Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 431/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Podatek dochodowy od osób prawnych
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 118 § 1, art. 150 § 2, art. 180, art. 188, art. 240 § 1 pkt 5,  art. 243 § 2
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2016r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o solidarnej odpowiedzialności W.B. jako członka Zarządu Spółki A w O., solidarnie ze Spółką, za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu:

- podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. w kwocie 92.201,68 zł;

- podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2008 r. w kwocie 8.781zł;

- podatku od towarów i usług za wrzesień 2012 r. w kwocie 5.203 zł

wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości oraz kosztami postępowania egzekucyjnego.

Powyższa decyzja została doręczona stronie w dniu 30 kwietnia 2014 r. w trybie zastępczym stosownie do art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), dalej również jako: "O.p", i wobec jej niezaskarżenia w ustawowym terminie, stała się ostateczna.

Pismem z dnia 15 października 2015 r. W.B. zwrócił się o wznowienie na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia "[...]". Jednocześnie wniósł o przeprowadzenie dowodów z protokołu nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników Spółki A z dnia 30 czerwca 2008 r. wraz z uchwałą o przyjęciu jego rezygnacji z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Spółki z dniem 30 czerwca 2008 r. Wskazał, że powyższe dowody mają istotne znaczenie dla sprawy, gdyż jednoznacznie wskazują na fakt, iż nie może on ponosić odpowiedzialności za objęte decyzją zaległości podatkowe Spółki. Nie pełnił bowiem funkcji Prezesa Zarządu Spółki w dniach od 9 maja 2008 r. do 30 czerwca 2008 r., kiedy Spółka była w organizacji, a w dniu 30 czerwca 2008r. skutecznie złożył rezygnację z pełnionej funkcji. Jak wyjaśnił, prawdopodobnie późniejsze władze Spółki nie wprowadziły odpowiednich zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym i stąd nadal figuruje w nim jako Prezes Zarządu. Ponadto zarzucił, że zaległości podatkowe Spółki za 2008 r. uległy przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2013r.

Postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego wznowił postępowanie podatkowe zakończone decyzją ostateczną z dnia "[...]", a następnie wydaną w wyniku postępowania wznowieniowego decyzją z dnia "[...]" odmówił uchylenia tej decyzji ostatecznej, uznając, że wskazane dowody i okoliczności nie miały wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż nie miały cechy istotności.

W odwołaniu od tej decyzji strona, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie przez organ II instancji co do istoty sprawy, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, iż była członkiem zarządu Spółki po dniu 30 czerwca 2008 r., a także naruszenie art. 180, art. 188 i art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z jej wyjaśnień oraz z zeznań świadka M.R. na okoliczność przebiegu nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników Spółki w dniu 30 czerwca 2008 r., a w szczególności przyjęcia jej rezygnacji z pełnionej funkcji oraz niezłożenia przez Spółkę wniosku o wykreślenie w rejestrze przedsiębiorców strony jako członka zarządu Spółki. Ponadto wniosła o zwrócenie się do Spółki o udzielenie informacji na temat przyczyn niewykreślenia danych strony z rejestru Spółki oraz o wystąpienie do Sądu Rejonowego VIII Wydział Gospodarczy KRS.

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia "[...]" odwołał się do wyrażonej w art. 128 Ordynacji podatkowej zasady trwałości ostatecznych decyzji podatkowych. Wskazał, że podstawę prawną żądania wznowienia postępowania na wniosek strony stanowił przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

W ocenie organu odwoławczego, w sprawie nie została spełniona wskazana przez stronę przesłanka wznowienia postępowania podatkowego. Użyte w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej sformułowanie "wyjdą na jaw" oznacza, że strona może powoływać się w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne bądź dowody, co do których istnienia nie posiadała wiedzy w toku postępowania zwykłego (wyrok NSA z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II FSK 2675/12, Lex nr 1558072). Powołana we wniosku o wznowienie postępowania uchwała nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników Spółki oraz protokół nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników Spółki z dnia 30 czerwca 2008 r. nie mają waloru nowych okoliczności lub dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, albowiem były znane stronie w toku postępowania zwykłego. W ocenie organu, potwierdza to treść ww. uchwały, zgodnie z którą: "Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników otworzył Pan W.B. - Prezes Zarządu Spółki (...)".

