Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 543/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Z. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy P[...] stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.


UZASADNIENIE

Rada Gminy P. (dalej: Rada Gminy, organ), działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 446, dalej: u.s.g.), art. 4 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r. poz. 250, dalej: u.u.c.p.g.), w dniu 27 czerwca 2016 r. podjęła uchwałę Nr XXII/150/2016 w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy P. (dalej: Regulamin, uchwała).

Skargę na powołaną uchwałę wniósł Prokurator Rejonowy w Z. (dalej: Prokurator, skarżący), zarzucając istotne naruszenie:

1) art. 4 ust. 2 u.u.c.p.g. poprzez niewyznaczenie konkretnych obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i nałożenie w § 25 obowiązku jej przeprowadzenia na całym obszarze gminy P.;

2) art. 4 ust. 2 u.u.c.p.g. poprzez ograniczenie w § 4 ust. 2 Regulaminu możliwości przeprowadzania napraw pojazdów samochodowych poza warsztatami naprawczymi do jedynie napraw związanych z jego bieżącą eksploatacją;

3) art. 4 ust. 2 u.u.c.p.g. poprzez nałożenie w § 19 ust. 2 i § 21 Regulaminu odpowiedzialności właścicieli zwierząt za długi z tytułu kosztów schwytania, dowozu do schroniska, utrzymania i leczenia zwierzęcia;

4) art. 4 ust. 2 u.u.c.p.g. poprzez określenie w § 8 Regulaminu charakterystyki miejsca ustawienia pojemników na odpady;

5) art. 4 ust. 2 u.u.c.p.g. poprzez nałożenie w § 24 Regulaminu na prowadzących chów zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolnej obowiązków w zakresie przestrzegania zasad sanitarno-epidemiologicznych, gromadzenia

i usuwania nieczystości, które nie są obornikiem i gnojówką, składowania obornika, przeprowadzenia deratyzacji, utrzymywania pszczół w ulach;

6) § 118 w związku z § 137 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Zasad techniki prawodawczej z dnia 20 czerwca 2002 r. (Dz. U. Nr 100, poz. 908, dalej: Z.p.t.) poprzez powtórzenie oraz powtórzenie w zmodyfikowanej formie w § 2, § 3, § 10 Regulaminu regulacji zawartych w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 5 ust. 1 pkt 4, art. 5 ust. 1 pkt 1 u.u.c.p.g.

Wskazując na powyższe Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, ewentualnie

o stwierdzenie nieważności jedynie tych przepisów, które naruszają przepisy prawa materialnego. Odnosząc się merytorycznie do zarzutów stawianych w skardze wskazał, że Prokurator dokonał dowolnej interpretacji kwestionowanych zapisów Regulaminu

i nie uwzględnił celu takiego ich sformułowania, jakim było doprecyzowanie przepisów

o znaczeniu ogólnym.

W piśmie z 15 listopada 2019 r. Prokurator dodatkowo zarzucił naruszenie przez organ art. 4 ust. 2 u.u.c.p.g. poprzez:

1) zobowiązanie w § 9 ust. 1 zd. 2 Regulaminu właścicieli nieruchomości do ustawienia pojemników i worków z odpadami do krawędzi jezdni w sposób niepowodujący uciążliwości i utrudnień dla mieszkańców nieruchomości i osób trzecich;

2) zobowiązanie w § 9 ust. 2 Regulaminu właścicieli nieruchomości, której wielkość nie pozwala na urządzenie na terenie nieruchomości punktu gromadzenia odpadów, do zawarcia z właścicielem nieruchomości udostępniającym miejsce na gromadzenie odpadów, umowy określającej warunki urządzenia takiego punktu na terenie jego nieruchomości lub warunków korzystania z urządzonego już na jego terenie punktu gromadzenia odpadów;

