Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 293/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. sprawy ze skargi I.K.S.[...]SA w I. na decyzję SKO w B. z dnia [...]stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję B.M. z dnia [...] października 2012 r ,nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od SKO w B. na rzecz I. K.S.[...]SA w I. kwotę ... ( ... ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] inwestor Spółka S. w I., zwróciła się do Burmistrza M. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie infrastruktury do otworu eksploatacyjnego [...] w Kopalni S. M., w miejscowości P., na działkach nr [...]. Do wniosku dołączono, zgodnie z art. 74 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa"), kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej. W złożonym wniosku wskazano, iż przedmiotowe przedsięwzięcie należy zaliczyć do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Wobec powyższego Burmistrz M. postanowieniem z dnia [...] wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej, zaś pismem z dnia [...] zwróci się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. (dalej też RDOŚ) oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. (dalej też PPIS) o wyrażenie opinii w przedmiocie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia (art. 63 i 64 ustawy). Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w opinii z dnia [...] opowiedział się za potrzebą przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B. w postanowieniu z dnia [...] stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W związku z tym postanowieniem z dnia [...] Burmistrz M. nałożył na wnioskodawcę obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla ww. przedsięwzięcia oraz określi jego zakres. W dniu [...] wnioskodawca przedłożył organowi raport o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia.

Pismami z dnia [....] Burmistrz M. wystąpił do RDOŚ oraz PPIS o dokonanie uzgodnień warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, przedkładając jednocześnie tym organom złożony przez inwestora raport.

W tym samym dniu, tj. [...] Burmistrz M., działając na podstawie art. 33 ust. 1 w zw. z art. 79 ust. 1 ustawy, wydał obwieszczenie, zawiadamiające o toczącym się postępowaniu i czynnościach w nim podjętych, o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy oraz składania uwag i wniosków. W terminie wyznaczonym do składania uwag i wniosków nie wpłynęły żadne zastrzeżenia dotyczące przedmiotowej sprawy.

W opinii z dnia [...] PPIS nie zgłosił warunków do decyzji środowiskowej uznając, że planowana inwestycja nie spowoduje ingerencji i zagrożeń dla środowiska i zdrowia ludzi w stopniu wymagającym stawiania szczególnych warunków do decyzji środowiskowej.

Po przedłożeniu przez inwestora, na pisemne żądanie RDOŚ (pismo z dnia [...]), uzupełnia raportu w żądanym zakresie (pismo z dni [...]), RDOŚ postanowieniami z dnia [...] uzgodnił szczegółowo realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, określając jego warunki.

W konsekwencji zakończenia postępowania zainicjowanego wnioskiem inwestora Burmistrz M. decyzją z dnia [...] określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Decyzję tą doręczono inwestorowi, natomiast do wiadomości przekazano ją organom współdziałającym oraz pozostałym stronom postępowania, bez ich wymieniania.

Powyższą decyzją, po rozpatrzeniu odwołania P. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej też SKO) w B. uchyliło i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, ze względu na błędy proceduralne popełnione przez organ I instancji w trakcie prowadzonego postępowania, w szczególności związane z niewyjaśnieniem sposobu ustalenia stron postępowania oraz nieprawidłowym uzasadnieniem decyzji. SKO zobligowało organ I instancji do ustosunkowania się do zarzutów odwołania, wskazania sposobu ustalenia stron postępowania, przedstawienia ich szczegółowego wykazu oraz do zapewniania stronom czynnego udziału w każdej fazie postępowania, stosownie do treści art. 10 kpa.

W konsekwencji powyższego Burmistrz M. pismem z dnia [....], w oparciu o art. 50 kpa i art. 74 ustawy, wezwał inwestora do przedłożenia kompletu dokumentów tj. karty informacyjnej planowanego przedsięwzięcia, poświadczonej przez właściwy organ, kopii mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren na którym będzie realizowane przedsięwzięcie i obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, oraz wypisu z ewidencji gruntów obejmującego przewidywany teren na którym będzie realizowane przedsięwzięcie i obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. We wskazanym wezwaniu organ stwierdził, że złożenie wymienionych dokumentów ma na celu przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz umożliwienie ustalenia stron postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W odpowiedzi na powyższe wezwanie zawarte w piśmie z dnia [...] inwestor przekazał 3 egzemplarze karty informacyjnej przedsięwzięcia, wypis z rejestru gruntów oraz wyrys z mapy ewidencyjnej. W odpowiedzi na wezwanie inwestor załączył do pisma z dnia [...] żądane dokumenty. Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz M. zaliczył przedłożone dokumenty, a w tym kartę informacyjną w poczet dowodów zgromadzonych w prowadzonym postępowaniu.

W ramach ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji wypełniając wytyczne organu odwoławczego, przeprowadził analizę kręgu stron postępowania, w wyniku czego ustalił i sporządził wykaz stron postępowania, uwzględniając zasięg oddziaływania inwestycji, po czym pismem z dnia [...] zawiadomił dotychczas niepowiadomione strony postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [....] zastało także umieszczone na urzędowej tablicy ogłoszeń tego samego dnia.

Pismem z dnia [...] organ wezwał strony do stawienia się na rozprawę administracyjną wyznaczoną na dzień [...], jednocześnie informując strony o możliwości złożenia do dnia [...] wyjaśnień na piśmie. Rozprawa miała charakter otwarty dla społeczeństwa, a informację o jej przeprowadzeniu organ podał do publicznej wiadomości.

W piśmie z dnia [...] P. W. powołał się na negatywny wpływ kopalni soli na czynniki hydrogeologiczne w związku z ryzykiem skażenia wód podziemnych i głębinowych oraz wpływem na czynniki krajobrazowe, a także wskazał na zagrożenia hałasem oraz na możliwość powstawania szkód w budynkach w związku z bliską odległością inwestycji. Strona podkreśliła też, że w karcie informacyjnej przedsięwzięcia nie określono wpływu planowanego przedsięwzięcia w zakresie emisji hałasu oraz nie określono ewentualnego sposobu ograniczenia tych wpływów. Do wskazanych wątpliwości P. W. ustosunkował się inwestor w piśmie z dnia [...], informując że w trosce o zapewnienie najwyższego stopnia wiarygodności i prawidłowości wykonania oceny wpływu planowanej inwestycji na dotrzymanie standardów jakości hałasu w dniu [...] akredytowane laboratorium dokonało ponownych pomiarów tła akustycznego. Sprawozdanie z tych badań zostało dołączone do ww. pisma. Inwestor wskazał również, że uzyskane wyniki pomiarów wykorzystano do aktualizacji oceny uciążliwości akustycznej w wariancie II, jak to miało miejsce na etapie sporządzania raportu.