Za bezpodstawny organ uznał również należy wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony oraz z zeznań świadka M.R., a także o zwrócenie się do Sądu Rejonowego VIII Wydział Gospodarczy KRS o udzielenie informacji. Wskazał, że dowód z przesłuchania strony, czy też świadka co do posiadania wiedzy o faktach istnieje od momentu ich spostrzeżenia i zapamiętania. Jednakże to nie osoba strony oraz świadka i nie ich wiedza o faktach są dowodem, ale dopiero oświadczenie wiedzy strony oraz świadka tj. zeznanie. Zatem dopóki go nie złożą, dopóty zeznanie nie istnieje i nie stanowi dowodu, o którym mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej (wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2014r., sygn. akt II FSK 1834/12, Lex nr 1507524). Organ dodał też, że postępowanie dowodowe prowadzone w postępowaniu wznowieniowym nie może prowadzić do ponownego rozpatrzenia sprawy i nie może służyć usuwaniu innych wad procesowych decyzji niż wymienione w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Postępowanie to może być poświęcone jedynie zbadaniu i ocenie, czy w danej sprawie występują ustawowe przesłanki wznowienia.

Uznając natomiast za bezzasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 180 § 1, art. 188 oraz art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny, przeprowadził postępowanie podatkowe, zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Stwierdził, że strona mogła zaskarżyć postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jednakże nie uczyniła tego. Nie mogła natomiast przynieść zamierzonego rezultatu próba wykorzystywania postępowania wznowieniowego do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Poza zakres postępowania wznowieniowego wykracza badanie okoliczności dotyczących rezygnacji strony z funkcji Prezesa Zarządu Spółki, jak i dalszego jej figurowania w Krajowym Rejestrze Sądowym, czy wykonywania obowiązków członka zarządu Spółki poprzez podpisywanie stosownych dokumentów już po formalnej rezygnacji z funkcji. Przedmiotem wznowionego postępowania jest tylko zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w analizowanym przepisie Ordynacji podatkowej.

Odnosząc się natomiast do zarzutu przedawnienia z dniem 31 grudnia 2013 r. zaległości podatkowych za 2008 r., organ podniósł, że w sprawie zastosowano skuteczne środki egzekucyjne opisane szczegółowe w ostatecznej decyzji. Ponadto stosownie do art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, nie można wydać decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Termin płatności podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. upłynął dnia 31 marca 2009 r., zaś termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2008 r. upłynął w dniu 20 stycznia 2009 r., a co za tym idzie termin do wydania ostatecznej decyzji upływał 31 grudnia 2014 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzuciła decyzji organu odwoławczego:

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w toku postępowania zwykłego strona miała wiedzę o dowodach w postaci protokołu z nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników Spółki wraz z uchwałą o przyjęciu rezygnacji Prezesa Zarządu, podczas gdy strona nie miała możliwości przedstawienia tych dowodów w postępowaniu zwykłym, gdyż nie wiedziała o tym postępowaniu i o wydanej decyzji, co było przyczyną wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji,

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżący był członkiem zarządu Spółki po dniu 30 czerwca 2008r.,

- naruszenie art. 180 § 1 w zw. z art. 180 Ordynacji podatkowej poprzez niedopuszczenie zgłoszonych dowodów, pomimo iż mogły one przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a przede wszystkim mogły przyczynić się do wykazania, iż w sprawie istnieją podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej;

- naruszenie art. 188 Ordynacji podatkowej polegające na nieuwzględnieniu zgłoszonych wniosków dowodowych, pomimo iż wskazane w nich okoliczności miały znaczenie dla sprawy, a nie zostały stwierdzone żadnym innym dowodem;

- naruszenie art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, co doprowadziło do odmowy uchylenia decyzji ostatecznej,

- naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż nie zostały spełnione przesłanki warunkujące wznowienie postępowania, podczas gdy w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący nie miał możliwości przedłożenia dowodów organowi w toku postępowania zwykłego, gdyż nie wiedział o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu i o wydanej decyzji. W jego ocenie, dowód w postaci protokołu nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników Spółki ma istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy, gdyż jednoznacznie wskazuje, iż skarżący nie może ponosić odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki. Organ, odmawiając przeprowadzenia zgłoszonych dowodów, przede wszystkim tak istotnych dla sprawy dowodów jak przesłuchanie strony oraz przesłuchanie świadka M.R., nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej, tj. nie przeprowadził postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, co doprowadziło do odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Tymczasem, zdaniem strony, w sprawie istnieją podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej. Skarżący nie pełnił funkcji członka zarządu Spółki w czasie, kiedy powstały zaległości podatkowe objęte decyzją ostateczną. W świetle skutecznej rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu, nawet jeśli występował w imieniu Spółki, czynił to jako osoba nieuprawniona. Nieujawnienie w rejestrze przedsiębiorców złożenia rezygnacji z funkcji członka zarządu nie oznacza, iż do dnia dzisiejszego strona pełni tę funkcję. Wpis do rejestru ma bowiem charakter deklaratoryjny, w związku z czym samo złożenie rezygnacji, bez ujawniania w KRS, jest skuteczne, tym bardziej, że obowiązek wpisania informacji do rejestru obciąża Spółkę, a nie osobę składającą rezygnację.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W przedmiotowej sprawie istotą sporu pomiędzy stronami postępowania jest odmienna interpretacja przesłanek wznowienia postępowania podatkowego, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Kluczowym zarzutem podniesionym w skardze jest naruszenie przez organ art. 240 § 1 pkt 5 O.p., poprzez uznanie, iż nie zostały spełnione przesłanki warunkujące wznowienie postępowania, podczas gdy w ocenie strony skarżącej, w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Zdaniem strony skarżącej, nowym istotnym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji, a nieznanym organowi, który wydał decyzję była uchwała Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki A powzięta w dniu 30 czerwca 2008 r. na podstawie której przyjęto rezygnację skarżącego z funkcji Prezesa Zarządu Spółki z dniem 30 czerwca 2008 r.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego w ocenie Sądu nie sposób uznać, aby dowód w postaci protokołu nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników spełniał wymogi ustawowe do wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Okoliczność podnoszona przez stronę skarżącą istniała bowiem przed wydaniem decyzji ostatecznej z dnia "[...]". Należy podkreślić, że z treści protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki A z dnia 30 czerwca 2008 r. wynika, że "Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników otworzył Pan W.B. – Prezes Zarządu i oświadczył, że na dzień dzisiejszy zwołane zostało Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników".

