Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1132/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 674
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant specjalista Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M.H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art.132 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267, dalej: K.p.a.), art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 674, dalej: ustawa lub ustawa o promocji zatrudnienia) po rozpoznaniu odwołania M.H. – od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] orzekającej o utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej z dniem 15 lipca 2014 r. – decyzję pierwszoinstancyjną utrzymał w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach odnotował, że M.H. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. w dniu 19 marca 2013 r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W dniu rejestracji – jak zaznaczył – został on prawidłowo poinformowany o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej oraz o warunkach posiadania statusu bezrobotnego. Na tę okoliczność, na co zwrócił uwagę, otrzymał "Informację dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy", której odbiór potwierdził własnoręcznym podpisem.

W dalszej kolejności organ odwoławczy przytoczył pisemne oświadczenie strony z dnia 27 czerwca 2014 r., wskazując, że jego treści wynika, że "w dniu dzisiejszym podpisałem umowę spółki z o.o., w której zostałem Prezesem Zarządu. Z tego tytułu do momentu braku wpisu KRS tej funkcji nie posiadam. Na podstawie ww. nie pobieram wynagrodzenia".

Następnie zaznaczył, że w dniu 8 lipca 2014 r. M.H. przedstawił do wglądu akt notarialny z dnia [...] r. potwierdzający, że w wyniku podjętej uchwały został powołany na stanowisko Prezesa Zarządu Spółki. Na tę okoliczność w dniu 8 lipca 2014 r. pracownik Powiatowego Urzędu Pracy sporządził notatkę służbową, w której wskazał również, że M.H. nie wyraził zgody na sporządzenie kopii tego aktu.

Odnosząc poczynione ustalenia do regulacji prawnych przedmiotu organ drugoinstancyjny wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – bezrobotny oznacza osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli spełnia określone w lit. a-m (przytoczonego powyżej przepisu) warunki.

W motywach podał także, że w myśl art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy – starosta, z zastrzeżeniem jej art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Podkreślił, że zgodnie z art. 33 ust. 4 ca ustawy, decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego oraz decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

W jego ocenie okoliczność, iż od dnia [...] r. strona pełni funkcję Prezesa Zarządu Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji stanowi przeszkodę w posiadaniu statusu bezrobotnego. Podkreślił, że pomimo iż ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w żadnym z przepisów wprost nie stanowi, że osoba będąca członkiem zarządu spółki prawa handlowego nie może być uznana za osobę bezrobotną, to nie można takiej sytuacji wykluczyć, z uwagi na indywidualne aspekty rozpoznawanej, konkretnej sprawy.

Zaznaczył, że istotnym elementem definicji bezrobotnego wyrażonej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy jest "gotowość do podjęcia pracy". Za Naczelnym Sądem Administracyjnym podał, że ustawa nie wyjaśnia wprost pojęcia "gotowości do pracy", jednakże kierując się zasadami wykładni funkcjonalnej, celowościowej i systemowej, nie można tego pojęcia utożsamiać wyłącznie z samą potencjalną chęcią podjęcia przez zainteresowanego pracy. Niewątpliwie taka deklaracja także jest niezbędna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że osoba dążąca do uzyskania statusu bezrobotnego w chwili rejestracji musi wprost (a nie w sposób tylko dorozumiany) i w konkretnej formie (podpisanie w obecności urzędnika formuły oświadczenia znajdującego się na karcie rejestracyjnej) uzewnętrznić wolę świadczenia pracy. Jednakże gotowości do pracy nie można sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych istniejących po stronie zainteresowanego. Gotowość do podjęcia pracy musi być oceniana również w kategoriach obiektywnych. Powyższa przesłanka jest istotnym elementem definicji bezrobotnego, a z definicją tą związane jest nabycie określonych praw podmiotowych do świadczeń publicznoprawnych. Dlatego gotowość do podjęcia pracy musi oznaczać rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy – tak NSA w wyroku z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 338/11, wszystkie przywoływane orzeczenia publikowane są w internetowej Centralnej Bazie Orzecznictwa Sądów Administracyjnych).

