Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 448/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 24 par. 1 pkt 5,  art. 27 par. 1, art. 105 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, art. 145 par. 1 pkt 2 , art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 września 2018 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 17 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego po wznowieniu postępowania w sprawie dotyczącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2018 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 kwietnia 2016 r. (nr [...]) utrzymującego w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 21 marca 2016 r. (nr [...]) odmawiające uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 marca 2014 r. (nr [...]) utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 19 września 2013 r. (nr [...]) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w trybie specjalnym.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia 14 grudnia 2010 r. (nr [...]) Prezydent Miasta [...] przyznał A. owi B.owi (zwanemu dalej także: "wnioskodawcą", "stroną" lub "skarżącym") świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przyznane na matkę – M. B., na okres od dnia 1 listopada 2010 r. - bezterminowo.

Pismem z dnia 22 stycznia 2013 r. A. B. poinformowany został przez Prezydenta Miasta [...], że wskutek zmian w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych z dniem 30 czerwca 2013 r. decyzje o przyznaniu świadczeń pielęgnacyjnych wygasną z mocy prawa.

W dniu 10 lipca 2013 r. do organu wpłynęło podanie A. B. w sprawie przyznania wnioskodawcy "od miesiąca lipca 2013 r. nowego świadczenia, zastępującego nazwą dotychczasowe świadczenie pielęgnacyjne".

W odpowiedzi na wezwanie organu strona pismem z dnia 13 września 2013 r. wskazała, że niezależnie od specjalnego zasiłku opiekuńczego wnosi o rozpatrzenie podania w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w trybie specjalnym.

Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia 19 września 2013 r. (nr [...]) wydanym m.in. na podstawie art. 61a § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie jako "k.p.a.") odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w trybie specjalnym. W uzasadnieniu organ wskazał, że wydanie decyzji w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego w trybie specjalnym jest niemożliwe, wobec czego postępowanie nie może być wszczęte.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu złożonego na wyżej opisane postanowienie zażalenia, postanowieniem z dnia 12 marca 2014 r. (nr [...]) utrzymało w mocy postanowienie Prezydent Miasta [...] z dnia 19 września 2013 r. podzielając wyrażony w nim pogląd, że skoro nie ma przepisu dopuszczającego możliwość przyznania "świadczenia pielęgnacyjnego w trybie specjalnym", to należało przyjąć, że brak było podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie przyznania A. B. tegoż świadczenia w trybie specjalnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z dnia 12 czerwca 2014 r. (sygn. akt III SA/Gd 343/14) oddalił skargę A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 marca 2014 r. (nr [...]) w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w trybie specjalnym.

Pismem z dnia 12 listopada 2014 r. A. B. wniósł o wznowienie wszelkich postępowań dotyczących utraconego świadczenia pielęgnacyjnego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), w tym wznowienia postępowania sprawy o nr [...].

Po wznowieniu postępowania - dokonując weryfikacji swojego ostatecznego postanowienia z dnia 12 marca 2014 r. (nr [...]) w świetle powołanej we wniosku podstawy wznowieniowej - postanowieniem z dnia 21 marca 2016 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] - na podstawie art. 151 § 1 oraz art. 145a § 1, art. 147 w zw. z art. 126 k.p.a. - postanowiło odmówić uchylenia ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 marca 2014 r. (nr [...]).

W uzasadnieniu wskazano, że powoływany przez stronę we wniosku o wznowienie z dnia 12 listopada 2014 r. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) nie może stanowić podstawy do przywrócenia pobieranego w innym stanie prawnym świadczenia pielęgnacyjnego. Organ uznał, że powoływany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2014 r. w żaden sposób nie zmienił sytuacji prawnej wnioskodawcy.

Strona zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając naruszenie art. 145a § 1 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z sentencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2016 r. (nr [...]), po rozpoznaniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy po wznowieniu postępowania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144, art. 151 § 1 pkt 1 oraz art. 145a, art. 147 w zw. z art. 126 k.p.a. utrzymało w mocy swoje postanowienie wydane w pierwszej instancji z dnia 21 marca 2016 r. (nr [...]) o odmowie uchylenia ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 marca 2014 r. (nr [...]) utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 19 września 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania A. B. świadczenia pielęgnacyjnego w trybie specjalnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało wskazane postanowienie w składzie następującym: L. Ś., M. P. i K. Z.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2016 r. (sygn. akt III SA/Gd 556/16) oddalił skargę A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 kwietnia 2016 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w trybie specjalnym.

