Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 350/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 w zw. z art. 27 § 1 w zw. z art. 17 § 1 i art. 18
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Orska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta W na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G z dnia 11 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu tytułu wykonawczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi.

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że Prezydent Miasta W. wystawił w dniu 18 grudnia 2009 r. tytuł wykonawczy obejmujący należność A.G. z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego kredytowanego a następnie przekazał go wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji do organu egzekucyjnego – Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił przedmiotowy tytułu wykonawczy wierzycielowi powołując się na dyspozycję art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując również w uzasadnieniu art. 19 w/w ustawy. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, iż zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy o samorządzie gminnym zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, w szczególności zaś zadania te obejmują sprawy porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli. Przy tym prezydent wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa przy pomocy urzędu, którego jest kierownikiem. Jedną z jednostek organizacyjnych miasta jest straż miejska (art. 2 ust. 1 i 3 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych), a nadzór ogólny nad jej działalnością sprawuje prezydent. Jak podkreślił w/w organ straż miejska jest jednostką organizacyjną miasta o szczególnym charakterze, jednakże jej działalność jest bezpośrednio związana z kompetencjami prezydenta, o czym świadczą w szczególności: służbowa podległość komendanta straży prezydentowi, nadzór tego ostatniego nad działalnością straży i możliwość umiejscowienia straży w strukturze urzędu miasta.

Dodatkowo, na poparcie swojej argumentacji Naczelnik Urzędu Skarbowego powołał się na treść art. 26 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiącego, iż w przypadku, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego oraz na treść § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z którego wynika, że w przypadku gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania środków egzekucyjnych w ograniczonym zakresie, ale prowadzona przez niego egzekucja okazała się w całości lub częściowo bezskuteczna, niezwłocznie kieruje tytuł wykonawczy do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie można mówić o prowadzeniu egzekucji przez Prezydenta Miasta W., skoro w/w tytułowi wykonawczemu nie nadano nawet klauzuli o skierowaniu do egzekucji administracyjnej. Powyższe oznacza, że w stosunku do należności objętej tytułem nie podjęto nawet próby wszczęcia postępowania egzekucyjnego wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 26 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zatem nie zaistniała przesłanka całkowitej bądź częściowej bezskuteczności egzekucji.

Końcowo w/w organ wskazał, że w sytuacji, gdy zobowiązany nie posiada majątku ani miejsca zamieszkania na terenie objętym właściwością Prezydenta Miasta W. to organ ten stosownie do art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji winien przekazać przedmiotowy tytuł wykonawczy do realizacji Prezydentowi Miasta G. jako organowi egzekucyjnemu właściwemu do dochodzenia tego samego rodzaju należności.

Wierzyciel - Prezydent Miasta W. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], żądając jego uchylenia. Skarżący nie zgadzając się ze stanowiskiem Naczelnika Urzędu Skarbowego wskazał, że interpretacja art. 19 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji prowadzi do wniosku, że organ jednostki samorządu terytorialnego jest właściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej wyłącznie "własnych" należności pieniężnych - to jest takich, dla których sam wierzyciel jest organem jedynie właściwym do przeprowadzenia egzekucji na podstawie wystawionych przez siebie tytułów wykonawczych. Zatem, w ocenie wierzyciela, właściwym do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie - stosownie do art. 19 § 1 i art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - jest Naczelnik Urzędu Skarbowego.

Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu własnego stanowiska w sprawie podniósł, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dokonuje podziału organów egzekucyjnych w zależności od charakteru egzekwowanych przez nich obowiązków o charakterze należności pieniężnych i o charakterze niepieniężnym. Ze względu na zakres kompetencji wśród organów egzekucyjnych uprawnionych do egzekucji należności pieniężnych wskazuje organy uprawnione do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych oraz organy, których kompetencje w tym zakresie zostały ograniczone.

Stosownie do treści art. 19 powołanej wyżej ustawy, naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tym jednak zastrzeżeniem, że właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania jest właściwy ten organ. Przy czym jak stanowi art. 87 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872) zadania i odpowiadające im kompetencje, przejęte przez gminy o statusie miasta na podstawie art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych (Dz.U. z 1997 r. Nr 36, poz. 224, Nr 123, poz. 780 i Nr 162, poz. 1120), stają się zadaniami i kompetencjami tych miast. Nadto zgodnie z załącznikiem do obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 2001 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw (M.P. z 2001 r. Nr 20, poz. 325) miasto W. jest gminą o statusie miasta będącego miastem na prawach powiatu.

