Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 628/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 57 ust 2 i art 66 ust. 1 pkt 1 lit b
journal: Dz.U. 2018 poz 996
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 października 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 488/18 w sprawie ze skargi Gminy [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 23 października 2018 r., wydanym w sprawie III SA/Lu 488/18, oddalił skargę Gminy [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r. w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora.

Na wstępie Sąd wskazał, że zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność zarządzenia nr [...] Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie odwołania J. G. ze stanowiska dyrektora szkoły – Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...].

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewoda [...] wskazał, że odwołanie nauczyciela z funkcji dyrektora, bez wypowiedzenia w trakcie roku szkolnego, może mieć miejsce wyłącznie w przypadkach określonych ustawą. W ramach podstawy prawnej zarządzenia Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2018 r. powołany został art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 966 z późn. zm.). Treść tego przepisu nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W razie ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 - organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole - odwołuje nauczyciela z tego stanowiska bez wypowiedzenia. Do odwołania w tym trybie wystarczające jest, jeżeli wydana zostanie tylko jedna negatywna ocena, tj. odnosząca się do "pracy" lub "wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2". Istotne jest zatem, czy ocenę tę wydano przy zachowaniu wynikających z przepisów prawa warunków proceduralnych. Zdaniem organu nadzoru warunkiem legalności zarządzenia odwołującego nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły, wydanego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo oświatowe, jest ustalenie oceny dyrektora szkoły przy zachowaniu wszystkich wymogów wynikających z przepisów prawa regulujących wydawanie takich ocen.

Organ nadzoru zauważył, że Wójt Gminy [...] w uzasadnieniu swojego zarządzenia wskazał na przyznanie dyrektorowi szkoły przez organ prowadzący szkołę negatywnej oceny cząstkowej w zakresie zadań wymienionych w art. 68 ust. 1 pkt 5 i ust. 5 ustawy Prawo oświatowe oraz w art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy Karta Nauczyciela.

Wojewoda wskazał, że procedura oceny pracy J. G. została wszczęta w dniu [...] stycznia 2018 r. przez [...] Kuratora Oświaty, na wniosek Wójta Gminy [...]. W toku tej procedury Wójt Gminy [...] dokonał w dniu [...] lutego 2018 r. cząstkowej oceny w zakresie spraw finansowych i administracyjnych (ocena negatywna), zawarł porozumienie z dnia [...] marca 2018 r. z [...] Kuratorem Oświaty w sprawie cząstkowej oceny realizacji zadań wymienionych w § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego (Dz. U. z 2016 r., poz. 2035 z późn. zm.) (ocena dobra), a następnie w dniu [...] marca 2018 r. zawarł porozumienie z [...] Kuratorem Oświaty w sprawie ostatecznej oceny pracy J. G. - oceny dobrej.

Karta Oceny Pracy, sporządzona w dniu [...] kwietnia 2018 r. (znak: [...]), zawiera stwierdzenie o ustaleniu oceny pracy J. G. w zakresie realizacji zadań, o których mowa w § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego jako oceny dobrej.

Jednocześnie, w treści uzasadnienia oceny zawarto lakoniczne stwierdzenie, iż: "Pani Dyrektor zarządzając Publiczną Szkołą Podstawową im. [...] nie przestrzega dyscypliny finansowej w dysponowaniu środkami finansowymi określonymi w planie. Stanowi to naruszenie zasad dotyczących planu finansowego oraz zaciągania zobowiązań finansowych bez posiadania środków na ich pokrycie".

W opinii organu nadzoru powyższe stwierdzenie nie oddaje całokształtu treści oceny cząstkowej sporządzonej przez Wójta Gminy [...] ani nawet nie zawiera jednoznacznej informacji, że cząstkowa ocena sporządzona przez Wójta była negatywna. Karta Oceny Pracy nie zawiera także, wbrew wyraźnej woli prawodawcy wyrażonej w § 9 ust. 5 w zw. z § 6 ust. 2 pkt 12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 grudnia 2016 r., pouczenia o terminie i trybie złożenia wniosku o ponowne ustalenie oceny pracy. Sporządzona Karta Oceny Pracy jest zatem niespójna, niekompletna i nie zawiera wszystkich elementów wymaganych prawem.

