Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 347/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Barbara Pasternak Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2018 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 17 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków skargę oddala


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z 17 stycznia 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji Starosty z [...] 2017 r. znak [...] orzekającej o odrzuceniu zarzutów do operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu C, jedn. ewid. W w zakresie działki nr [...] - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

Starosta w powołanej na wstępie decyzji orzekł o: " odrzuceniu zarzutów do operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu C, gm. W zaewidencjonowanego w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym pod identyfikatorem [...] w dniu 14.11.2016 r. złożonych przez W. K., w zakresie:

- powierzchni działki nr [...], która zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych niniejszego operatu zmieniła oznaczenie na [...] i [...],

- granicy działki [...] z działkami: [...], [...], [...] (w punktach: [...], [...], [...], [...]),

- granicy działki [...] z działkami: [...], [...], [...], [...] (w punktach: [...], [...], [...] , [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...])".

Od powyższej decyzji W. K. wniósł odwołanie. Stwierdził, że nie zgadza się ze zmianą powierzchni działki nr [...] oraz podnosi, iż wykonawca "nie odniósł się do stanu spokojnego posiadania i nie ocenił faktycznego stanu użytków na gruncie w odniesieniu do wyznaczonej działki nr [...] ".

Organ II instancji stwierdził iż podstawowym obowiązkiem starosty w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, o czym stanowi przepis § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. - Dz. U. z2017r. poz. 2101 ze zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem. Starosta może także zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych w trybie art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W trakcie modernizacji każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych. Następnie, kiedy projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych.

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy ustalono że w Dzienniku Urzędowym Województwa z 12 stycznia 2017 r. poz. 452 Starosta na podstawie art. 24a ust. 4, 8, 9 i 12 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ogłosił informację w sprawie modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla obrębu ewidencyjnego C, jednostka ewidencyjna W. Poinformował, że dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego dotyczyły: modyfikacji danych ewidencyjnych w zakresie dokładności położenia punktów granicznych i powierzchni działek, uzupełnienia i ujednolicenia zakresu informacyjnego części opisowej ewidencji gruntów i budynków zapewniającego dostosowanie do obowiązujących przepisów, modyfikacji numerycznej mapy ewidencji gruntów i budynków oraz uzupełnienia komputerowych baz danymi zawartymi w tym projekcie, wyłożone do wglądu zainteresowanych osób w dniach od 12 września do 30 września 2016 r., stały się z dniem 23 października 2016 r. danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegały ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Operat techniczny nr [...] z tej modernizacji został wpisany do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 14 listopada 2016 r.

W. K. - właściciel działki nr [...], położonej w obrębie C zgłosił uwagi do projektu operatu opisowo-kartograficznego, a pismem z 5 lutego 2017 r. wniósł zarzuty do zmodernizowanych danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków. Wniesione zarzuty dotyczyły powierzchni działki nr [...], tj. przywrócenia powierzchni 915 m2. W. K. podniósł również, iż: "nie złożono zgodnego oświadczenia stron do protokołu, zatem powierzchnia działki i jej konfiguracja powinny pozostać bez zmian, tj. zgodnie ze spokojnym stanem posiadania."

W związku z wniesionymi zarzutami oraz przepisem art. 24a ust.10 ustawy, zgodnie z którym o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji, Starosta zobligowany był do przeprowadzenia postępowania administracyjnego z uwzględnieniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art.: 7, 10, 77, 80 K.p.a. zakończonego wydaniem stosownej decyzji.

W toku postępowania ustalono, że od założenia ewidencji do 2008 r. obowiązującą mapą ewidencyjną, przedstawiającą przebieg granic działek, była mapa w skali 1:2880, którą utworzono na bazie map katastralnych. Dokładność położenia punktów granicznych wyznaczających przebieg granic nieruchomości na tych mapach odbiegała od wymagań określonych w aktualnie obowiązujących przepisach. W 2008 r. dokonano wektoryzacji analogowej mapy ewidencyjnej w skali 1:2880 i przetworzenia jej do postaci cyfrowej. Uzupełniono wówczas także informacje dotyczące budynków i lokali.