W przypadku osób pełniących funkcję w zarządach spółek prawa handlowego – co uwypuklił – istotne znaczenie ma nie to, czy czynności są wykonywane odpłatnie, lecz to, iż na osobie pełniącej funkcję w zarządzie spółki ciążą określone zadania, które muszą być wykonywane, co do zasady osobiście. Wskazany pogląd, jak zaznaczył, został także wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 367/11, w którym wskazano, że "obowiązki nałożone przez Kodeks spółek handlowych na członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powodują, że nie można uznać, iż osoba zainteresowana nabyciem statusu bezrobotnego, jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy".

Kwestie dotyczące tego, do czego zobowiązany jest członek zarządu spółki z o.o. reguluje Kodeks spółek handlowych z dnia 15 września 2000 r. (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm., dalej: K.s.h.). Zgodnie z jego art. 201 § 1 zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę.

Zdaniem organu odwoławczego na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie wpływa okoliczność, że Spółka nie została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego. W szczególności organ ten nie zgodził się z twierdzeniem strony, iż brak wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego powoduje, że firma nie istnieje, a tym samym de facto nie posiada ona funkcji Prezesa Zarządu. Argumentując wyjaśnił, że wymogi powstania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością określa art. 163 K.s.h., który stanowi, że do powstania takiej spółki wymaga się:

a) zawarcia umowy spółki,

b) wniesienia przez wspólników wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego, a w razie objęcia udziału za cenę wyższą od wartości nominalnej, także wniesienia nadwyżki z uwzględnieniem art. 158,

c) powołania zarządu,

d) ustanowienia rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej, jeżeli wymaga tego ustawa lub umowa spółki,

e) wpisu do rejestru.

Zaakcentował, że bezspornym jest, że w dniu [...] r. strona podpisała, w formie aktu notarialnego, umowę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i jednocześnie została powołana na stanowisko Prezesa Zarządu. Podniósł przy tym, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji jest z mocy prawa formą przejściową, która występuje w procesie powstawania spółki kapitałowej jako osoby prawnej, bowiem jak wynika z regulacji art. 169 K.s.h., jeżeli zawiązanie spółki nie zostało zgłoszone do sądu rejestrowego w terminie 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki, albo jeżeli postanowienie sądu odmawiające zarejestrowania stało się prawomocne, umowa spółki ulega rozwiązaniu.

Z art. 11 § 1 i 2 K.s.h. wynika, że spółki kapitałowe w organizacji, o których mowa w art. 161, mogą we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywane, a w sprawach nieuregulowanych w ustawie do spółki kapitałowej w organizacji stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące danego typu spółki po jej wpisie do rejestru. Z art. 12 K.s.h. wynika natomiast, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji z chwilą wpisu do rejestru staje się spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i uzyskuje osobowość prawną. Z tą chwilą staje się ona podmiotem praw i obowiązków spółki w organizacji. Warto również dodać, że w myśl art. 13 § 1 K.s.h. za zobowiązania spółki kapitałowej w organizacji odpowiadają solidarnie spółka i osoby, które działały w jej imieniu.

W związku z tym stwierdził, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji posiada zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych, co oznacza, że może we własnym imieniu działać w obrocie prawnym. Stanowi o tym wprost art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 672 z późn. zm.), zgodnie z którym spółka kapitałowa w organizacji może podjąć działalność przed uzyskaniem wpisu do rejestru przedsiębiorców.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji ma zatem możliwość dokonywania wstępnych inwestycji, inicjowania produkcji, nawiązywania współpracy handlowej, zawierania pierwszych kontraktów, czy też zatrudniania pracowników. W konsekwencji spółka ta jest pojmowana w kategorii przedsiębiorcy.

Podsumowując uznał, że skoro M.H., od dnia [...] r. pełni funkcję Prezesa Zarządu Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji i zgodnie z przepisami prawa jest zobowiązany do jej reprezentacji, to nie może być jednocześnie uznany za osobę gotową do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy.

