Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 635/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 6a, art. 6b
journal: Dz.U. 2005 nr 31 poz 266
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Alicja Palus /sprawozdawca/ Sędzia WSA - Andrzej Cisek Sędzia NSA - Zygmunt Wiśniewski Protokolant - Magda Mikus po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi A.Ś. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu przełączenia pieca do kanału dymowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. stosując przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. Nr 156 z 2006r. poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego nałożył na A. Ś. obowiązek przełączenia pieca zlokalizowanego w przedpokoju lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. W. nr [...] w Ś. przewodem kominowym do kanału nr [...] z jednoczesnym zapewnieniem jego szczelności poprzez wprowadzenie do kanału wkładu żaroodpornego (zgodnie z opinią techniczną rzeczoznawcy budowlanego mgra inż. A. H. wraz z wyjaśnieniami i uzupełnieniami autora).

W osnowie decyzji powiatowy organ nadzoru budowlanego postanowił również, że obowiązek ten należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń w terminie do 15 października 2009r.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że postępowanie prowadzone w tej sprawie dotyczy samowolnych robót budowlanych zrealizowanych przez A. Ś., polegających na wykonaniu instalacji grzewczej z kotłem na paliwo stałe w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym położonym przy ul. W. [...] w Ś. i zostało wszczęte na wniosek inwestora z dnia [...] r. o legalizację tych robót. W uzasadnieniu podano również, że w dniu [...] r. przeprowadzony został dowód z oględzin przedmiotowej nieruchomości, podczas których potwierdzono fakt wykonania opisanych we wniosku robót, a ponadto, że zrealizowano je przed marcem 2006r. zgodnie z inwentaryzacją z kwietnia 2006r. sporządzoną przez inż. J. G.

W dalszej części uzasadnienia wskazano, że w dniu 23 marca 2009r. zarządca przedmiotowej nieruchomości przedłożył zalecenie nr [...] z dnia [...] r. po kontroli kominiarskiej, wskazujące na możliwość przełączenia kotła c.o. z przewodu kominowego nr [...] do przewodu nr [...], który kończy się w pomieszczeniu piwnicy. Natomiast w dniu [...] r. do inspektoratu wpłynęło oświadczenie inż. M.O.z-D., potwierdzające wykonanie przedmiotowej instalacji ogrzewczej zgodnie z warunkami technicznymi, obowiązującymi przepisami oraz realizację zaleceń zawartych w inwentaryzacji budowlanej. W opinii wyżej wymienionej instalacja oraz przewody nawiewne, wywiewne i spalinowe nadają się do dalszego użytkowania.

W konsekwencji stwierdzenia zaistniałych w zgromadzonym materiale dowodowym sprzeczności organ I instancji wezwał W. J. -Rejonowego Mistrza Kominiarskiego - do złożenia w dniu [...] r. zeznań w charakterze świadka. Wyżej wymieniony wyjaśnił, że aby piec co w lokalu nr [...] mógł być bezpiecznie użytkowany, a także w celu zabezpieczenia przewodu nr [...] przed spalinami mokrymi, w przewodzie tym musi zostać zamontowany żaroodporny wkład kominowy. Powyższe wynika również z aktualizacji opinii kominiarskiej nr [...] z dnia [...]r.

W związku z tym postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. organ zobowiązał A.Ś. do przedłożenia, w terminie do dnia [...]r., oceny technicznej przewodów kominowych w lokalu nr [...] wraz z przyborami i urządzeniami związanymi z kominami.

W dniu [...] r. Inwestor złożył w inspektoracie wymagane dokumenty. Zgodnie z opinią techniczną, sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej mgr inż. A. H., wykonana w lokalu nr [...] instalacja ogrzewcza spełnia wymagane warunki techniczne, a pomieszczenie do instalowania kotłów na paliwo stałe odpowiada przepisom prawa. Jednakże aktualny stan techniczny komina, choć nie stwarza bezpośredniego zagrożenia dla jego nośności i stateczności, należy ocenić jako znacząco wyeksploatowany o czym świadczy postępująca korozja budulca z miejscowymi rozszczelnieniami i poważna degradacja przewodu nr [...] i nr [...]. Zatem samo przełączenie pieca centralnego ogrzewania do przewodu kominowego nr [...] nie daje gwarancji bezpiecznej jego eksploatacji. Nadto, występujący w lokalu nr [...] uciążliwy zapach powodowany jest nieszczelnością drzwiczek wyczystkowych zlokalizowanych w tymże lokalu. Mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż otwór wyczystny w przewodzie nr [...] jest umieszczony w piwnicy, co zapewnia bezkolizyjne wybieranie sadzy, wskazane jest przełączenie pieca do sąsiedniego przewodu nr [...] z jego uszczelnieniem poprzez wprowadzenie do przewodu wkładu żaroodpornego z blachy 8 mm z podłączeniem przewodem kominowym do pieca. Opinię powyższą potwierdza załączona do niej opinia kominiarska z dnia [...] r.

