Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1430/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 30c
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 247 par 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia NSA Teresa Porczyńska Protokolant: Asystent Sędziego Tomasz Furmanek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z 26 listopada 2015 r. Z. B. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] r. określającą zobowiązanie w podatku od osób fizycznych za 2008 rok w wysokości 341.940 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w toku kontroli podatkowej w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług za okres od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r., przeprowadzonej w dniach od 24 sierpnia 2010 r. do 2 września 2010 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. stwierdził, że od dnia 5 grudnia 2007 r. podatnik wynajmował stację paliw położoną w miejscowości S. przy ul. A 28, zaś z tytułu wynajmu osiągnął przychód netto w wysokości 819,67 zł. Jednocześnie w wyniku kontroli organ ustalił, że w w złożonym zeznaniu podatkowym PIT-36 za 2008 r. podatnik nie wykazał przychodu z innych źródeł w łącznej wysokości 884.617,30 zł tj. kwoty 825.000,00 zł z tytułu zatrzymanego zadatku na poczet sprzedaży nieruchomości położonej w miejscowości S. przy ul. A 28, oraz kwoty 59.617,30 zł z tytułu umorzonych odsetek od kredytu.

Mając na uwadze powyższe ustalenia decyzją z [...] r. organ I instancji określił stronie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 341.940 zł.

W wyniku wniesionego odwołania decyzją z [...]grudnia 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, celem wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie dla sprawy.

W toku ponownego postępowania w odpowiedzi na wezwanie organu podatnik wyjaśnił, że postępowania o sygn. akt [...] prowadzone przez Sąd Rejonowy w Z. z powództwa A o próbę ugodową oraz o sygn. akt [...] prowadzone przez Sąd Okręgowy w Ł. [...] Wydział Cywilny przeciwko A Sp. z o.o. o zapłatę nie zostały zakończone. Ponadto podatnik w piśmie z 9 kwietnia 2012 r. wyjaśnił, że wpłaty gotówkowe z 20 listopada 2008 r. na kwotę 60.000 zł oraz z 28 listopada 2008 r. na kwotę 30.000 miały charakter zadatku zgodnie z umową przedwstępną z 5 grudnia 2007 r. -

W piśmie z 10 października 2012 r. Sąd Rejonowy w Z. przesłał odpis protokołu z dnia 7 października 2012 r. z którego wynika, że postępowanie w sprawie zostało zakończone, jednak do ugody nie doszło. Natomiast w piśmie z 15 października 2012 r. Sąd Okręgowy w Ł. [...] Wydział Cywilny poinformował, że postępowanie z powództwa Z. B. o zapłatę przeciwko A Sp. z o.o., sygn. akt [...] nadal jest w toku.

Pomimo tego, organ podatkowy pierwszej instancji uznał, że złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez spółkę A oraz trwające postępowanie sądowe z powództwa strony przeciwko A nie może mieć wpływu na stan faktyczny i dokonane przez organ podatkowy rozstrzygnięcie, albowiem zatrzymany zadatek stanowi odszkodowanie za niewykonanie umowy sprzedaży stacji paliw, a nie umowy dzierżawy, czy też bezumownego z niej korzystania. W świetle powyższego wpłaty dokonane przez spółkę A nie mogą zostać zaliczone na poczet odszkodowania za poniesione straty materialne z uwagi, iż były zadatkiem na poczet sprzedaży Stacji Paliw. Organ podkreślił ponadto, że w toku postępowania dotyczącego podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. pełnomocnik podatnika stwierdził, iż kwoty przekazane przez spółkę A podatnikowi stanowiły zadatek w rozumieniu art. 394 Kodeksu cywilnego. Jeśli zatem nie doszło do zawarcia umowy przyrzeczonej, zadatek zdaniem pełnomocnika nie mógł być zaliczony na poczet ceny i tym samym stał się odszkodowaniem.

Wobec powyższego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z., decyzją z dnia [...]r. określił podatnikowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok w wysokości 341.940,00 zł.

Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, pełnomocnik Z. B. złożył odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego tj. wydanie decyzji w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną (art. 247 § 1 pkt 4 O.p.), art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez niezastosowanie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.

2. art. 120, art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego; art. 240 O.p. przez niezastosowanie i art. 244 O.p. poprzez wydanie decyzji przez organ niewłaściwy. Podniesiono również kwestię sporu przed sądem powszechnym w sprawie [...], dotyczącego uprawnienia do zachowania zadatku.

