Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 368/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 75, art 107 par 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: par 2 ust. 3 par 5 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 67 poz 446
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2007 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów  wykonujących zadania na rzecz rolnictwa
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 25 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

0Sygn. akt I SA/Sz 368/16

UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia [...] r. o nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sz. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu K. z dnia [...] r. o nr [...], którą przyznano producentowi J. S. (dalej zwanym "Producentem", "Skarżącym") płatności rolnośrodowiskowe w pomniejszonej wysokości na rok 2013.

Powyższa decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy na skutek wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w dniu 28.10.2015 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 792/15, którym uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie przyznania Producentowi płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu 15 maja 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek Producenta o przyznanie na rok 2013 płatności bezpośrednich (JPO, UPO, PZ, ST), pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) oraz płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013).

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu K. z siedzibą w S. wydał w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości, ustalając sankcję w wysokości 25%.

Dyrektor [...] Oddziału ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji, decyzją z dnia [...] r., uchylił decyzję organu I instancji i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ I instancji, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia [...] r., nr [...], przyznał płatności rolnośrodowiskowe z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości w pomniejszonej wysokości (w łącznej wysokości [...] zł).,

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynikało, że we wniosku Producent zwrócił się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, deklarując:

- do wariantu 4.1 – ochrona siedlisk lęgowych ptaków - 88,69 ha,

- do wariantu 5.1 – ochrona siedlisk lęgowych ptaków (Natura 2000) – 15,76 ha.

W dniu 18.11.2013 r. w gospodarstwie Producenta, Inspekcja Weterynaryjna Powiatowy Inspektorat Weterynarii (PIW) w K. przeprowadziła kontrolę na miejscu, której przedmiotem była weryfikacja dokumentacji dotyczącej bydła przebywającego w siedzibach stada Producenta, w tym ksiąg rejestracji, paszportów, terminowości dokonywania zgłoszeń, zdarzeń dotyczących bydła występujących w siedzibie. Kontrola była przeprowadzona również w zakresie wzajemnej zgodności w obszarze identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz w zakresie zdrowia publicznego, zdrowia zwierząt. Raport z czynności kontrolnych w zakresie wymogów wzajemnej zgodności – nr protokołu [...] - został przekazany organowi I instancji i załączony do akt sprawy.

W toku kontroli stwierdzono obecność w stadzie krowy o nr. [...] zakażonej enzootyczną białaczką bydła, co oznaczało, że Producent nie podjął czynności zaradczych określonych w zaleceniach pokontrolnych, wynikających z przeprowadzonych kontroli urzędowych [ZDR 11.7.1.], tj. nie wykonał decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w K. z dnia [...] r., znak: [...], której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a na mocy której nakazano ubój bydła objętego chorobą zakaźną (enzootyczną białaczką) w celu zwalczenia tej choroby w gospodarstwie i zapobieżenie jej przeniesieniu.

Z raportu kontroli wynikało ponadto, że Producent był obecny przy przeprowadzonej kontroli, oraz, że nie wniósł żadnych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w raporcie - zarówno po odbiorze części IRZ-1, IRZ- 3 protokołu w dniu kontroli, jak i po doręczeniu mu za pośrednictwem poczty części IRZ-4 protokołu.

W dniu 24.04.2014 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Producenta, skierowane do PIW w K., w którym to piśmie Producent kwestionował ustalenia kontroli przeprowadzonej przez PIW w dniu 18.11.2013 r. i wniósł o ponowną weryfikację protokołu z uwagi na występujące w nim błędy formalne oraz nieprawdziwe fakty. Producent tłumaczył również, że nie zastosował się do nakazu uboju krowy z przyczyn humanitarnych i zgodnie z chrześcijańskim sumieniem cielną krowę z pozytywnym wynikiem białaczki sprzedał do rzeźni po jej wycieleniu.