W uzasadnieniu wskazano ponadto, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. organ wezwał inwestora do usunięcia, w terminie do dnia [...] r., błędów w opinii technicznej, polegających m. in. na wskazaniu niewłaściwego zakresu opracowania oraz innego nazwiska inwestora.

Z przedłożonych w związku z powyższym w dniu [...] r. wyjaśnień i uzupełnień wynika, że stan techniczny komina nie pozwala na jego bezpieczne użytkowanie w przypadku odprowadzania dymu z pieca co w lokalu nr [...] do kanału dymowego nr [...], zaś w celu naprawy stanu zastanego należy dokonać przełączenia przedmiotowego pieca przewodem kominowym do kanału dymowego nr [...] z jednoczesnym zapewnieniem jego szczelności poprzez wprowadzenie do kanału wkładu żaroodpornego.

W zakończeniu uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. podał, że w dniu [...] r. A. Ś. zapoznał się z aktami sprawy, nie wnosząc uwag, a następnie wyjaśnił, że wobec istniejącego w sprawie stanu faktycznego nałożył na inwestora na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane obowiązek wykonania opisanych w osnowie decyzji czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

W odwołaniu złożonym od opisanej powyżej decyzji A. Ś. wniósł o częściową zmianę jej zapisów "w zakresie nałożenia obowiązków dotyczących doprowadzenia komina do sprawności technicznej (uszczelnienie kanału dymowego nr [...], wyposażonego w otwór wyczytywany w piwnicy) na właściciela nieruchomości", zamiast nałożenia obowiązków w tym zakresie na niego jako najemcę lokalu komunalnego.

Uzasadniając odwołanie wyjaśnił, że wykonał na własny koszt w najmowanym lokalu mieszkalnym instalację grzewczą centralnego ogrzewania z kotłem opalanym węglem, a piec ten stosownie do opinii kominiarskiej został podłączony do kanału nr [...] istniejącego komina murowanego (kanał nr [...] z wyczystką w pokoju). W odwołaniu opisane zostały także przez A. Ś. uciążliwości w korzystaniu z ogrzewania (przede wszystkim woń sadzy spalinowej i dymu), wynikające z nieszczelności kanałów dymowych w budynku. Odwołujący się wskazał, że nieodpowiedni stan techniczny komina, udokumentowany fotograficznie przez autora opinii technicznej mgra inż. A. H. był uprzednio wielokrotnie zgłaszany właścicielowi i zarządcy obiektu, ale wystąpienia te były ignorowane, a działania naprawcze w tym zakresie prowadzone nieskutecznie.

Zdaniem A. Ś. w lokalu mieszkalnym powinny być stworzone niezbędne warunki dla zapewnienia ogrzewania lokalu, a obowiązek utrzymywania we właściwym stanie technicznym kominów jako części wspólnych budynku powinien obciążać jego właściciela (gmina Ś.), a nie najemcę lokalu komunalnego.

Po rozpatrzeniu odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin do dnia 15 grudnia 2009r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu podjętej decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, a następnie wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ustawy – Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zatem prowadzenie lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa, a wymagających pozwolenia lub zgłoszenia, bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez dokonania zgłoszenia, jest samowolą budowlaną, sankcjonowaną przez przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Podjęcie robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę lub realizowanie budowy bez dokonania zgłoszenia jest więc działaniem bezprawnym, dokonywanym na wyłączne ryzyko inwestora, który powinien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z nieuzyskania decyzji - akceptującej jego działanie inwestycyjne.