3) określenie w § 16 ust. 2 Regulaminu, że zbiorniki przydomowych oczyszczalni ścieków powinny być opróżnione z osadów ściekowych przez wyspecjalizowane firmy posiadające stosowne zezwolenie z częstotliwością zapewniającą prawidłowe funkcjonowanie oczyszczalni, określoną w instrukcji eksploatacji, co jest niewystarczające i niezgodne z art. 4 ust. 2 pkt 3 u.u.c.p.g.;

4) zobowiązanie w § 19 ust. 2 Regulaminu osób utrzymujących zwierzęta domowe, które w nienależyty sposób sprawują opiekę nad swoimi zwierzętami domowymi do ponoszenia kosztów ich schwytania, dowozu do schroniska, utrzymania

i ewentualnego leczenia w schronisku, gdyż kwestia odpłatności za pobyt zwierzęcia

w schronisku nie należy do kwestii bezpośrednio związanych z utrzymaniem czystości

i porządku na terenie gminy i dlatego nie może być władczo uregulowana przez radę gminy w regulaminie.

Na rozprawie 21 listopada 2019 r. Prokurator i pełnomocnik organu podtrzymali swoje stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Do aktów takiego rodzaju należy zaliczyć zaskarżoną w niniejszej sprawie przez Prokuratora uchwałę.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz

z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami. Zgodnie

z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).

Z treści art. 40 ust. 1 u.s.g. wynika, że gmina ma prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na jej obszarze na podstawie upoważnień ustawowych. Oznacza to, że jeżeli podstawą aktu prawa miejscowego (uchwały) jest upoważnienie ustawowe, rada gminy nie może w żaden sposób wystąpić poza przedmiotowe granice upoważnienia zawartego w ustawie. Przekroczenie upoważnienia ustawowego stanowi istotne naruszenie prawa, stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności podjętego aktu.

Zgodnie bowiem z art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwały organu gminy sprzeczne

z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (vide: Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd Terytorialny 2001/1-2, s. 102).

W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki NSA: z 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, publ. Lex nr 33805; z 8 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 327/95, publ. Lex nr 25639).

Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały należy zwrócić uwagę na zasadę praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP. Wymaga ona, aby materia regulowana wydanym aktem prawa wynikała z upoważnienia ustawowego, nie przekraczała zakresu tego upoważnienia, ale także realizowała wszystkie obowiązki

z upoważnienia tego wynikające. Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP), są aktami normatywnymi niższego rzędu, które powinny być zgodne z aktami prawnymi wyższego rzędu. Organ uchwałodawczy gminy ma zatem obowiązek przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego w ustawie w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego. Przepisy tego aktu nie mogą wykraczać poza granice określone ustawowym upoważnieniem, zaś ich treść może być tylko i wyłącznie wykonywaniem przepisów ustawy. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 24 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 1183/10, wyrok WSA w Olsztynie z 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 513/17, oba publ. cbosa).

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że uchwała Rady Gminy stanowi akt prawa miejscowego, a zatem jej zaskarżenie przez Prokuratora nie było ograniczone żadnym terminem (art. 53 § 3 p.p.s.a.).

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowił art. 4 ust. 1 u.u.c.p.g., który upoważnia radę gminy do uchwalenia, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy w zakresie określonym w art. 4 ust. 2 u.u.c.p.g. Zgodnie z tym przepisem,

w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:

a) prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub zapewnienie przyjmowania

w inny sposób co najmniej takich odpadów komunalnych jak: przeterminowane leki

i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a,

b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,

c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;

2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b) liczby osób korzystających z tych pojemników;

3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;

4) (uchylony)

5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;

6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;

7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych

z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;

8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Przyznane radzie gminy kompetencje do uchwalenia przedmiotowego regulaminu ograniczone zostały do ustalenia w nim jedynie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy i w zakresie ściśle określonym

w ustawie. Jeżeli katalog spraw, w zakresie których ustawodawca upoważnił radę gminy do określenia szczegółowych zasad postępowania, jest zamknięty, to organ ten może dokonywać regulacji prawnych tylko w takim zakresie, w jakim został do tego upoważniony. Elementy wskazane w art. 4 ust. 2 u.u.c.p.g. mają charakter obligatoryjny i wyczerpujący; nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione (por. wyrok NSA z 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/12; wyrok WSA we Wrocławiu

z 30 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 527/06; wyrok WSA w Rzeszowie z 23 października 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 59/07; wyrok WSA w Olsztynie z 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 513/17, wszystkie wyroki publ. CBOSA).

