Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1302/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Gospodarka komunalna
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 233 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 124 ust. 1 i 4, art. 128
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, Sędziowie NSA Marek Stojanowski, Joanna Banasiewicz (spr.), Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 3 września 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 91/07 w sprawie ze skarg [...] S.A. w W. oraz K. i P. B. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania z tytułu szkód powstałych w związku z budową gazociągu tranzytowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Bd 91/07 oddalił skargi [...] S.A. w W. oraz K. i P. B. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania z tytułu szkód powstałych w związku z budową gazociągu tranzytowego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Wojewoda Włocławski decyzją z dnia [...] października 1998 r. zezwolił Spółce Akcyjnej [...] w W. na założenie i przeprowadzenie podziemnego przewodu o średnicy DN 1400 do przesyłania gazu oraz kabla światłowodowego przez ww. wymienioną nieruchomość stanowiącą własność K. i P. B. Zobowiązał również Spółkę do przywrócenia zajętej czasowo nieruchomości do stanu poprzedniego, a także do przyznania i wypłacenia uzgodnionego odszkodowania za wyrządzone szkody związane z budową gazociągu.

Decyzją z dnia [...] marca 2001 r., nr [...] Starosta L. ustalił wysokość odszkodowania należnego małżonkom B. od [...] S.A. w W. w kwocie [...] zł z ustawowymi odsetkami od dnia [...] lutego 1998 r. Wojewoda Włocławski, po rozpatrzeniu wniesionych odwołań, decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...], uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Starosta L. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] na podstawie art. 112 ust. 4, art. 128 ust. 4, art. 129 ust. 5, art. 130, art. 132 ust. 1a i art. 135 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej ustalenia odszkodowania z tytułu szkód powstałych wskutek zajęcia pasa gruntów o powierzchni [...] ha przez [...] S.A. w W. celem założenia i przeprowadzenia gazociągu tranzytowego Jamał - Europa Zachodnia wraz z kablem światłowodowym na nieruchomości stanowiącej własność K. i P. B., położonej w B., gmina T. obejmującej działki nr [...],[...], orzekł o ustaleniu od [...] S.A. w W. na rzecz K. i P. B. odszkodowania na kwotę [...] zł.

Od decyzji tej wnieśli odwołanie zarówno inwestor, jak i właściciele nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Wojewoda Kujawsko-Pomorski na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Organ II instancji nie uwzględnił zarzutu, że inwestor nie podejmował prób porozumienia się co do wysokości odszkodowania, powołując się na znajdujące się w aktach sprawy pismo [...] S.A. w W. z [...] października 2002 r., znak: [...], w którym podjęto próbę uzgodnienia wysokości odszkodowania. Ponadto, w odniesieniu do umów kontraktacyjnych, wskazano na bezsporną okoliczność, że w dacie [...] listopada 1998 r., tj. w dniu, w którym stała się wykonalna decyzja Wojewody Włocławskiego o ograniczeniu wykonania prawa własności, na gruntach małżonków B. zajętych pod budowę gazociągu nie było żadnych upraw. Odszkodowanie nie mogło zatem obejmować szkód za uprawy przewidywane (zakontraktowane), które w rzeczywistości nie istniały na gruncie.

Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyły obydwie strony postępowania. Inwestor zarzucił zaskarżonej decyzji, że została wydana z naruszeniem art. 6, 7, 8, 12 i 77 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. oraz art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i wniósł o jej uchylenie. Podtrzymał wysuwane w toku postępowania administracyjnego zastrzeżenia. Wskazał, że w odwołaniu podniesiony został zarzut nieprawidłowego ustalenia daty, do której naliczone zostało odszkodowanie (do [...] maja 2002 r.) w związku z rzekomą niemożliwością korzystania z części nieruchomości, a organ odwoławczy pominął ten zarzut. K. i P. B. w swojej skardze również podtrzymali zarzuty zawarte w odwołaniu. Ponownie zarzucili opóźnienie w jej załatwieniu. Zakwestionowali, jakoby inwestor podejmował jakiekolwiek próby porozumienia się co do wysokości odszkodowania. Wysunęli zastrzeżenia co do braku uwzględnienia w operacie szacunkowym zgłoszonych przez nich poniesionych szkód związanych z realizacją inwestycji na ich gruncie, a także pominięcie korzyści, jakie mogliby uzyskać z uprawiania tej części ich nieruchomości, która zajęta została pod budowę gazociągu.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalając skargi na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, iż przepis art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) przewiduje możliwość ograniczenia wykonywania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie przewodów i urządzeń służących m.in. do przesyłania gazów. Zgodnie z treścią art. 124 ust. 4 tej ustawy po zakończeniu prac związanych z założeniem lub przeprowadzeniem ciągów, przewodów i urządzeń inwestor ma obowiązek niezwłocznej restytucji stanu poprzedniego na nieruchomości, a w sytuacji gdy przywrócenie stanu poprzedniego na nieruchomości jest niemożliwe albo powoduje nadmierne utrudnienia lub koszty, to właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu przysługuje odszkodowanie na zasadach określonych w art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Według tego przepisu odszkodowanie przysługuje za szkodę wyrządzoną wskutek ograniczenia praw do nieruchomości na podstawie decyzji wydanej w trybie określonym w art. 124 ust. 1 ustawy. Wówczas odszkodowanie ulega zwiększeniu o kwotę, o jaką zmniejszyła się wartość nieruchomości. W sytuacji gdy nastąpiło ograniczenie wykonywania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 124 omawianej ustawy, naprawienie wynikłej z tego tytułu szkody następuje na zasadach określonych w prawie cywilnym. Okoliczność, że roszczenie to może być dochodzone jedynie w postępowaniu administracyjnym, a nie przed sądem powszechnym nie ma wpływu na charakter tego uprawnienia.

Zakres odpowiedzialności odszkodowawczej za ograniczenie korzystania z nieruchomości przez jej właściciela bądź użytkownika wieczystego wynika z zasady określonej w art. 128 ust. 4 stanowiącej, że odszkodowanie należy się w wysokości odpowiadającej wartości poniesionej szkody, chyba że na skutek działań podjętych na nieruchomości uległa zmniejszeniu jej wartość. W oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez powołanych w sprawie biegłych E. S. i B. P. ustalono, że na szkodę powstałą na skutek budowy gazociągu składają się: utracone pożytki, spowodowane niemożliwością korzystania z części nieruchomości, obniżenie plonów w okresie porekultywacyjnym, zmniejszenie wartości części działek [...] i [...] (art. 128 ust. 4 u.o.g.n.), wynikające z trwałego ograniczenia w sposobie korzystania (użytkowania) z gruntu rolnego. W przypadku ustalania wielkości pożytków utraconych wskutek niemożności korzystania z części nieruchomości niezmiernie ważnym jest zakreślenie granic czasowych ograniczenia właścicielowi wykonywania prawa własności na tym gruncie. Skarżąca spółka wywodziła w skardze, że okres ten został przez organy orzekające w sprawie ustalony błędnie, gdyż nie uwzględniono faktu odmowy udostępnienia nieruchomości przez właścicieli, co uniemożliwiło dokończenie prac związanych z rekultywacją gruntów w 1999r.

Zdaniem Sądu I instancji, oczywiście trafnym co do zasady jest wyrażony przez skarżącą Spółkę pogląd, że przepisy omawianej ustawy nie przewidują możliwości nałożenia na inwestora obowiązku wypłacenia odszkodowania za szkody wynikłe z działań właściciela nieruchomości. Jednakże w niniejszej sprawie należało uznać za trafny pogląd wyrażony przez Starostę L. co do przyczyn opóźnienia w przeprowadzeniu przez inwestora rekultywacji gruntów. Pismem z dnia [...] kwietnia 1999 r. [...] S.A. poinformował małżonków B., że wstrzymanie przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wykonania wydanej przez niego ostatecznej decyzji, utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie Wojewody Włocławskiego z dnia [...] października 1998 r. skutkuje wstrzymaniem wszelkich prac inwestora na nieruchomości i wezwał właścicieli nieruchomości do jej udostępnienia celem uporządkowania. Kolejne dwa pisma: z dnia [...] lutego 2000 r. i z dnia [...] lutego 2002 r. wystosowane zostały do małżonków B. po zgłoszeniu zakończenia budowy w dniu [...] grudnia 1999 r. i zawierały zapowiedź wykonywania na przedmiotowych działkach robót innych niż rekultywacja. Od chwili zakończenia inwestycji, tj. od [...] grudnia 1999 r. właścicieli działek, na których przeprowadzono budowę gazociągu obciążał już tylko wynikający z art. 124 ust. 6 omawianej ustawy obowiązek udostępnienia nieruchomości jedynie w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii. Brak było natomiast na tym etapie podstaw do skutecznego domagania się przez inwestora udostępnienia mu ponownie tej nieruchomości celem wykonywania na niej jeszcze innych robót. Z tego względu za zasadne uznano sprzeciwienie się przez właścicieli nieruchomości wznowieniu inwestycji zakończonej formalnie w sposób wymagany przepisami Prawa budowlanego, tj. przez zgłoszenie zakończenia budowy. Zapowiedź wykonania innych robót (przeprowadzenia kabla światłowodowego) w żadnej mierze nie może być uznana za wyrażenie przez inwestora woli rekultywacji terenu. Powyższe ustalenia implikują uznanie za prawidłowe zakreślenie granic czasowych ograniczenia małżonkom B. wykonywania prawa własności na tym gruncie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł [...] S.A. w W., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

a) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że odszkodowanie - należne właścicielom nieruchomości w związku z wydaniem w odniesieniu do tej nieruchomości decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ustawy - ustalane na podstawie art. 128 ust. 4 ustawy przysługuje również za okres, w którym inwestor pozbawiony był prawa dostępu do nieruchomości na skutek odmowy udostępnienia nieruchomości przez właścicieli, a także wstrzymania wykonalności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 1999 r. zezwalającej inwestorowi na założenie i przeprowadzenie podziemnego przewodu o średnicy DN 1400 do przesyłania gazu oraz kabla światłowodowego na nieruchomości stanowiącej własność pp. B. na mocy postanowienia Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 1999 r. wydanego w związku z wniesieniem przez pp. B. skargi na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 1999 r.;

b) naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 362 k.c. polegające na uznaniu, że inwestor odpowiada również za szkodę powstałą w okresie od [...] kwietnia 1999 r. do [...] maja 2002 r. w sytuacji gdy szkoda powstała we wskazanym okresie wywołana była wyłącznym działaniem pp. B.;

c) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 361 § 1 k.c. polegającą na przyjęciu, że inwestor odpowiada za szkody powstałe w okresie od [...] kwietnia 1999 r. do [...] maja 2002 r., podczas gdy starania inwestora o udostępnienie mu nieruchomości i odmowy pp. B. na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania rekultywacji przerwały związek przyczynowy pomiędzy działaniem/zaniechaniem inwestora a powstałą szkodą;

d) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 106 § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez pominięcie okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia, tj. faktu przyczynienia się przez pp. B. do szkody.

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, iż inwestor nie kwestionuje oceny Sądu co do braku możliwości domagania się udostępnienia nieruchomości w celu wykonania rekultywacji, jednakże nie oznacza to, że konsekwencje niewykonania rekultywacji mogą obciążać inwestora w sytuacji, gdy wyrażał on gotowość jej wykonania. Podniesiono, że to na skutek bezpodstawnej skargi pp. B. na decyzję Prezesa UMiRM w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, co potwierdza wyrok NSA z dnia 8 lutego 2000 r., wstrzymana została wykonalność tejże decyzji. Sąd dokonał nieprawidłowej wykładni art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż odszkodowanie, o którym mowa w dziale V ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter cywilnoprawny, a więc przy ustalaniu odszkodowania należy badać, czy pomiędzy działaniem/zaniechaniem inwestora a powstałą szkodą zachodzi związek przyczynowy. W literaturze słusznie wskazuje się, że odszkodowanie za wywłaszczenie ma charakter cywilnoprawny, a jedynie ustalenie jego wysokości powierzone zostało organowi administracji publicznej.

Z bliżej nieuzasadnionych przyczyn Sąd uznał, że inwestor ma odpowiadać za szkodę w postaci utraconych przychodów w okresie od [...] kwietnia 1999 r. do maja 2002 r., wywołaną nieprzeprowadzeniem rekultywacji, podczas gdy nieprzeprowadzenie rekultywacji było wynikiem wyłącznie działań podjętych przez pp. B.. Pomiędzy działaniem inwestora a szkodą w postaci utraconych pożytków we wskazanym okresie nie zachodzi związek przyczynowy.