W roku 2016, w procesie modernizacji ewidencji gruntów i budynków, z powodu braku materiałów wymienionych w § 36 rozporządzenia, pozwalających na określenie przebiegu granic na mapie numerycznej z odpowiednią dokładnością i wiarygodnością dokonano ustalenia przebiegu granic działki nr [...] z:

- działką nr [...] (właściciel Skarb Państwa w trwałym zarządzie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej). Granicę ustalono od punktu [...] do punktu [...] na podstawie mapy ewidencyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W terenie nie stawił się przedstawiciel działki nr [...]. Ponieważ właściciel działki nr [...] W. K. nie zaakceptował ustalanej granicy, została ona określona jako sporna.

- z działką nr [...] od punktu [...] poprzez punkty [...], [...] do punktu [...] ustalono na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania oraz na podstawie mapy ewidencyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Współwłaścicielka działki nr [...], A. G. oraz W. K. nie zaakceptowali ustalonej granicy. Dlatego też została ona określona jako sporna. Pozostali współwłaściciele działki nr [...] – D. G., K. G. i M. G. pomimo prawidłowego zawiadomienia nie stawili się na gruncie.

- z działką nr [...] od punktu [...] poprzez punkt [...] do punktu [...] ustalono na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania oraz na podstawie mapy ewidencyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. H. G. (właściciel działki nr [...]) oraz W. K. nie zaakceptowali ustalonej granicy. Dlatego też została ona określona jako sporna.

- z działką nr [...] od punktu [...] do punktu [...] ustalono na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania na gruncie. H. K., przedstawiciel właściciela działki nr [...] - Gminy W, zaakceptowała ustalony przebieg granicy. Natomiast W. K. nie zaakceptował ustalonej granicy i granica została określona jako sporna.

- z działką nr [...] od punktu [...] poprzez punkty [...], [...], [....], [....], [...] do punktu [...] ustalono na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania na gruncie. W. K. przebieg granicy zaakceptował. W terenie nie stawił się prawidłowo zawiadomiony Ł. S. - właściciel działki nr [...].

Zgodnie z przepisem § 38 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia nieusprawiedliwione niewzięcie udziału w czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych przez prawidłowo zawiadomionego właściciela, nie będzie stanowić przeszkody do ich przeprowadzenia.

Odnośnie do przebiegu ww. granic ustalanego w dniu 26 lipca 2016 r. nie doszło do zgodnych wskazań stron, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych (§ 39 ust. 1 rozporządzenia). W przypadku, gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, przebieg granic działek ewidencyjnych, wykonawca ustala zgodnie z przepisem § 39 ust. 2 rozporządzenia tj. według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli stan ten nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek. Natomiast, gdy spokojnego stanu posiadania nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujący te grunty ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków (§ 39 ust. 3 rozporządzenia).

Z operatu technicznego nr [...] z 14 listopada 2016 r. wynika, że granice działki nr [...] z działkami nr [...], [...], [...], [...], [...] zostały ustalone prawidłowo. Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wyraźnie odróżniają regulacje prawne powiązane z ewidencją gruntów (art. 20-26) od problematyki rozgraniczania nieruchomości (art. 29-39). W pierwszym wypadku chodzi o naniesienie do ewidencji bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach, co ma charakter informacyjny. Rozgraniczenie nieruchomości służy natomiast ustaleniu przebiegu granic między nimi przez określenie położenia punktów i linii granicznych i ustaleniu zasięgu własności, utrwaleniu tych gruntów znakami granicznymi na gruncie i sporządzeniu odpowiednich dokumentów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19.11.1999 r. sygn. akt 1384/99). Zainteresowani mogą więc dochodzić swoich praw i skorzystać z instytucji regulującej zasięg własności swej nieruchomości w trybie rozgraniczenia nieruchomości.