Pismem z dnia [...] P. W. wniósł o umorzenie postępowania w części, z uwagi na jego bezprzedmiotowość, oraz o przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Uzasadniając swój wniosek podkreślił, że złożona przez inwestora nowa karta informacyjna przedsięwzięcia z dnia [...] stanowi w postępowaniu nowy dokument, co zgodnie z przepisami ustawy implikuje konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko.

W dniu [...] została przeprowadzona kolejna rozprawa administracyjna, w trakcie której zainteresowane osoby m.in. przedstawiły swoje stanowisko co do wpływu planowanej inwestycji na zdrowie i mienie okolicznych mieszkańców.

Pismem z dnia [...] inwestor złożył wniosek o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji środowiskowej.

Po zawiadomieniu stron, pismem z dnia [...], o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów oraz zgłoszonych żądań, Burmistrz M. decyzją z dnia [...] roku nr [...], na podstawie art. 71 ust. 1 i ust. 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82 oraz art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy, § 3 ust. 1 pkt 32 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397, dalej powoływanego jako rozporządzenie RM z dnia 9 listopada 2010 r.) oraz art.104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako "kpa"), określił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedmiotowej inwestycji, nadając wydanej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na interes społeczny i wyjątkowo ważny interes inwestora. We wskazanej decyzji organ I instancji określił: rodzaj, skalę i usytuowanie przedsięwzięcia; warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich; wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym; wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych; oraz wymogi w zakresie sporządzenia analizy porealizacyjnej w zakresie badań rozprzestrzeniania się hałasu w środowisku. Organ wykluczył możliwość oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszary położone poza granicami Polski. Stwierdził, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma konieczności tworzenia obszaru ograniczonego użytkowania w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska, że planowana inwestycja będzie realizowana poza wyznaczonymi i przekazanymi do Komisji Europejskiej oraz potencjalnymi obszarami Natura 2000, a także że ze względu na charakter, zakres, skalę i lokalizację inwestycji, nie przewiduje się, aby jej oddziaływanie miało negatywny wpływ na obszary Natura 2000.

Od powyższej decyzji odwołał się do SKO P. W., zarzucając organowi I instancji naruszenie:

1) art. 63 ust. 1 ustawy poprzez brak przeprowadzenia całościowego postępowania określonego w karcie informacyjnej przedsięwzięcia datowanej na [...], a w szczególności uzyskania aktualnego raportu oddziaływania na środowisko w stosunku do tej karty;

2) art. 64 ust. 1 ustawy poprzez zaniechanie zwrócenia się do właściwych organów o wydanie opinii w odniesieniu do przedsięwzięcia określonego w karcie informacyjnej przedsięwzięcia z dnia [...], ewentualnie poprzez zaniechanie ponownego zwrócenia się do ww. organów z zapytaniem, czy wobec przedłożenia karty o zmienionej treści wydane poprzednio opinie są nadal aktualne;

3) art. 105 § 1 kpa poprzez brak umorzenia dotychczasowego postępowania w części, która oparta była o kartę informacyjną przedsięwzięcia z dnia [...], zastąpioną następnie odmienną co do treści kartą informacyjną przedsięwzięcia z dnia [...];

4) art. 37 pkt 1 w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 8 i pkt 16, z art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 ustawy poprzez brak zapewnienia należytego dostępu do informacji i tym samym czynnego udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Po rozpatrzeniu ww. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] nr [...], w oparciu o art. 138 § 2 w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 §1, art. 80, art. 107 § 3, art. 108 §1 i art. 145 § 1 pkt 6 kpa, art. 64 ust. 1 i ust. 3, 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 1, art. 77 ust. 1 i ust. 4, art. 80 ust. 1, art. 82 oraz art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy oraz § 3 ust. 1 pkt 32 rozporządzenia RM z dnia 9 listopada 2010 r., orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO podkreślając, że przedmiotowe przedsięwzięcie prawidłowo zostało zakwalifikowana jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i określone w § 3 ust. 1 pkt 32 rozporządzenia RM z dnia 9 listopada 2010 r., dla którego w oparciu art. 63 ust. 1 ustawy został stwierdzony obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a także przytaczając przepisy art. 62 ust. 1, art. 77 ust. 1 i art. 80 ust. 1 ustawy, wskazało iż w niniejszej sprawie organ prowadzący postępowanie popełnił poważny błąd proceduralny nie przekazując do ponownego uzgodnienia i zaopiniowania zmienionej karty informacyjnej przedsięwzięcia z dnia [...] organom współdziałającym, zakładając przy tym, w sposób nieuprawniony, że organ uzgadniający był o tych zmianach poinformowany i że je zaakceptował. Zdaniem SKO takie działanie organu I instancji stanowi naruszenie ustawowych kompetencji organu uzgadniającego, którym powinien móc wypowiedzieć się w przewidzianej prawem formie, a strony powinny mieć w tym zakresie możliwość aktywnego udziału w postępowaniu. SKO wskazało na różnicę pomiędzy opinią a uzgodnieniem, podkreślając że tylko ta ostania forma współdziałania organów ma moc wiążącą. Choć w obowiązującym prawie, a zwłaszcza w przepisach ustawy, w tym jej art. 66 określającego normatywną zawartość raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, nie ma podstawy prawnej do żądania od inwestora przedłożenia w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań ujednoliconej wersji raportu, to jednak, jak zaznaczyło SKO, skoro raport jest jednym z ważniejszych środków dowodowych w tym postępowaniu, podlegającym ocenie w świetle pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zgodnie z zasadami postępowania dowodowego wspólnymi dla pozostałych dowodów, należało o zmianach, uzupełnieniach i wyjaśnieniach składanych do tego raportu lub dotyczących materii regulowanej tym raportem, zawiadamiać każdorazowo uczestników postępowania i szeroką opinię publiczną oraz organy uzgadniające i wyrażające opinię w przedmiocie planowanego przedsięwzięcia zgodnie z dyspozycją art. 77 ust. 1 ustawy. Podkreślając, że zakres dokonywanych uzgodnień determinowany jest w konkretnym przypadku materią podlegającą uzgodnieniu, SKO wskazało, że w sytuacji gdy warunki realizacji przedsięwzięcia ulegną zmianie, to warunki określone przez organ współdziałający w postanowieniu uzgadniającym mogą de facto odnosić się do innego już przedsięwzięcia niż to, dla którego wydawana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. W takim wypadku przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie organ powinien ponownie wystąpić o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia, a brak dopełnienia tego obowiązku skutkuje tym, że podjęta decyzja powinna być uważana za wydaną bez wymaganego prawem stanowiska innego organu, a zatem z naruszeniem prawa pozwalającym na wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 6 kpa. Przytoczone okoliczności świadczą, jak skonstatowało SKO, o nieprawidłowym przeprowadzeniu przez organ I instancji postępowania administracyjnego w sprawie i niedokonaniu przez niego dogłębnej analizy wszystkich okoliczności i uwarunkowań występujących w sprawie. W tym też zakresie uzasadniane są zarzuty odwołania. W kontekście powyższego SKO podkreśliło, iż zgodnie z treścią art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, że obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa oraz, że wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Powołało się również na wymóg spełnienia przez uzasadnienie decyzji organu administracyjnego warunków określonych w art. 107 § 3 kpa, a także wskazało na obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 kpa). Przytoczne powyżej okoliczności, uzasadniają zdaniem SKO podjętą przez nią na podstawie art. 138 § 2 kpa decyzję.

