Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 840/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 124 ust 1 i 1a
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art 108 par 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2015 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na natychmiastowe zajęcie nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Na podstawie art, 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm., dalej k.p.a.) oraz art. 9 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014, poz. 518, z późn. zm., dalej u.g.n.) po rozpatrzeniu odwołania z dnia 20 października 2014 r. I. W. reprezentowanej przez pełnomocnika adw. A. L. od decyzji Starosty M. z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] orzekającej o:

1. o zezwoleniu P. Spółka Akcyjna z siedzibą w [...], na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, położonych w obrębie L. gmina J., w pasie technologicznym o szerokości 70 m i powierzchni 859 m2 w działce nr [...] o pow. 0,6000 ha oraz w obrębie R. gm. J. w pasie technologicznym o szerokości 70 m i powierzchni 1262 m2 w działce nr [...] o pow. 0,6100 ha oraz powierzchni 1579 m2 w działce nr [...] 0,7000 ha, stanowiącej własność [...] I. W., w celu założenia i przeprowadzenia przez tą działkę napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] oraz podwieszenia przewodów linii elektroenergetycznej na wysokości nie mniejszej niż 8,5 m;

2. nadaniu w/w decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;

Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. utrzymał powołaną wyżej decyzję Starosty M. w mocy.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

P. Spółka Akcyjna z siedzibą w miejscowości [...] wystąpiły z wnioskiem o wydanie dwojakiego rodzaju decyzji w stosunku do Skarżącej tj. wnioskiem nr [...] z dnia 12 czerwca 2014 r., pełnomocnik P. Spółki Akcyjnej z siedzibą w [...] – M. R., wystąpiła do Starosty M. o udzielenie P. S.A. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] (trzech przewodów roboczych wiązkowych trój przewodowych i dwóch odgromowych w układzie trójkątnym o szerokości skrajnych przewodów do 20 m w przedziale wysokości od 8,5 m do 56 m nad gruntem) na działkach nr [...] i [...] w miejscowości R. oraz na działce nr [...] w miejscowości L., gm. J. w pasie technologicznym o szerokości 2 x 35m od osi linii i powierzchni odpowiednio 0,1262 ha, 0,1579 ha i 0,0859 ha w granicach oznaczonych zieloną szrafurą na załączonej mapie), zobowiązanie każdoczesnego właściciela nieruchomości do powstrzymywania się od jakichkolwiek działań w granicach pasa technologicznego utrudniających lub uniemożliwiających założenie i przeprowadzenie oraz funkcjonowanie przewodów, służących do przesyłania energii elektrycznej, oraz o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 124 ust. la ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Starosta M. decyzją z dnia [...] września 2014r. Nr [...], powołując się na art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami, ograniczył sposób korzystania z części wyżej opisanych nieruchomości stanowiących własność I. W., poprzez udzielenie P. S.A. z siedzibą w [...] zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej w pasie o szerokości 70 m i powierzchni 1262 m2 w działce nr [...], powierzchni 1579 m2 w działce nr [...] obrębu R. oraz powierzchni 859 m2 w działce nr [...] obrębu L., w ramach inwestycji pn. "Budowa napowietrznej linii [...] (trzech przewodów roboczych wiązkowych trój przewodowych i dwóch odgromowych w układzie trójkątnym o szerokości skrajnych przewodów do 20 m w przedziale wysokości od 8,5 m do 56 m nad gruntem) w granicach oznaczonych "zieloną szrafurą" na mapie, stanowiącej załączniki nr 1, 2 i 3 do niniejszej decyzji, a także funkcjonowanie linii po wybudowaniu na części wyżej opisanej nieruchomości. Starosta stwierdził, że wnioskodawca uzasadnił wystąpienie wyjątkowo ważnych przesłanek wynikających z interesu strony i interesu gospodarczego, przemawiających za ww potrzebą. Nadto wykazał, że realizowane przez inwestora przedsięwzięcie jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a ponadto inwestycją o znaczeniu międzynarodowym, realizowaną przy użyciu środków budżetowych Unii Europejskiej, celem zwiększenia pewności i jakości zasilania w energię elektryczną [...] oraz zwiększenia niezawodności i efektywności zasilania [...], poprzez domknięcie tzw. pierścienia energetycznego [...].

Następnie Starosta M. decyzją z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] zezwolił P. Spółka Akcyjna z siedzibą w [...], na niezwłoczne zajęcie ww nieruchomości, stanowiącej własność Skarżącej poprzez udzielenie inwestorowi zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez te działki napowietrznej linii elektroenergetycznej [...], w tym na podwieszenie przewodów linii położonych w gminie J., oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działki: nr [...] o pow. 0,6100 ha i nr [...] o elektroenergetycznej na wysokości nie mniejszej niż 8,5 m oraz nadał w/w decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika adw. A. L., wniosła od w/w decyzji organu pierwszej instancji odwołanie zarzucając, że wskazana wyżej decyzja została wydana z naruszeniem przepisów: prawa materialnego, tj. przepisu art. 2, art. 7, art. 64 ust. 2 i 3 i w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz postanowienia art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w zw. z art. 124 u.g.n. oraz przepisów postępowania: tj. art. 7 k.p.a., art. 105 § 1 k.p.a.

