Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 271/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 201 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 86
law: Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Włodzimierz Gurba, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 marca 2018 r. sprawy ze skargi R. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej zwany "Naczelnikiem") postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. odmówił R. L. (dalej "Strona" lub "Skarżący") zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia po zmarłej w dniu [...] lutego 2015 r. J.G..

Uzasadniając rozstrzygnięcie zwrócił uwagę, iż z postanowienia Sądu Rejonowego dla W. , Wydział [...] Cywilny z [...] lutego 2016 r. sygn. akt [...] wynikało, że spadek po ww. zmarłej nabył m. in. Skarżący ([...] zmarłej) w 1/21 części spadku.

Naczelnik podniósł, iż Skarżący pismem z 21 lipca 2016 r. złożył wniosek o zawieszenie postępowania podatkowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego toczącego się przed Prezydentem W. Biuro Gospodarki Nieruchomościami z wniosku zmarłej J.G. w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] /[...].

Zdaniem organu pierwszej instancji w sprawie nie wystąpiła przesłanka do zawieszenia postępowania wskazana w art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej "O.p."). Tym samym Naczelnik uznał, że roszczenie o odszkodowanie z tytułu utraty nieruchomości, które wchodzi w skład masy spadkowej, a w konsekwencji nabycie tego roszczenia podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Prawo to należy odróżnić od otrzymania środków finansowych z tytułu realizacji przedmiotowego roszczenia, które nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Skarżący zażaleniem z 2 września 2016 r. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zawieszenie na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. postępowania w przedmiocie ustalenia podatku od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia po zmarłej J.G. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przed Prezydentem W., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

1) art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji wydanie postanowienia odmawiającego zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia podatku od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia po zmarłej J.G., w sytuacji w której rozstrzygnięcie i decyzja podatkowa zależą od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postępowaniu administracyjnym, toczącym się przed Prezydentem W. w przedmiocie ustalenia i przyznania odszkodowania. Według Strony ustalenie bowiem istnienia oraz wartości prawa majątkowego nabytego w drodze spadku, a w konsekwencji wysokości podatku od spadków i darowizn będzie możliwe dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania administracyjnego toczącego się przed Prezydentem W. Biuro Gospodarki Nieruchomościami, którego przedmiotem jest ustalenie i wypłata odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w W. pod nazwą "[...] zapisana w tabeli likwidacyjnej wsi S. pod nr [...]", zwana "[...] " o powierzchni 13.141 m2, na którą składają się obecnie działki ewidencyjne nr [...] , [...], [...], [...], [...], [...] , [...], [...] , [...] i [...] położone w obrębie ewidencyjnym nr [...] miasta W. Dzielnicy M.;

2) art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 86 ze zm., dalej "u.p.s.d.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuprawnione określenie przez organ podatkowy na podstawie własnej wyceny wartości ekspektatywy roszczenia odszkodowawczego za wywłaszczoną nieruchomość w sytuacji, gdy określenie wartości przedmiotowej ekspektatywy roszczenia i praw związanych z wypłatą odszkodowania za nieruchomość nie jest obecnie możliwe i zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, zaś sprawa administracyjna tocząca się przed Prezydentem W. Biuro Gospodarki Nieruchomościami nie została jeszcze zakończona prawomocną decyzją administracyjną;

3) art. 1 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż przysługująca Stronie na mocy postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku ekspektatywa majątkowa o nieustalonej wartości uprawnia organ podatkowy do określenia wymiaru podatku od spadków i darowizn bez konieczności zawieszenia postępowania podatkowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego i stwierdzenia przez organ administracyjny wysokości roszczenia o wypłatę odszkodowania, w sytuacji, w której na dzień wniesienia niniejszego zażalenia nie zostało jeszcze zakończone przedmiotowe postępowanie administracyjne, którego przedmiotem jest dopiero stwierdzenie czy w stosunku do nieruchomości zachodzą przesłanki uzasadniające wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie i następcze ewentualne ustalenie zakresu i wysokości roszczenia odszkodowawczego, a tym samym nie zostało jeszcze prawomocnie stwierdzone nabycie przez Skarżącego roszczenia o wypłatę odszkodowania.