PIW nie uwzględniła uwag Producenta, uznając je za bezzasadne i stwierdzając jednocześnie, że ustalenia zawarte w protokole są zgodne ze stanem faktycznym (pismo z dnia [...] r. nr [...]). PIW poinformowała, że Producent bezpośrednio po kontroli otrzymał protokół, co potwierdził własnoręcznym podpisem, a ponadto został poinformowany o możliwości wniesienia uwag i zastrzeżeń w ciągu 14 dni od otrzymania protokołu, czego nie uczynił.

Następnie organ I instancji odniósł się do pozostałych zarzutów odwołania i przedstawił sposób naliczenia płatności rolnośrodowiskowej w poszczególnych wariantach przyznanej w pomniejszonej wysokości na 2013 rok z uwagi na zastosowaną sankcję w wysokości 25% wobec nieprawidłowości stwierdzonej w toku kontroli Inspekcji Weterynaryjnej PIW.

Decyzją z dnia [...] r. - wydaną w wyniku rozpoznania zarzutów odwołania Producenta od powyższej decyzji organu I instancji z dnia [...] r. - Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji wskazując przy tym, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miały ustalenia wynikające z raportu sporządzonego przez uprawniony do tego organ - inspekcję weterynaryjną.

Powyższa decyzja organu odwoławczego z dnia [...] r. została uchylona ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28.10.2015 r., I SA/Sz 791/15.

W ww. wyroku Sąd wskazał, że organ odwoławczy naruszył art. 8, art. 11 i art. 104 § 3 K.p.a. w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, wyjaśniając przy tym, że spór w sprawie dotyczył pomniejszenia przedmiotowej płatności o 25 % w związku ze stwierdzoną niezgodnością, tj. niewykonaniem decyzji Inspekcji Weterynaryjnej Powiatowego Inspektoratu Weterynarii (PIW) z dnia [...] r.

Sąd ten, uchylając powyższą decyzję organu odwoławczego, przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ, wskazując m. in. przy tym, że na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy z 2015 r. o płatnościach bezpośrednich w niniejszej sprawie należy stosować przepisy ustawy z 2007 r. o płatnościach bezpośrednich i powiązane z nią przepisy rozporządzenia z 2010 r. w sprawie liczby punktów, które dotyczą też na podstawie wyżej wymienionych przepisów także przedmiotowych płatności. Wcześniej Sąd ten wyjaśniając, jakie przepisy mają zastosowanie w niniejszej sprawie, wskazał także, że do wniosków o pomoc przed dniem 01.01.2015 r. stosuje się nadal przepisy rozporządzenia (WE) nr 73/2009, a więc w niniejszej sprawie stosuje się przepisy dotychczasowe, w tym także przepisy rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 i rozporządzenia (UE) nr 65/2011.

Wyjaśnił Sąd przy tym, że rozporządzenie z 2010 r. w sprawie liczby punktów zawiera 6 jednostek redakcyjnych (paragrafów) oraz sześć załączników: nr 1 - liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska; nr 2 - liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze środowisko, zawierający tabele I, III, IV i V; nr 3 - liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze zdrowie publiczne i zdrowie zwierząt w zakresie identyfikacji i rejestracji, zawierający tabele I, II i III; nr 3a - liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze zdrowie publiczne, zdrowie zwierząt i zdrowie roślin, zawierający tabele I, II, III i IV; nr 3b - liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze zgłaszania chorób, zawierający tabele I i II; nr 3c - liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze dobrostanu zwierząt, zawierający tabele I, II i III; nr 4 - drobne niezgodności w obszarze zdrowie publiczne i zdrowie zwierząt w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt; nr 5 - wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom; nr 6 - wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom celowym.

Sąd ten także wskazał, że bezsporne jest, że rolnik nie wykonał decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] r., co zostało ujęte w raporcie kontroli z 2013 r., do którego Producent nie wniósł zastrzeżeń w odpowiednim czasie.