Jak wynika z informacji udzielonych przez [...] Kuratora Oświaty pismem z dnia [...] lipca 2018 r., znak: [...], J. G. w dniu [...] kwietnia 2018 r. zapoznała się z Projektem Karty Oceny Pracy z dnia [...] marca 2018 r., zaś Karta Oceny Pracy została przez nią podpisana i odebrana w dniu [...] kwietnia 2018 r. Poinformowano także, że J. G., zgodnie z art. 6a ust. 8 Karty Nauczyciela, po zapoznaniu się z Projektem Karty Oceny Pracy, jak również z Kartą Oceny Pracy, nie wniosła zastrzeżeń do proponowanej oceny pracy.

Ze skierowanego do organu nadzoru pisma J. G. wynika zaś, że z okolicznościami stanowiącymi w istocie podstawę odwołania jej ze stanowiska dyrektora szkoły mogła się zapoznać dopiero po otrzymaniu zarządzenia odwołującego, ponieważ nie zostały wskazane i uzasadnione w ocenie pracy, którą otrzymała w kwietniu 2018 r. W konsekwencji uniemożliwiło to złożenie odwołania od oceny.

Zdaniem organu nadzoru w tych okolicznościach zarządzenie Wójta Gminy [...] w sprawie odwołania J. G. ze stanowiska dyrektora szkoły zostało wydane z istotnym naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo oświatowe w związku z art. 6a ust. 9 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2018 r., poz. 967 z późn. zm.) oraz § 9 ust. 2 i 5 w zw. z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego.

Przepisy Karty Nauczyciela i rozporządzenia wykonawczego gwarantują bowiem dyrektorowi szkoły możliwość zakwestionowania sporządzonej oceny pracy w drodze złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownej oceny pracy przez zespół oceniający, a także określają tryb i sposób sporządzania karty oceny pracy. W sposób oczywisty możliwość kwestionowania ustaleń zawartych w ocenach cząstkowych jest implikowana przez uwzględnienie treści tych ocen w karcie oceny pracy. Szczególnie, w przypadku oceny negatywnej wymagane jest szczegółowe uzasadnienie oceny pracy, umożliwiające nauczycielowi będącemu dyrektorem szkoły zapoznanie się z tą oceną i ewentualne podjęcie decyzji o domaganiu się ponownego ustalenia oceny jego pracy. Przewidziane prawem gwarancje ponownego rozpatrzenia sprawy mogą być realizowane wyłącznie w przypadku, gdy treść ocen cząstkowych jest jednoznacznie przedstawiona i uzasadniona w Karcie Oceny Pracy, stanowią one bowiem element oceny uogólniającej.

Organ nadzoru podkreślił, że w niniejszej sprawie karta oceny pracy jest niekompletna i została sporządzona z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Uchybienia te mają charakter istotny, ponieważ dotyczą bezpośrednio zagwarantowanego ocenianemu prawa do ponownego rozpatrzenia sprawy przez zespół oceniający. W konsekwencji, ocena ta nie mogła stanowić podstawy do odwołania dyrektora szkoły na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo oświatowe. Wada ta miała istotne znaczenie i uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zarządzenia Wójta Gminy [...]. Skoro ocenę pracy dyrektora szkoły sporządzono z istotnym naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, to oparte w całości na tej ocenie zarządzenie - jako jedynej i wyłącznej przesłance tego rozstrzygnięcia, także należy uznać za wydane z istotnym naruszeniem prawa.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] Wójt Gminy [...] w imieniu Gminy [...] zarzucił:

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i uznanie, że odwołanie J. G. ze stanowiska dyrektora szkoły – Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, a także sporządzenie uzasadnienia bez wskazania dowodów, na których oparł się organ, wydając rozstrzygnięcie oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności, podczas gdy zarządzenie nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. w pełni odpowiada przepisom prawa, w tym zawiera dokładne podanie zastrzeżeń co do pracy J. G. w zakresie realizacji zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, co skutkowało zastosowaniem przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa oświatowego;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo oświatowe, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że ujawnione w zarządzeniu Wójta Gminy [...] przyczyny nie usprawiedliwiały zastosowania tego trybu, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy - ustalenie negatywnej oceny w zakresie wykonywania zadań art. 57 ust. 2 Prawa oświatowego - obligowało Wójta Gminy [...] do odwołania dyrektora szkoły Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] ze stanowiska kierowniczego;

b) § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego (Dz. U. z 2016 r., poz. 2035 ze zm.), poprzez uznanie, że karta oceny pracy powinna zawierać wskazanie cząstkowych ocen pracy, podczas gdy przepis ten przewiduje zamknięty katalog elementów karty, w tym (w zakresie oceny) obowiązek podania wyłącznie stwierdzenia uogólniającego ocenę końcową, bez wskazywania ocen cząstkowych;

c) art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, poprzez przekroczenie przez organ nadzoru zakresu dopuszczalnej oceny zarządzenia z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły i zbadanie zasadności oraz prawdziwości przedstawionych przyczyn odwołania, podczas gdy kontrola aktu administracyjnego może dotyczyć jedynie jego legalności, co skutkowało nieuprawnionym rozszerzeniem ustawowych kompetencji organu nadzoru.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), uznając ją za niezasadną.