Godzi się zauważyć, że przedmiotowa decyzja ostateczna z dnia "[...]" została doręczona w dniu 30 kwietnia 2014 r., w trybie zastępczym na podstawie art. 150 § 2 O.p., na adres zamieszkania: "[...]". Zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 O.p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Stosownie do art. 150 § 1a O.p., adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zgodnie zaś z § 2 powołanego przepisu, zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że skoro skarżący w zgłoszeniu identyfikacyjnym na potrzeby prowadzonej przez organ podatkowy ewidencji wskazał od dnia 23 lipca 2011 r. adres: "[...]", a z akt sprawy nie wynikało, by zgłoszenie to było aktualizowane lub by skarżący podał inny adres do korespondencji na potrzeby prowadzonego postępowania podatkowego, to prawidłowo postąpił organ I instancji, kierując decyzję na wskazany wyżej adres.

W świetle powyższego, bieg 14 – dniowego terminu do wniesienia odwołania upłynął w dniu 14 maja 2014 r. Odwołanie nadane zostało zaś w dniu 20 maja 2015 r., co wynika z daty na stemplu pocztowym kierowanej do organu I instancji korespondencji.

Jeżeli zatem odwołanie złożone zostało po upływie ustawowego terminu, to stosownie do treści art. 228 § 1 pkt 2 O.p., organ odwoławczy zobligowany był do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, a więc nie może być przez organ przedłużany, czy też skracany. Co istotne, rozstrzygnięcie w tym zakresie nie jest zależne od swobodnego uznania organu podatkowego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (wyrok NSA z 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II FSK 563/07). Takie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zostało wydane w dniu "[...]".

W dniu 31 sierpnia 2015 r. skarżący złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", którą WSA w Olsztynie oddalił wyrokiem z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 631/15.

W świetle przedstawionych okoliczności, w ocenie Sądu, podnoszona przez stronę skarżącą aktualnie okoliczność nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania podatkowego zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Stosownie do tego przepisu przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy spełnione są łącznie następujące trzy elementy:

1. wyszły na jaw nowe okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji,

2. okoliczności te lub dowody mają charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego,

3. okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części.

Co istotne, w świetle powyższego unormowania wznowienie postępowania podatkowego jest dopuszczalne w sytuacji, gdy nowe okoliczności lub dowody "wyjdą na jaw". Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, organ odwoławczy prawidłowo wywiódł, że zwrot ten oznacza, że nowe okoliczności lub dowody nie mogą stanowić podstawy wznowienia w sytuacji, gdy były znane stronie w toku postępowania zwykłego. Zajęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby, że wznowienie postępowania, stanowiące nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji dotkniętych kwalifikowanymi wadami prawnymi, mogłoby zastąpić zwykły tryb odwoławczy, z ominięciem do tego cechujących go terminów do wniesienia odwołania, których przekroczenie uniemożliwia wzruszenie rozstrzygnięcia. Za zawężającą wykładnią analizowanego przepisu przemawia również fakt, że instytucja wznowienia postępowania stanowi tryb nadzwyczajny, który musi być traktowany rygorystycznie z uwagi na to, że stanowi wyłom od podstawowej zasady trwałości decyzji administracyjnych.

W świetle powyższego strona może zatem powołać się w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne bądź dowody, co do których istnienia nie posiadała wiedzy w toku postępowania zwykłego i z tego powodu nie mogła żądać ich uwzględnienia w jego toku (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 442/16, CBOSA).