Postanowienia regulaminu, jako aktu prawa miejscowego, nie mogą wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia unormowanego w art. 4 ust. 2 u.c.p.g., być niezgodne z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa oraz powtarzać regulacji zawartych w tych przepisach, ani też formułować ustanawianych w nim nakazów lub zakazów w sposób niejasny lub niejednoznaczny. Naruszenie któregokolwiek z tych wymogów będzie, co do zasady, skutkować nieważnością wadliwego przepisu. Takie wady legislacyjne są traktowane jako przypadki istotnego naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 30 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1077/09, publ. CBOSA).

Wyjaśnić w tym miejscu również należy, że według Zasad techniki prawodawczej w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym, przy czym nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej (por. § 118 w związku z § 137 Z.t.p.). Jakakolwiek modyfikacja przepisu ustawowego przez akt prawa miejscowego (w tym wypadku uchwałę Rady Gminy) jest niedopuszczalna i uznawana w orzecznictwie za naruszenie prawa powodujące nieważność aktu (por. wyrok WSA w Poznaniu z 30 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 431/11; wyrok WSA w Poznaniu z 10 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 746/14; wyrok WSA w Łodzi z 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 515/15, wyrok WSA w Warszawie z 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 265/17, wszystkie wyroki publ. CBOSA).

Słusznie zatem Prokurator podniósł w skardze, że uchwała nie objęła swoim zakresem obowiązku wskazanego w art. 4 ust. 2 pkt 8 u.u.c.p.g. Wprawdzie tej materii poświęcony został Rozdział 8 Regulaminu, jednak w sposób niepełny, bowiem w § 25 ust. 1 nie wyznaczono obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji. Zamiarem ustawodawcy nie było objęcie takim obowiązkiem deratyzacji całego obszaru Gminy P., jak to wskazano w treści ww. przepisu Regulaminu (por. wyrok WSA

w Gdańsku z 6 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 827/18, publ. CBOSA). Celem upoważnienia zawartego w art. 4 ust. 2 pkt 8 u.u.c.p.g. było zobligowanie rad gmin do wskazania konkretnych obszarów w obrębie właściwości gminy, które ze względu na realizowane tam funkcje bądź inne okoliczności (np. sposób użytkowania, usytuowanie, otoczenie) wymagają poddania ich obowiązkowi deratyzacji i określenia częstotliwości jej dokonywania.

Niezależnie od tego należy zauważyć, że kwestia dodatkowej deratyzacji zawarta w § 25 ust. 2 Regulaminu w przypadku wystąpienia populacji gryzoni na terenie nieruchomości wynika z art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r.

o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2016 r. poz. 1866 ze zm.), w ramach której ustawodawca nałożył na właściciela, posiadacza lub zarządzającego nieruchomością obowiązek utrzymywania jej w należytym stanie higieniczno-sanitarnym, w celu zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym,

w szczególności zwalczania gryzoni. Tym samym, to na właścicielu (posiadaczu, zarządcy) nieruchomości ciąży ustawowy obowiązek przeprowadzenia deratyzacji

w przypadku wystąpienia gryzoni na jego nieruchomości. Nie istnieje zatem konieczność umieszczania takiej regulacji w Regulaminie (por. wyrok NSA z 21 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 991/17, publ. CBOSA), zwłaszcza że Rada Gminy nie została upoważniona do nakładania na adresatów Regulaminu obowiązku dokonywania rozeznania, czy zaistniała potrzeba deratyzacji, lecz do wyznaczenia obszarów i terminów jej przeprowadzania.