W ocenie SKO nieuzasadniony jest natomiast zrzutu odwołania naruszenia art. 105 § 1 kpa poprzez brak umorzenia dotychczasowego postępowania w części, która oparta była o kartę informacyjną przedsięwzięcia z dnia [...], zastąpioną następnie odmienną co do treści kartą informacyjną z dnia [...], albowiem nową kartę można było potraktować, jako uzupełnienie pierwotnej karty, co wyklucza możliwość stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 kpa ma bowiem miejsce tylko wtedy, gdy brak jest sprawy administracyjnej, która może być załatwiona decyzją, a nie zaś wtedy, gdy wydanie decyzji staje się z zbędne. Nie było także podstaw, jak wskazał organ odwoławczy, do uwzględnienia zarzutu odwołania dotyczącego braku zapewnienia przez organ I instancji społeczeństwu możliwości czynnego udziału w postępowaniu, ponieważ organ ten zachował podstawowe wymogi w tym zakresie określone w art. 33 ust. 1 ustawy, a także dwukrotnie przeprowadził rozprawę administracyjną otwartą dla społeczeństwa oraz przed wydaniem zaskarżonej decyzji umożliwił stronom zapoznanie się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz umożliwił wypowiedzenie się co do zgromadzonych dowodów oraz zgłoszonych żądań, stosownie do treści art. 10 § 1 kpa. Przytaczając przepis art. 82 ust. 1 ustawy SKO wyjaśniło, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa jedynie warunki i wymogi podyktowane względami ochrony środowiska, jakie powinny zostać zachowane przy realizacji inwestycji. Wykonalność decyzji oznacza zaś taką cechę decyzji, która powoduje, że decyzja nadaje się do wykonania. Wykonanie decyzji polega na spowodowaniu, w sposób dobrowolny lub przymusowy, takiego stanu w rzeczywistości, który jest zgodny z jej treścią. Stan ten, którego wystąpienie nakazuje decyzja stanowi zatem przedmiot jej wykonania. Przedmiotem wykonania decyzji jest więc każde zachowanie się adresata decyzji, polegające na działaniu, zaniechaniu określonego działania, znoszeniu zachowań innych podmiotów, a nawet świadczeniu w rozumieniu prawa cywilnego. Tak więc decyzja wtedy ma cechę "wykonalności", jeżeli ze względu na zawartą w niej treść nadaje się do wykonania. Oznacza to, że atrybut "wykonalności" decyzji immanentnie łączy się z treścią samej decyzji, a nie szeroko rozumianych następstw tej decyzji. Ze względu na swoją treść decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie nadaje się zatem, jak podkreśliło SKO, do wykonania, jako że decyzja ta nie nakłada na jej adresata ani obowiązku określonego działania, ani zaniechania określonego działania, ani też znoszenia zachowań innych podmiotów, czyli w żaden sposób nie może spowodować zmiany stanu w rzeczywistości, co oznacza, że nie ma ona cechy "wykonalności". Dlatego też, jak stwierdziło SKO, organ I instancji popełnił błąd proceduralny nadając przedmiotowej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, w sytuacji, gdy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ze względu na jej charakter nie można tego rygoru nadać. Jednocześnie SKO zaznaczyło, iż nawet wadliwe nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nie może stanowić samoistnej podstawy do jej uchylenia, jeżeli samo rozstrzygnięcie jest prawidłowe oraz prawidłowo zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające poprzedzające rozstrzygnięcie. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w rozpatrywanej sprawie, gdyż postępowanie było obarczone błędami, a zatem nieuzasadnione nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności należało potraktować, jako jeden ze składowych czynników decydujących o wadliwości tej decyzji poprzez naruszenie przepisu art. 108 § 1 kpa.

Ponadto SKO wskazało, iż realizacja przedsięwzięć takich jak m.in. przedmiotowa inwestycja, zawsze wiąże się z określonymi uciążliwościami dla okolicznych mieszkańców, co potwierdza również fakt zakwalifikowania tego przedsięwzięcia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, lecz okoliczność ta wiąże się także z określonymi ustawowymi konsekwencjami i obostrzeniami, jakie nakładane są na inwestora i jeżeli inwestor spełni wszystkie nałożone warunki, to znaczy, że będzie działał zgodnie z prawem, a więc również zgodnie z przepisami z zakresu ochrony środowiska. Zaznaczyło również, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stwarza jedynie i określa niezbędne warunki, jakie powinny być spełnione, aby inwestycja mogła zostać zrealizowana, że strony postępowania mają prawo aktywnie korzystać z ustawowo zakreślonych uprawnień strony także w procesie inwestycyjnym i porealizacyjnym i, że w związku z tym w każdym przypadku naruszenia warunków określonych w decyzji środowiskowej istnieje możliwość interwencji i podjęcia działań ochronnych przewidzianych przez właściwe przepisy prawa.