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 171 ust. 1 Konstytucji RP działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia legalności. W świetle ust. 2 art. 171 Konstytucji nadzór nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego sprawują między innymi wojewodowie. Kompetencje nadzorcze wojewody są określone w przepisach ustaw ustrojowych: w przypadku gminy – w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994). W myśl przepisu art. 87 tej ustawy organy nadzoru mogą wkraczać w działalność gminną tylko w przypadkach określonych ustawami.

Przepis art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym). Stosownie do art. 91 ust. 3 tej ustawy rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Do rozstrzygnięcia nadzorczego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym).

W niniejszej sprawie, po dokonaniu kontroli legalności zarządzenia nr [...] Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie odwołania J. G. ze stanowiska dyrektora szkoły – Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] bez zachowania okresu wypowiedzenia, Wojewoda [...] zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 91 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym stwierdził nieważność zarządzenia Wójta.

Sąd wskazał na niezasadność sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia przez organ nadzoru przepisów postępowania. Wyjaśnił przy tym, że z art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. O ile więc, według art. 91 ust. 5 powołanej ustawy, przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio, co może mieć wpływ na zakres stosowania wobec rozstrzygnięcia nadzorczego art. 107 k.p.a., o tyle to art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym determinuje obowiązek organu nadzoru do zawarcia w rozstrzygnięciu nadzorczym uzasadnienia, z którego treści będzie wynikała argumentacja organu nadzoru uznania danego aktu lub jego części za nieważną. Uzasadnienie rozstrzygnięcia nadzorczego narusza ostatnio powołany przepis, gdy nie wyjaśnia, na czym polega sprzeczność z prawem uchwały lub zarządzenia organu gminy w stopniu na tyle istotnym, że warunkującym stwierdzenie jej nieważności. Uzasadnienie prawne aktu nadzoru powinno więc zawierać wyjaśnienie przepisów, których naruszenia zarzuca danemu organowi oraz ustalenie ciężaru gatunkowego (rodzaju) stwierdzonego naruszenia.

Sąd uznał, że zaskarżone w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie nadzorcze odpowiada w pełni wymogom art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, jak również zostało wydane w oparciu o prawidłowe ustalenia, wystarczające do wydania tego rozstrzygnięcia.

Sąd wyjaśnił, że w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ nadzoru wyjaśnił, że zarządzenie Wójta Gminy [...] zostało wydane z istotnym naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 966 z późn. zm.) w związku z art. 6a ust. 9 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2018 r., poz. 967 z późn. zm.) oraz § 9 ust. 2 i 5 w zw. z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego (Dz. U. z 2016 r., poz. 2035 z późn. zm.). Uzasadniając swoje stanowisko Wojewoda [...] stwierdził, że sporządzona Karta Oceny Pracy J. G. jest niespójna, niekompletna i nie zawiera wszystkich elementów wymaganych prawem. Uzasadnienie oceny w Karcie Oceny Pracy J. G. nie oddaje całokształtu treści oceny cząstkowej sporządzonej przez Wójta Gminy [...], ani nawet nie zawiera jednoznacznej informacji, że cząstkowa ocena sporządzona przez Wójta była negatywna. Karta Oceny Pracy nie zawiera także pouczenia o terminie i trybie złożenia wniosku o ponowne ustalenie oceny pracy, wymaganego przepisami § 9 ust. 5 w zw. z § 6 ust. 2 pkt 12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 grudnia 2016 r. W konsekwencji, w ocenie organu nadzoru w przypadku przedmiotowego zarządzenia nie został spełniony warunek legalności zarządzenia odwołującego nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły, wydanego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo oświatowe, polegający na ustaleniu oceny dyrektora szkoły przy zachowaniu wszystkich wymogów wynikających z przepisów prawa regulujących wydawanie takich ocen.

W ocenie Sądu, wbrew pozostałym zarzutom podniesionym w skardze uznać należy, że stanowisko wyrażone przez organ nadzoru w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym jest prawidłowe.