Według Skarżącego w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania podatkowego z uwagi na fakt, iż rozstrzygnięcie i decyzja w przedmiocie podatku od spadków i darowizn jest uzależnione od prawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego toczącego się przed Prezydentem W. Biuro Gospodarki Nieruchomościami. W jego przekonaniu w postępowaniu tym zostanie ustalone czy przysługuje mu roszczenie o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość warszawską oraz w jakiej wysokości.

Strona z uwagi na fakt, iż wartość prawa nie jest jeszcze znana, a co za tym idzie nie jest możliwa do oszacowania, ustalenie przez organ podatkowy wymiaru należnego do zapłacenia podatku od spadków i darowizn uznała za przedwczesne i nieznajdujące oparcia w przepisach prawa.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. (zwany dalej "Dyrektorem") postanowieniem z [...] listopada 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu, mając na uwadze kwestię sporną w sprawie sprowadzającą się do rozstrzygnięcia, czy w postępowaniu podatkowym mającym na celu ustalenie Skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia przez niego praw do spadku po zmarłej J.G., wystąpiło zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. uzasadniające zawieszenie tego postępowania, za niezbędne uznał ustalenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy podatkowej, a zagadnieniem wstępnym.

Organ odwoławczy, stojąc na stanowisku, że w sytuacji, gdy prawa majątkowe są to uprawnienia przysługujące danej osobie na dobrach majątkowych, które dają określonej osobie korzyść w znaczeniu materialnym, którą można oznaczyć w pieniądzu, za zasadne uznał zaliczenie i zgodnie z art. 1 ust. 1 u.p.s.d. opodatkowaniu tym podatkiem prawa dochodzenia roszczeń z tytułu przejętej dekretem nieruchomości.

Dyrektor z uwagi na fakt, iż przedmiotem spadku po zmarłej J.G. było przysługujące Stronie roszczenie o odszkodowanie za nieruchomość objętą działaniem dekretu z 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. (Dz. U. Nr 50, poz. 279; dalej zwany "Dekretem") położoną w W. , doszedł do przekonania, że wysokość odszkodowania jakie mogą uzyskać spadkobiercy pozostaje bez wpływu na wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. W jego ocenie otrzymanie odszkodowania za utracenie nieruchomości tj. realizacja roszczenia wchodzącego w skład masy spadkowej nie zostało wymienione w art. 1 u.p.s.d. jako jeden z tytułów nabycia podlegających opodatkowaniu. Zatem, prawo to należy odróżnić od otrzymania środków finansowych z tytułu realizacji przedmiotowego roszczenia, które nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Mając powyższe na uwadze za bezpodstawny uznał zarzut dotyczący naruszenia art. 1 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.

Ponadto w przekonaniu organu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 201 ust. 1 pkt 2 O.p., w sytuacji, gdy powstanie zagadnienia wstępnego, które wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego, skoro nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Tym samym w sytuacji, gdy Strona nabyła w drodze spadku po zmarłej J.G. prawa i roszczenia, a nie wysokość odszkodowania, zatem wyegzekwowanie tych roszczeń czy też szansa ich uzyskania nie zmienia faktu, że nabycie tych praw już nastąpiło. W związku z powyższym uznał, iż wydanie decyzji administracyjnej dotyczącej odszkodowania, nie może być traktowane jako zagadnienie wstępne, od którego zależy nabycie praw i roszczeń już nabytych w drodze dziedziczenia. Powyższe w opinii organu przesądza o braku przesłanek do zawieszenia postępowania podatkowego.

Końcowo organ odwoławczy nie znalazł podstaw do merytorycznego odniesienia się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 8 ust. 4 u.p.s.d. z uwagi na fakt, iż nie jest on przedmiotem niniejszego postępowania. Wskazał przy tym, iż postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu spadku po zmarłej J.G. nie zostało jeszcze zakończone decyzją, od której Skarżącemu będzie przysługiwało prawo wniesienia odwołania. W jego przekonaniu dopiero na tym etapie organ odwoławczy może rozpatrywać zarzuty Strony dotyczące prowadzonego postępowania podatkowego.