Wnioskiem z dnia 20 października 2016 r., doprecyzowanym pismem z dnia 27 listopada 2017 r., A. B. wystąpił o stwierdzenie nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 kwietnia 2016 r. (nr [...]) utrzymującego w mocy postanowienie własne z dnia 21 marca 2016 r. (nr [...]) odmawiające uchylenia postanowienia własnego z dnia 12 marca 2014 r. (nr [...]) utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 19 września 2013 r. (nr [...]) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w trybie specjalnym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyżej opisanym postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2018 r. (nr [...]) - działając na podstawie art. 158 § 1, art. 157 § 1 i 2, art. 156 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - odmówiło stwierdzenia nieważności własnego postanowienia z dnia 12 kwietnia 2016 r. (nr [...]). Kolegium postanowienie to wydało w składzie następującym: L. Ś., M. P. i H. P.

W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ po wyjaśnieniu istoty postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji (postanowienia) stwierdził, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z zasadą równości, o której mowa w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Jednak wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie odnosi się w żaden sposób do przyznania "świadczenia pielęgnacyjnego w trybie specjalnym", a taki był przedmiotem rozpoznania w postanowieniu Prezydenta Miasta [...] z dnia 19 września 2013 r. (nr [...]) odmawiającym wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w trybie specjalnym. Organ zwrócił uwagę na wyrok WSA w [...] z dnia 20 kwietnia 2017 r. (sygn. akt III SA/Gd/203/17) w sprawie dotyczącej przyznania A. B. świadczenia pielęgnacyjnego wskazujący, że organ pierwszej instancji winien mieć na względzie, że nie ma podstaw, aby zakresem swojego rozstrzygnięcia objąć okres od dnia 1 lipca 2013 r. W systemie obowiązującego prawa brak jest bowiem materialnoprawnej podstawy do przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadzie "kontynuacji" albo "przywrócenia" (a zatem od dnia 1 lipca 2013 r. - bezterminowo).

Organ dalej wyjaśnił, że zaprezentowana w wyżej wymienionych wyrokach sądu administracyjnego ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania są wiążąca dla organów orzekających w sprawie przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego w trybie specjalnym. Organy nie mogą dokonywać własnej oceny w zakresie ewentualnego naruszenia prawa materialnego.

Zdaniem organu, wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 38/13) nie mógł skutkować otwarciem drogi do rozpoznania w ramach postępowania administracyjnego żądania strony dotyczącego przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w trybie specjalnym. Brak jest również podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia na mocy pozostałych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., a okoliczności podnoszone przez wnioskodawcę nie mogą mieć znaczenia w sprawie, gdyż uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 marca 2014 r. (nr [...]) w trybie wznowienia postępowania jest niemożliwe.

A. B. zaskarżył opisane wyżej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 17 kwietnia 2018 r. (nr [...]) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...].

W skardze skarżący wniósł o:

uchylenie przedmiotowego postanowienia w całości z powodu niezgodności z prawem i celowym łamaniem prawa przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] poprzez niestosowanie się do Konstytucji RP i ostatecznych wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które wiążą wszystkich, w tym organy;

przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w kontynuacji, zgodnie z wnioskami;

zawiadomienie Prokuratora Generalnego i innych stosownych organów ścigania o niestosowaniu się Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do wyroków Trybunału Konstytucyjnego, co jest przestępstwem;

rozpatrzenie skargi skarżącego poza kolejnością;

zwolnienie skarżącego z wszelkich kosztów z powodu ubóstwa.

