Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 573/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 13 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Katarzyna Radom Sędziowie: Sędzia WSA – Dagmara Dominik - Ogińska Sędzia WSA – Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca) Protokolant: specjalista Agnieszka Dąbrowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 lutego 2020 roku sprawy ze skargi: M. S. – K. przy udziale uczestnika postępowania A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie: łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 rok uchyla w całości zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z [...] listopada 2018 r. o numerze [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. S.-K. (zwanej dalej: Stroną, Skarżącą) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W, z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy W. z [...] listopada 2018 r. ([...].), wydaną w trybie wznowienia postępowania - uchylającą w całości decyzję z [...] lutego 2014r. nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. w kwocie 1.183 zł i ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne w kwocie 1.194 zł.

W stanie faktycznym sprawy – Wójt Gminy W.(dalej: Wójt Gminy) decyzją z [...] lutego 2014 r. nr [...] ustalił M. S.-K. i A. R. (Podatniczkom) jako współwłaścicielkom po ½ nieruchomości położonych w W., działek podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym i podatkiem od nieruchomości - łączne zobowiązanie pieniężne za 2014 r. w kwocie 1.183 zł. Od decyzji tej nie wniesiono odwołania, zatem decyzja stała się prawomocna.

Zawiadomieniem z 3 marca 2015 r. Starosta T. poinformował Wójta Gminy o zmianach w ewidencji gruntów i budynków powstałych na skutek wywłaszczenia części należących do Podatniczek gruntów na własność Skarbu Państwa pod budowę drogi S-5 w związku z decyzją Wojewody D. z [...] maja 2012 r., która stała się ostateczna z dniem [...] lutego 2014 r.

Postanowieniem z [...] października 2018 r. ([...] ) Wójt Gminy wznowił z urzędu postępowanie podatkowe (art. 241 § 1 OP) zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 2014 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej: OP) uznając, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

W wyniku wznowionego postępowania – Wójt Gminy wydał Podatniczkom decyzję z [...] listopada 2018 r. ([...] .), którą:

1) uchylił w całości decyzję z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. w kwocie 1.183,00 zł ;

2) ustalił łączne zobowiązanie pieniężne za 2014 r. w kwocie 1.194,00 zł.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że w wyniku analizy akt sprawy stwierdził, że decyzja z [...] lutego 2014 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. została ustalona w sposób odmienny od stanów faktycznych. Starosta T. w zawiadomieniu Nr [...] z [...] lutego 2015 r. (przesłanym do Urzędu Gminy W. [...] marca 2015 r.) poinformował o zmianach w ewidencji gruntów i budynków. W wyniku podziału działki nr [...] o pow. 0,51 ha powstały trzy działki, z których jedna nr [...] o pow. 0,2355 przeszła z mocy prawa na własność SP pod budowę drogi S-5 w związku z decyzją Wojewody D. ([...]) z [...] maja 2012 r., która stała się ostateczna [...] lutego 2014 r. Zmiana ta była przyczyną korekty zobowiązania podatkowego ustalonej powyższą decyzją. W dalszej części organ uzasadnił powody nie uwzględnienia korekt Podatniczki złożonych 30 listopada 2015r. (IR-1 i IN-1), w których wykazała zwolnienie części gruntów na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 716 ze zm., dalej: u.p.o.l.) i na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1ustawy o podatku rolnym.

Odwołanie od tej decyzji wniosła Pani M. S. – K., podnosząc, że nie zgadza się z jej treścią, gdyż jest to kolejna decyzja w sprawie a ponadto na podstawie art. 68 OP zgłosiła zarzut przedawnienia z dniem 31 grudnia 2017 r. przedmiotowego zobowiązania podatkowego.

Decyzją z [...] stycznia 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ powołał się na klasyfikację gruntów wynikającą z ewidencji gruntów i budynków prowadzoną przez Starostę T., zmienioną z dniem [...] lutego 2014 r. (o czym Starosta T. zawiadomił Wójta pismem z 16.02.2015 r., doręczonym 3.03.2015 r.). Organ odwoławczy nie uwzględnił złożonych przez Podatniczkę korekt z 30 listopada 2015 r. Za nieuzasadniony uznał zarzut przedawnienia zobowiązania na podstawie art. 68 § 1 OP (3 lata), uznał bowiem, że sporne zobowiązanie przedawniało się z upływem 5 lat na podstawie art. 68 § 2 OP.