Nawiązując do argumentów strony zawartych w odwołaniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie stanowi przeszkody do nabycia oraz posiadania statusu bezrobotnego wykonywanie przez wolontariuszy świadczeń odpowiadających świadczeniu pracy na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1118 z późn. zm.), jeżeli wolontariusz przedstawi właściwemu powiatowemu urzędowi pracy porozumienie z korzystającym. Zaznaczył, że podnoszony przez stronę brak wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Spółki nie jest tożsamy ze świadczeniem pracy w ramach wolontariatu, o którym stanowią przepisy ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Zdaniem organu odwoławczego brak ubezpieczenia zdrowotnego, będący konsekwencją utraty statusu bezrobotnego, nie wpływa na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

Toteż organ odwoławczy w pełni zaakceptował pogląd organu pierwszej instancji i stwierdził, że w wyniku analizy całokształtu zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, nie znalazł podstaw do zajęcia w przedmiotowej sprawie odmiennego stanowiska od zaprezentowanego w zaskarżonej w trybie odwoławczym decyzji organu pierwszej instancji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję strona skarżąca – co do meritum – powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu. Wyraziła swoje niezadowolenie z wydanych w sprawie orzeczeń, które – w jej ocenie – naruszają: art. 2, 7 i 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6, 7, 8, 9 i art. 77 K.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 75 ust 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Autor skargi wyjaśnił, że z art. 2 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie wynika, że w każdym przypadku członkostwo w zarządzie spółki osoby niezatrudnionej w spółce wyklucza możliwość uznania takiej osoby za osobę bezrobotną. W jego ocenie wydaje się, że konieczne jest w każdym wypadku ustalenie czy osoba taka gotowa jest do podjęcia zatrudnienia. Ustalenia takie – jak zarzucił – nie zostały w postępowaniu administracyjnym poczynione przez organy obu instancji. W jej motywach wyraził stanowisko, że "art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia odnosi się do działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną natomiast w przypadku spółek prawa handlowego działalność prowadzi nie osoba, lecz ta spółka. Dlatego też nawet już sporządzony wpis spółki prawa handlowego do Krajowego Rejestru Sądowego nie stanowi podstawy do odmowy przyznania lub też pozbawienia statusu bezrobotnego z uwagi na niespełnianie warunku określonego w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, a tym bardziej, jak ten wpis nie został jeszcze sporządzony. Ponadto kodeks spółek handlowych określa , iż wymogiem koniecznym do postania spółki jest również wpis do rejestru". Uwypuklił także, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia zawierającym definicję bezrobotnego, unormowano, że oznacza to osobę:

po pierwsze – niezatrudnioną i

po drugie – nie wykonującą innej pracy zarobkowej,

po trzecie – zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej .

Jednocześnie zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sadowym. Ustawodawca, jak dalej stwierdził, spółkom kapitałowym w organizacji fakultatywnie dał możliwość podjęcia działalności gospodarczej przed uzyskaniem wpisu do rejestru przedsiębiorstw, jednak spółka z niej nie skorzystała.

Argumentując w dalszej kolejności zaznaczył, że w myśl art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolnicza działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym, rentowym, chorobowym i wypadkowym podlegają osoby fizyczne w następujących okresach osoby prowadzące pozarolniczą działalność – od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Wyraził przy tym pogląd, że "przywołane przez organ drugiej instancji orzeczenie WSA dotyczy odmiennego stanu faktycznego".

Zdaniem strony skarżącej "organy w sposób oczywisty naruszyły przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, stanowiący, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 (m.in. nie wykonuje "innej pracy zarobkowej")".

W jego ocenie "skutki, które wywołują decyzje wydają się za rażąco naruszającą prawo, gdyż są to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego Państwa".

