Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 413/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 3 i 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 153 art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 9 listopada 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński /spr./ sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 1533/14 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 1533/14, oddalił skargę K. K. (dalej jako skarżąca) na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W związku z zakwestionowaniem przez M. K. legalności rozbudowy budynku przy ul. K. [...] w P. dokonanej przez K. K. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pszczynie wszczął postępowanie w sprawie zrealizowanej nadbudowy ww. budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W wyniku przeprowadzonych w dniu [...] marca 2011 r. oględzin nieruchomości ustalono, że prace wykonane zostały bez pozwolenia na budowę z inicjatywy inwestora L. C., nie zaś K. K. obecnej właścicielki nieruchomości.

Postanowieniem PINB w Pszczynie nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nałożono na inwestora-L. C. obowiązek przedłożenia dokumentacji umożliwiającej ewentualną legalizację. Inwestor obowiązku tego nie wykonał. Wobec powyższego ww. organ w dniu [...] lipca 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą nakazano L. C. rozbiórkę wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę nadbudowanej części ww. budynku. Po rozpoznaniu odwołania K. K. oraz L. C. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

L. C. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 23 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1437/12 uchylił zaskarżoną decyzję ŚWINB, a także poprzedzającą ją decyzję pierwszoinstancyjną oraz postanowienie PINB nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Zdaniem Sądu, obie zaskarżone decyzje organów nadzoru budowlanego nie zostały skierowane do podmiotu posiadającego aktualnie prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W dacie wydania decyzji przez PINB inwestor - L. C. nie był właścicielem nieruchomości przy ul. K. [...] w P. Mocą przedstawionego przez niego w toku postępowania aktu notarialnego Rep. [...] nr [...] z dnia [...] października 2009 r. w drodze umowy darowizny przeniesiono własność nieruchomości na K. K.. L. C. nie mógł być w dacie wydania decyzji przez PINB i ŚWINB adresatem nakazanego obowiązku rozbiórki. Wskutek nieprawidłowego ustalenia adresata i pominięcia w postępowaniu administracyjnym przed organami nadzoru budowlanego K. K. nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Na marginesie Sąd zauważył, że w uchylonych decyzjach organów nadzoru budowlanego w sposób ogólnikowy określono jaka część budynku podlega nakazowi rozbiórki. Z tego względu zalecił sprecyzowanie zakresu rozbiórki w sposób umożliwiający wykonanie orzeczonego decyzją nakazu. Wyrok ten uprawomocnił się.

Ponownie prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie PINB w Pszczynie w dniu [...] listopada 2013 r. wydał postanowienie nr [...], w którym nałożył na K. K. obowiązek przedstawienia do 30 kwietnia 2014 r. niezbędnej do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego dokumentacji dotyczącej rozbudowy przedmiotowego budynku. K. K. nie wykonała obowiązków wskazanych w tym postanowieniu wobec czego PINB, na podstawie 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. 2013, poz. 1409 z późn. zm.), decyzją z dnia 1 lipca 2014 r. nr 193/2014, nałożył na K. K., obowiązek rozbiórki zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, rozbudowanej części budynku mieszkalnego, t.j. pomieszczenia łazienki na piętrze o wymiarach w rzucie poziomym [...] m x [...] m na terenie działki [...], przy ul. K. [...] w P.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, ponieważ uznał ją za prawidłową.

Organ odwoławczy wskazał, że w dacie rozbudowy inwestor miał obowiązek wcześniej uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Taka decyzja nie została wydana. Skarżącej została otwarta możliwość zalegalizowania inwestycji. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego na skarżącą został nałożony obowiązek przedłożenia do dnia 30 kwietnia 2014 r. do PINB dokumentów dotyczących wzniesionego w drodze rozbudowy pomieszczenia łazienki. Skarżąca nie skorzystała z możliwości legalizacji, pomimo że wyznaczony jej został przez PINB termin ponad 5 miesięcy na realizację obowiązków. Nie przedłożyła do PINB wymaganych dokumentów i tym samym uniemożliwiła legalizację wykonanej rozbudowy.