W skardze strona domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżając decyzję w całości Podatniczka podniosła zarzuty:

- naruszenia przepisów postępowania: art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 10 ustawy z 14 czerwca 1960 – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm., dalej: KPA) poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na wynik sprawy oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w oparciu jedynie o dane z ewidencji gruntów i nieuwzględnienie danych zawartych w złożonych przez Skarżącą deklaracjach ZN-1/B i ZR-1/B;

- naruszenie art. 68 § 1 OP - uzasadniając, że zgodnie z tym przepisem sporne zobowiązanie podatkowe za 2014 r. przedawniło się z dniem 31.12.2017 r.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:

Sąd uwzględnił skargę, jakkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.

Podkreślić należy, że kontrolowana decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania, który jako nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznych wymaga spełnienia szczególnych przesłanek określonych w ustawie (art.240 §1 OP).

Po pierwsze: decyzja nie poddaje się kontroli Sądu gdyż w aktach sprawy przesłanych do Sądu brak jest decyzji z [...] lutego 2014 r., która uchylona została w wyniku wznowienia. Brak tak istotnego dokumentu uniemożliwia zweryfikowanie, czy istniały przesłanki do wznowienia postępowania i na jakiej podstawie zobowiązanie ustalone po wznowieniu jest wyższe (o 11 zł), mimo, że z opodatkowania wyłączona została część gruntów (działka o pow.0,2355 ha) przejęta na Skarb Państwa w związku z wyłączeniem jej przez Wojewodę D. pod budowę drogi S-5.

Zasadnicze wątpliwości budzi wystąpienie w sprawie przesłanek wznowienia postępowania. Wznawiając postępowanie (postanowieniem z 23.10.2018 r.) organ powołał się na wskazane w art. 240 § 1 pkt 5 OP przesłanki "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję". Nie wiadomo przy tym, czy organ miał na względzie "nowe okoliczności", czy "nowe dowody" oraz, czy według organu przesłankę tę miało stanowić zawiadomienie Starosty T. Nr [...] z [...] lutego 2015 r. (doręczone do Urzędu Gminy w dniu 3 marca 2015 r.), czy też decyzja Wojewody D. z [...] maja 2012r., która uprawomocniła się [...] lutego 2014r.

W ocenie Sądu, brak w aktach sprawy decyzji Wójta Gminy z [...] lutego 2014 r. – uniemożliwia jednoznaczną ocenę przesłanek i podstaw wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją. W oparciu o akta sprawy przesłane do Sądu – rodzą się istotne wątpliwości co do wystąpienia w sprawie przesłanek uzasadniających wznowienie tego postępowania.

Skoro bowiem decyzja, której wznowienie dotyczy została wydana [...] lutego 2014 r., zaś Starosta T. zawiadomił Wójta Gminy oraz Skarżącą dopiero zawiadomieniem z [...] lutego 2015 r. (doręczonym Wójtowi Gminy [...] marca 2015 r.), to nie można uznać, że dowód ten lub okoliczność wynikająca z zawiadomienia Starosty z 16 lutego 2015 r. istniała w dniu wydania przez Wójta Gminy decyzji tj. [...] lutego 2014 r. Zatem zawiadomienie Starosty T. nie mogło stanowić "nowego dowodu" (w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 OP), bowiem dowód ten nie istniał w dniu wydania przez Wójta Gminy decyzji wymiarowej z [...] lutego 2014 r.

Co najmniej wątpliwa jest również jako przesłanka wznowienia (w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 OP) "nowa okoliczności" lub "nowy dowód" – wynikająca z decyzji Wojewody D. z [...] maja 2012 r. (o przejęciu na własność Skarbu Państwa części gruntów na drogę S-5). Z akt sprawy nie wynika, czy okoliczność wyłączenia części gruntów Skarżącej w związku z budową drogi S-5 znana była Wójtowi Gminy w dniu wydania decyzji z [...] lutego 2014 r. Jeżeli okoliczność ta znana była organowi, to nie może ona stanowić postawy wznowienia postępowania. Jeżeli natomiast podstawę wznowienia miałby stanowić dopiero okoliczność wynikająca z prawomocnej decyzji Wojewody D. z [...] maja 2012 r. o przejęciu gruntów Podatniczki na Skarb Państwa, która stała się ostateczna z upływem dnia [...] lutego 2014 r., to należałoby przyjąć, że w dniu wydania decyzji Wójta Gminy, której dotyczy wznowienie, nie była jeszcze prawomocna decyzja Wojewody D., skutki prawomocności wystąpiły dopiero z końcem tego dnia, gdy w obrocie była już decyzja Wójta Gminy wydana w tym samym dniu [...] lutego 2014 r.

