oceny technicznej, po której rzeczoznawca poda sposoby ewentualnego wzmocnienia belki stropu nad lokalem nr 6, zarządca zobowiązał się także do wykonania remontu stropu w lokalu mieszkalnym M.J.. Ustalenia te utrwalono w formie notatki służbowej z dnia [...] grudnia 2016 r.

W dniu 21 grudnia 2016 r. do PINB wpłynęło podanie M.J. o wydanie wspomnianej powyżej ekspertyzy mgr. inż. R.B.. Organ przesłał stronie kopię tej ekspertyzy, załączając ją do pisma z dnia [...] grudnia 2016 r.

W dniu 2 lutego 2017 r. do PINB wpłynęła uzupełniająca ekspertyza sporządzona przez mgr inż. R.B., stanowiąca odpowiedź na uwagi wspólnoty mieszkaniowej oraz uwzględniająca dokonaną odkrywkę stropu.

Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. M.J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB, zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy i na tej podstawie wniosła o zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia akt organowi, zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnie pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie lub też zasądzenia na jej rzecz sumy pieniężnej od organu oraz zasadzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując iż nie pozostaje w sprawie bezczynny, lecz z uwagi na skomplikowany charakter sprawy podejmował działania mające na celu wydanie rozstrzygnięcia mającego na celu doprowadzenie obiektu do stanu akceptowej sprawności technicznej, bez narażenia stron postępowania na niepotrzebne koszty związane z wykonaniem ewentualnych obowiązków naprawczych.

Już po wniesieniu skargi postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] PINB - powołując się na przepis art. 81c ust. 2 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b. - zobowiązał Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości przy ul. [...] do dostarczenia w terminie do 30 maja 2017 r. ekspertyzy technicznej dotyczącej zapewnienia warunków izolacyjności akustycznej oraz stanu technicznego stropu nad lokalem mieszkalnym nr 6 budynku mieszkalnego przy ul. [...].

Zażalenie na to postanowienie wniosła M.J. do WINB, który postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] - na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 k.p.a. - umorzył postępowanie zażaleniowe, uznając, iż skarżącej nie przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym postanowienia wydanego na podstawie art. 81c ust. 2 u.p.b.

W dniu 31 maja 2017 r. do Sądu wpłynęło pismo PINB z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], którym organ poinformował i do którego załączył kopie zawartego przez członków Wspólnoty Mieszkaniowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] porozumienia z dnia [...] maja 2017 r., zgodnie z którym L.M. zobowiązał się do wykonania - na swój koszt - naprawy nierówności stropu istniejącej w mieszkaniu nr 6, w tym wykonania wskazanych w porozumieniu prac budowlanych, a także do wykonania określonych prac w swoim lokalu mieszkalnym w celu poprawy warunków akustycznych. M.J. zgodnie z pkt 3 wyraziła zgodę na wykonanie proponowanego rozwiązania. Jednocześnie PINB – jak wskazano w pkt 6 porozumienia – odstąpił od wykonania przez Wspólnotę Mieszkaniową ekspertyzy zleconej postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r.

W świetle powyższego Sąd wezwał skarżącą do wskazania aktualnego stanowiska w sprawie, w tym czy cofa skargę, pod rygorem uznania, że skarżąca skargę podtrzymuje.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu PINB wskazał, że wspomniane porozumienie zawarto poza procedura administracyjną zawarcia ugody administracyjnej, określonej w art. 115 k.p.a. PINB wskazał jednocześnie, że w jego ocenie stwierdzone usterki nie powodują zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia i środowiska, a także dla bezpieczeństwa konstrukcji, w związku z czym brak jest przesłanek dla wydania decyzji naprawczej w trybie art. 66 u.p.b. Usuniecie usterek należy do właściciela bądź zarządcy budynku. PINB podkreślił także, że odstąpił od wykonania ekspertyzy dotyczącej stropu, a analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje na konieczność umorzenia postępowania po usunięciu usterek przez Wspólnotę Mieszkaniową.

Na rozprawie w dniu 7 czerwca 2017 r. pełnomocnik skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze. Natomiast organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę wskazując, iż dotychczas nie zapadło żadne rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, wydawanej w indywidualnych sprawach. Sprawa niniejsza dotyczy skargi na bezczynność PINB w przedmiocie wniosku skarżącej z dnia 18 kwietnia 2016 r o wydanie decyzji w przedmiocie usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 u.p.b.

