Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1001/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 80 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: art. 7, art. 9, art. 77 par. 1, art. 80 i  art. 107
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Agnieszka Góra – Błaszczykowska Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – asystent sędziego Bartosz Piwoński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego D.B. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

W związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, [...] D. B. zwrócił się z wnioskiem do Dyrektora [...] o przywróceniu do jego wynagrodzenia za [...] r., dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych i jednocześnie oświadczył, że dodatek ten pobierał w JW [...] w M. na stanowisku dowódcy klucza eksploatacji osprzętu w okresie od [...] marca 1989 r. do zakończenia służby na tym stanowisku tj. do dnia [...] lipca 1991 r. oraz w JW [...] w B. w okresie od [...] stycznia 1996 r. do [...] maja 1998 r. i załączył kopie odpowiednich zaświadczeń.

Dyrektor [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 1, ust. 4 i 5b oraz art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. z 2010 r. Dz. U. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 26 ust. 3 i 4 w zw. z § 2 i § 8 ust. 2 i 3 oraz § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497 ze zm.), przyznał [...] D. B. dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych w wysokości 72,00 zł za miesiąc [...] r. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z § 26 ust. 3 cytowanego już wyżej rozporządzenia, żołnierz zawodowy, który w dniu 30 czerwca 2004 r. spełniał warunki uprawniające do przywrócenia dodatku, otrzymuje ten dodatek w ostatnim dniu pełnienia służby wojskowej. Zaś po analizie dokumentów personalnych ustalono, że skarżący otrzymywał dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych przez okres od [...] stycznia 1996 r. do [...] maja 1998 r., tj. przez 2 lata i 5 miesięcy w JW [...] w B., ostatnio w kwocie [....] zł miesięcznie ([...] r.). Stwierdzono również, że w okresie od [...] sierpnia 1998 r. do [...] czerwca 2000 r. na mocy decyzji Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej z dnia [...] października 1998 r., otrzymywał ten dodatek wg stawki zachowanej w wysokości 100 % ostatnio pobieranego dodatku , tj. kwocie 230,40 zł, a od dnia [...] lipca 2000 r. w związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 ze zm.), dodatek ten przyjął formę dodatku wyrównawczego – do czasu uzyskania uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym co najmniej równego z dotychczas otrzymywanym. W związku z wydaniem przez Ministra Obrony Narodowej decyzji z dnia [...] września 2010 r. nr [...] o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2011 r., to miesiąc styczeń jest ostatnim miesiącem pełnienia służby i w związku z tym należało ów dodatek przywrócić. Kwota bazowa z dnia utraty dodatku, tj. jest 31 maja 1998 r. wynosi 960 zł określona, jako części składowe, w zarządzeniu Nr 3 Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lutego 1998 r. w sprawie uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. R. MON z 1998 r. poz. 11) oraz w zarządzeniu Nr 4 Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lutego 1998 r. w sprawie uposażenia według stanowiska służbowego żołnierzy zawodowych (Dz. R. MON z 1998 r. poz. 12). Natomiast kwota bazowa ustalona na dzień zwolnienia skarżącego ze służby wynosi 1500,00 zł, która jest określona w § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych i następuje przez:

a) określenie wskaźnika relacji miesięcznej kwoty dodatku do kwoty bazowej, ustalonych z dnia utraty przez żołnierza prawa do otrzymania dodatku:

– wskaźnik relacji miesięcznej kwoty dodatku (230,40 zł) do kwoty uposażenia bazowego (960,00 zł) z dnia utraty tj. dnia 31 maja 1998 r. przez żołnierza prawa do otrzymywania dodatku wynosi 24%,

b) pomnożenie kwoty bazowej ustalonej na dzień zwolnienia żołnierza ze służby przez wyżej określony wskaźnik: 1500,00 zł x 24% = 360,00 zł.