Organ podkreślił, że decyzja o rozbiórce powinna być skierowana zawsze do podmiotu, który aktualnie posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub jest jej właścicielem, chociaż faktycznie nie mógł być inwestorem, który dopuścił się wcześniej naruszeń prawa przy wykonywaniu robót budowlanych.

ŚWINB zauważył ponadto, że PINB prawidłowo określił sposób dokonania rozbiórki. Sprecyzowano jaka część istniejącego obiektu powinna zostać zlikwidowana celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Skarżona decyzja PINB jest w tym zakresie zrozumiała dla stron, a zwłaszcza zobowiązanej do dokonania rozbiórki K. K..

Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą decyzję. Wskazała na konieczność poniesienia nieproporcjonalnie wysokich opłat legalizacyjnych w stosunku do stanu budynku, którego dotyczyła samowola. Zarzuciła, że organ, przed wydaniem decyzji o rozbiórce, w postanowieniu z dnia [...] listopada 2013 r. zobowiązał ją do szeregu czynności, których rodzaj nie został skonkretyzowany. Organ nie wykazał, ani nie wyjaśnił, jakie należy przedstawić opinie, uzgodnienia, pozwolenia i inne dokumenty wymagane przepisami szczególnymi. Zobowiązał do złożenia oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pomimo że w tym samym postanowieniu organ ustalił bezspornie, że skarżąca jest właścicielką działki. Podobnie za zbędne uznała wzywanie o zaświadczenie o zgodności budowy z planem zagospodarowania przestrzennego, skoro organ w postanowieniu uznaje dopuszczalność legalizacji m.in. ze względu na taką zgodność.

Skarżąca zarzuciła nadto naruszenie art.153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem skarżącej organ, wbrew zaleceniom wyroku sygn. akt II SA/Gl 1437/12 nie wyjaśnił, na czym "konkretnie będzie polegała nakazana rozbiórka". Wada ta, zdaniem skarżącej, nie została usunięta w obecnej decyzji rozbiórkowej. Zawarty w sentencji opis w ogóle nie wykracza poza to, co było już wiadome przy poprzednim orzekaniu.

W odpowiedzi na skargę organ, odnosząc się do podniesionych w niej zarzutów, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 1533/14 oddalił skargę.

Mając na uwadze art. 153 P.p.s.a. Sąd wskazał, że związanie poprzednio wydanym wyrokiem dotyczy oceny prawnej tam zawartej i wskazań co do dalszego postępowania. Wyłączenie związania oceną prawną i jej konsekwencjami w postaci zawartych w wyroku wskazań co do dalszego postępowania, może nastąpić tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 240/06. Sąd uznał, że okoliczności takie w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Sąd podkreślił, iż ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt II FSK 209/07).

Sąd zaznaczył, że podobnie jak orzekające w sprawie organy, związany jest ocenami i wskazaniami wyrażonymi w prawomocnym wyroku z dnia 23 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1437/12, a tym samym nie może w odmienny sposób ocenić kwestii w wyroku tym przesądzonych. Sąd przyjął zatem w ślad za ww. wyrokiem, iż nadbudowa budynku została zrealizowana bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, że organ pierwszej instancji winien wydawać rozstrzygnięcia związane z samowolą budowlaną adresując je do K. K., obecnej właścicielki, albowiem to ona, a nie dawny inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także, że organ winien zredagować osnowę decyzji tak by zakres nakazanej rozbiórki był precyzyjny i zrozumiały.