Organ orzekający wskazał następnie, że zaskarżona decyzja wydana została w wyniku postępowania administracyjnego wszczętego w konsekwencji zgłoszenia samowoli budowlanej, dokonanej w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. W. [...] w Ś. We wspomnianym rozstrzygnięciu zastosowana została procedura legalizacyjna, przewidziana przepisami prawa budowlanego, mająca na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych, które wykonane zostały bez wymaganego prawem pozwolenia. W niniejszej sprawie samowola budowlana, jak wynika z akt, polega na wykonaniu w lokalu mieszkalnym nr [...] instalacji centralnego ogrzewania z kotłem na paliwo stałe.

Z analizy akt przedmiotowej sprawy wynika, że zakres robót budowlanych wykonanych przez inwestora wyczerpuje pojęcie przebudowy, tj. takich robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, a której dokonanie wymagało uzyskania pozwolenia. Inwestor przebudował bowiem instalację cieplną w lokalu nr [...], wykonując instalację centralnego ogrzewania z kotłem na paliwo stałe w miejsce funkcjonującego wcześniej w tymże lokalu pieca kaflowego. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia samowolnego wykonania robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie naprawcze, określone w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Jeżeli samowolne roboty są w trakcie realizacji, organ wydaje postanowienie o wstrzymaniu robót, o którym mówi art. 50 ust. 1, a które traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym czasie zostanie wydana merytoryczna decyzja. Jeżeli natomiast roboty zostały zakończone, to zgodnie z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane należy zastosować przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3. W przypadku braku możliwości naprawy, tj. doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, organ winien nakazać w zależności od charakteru i zaawansowania robót, w drodze decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1, zaniechanie prowadzenia dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, a w przypadku szczególnym może także nakazać przywrócenie obiektu (jego części) do stanu poprzedniego. Decyzja taka kończy postępowanie naprawcze.

Natomiast, jeżeli istnieje możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego powinien nałożyć, w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, obowiązek wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z przepisami prawa. Wyznaczony w decyzji termin powinien być możliwie krótki, ale prawnie i technicznie uzasadniony. Postępowanie jest wówczas kontynuowane zgodnie z ust. 3 omawianego artykułu.

W związku z tym, że przedmiotowe roboty budowlane zostały ukończone, wydanie nakazu ich wstrzymania z art. 50 Prawa budowlanego było bezprzedmiotowe.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podał, że z przedłożonej dokumentacji wynika, że wykonana w lokalu nr [...] instalacja ogrzewcza spełnia wymagane warunki techniczne, a pomieszczenie do instalowania kotłów na paliwo stałe odpowiada przepisom prawa. Jednak aktualny stan techniczny komina, choć nie stwarza bezpośredniego zagrożenia dla jego nośności i stateczności, należy ocenić jako znacząco wyeksploatowany. Nastąpiła bowiem poważna degradacja przewodu nr [...] i nr [...]. W związku z powyższym, pomimo iż przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane prawidłowo, zgodnie z wiedzą i sztuką budowlaną, nie ma gwarancji bezpiecznej eksploatacji spornej instalacji -stan techniczny komina nie pozwala na jego bezpieczne użytkowanie w przypadku odprowadzania dymu z pieca co w lokalu nr [...] do kanału dymowego nr [...]. W celu naprawy stanu zastanego koniecznym jest dokonanie przełączenia przedmiotowego pieca przewodem kominowym do kanału dymowego nr [...] z jednoczesnym zapewnieniem jego szczelności poprzez wprowadzenie do kanału wkładu żaroodpornego.

W myśl przytoczonego powyżej unormowania, w zaistniałej sytuacji faktycznej właściwy organ uprawniony jest do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności (art. 51 ust. 1 pkt 2), przez które należy rozumieć czynności faktyczne, tzn. takie roboty budowlane, które spowodują, że budowa będzie zgodna z przepisami prawa. W niniejszej sprawie organ I instancji nakazał w zaskarżonej decyzji Zobowiązanemu wykonanie określonych robót, wynikających z dostarczonego opracowania, sporządzonego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia oraz fachową wiedzę w przedmiotowym zakresie, tj.:

- przełączyć piec co przewodem kominowym do kanału dymowego nr [...],

- uszczelnić kanał dymowy nr [...] poprzez wprowadzenie wkładu żaroodpornego.