Wskazał jednoznacznie Dyrektor Izby Skarbowej, że w myśl art. 10 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych strażnik straży gminnej (miejskiej) jest pracownikiem straży, która wykonuje zadania z zakresu ochrony porządku publicznego wynikające z ustaw i aktów prawa miejscowego, przy czym straż gminna jest jednostką organizacyjną gminy (art. 6 ustawy o strażach gminnych), której komendant powoływany i odwoływany jest przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) po zasięgnięciu opinii właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego Policji. Stosownie do treści art. 7 ustawy o strażach gminnych przełożonym komendanta jest wójt, burmistrz (prezydent miasta). Również z treści art. 33 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wynika, iż wójt, burmistrz (prezydent miasta) wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, przy czym tych ostatnich również zatrudnia oraz zwalnia (art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym). Powyższe prowadzi do wniosku, że straż gminna (miejska), a więc i funkcjonariusz nakładający mandat karny, nie działa we własnym imieniu, lecz swoje zadania wykonuje z upoważnienia wójta, burmistrza (prezydenta miasta). Zatem prezydent miasta jako organ gminy uprawniony do określania i pobierania należności pieniężnych z tytułu mandatów karnych za wykroczenia, wystawianych przez strażników miejskich jest - stosownie do treści art. 19 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - organem egzekucyjnym uprawnionym do egzekwowania tego typu należności, wyłączona zostaje natomiast w tym zakresie właściwość ogólna naczelnika urzędu skarbowego.

W sytuacji natomiast, gdy wierzycielowi będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym nie jest znany znajdujący się na terenie jego działania majątek zobowiązanego, z którego może prowadzić egzekucję (stosownie do § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) kieruje tytuł wykonawczy do organu egzekucyjnego uprawnionego do dochodzenia tego samego rodzaju należności pieniężnych, na którego terenie znajduje się majątek zobowiązanego. Również powołane wyżej przepisy nie wykluczają możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez właściwy organ gminy o statusie miasta w stosunku do należności, których wierzycielem jest inna gmina o takim statusie, wręcz przeciwnie, wydaje się być wystarczającym warunkiem, aby dla dochodzonej należności właściwym do ustalania i pobierania był organ gminy o statusie miasta.

Mając na względzie powyższe Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż Prezydent Miasta W. jest organem egzekucyjnym właściwym rzeczowo do egzekwowania grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego kredytowanego na terenie Miasta W. W niniejszym przypadku jednakże zobowiązany nie posiada miejsca zamieszkania na terenie objętym właściwością Prezydenta Miasta W. W takiej sytuacji organ ten stosownie do treści art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji winien przekazać przedmiotowe tytuły wykonawcze do realizacji Prezydentowi Miasta G., jako organowi egzekucyjnemu uprawnionemu do dochodzenia tego samego rodzaju należności pieniężnych. Dopiero gdy wszczęta przez ten organ egzekucja okaże się w całości lub w części bezskuteczna, stosownie do treści § 6 ust. 5 wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów, wierzyciel kieruje tytuł wykonawczy do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego celem prowadzenia egzekucji. Przeprowadzone w toku postępowania czynności nie powinny zaś pozostawiać wątpliwości, że egzekwowane wierzytelności nie mogą być zaspokojone z jakichkolwiek części majątku dłużnika. Jedynie bowiem rezultaty działania organu egzekucyjnego, w wyniku których oczywistym stało się, że w danym stanie faktycznym brak jest majątku dłużnika pozwalającego na zaspokojenie wierzyciela, pozwalają na uznanie, iż prowadzona egzekucja jest bezskuteczna.

Ponadto z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby w ogóle wszczęto egzekucję, o czym świadczy brak stosownej klauzuli organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji. Przy czym brak takiej klauzuli stanowi podstawę do zwrotu tytułu wykonawczego na podstawie art. 29 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skoro zatem postępowanie egzekucyjne nie zostało nawet wszczęte, w ocenie organu odwoławczego, nie można mówić o jego bezskuteczności.

Skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej wniósł Prezydent Miasta W. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Prezydent Miasta zarzucił:

1. niewłaściwe zastosowanie art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 z późn. zm.) poprzez przyjęcie, iż tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 tej ustawy,

2. błędną interpretację art. 19 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisu § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) poprzez przyjęcie, iż właściwym organem egzekucyjnym w sprawie jest Prezydent Miasta G. a nie Naczelnik Urzędu Skarbowego.

W uzasadnieniu skargi Prezydent Miasta W. podniósł, że przepis art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Na postanowienie organu egzekucyjnego o zwrocie tytułu wykonawczego przysługuje wierzycielowi, niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, zażalenie.