Jednakże – jak dalej wskazał Sąd - o ile organ chce dokonać zmniejszeń tej płatności, winien w decyzji dotyczącej przyznania przedmiotowej płatności wskazać stwierdzoną niezgodność z ilością punktów jaką jej przypisano na podstawie odpowiednich przepisów, określić i uzasadnić, czy jest to niezgodność celowa oraz jaka jest procentowa wysokość zmniejszenia płatności z powołaniem się na odpowiedni przepis. Nadto, wcześniej wskazano, w przypadku procentowego zmniejszenia określonego w sposób "widełkowy", w sytuacji przyjęcia procentu powyżej minimalnego poziomu, organ winien uzasadnić przyjęty procent zmniejszenia płatności. Stwierdzona niezgodność w raporcie kontroli, aby by mogła być podstawą do zmniejszenia płatności musi być określona, w której z pozycji załączników do rozporządzenia z 2010 r. w sprawie liczby punktów.

Jak końcowo wskazał Sąd, wskazanie zastosowanych w sprawie przepisów, jak i pozycji załącznika (bądź pozycji załącznika i tabeli) i wyjaśnienie ich zastosowania przez organ administracji publicznej jest jego obowiązkiem, z którego organ odwoławczy się nie wywiązał, a brak ten uniemożliwił Sądowi kontrolę prawidłowości zaskarżonej decyzji pod względem prawidłowości zastosowania zmniejszenia procentowego przedmiotowej płatności.

Wykonując powyższy wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28.10.2015 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sz. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu K. z dnia [...] r. wskazując za Sądem, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie dotychczasowe, tj. przepisy ustawy z 2007 r. o płatnościach bezpośrednich oraz – jak dalej wskazano - wydane na podstawie art. 37a tej ustawy przepisy rozporządzenia z 2010 r. w sprawie liczby punktów.

Wskazano, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miały ustalenia wynikające z raportu sporządzonego przez uprawniony do tego organ - Inspekcją Weterynaryjną, a mianowicie, niewykonanie przez Producenta decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] r., znak: [...], nakazującej ubój bydła objętego zakaźną chorobą (enzootyczną białaczką), po czym przypomniał przebieg postępowania w zakresie kontroli gospodarstwa Producenta przeprowadzonej przez PIW, w toku której zweryfikowano dokumentację dotyczącą stada bydła Producenta i wykryto ze strony Producenta naruszenia wymogów wzajemnej zgodności – zdrowie publiczne, zdrowie zwierząt i zdrowie roślin, co stwierdzono w raporcie kontroli

Z treści raportu wynika – jak wskazał organ odwoławczy – niezgodność ZDR 11.7, oznaczająca że: "rolnik nie przestrzega obowiązku podejmowania odpowiednich czynności zaradczych określonych w zaleceniach pokontrolnych, wynikających z przeprowadzonych kontroli urzędowych'', która poddana została ocenie wagi wykrytych naruszeń wg trzech kryteriów: zasięgu, dotkliwość oraz trwałości oceniając ich wagę po 5 pkt dla każdego kryterium. Ocenę wagi ustalono na podstawie i w oparciu o załącznik Nr 3A do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 01 kwietnia 2010 roku w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej płatności do pomidorów lub w ramach wsparcia bezpośredniego, tabeli III, w której to w punkcie 7, w przypadku w jaki mamy do czynienia w niniejszej sprawie, czyli kiedy to stwierdzono, że rolnik nie podjął czynności zaradczych określonych w zaleceniach pokontrolnych wynikających z przeprowadzonych kontroli urzędowych, ustawodawca przewidział ocenę tego naruszenia po 3 i 5 punktów w każdym kryteriów.

Jak wskazał organ odwoławczy, zasadność zastosowania dla każdego z kryteriów po 5 pkt wynikało z braku wykonania przez Producenta zaleceń pokontrolnych PIW wskazanych w ww. decyzji nr [...] z dnia [...] r., a polegającej na braku uboju jednej ze sztuk bydła wskazanych w tej decyzji. Brak wykonalności postanowień Inspekcji Weterynaryjnej, zdaniem organu, stanowiło zagrożenie dla zdrowia ludzi lub zwierząt zgodnie ze wskazaniami ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt ustawowemu obowiązkowi zwalczania.