Sąd podzielił pogląd o tym, że naprawienie szkody powstałej w wyniku wydania decyzji o ograniczeniu prawa własności następuje na zasadach określonych w prawie cywilnym. Skoro nie budzi żadnych wątpliwości cywilny charakter odszkodowania, to należne odszkodowanie, zgodnie z art. 362 k.c. powinno zostać pomniejszone o szkody, w zakresie w jakim pp. B. przyczynili się do ich powstania. Okoliczność wstrzymania decyzji o ograniczeniu prawa własności na skutek jej zaskarżenia przez pp. B. nie wyłączała możliwości wyrażenia przez nich zgody na wykonanie rekultywacji przez inwestora, gdy oświadczał on gotowość jej wykonania. Nie jest bez znaczenia także fakt, że skarga na decyzję o ograniczeniu prawa własności została oddalona.

Zgodnie z art. 361 § 1 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Z uwagi na fakt, że na powstanie szkód w okresie od [...] kwietnia 1999 r. do [...] maja 2002 r. inwestor nie miał żadnego wpływu, gdyż powstały one z wyłącznej woli właścicieli nieruchomości i na skutek ich działań, uznanie przez Sąd, że inwestor zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania za te szkody narusza wskazany przepis Kodeksu cywilnego. Pomiędzy szkodami powstałymi we wskazanym powyżej okresie, a działaniem/zaniechaniem inwestora nie ma bowiem związku przyczynowego.

Inwestor pismem z dnia [...] kwietnia 1999 r. poinformował pp. B. o fakcie wstrzymania wykonalności decyzji Prezesa UMiRM z dnia [...] stycznia 1999 r., w związku z wniesieniem przez pp. B. skargi na tę decyzje do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Inwestor zwrócił uwagę, że powyższe działanie wyłączyło możliwość wejścia przez inwestora na teren w celu przeprowadzenia rekultywacji, wskazał ponadto, że rozstrzygnięcie sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym może zająć nawet do dwóch lat, dlatego też zwrócił się z prośbą o dobrowolne udostępnienie nieruchomości, w celu jej uporządkowania. W piśmie tym wskazano także, że w przypadku nieudzielenia zgody przez pp. B., będą mieli oni trudności w użytkowaniu nieruchomości, za które inwestor nie ponosi odpowiedzialności. Pismo to potwierdza gotowość przeprowadzenia rekultywacji przez inwestora i oznacza, że inwestor nie uchylał się od wykonania niezbędnych czynności, które pozwoliłyby na pełne wykorzystanie nieruchomości przez pp. B., co tym samym zapobiegłoby utraceniu przez nich pożytków. W związku z powyższym uznać należy, że szkoda w postaci utraconych pożytków w okresie od [...] kwietnia 1999 r. do [...] maja 2002 r. wywołana została działaniem pp. B., co Sąd pominął.

K. i P. B. w odpowiedzi na skargę kasacyjną stwierdzili, że nie składali skargi kasacyjnej z powodu braku środków finansowych na poniesienie kosztów postępowania, ale również nie zgadzają się z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z powodu całkowitego łamania konstytucyjnego i ustawowego prawa do pełnej rekompensaty poniesionych przez nich strat i korzyści wynikających z prawa własności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono występowania przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z § 1 powołanego artykułu Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany był rozpoznać sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres.

W pierwszej kolejności rozważenia wymagał zarzut naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 106 § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wskazany przepis ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że do postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. W tej sytuacji oczywistym jest, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. można postawić jedynie w sytuacji, gdy Sąd I instancji przeprowadził w sprawie uzupełniające postępowanie dowodowe. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, dlatego zarzut naruszenia prawa procesowego uznać należało za chybiony.

