Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 738/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa (spr.), Sędziowie Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa,, Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Emilia Kasperowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2006 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie złożonych zarzutów oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu zażalenia W. K. – Skarżącego w rozpatrywanej sprawie, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] listopada 2005 r. umarzające postępowanie w sprawie złożonych zarzutów z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego, na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 16 listopada 2000 r. wystawionego przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej – "KRUS"), obejmującego należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników w kwocie 8.441,92 zł. Zawiadomieniem z dnia 12 lutego 2001 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę, a zawiadomieniem z dnia 9 lipca 2002 r. dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skarżący w piśmie z dnia 28 sierpnia 2002 r., skierowanym do Dyrektora Izby Skarbowej w W., zarzucił organowi egzekucyjnemu bezprawne zajęcie prawa majątkowego w postaci nadpłaty podatku. Dyrektor Izby Skarbowej w W. potraktował to pismo jako skargę na czynności egzekucyjne i postanowieniem z dnia [...] października 2002 r. skargę tę oddalił uznając ją za bezzasadną.

Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 maja 2003 r., sygn. akt III SA 3100/02, uchylił to postanowienie uznając, iż wniesiony przez Skarżącego środek prawny, Dyrektor Izby Skarbowej niesłusznie potraktował jako wniesioną w trybie art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "u.p.e.a.", skargę na czynności egzekucyjne, podczas gdy powinno ono być rozpatrzone jako zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, wniesione w trybie art. 33 u.p.e.a. Wykonując ten wyrok Dyrektor Izby Skarbowej w W. przekazał pismo Skarżącego z dnia 28 sierpnia 2002 r. do rozpatrzenia organowi egzekucyjnemu.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. umorzył postępowanie w sprawie złożonych zarzutów z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny stwierdził, iż w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez KRUS, zapadło już prawomocne postanowienie. Skarżący w zażaleniu na to postanowienie ponownie wskazał na nieistnienie obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Postanowieniem z dnia [...] września 2003 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, zaś w wyroku z dnia 19 października 2004 r., sygn. akt III SA 2769/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wniesioną przez Skarżącego na postanowienie organu odwoławczego.

W toku dalej prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia świadczenia otrzymywanego przez Skarżącego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Po otrzymaniu zawiadomienia o tym zajęciu, Skarżący w piśmie z dnia 22 listopada 2005 r. zatytułowanym "skarga", skierowanym do Dyrektora Izby Skarbowej w W. sformułował szereg zarzutów odnoszących się do prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego. I tak, Skarżący wskazał na:

1) błąd co do osoby zobowiązanego,

2) nieistnienie obowiązku,

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku, o którym mowa w art. 3 i 4,

4) niespełnienie wymogów z art. 27,

5) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1.

Uzasadniając te zarzuty Skarżący wskazywał, iż w tej chwili jest na emeryturze z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i nie był zobowiązany do opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników, jak również nigdy nie otrzymał żadnej decyzji o podleganiu takiemu ubezpieczeniu.

Powyższe pismo Skarżącego zostało potraktowane jako zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym i rozpoznane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. , który postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. umorzył postępowanie w sprawie złożonych zarzutów z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wyjaśnił m.in., iż prowadzone było już wcześniej postępowanie w sprawie zarzutów wniesionych przez Skarżącego w dniu 25 lipca 2002 r., zakończone postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] sierpnia 2002 r., w którym nie uwzględniono zgłoszonych zarzutów. W ramach tego postępowania organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela - KRUS, który postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002 r. odrzucił zarzuty zobowiązanego. W związku z powyższym, stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny związany jest stanowiskiem wierzyciela, co do zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku.

W zażaleniu z dnia 9 grudnia 2005 r. na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego Skarżący powtórzył zarzuty zawarte w jego piśmie z dnia 22 listopada 2005 r. Ponadto stwierdził, iż zastosowanie środka egzekucyjnego miało miejsce wcześniej niż wszczęcie egzekucji. Zdaniem Skarżącego, Urząd Skarbowy zignorował Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2003 r., zaś organ administracji publicznej stosuje wobec niego środki przymusu płacenia składek na ubezpieczenie społeczne rolników, które są niesłuszne i bezprawne.

Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania egzekucyjnego oraz składane wcześniej w jego ramach środki zaskarżenia przez Skarżącego. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał także, iż Skarżący we wniesionych zarzutach pomija stanowisko wierzyciela, tj. Prezesa KRUS zawarte w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2002 r., dotychczasowe rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2004 r.

Zdaniem organu odwoławczego, w tym stanie prawnym i faktycznym prowadzenie postępowania wszczętego pismem Skarżącego z dnia 22 listopada 2005r. byłoby ponownym rozpatrywaniem zarzutów wniesionych na podstawie przesłanek wskazanych w art. 33 u.p.e.a., co do których zapadło już prawomocne rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy powołał się także na wskazany w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. siedmiodniowy termin na wniesienie zarzutów oraz na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące umorzenia postępowania oraz zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym stwierdzając, iż rozpatrzenie na tym etapie postępowania egzekucyjnego zarzutów wniesionych przez Skarżącego stanowiłoby naruszenie przepisów u.p.e.a.

W skardze z dnia 8 lutego 2006 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz stwierdzenia nieważności postępowania zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz nieważność postępowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżący stwierdził m.in., iż w rozpatrywanej sprawie podstawowe i pierwotne znaczenie dla rozstrzygnięcia ma fakt, że nie ciąży na nim obowiązek uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne rolników, tak więc nie istnieje obowiązek, którego realizacja ma nastąpić w sposób przymusowy w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. W ocenie Skarżącego, organ egzekucyjny powinien uwzględnić zarzuty dłużnika i w konsekwencji umorzyć postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 u.p.e.a. Zdaniem Skarżącego, organ egzekucyjny doskonale jest poinformowany, iż zobowiązany nie ma obowiązku płacenia składek na ubezpieczenie społeczne rolników, gdyż :

1) zobowiązanemu nigdy nie doręczono decyzji o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników,

2) tytuł wykonawczy z dnia 16 listopada 2000 r. na kwotę 8.441 zł plus odsetki, w którym potwierdzenie odbioru 12 lutego 2001 r. wysłano pocztą. Zobowiązany o zadłużeniu dowiedział się, gdy zajęte zostało wynagrodzenie za pracę;

3) upomnienia z dnia 26 października 2000 r. zobowiązany nigdy nie otrzymał, zaś podpis odbioru został podrobiony.

Ponadto Skarżący podniósł, iż z dat wymienionych w postanowieniach i pismach organu egzekucyjnego wynika, iż wcześniej wpłynęły pieniądze z zajętego wynagrodzenia za pracę niż wszczęta została egzekucja oraz organ egzekucyjny nie uwzględnił pisma wierzyciela (KRUS), w którym informował on o zmianie kwoty zadłużenia.

Podsumowując Skarżący wyraził przekonanie, że przedstawione przez niego zarzuty uzasadniają pogląd, iż egzekucja prowadzona jest niezgodnie z przepisami u.p.e.a.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Rozpatrywana sprawa dotyczy zarzutów wniesionych przez Skarżącego w toku postępowania egzekucyjnego. Tak bowiem zostało potraktowane przez organ egzekucyjny pismo Skarżącego z dnia 22 listopada 2005 r. Wprawdzie pismo to zostało zatytułowane przez Skarżącego "skargą", niemniej biorąc pod uwagę, iż zawierało ono wierne przytoczenie przepisów zawartych w art. 33 u.p.e.a., stanowiących podstawy zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, organ egzekucyjny miał uzasadnione powody, aby pismo to potraktować właśnie jako zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście wydanego wcześniej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2003 r., w którym Sąd uchylając postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. zwrócił uwagę, iż wcześniejsze pismo Skarżącego z dnia 28 sierpnia 2002 r. również zatytułowane jako "skarga", należało potraktować, biorąc pod uwagę jego treść, z której wynikało, iż dłużnik kwestionuje istnienie egzekwowanego obowiązku, nie jako skargę na konkretną czynność egzekucyjną, lecz jako zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Z uzasadnienia pisma Skarżącego z dnia 22 listopada 2005 r. również nie wynikało, aby Skarżący kwestionował konkretną czynność egzekucyjną, lecz po raz kolejny kwestionował co do istoty egzekwowanie od niego należności, do uiszczenia których, jak twierdzi, w ogóle nie był zobowiązany, a więc składek na ubezpieczenie społeczne rolników.

Stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, jednakże organ ten nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oznacza to, iż oparcie zarzutów zobowiązanego na twierdzeniu, że obowiązek nie istnieje, wywoła zamierzony skutek jedynie w razie przyznania tego faktu przez wierzyciela w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a.

Należy jednak zwrócić uwagę, iż zainicjowane pismem Skarżącego z dnia 22 listopada 2005 r. postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, było już trzecim w kolejności tego rodzaju postępowaniem odnoszącym się do tego samego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 16 listopada 2000 r. W pierwszym z tych postępowań, wszczętym pismem Skarżącego z dnia 25 lipca 2002 r. i zakończonym ostatecznym postanowieniem organu egzekucyjnego z dnia 9 sierpnia 2002 r. o nieuwzględnieniu zgłoszonych zarzutów, organ egzekucyjny zwrócił się w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a. do wierzyciela – KRUS, który postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002r. potwierdził istnienie egzekwowanego obowiązku. Drugie postępowanie uruchomione pismem Skarżącego z dnia 28 sierpnia 2002 r. zakończyło się umorzeniem tego postępowania jako bezprzedmiotowego przez organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2003 r., utrzymanym następnie w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2003 r. Skarga na to ostatnie postanowienie została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2004 r., sygn. akt III SA 2769/03.

Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy w fazie wszczęcia tego postępowania, co w praktyce oznacza, że nie można się nimi posłużyć w następnych stadiach tego postępowania. Skoro zatem organ egzekucyjny po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, który potwierdził istnienie egzekwowanego obowiązku, już raz rozpoznał zarzuty Skarżącego odnoszące się do zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, to kolejne badanie tych zarzutów jest niedopuszczalne, a w związku z tym prowadzenie w tym zakresie postępowania należy uznać za bezprzedmiotowe. Skarżący w doręczonym mu tytule wykonawczym został pouczony o siedmiodniowym terminie na zgłaszanie zarzutów i nie może w kolejnych wnioskach składanych po kilku latach od wszczęcia egzekucji domagać się badania zarzutów odnoszących się do podstaw prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W świetle powyższego, oceny takiej nie może zmienić okoliczność, iż tym razem rozszerza on listę zgłaszanych zarzutów, tym bardziej, iż pomijając już brak uzasadnienia większości z nich, żaden z nich nie odnosi się do zdarzeń, które zaistniały w toku prowadzonej egzekucji, co mogłoby ewentualnie stanowić podstawę do rozważenia rozpatrzenia zastrzeżeń Skarżącego w kategoriach wniosku o umorzenie postępowania i co do których nie miał możliwości zgłoszenia zarzutów w przewidzianym do tego terminie.

Zarówno jednak z uzasadnienia pisma Skarżącego z dnia 22 listopada 2005 r., jak również jego zażalenia oraz skargi do sądu administracyjnego wynika w sposób wyraźny, iż "motywacją" do jego kolejnego wystąpienia był fakt, iż nadal uważa on, iż nie był zobowiązany do opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Jak słusznie wskazują jednak organy administracji, Skarżący nie przyjmuje do wiadomości, iż w świetle przepisów u.p.e.a. nie są one uprawnione do badania tej okoliczności zwłaszcza, że w kwestii tej wypowiedział się już wierzyciel egzekwowanych należności.

Mając zatem na względzie, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. nie naruszało prawa, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).