W przedmiotowej sprawie wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy w sposób prawidłowy stosownie do treści załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określającego wzór tytułu wykonawczego. Z powyższego wzoru wynika, iż część H-M tytułu wykonawczego, czyli także tę zawierającą klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej wypełnia organ egzekucyjny. W niniejszej sprawie wierzyciel - Prezydent W. wypełnił w sposób prawidłowy tę część tytułu, która zgodnie z omawianym wzorem powinna być wypełniona przez wierzyciela.

Ponieważ wierzycielowi będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym nie był znany znajdujący się na terenie jego działania majątek zobowiązanego, z którego mógłby prowadzić egzekucję, skierował tytuł wykonawczy - stosownie do § 6 ust. 3 w/w rozporządzenia - do właściwego organu egzekucyjnego uprawnionego do dochodzenia tego samego rodzaju należności pieniężnych, na którego terenie znajduje się majątek zobowiązanego. Treść tego artykułu przesądza, iż to na organie egzekucyjnym Naczelniku Urzędu Skarbowego ciążył obowiązek nadania tytułowi wykonawczemu klauzuli o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej. W tym stanie rzeczy niewłaściwe jest stanowisko organu, iż Prezydent W. jako wierzyciel powinien sam dokonać tej czynności.

Prezydent Miasta W. wskazał również, że w świetle art. 19 § 1 ustawy, z zastrzeżeniem § 2-8, naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, do zabezpieczania takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, a także do realizacji wniosków obcych państw o udzielenie pomocy w zakresie, o którym mowa w art. 66d § 1. Przepis ten wprowadza generalną właściwość rzeczową naczelnika urzędu skarbowego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W świetle natomiast art. 19 § 2 ustawy, właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ. Tym samym Prezydent W. (jak i każdy inny organ wykonawczy gminy o statusie miasta) może być organem egzekucyjnym jedynie w stosunku do tych należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania jest sam uprawniony.

Powołał się przy tym Prezydent Miasta na stanowisko prezentowane przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Systemu Podatkowego Ministerstwa Finansów z dnia 10 lipca 2003 r. SP2-269/033-28/636/03/AK (LexPolonica nr 363106, Biuletyn Skarbowy 2003/4, str. 23). Odpowiadając w nim na wystąpienie dotyczące wskazania właściwego miejscowo organu egzekucyjnego w przedmiocie wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania podatków i opłat lokalnych, Ministerstwo Finansów stanęło na stanowisku, iż właściwość rzeczowa organu egzekucyjnego została ustalona w art. 19 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z postanowień zawartych w art. 19 § 2 wynika, że organ gminy o statusie miasta oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego może być organem egzekucyjnym uprawnionym do wyegzekwowania obowiązku jedynie wtedy, gdy jest jednocześnie wierzycielem uprawnionym do żądania wykonania tego obowiązku. W skierowanym do Ministra Finansów wystąpieniu organem właściwym do ustalenia i poboru należności z tytułu podatków i opłat lokalnych jest Urząd Miejski. Urząd ten jest więc wierzycielem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Stosownie do § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2001 r. Nr 137 poz. 1541 ze zm.), jeżeli wierzycielowi będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym nie jest znany znajdujący się na terenie jego działania majątek zobowiązanego, z którego może prowadzić egzekucję, kieruje tytuł wykonawczy do organu egzekucyjnego uprawnionego do dochodzenia tego samego rodzaju należności pieniężnych, na którego terenie znajduje się majątek zobowiązanego. Biorąc pod uwagę, że na terenie działania Urzędu Miejskiego nie jest znany majątek zobowiązanego, Urząd ten winien skierować tytuł wykonawczy do naczelnika urzędu skarbowego, na którego terenie znajduje się taki majątek. Za miejsce położenia majątku można uznać miejsce zamieszkania zobowiązanego. W takim przypadku tytuł wykonawczy kieruje się do naczelnika urzędu skarbowego według miejsca zamieszkania zobowiązanego. Na tym etapie postępowania nie jest bowiem istotne, czy znajdujący się tam majątek nadaje się do egzekucji.

Prezydent W. podniósł, że z analogiczną sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Prezydent Miasta G. jest organem egzekucyjnym jedynie w stosunku do należności, co do których jest jednocześnie wierzycielem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym a nie do wierzytelności W. W stosunku do tych ostatnich organem egzekucyjnym z uwagi na fakt, iż wierzycielowi nie jest znany znajdujący się na terenie jego działania majątek zobowiązanego, z którego może prowadzić egzekucję, stosownie do treści art. 19 § 1 i art. 22 § 1 ustawy jest Naczelnik Urzędu Skarbowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Podkreślenia wymaga, iż sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając skargę zgodnie z zakresem swojej właściwości, nie stwierdził podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia i dlatego skargę oddalił.