Sąd wyjaśnił, że z przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo oświatowe jednoznacznie wynika, że organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce, odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego bez wypowiedzenia w razie ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli. W myśl art. 57 ust. 1 Prawa oświatowego organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, z uwzględnieniem odrębnych przepisów. Według ust. 2 art. 57 w zakresie wymienionym w ust. 1 nadzorowi podlega w szczególności: 1) prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem; 2) przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów; 3) przestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki.

Mając na względzie treść art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa oświatowego trafnie organ nadzoru zwrócił uwagę na kwestię zachowania przewidzianego przepisami prawa trybu oceny pracy nauczycieli, skoro zgodnie z literalnym brzmieniem powołanego przepisu ustalenie negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2, jako warunku koniecznego odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego bez wypowiedzenia, wymaga aby ustalenie to nastąpiło w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli.

Sąd zgodził się także ze stanowiskiem organu nadzoru, iż w okolicznościach sprawy nie zostały zachowane wszystkie wymogi wynikające z przepisów prawa regulujących wydawanie tych ocen.

Przepisy te zawarte są w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela oraz rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego. Przepis art. 6a ust. 6 ustawy Karta Nauczyciela stanowi, że oceny pracy dyrektora szkoły oraz nauczyciela, któremu czasowo powierzono pełnienie obowiązków dyrektora szkoły, dokonuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę, a w przypadku gdy organ prowadzący szkołę jest jednocześnie organem sprawującym nadzór pedagogiczny - oceny dokonuje ten organ. Organ, o którym mowa w ust. 6, dokonuje oceny pracy dyrektora szkoły po zasięgnięciu opinii rady szkoły i zakładowych organizacji związkowych działających w tej szkole (art. 6a ust. 7). W świetle art. 6a ust. 4 Karty Nauczyciela ocena pracy nauczyciela ma charakter opisowy i jest zakończona stwierdzeniem uogólniającym: 1) ocena wyróżniająca; 2) ocena dobra; 3) ocena negatywna. Stwierdzenie uogólniające jest poprzedzone ocenami cząstkowymi, o których mowa w § 9 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego. Kryterium oceny pracy dyrektora szkoły stanowi stopień realizacji zadań określonych w art. 6, art. 7 ust. 2 i art. 42 ust. 2 Karty Nauczyciela oraz art. 5 i art. 68 ust. 1 pkt 1-10, ust. 5 i 6 ustawy Prawo oświatowe - ustalony w wyniku sprawowanego nadzoru pedagogicznego oraz nadzoru w zakresie spraw finansowych i administracyjnych. Jak stanowi § 9 ust. 2 rozporządzenia, oceny cząstkowej w zakresie: 1) realizacji zadań wymienionych w art. 68 ust. 1 pkt 5 i ust. 5 ustawy Prawo oświatowe oraz w art. 7 ust. 2 pkt 5 Karty Nauczyciela dokonuje organ prowadzący szkołę; 2) realizacji zadań wymienionych w art. 5 i art. 68 ust. 1 pkt 2 i 8 ustawy Prawo oświatowe oraz w art. 7 ust. 2 pkt 1 i art. 42 ust. 2 Karty Nauczyciela dokonuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny nad szkołą; 3) realizacji zadań wymienionych w art. 68 ust. 1 pkt 1, 3, 4, 6, 7, 9 i 10 oraz ust. 6 ustawy oraz w art. 6 i art. 7 ust. 2 pkt 2-4 i pkt 6 Karty Nauczyciela dokonuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny nad szkołą w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę, a w przypadku gdy organ sprawujący nadzór pedagogiczny jest jednocześnie organem prowadzącym szkołę - oceny tej dokonuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny nad szkołą.