Postanowieniem z [...] r. z uwagi na toczące się nadal postępowanie w sprawie o sygn. akt [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zawiesił postępowanie podatkowe w oparciu o art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa.

W związku z uprawomocnieniem się wyroku z [...] r. wydanego w sprawie, sygn. akt [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z [...]r. podjął zawieszone postępowanie a następnie wskazaną na wstępie decyzją z [...]r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji określająca stronie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił w pierwszej kolejności, że treść zarzutów zawartych w odwołaniu wskazuje, iż istotę sporu stanowią dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia stanu faktycznego oraz interpretacja przepisów prawa w przedmiocie opodatkowania umorzonych przez Bank A w Z. odsetek od kredytu oraz kwoty otrzymanej od firmy A Sp. z o.o. przekazanej na poczet kupna nieruchomości położonej w miejscowości S. przy ul. A 28.

W myśl przepisu art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 14, póz. 176 ze zm.) - dalej jako "u.p.d.o.f.", opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art.21, art.52, art. 52a i art.52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Z kolei, zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9 i art.20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Jednocześnie, stosownie do art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego (...), zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Organ podkreślił, że zawarty w przedstawionym przepisie katalog przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty, o czym świadczy użyte przez ustawodawcę sformułowanie "w szczególności", co sprawia, że do katalogu innych źródeł objętych zakresem regulacji tego przepisu zaliczyć można także inne przychody, nie wymienione w tym przepisie.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii umorzonych przez Bank A w Z. odsetek od kredytu obrotowego zaciągniętego przez podatnika 14 listopada 2001 r., na podstawie umowy nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wyjaśnił, iż z informacji PIT-8C o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych przesłanej do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. przez Bank A w Z. wynika, iż w roku 2008 podatnik uzyskał przychód w wysokości 59.617,30 zł z tytułu umorzenia odsetek od kredytu. W ocenie organu umorzenie odsetek w ugodzie zawartej między bankiem a dłużnikiem dokonane pod warunkiem spłaty zadłużenia głównego w sposób określony w ugodzie, oznacza otrzymanie przez dłużnika - po dokonaniu wspomnianej spłaty -nieodpłatnego świadczenia, które jest przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. Zdaniem organu zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych umorzone odsetki pochodzące z samodzielnego zobowiązania podlegają opodatkowaniu jako przychód z nieodpłatnych świadczeń na podstawie art. 9 ust 1, art. 10 ust 1 pkt 9, art. 11 ust 1 i art. 20 ust 1 u.p.d.o.f. Konsekwentnie zatem w stanie faktycznym niniejszej sprawy przychodem będzie kwota naliczonych i umorzonych odsetek z tytułu kredytu, wykazana w wystawionej przez Bank A informacji PIT-8C., zaś momentem uzyskania przychodu, zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. jest moment dokonania umorzenia, czyli 2008 rok.

Odnosząc się z kolei do kwestii opodatkowania kwoty otrzymanej od firmy A Sp z o.o., przekazanej na poczet kupna nieruchomości położonej w miejscowości S. przy ul. A 28, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wyjaśnił, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że dniu 5 grudnia 2007 r. podatnik zawarł firmą A Sp. z o.o., umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości położonej w miejscowości S. przy ul. A 28 za cenę 4.000.000,00 zł, od której pismem z dnia 13 października 2008 r. odstąpił z dniem 20 października 2008 r., a otrzymany zadatek zachował.

Zatem, skoro do podpisania umowy przenoszącej własność nie doszło, a otrzymany zadatek nie został przez podatnika zwrócony niedoszłemu nabywcy nastąpiło u Z. B. przysporzenie majątkowe i rozpoznanie przychodu podatkowego. Organ podkreślił, że ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. korzystają bowiem jedynie te odszkodowania i świadczenia, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów rangi ustawy lub aktów wykonawczych wydanych na ich podstawie, z wyjątkiem wyłączonych ze zwolnienia wolą ustawodawcy. Wyłączenie dotyczy m.in. odszkodowań, które przewidziane zostały umową stron. Z kolei w myśl art. 394 § 1 KC w braku odmiennego zastrzeżenia umownego albo zwyczaju zadatek dany przy zawarciu umowy ma to znaczenie, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej. Natomiast § 2 przytoczonego artykułu stanowi, że - w razie wykonania umowy zadatek ulega zaliczeniu na poczet świadczenia strony, która go dała; jeżeli zaliczenie nie jest możliwe, zadatek ulega zwrotowi.