Na powyższą decyzję Kopalnia S. w I. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się uchylenia jej w całości. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzucił naruszenie:

1) art. 138 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 6 kpa oraz art. 77 § 1 i art. 136 kpa poprzez przyjęcie, że w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia w postępowaniu odwoławczym skarżonej decyzji oraz do przekazania sprawy do rozpatrzenia organowi I instancji;

2) art. 64 ust. 1 i ust. 3, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 1, art. 77 ust. 1 i ust 4, art. 80 ust. 1 oraz art. 85 ust. 1 ustawy w zw. z art. 107 § 3 i art. 8 kpa poprzez przyjęcie, że w sprawie doszło do naruszenia zasad przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca opisując dotychczasowy przebieg postępowania stwierdziła, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające wydanie zgodnej z prawem decyzji kasacyjnej, o których mowa w art. 138 § 2 kpa. Zaznaczając, że obowiązującą regułą w postępowaniu administracyjnym jest merytoryczne orzekanie co do istoty sprawy przez organ odwoławczy oraz, że przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 kpa może następować jedynie w przypadkach kiedy zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, skarżąca podkreśliła, że w sytuacji zaistnienia potrzeby uzupełnienia postępowania wyjaśniającego organ II instancji w pierwszej kolejności powinien rozważyć zastosowanie art. 136 kpa, a dopiero w przypadku braku ku temu podstaw i zaistnienia potrzeby wydania decyzji kasacyjnej, zobligowany jest on wykazać, że rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Natomiast jeżeli organ odwoławczy tylko kwestionuje rozstrzygnięcie organu I instancji, lecz nie wskazuje na uchybienia w ustalonym stanie faktycznym sprawy i z tej przyczyny nie podnosi potrzeby przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, to powinien wydać decyzję reformatoryjną w rozumieniu art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Dlatego też, jak wskazała, obowiązkiem organu odwoławczego jest podjęcie wszelkich możliwych kroków do merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uwalnianie się od tego przekazaniem sprawy organowi I instancji. W kontekście powyższego wyjaśniła, że w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy, jako podstawę faktyczną uzasadniającą uchylenie decyzji, wskazał na brak zwrócenia się przez organ I instancji do organów współdziałających o wyrażenia stanowiska w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz na brak ponownego uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 77 ust. 4 pkt 1 ustawy, a w konsekwencji na wystąpienie w sprawie przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 6 kpa. Skarżąca podkreśliła, że w orzecznictwie wskazuje się, iż dla zaistnienia wady prawnej określonej w art. 145 § 1 pkt 6 kpa niezbędne jest, aby w dacie wydawania decyzji ostatecznej nie znajdowało się w obrocie prawnym ostateczne postanowienie organu współdziałającego, niezależnie od tego czy organy obu instancji świadomie czy nieświadomie nie wzięły pod uwagę faktu, że w chwili wydawania decyzji organu I instancji postanowienie organu współdziałającego nie posiadało przymiotu ostateczności. Z powyższego wynika, że ww. podstawa prawna do wznowienia postępowania administracyjnego będzie występowała na pewno wówczas, gdy decyzja zostanie wydana bez wcześniejszego zajęcia stanowiska przez organy współdziałające, co zdaniem skarżącej nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Burmistrz M. przed wydaniem postanowienia w przedmiocie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko zasięgnął bowiem opinii zarówno PPIS jak i RDOŚ. Organy te uzgodniły także warunki realizacji przedsięwzięcia przed wydaniem decyzji środowiskowej. Ponadto wszystkie strony postępowania zostały poinformowane o ich stanowiskach i żadna z nich w toku prowadzonego przez Burmistrza M. postępowania nie zgłaszała w tym zakresie zastrzeżeń. W związku z tym, w ocenie skarżącej, omawiana przesłanka wznowienia postępowania w oczywisty sposób nie znajduje zastosowania w analizowanym przypadku. Organy współdziałające w procesie wydawania decyzji wypowiedziały się bowiem zarówno co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jak i warunków realizacji przedsięwzięcia. Wskazując, że w praktyce zwraca się uwagę na to, żeby organy współdziałające, strony postępowania oraz społeczeństwo miały możliwość ponownego wypowiedzenia się także w przypadku, gdy w toku postępowania wystąpiły istotne zmiany faktyczne związane np. z miejscem realizacji przedsięwzięcia, proponowanymi rozwiązaniami technicznymi, czy zakresem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stwierdziła że w niniejszej sprawie żadna taka zmiana nie wystąpiła, jako że jedyną "nowością" w stosunku do pierwszego postępowania przeprowadzonego przez Burmistrza M. była "nowa" karta informacyjna przedsięwzięcia złożona przez wnioskodawcę tylko na skutek błędnego i zbędnego wezwania organu I instancji. Nie jest to jednak w ocenie skarżącej okoliczność na tyle istotna, żeby w każdym przypadku jej ponownego przedłożenia, postępowanie musiało być przeprowadzone od samego początku. Dla oceny jaki wpływ ma nowa karta informacyjna przedsięwzięcia niezbędne jest, jak zaznaczyła, wzięcie pod uwagę roli karty informacyjnej w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji środowiskowej. Zdaniem skarżącej w świetle treści przepisów art. 3 ust. 1 pkt 5, art. 66 ust. 1 i art. 74 ust. 1 pkt 2 ustawy rola tego dokumentu jest ograniczona, ponieważ jest istotna tylko do momentu orzeczenia o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, zaś później rolę jego przejmuje raport o oddziaływaniu na środowisko. Zasadniczym celem karty informacyjnej jest więc tylko dostarczenie organowi właściwemu do wydania decyzji środowiskowej oraz organom współuczestniczącym w procesie jej wydania informacji umożliwiających ocenę czy realizacja konkretnego przedsięwzięcia wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, czy też nie. Dlatego dokument ten ma największe procesowe znaczenie przed wydaniem postanowienia orzekającego o obowiązku (bądź braku) przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Jest on bowiem na tym etapie postępowania podstawowym źródłem informacji o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Jeżeli jednak zostanie wydane postanowienie nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to podstawowym dokumentem mającym dostarczyć informacji o planowanym przedsięwzięciu staje się raport o oddziaływaniu na środowisko i to on stanowi podstawę do ustalenia wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Na taki charakter karty informacyjnej wskazuje proste zestawienie postanowień art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy, określającego jakie informacje powinna zawierać karta informacyjna przedsięwzięcia oraz art. 66 ust. 1 ustawy, wskazującego jakie dane powinny znaleźć się w raporcie o oddziaływaniu na środowisko. Z przepisów tych wynika, że oba te dokumenty mają dostarczyć organom administracji informacji o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, tyle że raport czyni to w dużo szerszym zakresie. W związku z tym, jak skonstatowała, wprowadzanie jakichkolwiek zmian w karcie od momentu opracowania raportu nie ma żadnego istotnego znaczenia, gdyż organy administracji od tego czasu pracują na raporcie. W prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym w omawianej kategorii spraw od momentu opracowania raportu nie ma więc podstaw faktycznych i prawnych do wprowadzania zmian w karcie informacyjnej. W niniejszej sprawie natomiast organ I instancji nieprawidłowo wezwał skarżącą do ponownego przedłożenia karty informacyjnej, pomimo wcześniejszego sporządzenia raportu. Spółka przedłożyła w związku z tym drugą kartę informacyjną. Niemniej jednak, jak podkreśliła skarżąca, różnice merytoryczne pomiędzy obydwoma przedłożonymi kartami były minimalne, a z obu dokumentów jednoznacznie wynika że zmianie nie uległo ani miejsce realizacji przedsięwzięcia, ani jego rodzaj, ani skala oddziaływania na środowisko. Dlatego też nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, że w zakresie planowanego przedsięwzięcia zaszła zmiana wymagająca ponownego wypowiedzenia się przez organy opiniujące co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz co do warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia, a tym bardziej do postawienia spółce zarzutów, że uchylona decyzja została wydana bez wcześniejszego wypowiedzenia stanowiska przez inne organy. Zarówno bowiem RDOŚ, jak i PPIS, wypowiedzieli się w sprawie tak co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jak i warunków realizowanego przedsięwzięcia, którego założenia w okresie późniejszym nie uległy żadnym zmianom. Powyższe wskazuje zdaniem spółki, że zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 145 § 1 pkt 6 kpa nie ma żadnego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Uchylenie zatem przez SKO decyzji Burmistrza M. tylko z tego powodu, że nie przeprowadził on ponownie postępowania co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z uwagi na przedłożenie nowej karty informacyjnej, zostało dokonane z naruszeniem art. 138 § 2 kpa, mającym wpływ na wynik sprawy. Skarżąca podkreśliła przy tym, że nawet w sytuacji gdyby SKO rzeczywiście miało uzasadnione wątpliwość co do konieczności ponownego zasięgnięcia stanowiska innych organów odnośnie warunków realizacji przedsięwzięcia, to powinno było ono na podstawie art. 136 i art. 77 § 1 kpa przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe zmierzającego do ustalenia, czy faktycznie powzięte wątpliwości uzasadniają uchylenie skarżonej decyzji. Wydanie decyzji kasacyjnej bez podjęcia prostych działań weryfikacyjnych stanowiło więc, w ocenie skarżącej, także o naruszeniu w sprawie zasad przeprowadzenia postępowania odwoławczego określonych w art. 136 i 77 § 1 kpa - które ze swej istoty powinno zmierzać do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji również o naruszeniu art. 8 kpa, tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasady szybkości prowadzonego postępowania. Ponadto skarżąca zarzuciła, że nie wszystkie przepisy przywołane w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, zostały w uzasadnieniu rozstrzygnięcia w całości przytoczone, a nawet przywołane, zaznaczając jednocześnie, że nie jest to uchybienie mogące samoistnie rzutować na prawidłowość zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ podkreślił, że skarżąca w uzasadnieniu skargi ograniczyła się jedynie do pewnej polemiki ze stanowiskiem organu II instancji, starając się wykazać, że nie zostały spełnione przesłanki wydania decyzji kasacyjnej, nie dokonując jednak głębokiej analizy prawnej sprawy i nie odnosząc się do wytkniętych przez SKO błędów proceduralnych organu I instancji, takich m.in. jak nadanie przez organ pierwszej instancji decyzji środowiskowej rygoru natychmiastowej wykonalności, czy też nieprzekazanie do ponownego uzgodnienia i zaopiniowania zmienionej karty informacyjnej przedsięwzięcia organom współdziałającym.