Zasadniczym warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest - zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. - uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Powyższy wymóg dotyczy również skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W myśl bowiem art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Sąd potraktował jako powyższe zażalenie pismo skarżącej z dnia [...] grudnia 2016 r. do Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego, które zostało przekazane WINB i w następstwie którego tenże organ zobowiązał PINB do niezwłocznego rozpoznania sprawy. Niezależnie od sposobu załatwienia przez organ zażalenia, przez sam fakt wniesienia tego zażalenia stronie zostaje otwarta droga do podniesienia przed sądem administracyjnym przewlekłości postępowania przez organ. Złożenie zażalenia wywiera bowiem skutek wyczerpania środków zaskarżenia i umożliwia stronie skuteczne wniesienie skargi na przewlekłe postępowanie (por. postanowienia NSA z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1705/16, z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt II FSK 2129/12 oraz z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2218/12, J. P. Tarno, P.p.s.a., Komentarz, Warszawa 2010, t. 5 do art. 53).

Mając na uwadze powyższe, Sąd mógł przystąpić do merytorycznego rozpoznania skargi. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 a p.p.s.a.). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Przy czym zgodnie z art. 35 § 4 k.p.a. przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 .

Z kolei w myśl art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).

Pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" nie zostało zdefiniowane ustawowo. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w doktrynie podkreśla się, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, P.p.s.a., Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz/w/, R. Hauser i M. Wierzbowski, P.p.s.a., Komentarz, Warszawa 2011, s. 69-70; wyrok NSA z dnia 5 maja 2012 r., II OSK 1031/12), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (por. J. Borkowski /w/, B. Adamiak, J. Borkowski, K.p.a., Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. O przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić również wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2012 r., II OSK 1956/12).

Stwierdzenie, że w określonej dacie - a tą będzie data orzekania przez sąd administracyjny - można zakwalifikować postępowanie organu, jako dotknięte przewlekłością, wymaga zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (por. J. Borkowski, op.ci.t., s. 238, wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r., II OSK 549/13, wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., II OSK 34/13 ).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, iż można przypisać organowi w kontrolowanej sprawie, iż nie dochował należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, a jego działania były opieszałe, nieskuteczne i nieefektywne. Ponadto czynności były podejmowane z naruszeniem zasady koncentracji materiału dowodowego. Zważyć bowiem należy, iż organ po wpłynięciu wniosku skarżącej w dniu 19 kwietnia 2016 r. pierwszą czynność podjął dopiero w dniu 11 maja 2017 r. i polegała ona jedynie na załączeniu do akt poprzedniej skargi M.J. z dnia [...] października 2015 r. oraz pism organu z dnia [...] grudnia 2015 r. i [...] stycznia 2016 r. Kolejną , a zarazem pierwszą czynność, która w istocie zmierzała do merytorycznego rozpoznania sprawy, organ podjął w dniu [...] czerwca 2016 r. wyznaczając termin oględzin, które zostały przeprowadzone w dniu [...] lipca 2016 r. Mimo, iż powyższy środek dowodowy ujawnił wątpliwości co do prawidłowego stanu technicznego budynku w zakresie wskazanym we wniosku skarżącej, PINB kolejną czynność organ wykonał dopiero po blisko dwóch miesiącach, a mianowicie w dniu [...] września 2016 r. wydając postanowienie nakładające na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek dostarczenia oceny stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego do dna 31 października 2016 r., sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, sprostowane postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. w którym sformułowanie "stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego" zastąpiono sformułowaniem "stanu technicznego stropu nad lokalem mieszkalnym nr 6 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym". Pomimo złożenia powyższej oceny dalsze działania PINB były nieefektywne i wskazywały na brak koncepcji co do dalszego postępowania oraz wnikliwej analizy przedłożonego dowodu. Zwrócić bowiem należy, iż po zgłoszeniu uwag co do oceny przez Wspólnotę w dniu 28 listopada 2016 r., organ dopiero w dniu 19 grudnia 2016 r. podjął działania mające na celu uzgodnienie ze stronami daty dokonania odkrywki elementów stropu w mieszkaniu skarżącej na dzień [...] stycznia 2017 r., przy jednoczesnym braku jakiejkolwiek procesowej formy nałożenia obowiązku uzupełnienia powyższej oceny. Również po wpłynięciu w dniu 2 lutego 2017 r. uzupełniającej oceny stanu technicznego stropu kolejna czynność organu została podjęta dopiero w dniu [...] marca 2017 r. poprzez wydanie postanowienia o nałożeniu na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku przedłożenia kolejnej oceny technicznej do dnia 31 maja 2017 r., zamiast rozważyć zastosowania instytucji rozprawy, wskazanej w art. 89 § 1 i 2 k.p.a. i wyjaśnienie na niej przy udziale autora oceny technicznej i stron postępowania pojawiających się wątpliwości, co zapewne przyśpieszyłoby i uprościłoby postępowanie. Podkreślenia wymaga, iż organ mimo przekroczenia terminu do wydania decyzji określonego w art. 35 § 3 k.p.a. nie zawiadomił stron zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o przyczynach zwłoki oraz nie wskazał jednocześnie nowego terminu załatwienia sprawy. Nie bez znaczenia pozostaje również to, iż organ nie zakończył postępowania mimo, iż już w piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. WINB zobowiązywał go do niezwłocznego załatwienia sprawy. Ponadto na dzień wyrokowania sprawa zainicjowana przez skarżącą wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2016 r. pozostawała nadal niezałatwiona. Wprawdzie w dniu [...] maja 2017 r. przy udziale organu doszło do zawarcia ugody, w której inwestor lokalu nad mieszkaniem skarżącej zobowiązał się do usunięcia stwierdzonych uchybień, jednakże – jak sam przyznał PINB - powyższa ugoda nie stanowiła ugody w rozumieniu art. 114 i nast. k.p.a. i nie została ona zatwierdzona przez organ stosownie do art. 118 § 1 k.p.a.

