Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 3024/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono wnioski o wyłączenie sędzięgo

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosków Spółdzielni [...] "P." z siedzibą w K. o wyłączenie sędziego NSA M. K. oraz sędziego del. WSA A. M. od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej Spółdzielni [...] "P." z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 323/18 ze skargi Spółdzielni [...] "P." z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia prawa użytkowania postanawia: oddalić wnioski.


UZASADNIENIE

Skarżąca kasacyjnie Spółdzielnia [...] "P." w K. złożyła wniosek z dnia 14 maja 2021 r. o wyłączenie sędziego NSA M. K. w sprawie rozpoznawanej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygn. akt I OSK 3024/18 w związku z uzasadnionym podejrzeniem braku bezstronności w sprawie, oraz wniosek z dnia 17 maja 2021 r. o wyłączenie sędziego del. WSA A. M. z tej samej sprawy, tj. I OSK 3024/18 z tej samej przyczyny, czyli uzasadnionym podejrzeniem braku bezstronności. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej NSA do rozpoznania powyższych wniosków na posiedzeniu w dniu 26 sierpnia 2021 r. został wyznaczony następujący skład: przewodniczący sędzia Marek Stojanowski, sędzia Monika Nowicka, sędzia Elżbieta Kremer. W dniu 25 sierpnia 2021 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęły wnioski skarżącego kasacyjnie o wyłączenie sędziego Moniki Nowickiej i sędziego Marka Stojanowskiego. Postanowieniem z dnia 5 października 2021 r. sygn. akt I OSK 3024/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wnioski o wyłączenie sędziego Moniki Nowickiej i sędziego Marka Stojanowskiego. W takich okolicznościach możliwe było rozpoznanie wniosków o wyłączenie sędziego M. K. i sędziego A. M.

W obu wnioskach wskazano, że zachodzi uzasadnione podejrzenie braku bezstronności w sprawie. W uzasadnieniu wniosków podano, że w związku z zarządzeniem nr 39 Prezesa NSA oraz otrzymaną informacją o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne w dniu 19 maja 2021 r. skarżący kasacyjnie złożył wniosek o wyznaczenie rozprawy w celu umożliwienia osobistego uczestnictwa w rozprawie ewentualnie odroczenie rozpoznania sprawy do czasu umożliwienia rozpatrzenia sprawy na rozprawie. Sędzia będąca w składzie orzekającym nie podjęła żadnych czynności, które umożliwiłyby realizację praw strony. Uzasadnia to brak bezstronności i negatywne nastawienie do strony, co przejawia się w ignorowaniu wniosków strony. Nadto sędzia A. M. jest w trakcie delegacji do NSA z sądu niższej instancji, a także w okresie procedury konkursowej, w której uczestniczy przed organem (KRS), którego legalność działania budzi uzasadnione zastrzeżenia. Zdaniem skarżącego kasacyjnie obecnie nie istnieje żadna konieczność, ani obiektywnie istniejąca przesłanka pozbawienia strony prawa do jawnego postępowania sądowego. Jako drugą okoliczność uzasadniającą brak gwarancji bezstronności skarżący kasacyjnie wskazał, że pomimo upływu czasu nie rozpoznano wniosków strony o skierowanie zapytania do Trybunału Konstytucyjnego oraz wniosków o przedstawienie zagadnienia do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powyższe okoliczności świadczą zdaniem wnioskodawcy o negatywnym nastawieniu do strony i ignorowaniu składanych wniosków, a tym samym braku gwarancji bezstronności.

Na powyższe okoliczności nakłada się tryb powołania sędziego M. K. na stanowisko sędziego w postępowaniu konkursowym z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa powołanej zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, a w przypadku sędziego A. M. wspomniany wcześniej udział w postępowaniu konkursowym.

Sędzia NSA M. K. w dniu 19 maja 2021 r. złożyła oświadczenie wskazujące, że nie zachodzą w stosunku do niej przesłanki wyłączenia określone w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a sędzia WSA A. M. złożyła takie oświadczenie w dniu 20 maja 2021 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wnioski o wyłączenie sędziego NSA M. K. i sędziego del. WSA A. M. od orzekania w sprawie I OSK 3024/18 nie są zasadne.

1. W przedstawionych wnioskach o wyłączenie sędziego M. K. i sędziego A. M. wnioskodawca nie wskazał podstawy prawnej wyłączenia, natomiast podnoszony we wnioskach brak gwarancji bezstronności wskazuje, że miał na uwadze podstawę określoną w art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.). Ustawodawca w powołanej ustawie wyraźnie zróżnicował podstawy wyłączenia sędziego, w art. 18 zamieścił katalog tych przypadków w których wyłączenie następuje z mocy prawa (iudex inhabilis) natomiast w art. 19 zawarł szerszą klauzulę, nakazującą wyłączenie sędziego w innych przypadkach, w których istnieje okoliczność tego rodzaju, że może wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (iudex suspectus). Rozróżnienie przypadków iudex inhabilis i iudex suspectus ma istotne znaczenie, nie tylko dlatego, że w pierwszym z przypadków wyłączenie następuje z mocy prawa, a w drugim na wniosek sędziego lub strony, ale również z uwagi na określone następstwa (skutki) naruszenia tych przepisów. W przypadku gdy ma miejsce którakolwiek podstawa wyłączenia wyliczona w art. 18 § 1 p.p.s.a., wyłączenie zachodzi z mocy prawa, a konsekwencją orzekania przez sędziego, co do którego taka okoliczność zachodzi, jest nieważność postępowania uregulowana w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Natomiast następstwa orzekania przez sędziego, co do którego zachodziłaby podstawa wyłączenia z art. 19 p.p.s.a. nie zostały zakwalifikowane jako podstawy nieważności postępowania. Jak wskazuje się w orzecznictwie i literaturze, wyłączenie na podstawie przepisu art. 19 p.p.s.a. powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony, co do negatywnego nastawienia sędziego do strony.