Uczestnik postępowania P. W. w odpowiedzi organu, w piśmie z dnia [...] wniósł o oddalenie skargi popierając argumenty przedstawione przez SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1269 ze zm.), Sąd uznał skargę za uzasadnioną.

Z uwagi na okoliczność, że w przedmiotowej sprawie organ II instancji wydał rozstrzygnięcie kasacyjne, o którym mowa w art. art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267), należało zbadać czy w sprawie zaistniały przesłanki ustawowe do wydania takiej decyzji administracyjnej.

Na podstawie art. 138 kpa można wyróżnić następujące rodzaje rozstrzygnięć organu odwoławczego tj. decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję (art. 138 § 1 pkt 1 kpa), decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie bądź orzekającą co do istoty sprawy bądź umarzającą postępowanie pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 kpa), decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 pkt 3 kpa) oraz decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję w całości i przekazującą sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 kpa). W ramach wskazanych rozstrzygnięć organ odwoławczy może zatem wydać orzeczenie merytoryczne oraz orzeczenia kasacyjne. Cechą charakterystyczną orzeczenia merytorycznego jest to, iż w orzeczeniu tym organ odwoławczy rozstrzyga sprawę co do jej istoty. Cechą charakterystyczną orzeczenia kasacyjnego jest natomiast to, że organ odwoławczy w orzeczeniu nie rozstrzyga istoty sprawy, tylko uchyla decyzję organu l instancji i przekazuje jemu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Rację ma skarżący, że model postępowania odwoławczego unormowany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oparty jest na zasadzie merytorycznego rozpatrywania sprawy zakończonej decyzją organu l instancji. Orzeczenie odwoławcze co do zasady przybiera więc charakter merytoryczny (art. 138 § 1 pkt 1) lub merytoryczno-reformacyjny (art. 138 § 1 pkt 2 in principio). Natomiast orzeczenie kasacyjne jest dopuszczalne tylko w sytuacji zaistnienia kumulatywnie przesłanek określonych w art. 138 § 2 kpa, tj.: stwierdzenia przez organ odwoławczy, że miało miejsce naruszenie przepisów postępowania oraz, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Samo zatem ustalenie przez organ odwoławczy naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji, nie stanowi wystarczającej podstawy do wydania decyzji kasacyjnej, niezbędne jest bowiem jednoczesne zaistnienie drugiej z obligatoryjnych przesłanek z art. 138 § 2 kpa tj. wykazanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a więc że organ I instancji nie wyjaśnił (naruszając przepisy postępowania) sprawy w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść wydanej przez niego decyzji. W sytuacji wystąpienia obu ze wskazanych przesłanek, organ II instancji przekazując sprawę organowi I instancji, zgodnie z art. 138 § 2 kpa zd. 2, powinien wskazać mu jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę. Wskazania te wiążą organ I instancji co do samego obowiązku wyjaśnienia okoliczności w nich określonych, natomiast wybór sposobu ich wyjaśnienia i ocena dowodów w tym celu uzyskanych należą do wyłącznej kompetencji organu I instancji (zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnymi zasadą dwuinstancyjności postępowania). Należy podkreślić, iż instytucja rozstrzygnięcia kasacyjnego organu II instancji chroni prawo strony do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy, a więc prawo strony do realizacji wyrażonej w art. 15 kpa i doprecyzowanej w art. 127 kpa, zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wydanie bowiem przez organ II instancji orzeczenia merytorycznego w okolicznościach określonych w art. 138 § 2 zd. 1 kpa, a więc po przeprowadzeniu przez niego postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie, pozbawiłoby stronę prawa do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy co do istoty, bowiem wydanie decyzji ostatecznej w sprawie poprzedzałoby tylko jednokrotne rozpatrywanie sprawy pod względem merytorycznym - w postępowaniu przed organem II instancji. Z mocy art. 136 kpa organ odwoławczy może zatem przeprowadzić jedynie dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję (patrz Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Rober Kędziora, wydawnictwo Beck, str. 69). W sytuacji natomiast konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie, który ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie, organ odwoławczy winien wydać decyzję kasacyjną, w uzasadnieniu której określi okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, w szczególności okoliczności stanu faktycznego, które mają istotne wpływ na jej rozstrzygnięcie. Z powyższego wynika, że podstawę wydania decyzji kasacyjnej może stanowić wyłącznie okoliczność nie wyjaśnienia przez organ I instancji, z naruszeniem przepisów postępowania, sprawy w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść wydanej przez niego decyzji. Okoliczność ta, jako stanowiąca warunek możliwości podjęcia decyzji kasacyjnej, powinna być wykazana przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej. W tym kontekście, z uzasadnienia decyzji kasacyjnej, powinny wynikać przyczyny niemożności zastosowania art. 136 kpa.

