Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 257/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2 wz w. z art. 61a
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par 3  pkt 3 par. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 71
law: Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia NSA Szczepan Prax, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi "A" w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r., nr [...] 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku- Białej na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 17 grudnia 2014 r. działający w imieniu "A" Sp. z o.o. w W. pełnomocnik wystąpił do Urzędu Miejskiego w P. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację inwestycji - modernizacja stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...] P. P..

Postanowieniem z dnia [...] r., Burmistrz P., przywołując w podstawie prawnej art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowił odmówić wnioskodawcy wszczęcia postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia polegającego na modernizacji stacji bazowej telefonii komórkowej w P. przy ulicy [...] na działce nr 1.

Pismem z dnia 27 kwietnia 2015 r. Stowarzyszenie "B" z siedzibą w R. wystąpiło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku Białej o stwierdzenie nieważności wymienionego powyżej postanowienia Burmistrza P. z dnia [...] r. Skarżące Stowarzyszenie podniosło, że podstawą wydania tego postanowienia był art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego. Podjęto zatem tego typu rozstrzygnięcie bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Niezależnie od tego zarzuciło organowi administracji naruszenie art. 7, art. 8 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez lakoniczne stwierdzenie, że inwestycja nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku Białej odmówiło stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu. Zgadzając się, iż błędem było oparcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdziło, że uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Wobec złożonego przez Stowarzyszenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku Białej utrzymało swą poprzednią decyzję w mocy. Wskazało, że brak podstaw do przyjęcia, że planowane przedsięwzięcie jest zaliczane do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a mające miejsce w postępowaniu uchybienia formalne nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia.

W wyniku skargi Stowarzyszenia na powyższą decyzję, rozpatrujący sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 16 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 1087/15 uwzględnił złożoną skargę i uchylił rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku- Białej. W uzasadnieniu wskazał, że chociaż rozstrzygnięcie w sprawie dotyczącej nieważności aktu, w tym przypadku postanowienia Burmistrza P. z dnia [...] r. powinno nastąpić w drodze postanowienie, a nie decyzji (jak w niniejszej sprawie) , to jednak uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż wydana w sprawie decyzja jest w istocie postanowieniem - tylko błędnie oznaczonym jako decyzja.

Bezzasadnie też Stowarzyszenie zarzuciło Burmistrzowi P., iż wydał swoje rozstrzygnięcie bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, gdyż faktycznie takie postępowanie zostało przeprowadzone, o czym świadczy m.in. wystąpienie do innych organów w ramach współdziałania. Zdaniem Sądu organ wydał swe postanowienie w oparciu o błędną podstawę prawną, ale także to nie mogło być podstawą do stwierdzenia nieważności kontrolowanego postanowienia.

Jednocześnie jednak stwierdził Sąd, że organ jednak nie ustrzegł się uchybień, które mogły mieć istotne znaczenie dla rozstrzyganej sprawy, co spowodować musiało uwzględnienie skargi. W pierwszym rzędzie dotyczy to stwierdzenia, iż w odniesieniu do przedsięwzięcia istniejącego brak jest możliwości przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach). Odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2013 r.(sygn. akt II OSK 2147/11) Sąd stwierdził, że "fakt, iż przedsięwzięcie już funkcjonuje, nie uniemożliwia uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach". Z kolei w wyroku z dnia 3 lutego 2010 r. (sygn. akt II GSK 6/10) Sąd wskazał, że "rozpoczęcie realizacji inwestycji, a nawet zrealizowanie inwestycji, nie czyni bezprzedmiotowym postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na określoną inwestycję".