Zdaniem organu odwoławczego ustalenie między innymi przebiegu granic działki nr [...] położonej w obrębie C było wskazane obowiązującymi przepisami prawa, które pozwalają, w przypadku braku wiarygodnych dokumentów określających przebieg granicy, do pozyskania danych w tym zakresie w drodze geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tej granicy. Sytuacja, gdy żadna ze stron nie zaakceptowała przebiegu granicy swojej działki, nie stanowi przeszkody do wykazania danych ewidencyjnych dotyczących granic tych działek na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania lub na podstawie mapy ewidencyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w przypadku, gdy nie ma w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym innego wiarygodnego materiału źródłowego obrazującego inny przebieg tych granic. Dodać należy, że przepisy § 39 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia, przytoczone w niniejszym uzasadnieniu, jednoznacznie wskazują różne możliwości ustalania przebiegu granic działek ewidencyjnych, w zależności od okoliczności i stanu faktycznego na gruncie. Do ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, którego dokonuje geodeta uprawniony nie jest konieczna zgoda właścicieli działek. Granice mogą być także sporne. Wskazuje na to przepis § 39 ust. 8, w którym pojawia się pojęcie spornego odcinka granic działek ewidencyjnych, o którym informacje ujawnia się w bazie danych ewidencyjnych. Odnośnie do granic objętych niniejszym postępowaniem, wykonawca słusznie odnotował, że są sporne.

Organ odwoławczy podzielił ponadto stanowisko Starosty, dotyczące określania pola powierzchni działek ewidencyjnych. Podkreślono, iż powierzchnia działki ewidencyjnej jest funkcją przebiegu jej granic, gdyż bezpośrednio wynika z numerycznego jej opisu (§ 61, 62 rozporządzenia). Pole powierzchni działek ewidencyjnych oblicza się bowiem (§ 62 ust. 1 rozporządzenia) "za pomocą współrzędnych prostokątnych płaskich o których mowa w § 61". Ww. przepis stanowi, że "numerycznego opisu granic (...) działek ewidencyjnych dokonuje się za pomocą odpowiednich zbiorów punktów granicznych, których położenie względem osnowy geodezyjnej l klasy określone zostało na podstawie geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych z błędami średnimi nieprzekraczającymi 0.30 m".

Podkreślić również należy, że od momentu sporządzenia rejestru gruntów dla wsi C, tj. od 1969 r. (karty 10-12 akt sprawy) powierzchnia działki [...] wykazana w tychże rejestrach wynosiła 0,0905 ha i jak wynika z dokumentacji nie uległa zmianie również w wyniku modernizacji. Jedynie z obszaru ww. działki została wyodrębniona część (0,0011 ha) zajęta pod wodę płynącą.

W trakcie przeprowadzonych prac modernizacyjnych, zgodnie z ustalonymi warunkami technicznymi modernizacji ewidencji gruntów i budynków w obrębie C dokonano również ustalenia linii brzegowej C. Podstawą tych czynności był przepis § 82a rozporządzenia, zgodnie z którym "Do czasu ustalenia linii brzegu cieków naturalnych, jezior oraz, innych naturalnych zbiorników wodnych na zasadach określonych w przepisach art. 15 oraz art. 15a ustawy z 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (...) przebieg granic działek ewidencyjnych między gruntami tworzącymi dna i brzegi tych cieków, jezior i zbiorników a gruntami do nich przyległymi wykazuje się w ewidencji za pomocą danych ustalonych na podstawie wyników geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych, przy wykonywaniu których identyfikacji przebiegu tej granicy dokonano zgodnie z przepisami art. 15 ust. l, 5 i 6 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. -Prawo wodne".

Obowiązujący w trakcie wykonywania prac modernizacyjnych przepis art. 15 ust. 1 ustawy Prawo wodne stanowił, że: "Linię brzegu dla cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych stanowi krawędź brzegu lub linia stałego porostu traw albo linia, którą ustala się według średniego stanu wody z okresu co najmniej ostatnich 10 lat", ust. 5: "Jeżeli krawędź brzegu jest wyraźna, linia brzegu biegnie tą krawędzią, a ust. 6: "Jeżeli krawędź brzegu nie jest wyraźna, linia brzegu biegnie granicą stałego porostu traw, a jeżeli granica stałego porostu traw leży powyżej stanu wody, o którym mowa w ust. 1 - linią przecięcia się zwierciadła wody przy tym stanie z gruntem przyległym".