Zachowanie przedmiotu zadatku lub uzyskany zwrot jego podwójnej wartości nie stanowią jednak odszkodowania. Konsekwencją powyższego charakteru jest - zarówno w przypadku przepadku zadatku, jak i uzyskania sumy dwukrotności przekazanego zadatku -niemożność domagania się uzupełniającego odszkodowania na zasadach ogólnych Kodeksu cywilnego. Zdaniem organu w niniejszej sprawie należało zatem przyjąć, że w wyniku zatrzymania zadatku podatnik uzyskał przysporzenie majątkowe, a nie wyrównanie poniesionej straty, a zatrzymanie zadatku nie mieści się w katalogu zwolnień przedmiotowych, zamieszczonych w art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f., albowiem odszkodowania są zwolnione od opodatkowania jedynie w wyjątkowych, ściśle wymienionych w tym przepisie przypadkach, sam zadatek nie stanowi zaś odszkodowania w rozumieniu tego przepisu prawa. Ponadto organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią uzasadnienia wyroku z [...] r. sygn. akt [...] "dochodzona pozwem należność stanowiła wynagrodzenie za bezumowne korzystanie przez pozwanego z nieruchomości położonej w Gminie Z. w miejscowości S. przy ulicy A nr 28, za okres od 1 lipca 2007 roku do 31 stycznia 2010 roku". A zatem przedmiotem sporu nie była kwestia zatrzymanego zadatku lecz wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości będącej przedmiotem umowy dzierżawy, zaś ww. wyrok pozostaje zdanie organu bez wpływu na rozstrzygnięcie wydane w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutu, że decyzja organu I instancji jest nieważna, ponieważ dotyczy materii rozstrzygniętej ostateczną i prawomocną decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. prowadził wobec podatnika dwa niezależne postępowania podatkowe. Jedno, w podatku dochodowym od osób fizycznych wg stawki 19% za 2008 rok, w wyniku którego decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. określił Z. B. na zasadach określonych w art. 30c u.p.d.o.f. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok w wysokości 1.573,00 zł. Natomiast postępowanie w niniejszej sprawie dotyczące określenia podatnikowi zobowiązania podatkowego na zasadach ogólnych, a więc są to dwa odrębne postępowania rządzące się odrębnymi regułami, co w konsekwencji nie powoduje wydania dwóch decyzji wymiarowych w jednym podatku za ten sam rok podatkowy.

W skardze do sądu administracyjnego Z. B. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego tj.

a) wydanie decyzji w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną (art. 247 § 1 pkt 4 O.p.)

b) art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. przez niezastosowanie

2. przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 120, 122 i 187 Ordynacji podatkowej poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skargi zaznaczył, że kwestionowana decyzja dotyczy materii rozstrzygniętej ostateczną i prawomocną decyzją z [...] sierpnia 2011 r., która może być wzruszona tylko poprzez zastosowanie nadzwyczajnych trybów, takich jak wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji. Tymczasem zaskarżona decyzja nie została wydana w żadnym z tych trybów a zatem jest ona nieważna z mocy art. 247 § 1 pkt 4 O.p.