W skardze Strona podniosła na podstawie art. 68 § 1 OP zarzut przedawnienia zobowiązania z upływem 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, tj. z końcem 2017 r. kwestionując wydanie (po wznowieniu) decyzji wymiarowej za 2014 r. dopiero w 2018 roku.

Wobec zasadniczych wątpliwości co do przesłanek wznowienia - ocena tego zarzutu wydaje się przedwczesna. Należy zatem ograniczyć się do kilku uwag natury ogólnej. W aktach sprawy znajdują się jedynie złożone przez Skarżącą 30 listopada 2015 r. korekty Informacji w sprawie podatku od nieruchomości i podatku rolnego za 2014 r. Brak w aktach sprawy pierwotnie złożonych Informacji uniemożliwia ocenę, czy Podatniczka ujawniła w złożonych organowi deklaracjach zmiany wynikające z podziału posiadanych gruntów i zmniejszenia ich areału w wyniku przejęcia jednej z działek na Skarb Państwa pod budowę drogi S-5, jeżeli bowiem okoliczności tej nie ujawniła w pierwotnie składanej Informacji ani w jej korekcie z 30.11.2015 r., to okoliczność ta miała wpływ na wydłużenie okresu przedawnienia. Weryfikacja tej okoliczności na podstawie przedłożonych Sądowi akt nie jest jednak możliwa. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 68 § 2 OP podstawę wydłużenia do 5 lat terminu na wydanie przez organ decyzji wymiarowej (ustalającej), stanowi jedynie: nie złożenie deklaracji w terminie lub nie ujawnienie wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania. Jeżeli zatem Podatniczka złożyła we właściwym terminie wymagane Informacje, wykazując w nich wszystkie należące do niej grunty i budynki, to wadliwe wykazanie części z nich jako zwolnione lub nie podlegające opodatkowaniu lub podlegające innemu podatkowi (np. rolnemu zamiast od nieruchomości) nie uzasadnia wydłużenia okresu na wydanie decyzji do 5 lat. Przyjąć bowiem należy, że organ dysponował wszystkimi danymi niezbędnymi do ustalenia wysokości zobowiązania, posiadał też dostęp do ewidencji gruntów i budynków jako urzędowego zbioru danych stanowiących podstawę m.in. przy wymiarze podatków lokalnych, mógł zatem ustalić prawidłową wysokość zobowiązania w przewidzianym 3 letnim terminie.

Nie ma natomiast racji Skarżąca kwestionując klasyfikację gruntów i wywodząc, że część gruntów podlegała zwolnieniu z podatku od nieruchomości (na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l oraz z rolnego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym ). W tym zakresie zarzuty Skarżącej nie są zasadne, bowiem nie wykazała ona, aby przyjęta przez nią klasyfikacja spornych gruntów miała odzwierciedlenie w prowadzonej przez Starostę ewidencji gruntów i budynków, która jest dla organów wiążąca przy wymiarze podatków.

Uwzględniając jednak okoliczność, że materiał aktowy przekazany Sądowi nie pozwala na zweryfikowanie merytorycznej zasadności decyzji wydanej po wznowieniu (jest bowiem niekompletny - brak decyzji z [...] lutego 2014 r. i pierwotnych Informacji IN-1 i IR-1 za 2014 r.) oraz mając na względzie istotne wątpliwości związane z samym istnieniem przesłanek wznowienia (art. 240 § 1 pkt 5 OP) - Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 P.p.s.a. – uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Rozstrzygając ponownie w sprawie, organ podatkowy z mocy art. 153 P.p.s.a. związany będzie oceną prawną i wskazaniami tut. Sądu co do dalszego postępowania.