Łączna ilość punktów przypisana stwierdzonym niezgodnościom wyniosła 15.

Jak wskazał organ odwoławczy, w załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 roku w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego poprzez który ustalono procentową wielkości zmniejszeń płatności określony w stosunku do liczby punktów przypisanych stwierdzonej nieprawidłowości określono, że konkretnie dla ilości uzyskanych 15 punktów przewiduje się procentowe zmniejszenie w przedziale od 25% do 100%, co przedstawiono w tabelce na str. 9 zaskarżonej decyzji.

Podkreślono przy tym, że "celowość" zależy w szczególności od umyślnej, świadomej intencji rolnika, który narusza obowiązujące przepisy.

O przypisaniu przez Powiatowego Inspektora Weterynarii (PIW) celowej niezgodności świadczy, że Producent będąc w posiadaniu decyzji z dnia [...] r. nakazującej ubicie dwóch sztuk bydła, a co za tym idzie będąc świadomym obowiązku natychmiastowej jej wykonalności, Producent przez tak długi okres nie czynił niniejszych postanowień zawartych w decyzji przyczyniając się do powstania zagrożenia dla zwierząt zgodnie ze wskazaniami ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.

W tym zakresie – jak wskazał organ odwoławczy - organ I instancji prawidłowo ustalił, że uchybiono wymogom wskazanym w raporcie z czynności kontrolnych, a także prawidłowo uznał, że stwierdzone niezgodności były celowe, stąd też prawidłowo zastosował obniżki całkowitej kwoty płatność, przyjmując minimalny procent, tj. 25 % jaka przysługuje zmniejszeniu przy ustalonej liczbie 15 punktów.

Końcowo organ odwoławczy wskazał sposób wyliczenia pomniejszonej płatności rolnośrodowiskowej, wyjaśniając przy tym powody i podstawę jej pomniejszenia.

W skardze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na wyżej opisaną decyzję z dnia [...] r. Producent wniósł o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a) przez nieuzasadnienie i niewyjaśnienie zastosowania podstaw prawnych podjętej decyzji;

2. art. 75 K.p.a. i art. 21 ust. 2 pkt. 2) ustawy z dnia 07 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu na rzecz Rozwoju Obszarom Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2007 Nr 6, poz. 427 ze zm.) przez nierozpatrzenie przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddział Regionalny w Sz. w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie w związku z:

a) § 2 ust. 3 § 5 ust. 1 pkt. 2) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 01 kwietnia, 2010 r. tu sprawie liczby punktów, jaką przyznaje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów (Dz. U. z 2009 r., Nr 54, poz. 446) przez błędne jego zastosowanie do niniejszej sprawy, to jest uznanie, że odnoszą się one do płatności rolnośrodowiskowej co skutkowało zmniejszeniem tych dopłat o 25%;

b) § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 09 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania wypłaty płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego dla rolników, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, co skutkowało nieprzyznaniem dopłat w pełnej wysokości.

W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący wskazał, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddział w Sz., nie zastosowała się do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który jednoznacznie w końcowej części uzasadnienia prawomocnego wyroku nakazał organowi II instancji: "o ile organ chce, dokonać zmniejszeń tej płatności winien wykazać stwierdzoną niezgodność z ilością punktów, jaką jej przypisano na podstawie odpowiednich przepisów, określić i uzasadnić, czy jest to niezgodność celowa oraz, jaka jest procentowa wysokość zmniejszenia płatności z powołaniem się na odpowiedni przepis.".

"Wskazanie zastosowania w sprawie przepisów, jak i pozycji załącznika (bądź pozycji załącznika i tabeli) i wyjaśnienie ich zastosowania przez organ administracji publicznej jest jego obowiązkiem, z którego organ odwoławczy się nie wywiązał.".