Dlatego też w ocenie tut. Sądu kluczowa teza uzasadnienia postanowienia, które było oceniane pod kątem rażącego naruszenia prawa, jest przynajmniej sprzeczna z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych. Z uzasadnienia postanowienia Burmistrza P. nie wynika jednoznacznie, czy przyczyną odmowy wszczęcia postępowania jest wskazany wyżej brak możliwości rozstrzygania w sprawie, czy też przytoczona wcześniej argumentacja, iż przedsięwzięcie nie zalicza się do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

W ocenie rozstrzygającego Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dokonało w swym postępowaniu ustaleń, czy podniesione przez skarżące Stowarzyszenie okoliczności związane z błędami w zakresie kwalifikacji przedsięwzięcia mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. A okoliczność powyższa może mieć znaczenie dla oceny wystąpienia w sprawie przesłanki rażącego naruszenia prawa. Sąd przywołał w tym miejscu stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 13 października 2015 r. (sygn. akt II OSK 329/14), które opiera się wprawdzie na bazie poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (§ 4 rozporządzenia), według którego parametry tego samego rodzaju, które charakteryzują skalę przedsięwzięcia, a odnoszą się do przedsięwzięć tego samego rodzaju położonych na terenie jednego zakładu lub obiektu, istniejących i planowanych, sumują się. Konieczne zatem dla oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko pod kątem jego ewentualnego, potencjalnego oddziaływania, o którym stanowi § 1 pkt 2 cytowanego rozporządzenia jest rozstrzygnięcie, w jakim zakresie byłoby ewentualne zsumowanie mocy poszczególnych anten, w celu zbadania możliwości wystąpienia zjawiska kumulowania się promieniowania, a przez to rzeczywistej wartości promieniowania anten. Zjawisko kumulacji może prowadzić do innej kwalifikacji szkodliwego promieniowania, co w konsekwencji skutkować może koniecznością zaliczenia danego przedsięwzięcia do katalogu przedsięwzięć potencjalnie oddziałujących na środowisko.

W cytowanym wyroku Sąd stwierdził, że z tej przyczyny doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

` W ocenie Sądu rozstrzygającego w niniejszej sprawie, pomimo zmiany stanu prawnego i obowiązywania obecnie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.jedn. Dz. z 2016 r., poz. 71) nie może być powyższa kwestia całkowicie pominięta w ocenie całokształtu sprawy.

Dodał też na zakończenie tut. Sąd, iż nie wiadomo na jakiej podstawie ustawowej Burmistrz P. wydał swoje rozstrzygnięcie. W czasie rozstrzygania obowiązywały już przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, podczas gdy organ w uzasadnieniu powołał się na art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną przez "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę wyrokiem z dnia 22 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 1813/16 skargę kasacyjną oddalił, w pełni podzielając stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji. Przyznał m.in. że w sprawie nie zachodziła żadna przesłanka wskazana w art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, uzasadniająca odmowę wszczęcia postępowania w sprawie, tym bardziej, że organ faktycznie takie postępowanie przeprowadził. Stąd nie wiadomo na jakiej podstawie prawnej Burmistrz oparł swoje rozstrzygnięcie, zwłaszcza, że jak wskazał Sąd pierwszej instancji obowiązywała już ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, podczas gdy w uzasadnieniu powołano przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska.

Prowadząc ponownie postępowanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku- Białej postanowieniem z dnia [...] r. zleciło organowi pierwszej instancji uzupełnienie postępowania dowodowego, a po otrzymaniu w piśmie z dnia 2 listopada 2018 r. informacji, że przedsięwzięcie polegające na modernizacji stacji bazowej telefonii komórkowej polegało na zamontowaniu trzech dodatkowych anten, postanowieniem z dnia [...]r. odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta P. z dnia [...] r. W uzasadnieniu po przedstawieniu przebiegu dotychczasowego postępowania i przywołania treści art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego Kolegium stwierdziło, że Burmistrz P. wydając kontrolowane postanowienie niewłaściwie zastosował art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmawiając wszczęcia postępowania, podczas gdy postępowanie de facto przeprowadził. Świadczy o tym m.in. wystąpienie do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. celem wydania opinii, które zostały złożone. Wynika z nich, że planowane przedsięwzięcie w postaci modernizacji stacji bazowej telefonii komórkowej- "zgodnie z załączonymi kartami informacyjnymi przedsięwzięcia, nie znajduje odzwierciedlenia w katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko" i tym samym nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Taki wynik postępowania skutkować powinien wydaniem decyzji o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie jak w niniejszej sprawie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Odwołując się do orzecznictwa, Kolegium stwierdziło jednak, że fakt powołania przez organy w decyzji niewłaściwych przepisów w sprawie, jakkolwiek wskazuje na wadliwość działania organów, nie stanowi jednak przesłanki do uznania, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że organy administracji mogły wydać zaskarżone rozstrzygnięcie, mając do tego podstawę w innym przepisie ustawy. Dlatego też niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności kontrolowanego postanowienia.