W skardze z 15 grudnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona wnosząc o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora z [...] listopada 2016 r. i zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych, zarzuciła naruszenie:

1) art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nie stanowi zagadnienia wstępnego rozstrzygnięcie postępowania administracyjnego toczącego się przed Prezydentem W. w przedmiocie ustalenia istnienia, przyznania i wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w W. pod nazwą "[...] zapisana w tabeli likwidacyjnej wsi S. pod nr [...]", zwana "[...]" o powierzchni 13.141 m2, na którą składają się działki ewidencyjne nr [...] , [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położone w obrębie ewidencyjnym nr [...] miasta W. Dzielnicy M. , w sytuacji w której ustalenie czy w ogóle spełnione są przesłanki przyznania odszkodowania oraz ustalenia wysokości ewentualnego odszkodowania jest zagadnieniem wstępnym przed ustaleniem wymiaru podatku, gdyż dopiero jego wartość będzie podstawą do wyliczeń podatkowych, a co więcej nie jest wykluczona sytuacja, w której odszkodowanie nie zostanie przyznane Skarżącemu z uwagi na niespełnienie przesłanek ustawowych i wówczas po jego stronie nie powstaną żadne skutki podatkowe, bowiem wartość jego roszczenia wynosić będzie "0" zł (zero zł);

2) art. 1 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż przysługujące mu na mocy postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej J.G. prawo dochodzenia roszczenia z tytułu przejętej dekretem Nieruchomości jako prawo majątkowe podlega opodatkowaniu, a wysokość ewentualnego odszkodowania jakie może uzyskać, pozostaje bez wpływu na wysokość zobowiązania podatkowego, w sytuacji w której prawo nabyte przez niego nie stanowi prawa majątkowego, a jedynie jego ekspektatywę o nieznanej i nieustalonej jeszcze wartości, a zatem na obecnym etapie postępowania administracyjnego toczącego się przed Prezydentem W. nabyte przez Skarżącego prawo dochodzenia roszczenia o odszkodowanie za wywłaszczenie Nieruchomości ma charakter uprawnienia procesowego, które nie rodzi żadnego przysporzenia.

Uzasadniając zarzuty Skarżący jako stanowiące zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. uznał prawomocne rozstrzygnięcie postępowania administracyjnego toczącego się przed Prezydentem W. w przedmiocie ustalenia czy spełnione zostały przesłanki do przyznania odszkodowania za wywłaszczoną Nieruchomość, a w konsekwencji ustalenia wysokości danego odszkodowania bądź też - w przypadku stwierdzenia braku przesłanek - odmowy przyznania takowego odszkodowania. W jego ocenie dopiero ustalona w toku postępowania administracyjnego wysokość ewentualnego odszkodowania stanowić będzie podstawę do wyliczeń podatkowych.

Zdaniem Skarżącego skoro Prezydent W. rozstrzygnie dopiero o jego uprawnieniu, a owo rozstrzygnięcie może mieć zarówno charakter pozytywny lub negatywny, nie sposób zgodzić się z argumentacją Dyrektora, iż wysokość ewentualnego odszkodowania, jakie może uzyskać, pozostaje bez wpływu na wysokość zobowiązania podatkowego, w sytuacji w której prawo nabyte przez niego nie stanowi prawa majątkowego, a jedynie jego ekspektatywę o nieustalonej i nieznanej jeszcze wartości. Zauważył przy tym, iż na obecnym etapie postępowania administracyjnego toczącego się przed Prezydentem W. nabyte przez niego prawo dochodzenia roszczenia o odszkodowanie za wywłaszczoną Nieruchomość ma charakter uprawnienia procesowego, które nie rodzi żadnego przysporzenia.

Skarżący stanął ponadto na stanowisku, iż niewstrzymanie się do czasu zakończenia postępowania administracyjnego z wydaniem decyzji podatkowej ustalającej wysokość podatku na podstawie wartości przyjętej przez organ podatkowy, może doprowadzić do sytuacji, w której uiści tak ustalony podatek, który w rzeczywistości będzie nienależny, gdy organ wyda decyzję odmawiającą ustalenia odszkodowania z uwagi na niespełnienie ustawowych przesłanek jego nabycia.

Ponadto zwrócił uwagę, iż dopiero prawomocna pozytywna decyzja administracyjna, mająca w opisanym przypadku charakter konstytutywny, stanowić będzie podstawę jego roszczenia o wypłatę odszkodowania, które będzie miało określoną wartość umożliwiającą wymierzenie należnego podatku od spadków i darowizn.