Na zakończenie autor skargi podniósł, że organ pierwszej instancji nadał swojej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności decyzji, nie będąc do tego uprawnionym. Ustawa o promocji zatrudnienia nadaje takie uprawnienie jedynie staroście. Odwołując się do piśmiennictwa fachowego zaznaczył, że kodeks postępowania administracyjnego stanowi, iż rygor ten może być nadany w samej decyzji lub w drodze postanowienia po wydaniu decyzji. Przesłanki nadania tego rygoru zawarte są w art. 108 K.p.a. i mają one charakter zamkniętego katalogu, który nie może być interpretowany rozszerzająco (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 496). Pogląd taki, jak podał, znajduje także aprobatę w orzecznictwie sądowym – na poparcie wyrażonego stanowiska przytoczył wyrok NSA z dnia 19 lutego 1998 r., sygn. akt V SA 686/97, ONSA 1998, nr 4, poz. 147 z aprobującą glosą K. Frąckiewicz, Glosa 1999, nr 5, poz. 20). Rygor ten może być wprowadzony wyłącznie w wypadkach, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł jej oddalenie i powtórzył w całości argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślając, że po ponownym zapoznaniu się z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska w sprawie i wnosi o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne wskutek wniesienia skargi uprawnionego podmiotu zobligowane są do kontroli działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem (art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz.1269 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a), w takim też zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonej decyzji.

Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej oraz drugiej instancji jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania. Spór koncentruje się wokół uznania czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy powołanie strony skarżącej na funkcję Prezesa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi przeszkodę do uznania jej za osobę bezrobotną, jak twierdzi organ, czy też wprost przeciwnie jak wywodzi strona.

W tym miejscu wskazać należy, że stanowisko zbieżne z prezentowanym wyraził także WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 672/13, zawarte tam argumenty skład orzekający w pełni akceptuje i popiera uznając je za własne.

Na wstępie jawi się uwaga, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja wydane zostały na gruncie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organy rozpatrujące kontrolowaną sprawę powinny zatem uwzględniać rozwiązania prawne zawarte w tym akcie, a także stosować się do wymagań proceduralnych zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Tak też, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej przedstawioną w treści art. 7 K.p.a., obowiązane są do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zdaniem Sądu rację ma strona skarżąca, że obowiązek ten nie został wykonanym w należytym stopniu, co czyni zaskarżoną decyzję co najmniej przedwczesną.

Zgodzić się trzeba z organem odwoławczym, co do przedstawionej interpretacji przesłanki "gotowości do podjęcia pracy" stanowiącej jeden z istotnych elementów definicji legalnej osoby bezrobotnej. Nie budzą także wątpliwości Sądu zaprezentowane przez organ odwoławczy argumenty, których celem jest wykazanie, że osoba sprawująca funkcję członka zarządu spółki kapitałowej, a tym bardziej funkcję prezesa takiej spółki, nie jest osobą bezwzględnie dyspozycyjną, gotową do przyjęcia każdego zaproponowanego jej przez urząd pracy zarobkowego zajęcia. Jednakże Sąd zwraca uwagę, że samo sprawowanie funkcji członka zarządu nie może być faktem jedynie hipotetycznym. Wymaga – co należy podkreślić –obiektywnej oceny dokonanej w wyniku prawidłowo ustalonego stanu faktycznego na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego..

W przedstawionym w aktach sprawy stanie faktycznym jako bezsporne przyjąć trzeba, że M.H. w dniu [...] r. podpisał umowę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której pełnił funkcję prezesa zarządu, a która nie została na ów czas wpisana w KRS-ie.

W tym miejscu należy stwierdzić, że art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209 z późn. zm.) wprowadza domniemanie prawne, co do prawdziwości danych wpisanych do rejestru. Domniemanie to realizuje funkcję ochronną dla osób trzecich, dokonujących czynności prawnych z podmiotem wpisanym do rejestru. Ustanowione w art. 17 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym domniemanie jest domniemaniem prawnym wiążącym organy administracji, czy też sądy. Jednakże ustawa nie wyłącza możliwości obalenia tego domniemania. Odpis z rejestru jest bowiem środkiem dowodowym określonego stanu, który nie zawsze zgodnym jest ze stanem rzeczywistym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 września 2013 r.. sygn. akt III SA/Bk 374/13).

Tym samym ustalenia wymagało: czy i kiedy dokonano zgłoszenia spółki, jeżeli tak to z jakim skutkiem, a także czy M.H. podejmował jakiekolwiek czynności w związku z jego powołaniem i czy w ogóle w realiach przedmiotowej sprawy było to możliwe.