Ustawa z 17 czerwca 1960 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dokonuje podziału organów egzekucyjnych (tekst jednolity Dz. U. 2005r., nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej jako u.p.e.a.) w zależności od charakteru egzekwowanych przez nich obowiązków o charakterze należności pieniężnych i o charakterze niepieniężnym; ze względu na zakres kompetencji wśród organów egzekucyjnych uprawnionych do egzekucji należności pieniężnych ustawa ta wskazuje organy uprawnione do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych oraz organy, których kompetencje w tym zakresie zostały ograniczone.

Art. 19 § 1 u.p.e.a. stanowi, że naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Z kolei z art. 19 § 2 u.p.e.a. wynika, że właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania jest właściwy ten organ. Zgodnie z tym przepisem w rozpatrywanej sprawie właściwym rzeczowo organem egzekucyjnym jest Prezydent Miasta W. i do niego należała egzekucja.

Dyrektor Izby Skarbowej w swoim rozstrzygnięciu prawidłowo wskazał na zastosowanie w sprawie § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 137, poz. 1541 ze zm.), który stanowi, iż jeżeli wierzycielowi będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym nie jest znany znajdujący się na terenie jego działania majątek zobowiązanego, z którego może prowadzić egzekucję, kieruje tytuł wykonawczy do organu egzekucyjnego uprawnionego do dochodzenia tego samego rodzaju należności pieniężnych, na którego terenie znajduje się majątek zobowiązanego. Nie ulega wątpliwości, iż z cytowanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przepisów wynika jednoznacznie, że Prezydent Miasta W. jest wierzycielem w odniesieniu do należności z tytułu przedmiotowej grzywny. Jednak z uwagi na siedzibę dłużnika Prezydentowi Miasta W. brak jest właściwości miejscowej wynikającej z art. 22 § 2 u.p.e.a., a zatem kierując się dyspozycją § 6 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego tytuł wykonawczy podlega wykonaniu przez organ uprawniony do dochodzenia tego samego rodzaju należności pieniężnych, na którego terenie znajduje się majątek zobowiązanego tj. Prezydenta Miasta G.

Z kolei zgodnie z § 6 ust. 5 tego rozporządzenia, jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania środków egzekucyjnych w ograniczonym zakresie, ale prowadzona przez niego egzekucja okazała się w całości lub w części bezskuteczna, niezwłocznie kieruje tytuł wykonawczy do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Z powyższych przepisów § 6 ust. 3 i 5 rozporządzenia wykonawczego wynika, iż w pierwszej kolejności postępowanie egzekucyjne winien prowadzić właściwy organ gminy o statusie miasta, który jednocześnie będzie posiadał właściwość miejscową, zgodnie z art. 22 § 2 u.p.e.a. W rozpatrywanej sprawie dłużnikiem jest mieszkanka G., a zatem Prezydent Miasta W. winien przekazać tytuł wykonawczy do realizacji Prezydentowi Miasta G. – jako organowi egzekucyjnemu uprawnionemu rzeczowo i miejscowo do dochodzenia tego samego rodzaju należności pieniężnych. Dopiero, gdy wszczęta przez ten organ egzekucja okaże się w całości lub w części bezskuteczna, to kierując się dyspozycją § 6 ust. 5 cytowanego rozporządzenia wykonawczego, wierzyciel winien skierować tytuł wykonawczy do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego celem przeprowadzenia egzekucji, przy czym przeprowadzone czynności nie mogą budzić wątpliwości, że egzekwowane wierzytelności nie mogą być zaspokojone z jakiejkolwiek części majątku dłużnika.

W tej zaś sprawie zasadnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że z akt sprawy nie wynika, aby w ogóle wszczęto postępowanie egzekucyjne, o czym świadczy brak stosownej klauzuli organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji. Zgodnie zaś z art. 29 § 2 i art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a., brak klauzuli stanowi podstawę do zwrotu tytułu wykonawczego, co też uczynił Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...].

Nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia argument strony skarżącej w postaci wskazanego stanowiska Zastępcy Dyrektora Departamentu Systemu Podatkowego Ministerstwa Finansów z dnia 10 lipca 2003 r., Sąd ma bowiem obowiązek kierować się przepisami prawa, a nie stosowaną praktyką.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.