Końcowo zauważył, że samo nabycie prawa do dochodzenia roszczenia o odszkodowanie nie wymaga od nabywcy owego prawa jego realizacji. Dlatego też, spadkobierca dziedziczący dane prawo, którego następnie z różnych względów nie realizuje, byłby zobowiązany do uiszczenia należnego podatku od spadków i darowizn, pomimo że po jego stronie nie doszło i nie dojdzie do żadnego przysporzenia.

Dyrektor w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Skarżący w piśmie z 21 listopada 2017 r., stanowiącym uzupełnienie argumentacji zawartej w złożonej skardze, podniósł, iż rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie podatku od nabytego przez niego spadku po zmarłej J.G. jest zależne od prawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego, także ze względu, iż od wysokości przyznanego w postępowaniu administracyjnym odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość zależy wysokość długu spadkowego, stanowiącego % od wartości przyznanego odszkodowania, który to dług spadkowy podlega potrąceniu od wartości nabytych w spadku praw majątkowych, przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem spadkowym.

Skarżący stanął na stanowisku, iż przed wydaniem decyzji administracyjnej w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nie jest możliwe określenie wysokości długu spadkowego, podlegającego odliczeniu (potrąceniu) od wartości masy spadkowej, a w konsekwencji nie jest możliwe ustalenie czystej wartości spadku stanowiącego podstawę opodatkowania podatkiem spadkowym przed zakończeniem sprawy administracyjnej.

Reasumując, rozpatrzenie sprawy i wydanie merytorycznej decyzji w sprawie podatkowej uzależnione uznał od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, od którego zależy m.in. ustalenie wysokości długu spadkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U z 2017 r., poz. 1369, ze zm.; zwaną dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zaskarżone postanowienie Sąd uchyla, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd rozpoznając skargę według wskazanych powyżej kryteriów stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Kwestią sporną w sprawie była ocena możliwości zawieszenia postępowania podatkowego na mocy art. 201 § 1 pkt 2 O.p., który to przepis odwołuje się do zagadnienia wstępnego.

Zdaniem Skarżącego konieczne było zawieszenie postępowania podatkowego w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia spadku po ww. zmarłej, po której Skarżący odziedziczył roszczenie o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość objętą Dekretem - do czasu prawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za tę nieruchomość, które zostało wszczęte przed Prezydentem W..

Organy podatkowe obu instancji uznały natomiast, że wskazana przez Skarżącego przyczyna zawieszenia postępowania nie wypełnia przesłanki określonej w art. 201 § 1 pkt 2 O.p., gdyż oba ww. postępowania nie pozostają ze sobą w ścisłym związku, który jest niezbędny do uznania, że zachodzi przesłanka z ww. przepisu.

W ocenie Sądu, stanowisko organów podatkowych było prawidłowe.

Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Zagadnieniem wstępnym jest sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie.

W orzecznictwie nie budzi wątpliwości (por. wyroki NSA z 14 czerwca 2011 r. sygn. akt II GSK 627/10, z 8 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1559/07, z 28 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 1698/07, z 22 grudnia 2011 r. sygn. akt II FSK 1891/11 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że do powstania obowiązku zawieszenia postępowania spełnione muszą być łącznie cztery przesłanki:

a) zagadnienie wstępne pojawi się w toku postępowania administracyjnego;

b) rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego należy do innego organu lub sądu, a rozstrzygnięcie to jeszcze nie zapadło;

c) zagadnienie wstępne dotyczy uprawnienia, obowiązku, stosunku prawnego albo innych okoliczności, które mają znaczenie prawne w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy, w której zagadnienie to wystąpiło;

d) zależność (związek) zagadnienia wstępnego ze sprawą ma charakter bezpośredni.

Zdaniem Sądu Dyrektor, wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo zwrócił uwagę, że w sprawie nie zachodzi bezpośrednia zależność (związek) między zagadnieniem wstępnym – za które Skarżący uznaje toczące się przed Prezydentem W. postępowanie dotyczące odszkodowania za wywłaszczoną, ww. nieruchomość - ze sprawą podatkową dotyczącą określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w związku z nabyciem przez Skarżącego w drodze spadku roszczenia o odszkodowanie z tytułu utraty nieruchomości.