Według Skarżącego, organ II instancji nie przeprowadził prawidłowo postępowania dowodowego, nie wskazał i nie wyjaśnił, jaki związek ma ze sobą zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej z białaczką u bydła oraz wpływa na ochronę lęgowisk ptaków na obszarach Natura 2000 i poza nimi oraz na ochronę zagrożonych gatunkom ptaków i ich siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 i poza nimi. Ponadto, organ I i II instancji powołał się na przepisy, które w swojej treści wskazują wprost na obniżenie płatności z uwagi na opisane tu powiązanie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Dokonując kontroli sądowej zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem podkreślić należy, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przed tutejszym Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 28.10.2015 r., sygn. akt I SA/Sz 792/15, uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...],w przedmiocie przyznania Producentowi płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013.

Podkreślić zatem należy, że w myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) - dalej zwanej "P.p.s.a.", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Stosownie więc do ww. przepisu art. 153 P.p.s.a., przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania powoduje, że nie tylko organ, lecz i sąd ponownie rozpoznający sprawę jest związany wskazaniami i wykładnią prawa dokonaną przez Sąd w tej sprawie. Sąd może odstąpić od tej wykładni tylko wówczas, gdy stan faktyczny sprawy, ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania, uległ tak zasadniczej zmianie, że w wyniku nowo ustalonego stanu faktycznego zaistniały w tej sprawie nowe istotne wątpliwości mające wpływ na wynik sprawy, co zdaniem Sądu nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Oznacza to, że Sąd ponownie rozstrzygając niniejszą sprawę ogranicza się tylko do wskazań i oceny prawnej Sądu zawartej w ww. wyroku z dnia 28.10.2015 r., I SA/Sz 792/15.

Sąd ten, uchylając powyższą decyzję organu odwoławczego, przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ, wskazując przy tym, że na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy z 2015 r. o płatnościach bezpośrednich w niniejszej sprawie należy stosować przepisy ustawy z 2007 r. o płatnościach bezpośrednich i powiązane z nią przepisy rozporządzenia z 2010 r. w sprawie liczby punktów, które dotyczą też na podstawie wyżej wymienionych przepisów także przedmiotowych płatności. Wcześniej Sąd ten wyjaśniając, jakie przepisy mają zastosowanie w niniejszej sprawie, wskazał także, że do wniosków o pomoc przed dniem 01.01.2015 r. stosuje się nadal przepisy rozporządzenia (WE) nr 73/2009, a więc w niniejszej sprawie stosuje się przepisy dotychczasowe, w tym także przepisy rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 i rozporządzenia (UE) nr 65/2011.

Wyjaśnił Sąd przy tym, że rozporządzenie z 2010 r. w sprawie liczby punktów zawiera 6 jednostek redakcyjnych (paragrafów) oraz sześć załączników: nr 1 - liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska; nr 2 - liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze środowisko, zawierający tabele I, III, IV i V; nr 3 - liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze zdrowie publiczne i zdrowie zwierząt w zakresie identyfikacji i rejestracji, zawierający tabele I, II i III; nr 3a - liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze zdrowie publiczne, zdrowie zwierząt i zdrowie roślin, zawierający tabele I, II, III i IV; nr 3b - liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze zgłaszania chorób, zawierający tabele I i II; nr 3c - liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze dobrostanu zwierząt, zawierający tabele I, II i III; nr 4 - drobne niezgodności w obszarze zdrowie publiczne i zdrowie zwierząt w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt; nr 5 - wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom; nr 6 - wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom celowym.