Wobec powyższego skarżącemu przysługuje w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych w wysokości 72,00 zł, co stanowi 2/10 kwoty dodatku obowiązującej w dniu zwolnienia ze służby (360,00 zł), gdyż otrzymywał ten dodatek 2 lata i 5 miesięcy (tj. 2 lata zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 przywołanego na wstępie rozporządzenia).

W odwołaniu z dnia [...] marca 2011 r. do Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej ds. Uzbrojenia i Modernizacji działającego z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie norm prawa procesowego, mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. i przyjęcie, iż pobierał dodatek jedynie przez okres od dnia [...] sierpnia 1998 r. do dnia [...] czerwca 2000 r., oraz pominięcie w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, okresu pobierania dodatku specjalnego od [...] marca 1989 r. do [...] lipca 1991 r. W tej sytuacji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie dodatku specjalnego w wysokości 180 zł oraz uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniósł, że organ nie uwzględnił podanego przez niego we wniosku okresu pobierania dodatku za bezpośrednią obsługę statku, a co więcej – nie uzasadnił tego poglądu oraz nie wskazał podstaw faktycznych ani prawnych, dla których to nie należało – w jego ocenie – zaliczyć tego okresu. Wprawdzie nie załączył on zaświadczenia, ale organ winien ocenić materiał dowodowy w postaci wyciągu z rozkazu z dnia [...] marca 1989 r. nr [...], jak również opis przebiegu służby.

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.pa., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – przytoczył w ślad za organem pierwszej instancji jedynie tę samą analizę prawną konstatując, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w myśl wymienionych wyżej przepisów, organ pierwszej instancji prawidłowo przywrócił dodatek w ostatnim miesiącu pełnienia służby odwołującego, a w świetle obowiązujących przepisów oraz zebranego materiału w sprawie, nie znaleziono podstaw do uwzględnienia w wysokości przywróconego dodatku, wskazanego w odwołaniu okresu od [...] marca 1989 r. do [...] lipca 1991 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący D. B. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego mogących mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. i przyjęcie, że pobierał dodatek jedynie przez okres od dnia [...] sierpnia 1998 r. do dnia [...] czerwca 2000 r. oraz pominięcie w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie okresu pobierania dodatku specjalnego od [...] marca 1989 r. do [...] lipca 1991 r. W tej sytuacji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu natomiast powołał się na te same argumenty, co w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2011 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko, zaś przy piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2011 r. załączył m.in. dołączony już wcześniej odpis rozkazu dziennego JW [...] z dnia [...] marca 1989 r. nr [...] stanowiący o pobieraniu dodatku od dnia [...] marca 1989 r. oraz zaświadczenie z Archiwum Sił Powietrznych wystawione w dniu [...] maja 2011 r. o pobieraniu przez skarżącego dodatku w latach 1989 – 1991.

Z kolei organ w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2012 r. wyjaśnił formę, w jakiej przyznano skarżącemu dodatek w dniu [...] października 1998 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. z 2010 r. Dz. U. Nr 90, poz. 593 ze zm.), żołnierze zawodowi otrzymują następujące dodatki do uposażenia zasadniczego dodatek specjalny – za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej, a według ust. 5b tegoż przepisu żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przyznaje się te dodatki w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu ich otrzymywania. Z kolei w myśl § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497 ze zm.), żołnierz zawodowy, który w dniu 30 czerwca 2004 r. spełniał warunki uprawniające do przywrócenia dodatków na podstawie przepisów rozporządzenia wymienionego w ust. 1, otrzymuje te dodatki w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej, zaś według treści ust. 1 żołnierzowi zawodowemu, który w dniu 30 czerwca 2004 r. otrzymywał dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych lub dodatek inspektorski, na podstawie § 18 lub 20 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005, z 2001 r., Nr 66, poz. 669, z 2003 r., Nr 33, poz. 275 oraz z 2004 r., Nr 6, poz. 55) dodatek ten przysługuje w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej. Z kolei przepis § 35 ust. 1 powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy stanowił, że żołnierz zawodowy otrzymujący na podstawie dotychczasowych przepisów dodatek o charakterze stałym, w tym również dodatek wypłacany według stawki zachowanej, któremu w związku z wejściem w życie rozporządzenia dodatek ten nie będzie przysługiwał, albo będzie przysługiwał w niższej kwocie miesięcznej, do czasu uzyskania uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym co najmniej równego dotychczas otrzymywanemu, otrzymuje ten dodatek w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy porównywanymi uposażeniami. W zakresie przywrócenia prawa do dodatku stosuje się przepisy § 9. Natomiast według § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r., do szczególnych właściwości lub warunków pełnienia służby, uprawniających żołnierzy zawodowych do otrzymywania dodatku specjalnego zalicza się wykonywanie bezpośredniej obsługi wojskowych statków powietrznych.

