Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 542/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2016-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 listopada 2016 r. sprawy ze skargi P. SA w L. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie istniejącej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego P. SA w L. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżona decyzja podjęta została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Na wniosek P. Spółka Akcyjna z siedzibą w L. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, stanowiącej własność P. N. oznaczonej jako działka o Nr [...] o pow. 7,3356 ha położonej w obrębie 0004 M. przez udzielenie zezwolenia na przebudowę ww. nieruchomości istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji S. wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą, w tym na zdemontowanie dotychczasowych przewodów eklektycznych, ich usunięcie i zamontowanie nowych przewodów Starosta S. decyzją z dnia [...].01.2016 r. znak [...] ograniczył sposób korzystania z opisanej powyżej nieruchomości w sposób wskazany we wniosku, powołując jako podstawę prawną art. 124 ust. 1, 2, 3, 4, 6, 7 w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21.08.1997r.

Na skutek wniesionego odwołania przez Pana P. N. Wojewoda P. decyzją z dnia [...].03.2016 r. znak [...] uchylił powyżej opisaną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia wskazując, że w decyzji organu I instancji brak jest istotnego elementu jakim jest określenie czasu trwania zajęcia przedmiotowej nieruchomości w celu wykonania robót związanych z przebudową linii elektroenergetycznej. W ocenie organu odwoławczego organ nie dokonał też analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości w zakresie wyznaczenia okresu ograniczenia, a skupił się na analizie interesu inwestora.

Ponownie rozpoznając sprawę Starosta S. decyzją z dnia [...].04.2016r. znak [...] ograniczył sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej Nr. geodezyjnym działki [...] położonej na terenie obrębu M. stanowiącej własność P. N. przez udzielenie P. Spółka Akcyjna z siedzibą w L. zezwolenia na przebudowę ww. nieruchomości istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji S. wraz z niezbędną infrastrukturą towarzysząca w tym, na zdemontowaniu dotychczasowych przewodów elektrycznych, ich usunięcia i zamontowania nowych przewodów. Ograniczenie to obejmuje obszar niezbędnej powierzchni gruntu wynoszącej 1452 m2 oraz 10 m2 na posadowienie słupa na czas przebudowy istniejącej linii energetycznej i zakres tego ograniczenia wynika z ostatecznej decyzji z dnia [...].03.2015 r. Nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a jego czas trwania określono na 6 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji.

Z właścicielem nieruchomości przeprowadzono rokowania w sprawie ustalenia warunków uzyskania zgody właściciela na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jednakże właściciel nieruchomości nie zgodził się na zaproponowane warunki. W tych okolicznościach istniały podstawy do uwzględnienia wniosku zgodnie z art. 124 ust. 1, 2, 3, 4, 6, 7 w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia o gospodarowaniu nieruchomościami.

Również ta decyzja z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...] Wojewody P. została uchylona w całości i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.

W ocenie organu odwoławczego brak załącznika graficznego do decyzji lokalizacyjnej, brak projektu umowy proponowanej właścicielowi ustalającej warunki zgody na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, brak określenia w sentencji decyzji czasu trwania i momentu rozpoczęcia ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, brak załącznika graficznego do decyzji oraz wydanie ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości bez ustalenia co było przyczyną braku zgody właściciela na przeprowadzenie na jego nieruchomości inwestycji stanowi o niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego koniecznym do wyjaśnienia istoty sprawy i mającym wpływ na jej rozstrzygnięcie. Uzasadniało to uchylenie zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję wniosła P. Spółka Akcyjna z siedzibą w L. zarzucają:

1) naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, (zwany dalej kpa) – poprzez jego zastosowanie i uchylenie decyzji Starosty Powiatu S. z dnia [...] kwietnia 2016 r. Znak [...] pomimo braku przesłanek wydania decyzji kasacyjnej, w szczególności przesłanki odnoszącej się do konieczności ponownego wyjaśnienia sprawy w takim zakresie, że mogłoby to mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;

- art. 6, art. 8, art. 12 kpa poprzez uchylenie decyzji Starosty Powiatu S. z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak [...] z powodu przyczyn nie wskazanych przez Wojewodę we wcześniejszej decyzji przekazującej przedmiotową sprawę do ponownego rozpoznania tj. w decyzji z dnia [...] marca 2016 r. Nr [...], co stanowi prowadzenie postępowania w sposób skutkujący utratą zaufania obywateli do organów oraz pozbawiło stronę prawa do szybkiego rozpoznania sprawy;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 124 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. dz. U. z 2015r. poz. 1774 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż przepis ten wyklucza pozyskanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w formie umowy która zakłada obowiązek ustanowienia służebności przesyłu, podczas gdy przepis ten ograniczając się do obowiązku przeprowadzenia rokowań, nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów co do ich formy i treści, zaś postępowanie dowodowe prowadzone przez organ powinno sprowadzać się wyłącznie do ustalenia faktu istnienia rokowań oraz ich negatywnego wyniku, tj. braku zgody ze strony właściciela lub użytkowania wieczystego nieruchomości, co miało wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia wniosła o:

1) w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o uchylenie skarżonej decyzji;

2) w oparciu o art. 145a § 1 ppsa o zobowiązanie organu do wydania w terminie dwóch tygodni decyzji oddalającej skargę właściciela nieruchomości;

3) wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 1 pkt 1 ppsa a w przypadku nieuwzględnienia wniosku przez organ wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ppsa;

4) o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przypisanych na podstawie art. 200 ppsa.