Wskazane w uzasadnieniu wniosków okoliczności, które wnioskodawca kwalifikuje jako brak gwarancji bezstronności sędziego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mają takiego charakteru i nie mogą być postrzegane jako potencjalne zagrożenie gwarancji bezstronności sędziego. Ograniczenie w rozpoznawaniu spraw na rozprawie i kierowanie skarg kasacyjnych do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie trzech sędziów jest wynikiem i skutkiem rozwiązań przyjętych w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, oraz późniejszych nowelizacji tej ustawy. Zgodnie z powołaną ustawą, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy. W przypadku skierowania sprawy podlegającej rozpoznaniu na rozprawie na posiedzenie niejawne Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów. Mając na uwadze obowiązujący stan prawny to fakt nie uwzględnienia wniosku strony o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie nie jest i nie może być traktowane jako zagrożenie bezstronności sędziego. Zagrożenia bezstronności sędziego nie stanowią również takie okoliczności podawane przez skarżącego jak: nierozpoznanie wniosku skarżącego o przedstawienie powiększonemu składowi siedmiu sędziów NSA zagadnienia prawnego, czy też nieskierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.

Zgodnie z art. 187 § 1 p.p.s.a. jeżeli przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wyłoni się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, Naczelny Sąd Administracyjny może odroczyć rozpoznanie sprawy i przedstawić to zagadnienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu. Przepis art. 187 § 1 p.p.s.a. upoważnia wyłącznie skład orzekający NSA rozpoznający skargę kasacyjną do przedstawienia składowi powiększonemu zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia w formie tzw. uchwały konkretnej, o której mowa w art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a przesłanką do wystąpienia jest wyłonienie się zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości. Inicjatywę do wystąpienia o podjęcie takiej uchwały posiada więc tylko skład orzekający NSA, a nie posiadają jej strony, czy też uczestnicy postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 193 ust. 1 Konstytucji RP, każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Instytucja pytania prawnego przewidziana w art. 193 Konstytucji RP nie daje stronie postępowania przed sądem (czy to powszechnym, czy administracyjnym) uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Warunkiem bowiem wystąpienia z takim pytaniem prawnym jest wątpliwość powstała w składzie rozpoznającym sprawę co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP. To więc nie wątpliwości czy przypuszczenia skarżącej strony (bądź jej pełnomocnika) mają tu jakiekolwiek znaczenie, ale wyłącznie wątpliwości sądu orzekającego w konkretnej sprawie mogą uzasadniać przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego dotyczącego konstytucyjności danego aktu normatywnego.

Tym samym podnoszone przez skarżącego kasacyjnie okoliczności dotyczące nierozpoznanych wniosków, w świetle wskazanego wyżej stanu prawnego, nie mogą być postrzegane jako zagrożenie bezstronności sędziego, albowiem strona nie posiada inicjatywy do składania takich wniosków. Jak wskazano wcześniej taka inicjatywa należy wyłącznie do sądu rozpoznającego skargę kasacyjną. Zaś rozpoznanie skargi kasacyjnej może nastąpić na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, do którego jeszcze nie doszło z uwagi na składane wnioski o wyłączenie sędziego.

2. We wnioskach o wyłączenie sędziego, poza wskazanymi wyżej okolicznościami mającymi stanowić zagrożenie bezstronności sędziego, odwołano się również do okoliczności związanych z udziałem sędziów w postępowaniu konkursowym z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, która powołana została zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Na poparcie powyższego stanowiska odwołano się do: uchwały z dnia 23 stycznia 2020 r. sygn. akt BSA I-4110/20 składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej, oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego, wyroku TSUE z 19 listopada 2019 r. w sprawach połączonych C-585/18, C-624/18 i C-625/18, a także wyroku Sądu Najwyższego z 5 grudnia 2019 r. sygn. akt III PO 7/18 wydanym po udzieleniu temu Sądowi odpowiedzi przez powołany wyrok TSUE. Wnioskodawca zaznaczył, że nie kwestionuje kompetencji, ani doświadczenia sędziego do rozpoznania przedmiotowej sprawy, jednak kwestia wątpliwości co do bezstronności jest niezależna od wiedzy merytorycznej. Skarżąca kasacyjnie wskazując we wniosku o wyłączenie na powyższe okoliczności nie dokonuje ich oceny prawnej, nie odwołuje się do podstawy prawnej wniosku o wyłączenie, a zatem czy podstawą wyłączenia mają być okoliczności dotyczące instytucji wyłączenia sędziego uregulowane w art. 18 lub 19 p.p.s.a., czy też ma na uwadze art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. zgodnie z którym, nieważność postępowania zachodzi jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Natomiast w uzasadnieniu wniosku wskazywany jest motyw dotyczący braku bezstronności.