Sąd zauważył, że to zatem organ prowadzący szkołę dokonuje oceny cząstkowej realizacji zadań w zakresie: dysponowania środkami finansowymi w planie finansowym szkoły lub placówki, prawidłowości ich wykorzystania oraz organizacji administracyjnej, finansowej i gospodarczej obsługi szkoły lub placówki, wykonywania czynności z zakresu prawa pracy i kierowania procesami pracy, zapewniania warunków organizacyjnych do realizacji zadań dydaktycznych i wychowawczo-opiekuńczych, zaś organ sprawujący nadzór pedagogiczny (częściowo w porozumieniu z organem prowadzącym) dokonuje oceny w pozostałym zakresie, obejmującym, ogólnie rzecz ujmując, całokształt działalności statutowej szkoły lub placówki (por. M. Pilich (red.) Komentarz do ustawy – Prawo oświatowe, (w) Prawo oświatowe oraz przepisy wprowadzające. Komentarz. System Informacji Prawnej LEX). Istotne jest przy tym, że w myśl § 9 ust. 5 rozporządzenia, przy dokonywaniu oceny pracy dyrektora szkoły przepisy § 2 - 6 stosuje się odpowiednio. Dotyczy to w szczególności § 6 rozporządzenia, który przewiduje doręczenie nauczycielowi (odpowiednio – dyrektorowi) oryginału karty oceny pracy oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia, określającego wymagane elementy karty oceny pracy. W świetle powołanego przepisu karta zawiera: 1) imię (imiona) i nazwisko nauczyciela; 2) datę i miejsce urodzenia; 3) miejsce zatrudnienia i zajmowane stanowisko; 4) staż pracy pedagogicznej; 5) stopień awansu zawodowego; 6) wykształcenie; 7) datę dokonania ostatniej oceny pracy; 8) stwierdzenie uogólniające, o którym mowa w art. 6a ust. 4 Karty Nauczyciela; 9) uzasadnienie oceny pracy; 10) datę sporządzenia oceny pracy; 11) podpis osoby dokonującej oceny pracy; 12) pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania od oceny pracy. Zatem jednym z obligatoryjnych elementów karty oceny pracy dyrektora szkoły jest uzasadnienie oceny pracy.

Sąd podkreślił, że wynikająca z § 9 ust. 5 rozporządzenia zasada odpowiedniego stosowania § 6 przy dokonywaniu oceny pracy dyrektora szkoły, w zestawieniu z treścią art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo oświatowe, prowadzi przy tym do wniosku, że w karcie oceny pracy dyrektora szkoły wymagane jest rozbicie w uzasadnieniu oceny pracy na poszczególne elementy oceny. Podkreślenia bowiem wymaga, że w świetle 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa oświatowego nie chodzi o ocenę uogólniającą, lecz o cząstkową ocenę realizacji zdań i obowiązków w różnych obszarach działalności, skoro mowa tu o negatywnej ocenie pracy lub negatywnej ocenie wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2. Niewątpliwie uzasadnienie zawarte w karcie oceny pracy powinno zawierać szczegółowe wskazanie wszelkich okoliczności, które doprowadziły do przyjęcia określonej oceny. Przeciwne stanowisko wyrażone w skardze i sformułowany w niej zarzut naruszenia zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym przepisu § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego, są niezasadne.

W ocenie Sądu, trafnie wskazano w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, że zawarte w uzasadnieniu zarządzenia Wójta Gminy [...] wyłącznie lakoniczne stwierdzenie o nieprzestrzeganiu przez dyrektora szkoły dyscypliny finansowej w dysponowaniu środkami finansowymi określonymi w planie, stanowiącym naruszenie zasad dotyczących planu finansowego oraz zaciągania zobowiązań finansowych bez posiadania środków na ich pokrycie, nie tylko nie odzwierciedla całości oceny cząstkowej sporządzonej przez Wójta Gminy [...], nie obejmując wszystkich okoliczności, które legły u podstaw takiej oceny, ale także nie stanowi jednoznacznego stwierdzenia, że ta ocena cząstkowa była negatywna. Bezsprzecznie, karta oceny pracy nie zawiera też pouczenia o terminie i trybie wniesienia odwołania od oceny pracy, wymaganego przepisem § 6 ust. 2 pkt 12 w związku z § 9 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego. Stwierdzone braki w zakresie karty oceny pracy, zarówno w zakresie samej informacji o negatywnej ocenie cząstkowej, jak i pouczenia o możliwości zakwestionowania tej oceny w stosownym trybie, podważają rzeczywistą możliwość realizacji przez dyrektora szkoły uprawnienia do złożenia wniosku o ponowne ustalenie oceny jego pracy do organu, który tę ocenę ustalił. Tymczasem, uprawnienie takie wynika wprost z przepisu art. 6a ust. 9 ustawy Karta Nauczyciela. Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 grudnia 2016 r. wniosek dyrektora szkoły o ponowne ustalenie oceny jego pracy rozpatruje, z zastrzeżeniem ust. 2, w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku, powołany przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny, zespół oceniający w składzie: 1) przedstawiciel organu sprawującego nadzór pedagogiczny, jako przewodniczący zespołu; 2) przedstawiciel organu prowadzącego; 3) przedstawiciel rodziców wchodzący w skład rady szkoły, a w szkole, w której rada szkoły nie została powołana - przedstawiciel rady rodziców; 4) nauczyciel doradca metodyczny - powołany na wniosek ocenianego dyrektora szkoły; 5) przedstawiciel wskazanej przez ocenianego dyrektora szkoły zakładowej organizacji związkowej - powołany na jego wniosek.