Sąd ten także wskazał, że bezsporne jest, że rolnik nie wykonał decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] r., co zostało ujęte w raporcie kontroli z 2013 r., do którego Producent nie wniósł zastrzeżeń w odpowiednim czasie. Już sama ta niepodważona okoliczność – zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie - jednoznacznie świadczy, że Producent naruszył wymogi określone w ustawie o ochronie zdrowia oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, nie podjął bowiem natychmiastowego działania naprawczego usuwającego stwierdzoną niezgodność, którą PIW wobec stwierdzenia niewykonania decyzji z dnia [...] r. uznał w raporcie kontroli, załącznik IRZ-4, poz. B za niezgodność z wymogami wynikającymi z ust. 10 pkt B załącznika II do rozporządzenia nr 73/2009, IRZ 11.7, oceniając ją jako celową według kryteriów: zasięg – 5 pkt, dokładność - 5 pkt, trwałość – 5 pkt, co w konsekwencji stanowiło podstawę zmniejszenia płatności o 25%

Jednakże – jak wskazał Sąd - o ile organ chce dokonać zmniejszeń tej płatności, winien w decyzji dotyczącej przyznania przedmiotowej płatności wskazać stwierdzoną niezgodność z ilością punktów jaką jej przypisano na podstawie odpowiednich przepisów, określić i uzasadnić, czy jest to niezgodność celowa oraz jaka jest procentowa wysokość zmniejszenia płatności z powołaniem się na odpowiedni przepis. Nadto, wcześniej wskazano, w przypadku procentowego zmniejszenia określonego w sposób "widełkowy", w sytuacji przyjęcia procentu powyżej minimalnego poziomu, organ winien uzasadnić przyjęty procent zmniejszenia płatności. Stwierdzona niezgodność w raporcie kontroli, aby by mogła być podstawą do zmniejszenia płatności musi być określona, w której z pozycji załączników do rozporządzenia z 2010 r. w sprawie liczby punktów.

Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, organ wykonał wskazania Sądu zawarte w ww. wyroku z dnia 28.10.2015 r., I SA/Sz 792/15. Organ bowiem w wyniku ponownego rozpoznania sprawy wskazał, że stwierdzone podczas kontroli przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności – zdrowie publiczne, zdrowie zwierząt i zdrowie roślin niezgodności ZDR 11.7 (wskazane w załączniku IRZ – 4 do raportu z czynności kontrolnych w zakresie wymogów wzajemnej zgodności z dnia 18.11.2013 r. z tytułu niewykonania decyzji [...] z dnia [...] r. ([...]) nakazującej zabicie krowy "białaczkowej"), stanowiące niezgodności z wymogami wynikającymi z ust. 11 pkt B załącznika do rozporządzenia nr 73/2009 "Rolnik nie przestrzega obowiązku podejmowania odpowiednich czynności zaradczych określonych w zaleceniach pokontrolnych, wynikających przeprowadzonych kontroli urzędowych", w oparciu o Załącznik Nr 3A do rozporządzenia z 2010 r. w sprawie liczby punktów, Tabela III, poz. 7 "Stwierdzono, że rolnik nie podjął czynności zaradczych określonych w zaleceniach pokontrolnych wynikających z przeprowadzonych kontroli urzędowych", zostały ocenione przez PIW według wagi wykrytych naruszeń stosownie do trzech kryteriów, tj.: zasięgu, dotkliwości oraz trwałości, przy czym każde naruszenie oceniono na maksymalną ilość, tj. po 5 pkt każde, a zatem łącznie przypisano wykrytym naruszeniom 15 punktów, co stosownie do Załącznika Nr 6 do rozporządzenia z 2010 r. w sprawie liczby punktów, które wyraża w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom celowym, pozwoliło organowi na zastosowanie zmniejszenia procentowego płatności w minimalnej granicy, tj. 25 %, w przypadku bowiem gdy suma punktów wynosi 15, procentowe zmniejszenie płatności może nastąpić w granicach od 25 % do 100 %.

Wskazać przy tym należy, że Powiatowy Inspektor Weterynarii w ww. załączniku IRZ – 4 do raportu z czynności kontrolnych z dnia 18.11.2013 r. stwierdzonej niezgodności przypisał "celowość" uznając ją więc za niezgodność celową, której Skarżący jako rolnik (producent) dopuścił się w sposób w pełni świadomy (umyślnie), naruszając tym samym obowiązujące w tym zakresie przepisy.