W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że podjęte przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie jest w pełni uzasadnione i zgodne z przepisami prawa budowlanego określającymi procedurę naprawczą, która ma zastosowanie w

zaistniałym, stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w treści odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż w znacznym zakresie są one nieuzasadnione i nie mają wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie.

Jednocześnie wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie obejmuje swoim zakresem samowolną realizację inwestycji o charakterze budowlanym, podjęcie której wymaga stosownej zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, nie zaś stan techniczny przewodów kominowych w budynku mieszkalnym przy ul. W. [...] w Ś., dla którego to zagadnienia przewidział ustawodawca procedurę inną niż legalizacyjna, określona w art. 50 i n. ustawy Prawo budowlane i może w związku z tym stanowić przedmiot odrębnego postępowania.

Ponadto organ podkreślił, że organy nadzoru budowlanego działają w granicach i na podstawie prawa, i w sytuacji gdy prawo przewiduje możliwość legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych, tj. przeprowadzonych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, to do momentu, gdy nie wystąpią ku temu przeszkody prawem przewidziane, organ ma obowiązek przeprowadzić procedurę legalizacyjną i takiego działania nie można nazwać stronniczym, uwzględniającym tylko interesy jednej strony - w tym przypadku inwestora. Przepisy prawa budowlanego precyzyjnie określają procedurę naprawczą, której ani organ, ani inwestor nie jest władny zmienić czy pominąć. Procedura ta została szczegółowo wyjaśniona i przy zaistniałym stanie faktycznym sprawy nie ma możliwości podjęcia przez organ nadzoru budowlanego innych działań aniżeli wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, zastosowanego przez organ pierwszej instancji.

W zakończeniu uzasadnienia D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że ze względu na możliwość upływu terminu wykonania przedmiotowych obowiązków wyznaczonego zaskarżoną decyzją skorzystał z uprawnień reformacyjnych nadanych organowi odwoławczemu w przepisie art. 138 § 1 pkt 2 kpa i zmienił termin wykonania tych obowiązków w sposób wskazany w osnowie wydanej decyzji.

Prawidłowość decyzji opisanej powyżej zakwestionował A. Ś. poprzez skargę (oznaczoną jako odwołanie), skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której wniósł o nakazanie wspólnocie mieszkaniowej w Ś. ul. W. [...] wykonania przebudowy komina, do którego podłączony jest lokal mieszkalny najmowany przez skarżącego oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu zakończenia postępowania sądowo-administracyjnego. Jednocześnie skarżący zarzucił organom orzekającym w postępowaniu instancyjnym:

1. Niewłaściwe rozpatrzenie sprawy poprzez nieuwzględnienie faktu, że komin stanowi część wspólną nieruchomości i zgodnie z art. 12 i 13 ustawy z dnia 24.06.1994r. o własności lokali obowiązek jego utrzymania w należytym stanie spoczywa na wspólnocie mieszkaniowej,

2. Nałożenie na skarżącego obowiązku zamontowania wkładu żaroodpornego o grubości 8 mm. w sytuacji, gdy takie rozwiązanie nie wyeliminuje problemu nieszczelności komina w tej nieruchomości.

3. Niewłaściwe zastosowanie i błędną interpretację art. 51 ustawy z dnia 07.0.1994r. Prawo budowlane poprzez nałożenie na skarżącego obowiązku wykonania określonych czynności (zamontowania wkładu żaroodpornego) z pominięciem faktu, że to wspólnota mieszkaniowa winna zapewnić użytkownikowi lokalu mieszkalnego zdatny do bezpiecznej eksploatacji komin,

4. Niewłaściwe zastosowanie i błędną interpretację art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego polegające na nieuprawnionym przerzuceniu na skarżącego (inwestora) obowiązku "uszczelnienia" komina w sytuacji, gdy jego inwestycja kończyła się w miejscu podłączenia kotła c.o. do trzonu kominowego, który stanowi część wspólną i którego właściwe utrzymanie należy do obowiązków wspólnoty mieszkaniowej.

5. Nieuprawnione nałożenie na skarżącego obowiązku zamontowania w nieszczelnym przewodzie kominowym wkładu żaroodpornego, w sytuacji gdy z żadnego unormowania nie wynika, że kocioł co. na paliwo stałe (węgiel, koks, drewno) ma być podłączony do komina, w którym musi być zamontowany wkład żaroodporny.