Kolegium podkreśliło, że rażące naruszenie prawa to oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stwierdziło, że podnoszony przez Stowarzyszenie zarzut błędnej kwalifikacji przedsięwzięcia nie może być podstawą do stwierdzenia naruszenia prawa w stopniu rażącym.

Podkreśliło, że w postępowaniu nadzwyczajnym przedmiotem jest wyłącznie ocena decyzji administracyjnej pod kątem wystąpienia wad określonych w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Zatem w postępowaniu, którego przedmiotem jest zbadanie decyzji przez pryzmat przesłanek nieważności, nie rozstrzyga się o sprawie administracyjnej rozstrzygniętej tą decyzją. Stąd też dokonując analizy postanowienia Burmistrza P. pod kątem przesłanek nieważnościowych wskazanych enumeratywnie w przywołanym powyżej art. 156 § 1 Kodeksu Kolegium stanęło na stanowisku, iż postanowienie nie zawiera wad, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania go z obiegu prawnego.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyło Stowarzyszenie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie:

- art. 61 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie iż można odmówić wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy postępowanie z mocy prawa wszczęto i przeprowadzono,

- art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 7 i art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przyjęcie, że istnieje w obowiązującym systemie prawnym procedura bez udziału stron oraz organizacji społecznych w postępowaniu, gdzie organ wystąpił do odpowiednich organów o zajęcie stanowiska w sprawie,

- art. 153, art. 170 i art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zignorowanie stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z dnia 22 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 1813/16.

W uzasadnieniu cytując fragmenty licznych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego domagało się wskazania podstaw prawnych, które upoważniały Burmistrza P. do przeprowadzenia postępowania merytorycznego i zakończenia go odmową wszczęcia postępowania, a także wskazania kto i w jakim trybie mógł kwestionować kwalifikację przedsięwzięcia, gdyż, w ocenie Stowarzyszenia, inwestycja wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku- Białej utrzymało w mocy swe poprzednie rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu najpierw przytoczyło treść art. 156 § 1, art. 157 § 1 o art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego a następnie stwierdziło, że kwestionowane postanowienie nie narusza przepisów w sposób warunkujący jego uchylenie. Kolegium przyznało, że Burmistrz P. nieprawidłowo zastosował art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wydając postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację wnioskowanego przedsięwzięcia. Powinien zastosować art. 71 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko i wydać decyzję o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Kolegium przyznało jednak, że także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku wydanym w sprawie (tj. z dnia 16 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 1087/15) wskazał, iż wydanie postanowienia w oparciu o błędną podstawę prawną nie może być podstawą do stwierdzenia jego nieważności. Dodało, że Naczelny Sąd Administracyjny oddalając wyrokiem z dnia 22 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 1813/16 skargę kasacyjną, podzielił stanowisko wyrażone w wyroku Sądu pierwszej instancji.

Kolegium podkreśliło, że kwestionowane postępowanie wszczęte zostało na wniosek "A" Sp. z o.o., a brak udziału strony w postępowaniu stanowi przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia.

Nadto Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu - stwierdzenie nieważności powinno nastąpić w przypadku wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Wskazało, co należy rozumieć przez rażące naruszenie prawa, a przez brak podstawy prawnej rozumieć należy rzeczywisty brak podstawy prawnej, a nie to, że jej nie wymieniono czy też wymieniono zły przepis. Odwołując się do orzecznictwa Kolegium podkreśliło, że przesłanka braku podstawy prawnej jest spełniona, gdy przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie zawierają podstawy do wydania decyzji. W razie wskazania w podstawie prawnej rozstrzygnięcia niewłaściwego przepisu nie mamy do czynienia ani z rażącym naruszeniem prawa, ani z brakiem podstawy prawnej. W świetle powyższego Kolegium stwierdziło, iż postanowienie Burmistrza P. nie narusza prawa w stopniu rażącym stwarzającym podstawę do wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyło Stowarzyszenie, domagając się uchylenia postanowień obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciło podobnie, jak w odwołaniu, naruszenie art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 7 i art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz naruszenie art. 153, art. 170 i art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ponadto naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 §1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że w sprawie winna zostać wydana decyzja o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, bez jakiegokolwiek uzasadnienia w tym zakresie. W uzasadnieniu skargi rozwinięto postawione zarzuty odwołując się do licznych orzeczeń sądów administracyjnych wskazujących na błędne zastosowanie w sprawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wobec tego, że nie zachodziła żadna przesłanka zezwalająca na wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku Białej przyznało, że zarzuty w niej przedstawione są niezasadne. Powtarzając argumentację zaprezentowaną w wydanych postanowieniach wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje

Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz U. z 2018 r., poz. 2107) sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta w świetle § 2 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontrolowanego rozstrzygnięcia jest odmowa stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza P. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zaznaczyć przy tym trzeba, iż sprawa powyższa nie jest rozpatrywana pierwszy raz, lecz była już przedmiotem rozpoznania tak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 16 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 1087/15 uchylił poprzednie rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego - tj. decyzję z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ja decyzję z dnia [...] r. odmawiające stwierdzenia nieważności wymienionego postanowienia Burmistrza P., jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 22 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 1813/16 oddając skargę kasacyjną "A" Sp. z o.o. w W. podzielił stanowisko zaprezentowane przez Sąd pierwszej instancji. Analiza uzasadnień wymienionych wyroków, w szczególności wyroku sądu wojewódzkiego prowadzi do stwierdzenia, że uwzględniając skargę częściowo Sąd podniósł, że rozpatrując sprawę organy nie uwzględniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nie ustrzegły się uchybień, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzyganej sprawy. W szczególności Sąd podkreślił, iż nie jest prawdą, iż w odniesieniu do przedsięwzięcia istniejącego brak jest możliwości przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach). Odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2013 r. sygn.. akt II OSK 2147/11 stwierdził, że "fakt, iż przedsięwzięcie już funkcjonuje, nie uniemożliwia uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach". Wyjaśnił, iż z uzasadnienia postanowienia Burmistrza P. nie wynika jednoznacznie czy przyczyną odmowy wszczęcia postępowania jest brak możliwości rozstrzygania w sprawie z powodów wskazanych powyżej, czy argumentacja, że przedsięwzięcie nie zalicza się do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Podkreślił przy tym, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dokonało w swym postępowaniu ustaleń, czy podniesione przez skarżące Stowarzyszenie okoliczności związane z błędami w zakresie kwalifikacji przedsięwzięcia mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to właśnie może mieć znaczenie dla oceny wystąpienia w sprawie przesłanki rażącego naruszenia prawa. Wskazując na orzecznictwo Sąd podniósł, że ocena przedsięwzięcia pod kątem jego ewentualnego potencjalnie znaczącego oddziaływania na środowisko musi uwzględniać zjawisko kumulowania się promieniowania, a w tym celu niezbędne jest ustalenie w jakim zakresie niezbędne byłoby ewentualne sumowanie mocy poszczególnych anten. Zjawisko kumulacji może prowadzić więc do innej kwalifikacji szkodliwego promieniowania, co w konsekwencji skutkować może koniecznością zaliczenia danego przedsięwzięcia do katalogu przedsięwzięć potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko. W ramach ponownego rozpoznania sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze biorąc po uwagę powyższe wywody Sądu winno przeprowadzić postępowanie zwłaszcza w zakresie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Trzeba w tym miejscu przypomnieć, że przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi stanowi, że ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Dokonując zatem kontroli postępowania organu, które doprowadziło do wydania zaskarżonej obecnie decyzji należy więc dokonać oceny, czy orzekające w sprawie organy odniosły się do wskazań zawartych w wymienionym wyroku i czy wyjaśniły wszystkie podnoszone w sprawie wątpliwości nie naruszając przy tym obowiązujących przepisów.

