Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 43/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono wniosek
Powołane przepisy: article: art. 15  par.  2 w zw. z  art. 151,  art. 64  par. 3 i  art. 193
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Bochnia z 24 czerwca 2016 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Bochnia a Dyrektorem Małopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku o uporządkowanie koryta potoku postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 24 czerwca 2016 r. Wójt Gminy Bochnia wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez wskazanie Dyrektora Małopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie jako organu właściwego do rozpoznania wniosku o uporządkowanie koryta potoku w Łapczycy.

W uzasadnieniu Wójt Gminy Bochnia wyjaśnił, że z wnioskiem o uporządkowanie potoku wystąpiła C.C.. Wójt Gminy Bochnia stwierdził, że jest niewłaściwy w sprawie, ponieważ Potok Łapczycki znajduje się w administracji Małopolskiego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie.

W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Małopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie wniósł o niewyznaczanie go jako organu właściwego w sprawie.

W uzasadnieniu Dyrektor Małopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 11 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm.) gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a przede wszystkim zapobiegają zanieczyszczaniu ulic, placów i terenów otwartych, w szczególności przez zbieranie i pozbywanie się, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4, błota, śniegu, lodu oraz innych zanieczyszczeń uprzątniętych z chodników przez właścicieli nieruchomości oraz odpadów zgromadzonych w przeznaczonych do tego celu pojemnikach ustawionych na chodniku. W ocenie Dyrektora Małopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie, tereny skarp i rzek wód powierzchniowych płynących stanowią tereny otwarte, zgodnie bowiem z art. 34 ust. 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 469 ze zm.) każdemu przysługuje prawo do powszechnego korzystania ze śródlądowych powierzchniowych wód publicznych, morskich wód wewnętrznych wraz z morskimi wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej, i z wód morza terytorialnego, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że tereny śródlądowych powierzchniowych wód publicznych stanowią teren otwarty skoro nie można ograniczać innym dostępu do niego. Dlatego też utrzymanie czystości i porządku na takich terenach spoczywa na gminie. Jest to przy tym niezależne od kwestii własności danej nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Jednak o sporze w rozumieniu powyższych przepisów można mówić dopiero wtedy, kiedy organy zainteresowane w sprawie w drodze wszelkich dostępnych metod wykładni prawa, analizując wszystkie obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, dojdą do przekonania, że nie są w stanie jednoznacznie określić, który z nich jest właściwy w sprawie.

Przez spór należy więc rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny), przy czym żaden z organów pozostając w sporze nie podejmuje stosownego rozstrzygnięcia oczekując na zajęcie stanowiska przez ten właściwy. Ponadto, warunkiem rozpatrzenia sporu kompetencyjnego jest oczywiście precyzyjne ustalenie stanu faktycznego, w którym ma być rozstrzygana przedmiotowa sprawa przez właściwy organ.

W niniejszej sprawie powyższa przesłanka nie została spełniona. Pismem z 27 kwietnia 2016 r. C.C. wskazała, że mieszka obok koryta dawnego potoku, którego stan się ciągle pogarsza. Wrzucane są tam śmieci, które należy sprzątać i co powoduje nieprzyjemny zapach. C.C. wskazała, że chciałaby, żeby "coś z tym zrobiono". W jej ocenie, dobrym rozwiązaniem mogłoby się okazać wyłożenie brzegów kratownicą, co poprawiłoby estetykę koryta dawnego potoku.

Żaden z organów nie ustalił, jakie były rzeczywiste intencje strony, a te nie zostały wprost wyrażone w piśmie z 27 kwietnia 2016 r. Organy nie ustaliły, czy C.C. oczekuje uprzątnięcia koryta potoku czy też zabezpieczenia go przed dalszym zanieczyszczaniem, nie ustaliły również stanu prawnego potoku w rozumieniu przepisów ustawy Prawo wodne. Brak jest także chociaż podstawowych informacji o rodzaju zanieczyszczeń zgromadzonych w korycie potoku, co pozwoliłoby na ich prawne zdefiniowanie i rozważenie podjęcia konkretnych rozstrzygnięć w administracyjnym toku instancji. Organy prowadzą więc spór na podstawie nieustalonego precyzyjnie stanu faktycznego sprawy i bez oparcia go o jakikolwiek przepis prawa materialnego, który pozwalałby na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Organ składający wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość nie może formułować tego wniosku abstrakcyjnie, bez oparcia na gruncie konkretnej sprawy administracyjnej. Do sporu może dojść bowiem jedynie, jeżeli w precyzyjnie ustalonym stanie faktycznym organy nie są w stanie ustalić, który z nich jest kompetentny do załatwienia danej sprawy administracyjnej na podstawie konkretnej normy prawa materialnego. Taka norma prawa materialnego nie została w tej sprawie przez organy wskazana. Naczelny Sąd Administracyjny nie może samodzielnie domniemywać zakresu przedmiotowego sprawy, która ma być rozstrzygnięta przez właściwy organ w sytuacji braku prawidłowego ustalenia jej stanu faktycznego i ewentualnej podstawy prawnej. Warunku tego nie spełnia powołanie się przez Dyrektora Małopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie na art. 3 ust. 2 pkt 11 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który określa obowiązki gminy w zakresie zapewnienia czystości i porządku na swoim terenie i tworzenia warunków niezbędnych do ich utrzymania. Przepis ten nie stanowi bowiem normy kompetencyjnej do wydania konkretnego rozstrzygnięcia stanowiącego załatwienie wniosku C.C., a orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygające spór nie może być pozbawione odniesienia do konkretnej sprawy administracyjnej.

Z tych względów i na podstawie na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151, art. 64 § 3 i art. 193 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.