Mając na uwadze powyższą analizę czynności podejmowanych przez PINB oraz istniejący nadal stan nierozstrzygnięcia sprawy zgodnie z przepisami k.p.a., Sąd na postawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 18 kwietnia 2017 r. w terminie jednego miesiąca od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem (pkt I wyroku), stwierdzając jednocześnie stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., iż organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt II wyroku). Ponadto Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku).

Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1 a p.p.s.a. będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, K.p.a. Komentarz, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, a ponadto oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., II OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15 ). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Organ nie wykazał się całkowitą biernością, niewątpliwie większość podejmowanych czynności była merytorycznie uzasadniona i miały istotne znaczenie do końcowego rozstrzygnięcia. Konieczne było niewątpliwie zlecenie wydania oceny technicznej i ustosunkowania się do zarzutów Wsppólnoty. Podkreślić należy, iż zasada szybkości działania organów administracji nie jest przesłanką nadrzędną, ponieważ właściwe stosowanie się do tej zasady ogólnej powoduje konieczność uwzględnienia w postępowaniu administracyjnym w równej mierze wnikliwości działania organu. Stąd organy administracji nie mogą w imię szybkości postępowania administracyjnego rezygnować z obowiązku działania na podstawie przepisów prawa zgodnie z art. 6 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 949/16). Uwzględnić również należało, iż PINB podejmował działania mediacyjne między stronami, których efektem było zawarcie wspomnianej powyżej ugody. Zwłoka w rozpoznaniu sprawy nie ma zatem cech lekceważącego traktowania skarżącej i obowiązków nałożonych ustawą.

Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a., w szczególności przyznania odszkodowania na rzecz skarżącej, której domagała się w skardze. Stąd Sąd oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę w pozostałym zakresie ( pkt III wyroku ). Przy czym podkreślenia wymaga, iż sąd administracyjny nie został wyposażony w kompetencję do nakładania na organ obowiązku ukarania pracownika winnego niezałatwienia wniosku. Środki, jakimi dysponuje sąd w przypadku bezczynności lub przewlekłości postępowania zostały wyraźne określone przez art. 149 § 1 – 2 p.p.s.a., a wśród nich nie ma określonego w pkt 2 skargi. O należnych skarżącej kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł, ustalony zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.). Nadpłacony o kwotę 100, zł wpis od skargi zostanie natomiast zwrócony odrębnym rozstrzygnięciem.