W zaskarżonej uchwale brak jest więc uregulowania jednego z obligatoryjnych elementów regulaminu (wyznaczenia obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania), co skutkuje brakiem pełnej realizacji upoważnienia ustawowego, a tym samym stanowi o istotnym naruszeniu przepisu art. 4 ust. 2 pkt 8 u.u.c.p.g., skutkującym stwierdzeniem nieważności kontrolowanej uchwały w całości.

Z przekroczeniem delegacji ustawowej przyjęte zostało uregulowanie § 3 ust. 2 zaskarżonej uchwały. Przepis ten ogranicza możliwość przeprowadzania napraw pojazdów poza warsztatami jedynie do napraw związanych z jego bieżącą eksploatacją. Z treści art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c) u.u.c.p.g. wynika bowiem, że do kompetencji Rady Gminy należało tylko określenie szczegółowych zasad utrzymania porządku i czystości w zakresie naprawy pojazdów samochodowych poza warsztatami naprawczymi, a nie wprowadzenie ograniczeń co do zakresu dokonywania takich napraw (por. wyrok WSA w Warszawie z 4 października 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 214/17, publ. CBOSA).

Przepis art. 4 ust. 2 u.u.c.p.g. nie upoważnia do formułowania w Regulaminie określonych zakazów i nakazów, tylko do określenia wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości (por. wyrok WSA w Łodzi z 12 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 240/16, publ. CBOSA). Organ uchwałodawczy powinien wyrazić swoje stanowisko w formie postulatów, zaleceń, a nie zakazów, które mogą prowadzić do powstania surowszych ograniczeń niż zawierają regulacje ustawowe.

W § 8 Regulaminu z przekroczeniem delegacji ustawowej scharakteryzowano miejsce na nieruchomości, w którym należy ustawić pojemniki na odpady komunalne, tj. na równej, twardej powierzchni zabezpieczonej przed zbieraniem się wody, błota

i innych zanieczyszczeń. Przepis kompetencyjny z art. 4 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy pozwala radzie na określenie wyłącznie warunków rozmieszczenia pojemników oraz ich utrzymania w odpowiednim stanie technicznym, sanitarnym i porządkowym (wyrok WSA w Olsztynie z 12 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 123/19, publ. CBOSA), natomiast nie nakłada innych, dodatkowych obowiązków w tym zakresie.

Zasadnie Prokurator zauważył, że w § 9 ust. 1 zd. 2 Regulaminu organ

z przekroczeniem delegacji ustawowej z art. 4 ust. 2 u.u.c.p.g. zobowiązał właścicieli nieruchomości do ustawienia pojemników i worków z odpadami do krawędzi jezdni

w sposób niepowodujący uciążliwości i utrudnień dla mieszkańców nieruchomości

i osób trzecich. Sformułowanie dotyczące konieczności spełnienia ww. wymogów jest bowiem regulowane przez przepisy ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej: k.c.) dotyczące prawa sąsiedzkiego, jak również wkracza

w prawo własności, gdyż to od właściciela zależy, w którym miejscu nieruchomości będzie ustawiał pojemniki i worki z odpadami. Poza tym właściciel nieruchomości w celu ich opróżnienia przez właściwą jednostkę winien w umowie dotyczącej wywozu odpadów komunalnych uregulować sposób ich wystawienia w konkretnym dniu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 120/12, publ. CBOSA).

Podobnie należy ocenić nałożenie na właściciela nieruchomości, której wielkość nie pozwala na urządzenie na jej terenie punktu gromadzenia odpadów, w § 9 ust. 2 Regulaminu dodatkowych obowiązków, wchodzących w materię prawa sąsiedzkiego

i prawa własności.

