Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 46/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
6412 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące powiatu; skargi organów powiatu na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Prawo miejscowe
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 148, 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 54 ust. 3, art. 91b ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 97 poz 674
law: Ustawa  z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - tekst jednolity

SENTENCJA

| | | Sygn. akt IV SA/Po 46/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie regulaminu wynagradzania i przyznawania dodatku mieszkaniowego nauczycielom zatrudnionym w szkołach i placówkach oświatowych prowadzonych przez Powiat [...] 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Powiatu [...] kwotę [...] złotych ([...] [...]) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

W dniu 05 grudnia 2013 r. Wojewoda Wielkopolski (zwany dalej: Wojewoda) wydał rozstrzygnięcie nadzorcze nr KN-I.4131.1.490.2013.8. Działając na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 roku, Nr 142, poz. 1592 ze zm., zwanej dalej: Usp) organ orzekł nieważność § 13 ust. 1 uchwały XXXVI/241/2013 Rady Powiatu Słupeckiego (zwanej dalej: Rada) z dnia 29 października 2013 roku w sprawie regulaminu wynagradzania i przyznawania dodatku mieszkaniowego nauczycielom zatrudnionym w szkołach i placówkach oświatowych prowadzonych przez Powiat Słupecki (zwanej dalej: Uchwała), w zakresie wyrazów "w wymiarze nie niższym niż połowa obowiązującego wymiaru zajęć" - ze względu na istotne naruszenie prawa.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Uchwała została doręczona Wojewodzie dnia 6 listopada 2013 roku. Podjęto ją na podstawie przepisu art. 12 pkt 11 i art. 40 ust. 1 Usp oraz art. 30 ust. 6 i 6a, art. 54 ust. 3 i 7 oraz art. 91d pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 97, poz. 674 ze zm., zwanej dalej: KN). W § 13 ust. 1 przedmiotowej uchwały Rada postanowiła, że prawo do dodatku mieszkaniowego ma nauczyciel posiadający wymagane kwalifikacje, zatrudniony na terenie wiejskim lub w mieście liczącym do 5000 mieszkańców, w wymiarze nie niższym niż połowa obowiązującego wymiaru zajęć. Dokonując oceny zgodności z prawem przedmiotowej Uchwały organ nadzoru stwierdził, powołując się na art. 54 ust. 3 KN, że uprawnieni do dodatku mieszkaniowego zostali wszyscy nauczyciele spełniający wymogi art. 54 ust. 3 KN (omyłkowo wskazano art. 53), bez względu na wielkość wymiaru zajęć. Tym samym pozbawienie nauczycieli zatrudnionych na terenie wiejskim oraz w mieście liczącym do 5.000 mieszkańców w wymiarze niższym niż połowa obowiązującego wymiaru zajęć i posiadającym kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela dodatku mieszkaniowego uznać należy za istotne naruszenie art. 54 KN.

Skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Rada Powiatu Słupeckiego zarzucając temu rozstrzygnięciu niezgodność z prawem polegającą na naruszeniu art. 12 pkt 11, art. 77 i art. 79 ust. 1 Usp i wnosząc o jego uchylenie.