Nie można bowiem zgodzić się ze Skarżącym, że rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej ustalenia zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia spadku, którego przedmiotem jest m.in. roszczenie o odszkodowanie z tytułu utraty nieruchomości w związku z ww. Dekretem, jest uzależnione od rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie odszkodowania za utratę ww. nieruchomości. Skarżący nie odziedziczył bowiem nieruchomości, lecz wyłącznie roszczenie o odszkodowanie z tytułu utraty nieruchomości na rzecz gminy. Przedmiotem opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn nie będzie więc ani wartość utraconej nieruchomości, ani wartość uzyskanego za utraconą nieruchomość odszkodowania, lecz wartość nabytego w drodze spadku prawa majątkowego, jakim jest roszczenie o odszkodowanie z tytułu utraty nieruchomości.

Sąd zgadza się z podatnikiem, że jest on w trakcie postępowania administracyjnego przed Prezydentem W. w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania oraz uznania czy spełnione są przesłanki do przyznania tego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, tym niemniej wskazuje, że prawidłowa była ocena organów podatkowych obu instancji, że nie uzasadniało to zawieszenia postępowania podatkowego w zakresie określenia prawidłowej wysokości podatku od spadków i darowizn po ww. zmarłej.

Przyznanie ww. odszkodowania czy też brak wypłaty odszkodowania nie oznacza, że Skarżący nie nabył roszczenia o odszkodowanie z tytułu utraty nieruchomości. Istnienie właśnie tego roszczenia powoduje, że Skarżący mógł wstąpić do postępowania toczącego się przed Prezydentem W. w sprawie odszkodowania. Ponadto, na co w sposób prawidłowy zwróciły uwagę organy podatkowe obu instancji, roszczenie o odszkodowanie z tytułu utraty nieruchomości ma majątkowy charakter i można mu przypisać określoną wartość majątkową, a ponadto jest prawem zbywalnym. Zbycie ww. roszczenia powoduje, że inna osoba - nabywca roszczenia - będzie uprawniona do ubiegania się o ww. odszkodowanie. Nie sposób tym samym za zasadny uznać zarzutu naruszenia art. 1 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego. Skoro Skarżący nabył roszczenia o odszkodowanie z tytułu utraty nieruchomości, prawidłowe było stanowisko organów podatkowych, zgodnie z którym nie było podstaw do zawieszania ww. postępowania, tylko z tego powodu, że nie jest znana wysokość odszkodowania, skoro wypełniona była w stanie faktycznym sprawy przesłanka z art. 1 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. U Skarżącego powstał obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn wraz ze śmiercią J.G., z tytułu odziedziczenia roszczenie o odszkodowanie z tytułu utraty nieruchomości, które posiada wartość majątkową i jest zbywalne.

Stosownie do treści art. 7 ust. 1 u.p.s.d. podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia - z chwilą przyjęcia spadku.

Z przytoczonych przepisów wynika m.in., że podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie praw majątkowych oraz że podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych praw majątkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. W przypadku dziedziczenia obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia spadku.

Skoro w chwili przyjęcia spadku nie istniało odszkodowanie za wywłaszczoną na podstawie Dekretu nieruchomość, tym samym wartość tego odszkodowania, która zostanie ustalona później, nie będzie stanowiła podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Podstawę opodatkowania będzie natomiast stanowiło - istniejące w chwili otwarcia spadku - roszczenie o odszkodowanie z tytułu utraty ww. nieruchomości – którego wartość powinna być określona na dzień przyjęcia spadku, który jest dniem powstania zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn.

Tym samym ani wartość odszkodowania za nieruchomość, ani brak odszkodowania nie ma znaczenia przy ustaleniu wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia przez Skarżącego spadku, w którym znajduje się roszczenie o odszkodowanie z tytułu utraty nieruchomości. Analogiczne stanowisko było już prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2017 r. sygn. akt II FSK 3732/14, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Rację miały zatem organy podatkowe przyjmując, że wydanie przez Prezydenta W. decyzji w przedmiocie m.in. wysokości odszkodowania za utratę ww. nieruchomości nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Rozstrzygnięcie tej kwestii pozostaje bez wpływy na wynik sprawy w przedmiocie ustalenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia przez Skarżącego spadku, w skład którego wchodziło roszczenie o odszkodowanie z tytułu utraty nieruchomości.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że wydane postanowienia są zgodne z prawem, nie naruszają bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.