W rozpoznawanej zaś sprawie bezspornym jest, że skarżący [...] D. B. decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2010 r., z dniem [...] stycznia 2011 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Nie budzi również wątpliwości fakt, że od dnia [...] stycznia 1996 r. do [...] maja 1998 r., tj. przez okres 2 lat i 5 miesięcy otrzymywał on pełniąc służbę w JW [...] w B., dodatek specjalny za bezpośrednią obsługę statków powietrznych i w maju 1998 r. wynosił on 230,40 zł, zaś od [...] sierpnia 1998 r. do czerwca 2000 r. otrzymywał ten dodatek na mocy decyzji Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej z dnia [...] października 1998 r., według stawki zachowanej w wysokości 100% ostatnio pobieranego dodatku, a z kolei po wejściu w życie cytowanego już wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r., dodatek ten przyjął formę dodatku wyrównawczego. Zatem rozstrzygnięcie w zakresie przyznania skarżącemu spornego dodatku jest – co do zasady – prawidłowe.

Ustalenie natomiast wysokości owego dodatku następuje według treści § 26 ust. 4 pkt 2 cytowanego już wyżej rozporządzenia z dnia 8 czerwca 2004 r. zgodnie z którym w zakresie przyznawania dodatków, o których mowa w ust. 1-3, stosuje się odpowiednio § 8, z tym że określenia wskaźnika, o którym mowa w § 8 ust. 2 pkt 1, dokonuje się w relacji do kwoty uposażenia bazowego w rozumieniu rozporządzenia, o którym mowa w ust. 1. Natomiast w myśl § 8 ust. 2 ustalenie dodatku w wysokości obowiązującej w dniu zwolnienia żołnierza ze służby następuje przez: 1) określenie wskaźnika relacji miesięcznej kwoty dodatku do kwoty bazowej – ustalonych z dnia utraty przez żołnierza prawa do otrzymywania dodatku; wskaźnik ten wyraża się w procentach z zaokrągleniem do setnych części procenta; 2) pomnożenie kwoty bazowej ustalonej na dzień zwolnienia żołnierza ze służby przez wskaźnik relacji, o którym mowa w pkt 1, zaś w myśl § 8 ust. 3, w zakresie przyznawania dodatku, o którym mowa w ust. 1, przepisy § 5 i § 7 ust. 1, 2 i 4 stosuje się odpowiednio. Z kolei zgodnie z brzmieniem § 7 ust. 1 pkt 2, żołnierzowi zawodowemu, który otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatek ten przysługuje w wysokości 1/10 ostatnio pobranej kwoty dodatku specjalnego za każdy rok, w którym żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym – jeżeli żołnierz otrzymywał go przez okres krótszy niż 10 lat, z tym, że okres przekraczający sześć miesięcy traktuje się jako pełny rok. Ponadto na podstawie § 2, kwotą bazową w rozumieniu rozporządzenia jest kwota 1.500 zł.