W przedmiotowej sprawie organ II instancji uchylając decyzję Burmistrza M. i przekazując jemu sprawę do ponownego rozstrzygnięcia, podjął decyzję kasacyjną, uznając że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 138 § 2 kpa. Przesłanki te jednak, zdaniem Sądu, nie wynikają z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. Ocena tych przesłanek, wymaga zadaniem Sądu, uwzględnienia specyfiki przedmiotu sprawy i charakteru regulacji prawnych jego dotyczących oraz wzięcia pod uwagę specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych, w których została wydana stanowiąca przedmiot decyzji kasacyjnej decyzja środowiskowa.

Z akt sprawy wynika, że zakwestionowana przez skarżącego decyzja kasacyjna odnosiła się do wydanej, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzji Burmistrza M. określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie infrastruktury do otworu eksploatacyjnego [...] w Kopalni S. M., w miejscowości P., na działkach nr [...]. Przedmiot sprawy stanowiła zatem kwestia możliwości określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przez inwestora przedsięwzięcia. Wobec tego, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, wymaga w pierwszej kolejności omówienia regulacji prawnych zawartych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, normujących problematykę decyzji środowiskowej. Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy uzyskanie takiej decyzji jest wymagane dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko bądź przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Na tle unormowań ustawy, można wyróżnić dwa rodzaje decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tj. te, których wydanie musi być poprzedzone postępowaniem w sprawie oceny oddziaływania na środowisko oraz te, które są wydawane bez przeprowadzenia oceny oddziaływania. Pierwsza ze wskazanego typu decyzji wiąże się z postępowaniem wyjaśniającym prowadzonym w pełnym zakresie, druga zaś objęta jest postępowaniem uproszczonym. To zróżnicowanie znajduje swoje odzwierciedlenie m.in. w treści art. 77 ust. 1 ustawy. Przepis ten określa, że w tych kategoriach spraw, w których jest przeprowadzana ocena oddziaływania na środowisko, zachodzi konieczność uzgodnienia ich warunków z organami wskazanymi w pkt 1 tego przepisu, po zasięgnięciu opinii organów wskazanych w jego pkt 2. W tych sprawach, w których ocena oddziaływania nie jest przeprowadzana, organ właściwy do wydania decyzji będzie mógł przystąpić od razu do orzekania. Przeprowadzenia postępowania w spawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga m.in., zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy, realizacja przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko tj. mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1) oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy (pkt 2). Katalog przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z delegacją zawartą w art. 60 ustawy, określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotowe przedsięwzięcie wymienione zostało w § 3 ust. 1 pkt 32 (instalacje do przesyłu ropy naftowej, produktów naftowych lub substancji chemicznych, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 21) oraz, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony przez Burmistrza M., stosownie do treści art. 63 ust. 1 ustawy, w postanowieniu z dnia [...], wydanym po wcześniejszym zasięgnięciu opinii organów współdziałających - RDOŚ i PPIS, które to organy zgodnie stwierdziły, że w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W tym stanie rzeczy wydanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie ze wskazanymi powyżej uwagami, musiało być poprzedzone postępowaniem w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, a co za tym idzie opracowaniem raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, oraz uzyskaniem wymaganych art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy stanowisk innych organów co do warunków realizacji przedsięwzięcia, tj. regionalnego dyrektora ochrony środowiska w postaci uzgodnienia i państwowego inspektora sanitarnego w formie opinii. Spór w przedmiotowej spawie dotyczy właśnie tej ostatniej kwestii, tj. oceny czy w przypadku przedmiotowego przedsięwzięcia decyzja środowiskowa została poprzedzona uzyskaniem wymaganego art. 77 ust. 1 ustawy stanowiska innego organu. Zdaniem SKO taka sytuacja nie miała miejsca, albowiem przedłożona po raz drugi przez inwestora i zmieniona karta informacyjna przedsięwzięcia nie została przekazana organom współdziałających do ponownego uzgodnienia i zaopiniowania, w związku z czym w sprawie zaistniała przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 6 kpa. W ocenie zaś strony skarżącej nie było konieczności ponownego zwracania się do organów współdziałających o wyrażenie stanowiska w sprawie, albowiem po pierwsze organ I instancji nieprawidłowo, bo już po opracowaniu istotniejszego od karty dokumentu w postaci raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wezwał skarżącą do ponownego przedłożenia karty informacyjnej, a po drugie różnice merytoryczne pomiędzy obydwiema przedłożonymi kartami były minimalne, w związku z czym w sprawie nie zaistniały zmiany wymagające ponownego wypowiedzenia się przez organy współdziałające co do warunków realizacji przedsięwzięcia, a w szczególności nie mogły one same w sobie uzasadniać wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 kpa.

