Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1566/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 32 ust 1
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
article: art 3 ust 1
journal: Dz.U. 2007 nr 39 poz 251
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 12 października 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 358/09 w sprawie ze skargi H.N. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej za sprowadzanie odpadów oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H.N. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej za sprowadzanie odpadów.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2008 r. Decyzjami tymi nałożono administracyjną karę pieniężną w wysokości 50.000 zł na H.N., jako na odbiorcę przywiezionych nielegalnie z zagranicy bez dokonania zgłoszenia odpadów w postaci czterech motocykli (marki Kawasaki, Yamaha i dwóch marki Honda).

Podstawą do wymierzenia kary był przepis art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. Nr 124, poz. 859 ze zm.).

W ocenie organu przedmiotowe pojazdy stanowią odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251), gdyż wola ich wyzbycia się została wyrażona przez ich poprzednich właścicieli i udokumentowana certyfikatem zniszczenia pojazdu, a ponadto uszkodzenia pojazdów bezsprzecznie wskazują na wypełnienie przesłanki odpadu zgodnie z załącznikiem nr 1 do wyżej wymienionej ustawy o odpadach. Ponadto organ stwierdził, że skarżącego zobowiązano decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2008 r. do przekazania przedmiotowych pojazdów do stacji demontażu pojazdów lub unieszkodliwienia w sposób racjonalny ekologicznie pod nadzorem celnym.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję organu z dnia [...] grudnia 2008 r. W skardze podniesiono, iż sprowadzone pojazdy nie są odpadami. W jego ocenie nie nastąpiło bowiem pozbywanie się pojazdów, były one nabywane w kolejnych etapach obrotu. Również certyfikat zniszczenia pojazdu nie stanowi, że jest on odpadem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto dodał, że decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2008 r. zobowiązująca skarżącego do przekazania przedmiotowych pojazdów do stacji demontażu pojazdów lub unieszkodliwienia w sposób racjonalny ekologicznie pod nadzorem celnym, która uznaje je za nielegalnie wwiezione do Polski odpady, stała się ostateczna.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że w związku z tym, iż niesporna jest okoliczność niedokonania zgłoszenia przedmiotowych pojazdów, decydujące znaczenie w sprawie ma okoliczność, czy pojazdy te są odpadem w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.

Kwestia powyższa została już rozstrzygnięta w innym postępowaniu prowadzonym przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, który ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. zobowiązał skarżącego do przekazania przedmiotowych pojazdów do stacji demontażu pojazdów lub unieszkodliwienia w sposób racjonalny ekologicznie pod nadzorem celnym, kwalifikując je jako nielegalnie wwiezione do Polski odpady. Ponadto, chociaż w świetle obowiązujących regulacji brak jest konieczności, żeby wydanie ostatecznej decyzji w przedmiocie obowiązku przekazania przedmiotowych pojazdów do stacji demontażu pojazdów poprzedzało wydanie decyzji o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej, jednak w konkretnych uwarunkowaniach formalnych danej sprawy prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej organy są związane ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., którą dane pojazdy zostały zakwalifikowane jako odpady. Nie mają bowiem kompetencji do powtórnego orzekania, czy dany pojazd jest, czy też nie jest odpadem. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważania odnośnie kwestii, czy przedmiotowe motocykle są odpadami są bezprzedmiotowe. Nie do zaakceptowania byłaby bowiem sytuacja, w której w obrocie prawnym funkcjonowałyby dwie decyzje odmiennie kwalifikujące dany pojazd (odpad lub nie-odpad). Bez ewentualnego wyeliminowania w trybie nadzwyczajnym z obrotu prawnego ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. nie jest dopuszczalna odmienna kwalifikacja przedmiotu w innym orzeczeniu, gdyż decyzja taka dotknięta byłaby wadą nieważności.

W ocenie Sądu I instancji, powyższe uchybienie nie ma jednak wpływu na wynik sprawy.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji także orzekł, że rozstrzyga w granicach danej sprawy. Oznacza to, że jeżeli przedmiotem sprawy administracyjnej było nałożenie kary pieniężnej na odbiorcę odpadu, a nie kwalifikacja przedmiotowych motocykli jako odpadów, to kwestia tej kwalifikacji dokonana w zaskarżonej decyzji nie mogła być przedmiotem kontroli Sądu.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tej przyczyny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wbrew ustaleniom Sądu I instancji, organ administracji prowadził w niniejszym postępowaniu administracyjnym postępowanie zmierzające do wykazania, że pojazdy były odpadem. W ocenie skargi kasacyjnej, organ ten w ogóle nie rozpoznał kwestii, która powinna być jej jedynym przedmiotem, a mianowicie nałożenia kary administracyjnej. W tej sytuacji Sąd I instancji powinien był stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami adminsitracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreslić przy tym należy, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Oceniajac we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, trzeba stwierdzić, że zarzuty nie są zasadne. Wynika to z następujących przesłanek.

Po pierwsze wbrew zarzutowi kasacyjnemu nie nastąpiło w tej sprawie naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 2 cyt. ustawy p.p.s.a. w zakresie dotyczącym braku stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w trybie art. 156 k.p.a. Rozpatrując w tym zakresie zarzut kasacyjny w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że pełnomocnik fachowy strony skarżącej nie określił, która z przesłanek nieważności zaskarżonej decyzji, miała wystąpić w tej sprawie, biorąc pod uwagę, że art. 156 § 1 k.p.a. wymienia ich siedem. Natomiast formułowanie podstaw kasacyjnych nie należy oczywiście do kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego, który musi rozpatrywać skargę kasacyjną w jej granicach, zaś treść skargi kasacyjnej powinna spełniać ustawowe wymagania określone w art. 176 cyt. ustawy p.p.s.a.

Po drugie, należy stwierdzić, że zgodnie z dyspozycją art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. Nr 124, poz. 859) właściwy miejscowo Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada w formie decyzji na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie, czyli bez dokonania zgłoszenia, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. W tej sprawie co jednoznacznie wynika z akt sprawy, nie było wymaganego zgłoszenia. Ponadto Sąd I instancji prawidłowo orzekł, iż czy przedmiotowe cztery motocykle są odpadami rozstrzygnął już w innym postępowaniu administracyjnym Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Nastąpiło to w formie ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], w której osnowie zobowiązał skarżącego do przekazania przedmiotowych pojazdów do stacji demontażu pojazdów lub ich unieszkodliwienia w sposób racjonalny ekologicznie pod nadzorem celnym, kwalifikując przywiezione z zagranicy cztery powyższe motocykle jako nielegalnie przywiezione do Polski odpady w rozumieniu dyspozycji unormowania z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.). Oznacza to, co słusznie podkreślił Sąd I instancji, że właściwe organy orzekające w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w tej sprawie, są związane ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., w której rozstrzygnięto, iż cztery przedmiotowe motocykle są odpadami, czyli w tym postępowaniu nie mogą ponownie orzekać w tym zakresie. Dlatego też bez wyeliminowania i to tylko w jednym z trybów nadzwyczajnych z obrotu prawnego ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. nie jest możliwa odmienna w tej sprawie kwalifikacja tych czterech motocykli jako odpadów, ponieważ taka decyzja byłaby dotknięta wadą nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., biorąc pod uwagę przesłanki dotyczące sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (zasada res iudicatae).

Z tych względów i na podstawie art. 184 cyt. ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny z powodu braku usprawiedliwionych podstaw oddalił skargę kasacyjną.