Przenosząc zatem powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, to rację należy dać organowi przyznającemu skarżącemu dodatek za styczeń 2011 r. w wysokości 72 zł i – co należy zaakcentować – za przyjęty przez tenże organ okres pobierania dodatku wynoszący, co już wyżej zaznaczono, 2 lata i 5 miesięcy.

Jednakże w rozpoznawanej sprawie rzecz sprowadza się do sporu, co do samego okresu pobierania przez skarżącego dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych, a w konsekwencji – co wynika z cytowanych już wyżej przepisów – do wysokości przyznanego dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej i co jest przez wymienionego kwestionowane. Stwierdzić zatem w tym miejscu należy z całą mocą, że organ administracji publicznej prowadząc sprawę i podejmując decyzję, musi przestrzegać m.in. zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz kierować się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych (art. 7 k.p.a.). Stąd też jest również zobowiązany do należytego oraz wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.) i musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć oraz ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Reasumując, organ nie może więc wydać dowolnego orzeczenia, tj. bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie oraz bez odniesienia się do wszystkich okoliczności w niej występujących i mogących mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji – w ocenie Sądu – nie spełniły podanych wyżej powinności i w konsekwencji dopuściły się naruszenia cytowanych przepisów procesowych, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Otóż bezspornym jest, że skarżący w złożonym przez siebie wniosku w sposób wyraźny podał, że dodatek za bezpośrednią obsługę sprzętu otrzymywał w JW [...] w M. od dnia [...] marca 1989 r. i do zakończenia służby na tym stanowisku, tj. do dnia [...] lipca 1991 r. Ponadto organ dysponował też załączonym przez skarżącego, a ponadto znajdującym się na k. [...] materiałów opiniodawczych TAP wyciągiem z rozkazu dziennego Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] marca 1989 r. nr [...] z treści, którego w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wynika, że z dniem [....] marca 1989 r. przyznano skarżącemu taki dodatek.

Jednakże Dyrektor [...] w wydanej przez siebie decyzji w żaden sposób nie odniósł się do powyższej kwestii. Innymi słowy nie tyle, że nie dał wiary oświadczeniu skarżącego i treści powyższego rozkazu dziennego, lecz w żadnej mierze – co jest niedopuszczalne – nie odniósł się do powyższych faktów, ani też nie usiłował nawet uzyskać ich potwierdzenia, bądź to przez dotarcie do materiałów źródłowych, bądź to poprzez przeprowadzenie stosownej analizy dowodowej, pozostawiając to całkowitym milczeniem.

Podobnie powyższy materiał dowodowy oraz argumentację skarżącego w tym względzie zawartą w odwołaniu potraktował Minister Obrony Narodowej w zaskarżonej decyzji, tzn. bez przeprowadzenia jakiejkolwiek analizy stwierdził jedynie lakonicznie, że nie znaleziono podstaw do uwzględnienia w wysokości przywróconego dodatku wskazanego okresu od [...] marca 1989 r. do [...] lipca 1991 r.

Rozpoznając zatem ponownie sprawę, organ winien przede wszystkim wyjaśnić powyższe wątpliwości, a nie bezkrytycznie formułować swoją tezę, po czym przeanalizować je w zestawieniu z poczynionymi wyżej uwagami, a dopiero potem na nowo ocenić – zgodnie z powyższymi rozważaniami i wskazaniami Sądu – czy faktycznie skarżący pobierał dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych znacznie dłużej, aniżeli przyjęto to w zaskarżonych decyzjach. Tym bardziej, że wprawdzie już po wydaniu zaskarżonej decyzji, to jednak skarżący załączył dokumenty archiwalne, do których sam dotarł, a które potwierdzając jego tezę o otrzymywaniu dodatku znacznie wcześniej, aniżeli uwzględnił to organ. Reasumując, zobowiązanie organu winno sprowadzić się do dokonania subsumcji prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy pod wskazane już wyżej przepisy prawa materialnego, z uwzględnieniem poczynionych powyżej rozważań.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.