Sąd zauważył, że wprawdzie wniosek dyrektora szkoły o ponowne ustalenie oceny jego pracy nie jest zatem środkiem o charakterze dewolutywnym, gdyż składa się go do tego samego organu, który ustalił ocenę w pierwszej instancji, jednakże niweluje to w pewnym stopniu fakt, że wymieniony organ nie rozpatruje wniosku samodzielnie, ale powołuje w tym celu zespół oceniający i właśnie ten zespół rozpatruje wniosek i dokonuje ponownej oceny. Możliwość skorzystania z uprawnienia do złożenia wniosku o ponowne ustalenie oceny pracy dyrektora szkoły jest niezbędnym elementem zachowania trybu określonego przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo oświatowe.

W konsekwencji, w ocenie Sądu, naruszenia przepisów prawa podważające realizację tego uprawnienia należy uznać za mające charakter istotny. Zasadnie zatem organ nadzoru uznał, że w świetle art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowią one podstawę stwierdzenia nieważności zarządzenia Wójta Gminy [...] o odwołaniu dyrektora szkoły bez wypowiedzenia, dokonanego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa oświatowego. Z omówionych przyczyn nie zasługują na podzielenie podniesione w skardze zarzuty naruszenia zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa oświatowego.

Sąd wskazał także, że wbrew argumentom podniesionym dla uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, organ nadzoru nie badał prawdziwości i zasadności przyczyn odwołania przedstawionych w zarządzeniu Wójta Gminy [...], a u podstaw stwierdzenia nieważności tego zarządzenia rozstrzygnięciem nadzorczym legło stwierdzenie niezachowania wymogów proceduralnych w zakresie oceny, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa oświatowego. Wojewoda skontrolował legalność zarządzenia organu gminy, zasadnie uznając, że w okolicznościach sprawy zostały naruszone przepisy określające tryb oceny pracy dyrektora szkoły, w tym gwarancje zapewniające ocenianemu możliwość zapoznania się z wszystkimi istotnymi elementami oceny oraz ewentualnego domagania się ponownej oceny.

W ocenie Sądu, nieuprawniony jest również zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa oświatowego. Wykazane przez organ nadzoru wadliwości w zakresie procedury oceny pracy, o której mowa w powołanym przepisie, nie pozwalają bowiem na uznanie zgodności z prawem zarządzenia Wójta Gminy [...] o odwołaniu dyrektora szkoły bez wypowiedzenia na mocy ostatnio wymienionego przepisu.

Gmina [...] wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenia w całości i rozpoznania skargi, względnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Jako podstawy kasacyjne Gmina [...] wskazała:

I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez odmowę jego zastosowania, wskutek niedostrzeżenia przez Sąd I instancji, iż Wojewoda [...] wydając rozstrzygnięcie nadzorcze z dnia 20 lipca 2018 r. w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora naruszył przepisy postępowania, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i uznanie, że odwołanie J. G. ze stanowiska dyrektora szkoły Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, podczas gdy zarządzenie nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. w pełni odpowiada przepisom prawa, w tym zawiera dokładne podanie zastrzeżeń co do pracy J. G. w zakresie realizacji zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 996), co skutkowało zastosowaniem przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawo oświatowe - w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, albowiem pomimo naruszeń jakich dopuścił się Wojewoda [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, iż brak było podstaw do odwołania dyrektora szkoły w trybie określonym w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawo oświatowe;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez odmowę zastosowania, wskutek niedostrzeżenia przez Sąd I instancji, iż Wojewoda [...] wydając rozstrzygnięcie nadzorcze z dnia 20 lipca 2018 r. w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora naruszył przepisy prawa materialnego, tj.:

- art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa oświatowego, poprzez błędną jego wykładnię, przejawiającą się w przyjęciu, że ujawnione w zarządzeniu Wójta Gminy [...] przyczyny nie usprawiedliwiały zastosowania tego trybu, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy - ustalenie negatywnej oceny w zakresie wykonywania zadań z zakresu przepisu art. 57 ust. 2 Prawo oświatowe - obligowało Wójta Gminy [...] do odwołania dyrektora szkoły Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] ze stanowiska kierowniczego;