W wyniku rozpoznania odwołania Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] utrzymał decyzję Starosty M. w mocy. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podniósł, iż artykuł 124 u.g.n. ma charakter uregulowania szczególnego, które tak jak pozostałe przepisy tej ustawy dotyczące ograniczania bądź pozbawiania praw do nieruchomości dla celów publicznych musi być interpretowane dosłownie. Niedopuszczalne jest więc formułowanie jakichkolwiek innych przesłanek umożliwiających albo wykluczających zastosowanie ograniczenia, o jakim mowa w tym przepisie. Decyzja o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. służy by, bez konieczności odebrania własności lub użytkowania wieczystego dotychczasowym podmiotom tych praw, uzyskać tytuł prawny do władania nieruchomością na cele budowlane, po to by wybudować określone przewody, ciągi, obiekty lub urządzenia infrastruktury technicznej. Po wydaniu decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., tj. decyzji zezwalającej na wejście na teren nieruchomości i dokonywanie tam określonych prac, może zostać wydana kolejna decyzja, na podstawie art. 124 ust. la u.g.n., pozwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, której nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Dla wydania decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości spełnione muszą zostać, w myśl art. 124 ust. la u.g.n., następujące przesłanki: decyzja może zostać wydana po złożeniu wniosku przez podmiot, który będzie realizował cel publiczny, uprzednio musi zostać wydana decyzja z art. 124 ust. 1 u.g.n. tj. decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, musi wystąpić jeden z przypadków, o których mowa w art. 108 k.p.a. tj. musi istnieć koniczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony względnie konieczność tę musi uzasadniać ważny interes gospodarczy.

Starosta M. decyzją z dnia [...] września 2014 r, znak: [...] ograniczył sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Wykazał, że realizowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie jest ceiem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a ponadto jest inwestycją o znaczeniu międzynarodowym, państwowym oraz ważnym dla wspólnoty samorządowej. Odnosząc się do powołanych przesłanek organ I instancji ocenił pozytywnie wniosek P. S. A. z dnia 12 czerwca 2014 r. o niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, pod względem wystąpienia przesłanek z art 108 Kpa oraz pod względem realności ich zaistnienia.

W skardze wywiedzionej na tę decyzję do sądu administracyjnego Skarżąca działając poprzez pełnomocnika wskazała na naruszenie:

1. prawa materialnego poprzez naruszenie: przepisów art. art. 2, 7, 64 ust. 2 i 3 i art 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz postanowienia art. 1 protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w zw. z przepisem art. 124 ust. 1 a ugn. wyrażającym się w niewłaściwym zastosowaniu powyższego przepisu i nie zastosowaniu przepisów Konstytucji, mającym postać braku wymaganej przepisem art. 124 ust. 1 a ugn. przesłanki do wydania decyzji tj. wystąpienia okoliczności wymienionych w przepisie art. 108 kpa - inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony lub ważny interes gospodarczy wymieniony w przepisie art. 124 ust. 1 a ugn., od wystąpienia których okoliczności przepis uzależnia możliwość wydania decyzji, a w każdym razie nie wymienieniu tej przesłanki w uzasadnieniu wniosku P. S.A. i braku uzasadnienia wniosku w tym zakresie;

2. prawa procesowego poprzez naruszenie przepisu art. 7 kpa. i 8 kpa. wyrażającym się w pominięciu istotnych dowodów i informacji zebranych w toku postępowania i zaniechania badania przyczyn wydania decyzji zezwalającej P. S.A. na wejście na nieruchomość Skarżącej, przyczyn zerwania negocjacji i faktu nie posiadania przez P. S.A. zezwolenia na budowę linii w dacie wydania decyzji Starosty M.

Podnosząc powyższe strona Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, wstrzymanie wykonania decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważyć co następuje;

Skarga podlegała oddaleniu, bowiem Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja była dotknięta wadami zarzuconymi w skardze iub innymi, które Sąd jest zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a., a prowadzącymi do eliminacji decyzji z obrotu prawnego.

Z treści 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela - po wydaniu decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla inwestycji liniowej celu publicznego, opisanej art. 124 ust. 1 ustawy - w drodze decyzji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w przypadkach określonych art. 108 K.p.a. lub w przypadku uzasadnionym ważnym interesem gospodarczym.