Sporne bowiem i wymagające rozważenia było bowiem w kontrolowanej sprawie, czy figurujący w protokole powołania na funkcje prezesa spółki M.H. miał realne możliwości podejmowania działalności wyłączające go z kręgu osób mogących posiadać status osoby bezrobotnej, a w konsekwencji przesądzające o braku spełnienia przez niego przesłanek koniecznych do nabycia statusu osoby bezrobotnej.

W sprawie nie powinno budzić wątpliwości, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest gwarantem dokonania jego właściwej subsumcji pod określony przepis prawa i wyjaśnienia przyczyn, dla których w określonym stanie faktycznym dany przepis ma lub nie ma zastosowania. Bez uprzedniego ustalenia stanu faktycznego niemożliwe jest, aby w sposób prawidłowy dokonać subsumcji przepisu do danego stanu faktycznego.

Tymczasem w realiach przedmiotowej sprawy orzekające w sprawie organy wbrew zasadom wyrażonym w art. 6 i 7 K.p.a. nie poczyniły wymaganych prawem ustaleń a w konsekwencji uniemożliwiły dokonanie prawidłowej oceny zapadłych w sprawie rozstrzygnięć.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w sprawie istotne są dwie okoliczności, które organy zobowiązane były ustalić we wzajemnym powiązaniu i odnieść je do sytuacji strony skarżącej, tj.:

pierwsza – oceniona przez organ, a dotycząca powołania na stanowisko Prezesa Zarządu spółki z o.o. A M.H., oraz

druga – nie ustalona wskutek braku podjęcia jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej, a tym samym nie oceniona przez organ, a dotycząca odwołania z dniem 27 czerwca 2014 r. M.H. z funkcji Prezesa Zarządu spółki z o.o. A.

Mając powyższe na względzie, zdaniem Sądu, obowiązkiem organów w prowadzonym postępowaniu było nie tylko stwierdzić fakt figurowania skarżącego w protokole jego powołania na stanowisko Prezesa spółki – jako przesłanki wyłączającej przyznanie mu statusu osoby bezrobotnej – ale również rozważyć podniesione przez niego konsekwentnie okoliczności, że: "Jestem gotowy i zdolny do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, (...) Akt notarialny Nr [...]został podpisany dnia [...] roku i z tego tytułu nie pobieram żadnego wynagrodzenia. Do chwili obecnej nikt nie został zgłoszony w ZUS (...)".

Jeżeli twierdzenia skarżącego o niepodejmowaniu żadnych działań przez niego w spółce nie były wystarczającym dowodem, organ powinien był wezwać go do udokumentowania tych twierdzeń a także dołączyć dokumenty z rejestru spółki i ustalić etap i fazę tych czynności. Strona nie jest bowiem gospodarzem postępowania dowodowego, a prowadzi je organ. W sytuacji niewyjaśnienia stanu faktycznego w sposób wymagany dla załatwienia sprawy organ poszukuje niezbędnych dowodów z urzędu, a także może zobowiązać stronę postępowania do ich przedstawienia. Konieczne jest jednak w takim wypadku wezwanie strony do wykonania zobowiązania i wyznaczenia jej określonego terminu. Należyte wyjaśnienie sprawy obowiązkiem organu a nie jego prawem.

W treści rozważań organu brak jest przy tym odniesienia się do dowodu w postaci oświadczenia strony o gotowości podjęcia przez nią zatrudnienia.

Powyższe braki dowodowe wzmacnia dołączony do skargi podpisanej przez M.H. w postaci kserokopii protokół z posiedzenia Rady Nadzorczej A SP. Z O.O. z dnia [...] roku oraz uchwała nr [...] z dnia [...] roku w sprawie odwołania go z funkcji Prezesa Zarządu Spółki.

Z wymienionych przyczyn – zdaniem Sądu – sprawa nie jest udowodniona i udokumentowana w sposób umożliwiający jej prawidłowe załatwienia, co z kolei stanowiło o konieczności jej powrotu do ponownego rozpatrzenia.