3. Odnosząc się zaś do powołanych w uzasadnieniu wniosku wyroków i uchwały, zauważyć należy, że Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 19 listopada 2019 r. (w sprawach połączonych: C-585/18, C-624/18 i C-625/18) dokonał oceny zgodności przepisów regulujących działanie Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego (dalej: IDSN) z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i art. 9 ust. 1 dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz. Urz. WE L Nr 303, s. 16). Wyrok TSUE z 19 listopada 2019 r. był przedmiotem analizy między innymi w postanowieniu NSA z dnia 28 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1889/18 i postanowieniu NSA z dnia 5 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 1988/18. TSUE wskazał na kryteria niezależności KRS od władzy ustawodawczej i wykonawczej przy wykonywaniu zadań powierzonych jej przez ustawodawstwo krajowe (pkt 139-145) i jednocześnie zwrócił przy tym uwagę na znaczenie "czynników" charakteryzujących sędziów Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego (pkt 147-151). W wyniku tych rozważań, TSUE stwierdził: "O ile każda z różnych okoliczności wskazanych w pkt 147–151 niniejszego wyroku nie może z pewnością sama w sobie i rozpatrywana odrębnie prowadzić do podania w wątpliwość niezależności organu takiego jak Izba Dyscyplinarna, o tyle ich zbieg mógłby prowadzić do innego wniosku, zwłaszcza gdyby wspomniane wyżej badanie dotyczące KRS miało ujawnić brak niezależności tego organu od władzy ustawodawczej i wykonawczej" (pkt 152). Zdaniem TSUE, naruszenie prawa do niezawisłego i bezstronnego sądu dochodzi wówczas, "gdy obiektywne okoliczności, w jakich został utworzony dany organ, oraz jego cechy, a także sposób, w jaki zostali powołani jego członkowie, mogą wzbudzić w przekonaniu jednostek uzasadnione wątpliwości co do niezależności tego organu od czynników zewnętrznych, w szczególności od bezpośrednich lub pośrednich wpływów władzy ustawodawczej i wykonawczej, oraz jej neutralności względem ścierających się przed nim interesów, i prowadzić w ten sposób do braku przejawiania przez ten organ oznak niezawisłości lub bezstronności, co mogłoby podważyć zaufanie, jakie sądownictwo powinno budzić w jednostkach w społeczeństwie demokratycznym" (pkt 153). TSUE nakazał sądowi pytającemu (Sądowi Najwyższemu) ustalenie, przy wzięciu pod uwagę wszystkich istotnych informacji, którymi dysponuje, czy jest tak w przypadku Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego (postanowienie NSA I OSK 1889/18).

Natomiast w postanowieniu NSA sygn. akt I OSK 1988/18, analizując wyrok TSUE z 19 listopada 2019 r. zwrócono uwagę na stwierdzenia TSUE, zawarte w pkt 137 – 140 i 142 – 146 wyroku. Trybunał wyraźnie stwierdził, że uzależnienie możliwości powołania sędziego Sądu Najwyższego przez Prezydenta RP od istnienia rekomendacji KRS w tym zakresie może w sposób obiektywny zakreślić ramy uznania, jakim dysponuje Prezydent RP przy wykonywaniu powierzonej mu w ten sposób prerogatywy. Ramy zaś owego uznania zakreśla rzeczywista niezależność KRS od władzy ustawodawczej i wykonawczej oraz od organu, któremu ma przedłożyć taki wniosek o powołanie. Stopień niezależności KRS od władzy ustawodawczej i wykonawczej przy wykonywaniu zadań powierzonych jej przez ustawodawstwo krajowe (jako organowi, któremu na mocy art. 186 Konstytucji powierzono misję stania na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów), może mieć bowiem znaczenie przy dokonywaniu oceny, czy wyłonieni przez nią sędziowie będą w stanie spełnić wymogi niezawisłości i bezstronności wynikające z art. 47 Karty praw podstawowych.

Dlatego też TSUE uznał, że do sądu krajowego będzie należało ustalenie – na podstawie wszystkich okoliczności zarówno faktycznych, jak i prawnych, dotyczących zarazem okoliczności, w jakich członkowie KRS zostali wybrani, oraz sposobu, w jaki organ ten konkretnie wypełnia wyznaczoną mu rolę – czy KRS daje wystarczające gwarancje niezależności od organów władzy ustawodawczej i wykonawczej. Dla takiej oceny uwzględniany będzie fakt, że KRS w nowym składzie została utworzona w drodze skrócenia trwającej cztery lata kadencji członków wcześniej wchodzących w skład tego organu. Istotnym jest też to, że chociaż 15 członków KRS wybieranych spośród sędziów było wcześniej wyłanianych przez środowisko sędziowskie, to obecnie są oni desygnowani przez organ władzy ustawodawczej spośród kandydatów, którzy mogą być zgłaszani przez grupę 2000 obywateli lub 25 sędziów, co sprawia, że taka reforma prowadzi do zwiększenia liczby członków KRS z nadania sił politycznych lub przez nie wybranych do 23 z 25 członków, których liczy ten organ. Ponadto, istotnym jest też występowanie ewentualnych nieprawidłowości, jakimi mógł zostać dotknięty proces powoływania członków KRS w nowym składzie.

TSUE wyjaśnił ponadto, że dla oceny powyższych okoliczności, związanych z KRS, jako organem wskazującym kandydatów na sędziów Prezydentowi RP do powołania ich na urząd należy uwzględnić sposób, w jaki KRS wypełnia swoje konstytucyjne zadanie stania na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów oraz wykonuje swoje poszczególne kompetencje, a w szczególności, czy czyni to w sposób, który może podać w wątpliwość jego niezależność od władzy ustawodawczej i wykonawczej (pkt 144).