Nawiązanie w treści przepisu do decyzji wydanej w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje niezbicie na subsydiarny charakter decyzji opartej na przepisie art. 124 ust. 1 a ww. ustawy wobec decyzji opartej o przepis art. 124 ust. 1 ww. ustawy. Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości jest podporządkowana decyzji o zezwoleniu na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości daje możliwość rozpoczęcia robót inwestycyjnych na nieruchomości wyłącznie w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, o czym świadczy wynikające z art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami zastrzeżenie, że decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości może zostać wydana tylko po wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Nierozerwalny związek decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, oznacza, że zezwolenie na zajęcie nieruchomości dotyczyć może jedynie powierzchni objętej ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, nawet wtedy, gdy w samej decyzji o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości zakres zajęcia nie został powtórzony. Bezspornym jest, że wydanie zaskarżonej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości poprzedziła decyzja Starosty M. z dnia [...] września 2014r. Nr [...], ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości Skarżącej. Jak wynika z uzasadnienia decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości Skarżącej, lokalizacja na przedmiotowej nieruchomości ww odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej przewidziana została miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Decyzję o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadniać powinny szczególne okoliczności wskazujące na potrzebę niezwłocznego rozpoczęcia prac budowlanych realizujących cel publiczny, dla którego ograniczony został właścicielom nieruchomości sposób korzystania z niej. Te szczególne okoliczności opisuje art. 108 K.p.a. obejmujący przyczyny dla których decyzja administracyjna opatrzona być może rygorem natychmiastowej wykonalności oraz wymienia art. 124 ust.l a pod postacią okoliczności "uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym". Rygor natychmiastowej wykonalności - jak wynika z art. 108 par. 1 K.p.a. może być decyzji nadany, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

W okolicznościach kontrolowanej sprawy organy obu instancji trafnie uznały, że udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości Skarżącej podyktowane jest interesem społecznym, wyjątkowo ważnym interesem wnioskodawcy oraz ważnym interesem gospodarczym. Skład orzekający trafność tej oceny podziela. Realizowane przez inwestora przedsięwzięcie polegające na budowie na nieruchomości Skarżącej odcinka napowietrznej linii energetycznej stanowi przedsięwzięcie celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a ponadto inwestycją o znaczeniu międzynarodowym, realizowaną przy użyciu środków budżetowych Unii Europejskiej, celem zwiększenia pewności i jakości zasilania w energię elektryczną [...] oraz zwiększenia niezawodności i efektywności zasilania [...], poprzez domknięcie tzw. pierścienia energetycznego [...]. Z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy J. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy J. z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla inwestycji celu publicznego pn. "Budowa napowietrznej linii [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z [...] r. poz. [...]), wynika, że przedmiotowa inwestycja obejmuje części działek nr [...] i [...] w obrębie R., stanowiące teren elektroenergetycznej infrastruktury technicznej na terenach powierzchniowej eksploatacji surowców naturalnych oznaczony symbolem [...] oraz część działki nr [...] w obrębie L. stanowiącej tereny elektroenergetycznej infrastruktury technicznej na gruntach rolnych oznaczony symbolem [...]. Na terenach tych ustalono lokalizację napowietrznej linii energetycznej [...].

Zadaniem projektowanej linii jest zapewnienie poprawy jakości i niezawodności zasilania odbiorców energii elektrycznej, wzmocnienie i rozbudowa polskiej sieci przesyłowej w okolicy [...], umożliwienie wymiany energii i działanie na rzecz zintegrowanej europejskiej sieci energetycznej. Projektowi temu Unia Europejska nadała status priorytetowy i partycypuje w jego kosztach. Uzyskanie decyzji uzasadnione jest więc ważnym interesem gospodarczym ponieważ pozyskane na realizację międzynarodowej inwestycji środki finansowe należą do środków publicznych. Trafnie również zwraca uwagę organ odwoławczy, że pilna potrzeba realizacji inwestycji podyktowana jest również ustawowym obowiązkiem dbałości operatora systemu przesyłowego energii elektrycznej o zapewnienie bezpiecznego, sprawnego i niezawodnego dostępu do energii elektrycznej. Dwutorowość linii stwarza gwarancję takiej niezawodności. Słuszny interes wnioskodawcy, zbieżny z interesem gospodarczym państwa przemawiał więc za udzieleniem przedmiotowego zezwolenia.

Zarzuty skargi nie podważają skutecznie prawidłowości ustaleń i oceny organu. Zajęcie nieruchomości docelowo służyć ma ograniczeniu korzystania z nieruchomości do minimum zakreślonego granicami koniecznego pasa technologicznego. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości a w konsekwencji i zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest następstwem zlokalizowania inwestycji celu publicznego na nieruchomości Skarżącej, co nastąpiło w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Podważanie na etapie udzielania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wyników wcześniejszych koniecznych etapów procesu inwestycyjnego, z których każdy podlegał możliwości poddania kontroli zgodności z prawem, jest bezskuteczne. Należy dodatkowo wskazać, iż ww opisana instytucja nie pozostawia właścicieli nieruchomości objętych lokalizacją inwestycji celu publicznego, ochrony prawnej, gdyż zabezpiecza wyrównanie doznanych szkód i strat a charakter ograniczenia uprawnień właścicielskich nie wiąże się ze zmianą dotychczasowego wykorzystania gruntów.

Mając zatem powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,