Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 522/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 35 § 1, art. 37 § 1, art. 49 § 1, art. 58 § 1 pkt 3, art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1167/22 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 18 października 2021 r. nr DLI-VI.7615.364.2020.MC w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 20 lipca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. S. na opisaną w sentencji decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii. Sąd I instancji wskazał, że skarga podpisana została przez adwokata K. T., która powołała się na pełnomocnictwo substytucyjne dołączone do skargi, udzielone jej przez K. P. prowadzącego działalność gospodarczą K. Składając skargę profesjonalny pełnomocnik nie dołączyła do skargi pełnomocnictwa procesowego udzielonego jej przez skarżącego. Wobec powyższego zarządzeniem z 14 grudnia 2021 r. Przewodniczący Wydziału wezwał profesjonalnego pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi, w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionej kserokopii, upoważniającego ją do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym bądź przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie wyjaśniono, że z pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego K. P. nie wynika spełnienie przez niego przesłanek określonych w art. 35 § 1 ppsa, a w konsekwencji brak jest możliwości uznania umocowania K. P. do udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie profesjonalny pełnomocnik złożyła pełnomocnictwa, które już były dołączone do skargi. Zarządzeniem z 28 kwietnia 2022 r. ponownie wezwano adwokata K. T. do uzupełnienia braków formalnych skargi – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi – poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego. Dopiero w odpowiedzi na to wezwanie adwokat K. T. złożyła właściwe pełnomocnictwo udzielone jej przez skarżącego.

Sąd I instancji stwierdził, że pełnomocnik skarżącego adwokat K. T. nie uczyniła zadość pierwszemu wezwaniu z 3 stycznia 2022 r. i nie uzupełniła w sposób prawidłowy braku formalnego skargi polegającego na złożeniu pełnomocnictwa procesowego uprawniającego ją do działania w sprawie w imieniu skarżącego. Brak ten został uzupełniony, ale dopiero na skutek ponownego jej wezwania – wbrew art. 49 § 1 i art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako: P.p.s.a.). Jednakże Sąd dostrzegł wadę swojego postępowania i nie uznał braku formalnego skargi za uzupełnionego w terminie, bowiem jego uzupełnienie nastąpiło na skutek niedopuszczalnego ponownego wezwania. Skoro w odpowiedzi na wezwanie z 3 stycznia 2022 r., wystosowane na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, o nadesłanie pełnomocnictwa procesowego udzielonego adwokatowi K. T. przez skarżącego, profesjonalny pełnomocnik nadesłał pełnomocnictwo udzielone jej przez K. P. zamiast przez skarżącego, to skargę należało odrzucić bez dalszego wzywania pełnomocnika do uzupełnienia tej wadliwości nadesłanego dokumentu. Zdaniem Sądu I instancji, nie zachodziły żadne podstawy do uznania, że takie pełnomocnictwo może podlegać dalszym uzupełnieniom z zastosowaniem opisanego wyżej trybu, czy też że należy ponownie, niejako "do skutku" wzywać pełnomocnika wyjaśniając, że odpowiedź udzielona przy piśmie z 17 stycznia 2022 r. nie czyni zadość dotychczasowemu wezwaniu Sądu. W pierwszym z wezwań prawidłowo wskazano brak, który należy uzupełnić, jak również prawidłowo zakreślono termin na jego uzupełnienie (7 dni) oraz należycie pouczono o skutkach nieusunięcia braków w tym terminie. Wobec powyższego, mając na uwadze jednoznaczną i kategoryczną treść art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie tego przepisu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego podniosła, że działała z należytą starannością i wykonywała zarządzenia Sądu, wskutek czego braki formalne skargi zostały w całości uzupełnione. W ocenie pełnomocnika, całkowicie niezrozumiałe jest działanie Sądu, który najpierw wzywa o uzupełnienie braku pod rygorem odrzucenia skargi, a następnie, pomimo prawidłowego uzupełnienia braku, skargę tę odrzuca, twierdząc, że wezwanie było niedopuszczalne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 35 § 1 P.p.s.a., pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Jak wynika z treści art. 37 § 1 P.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Obowiązek wykazania pełnomocnictwa (umocowania) wchodzi w rachubę zarówno wówczas, gdy dokonujący czynności procesowej pełnomocnik działa na podstawie pełnomocnictwa udzielonego bezpośrednio przez stronę (uczestnika postępowania), jak i wówczas, gdy działa na podstawie tzw. pełnomocnictwa substytucyjnego. W tym drugim wypadku wykazanie pełnomocnictwa przez pełnomocnika substytucyjnego polega na przedstawieniu dokumentu pełnomocnictwa substytucyjnego oraz dokumentu pełnomocnictwa udzielonego osobie, która wystawiła pełnomocnictwo substytucyjne. Złożenie pełnomocnictwa - bez wykazania stosownym dokumentem, że udzieliła go osoba umocowana do reprezentowania strony - nie wypełnia warunków formalnych umożliwiających nadanie skardze prawidłowego biegu.

W niniejszej sprawie złożone do akt pełnomocnictwo substytucyjne zostało udzielone przez osobę, co do której istniały wątpliwości, czy spełnia wymogi z art. 35 P.p.s.a. W tej sytuacji, stosownie do art. 49 § 1 P.p.s.a., przewodniczący zobowiązany był wezwać stronę do usunięcia braków skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia (art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I pełnomocnik skarżącego została wezwana do nadesłania pełnomocnictwa upoważniającego do działania w imieniu skarżącego ze wskazaniem, że z pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego K. P. nie wynika spełnienie przez niego dyspozycji art. 35 P.p.s.a., a w konsekwencji brak jest możliwości uznania umocowania ww. do udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego. W wykonaniu wezwania, pełnomocnik skarżącego przedłożyła pełnomocnictwa załączone uprzednio do skargi. Sąd I instancji nie odrzucił jednak skargi. Sędzia sprawozdawca ponownie wezwał pełnomocnika skarżącego do usunięcia tego samego braku wyjaśniając, że z pełnomocnictwa udzielonego K. P. nie wynika czy spełnia on dyspozycję art. 35 § 1 P.p.s.a., a w konsekwencji czy pełnomocnictwo substytucyjne udzielone adw. K. T. jest skuteczne. Jednocześnie poinformowano, że udzielona odpowiedź nie czyni zadość dotychczasowemu wezwaniu Sądu. Wystosowanie ponownego wezwania oznacza, że Sąd I instancji nie stwierdził przesłanek do odrzucenia skargi. Przyznał niejako, że pierwsze wezwanie skierowane do adw. K. T. było niewystarczająco precyzyjne. Potwierdza to nieco inaczej zredagowana treść drugiego wezwania. W tej sytuacji nie można uznać, że kolejne zarządzenie wystosowane przez sędziego sprawozdawcę i w efekcie uzupełnienie braków skargi nie miało żadnego znaczenia. Odmienna ocena tych działań prowadziłaby do pozbawienia strony prawa do sądu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na obecnym etapie postępowania nie było więc podstaw do odrzucenia skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, skoro uczyniono zadość doprecyzowanemu wezwaniu Sądu.

Z podanych wyżej przyczyn zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.