Odnosząc się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zajętego w wyroku z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. I OSK 338/11, na które powołuje się organ w uzasadnieniu objętej skargą decyzji zauważyć należy, że wobec braku ustaleń organu trudno jest stwierdzić, że stan faktyczny w jakich zapadło przywołane orzeczenie odpowiada stanowi faktycznemu kontrolowanej sprawy. W sprawie zakończonej wyrokiem NSA osoba, która wnioskowała o przyznanie statusu osoby bezrobotnej pełniła funkcję likwidatora spółki, a likwidacja była nadal w toku. Czy skarżący pełni nadal funkcję prezesa spółki i czy prowadzi ona działalność pozostaje natomiast w kontrolowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nadal otwarte. Uszedł nadto uwadze organu odwoławczego, wyrażony wyroku NSA pogląd, że domniemanie pełnienia funkcji członka zarządu może być obalone tylko przez złożenie rezygnacji z przedmiotowej funkcji, a fakt ten podnoszony było przez stronę w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją.

Ocena gotowości do podjęcia zatrudnienia musi odnosić się do konkretnego, ustalonego ad casum stanu faktycznego, czego organ nie uczynił w sposób zgodny z zasadą prawdy obiektywnej.

W ponownym postępowaniu obowiązkiem organu będzie ustalenie w jakim okresie strona skarżąca pełniła funkcję Prezesa spółki, czy i jakie podejmowała w tym czasie działania. W tym celu organ może chociażby wyznaczyć skarżącemu termin do przedłożenia dowodów potwierdzających nie pełnienie przez niego tej funkcji, a także wypisu z rejestru KRS tej spółki.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w procesie stosowania prawa zadaniem organów jest wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, ustalenie jaka norma stanowić powinna podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy i jaka jest jej treść, dokonanie subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod tę normę, a następnie określenie konsekwencji prawnych, jakie norma ta wiąże z udowodnionym stanem faktycznym. Przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia merytorycznego odnoszą się do tego pierwszego etapu stosowania prawa, tj. kwestii dotyczącej postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. Oczywistym jest przy tym, że wiążąca wypowiedź co do zastosowania, bądź nie, określonej normy prawa materialnego może mieć miejsce tylko w odniesieniu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Jeżeli więc, w wyniku istotnych uchybień w postępowaniu dowodowym, stan faktyczny sprawy nie jest znany (nie został prawidłowo wyjaśniony), nie jest możliwe wyrażenie jakiegokolwiek miarodajnego stanowiska, co do zastosowania prawa materialnego.

Sąd w składzie orzekającym w pełni akceptuje pogląd judykatury, w którym przyjmuje się, że jeżeli organ pierwszej instancji nie przeprowadzi postępowania wyjaśniającego zgodnie z zasadami wynikającymi z treści przepisów art. 7 i 77 K.p.a., ponieważ nie uwzględni oświadczeń, ani wniosków dowodowych składanych przez skarżącego, to postępowanie to nie może być uzupełnione przez organ odwoławczy bez narażenia się na zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, skoro zachodzi konieczność przeprowadzenia nowego postępowania wyjaśniającego w części określonej przez organ odwoławczy. W takiej sytuacji organ odwoławczy zobligowany jest na mocy art. 138 § 2 K.p.a., wydać decyzję uchylającą rozstrzygniecie organu pierwszej instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia – tak WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 17/13.

Ponadto Sąd wskazuje, że jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – do zrealizowania zasady dwuinstancyjności postępowania nie wystarczy stwierdzenie, iż w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych instancji. Konieczne jest by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem, przez każdy z tych organów, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których to postępowanie jest prowadzone – tak wyrok NSA z dnia 12 listopada 1992 r., sygn. akt V SA 721/92.

Uwzględniając powołane regulacje prawne należy powtórzyć i zaakcentować, że organ odwoławczy może przeprowadzić jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe. Jeżeli natomiast postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone przez organ pierwszej instancji w ogóle, albo też wymagane jest uprzednie przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję i przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Ze względu na spostrzeżone, istotne uchybienia proceduralne, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 tej ustawy.