W obecnie obowiązującej ustawie Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2017r. poz. 1566 ze zm.) o powyższym stanowi art. 220, zgodnie z którym linię brzegu dla cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych stanowi krawędź brzegu lub linia stałego porostu traw albo linia, którą ustala się według średniego stanu wody z okresu co najmniej ostatnich 10 lat. Jeżeli krawędź brzegu jest wyraźna, linia brzegu biegnie tą krawędzią. Jeżeli krawędź brzegu nie jest wyraźna, linia brzegu biegnie granicą stałego porostu traw, a jeżeli granica stałego porostu traw leży powyżej stanu wody, o którym mowa w ust. 1 – linią przecięcia się zwierciadła wody przy tym stanie z gruntem przyległym.

Z powyższego wynika, że zasady ustalania linii brzegowej nie uległy zmianie. Ustalenie dokonane przez wykonawcę prac modernizacyjnych stanowi podstawę do wykazania przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] a działką stanowiąca potok C.

Mając na uwadze cytowane przepisy ustawy Prawo wodne oraz rozporządzenia, z działki nr [...] o powierzchni 0,0905 ha została wyodrębniona część gruntu zajętego pod wody płynące (działka nr [...] o pow. 0,0011 ha). Prace te miały na celu umożliwienie sporządzenia dokumentacji niezbędnej do przeprowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego, w trybie ustawy Prawo wodne, mającego na celu wydanie decyzji o ustaleniu linii brzegowej wody płynącej. Fakt ten wskazał zarówno wykonawca prac modernizacyjnych w sprawozdaniu technicznym z 18 listopada 2016 r. jak i Starosta w decyzji z [...] 2017 r.

W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego niniejsza sprawa została rozpatrzona wnikliwie, po zebraniu dokumentów dostępnych dla organu, a niezbędnych do rozpoznania sprawy. Reasumując organ stwierdził, że w sprawie został zgromadzony niezbędny materiał dowodowy oraz zapewniono stronom czynny udział na każdym etapie postępowania administracyjnego. W związku z tym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. należało utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

W. K. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając organowi II instancji pozorowanie działań nadzorczych. Skarżący stwierdził, że organ nie odniósł się w sposób rzetelny do całości materiału dowodowego. Wskazał, że ustalenie linii brzegu jest zagadnieniem specjalistycznym należącym do organu gospodarki wodnej. Sposób ustalenia linii brzegu określony jest w art. 15 ustawy Prawo wodne a zatem jej wyznaczenie w trybie § 82 a rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków tj. w toku realizowanej modernizacji ewidencji gruntów nie zwalnia wykonawcy od stosowania prawidłowej wykładni przepisów ustawy. W toku modernizacji ewidencji gruntów miejscowości C wykonawca dokonał ustalenia linii brzegu potoku C, również w odniesieniu do działki nr [...]. Działka nr [...] po arbitralnym i błędnym wyznaczeniu linii brzegu podzieliła się na działki nr [...] i nr [...]. Działce nr [...] przypisano w całości użytek Wp czyli gruntu pokrytego powierzchniowymi wodami płynącymi należącymi do Skarbu Państwa. W rzeczywistości wydzielona działka nr [...] nie stanowi jednak gruntu pod wodami płynącymi lecz jest pokryta drzewami, co wynika z przebiegu wyznaczonych w terenie punktów granicznych. Faktyczne koryto rzeki znajduje się w odległości 5 m w kierunku północnym.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2017. 2188 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018. 1302 ze zm.), dalej w skrócie P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Sądowa kontrola przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych kryteriów wykazała, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Ewidencja gruntów i budynków, jak stanowi art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne zwanej dalej pgik, jest systemem informacyjnym zapewniającym gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 pgik, ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie, których zadaniem jest stosownie do § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101, zwanym dalej rozporządzeniem egib), utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Z powyższych regulacji wynika jednoznacznie, że w przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania. W toku postępowania prowadzonego w tym przedmiocie organy geodezyjne kierują się także podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, a więc powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 K.p.a.), zapewnić czynny udział stronom w każdym stadium postępowania (art. 10 kpa) oraz prawidłowo uzasadnić wydane rozstrzygnięcie (art. 107 § 3 K.p.a.). Szczególnym trybem dokonywania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków jest tryb przeprowadzenia postępowania modernizacyjnego, który uregulowany został w art. 24a pgik.

Przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego było rozpatrzenie zarzutów skarżącego do operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu C, jedn. ewid. W w zakresie działki nr [...].

Wskazać należy, że zgodnie z art. 24a ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Dalsze postanowienia art. 24a ustawy regulują tryb postępowania mającego na celu przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków, terminy zgłaszania uwag do danych zawartych w projekcie operatu opisowo - kartograficznego i zarzutów do operatu, oraz sposób i formę załatwiania przez organ prowadzący modernizację uwag i zarzutów.

Sposobem załatwienia uwag do projektu operatu modernizacji gruntów i budynków jest udzielenie przez organ informacji o sposobie ich rozpatrzenia oraz uczynienie w protokole wzmianki o treści uwag i sposobie ich rozpatrzenia- ust. 7, natomiast o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji - ust. 10 Natomiast zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków- ust.12.

Jak wynika z akt administracyjnych i z przeprowadzonych przez organy ustaleń od założenia ewidencji do 2008 r. obowiązującą mapą ewidencyjną przedstawiającą przebieg granic działek była mapa w skali 1:2880. W 2008 r. dokonano wektoryzacji analogowej mapy ewidencyjnej i przetworzenia jej do postaci cyfrowej. W 2016 r. w procesie modernizacji ewidencji gruntów i budynków, dokonano ustalenia przebiegu granic działki nr [...] z :

- działką nr [...] (właściciel Skarb Państwa w trwałym zarządzie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej). Granicę ustalono od punktu [...] do punktu [...] na podstawie mapy ewidencyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W terenie nie stawił się przedstawiciel działki nr [...]. Ponieważ właściciel działki nr [...] W. K. nie zaakceptował ustalanej granicy, została ona określona jako sporna.

- z działką nr [...] od punktu [...] poprzez punkty [...], [...] do punktu [...] ustalono na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania oraz na podstawie mapy ewidencyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Współwłaścicielka działki nr [...], A. G. oraz W. K. nie zaakceptowali ustalonej granicy. Dlatego też została ona określona jako sporna. Pozostali współwłaściciele działki nr [...] – D. G., K, G. i M. G. pomimo prawidłowego zawiadomienia nie stawili się na gruncie.

- z działką nr [...] od punktu [...] poprzez punkt [...] do punktu [...] ustalono na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania oraz na podstawie mapy ewidencyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. H. G. (właściciel działki nr [...]) oraz W. K. nie zaakceptowali ustalonej granicy. Dlatego też została ona określona jako sporna.

- z działką nr [...] od punktu [...] do punktu [...] ustalono na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania na gruncie. H. K., przedstawiciel właściciela działki nr [...] - Gminy W, zaakceptowała ustalony przebieg granicy. Natomiast W. K. nie zaakceptował ustalonej granicy i granica została określona jako sporna.

- z działką nr [...] od punktu [...] poprzez punkty [...], [...], [...], [...], [...] do punktu [...] ustalono na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania na gruncie. W. K. przebieg granicy zaakceptował. W terenie nie stawił się prawidłowo zawiadomiony Ł. S. - właściciel działki nr [...].

Z operatu technicznego nr [...] z dnia 14 listopada 2016 r. wynika, że granice działki nr [...] z działkami nr [...], [...], [...], [...], [...] zostały ustalone prawidłowo. Organ odwoławczy właściwie podkreślił, że przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wyraźnie odróżniają regulacje prawne powiązane z ewidencją gruntów (art. 20-26) od problematyki rozgraniczania nieruchomości (art. 29-39). W pierwszym wypadku chodzi o naniesienie do ewidencji bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach, co ma charakter informacyjny. Rozgraniczenie nieruchomości służy natomiast ustaleniu przebiegu granic między nimi przez określenie położenia punktów i linii granicznych i ustaleniu zasięgu własności, utrwaleniu tych gruntów znakami granicznymi na gruncie i sporządzeniu odpowiednich dokumentów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19.11.1999 r. sygn. akt 1384/99). Zainteresowani mogą więc dochodzić swoich praw i skorzystać z instytucji regulującej zasięg własności swej nieruchomości w trybie rozgraniczenia nieruchomości.