Zgodzić się należy z organem, że o celowości działań Skarżącego (o celowości niezgodności) świadczy niesporna okoliczność, że Skarżący będąc w posiadaniu decyzji PIW z dnia [...] r. o uboju dwóch sztuk bydła, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności (wydanej po uprzednim wydaniu decyzji z dnia [...] r. przez Powiatowego Lekarza Weterynarii o wyznaczeniu gospodarstwa Skarżącego jako ogniska enzootycznej białaczki bydła i uznającej zwierzęta o określonych numerach za zakażone enzootyczną białaczką z jednoczesnym nakazem odosobnienia tego bydła i zakazu przemieszczenia tego bydła, chyba że bydło to jest przeprowadzone w celu dokonania uboju), świadczy jednoznacznie brak natychmiastowych działań po stronie Skarżącego w kierunku wykonania tej decyzji, jak wskazał bowiem organ w zaskarżonej decyzji w sprawie płatności ONW (I SA/Sz 367/16), sporna sztuka bydła wycieliła się w dniu 30.06.2011 r., zaś sprzedana do rzeźni została dopiero w dniu 09.12.2013 r., czego Skarżący nie kwestionuje. A zatem, mimo pełnej świadomości (co najmniej od dnia powzięcia wiadomości o decyzji PIW z dnia [...] r. – okoliczność niesporna), że oznaczone przez Powiatowego Lekarza Weterynarii bydło jest zarażone chorobą zakaźną podlegającą zwalczaniu (stosownie do art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z Załącznikiem Nr 2 poz. 20 do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt - Dz.U. z 2014 r., poz. 1539), nakazanych decyzją z dnia 11.05.2012 r. działań Skarżący nie podjął niezwłocznie, powodując tym samym zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi lub zwierząt, co nie wymaga jednak szerszego wyjaśnienia dla rozpoznania niniejszej sprawy.

Istotne bowiem w rozpoznawanej sprawie w kontekście wskazań zawartych w ww. wyroku WSA w Szczecnie z dnia 28.10.2015 r., I SA/Sz 792/15, jest niepodważone ustalenie organu, że Skarżący dopuścił się stwierdzonych przez PIW podczas kontroli celowych niezgodności ZDR -11.7, którym w raporcie z czynności kontrolnych przypisano według kryteriów: zasięg, dokładność, trwałość, maksymalną ilość punktów po 5 pkt każde naruszenie, łącznie 15 pkt, które zdaniem Sądu uprawniały organ do zastosowania minimalnego zmniejszenia procentowego całkowitej kwoty płatności o 25 %.

Wskazać przy tym należy, że nie budzi wątpliwości, iż Skarżący uczestniczył w kontroli i sporządzony z niej przez PIW raport Skarżący otrzymał wraz załącznikami od IRZ – 1 do IRZ - 4, co potwierdził w dniu kontroli (18.11.2013 r.) podpisując go m. in. na str. 4, co do którego nie złożył żadnych zastrzeżeń co do ustaleń w nich zawartych w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu (stosownie do art. 31a ust. 11 ustawy z 2007 r. o płatnościach bezpośrednich, która ma zastosowanie w niniejszej sprawie, jak wskazał Sąd w wyroku z dnia 28.10.2015 r., I SA/Sz 793/15). W załączniku IRZ – 4 do tego raportu z czynności kontrolnych wskazano wprost na "rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jak przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 67, poz. 434 z późn. zm.)". Natomiast w załączniku Nr 6 do rozporządzenia z 2010 r. w sprawie liczby punktów, w odnośniku w pkt 2 wskazano, że na podstawie oceny przedłożonej przez kontrolującego w raporcie z czynności kontrolnych, wyrażoną w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego, można zwiększyć do 100 %, zgodnie z przepisami art. 72 ust.1 rozporządzenia nr 1122/2009.