Sprzeczne z prawem są również postanowienia § 16 ust. 2 Regulaminu, zgodnie z którymi zbiorniki przydomowych oczyszczalni powinny być opróżniane z osadów ściekowych przez wyspecjalizowane firmy posiadające stosowne zezwolenie,

z częstotliwością zapewniającą prawidłowe funkcjonowanie oczyszczalni, określoną

w instrukcji eksploatacji. Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 3 u.u.c.p.g. regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego. Tym samym przyjęcie przez Radę Gminy, że częstotliwość opróżniania tych zbiorników określa instrukcja ich eksploatacji jest niewystarczające i niezgodne z cytowanym przepisem (por. wyrok WSA w Olsztynie z 12 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 123/19, publ. CBOSA).

Zgodzić się należy ze skarżącym, że nie znajdują podstawy prawnej określone

w § 19 ust. 2 i § 21 Regulaminu nakazy związane z ponoszeniem kosztów związanych ze schwytaniem zwierzęcia, dowozem do schroniska, utrzymaniem w schronisku czy leczeniem. Zapisy te wychodzą w sposób oczywisty poza materię określoną w art. 4 ust. 2 pkt 6 u.u.c.p.g., dlatego nie mogą być w sposób władczy uregulowane przez Radę Gminy w akcie prawa miejscowego. Poza tym kwestia odpowiedzialności osób utrzymujących zwierzęta domowe została również uregulowana w przepisach rangi ustawowej, tj. w art. 431 k.c. (por. wyrok NSA z 26 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 2439/14, wyroki WSA w Warszawie: z 10 października 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 505/19, z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 864/19, wyrok WSA we Wrocławiu

z 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 153/14, publ. CBOSA).

Brak było też podstawy prawnej do nałożenia w § 24 Regulaminu na prowadzących chów zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolnej obowiązków w zakresie przestrzegania zasad sanitarno-epidemiologicznych, gromadzenia i usuwania nieczystości, które nie są obornikiem i gnojówką, składowania obornika, przeprowadzenia deratyzacji, utrzymywania pszczół w ulach. Sposób sformułowania tych obowiązków nastąpił przy użyciu zbyt ogólnych kryteriów oraz

z odwołaniem się do materii uregulowanej w aktach prawnych wyższego rzędu (np.

w zakresie gromadzenia czy usuwania nieczystości, które nie są obornikiem lub gnojówką), czy wkraczając w sferę własności i prawa sąsiedzkiego (por. np. odnośnie do gromadzenia i usuwania nieczystości - wyrok WSA w Bydgoszczy z 20 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 1039/09, składowania obornika - wyrok WSA w Poznaniu z 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Po 1059/15, deratyzacji - wyrok WSA w Olsztynie z 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 513/17, miejsca trzymania pszczół - wyrok WSA

w Warszawie z 14 czerwca 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 119/18, wszystkie publ. CBOSA).

W przedmiotowej uchwale z naruszeniem § 118 w związku z § 137 Z.p.t. dokonano powtórzenia oraz powtórzenia w zmodyfikowanej formie w § 2, § 3 i § 10 Regulaminu regulacji zawartych w przepisach u.u.c.p.g., tj. odpowiednio w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a), art. 5 ust. 1 pkt 4 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1. Zasadą prawną jest bowiem, że uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co zostało już wcześniej przez ustawodawcę unormowane i stanowi przepis prawa powszechnie obowiązujący. Działanie wbrew tej zasadzie narusza porządek prawny w stopniu istotnym. Należy liczyć się wówczas z tym, że powtórzony przepis ustawy będzie interpretowany

w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może w istocie prowadzić do całkowitej bądź częściowej zmiany intencji prawodawcy.

Mając powyższe wywody na uwadze, z uwagi na obszerny zakres dostrzeżonych nieprawidłowości, w tym pominięcie uchwałodawcze w zakresie prawidłowego uregulowania w kontrolowanym Regulaminie kwestii wymienionej w art. 4 ust. 2 pkt 8 u.u.c.p.g., Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Jednocześnie stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę Sąd uznał za polemikę z ustaleniami i oceną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu wyroku.