W uzasadnieniu podniesiono, że przesłanki, które stanowiły podstawę do stwierdzenia przez Wojewodę nieważności Uchwały są wadliwe. Zdaniem Rady Wojewoda stwierdzając nieważność § 13 ust. 1 Uchwały w zakresie słów "w wymiarze nie niższym niż połowa obowiązującego wymiaru zajęć" nie uwzględnił przepisu art. 91 b ust. 1 KN. Tymczasem zgodnie z treścią tego przepisu do nauczyciela zatrudnionego w wymiarze niższym niż połowa obowiązującego wymiaru zajęć nie stosuje się przepisów art. 54-61, 71, 72 i 86-97 KN. W myśl zatem art. 91 b ust. 1, warunkiem skorzystania z prawa do lokalu mieszkalnego, nauczycielskiego dodatku mieszkaniowego, zasiłku na zagospodarowanie, pomocy zdrowotnej dla nauczycieli, odprawy określonej w art. 87 oraz emerytury bez względu na wiek jest zatrudnienie nauczyciela co najmniej w połowie obowiązkowego wymiaru zajęć. Zdaniem Rady zatem § 13 ust 1 Uchwały nie narusza prawa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu nadzoru zawarcie w art. 91b ust. 1 KN postanowień, że do nauczyciela zatrudnionego w wymiarze niższym niż połowa obowiązującego wymiaru zajęć nie stosuje się przepisów m.in. ww. art. 54 KN powoduje, że ograniczenie to zostało dostatecznie uregulowane w ustawie i nie ma konieczności powtarzania tego obostrzenia w drodze przepisu prawa miejscowego. Rada posiadała jedynie uprawnienie do określenia wysokości nauczycielskiego dodatku mieszkaniowego oraz szczegółowych zasady jego przyznawania i wypłacania, z uwzględnieniem zasad określonych w art. 54 ust. 3 KN, czyli ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego w zależności od stanu osobowego rodziny nauczyciela jak podjęcia decyzji o ewentualnym zróżnicowaniu jego wysokości w odniesieniu do miejscowości, w której nauczyciel jest zatrudniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa), kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Zarazem, stosownie do art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli jest w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczące § 13 ust. 1 uchwały Rady z dnia 29 października 2013 roku a dotyczącej regulaminu wynagradzania i przyznawania dodatku mieszkaniowego nauczycielom zatrudnionym w szkołach i placówkach oświatowych prowadzonych przez powiat, w zakresie wyrazów "w wymiarze nie niższym niż połowa obowiązującego wymiaru zajęć".

Należy wskazać, że w rozdziale V w § 13 ust. 1 Uchwała wskazuje, że "Prawo do dodatku mieszkaniowego ma nauczyciel posiadający wymagane kwalifikacje, zatrudniony na terenie wiejskim lub w mieście liczącym do 5000 mieszkańców, w wymiarze nie niższym niż połowa obowiązującego wymiaru zajęć."

Zgodnie z art. 54 ust. 1 i 3 KN nauczyciel zatrudniony na terenie wiejskim oraz w mieście liczącym do 5.000 mieszkańców ma prawo do lokalu mieszkalnego na terenie gminy, w której położona jest szkoła. Nauczycielowi, o którym mowa w ust. 1, posiadającemu kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela, przysługuje nauczycielski dodatek mieszkaniowy, którego wysokość uzależniona jest od stanu rodzinnego nauczyciela. Wysokość dodatku może być także zróżnicowana w zależności od miejscowości, w której nauczyciel jest zatrudniony.

Zgodnie natomiast z art. 91 b ust. 1 KN do nauczyciela zatrudnionego w wymiarze niższym niż połowa obowiązującego wymiaru zajęć nie stosuje się przepisów art. 54-61, 71, 72 i 86-91.

W ocenie sądu zatem niewątpliwym jest, i ma w tej mierze rację skarżący, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym nie uwzględniono art. 91 b ust. 1 KN, a w konsekwencji winno ono zostać uchylone. Uchwała nie narusza bowiem art. 54 ust. 3 KN, który to zarzut stanowił wyłączną podstawę stwierdzenia nieważności Uchwały przez organ nadzoru – wynika to wprost z uzasadnienia rozstrzygnięcia nadzorczego.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru w sposób całkowicie odmienny argumentował za koniecznością stwierdzenia nieważności Uchwały we wskazanym zakresie podnosząc, że przy jej uchwalaniu naruszone zostały przepisy zakazujące powtarzania treści przepisów rangi ustawowej w aktach prawa miejscowego. Należy jednak stwierdzić, że jest to okoliczność podnoszona dopiero po wniesieniu skargi i nie uwzględniona w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Ocena słuszności tego zarzutu nie mieści się zatem w granicach niniejszej spraw i sąd administracyjny mógłby go ocenić jedynie na skutek skargi organu nadzoru na Uchwalę wniesioną w trybie art. 81 ust. 1 Usp.

W myśl art. 148 Ppsa Sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji.

O kosztach rozstrzygnięto w myśl art. 200 Ppsa.