Sąd stwierdził, że orzekające w sprawie organy wymogi te spełniły. Zarówno postanowienie z dnia [...] listopada 2013 r., jak i nakazująca rozbiórkę decyzja z dnia [...] lipca 2014 r. zostały poprawnie skierowane do K. K.. Wbrew twierdzeniom skarżącej zakres rozbiórki został w obecnie wydanej decyzji określony zrozumiale i dokładnie. Sąd podzielił stanowisko ŚWINB zawarte w odpowiedzi na skargę, iż w odróżnieniu od poprzednio wydanej decyzji, obecnie obydwie decyzje organów nadzoru budowlanego precyzyjnie określają część budynku, jaka podlegać ma rozbiórce, wskazując, że rozbiórce ma podlegać pomieszczenie łazienki na piętrze o wymiarach w rzucie poziomym [...] m x [...] m, rozbudowanej z naruszeniem przepisów ustawy Prawo budowlane.

Sąd wskazał, że w myśl art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, chyba że według oceny organu potencjalnie możliwa jest legalizacja obiektu z uwagi na spełnienie przezeń przesłanek z art. 48 ust. 2 ustawy (wówczas dalszy tok postępowania przebiega odmiennie). W konsekwencji rozpoznający sprawę organ w pierwszej kolejności zbadać winien powstałą samowolę pod kątem możliwości jej legalizacji, a w zależności od wyniku poczynionych ustaleń bądź to wstrzymać prowadzenie robót (gdy budowa nie została jeszcze zakończona) i nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów umożliwiających ewentualną przyszłą legalizację obiektu, bądź też, w razie stwierdzenia, że legalizacja nie jest możliwa nakazać rozbiórkę samowolnie wybudowanego lub będącego w budowie obiektu.

Sąd podniósł, iż stosownie do art. 48 ust. 2 ustawy wdrożenie procedury mogącej doprowadzić do legalizacji obiektu wymaga jednak stwierdzenia przez organ, iż dokonana samowolnie budowa:

1. jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z:

a. ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b. ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2. nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

W razie potwierdzenia przez organ powyższych okoliczności wstrzymuje on postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

a. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

b. dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego.

Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa powyżej, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

Z mocy natomiast art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, w razie niespełnienia przez inwestora w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych nań wskazanym wyżej postanowieniem, organ zobligowany jest do orzeczenia nakazu rozbiórki.

Sąd podkreślił, iż orzekające nakaz rozbiórki decyzje nie są zależne od woli organu. Decyzja podejmowana na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane ma charakter związany. Oznacza to, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana i nie ma możliwości jej legalizacji, to organ jest nie tylko uprawniony, lecz nadto zobligowany do wydania nakazu rozbiórki.

Sąd zauważył, że z akt sprawy wynikało, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pszczynie nie wykluczył możliwości legalizacji nadbudowanej części obiektu i w tym celu postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia wyliczonych w postanowieniu dokumentów.

Za bezsporne należało uznać, iż skarżąca dokumentów tych nie przedłożyła. Swoim działaniem uniemożliwiła tym samym rozpatrywanie przez organ ewentualnej legalizacji obiektu (czy w istocie byłaby ona możliwa o tym decydowałaby bowiem treść koniecznej dokumentacji). Skarżąca spowodowała w efekcie, iż organ nadzoru budowlanego zobligowany był do nakazania rozbiórki nadbudowy budynku stanowiącej samowolę budowlaną.

Sąd uznał, że decyzja organu I instancji nie naruszała prawa, a jej wydanie stanowiło obowiązek organu.

Odnosząc się do sformułowanej w skardze tezy, iż postanowienie wzywające do przedłożenia dokumentów było niejasne, a po części niecelowe, Sąd stwierdził, iż skarżąca nie przedłożyła ani jednego z dokumentów, do przedłożenia których została zobowiązana, pomimo wielomiesięcznego terminu. Nie zapytała też organu o kwestie ewentualnie niezrozumiałe. W tej samej skardze skarżąca przyznała, iż w istocie nie przedłożyła żądanych dokumentów albowiem wiedziała jak znaczna w przyszłości zostanie ustalona opłata legalizacyjna i liczy w tej mierze na nowelizację prawa.