W uzasadnieniu skargi A. B. wskazał, że został bezprawnie pozbawiony świadczenia pielęgnacyjnego, czego zadośćuczynieniem ma być zwrócenie mu praw poprawnie nabytych. Z tego powodu wnosi by Sąd w pełni rozsądził działania Kolegium w niniejszej sprawie i skutecznie przywrócił mu świadczenie pielęgnacyjne w kontynuacji, czyniąc zarazem zadość koniecznym i stosownym naprawienie szkód. Zdaniem skarżącego, brak działań organów w przedmiotowym postępowaniu zgodnie z wnioskami i wskazaniami skarżącego jest jawnym ignorowaniem prawa i praworządności. W ocenie skarżącego Kolegium uporczywie łamie polskie prawo i normy społeczne.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W ocenie organu zarzuty skargi nie podważają prawidłowości rozstrzygnięcia w zakresie odmowy stwierdzenia nieważności kwestionowanego przez skarżącego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżone postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza jego nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżone postanowienie może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy w tym miejscu wskazać, że kontrola legalności zaskarżonego postanowienia została dokonana w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z przyczyn innych aniżeli w niej podniesione.

Należy wskazać, że organem właściwym do stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego przez samorządowe kolegium odwoławcze jest ten sam organ. Wynika to wprost z art. 157 § 1 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Co oczywiste, obowiązkiem organu kolegialnego przystępującego do rozpatrywania wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia jest ustalenie, czy nie zachodzą przesłanki do wyłączenia członka tego organu w trybie art. 27 § 1 w zw. z art. 24 § 1 k.p.a. Członek organu kolegialnego podlega bowiem wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1 k.p.a., to jest na takich samych podstawach jak pracownik, niezależnie od rodzaju i charakteru sprawy, w każdym stadium tej sprawy oraz w każdej instancji trybu zwykłego lub trybów nadzwyczajnych. Jedną z przyczyn wyłączenia pracownika (członka organu kolegialnego) jest "branie udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji" (art. 24 § 1 pkt. 5 k.p.a.).

W realiach rozpatrywanej sprawy Kolegium nie dochowało należytej staranności w tym zakresie. Należy zwrócić uwagę, że postanowienie Kolegium z dnia 12 kwietnia 2016 r. nr [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało w składzie: L. Ś., M. P. i K. Z. Stanowiące przedmiot skargi postanowienie z dnia 17 kwietnia 2018 r. nr [...] (odnoszące się do postanowienia z dnia 12 kwietnia 2016 r. nr [...]) Kolegium wydało w składzie L. Ś., M. P. i H. P. Tym samym jeden z członków składu orzekającego L. Ś. - brał udział w wydaniu postanowienia, które teraz podlegało ocenie z punktu widzenia wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Tymczasem członek składu orzekającego samorządowego kolegium odwoławczego, który rozpoznawał sprawę w postępowaniu wcześniejszym (w realiach sprawy – postępowaniu wznowieniowym) podlega wyłączeniu z mocy ustawy w kolejnym, odrębnym postępowaniu nadzwyczajnym. Wykładnia art. 24 § 1 pkt. 5 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. dokonana w zgodzie z art. 7 i art. 8 k.p.a. wymaga bowiem, aby pod pojęciem "w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" rozumieć również sytuację, w której członek organu kolegialnego kontroluje, w trybie nadzwyczajnym, prawidłowość aktu (decyzji albo postanowienia) wydanego z jego udziałem. Wprawdzie kontrola decyzji albo postanowienia w trybach nadzwyczajnych ograniczona jest do określonych przesłanek, jednak zasada praworządności wymaga, aby tej oceny dokonał bezstronny organ (zob. w tej materii m.in.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 marca 2014 r.; sygn. akt II SA/Gl 1694/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, że celem wyłączenia pracownika i członka organu kolegialnego jest zapewnienie bezstronności w danym postępowaniu. Nie można przecież zaakceptować sytuacji, w której osoba biorąca udział w wydaniu zaskarżonego aktu będzie następnie uczestniczyła w postępowaniu, którego celem jest ocena prawidłowości tego aktu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 lutego 2013 r.; sygn. akt II GPS 4/12; publ.: ONSAiWSA 2013/4/58). Uregulowane w art. 24, art. 25 i art. 27 k.p.a. instytucje wyłączenia pracownika organu administracji publicznej, wyłączenia organu oraz wyłączenia członka organu kolegialnego mają stwarzać warunki do bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji, członka organu kolegialnego a także sam organ oraz eliminowania jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie wśród uczestników postępowania. Przepisy prawa procesowego o wyłączeniu pełnią zatem funkcję gwarancyjną. Z założenia mają chronić bezstronność i obiektywizm orzekania, zapewniając warunki "uczciwego procesowania". Składowi orzekającemu w niniejszej sprawie znane jest stanowisko prezentowane w orzecznictwie, zgodnie z którym brak jest podstaw do wyłączenia członka kolegium orzekającego poprzednio w tej samej sprawie, choć w innym trybie ze względu na brak tożsamości przedmiotowej i podmiotowej pomiędzy sprawami rozstrzyganymi w dwóch różnych trybach (zob.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 lipca 2012 r.; sygn. akt II OSK 678/11 oraz z dnia 12 maja 2011 r.; sygn. akt I OSK 1064/10; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl) niemniej jednak zauważyć należy, że w rozpatrywanej sprawie zaskarżone postanowienie wydane zostało w trybie nadzwyczajnym, w którym organ orzekający zobligowany był do weryfikacji postanowienia z dnia 12 kwietnia 2016 r. nr [...]. Tym samym organ zobligowany był do wypowiedzenia się co do zaistnienia przesłanek uregulowanych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym co do przesłanki wydania postanowienia z rażącym naruszeniem prawa. Rozpatrując sprawę w trybie nieważnościowym Kolegium miało obowiązek odnieść się do tej przesłanki, a więc przedstawić swoją ocenę co do przyjętej wykładni lub zastosowania prawa w kontrolowanym w tym trybie postanowieniu. Mogą zatem powstać wątpliwości co do bezstronności członka Kolegium, który brał udział w wydaniu objętego kontrolą postanowienia.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że wskazany powyżej członek składu Kolegium rozpoznający sprawę we wcześniejszym postępowaniu nadzwyczajnym (zakończonym postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2016 r. nr [...]) podlegał wyłączeniu z mocy ustawy na podstawie art. 27 § 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w kolejnym postępowaniu nadzwyczajnym zakończonym postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2018 r. nr [...]. Przesłanka wyłączenia członka Kolegium ma charakter bezwzględny i nie podlega jakiejkolwiek ocenie, co do jej wpływu na obiektywne rozpatrzenie sprawy.