6. Nieuprawnione i bezmyślne nałożenie na skarżącego obowiązku zamontowania w trzonie kominowym nr [...] wkładu żaroodpornego z blachy o grubości 8 m; w sytuacji gdy na rynku nie ma wkładów żaroodpornych o tej grubości, a dodatkowo nie wzięcie pod uwagę jaki nacisk jednostkowy wywrze na fundament komina wkład kominowy wykonany z blachy o grubości 8 mm.

W uzasadnieniu skargi przedstawiona została stosowna argumentacja.

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu [...] r. wniósł o oddalenie skargi, a ponadto postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] r., wydanym po rozpoznaniu wniosku A. Ś. z dnia [...]r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania tej decyzji.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień [...] r. pełnomocnicy stron wnieśli – odpowiednio – jak w skardze i w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych:

Należy przede wszystkim wyjaśnić m że w przepisie art. 1§1i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/, formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji /innego aktu lub czynności/ z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził naruszenie prawa obligujące do uwzględnienia skargi przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 134§1 ustawy z dnia 30 sierpniu 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzygnięciu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną oraz zastosowanie przepisu art. 135 tej regulacji, stanowiącej, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych podjętych na wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Ponadto poprzedzając przedstawienie motywów wydanego wyroku Sąd uznał za konieczne wyjaśnić, że w ustawowo określonym zakresie kompetencji kontrolnych sądów administracyjnych ustawodawca nie uwzględnił uprawnienia tych sądów do merytorycznego orzekania w sprawie rozpatrywanej w postępowaniu administracyjnym, co powoduje, że Sąd mimo kasacyjnego orzeczenia nie mógł nakazać wspólnocie mieszkaniowej wykonania przebudowy komina, stosownie do wniosku zawartego w pkt 1 skargi.

Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy powoływanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane. Należą one do sfery materialnego prawa administracyjnego, co podporządkowuje postępowanie prowadzone w warunkach tej regulacji – jako postępowanie w sprawie administracyjnej – przepisom kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Strona postępowania tzn. podmiot spełniający kryteria z art. 28 i art. 29 kpa może realizować swoje uprawnienie do inicjowania postępowania administracyjnego na zasadzie skargowości poprzez wystąpienie do organu z odpowiednio sformułowanym żądaniem (wnioskiem) przy zachowaniu jednej z form przyjętych w przepisie art. 63 § 1 kpa i elementów zakreślonych w przepisach art. 63 § 2 – 3a kpa. Żądanie poprzez swoją treść wyznacza dwa z zasadniczych elementów administracyjnego stosunku prawnego, mianowicie przedmiot sprawy i właściwy w sprawie organ.

Postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte na wniosek A. Ś. doręczony Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ś. w dniu [...]r. i zawierający prośbę o zalegalizowanie wykonanych robót w lokalu mieszkalnym przy ul. W. [...] w Ś.

Z zawiadomienia o wszczęciu postępowania w tej sprawie, skierowanego przez organ w trybie art. 61 § 4 kpa do osób będących stronami wynika, że postępowanie prowadzone będzie w sprawie "samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na wykonaniu instalacji ogrzewczej z kotłem na paliwo stałe w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. W. nr [...] w Ś.".

Prawidłowo zatem organy orzekające w postępowaniu instancyjnym zastosowały tzw. tryb legalizacyjny regulowany przepisami art. 50-51 powoływanej wcześniej ustawy - Prawo budowlane. Przyjęty jako podstawa materialnoprawna decyzji kończącej postępowanie w sprawie przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 wskazanej powyżej ustawy stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. (W sprawie odstąpiono od wydania postanowienia w trybie art. 50 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane ze względu na wykonanie robót i treść art. 51 ust. 7 tej regulacji.)

W tak określonych warunkach prawnych należy zwrócić uwagę, że zrealizowane samowolnie przez inwestora – A. Ś. roboty budowlane polegały na wykonaniu instalacji ogrzewczej z kotłem na paliwo stałe w lokalu mieszkalnym, stanowiącym przedmiot najmu, oznaczonym w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania.

(Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego określającego te roboty jako przebudowę obiektu budowlanego, ale okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia w sprawie, bowiem ustawodawca nie uzależnia trybu legalizacyjnego od materialnoprawnej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych).

Wykonane roboty budowlane, do których odnosi się przywołany powyżej przepis określone w konkretny sposób w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania nie były przeprowadzane w żadnym zakresie na kominie ani w jego wnętrzu.

Komin należący do przedmiotowego budynku, uwzględniony w decyzji organu pierwszej instancji kończącej postępowanie w sprawie nie był też – zgodnie z treścią zawiadomienia o wszczęciu postępowania odrębnym elementem przedmiotu sprawy, w której postępowanie wszczęto na wniosek A. Ś.

Niezależnie od okoliczności wskazanych poniżej należy – zdaniem Sądu uznać, że tylko z tego względu brak było podstaw do objęcia komina, do którego dokonano wpięcia zainstalowanego pieca, merytorycznym orzeczeniem wydanym w tej sprawie, nakazującym inwestorowi na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane zapewnienie jego szczelności poprzez wprowadzenie do kanału wkładu żaroodpornego.

Istotne również jest – jak zasadnie zarzuca skarżący, że komin stanowi część budynku (a w przypadku wydzielenie samodzielnych lokali i ustanowienia odrębnej własności poszczególnych lokali część wspólną nieruchomości), a utrzymanie go w odpowiednim stanie technicznym tzn. takim, który umożliwia bezpieczne i prawidłowe korzystanie z niego jest obowiązkiem właściciela (właścicieli) lub zarządcy obiektu budowlanego, stosownie do przepisu art. 61 powoływanej poprzednio ustawy – Prawo budowlane.

W rozpoznawanej sprawie poza zakresem rozważań dokonanych przez organy orzekające w postępowaniu instancyjnym pozostały przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (t.j. Dz.U. Nr 80 z 2000r. poz. 903 ze zm.) oraz przepis art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. Nr 31 z 2005r., poz. 266 z późn. zm.), określający obowiązki wynajmującego, zgodnie z którym wynajmujący jest obowiązany do zapewnienia sprawnego działania istniejących instalacji i urządzeń związanych z budynkiem umożliwiającym najemcy korzystanie z wody, paliw gazowych i ciekłych, ciepła, energii elektrycznej, dźwigów osobowych oraz innych instalacji i urządzeń stanowiących wyposażenie lokalu i budynku, określone odrębnymi przepisami. Zważyć też należy, że w treści przepisu art. 6 b ust. 2 powołanej powyżej ustawy, stanowiącym katalog obowiązków najemcy w zakresie napraw i konserwacji lokalu i pomieszczeń, do używania których jest uprawniony brak jest podstawy do uznania, iż naprawa komina, czy doprowadzenia do jego poprawności technicznej należy do obowiązków najemcy. (Należy też zwrócić uwagę, że najemca może być zobligowany tylko do pokrycia zawinionych strat wynajmującemu, który stosownie do przepisu art. 6 a ust. 3 powoływanej powyżej ustawy jest bezwzględnie zobowiązany do dokonywania napraw budynku, jego pomieszczeń i urządzeń).

W ocenie Sądu organy właściwe w sprawie naruszyły również obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, wynikający z treści art. 77 § 1 kpa.

W materiale sprawy, na postawie którego – zgodnie z przepisem art. 133 § 1 powoływanej na wstępie ustawy. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeka sąd administracyjny znajduje się bowiem zalecenie służb kominiarskich z dnia [...] r. Nr[...], wskazujące na możliwość przełączenia kotła c.o. zainstalowanego przez A. Ś. z przewodu kominowego nr [...] do przewodu kominowego nr [...], który kończy się w pomieszczeniu piwnicy. Z tych względów wątpliwość budzi prawidłowość nakazania inwestorowi przełączenia zainstalowanego pieca centralnego ogrzewania przewodem kominowym do kanału nr [...].

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób określony w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i stosownie do powołanych przepisów orzekł jak w sentencji.

Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy.

Rozpoznając sprawę ponownie organ prowadzący postępowanie powinien uwzględnić uwagi Sądu zawarte w uzasadnieniu i podjąć prawidłowo czynność orzeczniczą.

H.B. 25.06.2010r.