K. K. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj.:

a. art. 153 P.p.s.a. - przez nieuwzględnienie wiążącej oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA w Gliwicach z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1437/12,

b. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7 77 § 1 i 107 K.p.a., przez oddalenie skargi mimo nienależytego wyjaśnienia sprawy, zwłaszcza co do zakresu orzeczonego w decyzji administracyjnej nakazu rozbiórki.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku niesłusznie uznał, że wydany nakaz rozbiórki nie narusza prawa. Sąd uznał, że zakres rozbiórki stosownie do wyrażonej w poprzednim wyroku oceny prawnej i wskazań Sądu, został w obecnie wydanej decyzji określony zrozumiale i dokładnie. Według Sądu precyzyjnie określono część budynku, jaka podlegać ma rozbiórce wskazując, że chodzi o pomieszczenie łazienki na piętrze o wymiarach w rzucie poziomym [...] m x [...] m, rozbudowanej z naruszeniem przepisów ustawy Prawo budowlane.

Skarżąca kasacyjnie zakwestionowała powyższe stanowisko Sądu. Skarżąca uważa, że kwestia rodzaju pomieszczenia, które jest przedmiotem postępowania i wymiary tego pomieszczenia zostały już jednoznacznie ustalone w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie wyroku z dnia 23 maja 2013 r. i ustalenia te znalazły się w decyzjach obu instancji, a wyrok ten je prawomocnie przesądził. Tak wiec przedstawiony w sentencji obecnej decyzji rozbiórkowej opis pomieszczenia i jego wymiary w żaden sposób nie doprecyzowują poprzednich ustaleń, a we wskazanym wyroku Sąd nie kazał tego uczynić. W ocenie skarżącej Sąd wyraźnie polecił, żeby organy wyjaśniły, "na czym konkretnie będzie polegała rozbiórka". Sądowi nie chodziło zatem o rodzaj i charakterystykę (wymiary) pomieszczenia, lecz o określenie czynności, jakie mają być podjęte w ramach rozbiórki. Skarżąca podkreśliła, że w okolicznościach niniejszej sprawy było to konieczne, gdyż - jak to wskazywała w skardze do WSA - przedmiotowa łazienka ma elementy wspólne z konstrukcją budynku, objętego w dodatku współwłasnością z uczestniczką postępowania, w związku z czym rozbiórka nie będzie polegała na prostym "odcięciu" łazienki od reszty budynku lecz musi pociągnąć za sobą ingerencję w jego konstrukcję. Istotne jest zatem określenie, na czym konkretnie będzie polegała rozbiórka, tak jak to in extenso zalecił WSA w poprzednim wyroku. Tymczasem organy tych kwestii w ogóle nie wyjaśniły, w związku z czym - wbrew wywodom zaskarżonego wyroku - doszło do oczywistego naruszenia art. 153 P.p.s.a. Było to świadome działanie organów, co wynika z odpowiedzi na skargę, w której organ odwoławczy po prostu nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu wyrażonym w poprzednim wyroku, wywodząc, że w decyzji rozbiórkowej nie jest niezbędne określenie rodzaju robót i ich technologii. Jeżeli jednak wyrok ten w omawianym zakresie uważał za nieprawidłowy, to mógł go kwestionować przez wniesienie skargi kasacyjnej, a nie przez odstąpienie od oceny prawnej i wskazań Sądu. Zaakceptowanie takiego działania organów w zaskarżonym wyroku oznacza naruszenie art.153 P.p.s.a. W konsekwencji w omawianym zakresie sprawa została wyjaśniona z obrazą art.7, 77 § 1 i 107 k.p.a., co oznacza, że oddalając skargę Sąd I instancji naruszył art. 151 P.p.s.a., gdyż popełnione przez organy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § l pkt 1 lit.c P.p.s.a.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zdaniem NSA, skarga kasacyjna wniesiona przez K. K. nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Sąd wypowiada się czy wynikająca z przepisów norma prawna będzie miała zastosowanie w rozpatrywanej sprawie i jak należy ją rozumieć. Sąd może wypowiadać się pozytywnie o zastosowaniu przez organy administracyjne określonych przepisów ale także poddawać krytyce sposób zastosowania normy prawnej w zaskarżonej decyzji, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał decyzję, zostało uznane za błędne. Uwagi te sąd czyni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie.