Po analizie akt sprawy i wydanych w sprawie, w wyniku ponownego rozpoznania wniosku skarżącego Stowarzyszenia o stwierdzenie nieważności postanowienia Burmistrza P. z dnia [...] r. odmawiającego wszczęcia postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia polegającego na modernizacji stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...] na działce nr 1 przy ulicy [...] w P. postanowienia odmawiającego stwierdzenia wymienionego postanowienia oraz postanowienia utrzymującego to postanowienie w mocy, stwierdzić trzeba, że rozpatrujące ponownie sprawę Kolegium nie uwzględniło zaleceń i wskazań Sądu zawartych w wymienionym powyżej wyroku.

Wprawdzie można się zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, że chociaż Burmistrz P. wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to praktycznie jednak takie postępowanie przeprowadził i po uzyskaniu stanowiska organów współdziałających - Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wydał rozstrzygnięcie w sprawie tyle, że w innej formie - mianowicie cytowane postanowienie, a powinien wydać decyzję o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach planowanej inwestycji. Podzielić też można twierdzenie organu, że powołanie się w decyzji na przepisy niewłaściwe w sprawie, jakkolwiek wskazuje na wadliwość działania organów, to nie stanowi naruszenia prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że organy administracji mogły wydać zaskarżone rozstrzygnięcie mając podstawę prawną w innym przepisie prawa. Zatem odwołanie się przez organ - Burmistrza P., niewątpliwie błędnie, do art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności postanowienia. Przyznać trzeba za orzekającym Kolegium, że rażące naruszenie prawa - tj. przesłanka nieważności wskazana w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie została zdefiniowana. Nie budzi jednak wątpliwości fakt, iż nie każde naruszenie prawa jest rażące. W przypadku rażącego naruszenia prawa chodzi o naruszenie oczywiste, bezsporne. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego "można zatem mówić o nim tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność"- (zob: wyrok z 17 kwietnia 1996 r., sygn.. akt III SA 565/95). Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce w szczególności wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie, a także wtedy, gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub obowiązki lub też odmówiono ich (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 1989 r., IV SA 339/89, ONSA 1989, nr 1, poz. 50)." W świetle powyższego wypada podzielić stanowisko organu, iż takie działanie Burmistrza nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności kwestionowanego postanowienia.

Pomimo powyższego nie może jednak ujść uwadze Sądu fakt, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku- Białej w ponownym postępowaniu nie uwzględniło wskazań zawartych w cytowanym powyżej wyroku z dnia 22 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 1813/16. W dalszym ciągu, pomimo powyższego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dokonało w swym postępowaniu ustaleń, czy podniesione przez skarżące Stowarzyszenie okoliczności związane z błędami w zakresie kwalifikacji przedsięwzięcia mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, tzn. czy dokonana przez Burmistrza P. ocena przedsięwzięcia pod kątem jego ewentualnego, potencjalnie znaczącego oddziaływania na środowisko uwzględniła wszystkie okoliczności sprawy, w tym m.in. zjawisko kumulowania się promieniowania. Kolegium dołączyło jedynie do akt sprawy pismo Burmistrza P. z dnia 2 listopada 2018 r., w którym poinformował on, że przedsięwzięcie polegające na modernizacji wymienionej stacji bazowej telefonii komórkowej polegało na zamontowaniu trzech nowych dodatkowych anten. Tak więc przedmiotowa stacja przed modernizacją licząca 3 anteny sektorowe, po modernizacji liczyła 6 anten sektorowych. Innych aspektów sprawy, wbrew wskazaniom wymienionego powyżej wyroku Sądu, organ nie wyjaśnił. Nadal więc nie wynika jednoznacznie, co było podstawą odmowy wszczęcia postępowania. Kolegium nie dokonało bowiem w swym postępowaniu ustaleń, czy podniesione przez skarżące Stowarzyszenie okoliczności związane z błędami w zakresie kwalifikacji przedsięwzięcia mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, co jak wskazał Sąd w wymienionym wyroku może mieć znaczenie dla oceny wystąpienia w sprawie przesłanki rażącego naruszenia prawa.

Powyższe zatem świadczy, że postępowanie organu nie doprowadziło do wyjaśnienia sprawy zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wymienionych powyżej wyrokach.

W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej powyżej ustawy.

W ponownym postępowaniu organ uwzględni wszystkie podniesione powyżej uwagi i wskazania.