Skoro decyzje Prezydenta RP w sprawach powołania sędziów (choć TSUE odnosił to do sędziów Sądu Najwyższego) nie mogą być przedmiotem kontroli sądowej, do sądu krajowego należeć będzie ustalenie, czy sposób, w jaki ustawa o KRS określa w swym art. 44 ust. 1 i 1a zakres odwołania, które przysługuje od uchwały KRS obejmującej rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędziego tego sądu, umożliwia zapewnienie skutecznej kontroli sądowej takich uchwał, przynajmniej w zakresie pozwalającym na ustalenie, że nie doszło do przekroczenia uprawnień lub nadużycia władzy, naruszenia prawa lub popełnienia oczywistego błędu w ocenie (zob. podobnie orzeczenie ETPC z dnia 18 października 2018 r. w sprawie Thiam przeciwko Francji, CE:ECHR:2018:1018JUD008001812, §§ 25, 81) (pkt 145).

Sąd Najwyższy w powołanym wyroku z 5 grudnia 2019 r. sygn. akt III PO 7/18, biorąc pod uwagę wiążący w sprawie powołany wyrok TSUE z dnia 19 listopada 2019 r., dokonał analizy wszystkich okoliczności związanych z utworzeniem IDSN i stwierdził, że łączne ich zestawienie, w tym fakt, że sędziowie tej izby zostali wybrani przez KRS "niedziałający w sposób niezależny od władzy ustawodawczej i wykonawczej", prowadzi do wniosku, że IDSN nie jest sądem w rozumieniu art. 47 KPP oraz art. 6 EKPC i art. 45 ust. 1 Konstytucji (pkt 79 wyroku SN). Jednocześnie SN stwierdził w punkcie 80 wyroku, że "samo prowadzenie działalności publicznej bezpośrednio przed uzyskaniem nominacji sędziowskiej nie przekłada się automatycznie na brak niezależności i niezawisłości sądu orzekającego z udziałem takiej osoby. Podobnie nie każdy wybór przez obecną Krajową Radę Sądownictwa waży generalnie o wyłonionym sądzie (tak jest w przypadku asesorów, bowiem, o ich nominacji decydują przede wszystkim wyniki zdanego egzaminu sędziowskiego)".

Podkreślenia wymaga, że powołany wyrok TSUE z 19 listopada 2019 r. i stanowiący jego konsekwencję wyrok Sądu Najwyższego zostały wydane w ramach sprawy wymagającej oceny zgodności z prawem UE przepisów dotyczących Izby Dyscyplinarnej. Istotne jest przy tym wskazanie, że dopiero łączna ocena wątpliwości związanych z powołaniem KRS i Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego miała – zdaniem TSUE – pozwolić sądowi krajowemu na dokonanie oceny niezależności Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. Tym bardziej, z wyroku TSUE nie wynika również możliwość automatycznego zakwestionowania każdej nominacji na urząd sędziego lub asesora do innego sądu niż Izba Dyscyplinarna.

W takich okolicznościach Sąd Najwyższy w dniu 23 stycznia 2020 r. sygn. akt BSA I-4110-1/20, podjął uchwałę składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie rozbieżności w wykładni prawa występującej w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy stwierdził, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Powyższa nienależyta obsada sądu albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa zachodzi również w odniesieniu do sędziów sądów powszechnych albo wojskowych powołanych na wniosek KRS ukształtowanej w trybie określonym przepisami wspomnianej ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 47 KPP oraz art. 6 ust. 1 EKPC.

4. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 lutego 2020 r. sygn. akt 1988/18, podzielił stanowisko, wyrażone w uchwale z dnia 23 stycznia 2020 r. składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego, jak również w powołanym wyroku TSUE i wyroku Sądu Najwyższego. Równocześnie zwrócił uwagę, że o ile ww. wyrok Sądu Najwyższego i wyrok TSUE dotyczyły w znacznej mierze nieprawidłowości procesu powoływania kandydatów na stanowisko sędziego przez negatywną ocenę organu właściwego do przedstawiania Prezydentowi RP kandydatur (obecny KRS), o tyle uchwała składu powiększonego Sądu Najwyższego dotyczyła prawidłowej obsady sądu i konsekwencji prawnych (nieważności postępowania sądowego) w wypadku wadliwej obsady. Sam fakt powołania kandydata na urząd sędziego dlatego, że wskazujący go Prezydentowi RP organ (KRS) – który z uwagi na ustrojowy model jego ukształtowania oraz sposób działania - nie daje rękojmi niezależności od władzy ustawodawczej i wykonawczej, sam w sobie nie przesądza o braku bezstronności określonego sędziego. Może to jednak rodzić w przyszłości wątpliwości co do prawidłowości powołania danej osoby do pełnienia urzędu. Biorąc powyższe pod uwagę NSA w powołanym postanowieniu z dnia 5 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 1988/18 wskazał, że oceniając (na skutek wniosku o wyłączenie sędziego) wątpliwości co do bezstronności sędziego, należy każdorazowo dokonywać oceny tego, czy wskazanie takiego kandydata Prezydentowi RP przez KRS w obecnym składzie nie spowodowało wystąpienia pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych lub innych), mających wpływ na orzekanie przez takiego sędziego w postępowaniu sądowym. Wyjaśnienia tym samym wymagałoby, czy rzeczywiste przymioty zawodowe i osobiste konkretnego sędziego w przypadku sędziego NSA, ujęte w art. 49 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 30 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, uzasadniają przekonanie, że taka osoba spełniała wszystkie wymagania przedstawienia jej kandydatury Prezydentowi RP Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszy wniosek podziela powyższe stanowisko.

5. Odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy jeszcze wskazać na wyroki NSA, wydane w następstwie wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 2 marca 2021 r. w sprawie C-824/18, zainicjowanej pytaniami prejudycjalnymi NSA zawartymi w postanowieniach z 21 listopada 2018 r. i z 26 czerwca 2019 r. w sprawie o sygn. akt II GOK 2/18. NSA szerzej odniósł się do kwestii prawa do sądu oraz istnienia efektywnej ochrony sądowej w postępowaniach wywołanych odwołaniami od uchwał Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie przedstawienia (nieprzedstawienia) wniosków o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Cywilnej (wyroki z 6 maja 2021 r., II GOK 2/18, II GOK 3/18, II GOK 5/18 oraz wyrok z dnia 13 maja 2021 r., II GOK 4/18), w Izbie Karnej (wyroki z 6 maja 2021 r., II GOK 6/18 i II GOK 7/18), w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (wyroki z 21 września 2021 r., II GOK 8/18, II GOK 10/18, II GOK 11/18, II GOK 12/18, II GOK 13/18, II GOK 14/18 oraz wyrok z 11 października 2021 r., II GOK 9/18). Zaznaczyć należy, że przedmiot spraw rozstrzyganych powołanymi wyżej wyrokami NSA wynikał z przedmiotu pytań prejudycjalnych NSA i wydanym w ich wyniku wyroku TSUE z dnia 2 marca 2021 r., a dotyczył odwołań od uchwał KRS w przedmiocie przedstawienia, (nieprzedstawienia) wniosków o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 marca 2019 r. w sprawie K 12/18, w którym Trybunał orzekł o niezgodności z art. 184 Konstytucji RP art. 44 ust. 1a ustawy o KRS. Powołany art. 44 ust. 1a ustawy, który utracił swą moc z dniem 1 kwietnia 2019 r., stanowił: "W sprawach indywidualnych dotyczących powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego odwołanie przysługuje do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawach tych odwołanie do Sądu Najwyższego nie przysługuje. Odwołanie do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może być oparte na zarzucie niewłaściwej oceny spełniania przez kandydatów kryteriów uwzględnianych przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędziego na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego."

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w powołanym wyroku z 2 marca 2021 r. sygn. C-824/18 orzekł, że:

1) W przypadku zmian w krajowym porządku prawnym, które, po pierwsze, pozbawiają sąd krajowy jego właściwości do orzekania w pierwszej i zarazem ostatniej instancji w przedmiocie odwołań wnoszonych przez kandydatów na stanowiska sędziowskie w sądzie takim jak Sąd Najwyższy (Polska) od rozstrzygnięcia organu takiego jak Krajowa Rada Sądownictwa (Polska) o nieprzedstawieniu ich kandydatur i przedstawieniu Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o powołanie innych kandydatów do pełnienia urzędu na tych stanowiskach, po drugie, przewidują umorzenie z mocy prawa niezakończonych jeszcze postępowań w sprawach takich odwołań, wykluczając możliwość dalszego ich prowadzenia lub ponownego wszczęcia, i po trzecie, pozbawiają w ten sposób taki sąd krajowy możliwości uzyskania odpowiedzi na pytania prejudycjalne, z którymi sąd ten zwrócił się do Trybunału:

- art. 267 TFUE i art. 4 ust. 3 TUE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie takim zmianom, jeżeli okaże się - co powinien ocenić sąd odsyłający na podstawie wszystkich istotnych okoliczności - że zmiany te wywołały szczególne skutki w postaci zapobieżenia wypowiedzeniu się przez Trybunał w przedmiocie pytań prejudycjalnych takich jak te, które zostały mu zadane przez ten sąd, i wykluczenia jakiejkolwiek możliwości przyszłego powtórnego wystąpienia przez sąd krajowy z analogicznymi pytaniami;

- art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie takim zmianom, jeżeli okaże się - co powinien ocenić sąd odsyłający na podstawie wszystkich istotnych okoliczności - że zmiany te mogą wzbudzić w przekonaniu jednostek uzasadnione wątpliwości co do niepodatności sędziów powołanych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wspomnianych uchwał Krajowej Rady Sądownictwa na czynniki zewnętrze, w szczególności na bezpośrednie lub pośrednie wpływy władzy ustawodawczej i wykonawczej, oraz co do ich neutralności względem ścierających się przed nimi interesów i prowadzić w ten sposób do braku widocznych oznak niezawisłości lub bezstronności tych sędziów, co mogłoby podważyć zaufanie, jakie sądownictwo powinno budzić w jednostkach w społeczeństwie demokratycznym i w państwie prawnym.

W przypadku potwierdzenia naruszenia wspomnianych artykułów zasadę pierwszeństwa prawa Unii należy interpretować w ten sposób, że wymaga ona od sądu odsyłającego odstąpienia od zastosowania się do omawianych zmian w krajowym porządku prawnym, niezależnie od tego, czy mają one charakter ustawowy, czy konstytucyjny, i w konsekwencji dalszego uznawania swojej wcześniejszej właściwości do rozpoznania spraw, które wpłynęły do niego przed zaistnieniem tych zmian.

2) Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisom zmieniającym obowiązujący stan prawa krajowego, na podstawie których:

- z jednej strony - mimo wniesienia przez kandydata na stanowisko sędziego sądu takiego jak Sąd Najwyższy (Polska) odwołania od rozstrzygnięcia organu takiego jak Krajowa Rada Sądownictwa (Polska) o nieprzedstawieniu jego kandydatury i o przedstawieniu Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o powołanie innych kandydatów rozstrzygnięcie to jest prawomocne w zakresie dotyczącym przedstawienia owych innych kandydatów, w związku z czym odwołanie nie stanowi przeszkody dla powołania tych ostatnich przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, a ewentualne uchylenie wspomnianego rozstrzygnięcia w części dotyczącej nieprzedstawienia wniosku o powołanie odwołującego się kandydata nie może prowadzić do ponownej oceny sytuacji tego kandydata pod kątem ewentualnego powołania go na rozpatrywane stanowisko; oraz

- z drugiej strony - takie odwołanie nie może opierać się na zarzucie niewłaściwej oceny spełniania przez kandydatów kryteriów uwzględnianych przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie, jeżeli okaże się - co powinien ocenić sąd odsyłający na podstawie wszystkich istotnych okoliczności - że przepisy te mogą wzbudzić w przekonaniu jednostek uzasadnione wątpliwości co do niepodatności sędziów powołanych w tym trybie przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie rozstrzygnięć organu takiego jak Krajowa Rada Sądownictwa na czynniki zewnętrze, w szczególności na bezpośrednie lub pośrednie wpływy władzy ustawodawczej i wykonawczej, oraz co do ich neutralności względem ścierających się przed nimi interesów i prowadzić w ten sposób do braku widocznych oznak niezawisłości lub bezstronności tych sędziów, co mogłoby podważyć zaufanie, jakie sądownictwo powinno budzić w jednostkach w społeczeństwie demokratycznym i w państwie prawnym.

Mając na uwadze treść powołanego wyroku TSUE z dnia 2 marca 2021 r. w sprawie C-824/18, Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych wyżej (tj. na s. 10) wyrokach oddalił wniosek Prokuratora Generalnego o umorzenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, uwzględnił wniesione odwołanie i uchylił zaskarżone uchwały KRS we wskazanym w wyrokach zakresie. Szczegółowe motywy, którymi kierował się Naczelny Sąd Administracyjny, zostały przedstawione w uzasadnieniach wspomnianych orzeczeń. Wyroki wraz z uzasadnieniami i zostały opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Stąd też zasygnalizować należy tylko konkluzje zawarte w uzasadnieniach powołanych wyżej wyroków NSA. I tak w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 maja 2021 r. sygn. akt II GOK 2/18 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "W przypadku potwierdzenia naruszenia art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE zasadę pierwszeństwa prawa Unii należy interpretować w ten sposób, że wymaga ona od sądu odsyłającego odstąpienia od stosowania tych przepisów na rzecz stosowania wcześniej obowiązujących przepisów krajowych oraz przeprowadzenia przez niego kontroli sądowej przewidzianej w tych ostatnich przepisach. W świetle przedstawionych argumentów za uzasadnione trzeba więc uznać twierdzenie, że obecna Krajowa Rada Sądownictwa nie daje wystarczających gwarancji niezależności od organów władzy wykonawczej i władzy ustawodawczej w procedurze powoływania sędziów. Stopień jej zależności od władzy ustawodawczej i wykonawczej przy wykonywaniu powierzonych jej zadań jest zaś na tyle wysoki, że nie może on być bez znaczenia dla oceny odnośnie do spełniania przez wyłonionych przez nią sędziów obiektywnych wymogów (przesłanek) niezawisłości i bezstronności wynikających z art. 47 Karty Praw Podstawowych" (s. 30 uzasadnienia). Równocześnie w pkt 9 powołanego uzasadniania wyroku w sprawie II GOK 2/18 Naczelny Sąd Administracyjny podniósł: "Podkreślenia i zarazem wyjaśnienia wymaga również, że skutki wydanego w sprawie orzeczenia nie odnoszą się do ustrojowej ważności oraz skuteczności prezydenckich aktów powołań na urząd sędziego Sądu Najwyższego dokonanych na podstawie rekomendacji przedstawionych przez KRS kontrolowaną uchwałą.

W aktualnym stanie prawnym akty te bowiem, nie podlegają sądowej weryfikacji i nie są wzruszalne (pkt 133 i pkt 145 wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 2019 r. oraz pkt 122 i pkt 128 wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 2 marca 2021 r.)" (s. 34 i 35 uzasadnienia).

6. Odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy jeszcze przywołać wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2021 r. Mianowicie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargi kasacyjne w sprawach oznaczonych sygnaturami akt III FSK 3626/21 oraz III FSK 4104/21, z uwagi na oświadczenie sędziego NSA powołanego na wniosek obecnej Krajowej Rady Sądownictwa oraz mając na uwadze treść art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zgodnie z którym Sąd rozpoznając skargę kasacyjną bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania stanął na stanowisku, że sędzia sądu administracyjnego powołany do sprawowania urzędu przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej jest sędzią Rzeczypospolitej Polskiej i sędzią europejskim w rozumieniu art. 2 i art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1-3 TUE w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych, a także art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, także wówczas, gdy procedura poprzedzająca jego powołanie mogła być dotknięta wadami. Szczegółowe uzasadnienie wyroku w sprawie III FSK 3626/21, wraz z obszerną analizą orzecznictwa i stanu prawnego zarówno europejskiego jak i krajowego zawartego w tym wyroku, znajduje się w bazie orzeczeń NSA.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – wyrażonej w uzasadnieniu wyroku w sprawie III FSK 3626/21 - za uznaniem ad casum sędziego administracyjnego za sędziego europejskiego przemawia to, że określone prawem krajowym warunki materialne i zasady proceduralne dotyczące jego powołania – nawet w sytuacji będących efektem zmian dokonanych ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw uzasadnionych wątpliwości co do konstytucyjności Krajowej Rady Sądownictwa – nie muszą ani powodować zależności sędziego od władzy ustawodawczej czy władzy wykonawczej, ani budzić wątpliwości co do jego bezstronności, a tym samym nie dają podstaw do przyjęcia, że taki sędzia nie jest per se sędzią niezawisłym i bezstronnym, czyli dającym rękojmię realizacji prawa do sądu w rozumieniu nie tylko art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ale też art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w zw. z art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej. Innymi słowy - jak wskazano w uzasadnieniu w sprawie III FSK 3628/21 - w aspekcie unijnych i konwencyjnych standardów prawa do sądu można uznać, że jeżeli w składzie orzekającym wojewódzkiego sądu administracyjnego zasiada sędzia bądź asesor sądowy spełniający konstytucyjne standardy niezależności, niezawisłości i bezstronności, nawet jeżeli został powołany przez Prezydenta na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., to taki sąd należy uznać za sąd europejski w rozumieniu art. 2 i art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 6 ust. 1-3 TUE w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

7. Mając na uwadze stanowiska prezentowane w powołanych wyżej orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszy wniosek o wyłączenie sędziego podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu NSA z dnia 5 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 1988/18, w którym odwołano się zarówno do wyroku TSUE z dnia 19 listopada 2019 r., wyroku SN z dnia 5 grudnia 2019 r. oraz uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia z dnia 23 stycznia 2020 r. Biorąc powyższe pod uwagę, rozpoznając wniosek o wyłączenie sędziego należy każdorazowo dokonać oceny tego, czy wskazanie danego kandydata Prezydentowi RP przez Krajową Radę Sądownictwa w obecnym składzie nie spowodowało wystąpienia pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych lub innych), mających wpływ na orzekanie przez takiego sędziego w postępowaniu sądowym. Wyjaśnienia tym samym wymaga, czy rzeczywiste przymioty zawodowe i osobiste konkretnego sędziego w przypadku sędziego NSA, ujęte w art. 49 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 30 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, uzasadniają przekonanie, że taka osoba spełniała wszystkie wymagania przedstawienia jej kandydatury Prezydentowi RP.

Równocześnie Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszy wniosek podziela stanowisko wyrażone w wyrokach NSA z dnia: 6 maja 2021 r. II GOK 2/18, II GOK 3/18, II GOK 5/18, II GOK 6/18, II GOK 7/18, z 13 maja 2021 r. II GOK 4/18, z 21 września 2021 r. II GOK 8/18, II GOK 10/18, II GOK 11/18, II GOK12/18, II GOK 13/18, II GOK 13/18, II GOK 14/18, z 11 października 2021 r. II GOK 9/18, II GOK 15/18, II GOK 16/18, II GOK 16/18, II GOK 17/18, II GOK 18/18, II GOK 19/18, II GOK 20/18 dotyczące uwzględnienia odwołań wniesionych przez kandydatów na stanowiska sędziowskie w Sądzie Najwyższym od uchwał Krajowej Rady Sądownictwa o nie przedstawieniu ich kandydatur Prezydentowi RP, wraz z argumentacją zawartą w uzasadnieniach powołanych wyroków, w tym dotyczącą Krajowej Rady Sądownictwa powołanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., jako nie dającej wystarczających gwarancji niezależności od władzy wykonawczej i władzy ustawodawczej. W uzasadnieniach powołanych wyroków stwierdzono również, że skutki wydanego w sprawie orzeczenia nie odnoszą się do ustrojowej ważności oraz skuteczności prezydenckich aktów powołań na urząd sędziego Sądu Najwyższego dokonanych na podstawie rekomendacji przedstawionych przez KRS kontrolowaną uchwałą. O ile w powołanych wyżej wyrokach NSA przedmiotem spraw były odwołania od uchwał Krajowej Rady Sądownictwa, to w wyrokach NSA z dnia 4 listopada 2021 r. III FSK 3626/21 i III FSK 410/21 przedmiot rozważań dotyczył ustalenia, czy skład sądu orzekającego nie był sprzeczny z przepisami prawa, stanowisko przyjęte w tych ostatnich wyrokach zostało przedstawione w pkt 6. Zagadnienia dotyczące wyłączenia sędziego, ustaleń czy skład sądu orzekającego nie był sprzeczny z przepisami prawa były również przedmiotem rozważań w postanowieniach NSA: z dnia 25 listopada 2020 r. I GSK 430/20, I GSK 431/20, z dnia 7 września 2021 r. I GZ 246/21 oraz w wyroku NSA z dnia 27 lipca 2021 r. I OSK 2915/20, w orzeczeniach tych podnoszone wątpliwości nie zostały uwzględnione.

8. Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotu niniejszego postępowania, tj. wniosków o wyłączenie sędziego NSA M. K. i sędziego WSA delegowanego do NSA A. M., oraz mając na uwadze wskazane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wnioski te nie są zasadne. Powołane w uzasadnieniu wniosków okoliczności nie stanowią uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego NSA M. K. i sędziego WSA A. M. w niniejszej sprawie. Skarżąca kasacyjnie nie tylko nie wskazała żadnych innych przyczyn, niż tych dotyczących wadliwie ukształtowanej KRS, która przedstawiła Prezydentowi RP wniosek o powołanie sędziego M. K., a w przypadku sędziego A. M. sam fakt uczestniczenia w procedurze konkursowej przeprowadzanej przez KRS, ale dodatkowo zaznaczyła, że nie kwestionuje doświadczenia sędziego do rozpoznania przedmiotowej sprawy, jednak kwestia co do bezstronności i niezawisłości jest całkowicie niezależna od wiedzy merytorycznej. Jak wynika z uchwały Nr [...] Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 7 lipca 2020 r. (zamieszczonej w biuletynie informacji publicznej KRS), na jedno wolne stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego – w Izbie Ogólnoadministracyjnej, ogłoszone w Monitorze Polskim z 2018 r., poz. 832 zgłosiło się pięciu kandydatów. Przewodniczący Rady wyznaczył Zespół, który na posiedzeniu w dniu 6 lipca 2020 r. wysłuchał wszystkich kandydatów, a następnie przygotował listę rekomendowanych kandydatów. W wyniku przeprowadzonego głosowania Zespół przyjął jednogłośnie stanowisko i rekomendował trzech kandydatów na stanowisko sędziego NSA w tym sędziego M. K. Natomiast w trakcie posiedzenia Krajowej Rady Sądownictwa w dniu 7 lipca 2020 r. na kandydaturę sędziego M. K. oddano 9 głosów "za" przy braku głosów "sprzeciw" i 8 głosach "wstrzymujących", w rezultacie kandydatura ta uzyskała wymaganą bezwzględną większość głosów. Pozostali kandydaci nie uzyskali wymaganej bezwzględnej większości głosów. W uzasadnieniu uchwały przedstawiono szczegółowo doświadczenie zawodowe sędziego M. K. zdobyte zarówno w trakcie wykonywania zawodu radcy prawnego, a także na stanowisku członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach, asesora sądowego w Wojewódzkim Sadzie Administracyjnym w Warszawie oraz podczas pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a także w czasie delegacji do pełnienia obowiązków orzeczniczych w Izbie Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazano również, że sędzia M. K. prowadziła wykłady z zakresu prawa administracyjnego materialnego i procesowego między innymi dla aplikantów: notarialnych, radcowskich, adwokackich. Krajowa Rada Sądownictwa postanowiła przedstawić Prezydentowi wniosek o powołanie sędziego WSA M. K. na stanowisko sędziego NSA. Uchwała Krajowej Rady Sądownictwa została doręczona kandydatom wraz z pouczeniem o możliwości odwołania się do Sądu Najwyższego z powodu sprzeczności uchwały Rady z prawem, w terminie dwóch tygodni od doręczenia uchwały z uzasadnieniem, za pośrednictwem Przewodniczącego Rady. Zaznaczyć należy, że sądowa kontrola uchwał Krajowej Rady Sądownictwa pozwala na rozstrzygnięcie, czy nie doszło do przekroczenia uprawnień, naruszenia prawa lub oczywistego błędu w ocenie kandydata objętego wnioskiem Rady o powołanie na stanowisko sędziowskie. To zapewnienie uprzedniej kontroli sądowej uchwał Krajowej Rady Sądownictwa przed dokonaniem przez Prezydenta RP aktu powołania ma istotne znaczenie zważywszy, że Prezydent RP nie kontroluje uchwał Krajowej rady Sądownictwa. Odwołania od uchwały Nr [...] Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 7 lipca 2020 r. nie zostały wniesione, tym samym uchwała pozostaje w obrocie prawnym.

Postanowieniem Prezydenta RP z dnia 26 stycznia 2021 r. sędzia M. K. powołana została do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego NSA. W takich okolicznościach oparcie wniosku o wyłączenie sędziego wyłącznie na ocenie sposobu ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, na której to wniosek Prezydent RP powołał tego sędziego, bez wskazania jakie konkretnie postąpienia w procedurze nominacyjnej powodują brak bezstronności sędziego powodują, że wniosek o wyłączenie sędziego NSA M. K. nie może być uwzględniony.

Nie może być również uwzględniony wniosek o wyłączenie sędziego WSA A. M. orzekającej w ramach delegacji w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Sędzia WSA A. M. uczestniczyła w procedurze konkursowej przeprowadzonej przez Krajową Radę Sądownictwa w związku obwieszczeniem w Monitorze Polskim z 2020 r. poz. 842 o trzech wolnych stanowiskach w Izbie Ogólnoadministracyjnej, do konkursu zgłosiło się 24 kandydatów. Jak wynika z uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr [...] z dnia 14 maja 2021 r. o przedstawieniu wniosków o powołanie na stanowisko sędziego (zamieszczonej w biuletynie informacji publicznej) sędzia A. M. nie została przedstawiona. W przypadku tego wniosku o wyłączenie sędziego wniosek został również oparty wyłącznie na ocenie sposobu ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa mimo, że w tym przypadku Krajowa Rada Sądownictwa w podjętej uchwale nie przedstawiła wniosku sędziego A. M. o powołanie na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Natomiast we wniosku nie wskazano jakie konkretne okoliczności w zaistniałej sytuacji miałyby wskazywać na brak bezstronności sędziego A. M. w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy. Dlatego też wniosek o wyłączenie sędziego WSA A. M. od rozpoznania przedmiotowej sprawy nie może być uwzględniony.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.