W wyroku z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2562/10 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Muszą one mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. W powołanym wyroku podkreślono, że z zakresu związania wyłączyć należy oceny wyrażone w sposób niejednoznaczny, jak też oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z podanych w uzasadnieniu orzeczenia rozważań.

Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje dokonanej w wyroku oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania organów lub sądu w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia stwierdzonych wadliwości.

Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 P.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Natomiast niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w tym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.).

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1437/12 uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pszczynie z dnia [...] lipca 2012 r. oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pszczynie z dnia [...] lipca 2011 r. z uwagi na fakt, że akty te zostały wadliwie skierowane do L. C., który z uwagi na brak aktualnego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie mógł być adresatem obowiązku orzeczonej w sprawie rozbiórki. Doprowadziło to do pominięcia w postępowaniu administracyjnym właścicielki nieruchomości K. K. co stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając zaskarżone decyzje organów wyraził ocenę prawną, że rozbiórka powinna była zostać orzeczona ale nie w stosunku do L. C.. Dalej w tym samym wyroku Sąd zawarł wskazanie dla organów nadzoru budowlanego by sprecyzowały zakres rozbiórki w sposób umożliwiający wykonanie orzeczonego decyzją nakazu. Powodem było zbyt ogólnikowe określenie w decyzji PINB w Pszczynie z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] jaka część budynku podlega nakazowi rozbiórki.

Na podstawie powyższego wyroku organy nadzoru w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania legalizacyjnego podjęły przewidziane w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (tekst jednolity Dz. U. 2013, poz. 1409 ze zm.) czynności celem ustalenia czy możliwa jest legalizacja dokonanej samowoli. Organ nie wykluczył zatem możliwości legalizacji samowoli i w tym celu K. K. w postanowieniu z dnia [...] listopada 2013 r. została zobowiązana w myśl art. 48 ust. 3 ustawy prawo budowlane do przedstawienia, w wyznaczonym terminie wskazanych w postanowieniu dokumentów. W związku z tym, że skarżąca w terminie 5 miesięcy nie wykonała nałożonego na nią ww. postanowieniem obowiązku, organ nadzoru zobowiązany był w oparciu o art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane orzec nakaz rozbiórki kierując go, zgodnie z wytycznymi poprzedniego wyroku WSA w Gliwicach, tym razem do K. K..

Mając na uwadze zalecenie wyroku WSA w Gliwicach z dnia 23 maja 2014 r. PINB w Pszczynie doprecyzowano zakres orzeczonej rozbiórki poprzez wskazanie w rozstrzygnięciu decyzji, że orzeka się "obowiązek rozbiórki zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, rozbudowanej części budynku mieszkalnego, tj. pomieszczenia łazienki na piętrze o wymiarach w rzucie poziomym [...] m x [...] m na terenie działki [...], przy ul. K. [...] w P".

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej NSA stwierdza, że Sąd w aktualnie zaskarżonym wyroku prawidłowo orzekł, że takie doprecyzowanie wypełniało zalecenia wyroku z 23 maja 2014 r. Nie chodziło o wskazanie, jak widzi to skarżąca kasacyjnie, by organy przestawiły technologię, w jakiej będzie przeprowadzana rozbiórka dobudowanej samowolnie łazienki. Sąd w wyroku z 23 maja 2014 r. nie oczekiwał aż takiego szczegółowego doprecyzowania. Chodziło wówczas o doprecyzowanie bardzo ogólnego oznaczenia przedmiotu rozbiórki, którym PINB w Pszczynie posłużył się w decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. Organ stwierdził wówczas, że "nakazuję inwestorowi L. C. rozbiórkę wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, nadbudowanej części budynku przy ul. K. [...] w P". W istocie było to zbyt ogólne oznaczenie zakresu rozbiórki, co wymagało doprecyzowania.