- § 6 ust. 2 w zw. z § 9 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego (Dz. U. z 2016 r., poz. 2035 ze zm.), poprzez błędną jego wykładnię przejawiającą się w uznaniu, iż karta oceny pracy powinna zawierać wskazanie cząstkowych ocen pracy, podczas gdy przepis ten przewiduje zamknięty katalog elementów karty, w tym (w zakresie oceny) obowiązek podania wyłącznie stwierdzenia uogólniającego ocenę końcową, bez wskazywania ocen cząstkowych;

- art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm.), poprzez przekroczenie przez organ nadzoru zakresu dopuszczalnej oceny zarządzenia Nr [...] Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie odwołania J. G. ze stanowiska dyrektora szkoły Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] i zbadanie zasadności oraz prawdziwości przedstawionych przyczyn odwołania, podczas gdy kontrola aktu administracyjnego może dotyczyć jedynie jego legalności, co skutkowało nieuprawnionym rozszerzeniem ustawowych kompetencji organu nadzoru;

3. art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez jego zastosowanie, co z kolei było wynikiem całkowicie błędnego przyjęcia, iż zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy - w sytuacji, gdy z wymienionych względów mamy do czynienia z naruszeniem całego szeregu przepisów prawa, a w konsekwencji zasadne jest stanowisko, iż Sąd I instancji winien był skargę uwzględnić;

II. naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), tj.:

1. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa oświatowego - poprzez błędną jego wykładnię, przejawiającą się w przyjęciu, że ujawnione w zarządzeniu Wójta Gminy [...] przyczyny nie usprawiedliwiały zastosowania tego trybu, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy - ustalenie negatywnej oceny w zakresie wykonywania zadań z zakresu przepisu art. 57 ust. 2 Prawo oświatowe - obligowało Wójta Gminy [...] do odwołania dyrektora szkoły Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] ze stanowiska kierowniczego;

2. § 6 ust. 2 w zw. z § 9 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego (Dz. U. z 2016 r., poz. 2035 ze zm.) - poprzez błędną jego wykładnię przejawiającą się w uznaniu, iż karta oceny pracy powinna zawierać wskazanie cząstkowych ocen pracy, podczas gdy przepis ten przewiduje zamknięty katalog elementów karty, w tym (w zakresie oceny) obowiązek podania wyłącznie stwierdzenia uogólniającego ocenę końcową, bez wskazywania ocen cząstkowych;

3. art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, poprzez przekroczenie przez organ nadzoru zakresu dopuszczalnej oceny zarządzenia Nr [...] Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie odwołania J. G. ze stanowiska dyrektora szkoły Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] i zbadanie zasadności oraz prawdziwości przedstawionych przyczyn odwołania, podczas gdy kontrola aktu administracyjnego może dotyczyć jedynie jego legalności, co skutkowało nieuprawnionym rozszerzeniem ustawowych kompetencji organu nadzoru.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty nie pozwalają bowiem na skuteczne zakwestionowanie ustaleń oraz oceny dokonanej przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Zarzuty skargi kasacyjnej stanowią w zasadzie powtórzenie zarzutów zawartych w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mogły odnieść skutku zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania.

Zgodnie z treścią art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Stosownie natomiast do art. 91 ust. 5 tej ustawy przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio, co oznacza, że mają one zastosowanie jako unormowanie pomocnicze wszędzie tam, gdzie ustawa o samorządzie terytorialnym nie normuje cech rozstrzygnięcia nadzorczego oraz zasad i trybu postępowania nadzorczego (por. wyroki NSA - z dnia 27 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 447/06, LEX nr 265705; z dnia 19 lipca 2016 r. sygn. akt: II OSK 911/16, LEX nr 210229). Postępowanie nadzorcze nie jest klasycznym postępowaniem administracyjnym. Celem rozstrzygnięcia nadzorczego jest ocena zgodności z prawem materialnym oraz przepisami ustrojowymi uchwały lub zarządzenia organu gminy, a nie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego regulującymi postępowanie w indywidualnych sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, te bowiem co do zasady nie mają zastosowania w procedurze podejmowania uchwały lub wydawania zarządzenia (wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt I GSK 654/17).

Wskazane w skardze kasacyjnej przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. znajdują zatem w postępowaniu nadzorczym jedynie odpowiednie zastosowanie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo stwierdził Sąd I instancji, że przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego nie doszło do naruszenia tychże przepisów k.p.a., wyjaśniając istotę postępowania nadzorczego i odwołując się w tym zakresie do treści przepisu art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, co którego to skarga kasacyjna nie zawiera żadnych zarzutów. Jednocześnie Sąd I instancji ocenił, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze odpowiada w pełni wymogom art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, jak również zostało wydane w oparciu o prawidłowe i wystarczające ustalenia.