Zwrócić jednak należy uwagę, że w niniejszej sprawie, mimo dokonanej przez PIW oceny wagi każdego naruszenia według maksymalnej ilości punktów (po 5 pkt każde naruszenie), jakich bezspornie dopuścił się Skarżący, organ jednak zastosował wobec Skarżącego minimalne zmniejszenie procentowe (25 %).

Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, organ prawidłowo wykonał wskazania Sądu zawarte w wyroku z dnia 28.10.2015 r., I SA/Sz 793/15, uwzględnił bowiem ocenę prawną tego Sądu i zgodnie ze wskazaniami wyjaśnił przyjęte procentowe zmniejszenie płatności o 25 %, prawidłowo stosując wskazane przez Sąd w wyroku z dnia 28.10.2015 r. przepisy rozporządzenia z 2010 r. w sprawie liczby punktów, a także właściwie uzasadnił i uznał, że stwierdzone niezgodności były celowe.

Mając zatem na uwadze wykonanie nakazów zawartych w ww. wyroku WSA w Szczecinie z dnia 28.10.2015 r., w wyniku przeprowadzonej przez Sąd kontroli legalności zaskarżonych decyzji nie stwierdzono naruszenia ani przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ wykazał uprawnienie do zastosowania procentowego zmniejszenia całkowitej kwoty płatności o 25 %, a tym samym nie było podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, bowiem wydana została ona z zachowaniem wskazań tego Sądu, stosownie do art. 153 P.p.s.a. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę zastosował się należycie do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku.

Sumując, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przepisów warunkujących przyznanie płatności rolnośrodowiskowej zachodzi podstawa do uznania, że Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, rozstrzygając o przyznaniu Skarżącemu tej płatności wydał decyzją zgodną z obowiązującym prawem. Należy przy tym podkreślić, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa musi gwarantować, że sposób dokonywania jakichkolwiek płatności odbywa się przy spełnieniu odpowiednich wymogów wspólnotowych oraz zgodnie z obowiązującym prawem krajowym i unijnym. W związku z powyższym ARiMR, jako agencja płatnicza, nie tylko przyznaje płatności do gruntów rolnych, ale także w przypadku stwierdzenia, że wnioskodawca nie przestrzega norm oraz wymogów - tutaj określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, które zobowiązany jest przestrzegać przez cały rok kalendarzowy - ma obowiązek stosować odpowiednie sankcje, które w rozpoznawanej sprawie zastosowała, stosując przepisy art. 23 i art. 24 rozporządzenia nr 73/2009 oraz rozporządzenia Nr 1122/2009, co wyczerpująco wyjaśniono w zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, zostało wydane w oparciu o prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy, który obejmuje wystarczające dowody, bowiem istotne dla merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd nie dopatrzył się nadto naruszenia przez organy art. 107 § 3 K.p.a., który stanowi, że każda decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne, zawierające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz uzasadnienie prawne czyli wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ powyższym obowiązkom dochował. Organ rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy formułując logiczne na jego podstawie wnioski.

Tym samym zarzuty skargi uznać należało za bezpodstawne. Organ prawidłowo wyjaśnił i zastosował przepisy w rozpoznawanej sprawie, w tym przepisy § 2 pkt 4 (załącznik nr 3a) i § 5 (załącznik nr 6) rozporządzenia z dnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, adekwatnie do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy oraz wskazań Sądu wynikających z wyroku I SA/Sz 792/15, którymi organ, jak i Sąd orzekający w niniejszej sprawie, były związane, a zatem zobowiązane nie stosować w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia z 09 marca 2009 r. Tym samym uznać należało, że organ prawidłowo - wbrew zarzutowi skargi – nie zastosował tego rozporządzenia. Szczegółowo także organ wyjaśnił w zaskarżonej decyzji sposób naliczenia przyznanej płatności rolnośrodowiskowej w zmniejszonej wysokości na 2013 rok, co nie było kwestionowane w skardze.

Wobec zatem stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z zachowaniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.