Sąd w wyroku z 23 maja 2014 r. stwierdził, że "ze sposobu określenia przedmiotowego obowiązku w decyzji organu pierwszej instancji, nie skorygowanej przez organ odwoławczy nie wynika jego zakres, gdyż organ nie wyjaśnił na czym konkretnie będzie polegała nakazana rozbiórka". Sformułowanie takie nie daje podstaw do twierdzenia, że organ miał wskazać konkretne czynności, jakie mają być dokonane czy też technologie, jakie mają zostać zastosowane w ramach przeprowadzanej rozbiórki. Słusznie stwierdził organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że organ nie jest zobowiązany do wskazania rodzaju robót czy możliwych technologii przeprowadzenia rozbiórki.

Sąd wskazując w poprzednio wydanym wyroku konieczność usunięcia zbyt ogólnego zakresu orzeczonej wówczas rozbiórki miał na myśli precyzyjne i jasne wskazanie przynajmniej parametrów i oznaczenia samowolnie dobudowanego pomieszczenia w budynku przy ul. K. [...] w P.

Należy podkreślić, że pomiędzy sformułowaniem "nadbudowana część budynku przy ul. K. [...] w P." a określeniem "rozbudowana część budynku mieszkalnego, tj. pomieszczenie łazienki na piętrze o wymiarach w rzucie poziomym [...] m x [...] m na terenie działki [...], przy ul. K. [...] w P." jest zasadnicza różnica prowadząca w tym drugim przypadku do właściwego sprecyzowania zakresu orzeczonej w decyzji rozbiórki.

W związku z powyższym uznać należało, że Sąd I instancji postąpił prawidłowo uznając, że ocena prawna i wskazania co do dalszego toku postępowania z wyroku z dnia 23 maja 2014 r. w kontrolowanych obecnie decyzjach organów nadzoru budowlanego obu instancji zostały właściwie zrealizowane. Nie nastąpiło zatem naruszenie przez organy oceny prawnej i wskazań z poprzednio wydanego wyroku. Nie może być mowy o naruszeniu art. 153 P.p.s.a. Wobec powyższego podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty uznać zależało za niezasadne.

Sąd I instancji słusznie uznał, że organy zastosowały się do oceny prawnej i zaleceń z poprzedniego wyroku. Wskazał na czym polegało doprecyzowanie zakresu rozbiórki i właściwe określenie adresata decyzji rozbiórkowej. Sąd zwrócił także uwagę na fakt, że skarżąca zaniechała dopełnienia obowiązków dostarczenia niezbędnej dokumentacji w celu dokonania legalizacji samowoli. Nie podjęła w tym zakresie żadnych działań uznając bierną postawę za jedyne właściwe rozwiązanie. W związku z tym orzeczenie nakazu rozbiórki przez organy nadzoru budowlanego w kontrolowanych decyzjach było jedynym możliwym do zaakceptowania rozwiązaniem odpowiadającym prawu tj. art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.

W świetle powyższych rozważań brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia zaskarżonego wyroku. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i nie ma podstaw do jej uchylenia. Tym samym należało skargę oddalić na zasadzie art. 151 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Pełnomocnik skarżącej kasacyjnie aby uzyskać wynagrodzenie za udzieloną z urzędu pomoc prawną powinien wystąpić, na podstawie art. 255 P.p.s.a. ze stosownym wnioskiem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. NSA nie orzeka o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Czyni to Wojewódzki Sąd Administracyjny by w razie ich zakwestionowania zainteresowanemu przysługiwał środek odwoławczy do NSA.