Stwierdzenie w rozpatrywanej sprawie naruszenia formalnego skutkowało tym, że Sąd nie mógł odnieść się do merytorycznych zarzutów podniesionych w skardze.

Wobec uznania, że wydając zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzekało w składzie niezgodnym z prawem, to jest z udziałem członka podlegającego wyłączeniu, co stanowiło określoną w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. przesłankę do wznowienia postępowania, należało uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych wyżej rozważań i są wiążące dla organu orzekającego (art. 153 p.p.s.a.).

Organ winien jednakże w pierwszej kolejności rozważyć, czy w realiach rozpatrywanej sprawy nie ma podstaw do umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. Należy bowiem zauważyć, że kwestionowane w trybie nadzwyczajnym postanowienie było poddane kontroli sądowoadministracyjnej, w trakcie której Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] dokonał kontroli tego orzeczenia pod względem jego legalności, w tym z urzędu badał czy nie zachodzą przesłanki jego nieważności (zob. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wniesienie do organu administracji żądania stwierdzenia nieważności aktu, na który skarga została wcześniej oddalona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, stwarza konieczność wstępnego zbadania przez ten organ przede wszystkim tego, czy nie zachodzi przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności jego merytorycznego rozpoznania, łącząca się z faktem sformułowania przez sąd zwrotu stosunkowego o zgodności zaskarżonego aktu z prawem (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 12 grudnia 2009 r.; sygn. akt I OPS 6/09; publ. ONSAiWSA 2010/2/18; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonanie tego rodzaju ustalenia będzie na ogół wymagało zapoznania się z uzasadnieniem zapadłego wyroku, po to, by stwierdzić, czy składniki oceny prawnej sądu, mającej przymiot powagi rzeczy osądzonej, czynią żądanie niedopuszczalnym (stanowią przeszkodę prawną dla nadania mu dalszego biegu w celu wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 158 § 1 k.p.a.). Uwzględniająca ogół okoliczności konkretnego przypadku ocena w przedmiocie dopuszczalności przeprowadzenia postępowania co do przyczyny stwierdzenia nieważności wskazanego wyżej postanowienia znajdzie tym samym formalny wyraz w postaci postanowienia o umorzeniu tego postępowania bądź też otworzy drogę do rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej w formie postanowienia w przedmiocie zasadności wniesionego żądania.