Konsekwencją powyższego stanu rzeczy jest, że zarzuty dotyczące naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy prawa materialnego rozważane być muszą w oparciu o ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę tego rozstrzygnięcia. Przypomnieć należy, że kwestionowane przez skarżącego kasacyjnie odszkodowanie przyznane zostało właścicielom przedmiotowej nieruchomości z tytułu szkód powstałych wskutek zajęcia pasa gruntów przez [...] S.A. w W. w oparciu o zezwolenie wydane w trybie przewidzianym w art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Zgodnie z art. 128 ust. 1 tej ustawy wywłaszczenie własności nieruchomości lub innego prawa następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości wywłaszczonej nieruchomości lub wartości tego prawa. W myśl ust. 4 powołanego artykułu odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126, odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Dalsze przepisy rozdziału 5 działu III omawianej ustawy zatytułowanego "Odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości" zawierają unormowania dotyczące ustalania odszkodowania. Odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości (ograniczenie korzystania z nieruchomości) ma charakter cywilnoprawny, co jednakże nie oznacza, że przy określaniu jego wysokości możliwe jest stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego. Wszelkie kwestie związane ze sposobem ustalania wysokości odszkodowania zostały wyczerpująco unormowane w rozdziale V dział III ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdzie nie przewidziano żadnego odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego. Wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lipca 1994 r., sygn. akt SA/Gd 2799/93 (ONSA 1995/2/88) pogląd, że zagadnienie wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość (lub jej część) jest wyczerpująco uregulowane przepisami ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30 poz. 127 ze zm.) zachowuje nadal aktualność mimo zmiany stanu prawnego po wejściu w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Tak też należy rozumieć stanowisko Sądu I instancji, którego fragment stwierdzający, że naprawienie szkody wynikłej z ograniczenia prawa własności w trybie art. 124 omawianej ustawy następuje na zasadach określonych w prawie cywilnym, zacytowany został w skardze kasacyjnej. W dalszej bowiem wypowiedzi Sąd ten stwierdził, że zakres odpowiedzialności odszkodowawczej za ograniczenie korzystania z nieruchomości wynika z zasady określonej w art. 128 ust. 4 ustawy i wszelkie późniejsze rozważania dotyczące ustalenia wysokości odszkodowania nie zawierają odniesienia do przepisów Kodeksu cywilnego. W takiej więc sytuacji, gdy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie mogły być w sprawie stosowane, zarówno zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 362 k.c., jak i zarzut naruszenia art. 361 § 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię nie mogły być uznane za uzasadnione.

Nie zasługiwał również na uwzględnienie podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczący błędnej wykładni tego przepisu polegającej na przyjęciu, że odszkodowanie należne właścicielom przedmiotowej nieruchomości przysługuje również za okres, w którym inwestor pozbawiony był prawa dostępu do nieruchomości na skutek odmowy udostępnienia przez właścicieli nieruchomości, a także wstrzymania wykonalności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 1999 r. zezwalającej inwestorowi na założenie i przeprowadzenie podziemnego przewodu do przesyłu gazu oraz kabla światłowodowego na mocy postanowienia z dnia [...] kwietnia 1999 r. wydanego w związku z wniesieniem przez K. i P. B. skargi na decyzję z dnia [...] stycznia 1999 r. Niezależnie od tego, że zauważyć należy, iż uzasadnienie zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego nawiązuje do elementów ustaleń faktycznych, które w ten sposób nie mogą być kwestionowane, stwierdzić trzeba, co już wcześniej podnoszono, że ustalenie wysokości odszkodowania następowało w rozpoznawanej sprawie wyłącznie w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 128 ust. 4 ustawy odszkodowanie za szkodę powstałą w wyniku zdarzenia, jakim w tym przypadku było ograniczenie w trybie art. 124 sposobu korzystania z nieruchomości powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jak słusznie podkreślono w powołanym wcześniej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 1994r. uszczerbek majątkowy (szkoda), jakiego doznaje wywłaszczony, jest wynikiem legalnego działania administracji i to właśnie różni odszkodowanie za wywłaszczenie od odszkodowania funkcjonującego w prawie cywilnym. Przy jego ustalaniu nie można wykraczać poza ramy określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami i posiłkować się unormowaniami zawartymi w przepisach Kodeksu cywilnego. Oczywistym jest, że właściciele nieruchomości, której dotyczy zezwolenie mają prawo odwołania się od decyzji w tym przedmiocie, a następnie wniesienia skargi do sądu. Będące konsekwencją tej czynności wstrzymanie wykonania decyzji udzielającej zezwolenia i związany z tym brak zgody na udostępnienie nieruchomości nie może powodować dla właścicieli negatywnych konsekwencji w zakresie odszkodowania. Bez znaczenia dla oceny w tym względzie pozostaje akcentowana w skardze kasacyjnej okoliczność późniejszego oddalenia skargi na decyzję z dnia [...] stycznia 1999 r. Przeciwny pogląd prowadziłby w istocie do faktycznego ograniczenia prawa właścicieli do zaskarżenia decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości, z uwagi na istniejące ryzyko obciążenia ich skutkami finansowymi negatywnego dla nich rozstrzygnięcia. Nie można więc odmówić zasadności poglądu Sądu I instancji również w tym zakresie.

Z powyższych względów na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.