Poza tym przedmiotem sporu jest uprawnienie podatnika do zachowania zadatku. Zdaniem kupującego do zawarcia umowy przyrzeczonej nie doszło z przyczyn leżących po stronie skarżącego, co odzwierciedla treść pism procesowych oraz protokołu w sprawie [...]. Nadto kupujący dwukrotnie wszczynał postępowanie pojednawcze przerywając bieg terminu przedawnienia roszczenia o zwrot zadatku. Podatnik prezentuje zaś pogląd, że do zawarcia umowy przyrzeczonej nie doszło z winy kontrahenta i ma prawo zatrzymać otrzymany zadatek. Kwestia ta zostanie ostatecznie rozstrzygnięta przez sąd powszechny, jeśli kupujący wystąpi z takim roszczeniem lub też z chwilą przedawnienia roszczenia . W ocenie skarżącego organ podatkowy nie może samodzielnie przesądzać o istnieniu lub braku uprawnienia do zachowania zadatku, w sytuacji gdy jest to przedmiotem sporu między kontrahentami. Obowiązek podatkowy (jeśli istnieje) może pojawić się dopiero w momencie rozstrzygnięcia sporu zastrzeżonego wyłącznie dla sądów powszechnych. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy wadliwie wywiódł, iż skuteczne zatrzymanie zadatku pozostaje bez związku ze szkodą. Funkcją zadatku jest rekompensatą poniesionej przez stronę szkody. Może się oczywiście zdarzyć, że szkody takiej strona licząca na zawarcie umowy nie poniesie. Regułą jednak jest szkoda i wtedy zadatek przekształca się w odszkodowanie. W takiej sytuacji przepis art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych znajdzie pełne zastosowanie. Jeśli zatem zadatek przekształcił się w odszkodowanie to należy przyjąć, że zgodnie z powołanym przepisem jest to przychód zwolniony od podatku dochodowego, jako odszkodowanie, którego wysokość określa przepis odrębny tj. art. 394 k.c.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Odnosząc się do pierwszego z zarzutów skargi zauważyć wypada, że zgodnie z art. 247 § 1 punkt 4 O.p. należy stwierdzić nieważność decyzji dotyczącej sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że o rozstrzygnięciu sprawy inną decyzją ostateczną można mówić wówczas, gdy zachodzi tożsamość czterech elementów występujących w obu sprawach, mianowicie: podmiotów, przedmiotu, stanu faktycznego i stanu prawnego (B. Gruszczyński – Ordynacja podatkowa Komentarz, WK Warszawa).

W konfiguracji procesowej będącej podstawą omawianego zarzutu skargi nie występuje tożsamość przedmiotu opodatkowania.

Strona skarżąca powołuje się na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] grudnia 2011r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z [...] sierpnia 2011r. w sprawie określenia Z. B. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2008 w kwocie 1573 zł. Uważna lektura tej decyzji wskazuje jednak, że jej przedmiotem był przychód (dochód) przypisany skarżącemu tytułem sprzedaży na jego rzecz przez komornika sądowego betoniarki z koszem zasypowym. Wobec ustalenia przez organy podatkowe, iż Z. B. prowadząc działalność gospodarcza był opodatkowany podatkiem liniowym określono wobec niego zobowiązanie podatkowe z tytułu powyższej sprzedaży na zasadach art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skarga na rozstrzygnięcie organu II instancji w opisywanej sprawie została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 24 maja 2012r. w sprawie I SA/Łd 123/12.

W rozpoznawanej sprawie doszło zaś do określenia zobowiązania podatkowego skarżącego za rok 2008 na zasadach ogólnych (według skali podatkowej).

Przedmiotem postępowania i decyzji organów obu instancji było, poza danymi wynikającymi ze złożonego zeznania podatkowego za rok 2008, otrzymanie przez skarżącego zadatku w kwocie łącznej 825000 zł na poczet ceny sprzedaży nieruchomości położonej w miejscowości S., przy ul. A 28 oraz nieodpłatne świadczenie w kwocie 59617,30 zł z tytułu umorzenia odsetek od kredytu bankowego.

W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe powiększyły deklarowane zobowiązanie podatkowe za rok 2008 o podatek wynikający z powyższych niezaewidencjonowanych przychodów.

Co równie istotne w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe nie zajmowały się w ogóle kwestią przychodu z tytułu sprzedaży betoniarki z koszem zasypowym, która była przedmiotem postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji przez organ odwoławczy w dniu [...] grudnia 2011r. Ponadto, wobec ustalenia w rozpoznawanej sprawie, że skarżący zaprzestał prowadzenia zinstytucjonalizowanej działalności gospodarczej w roku 2006 zobowiązanie określono na zasadach ogólnych z pominięciem wskazań art. 30 c cytowanej ustawy podatkowej (k. 277 verte akt administracyjnych, decyzja organu I instancji).

Skoro zatem konfrontowane rozstrzygnięcia dotyczyły odmiennych okoliczności, zaś decyzja wydana w rozpoznawanej sprawie nie obejmowała zobowiązania podatkowego należnego z tytułu określonego w decyzji z dnia [...] grudnia 2011r. to znaczy, że przedmiot obu spraw był odmienny. Jeśli więc przedmiot ich był odmienny niezasadne jest twierdzenie skargi, iż doszło do wydania decyzji w sprawie już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, a w konsekwencji nietrafny jest zarzut naruszenia art. 247 § 1 punkt 4 O.p.