Modernizację w zakresie granic działek przeprowadza się w trybie określonym przepisami § 36-39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W pierwszej kolejności przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej m.in. w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów oraz dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, dokumentacji sporządzonej na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego oraz geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych (§ 36). Jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic w oparciu o zobrazowania lotnicze, satelitarne lub ortofotomapę, jeżeli charakteryzują się dostateczną szczegółowością (§ 37). § 38 rozporządzenia reguluje procedurę zawiadamiania właścicieli, użytkowników wieczystych oraz władających na zasadach samoistnego posiadania o czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic. Pierwszeństwo w ustalenia przebiegu granic na podstawie § 39 rozporządzenia mają zgodne oświadczenia stron które stawiły się w określonym w zawiadomieniu miejscu i terminie, a w przypadku ich braku, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, wykonawca ustala według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek. W ostatniej kolejności, przebieg granic działek ewidencyjnych wykonawca ustala po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków (§ 39). Organy orzekające w niniejszej sprawy prawidłowo zastosowały powyższe przepisy, i wbrew zarzutom skarżącego nie można im zarzucić, że nie oceniły prawidłowo stanu faktycznego sprawy.

Odnosząc się z kolei do głównego zarzutu skargi dotyczącego ustalenia linii brzegowej potoku C w odniesieniu do działki nr [...] stwierdzić należy, że i w tym zakresie organom nie można zarzucić błędnego działania.

Jest niewątpliwym, że ustalenie linii brzegowej w momencie dokonywania pomiarów i aktualizacji przez organ I instancji następowało na podstawie art. 15 Prawa wodnego, a obecnie na podstawie art. 220 Prawa wodnego. Zgodnie z art. 15 b ustawy Prawo wodne (obowiązującej w momencie dokonywania pomiarów) w przypadku przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków decyzje, o których mowa w art. 15 ust. 2 wydaje się z urzędu.

Cytowany art. 15 Prawa wodnego określał sposoby ustalenia linii brzegu w zależności od tego, czy brzeg rzeki jest uregulowany, czy jest nieuregulowany. Po zmianie ustawy Prawo wodne art. 220 stanowi, że linię brzegu dla cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych stanowi krawędź brzegu lub linia stałego porostu traw albo linia, którą ustala się według średniego stanu wody z okresu co najmniej ostatnich 10 lat. Jeżeli krawędź brzegu jest wyraźna, linia brzegu biegnie tą krawędzią (ust. 2). Jeżeli krawędź brzegu nie jest wyraźna, linia brzegu biegnie granicą stałego porostu traw, a jeżeli granica stałego porostu traw leży powyżej stanu wody, o którym mowa w ust. 1 - linią przecięcia się zwierciadła wody przy tym stanie z gruntem przyległym (ust. 3). W niniejszej sprawie niewątpliwie był to brzeg nieuregulowany.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego tego, że organ niesłusznie podzielił działkę [...] na działki [...] i nr [...] stwierdzić należy, że te działania organu w przypadku wyznaczania linii brzegowej maja uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa. W tym miejscu przytoczyć należy brzmienie § 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z § 9 ust. 1 tego rozporządzenia działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. W myśl § 9 ust. 3 a rozporządzenia grunt zajęty przez ciek naturalny stanowi odrębną działkę ewidencyjną w granicach linii brzegu, niezależnie od tego, czy wody w tym cieku płyną korytem naturalnym czy korytem uregulowanym odkrytym lub zakrytym. Bez wątpienia przepis ten jest dodatkowym argumentem przemawiającym za tym, iż ustalenie linii brzegu powinno dokonać podziału działki, poprzez rozgraniczenie gruntu pokrytego wodą od gruntu przyległego.

Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w sposób umożliwiający skarżącemu udział w czynnościach organów, materiał dowodowy został zebrany w sposób umożliwiający jego szczegółową ocenę i odniesienie się do przepisów ustawy i rozporządzenia. Uzasadnienia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji są rzeczowe, szczegółowe i zrozumiałe. Sad nie znalazł żadnych podstaw do kwestionowania stanowiska organu.

Z powyższych przyczyn skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.