Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 3724/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie: NSA Andrzej Przybielski WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Barbara Kroczak po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2004r., na rozprawie sprawy ze skargi H. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 4 października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 10 sierpnia 2000 r. Nr [...] na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.) pozbawił H. G. uprawnień kombatanckich przyznanych przez Związek Bojowników o Wolność i Demokrację decyzją z dnia 16 kwietnia 1980 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w okresie zaliczonym przez Związek Bojowników o Wolność i Demokrację jako działalność kombatancka, H. G. pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej. Uzyskał on zatem uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H. G. stwierdził, że wydana decyzja jest dla niego krzywdząca. Skarżący wskazywał okoliczności podjęcia przez niego służby w Milicji Obywatelskiej i powoływał się na trudny charakter tej służby i zagrożenia związane z jej pełnieniem.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 4 października 2001 r. Nr [...], na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art.127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy wydaną decyzję. Z uzasadnieniu decyzji wskazano, że H.G. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w ramach służby w organach Milicji Obywatelskiej. Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 199lr. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich. Organ administracji stwierdził, że Milicja Obywatelska była organem ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, bezpieczeństwa obywateli i ich mienia i nie była służbą zmilitaryzowaną. Służba w Milicji Obywatelskiej nie może zatem być uznana za działalność kombatancką.

H. G. wniósł skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący zarzucił, że organ administracji dopuścił się naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. i nie uwzględnił stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wynikającego z wyroku z dnia 14 maja 1996 r. w sprawie sygn. akt III ARN 88/95) dotyczącego obowiązku przeprowadzenia w toku postępowania weryfikacyjnego pełnego postępowania dowodowego. Skarżący wskazał, że do służby w Milicji Obywatelskiej wstąpił w czasie trwania wojny, a charakter tej służby był podobny do służby w wojsku. W ramach służby w Milicji Obywatelskiej walczył on z okupantem w P. i G. Z uwagi na przyznanie uprawnień, nie czynił on starań o potwierdzenie udziału w walkach o wyzwolenie Poznania, a obecnie jest na to za późno, z uwagi na śmierć jego towarzyszy walki.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniach wydanych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.) stanowi, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia z tym, że pozbawia się uprawnień kombatanckich między innymi osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

Skarżący nabył uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", a z okoliczności sprawy nie wynikało jego prawo do zachowania uprawnień kombatanckich z tytułu uczestnictwa w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, bądź pełnienia służby wojskowej z poboru w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Nie posiada on zatem uprawnień kombatanckich z tego tytułu.

Stanowisko, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że z tytułu służby w Milicji Obywatelskiej nie przysługują żadne uprawnienia kombatanckie jest słuszne.

Zgodnie z ustawą z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, uprawnienia kombatanckie przyznaje się w uznaniu szczególnych zasług dla Polski obywateli, którzy walczyli o suwerenność i niepodległość Ojczyzny, nie szczędząc życia i zdrowia na polach walki zbrojnej - w formacjach Wojska Polskiego, armii sojuszniczych, a także w podziemnych organizacjach niepodległościowych i w działalności cywilnej - z narażeniem na represje.

Uprawnienia te nie przysługują z tytułu służby w Milicji Obywatelskiej, pełnienie tej

służby nie zostało zakwalifikowane jako działalność kombatancka w treści art. 1-4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Niezależnie zatem od charakteru wykonywanych przez skarżącego zadań w ramach służby w Milicji Obywatelskiej, nie mógł on nabyć uprawnień kombatanckich z tego tytułu. ( vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2000 r. OSP 5/00 ONSA 2001/1/3, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2001 sygn. akt III RN 59/00 OSNP 2001/19/572). Ocena okoliczności podjęcia przez skarżącego służby w Milicji Obywatelskiej i jej .charakteru nie mogła prowadzić do zachowania przez skarżącego uprawnień kombatanckich. Przeprowadzanie postępowania dowodowego w celu ustalenia okoliczności związanych ze służbą skarżącego w Milicji Obywatelskiej, było zatem zbędne, a zarzuty skarżącego w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie. Podnoszony przez skarżącego fakt służby w Milicji Obywatelskiej w G. w jednostce uczestniczącej w oczyszczaniu [...] i okolic z niedobitków armii niemieckiej nie stanowi podstawy nabycia uprawnień kombatanckich. Niezależnie od powyższego, wskazać należy, że skarżący nie przedstawił i nie zawnioskował żadnych dowodów na poparcie podnoszonych okoliczności, a fakt walki w ramach Milicji Obywatelskiej o wyzwolenie [...] został przez niego podniesiony dopiero w skardze, nie był wskazywany w toku postępowania weryfikacyjnego, ani nie wynikał z akt kombatanckich skarżącego i organ administracji nie miał żadnych podstaw do rozważania tej okoliczności.

Organ administracji nie dopuścił się zatem naruszenia art. 7 k.p.a. nakazującego organom administracji publicznej w toku postępowania stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, ani 77 § 1 k.p.a. zobowiązującego do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.