W tym miejscu przypomnieć należy, że strona zarzucając naruszenie przepisów postępowania powinna nie tylko wskazać naruszone jej zdaniem przepisy prawa ale i wykazać, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż tylko w takim wypadku Naczelny Sąd Administracyjny może uznać postawiony zarzut kasacyjny za usprawiedliwiony. Wymogu tego nie spełniają jednakże postawione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w ustalonym i niezakwestionowanym w skardze kasacyjnej stanie faktycznym sprawy Sąd I instancji prawidłowo również zastosował wskazane w skardze kasacyjnej przepisy prawa materialnego, właściwie je wykładając.

Dotyczy to przede wszystkim § 6 ust. 2 w zw. z § 9 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego

Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wydane przez Wojewodę [...] z powodu stwierdzenia istotnego naruszenia przepisów określających w szczególności tryb oceny pracy dyrektora szkoły. Ocenę w tym zakresie zaakceptował zaś Sąd I instancji.

Zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo oświatowe organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce, odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego bez wypowiedzenia w razie ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli.

Podstawę odwołania może zatem stanowić negatywna ocena pracy lub też negatywna ocena cząstkowa dotycząca zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe.

Organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, z uwzględnieniem odrębnych przepisów, zgodnie z treścią art. 57 ust. 1 Prawa oświatowego. Nadzorowi temu podlega stosownie do treści art. 57 ust. 2 tej ustawy w szczególności: 1) prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem; 2) przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów; 3) przestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki.

Jak stwierdził organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu, a także Sąd I instancji, z Karty Oceny Pracy J. G. nie wynika, że cząstkowa ocena sporządzona przez Wójta była negatywna, aczkolwiek zawiera ona stwierdzenie dotyczące nieprzestrzegania dyscypliny finansowej w dysponowaniu środkami finansowymi określonymi w planie. Karta Oceny Pracy nie zawiera także pouczenia o terminie i trybie złożenia wniosku o ponowne ustalenie oceny pracy, wymaganego przepisami § 9 ust. 5 w zw. z § 6 ust. 2 pkt 12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 grudnia 2016 r. Te ustalenia miały istotne znaczenie w sprawie, jako że J. G. otrzymała dobrą ocenę uogólniającą pracy.

W tej sytuacji prawidłowe jest stwierdzenie, że w przypadku zarządzenia z dnia [...] maja 2018 r. o odwołaniu J. G. ze stanowiska dyrektora nie został spełniony warunek dotyczący ustalenia oceny dyrektora szkoły przy zachowaniu wszystkich wymogów wynikających z przepisów prawa regulujących wydawanie takich ocen.

Podstawę odwołania dyrektora szkoły, jak wynika wprost z treści, wskazanego w wyeliminowanym zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym zarządzeniu Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2018 r., przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo oświatowe może stanowić natomiast wyłącznie ustalenie negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli. Konieczność zachowania trybu oceny pracy dyrektora szkoły dotyczy również gwarantowanej w tych przepisach możliwości złożenia wniosku o dokonanie ponownej oceny przez specjalny zespół oceniający. Biorąc pod uwagę konsekwencje prawne, jakie ustawa wiąże z ustaleniem negatywnej oceny cząstkowej dyrektora szkoły, nie można zaakceptować prezentowanego w skardze kasacyjnej stanowiska, że w karcie oceny nie muszą być wskazane oceny cząstkowe pracy.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie zaakceptował przekroczenia przez organ nadzoru zakresu dopuszczalnej oceny zarządzenia Wójta Gminy Sasin, jako że kontrola tego aktu dotyczyła wyłącznie jego legalności zgodnie z treścią art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Sąd instancji prawidłowo wyjaśnił, że Wojewoda skontrolował legalność zarządzenia organu gminy, zasadnie uznając, że w okolicznościach sprawy zostały naruszone przepisy określające tryb oceny pracy dyrektora szkoły, w tym gwarancje zapewniające ocenianemu możliwość zapoznania się z wszystkimi istotnymi elementami oceny oraz ewentualnego domagania się ponownej oceny. Trafnie przy tym Sąd I instancji odwołał się do przepisów Karty Nauczyciela i rozporządzenia wykonawczego, z których wynika określony tryb sporządzania karty oceny pracy oraz przede wszystkim możliwość zakwestionowania oceny pracy. Ocenę tę w całości również podziela Naczelny Sąd Administracyjny.

Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze jest zatem zgodne z prawem.

Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.