W tym przypadku nazwanie obu porównywanych rozstrzygnięć "określeniem zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2008" dotknięte jest swoistą ułomnością, lecz owa niezręczność z całą pewnością nie dotyczy decyzji wydanej w rozpoznawanej sprawie.

Podobna uwaga odnosi się do sposobu opodatkowania zastosowanego w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2011r. to jest w myśl art. 30c u.p.d.o.f., który nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Nie ma racji strona skarżąca kwestionując stanowisko organów o przyjęciu, że otrzymany przez skarżącego w 2008r. zadatek na poczet ceny sprzedaży nieruchomości położonej w S. przy ul. A 28 stanowi przychód podatkowy.

Otrzymane środki pieniężne stanowiły nieekwiwalentne i definitywne przysporzenie po stronie Z. B., którym dysponował on pod tytułem własnym.

Należy w tym miejscu przypomnieć, iż zgodnie z art. 9 ust. 1 zdanie pierwsze u.p.d.o.f. opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, w tym także z innego źródła (art. 10 ust.1 punkt 9).

Nie jest przy tym tak jak ujmuje to strona skarżąca, iż organy podatkowe "samodzielnie przesądzają o istnieniu lub braku uprawnienia do zachowania zadatku, w sytuacji gdy jest to przedmiotem sporu między kontrahentami". Gdyby bowiem spór sądowy między skarżącym a jego kontrahentem dotyczył zadatku i zakończył się po myśli tego ostatniego, z obowiązkiem zwrotu zadatku to, jak trafnie wywiódł organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, byłoby to podstawą do korekty deklaracji za rok 2008. Jednak w dacie wydania zaskarżonej decyzji podstaw do takiego skorygowania zadeklarowanego przychodu nie było.

Należy bowiem podnieść, że przedmiotem sprawy sygn. akt [...] Sądu Okręgowego w Ł. toczonej z powództwa skarżącego było roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie przez pozwaną spółkę ze stacji paliw w miejscowości S. w okresie od 1 lipca 2007r. do 31 stycznia 2010r. – vide prawomocny wyrok z dnia 29 stycznia 2015r. W tej sytuacji twierdzenie strony skarżącej o wpływie cytowanego wyroku wydanego przez sąd powszechny na rozstrzygnięcie sprawy podatkowej jest bezzasadne. Jednocześnie zaś pozbawiony podstaw prawny jest argument strony skarżącej, iż przedmiotowy zadatek przekształcił się w odszkodowanie zwolnione z podatku dochodowego.

Zadatek jest odrębną od odszkodowania instytucja prawa cywilnego. Umożliwia kontrahentom tak ukształtować stosunek prawny, aby dłużnik był bardziej motywowany do wykonania świadczenia aniżeli w sytuacji, gdyby zadatku nie zastrzeżono. Chociaż zadatek ułatwia uprawnionemu odstąpienie od umowy, a tym samym osłabia więź obligacyjną, to jednocześnie stwarza sytuację dogodniejszą dla ochrony interesów tego podmiotu, w ten sposób wzmacniając jego sytuację prawną. Znaczenie zadatku polega więc na wzmocnieniu stanowiska strony, która dąży do wykonania umowy (por. W. Czachórski, Zobowiązania, 1974, s. 138; Z. Radwański (w:) System prawa cywilnego, t. III, cz. 1, s. 462). Jak trafnie wywiódł organ odwoławczy nie ma zatem podstaw prawnych by traktować zadatek jako odszkodowanie zwolnione z podatku.

Ponadto sąd I instancji w całości akceptuje stanowisko organów obu instancji, że umorzenie odsetek pomiędzy kredytodawcą (bankiem) a kredytobiorcą (podatnikiem) powoduje otrzymanie po stronie podatnika nieodpłatnego świadczenia, które jest przychodem w rozumieniu art. 11 ust.1 i art. 20 ust.1 u.p.d.o.f. Trafnie zatem organy obu instancji uznały, że decyzja Banku A w Z. z dnia 12 sierpnia 2008r. zwalniająca skarżącego z części odsetek od zaciągniętego kredytu obrotowego stanowiła zdarzenie generujące powstanie nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 11 ust.1 u.p.d.o.f. po stronie Z. B..

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2015r., poz. 270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji.

mko