Uzasadniając zarzuty skarżący podniósł, że w sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki konieczne do wydania decyzji kasacyjnej i nie stwierdzono bowiem uchybień w postaci nieprzeprowadzenia (wogóle) postępowania wyjaśniającego czy też przeprowadzenia tego postępowania z rażącym naruszeniem przepisów postępowania. Brak dokumentów na które wskazuje organ nie może przemawiać za koniecznością ponownego wyjaśnienia sprawy, o ile bowiem istotnie ich nie było to organ miał możliwość ich uzupełnienia we własnym zakresie. W zakresie wskazania na jaki okres czasu winno nastąpić ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżąca wskazała, że rozstrzygniecie w tym zakresie zawarte jest w uzasadnieniu i w jej ocenie jest to prawidłowe.

Nie doszło też zdaniem skarżącej do naruszenia art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ wystąpienie z wnioskiem do organu poprzedziły rokowania z właścicielem, który jednakże nie zgodził się na proponowane warunki uzyskania zgody na zajęcie nieruchomości do wykonania prac. W tych warunkach organ winien był oddalić odwołanie.

Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skargę Sąd uznał za uzasadnioną albowiem organ wydał decyzję z naruszeniem art. 138 § 2 kpa jak to słusznie zarzuca skarżąca.

Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakresu sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Żadna z tych przesłanek jak to zasadnie podnosi skarżąca w sprawie nie zachodzi.

Przede wszystkim należy wskazać, że po raz pierwszy uchylając decyzję organ nie podnosił, że w aktach sprawy brak jest dokumentów na które wskazuje w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie wskazał na konieczność ich dołączenia. Skoro więc dostrzegł ich brak dopiero przy ponownym rozpoznawaniu sprawy to miał możliwość uzupełnienia tego braku we własnym zakresie, tym bardziej, że na dokumenty te powołuje się organ I instancji. W takiej zaś sytuacji nie można uznać za zasadne stanowiska organu, że ustalenia jakie by poczynił organ II instancji na podstawie tych dokumentów naruszyłyby zasadę dwuinstancyjności. Przeciwnie na podstawie tych dokumentów organ by dokonał jedynie kontroli ustaleń organu I instancji, które jak wynika z uzasadnienia tego organu są oparte na tych dokumentach.

Nie stanowi też naruszenia przepisów postępowania brak w sentencji decyzji ustalenia na jaki okres następuje ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, które by dawało podstawę do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W tym zakresie organ I instancji ustalił, że czas ten winien być określony na 6 miesięcy i dał temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Skoro organ poczynił wystarczające ustalenia w tym zakresie jak to przyznaje organ odwoławczy to nic nie stało na przeszkodzie w zastosowaniu rozstrzygnięcia określonego w art. 138 § 1 pkt 2 zd. 1 kpa.

Nie można też zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż organ I instancji winien poczynić ustalenia z jakich przyczyn nie doszło do wyrażenia zgody przez właściciela na przeprowadzenie na jego nieruchomości inwestycji, a w szczególności czy brak zgody nie był uwarunkowany brakiem zgody na ustanowienie służebności przesyłu.

Zgodnie z treścią art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami udzielenie zezwolenia o którym mowa w ust. 1 winno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym o uzyskanie zgody na wykonanie prac o których mowa w ust. 1. Rokowania takie zostały przeprowadzone o czym świadczy dołączona do wniosku korespondencja z właścicielem nieruchomości w sprawie przeprowadzonych rokowań i co jednocześnie spełnia wymogi z art. 124 ust. 3 ustawy. Organ nie ma uprawnień prowadzenia ustaleń co było przyczyną nieosiągnięcia pozytywnego wyniku rokowań w związku z czym wskazanie organu odwoławczego na konieczność poczynienia w tym zakresie ustaleń nie znajduje dostatecznej podstawy prawnej. W tym zakresie należy też wskazać, że na potrzeby prowadzenia takich ustaleń organ II instancji nie wskazywał przy poprzednim uchyleniu decyzji organu I instancji z dnia [...].01.2016 r. decyzję z dnia [...] marca 2016 r. znak [...], a przeciwnie uznał, że rokowania były przeprowadzone.

W świetle powyższych okoliczności Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona, nie można bowiem przyjąć aby przeprowadzone przez organ I instancji było dotknięte brakiem ustalenia istotnych okoliczności sprawy, których uzupełnienie przez organ II instancji w trybie art. 136 kpa naruszało zasadę dwuinstancyjności postępowania o której mowa w art. 15 kpa.

Z tych też względów Sąd uznając, iż w sprawie doszło do naruszenia przez organ II instancji art. 138 § 2 kpa na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji orzekając jednocześnie o zwrocie kosztów postępowania w myśl art. 200 i 205 § 2 tejże ustawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe wskazania co do uzupełnienia materiału dowodowego w ramach art. 136 kpa i wyda rozstrzygnięcie dokonując całościowej oceny materiału dowodowego.