Sąd orzekający, w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, uznał za prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa przytoczone powyżej stanowisko strony skarżącej. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że nie ma racji SKO twierdząc, że nie wystąpienie przez organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej do organu współdziałającego o ponowne zajęcie stanowiska w sprawie, w związku z przedłożeniem przez inwestora zmienionej karty informacyjnej, stanowi naruszenie prawa pozwalające na wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 6 kpa. W dacie bowiem wydania przez organ I instancji decyzji środowiskowej, objętej zaskarżoną do Sądu decyzją kasacyjną SKO, tj. w dniu [...] funkcjonowały w obrocie prawnym ostateczne postanowienia organów współdziałających dotyczące realizacji spornego przedsięwzięcia tj. uzgodnienie RDOŚ z dnia [...] oraz opinia PPIS z dnia [...]. Nie ma zatem postaw do stwierdzania, że Burmistrz M. wydał decyzję środowiskową bez uzyskania wymaganego prawem uzgodnienia czy opinii. Przepisy art. 77 § 1 pkt 1 i 2 ustawy obligowały go do wystąpienia do organów współdziałających o zajęcie stanowiska w kwestii realizacji planowanego przedsięwzięcia, co też uczynił on po przedłożeniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a czego konsekwencją było dokonanie przez organy współdziałające stosownego uzgodnienia i przedłożenie żądanej opinii. Okoliczność zaś, że wydana następnie przez organ I instancji decyzja środowiskowa (decyzja z dnia [...]) została uchylona z przyczyn proceduralnych przez SKO, i że w wyniku tego uchylenia w ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji wezwał inwestora do przedłożenia po raz kolejny dokumentów, o których mowa w art. 74 ust. 1 pkt 2, 3 i 6 ustawy, nie zmienia faktu, że postępowanie które toczyło się po uchyleniu decyzji z dnia [...] było prowadzone w tej samej – a nie innej - sprawie administracyjnej, że stanowiło ono kontynuację prowadzonego wcześniej postępowania i czynności w nim podjętych oraz, że w związku z tym w obrocie prawnym znajdowały się stanowiska organów współdziałających, do których to organ I instancji wystąpił, wypełniając dyspozycję art. 77 ust. 1 ustawy. Należy mieć również na uwadze okoliczność, że Burmistrz M. postanowieniem z dnia [...] zaliczył w poczet dowodów zgromadzonych w sprawie nie tylko dowody przedłożone przez inwestora w prowadzonym ponownie postępowaniu, ale także dowody uzyskane w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...], tj. w szczególności sporządzony w sprawie raport, uzgodnienie RDOŚ z dnia [...] oraz opinię PPIS z dnia [...]. Sąd podziela stanowisko wyrażone w przywołanym przez skarżąca wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2007 r. o sygn. akt I OSK 1415/06 (publ. lex nr 420620), iż dla zaistnienia wady prawnej określonej w art. 145 § 1 pkt 6 kpa (decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu) niezbędne jest, aby w dacie wydawania decyzji ostatecznej nie znajdowało się w obrocie prawnym ostateczne postanowienie organu współdziałającego. W kontrolowanej sprawie taka zaś sytuacja nie miała miejsca, albowiem już w dacie podjęcia prze organ I instancji decyzji, stanowiącej przedmiot zaskarżonej do Sądu decyzji kasacyjnej, znajdowały się w obrocie prawnym stanowiska organów współdziałających, zaliczone w poczet dowodów w ponownie prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu. Organy współdziałające wyraziły stanowisko w sprawie nie tyko co do warunków realizacji przedsięwzięcia, ale także wcześniej co do samej konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (opinie PPIS i RDOŚ odpowiednio z dnia [...]). Ocena spornej między stronami kwestii czy w sprawie miało miejsce wymagane art. 77 ust. 1 ustawy zajęcie stanowiska organu uzgadniającego, wymaga uwzględnienia również okoliczności jakie wynikają z treści art. 77 ust. 2 ustawy. Przepis ten stanowi, że organ występujący o uzgodnienie lub opinię, o których mowa w ust. 1, przedkłada 1) wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; 2) raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; i 3) wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informację o jego braku. Przytoczona regulacja ustawy określa zatem jakie dokumenty należy przedłożyć organowi współdziałającemu, celem umożliwienia mu wyrażenia stanowiska w sprawie. Wśród nich wyszczególniony został wyraźnie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Takiego wyraźnego wyróżnienia nie uczyniono natomiast w stosunku do karty informacyjnej przedsięwzięcia, która stanowi jedynie załącznik do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej. Potwierdza to, jak i również treść przepisów art. 3 ust. 1 pkt 5, art. 66 ust. 1 i art. 74 ust. 1 pkt 2 ustawy, stanowisko strony skarżącej, iż rola karty informacyjnej przedsięwzięcia w procesie wydawania decyzji środowiskowej jest ograniczona, gdyż dokument ten zawiera jedynie podstawowe informacje o przedsięwzięciu (art. 3 ust. 1 pkt 5), a zasadniczym jego celem jest dostarczenie organowi wydającemu decyzję środowiskową oraz organom współuczestniczącym w procesie jej wydania danych umożliwiających ocenę czy realizacja konkretnego przedsięwzięcia wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (art. 74 ust. 1 pkt 2). W przypadku zaś orzeczenia o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, rolę karty przejmuje bardziej szczegółowy i kompletny dokument (art. 66 ust. 1) tj. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który to od momentu jego przedłożenia organowi stanowi podstawowe źródło informacji o przedsięwzięciu i o jego wpływie na środowisko. Również z treści art. 80 ust. 1 ustawy, który stanowi, że w sytuacji gdy była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko właściwy organ, wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, wziął pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone; jednoznacznie wynika, że w sytuacji przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, z punktu widzenia ustaleń stanu faktycznego, istotnym i kluczowym dowodem w sprawie jest raport o oddziaływaniu na środowisko, który z woli ustawodawcy, poza wynikami postępowań wymiennych w pkt 1), 3) i 4) art. 80 ust. 1, stanowi zasadniczy dokument determinujący treść decyzji środowiskowej, oraz który to w świetle art. 77 ust. 2 pkt 2 ustawy jest podstawowym źródłem informacji umożliwiającym organom współdziałającym zajęcie stanowiska w sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że zarówno dla organu właściwego do wydania decyzji środowiskowej, jak i dla organów współdziałających – RDOŚ i PPIS, najistotniejsze i kluczowe znaczenie w procesie podejmowanych przez nie czynności i wydawanych rozstrzygnięć miał, nie dokument w postaci karty informacyjna przedsięwzięcia, lecz raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który to jak wynika z akt sprawy nie uległ zmianie, po dokonanych przez organy współdziałające uzgodnieniach i wyrażonych opiniach (art. 77 ust. 1 ustawy). Dokonanie zatem jakichkolwiek zmian w karcie informacyjnej przedsięwzięcia po sporządzeniu raportu o oddziaływaniu na środowisko, bez analizy charakteru tych zmian, nie może w sposób samoistny przesądzać o konieczności ponownego wypowiedzenia się organów współdziałających co do warunków realizacji przedsięwzięcia, czy wręcz co do wymogu przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, a w konsekwencji nie może ono też uzasadniać zarzutu, iż w sprawie wydana zastała decyzja środowiskowa bez wcześniejszego uzyskania wymaganego prawem stanowiska organu współdziałającego, a więc że zaistniała podstawa do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 6 kpa. Jak wykazano bowiem wyżej, organy współdziałające przed wydaniem decyzji środowiskowej wyraziły w trybie art. 77 ust. 1 ustawy stanowisko w sprawie w postaci uzgodnienia i opinii, zaliczone w poczet dowód sprawy.

Z tych samych powodów, obligujących do stwierdzenia, że w sprawie nie miało miejsce naruszenie prawa, stanowiące podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 6 kpa, należało przesądzić, iż sam fakt nie przedłożenia organom współdziałającym zmienionej karty informacyjnej, bez odniesienia tego faktu do okoliczności faktycznych i prawnych konkretnej sprawy, nie mógł stanowić postawy do wydania zgodnej z prawem decyzji kasacyjnej. W takiej sytuacji bowiem, tj. w przypadku dokonania przez inwestora zmiany karty informacyjnej po sporządzeniu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz nie przedłożenia przez organ I instancji zmienionej karty organom współdziałającym, organ odwoławczy, czyniąc zadość dyrektywom wynikającym z treści art. 138 § 2 kpa, powinien był ocenić, czy takie działanie organu I instancji miało wpływ na rozstrzygnięcie i czy to był wpływ istotny. Ocena ta zaś powinna znaleźć wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Wymagane zatem było poczynienie ustaleń w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej czy w związku z tym (zmiana karty informacyjnej we wskazanych okolicznościach) wystąpiły istotne zmiany faktyczne w zakresie realizacji i oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, czy też jak twierdzi to strona skarżąca i organ I instancji dokonane w karcie zmiany, jako minimalne, nie miały wpływu na przedsięwzięcie, jego realizację i skalę oddziaływania na środowisko. W tym ostatnim wypadku, zgodnie z uwagami poczynionymi przez Sąd na wstępie rozważań prawnych uzasadnienia, oraz biorąc pod uwagę rolę karty informacyjnej w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej, nie byłaby postaw do wydania decyzji kasacyjnej. Umotywowanie przez organ II instancji rozstrzygnięcia kasacyjnego wyłącznie samą okolicznością dokonania zmiany w karcie informacyjnej i nie przedłożenia zmienionej karty organom współdziałającym, w sytuacji sporządzenia w sprawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a więc dowodu mającego zasadnicze znaczenia w sprawie w której przeprowadzana została ocena oddziaływania na środowisko, i bez dokonania weryfikacji dokonanych w karcie informacyjnej zmian oraz ich wpływu na realizację i oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko, w ramach całości materiału dowodowego sprawy tj. przede wszystkim w kontekście opracowanego w sprawie raportu i wydanych przez organy współdziałające (RDOŚ i PPIS) uzgodnień i opinii, jest niewystarczające do uznania, że decyzja organu odwoławczego odpowiada wymogom określonym w art. 138 § 2 kpa. Rację ma skarżący twierdząc, że mając wątpliwości co do konieczności zajęcia ponownego stanowiska przez organy współdziałające, organ odwoławczy mógł skorzystać z uprawnień jakie wynikają z treści art. 136 kpa i przeprowadzić z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Uznając natomiast, że skorzystanie z tego procesowego uprawnienia naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania, powinien był jednoznacznie, jasno i precyzyjnie uzasadnić swoje stanowisko w tym zakresie, w tym zwłaszcza co do zakresu dokonanych w karcie informacyjnej zmian i wpływu na oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisk. Tym samym wyjaśniłby, w kontekście całości materiału dowodowego sprawy, dlaczego uznał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Tego jednak w przypadku zaskarżonej decyzji zabrakło. Organ odwoławczy nie tylko nie wyjaśnił przyczyn niemożności zastosowania art. 136 kpa, ale także, nie podejmując żadnej inicjatywy dowodowej, oparł swoją argumentację wyłącznie na fakcie dokonania zmian w karcie informacyjnej, bez dokonania jakiejkolwiek analizy tych zmian. Nie zastosowanie dyspozycji art. 136 kpa, wymagało przynajmniej wykazania braku ku temu podstaw. Biorąc pod uwagę obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadę przekonywania (art. 11 kpa) oraz zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12 kpa), a także uwzględniając wyjątkowy charakter decyzji kasacyjnej w stosunku do zasady merytorycznego orzekania przez organ odwoławczy oraz wymogi jakie stawia ustawodawca decyzji kasacyjnej w art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 136 kpa i art. 107 § 3 kpa, Sąd uznał z przyczyn podanych powyżej, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z motywów rozstrzygnięcia. Z uwagi na okoliczność, że decyzja organu I instancji nie nadaje się do wykonania, a został jej nieprawidłowo nadany rygor natychmiastowej wykonalności, i że uchybienie to - jak zasadnie stwierdziło to SKO - nie może stanowić samodzielnej podstawy do uchylenia decyzji, której nadany został wadliwie rygor natychmiastowej wykonalności, organ odwoławczy orzekając ponownie o przedmiocie sprawy uchyli rozstrzygnięcie Burmistrza M. w części w której nadał on decyzji środowiskowej rygor natychmiastowej wykonalności.

Wobec powyżej przedstawionych argumentów potwierdzających konieczność uchylenia wyłącznie decyzji organu II instancji wyjaśnić należy, że zapis zawarty w pkt 1 sentencji wyroku o uchyleniu decyzji organu I instancji jest efektem oczywistej omyłki pisarskiej, która jednak nie może być usunięta przez sąd w trybie art. 156 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270)- w skrócie "ppsa", jako że prowadziłoby to w istocie do zmiany rozstrzygnięcia sądu.

Podstawą orzeczenia sądu o uchyleniu zaskarżonej decyzji jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. O wstrzymaniu wykonania decyzji SKO orzeczono na podstawie art. 152, a o kosztach zgodnie z zasadą wynikającą z art. 200 ppsa.