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wskazuje się, że nieprzeprowadzenie określonych dowodów w toku zwykłego postępowania instancyjnego, jeżeli dowody te mogły być powołane przez stronę, nie może być podstawą wznowienia postępowania podatkowego w myśl art. 240 § 1 pkt 5 O.p., gdyż naruszałoby to zasadę stałości decyzji (wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 2701/13, CBOSA).

Na aprobatę zasługuje również pogląd prezentowany w judykaturze sprowadzający się do stwierdzenia, że gdy profesjonalna osoba, należycie dbająca o swój interes, dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, albo lekkomyślności, w szczególności niedostatecznej staranności w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomości prawa w zakresie skutków prawnych nieodbierania korespondencji, to nie jest możliwe uznanie, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej, nastąpiło bez jej winy, woli i wiedzy. Skutków prawnych własnych działań albo zaniedbań skarżący nie może przenosić na organ podatkowy, który każdorazowo prawidłowo kierował korespondencję na adres stałego miejsca zamieszkania strony. Nawet jeśli podatnik faktycznie przebywał w innym miejscu, nie narusza to ustawowej procedury wysyłania pism (zob. szerzej: wyrok NSA z 14.08.2012 r., sygn. akt II FSK 123/11, CBOSA, postanowienie NSA z dnia 27.03.2014 r., sygn. akt I OZ 218/14, CBOSA).

Konstatując powyższe wywody należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie postępowanie dowodowe prowadzone w postępowaniu wznowieniowym nie może prowadzić do ponownego rozpatrzenia sprawy tak, jak w postępowaniu zwykłym i nie może służyć usuwaniu innych wad procesowych decyzji, niż wymienione w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W postępowaniu wznowieniowym organ podatkowy nie prowadzi sprawy w oderwaniu od stanu faktycznego i prawnego ustalonego uprzednio w postępowaniu zwyczajnym, gdyż jego celem nie jest ustalenie nowego stanu faktycznego sprawy, ale ustalenie, czy wyszły na jaw istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał pierwotną decyzję (por. wyrok NSA z 4 września 2015 r. sygn. akt II FSK 1678/13, CBOSA). Przedmiotem postępowania przestaje być, tak jak w postępowaniu zwykłym, określenie zobowiązania podatkowego, czy tak jak w niniejszej sprawie – orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej, a stają się nim kwalifikowane wady decyzji, które z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznej, mają ściśle ograniczony charakter. Dlatego też zebranie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego przy badaniu możliwości wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. odnosi się wyłącznie do przesłanek wymienionych w tym przepisie (por. wyrok NSA z 26 lipca 2011 r. sygn. akt I FSK 1159/10, CBOSA).

Innymi słowy, postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych w trybie zwykłym ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w kontekście określonej normy materialnego prawa podatkowego (art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.). Postępowanie dowodowe nie jest celem w samym sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika mieści się w hipotezie oraz dyspozycji określonej normy materialnego prawa podatkowego. Inaczej natomiast przedstawia się to w trybie wznowieniowym, gdzie dopiero po uznaniu, że powołane przez stronę skarżącą dowody spełniają wszystkie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., możliwe jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, a więc także przeprowadzenie przedmiotowych dowodów i ich ocena zgodnie z regułami podatkowego postępowania dowodowego. Zatem w pierwszym etapie postępowania o wznowienie postępowania nie ma miejsca na weryfikowanie ustaleń faktycznych dokonanych przez organy podatkowe w postępowaniu podatkowym zwykłym, lecz weryfikuje się jedynie wskazane przez podatnika podstawy wznowienia.

Z powyższego wynika, że w ramach badania podstaw wznowienia postępowania niedopuszczalne jest dokonanie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zwykłym, do czego w istocie zmierza w niniejszej sprawie strona skarżąca. Skoro bowiem w pierwotnym postępowaniu podatkowym, w którym przypisano skarżącemu odpowiedzialność jako Prezesa Zarządu Spółki za jej zobowiązania badano i wykazano wystąpienie przesłanek pozytywnych do przeniesienia na niego odpowiedzialności podatkowej, to podnoszenie obecnie okoliczności podważających te ustalenia, zmierzało de facto do ponownego badania podstaw przypisania skarżącemu odpowiedzialności w oparciu o przepisy art. 116 § 1 – 4 O.p. Taka ocena mogła zaś być dokonywana jedynie w postępowaniu odwoławczym po skutecznym uruchomieniu przez stronę kontroli instancyjnej lub też w postępowaniu wznowieniowym, jednakże po wykazaniu zaistnienia podstaw wznowienia. Rola trybu nadzwyczajnego, którego celem jest eliminowanie jedynie kwalifikowanych wad postępowania zwykłego, musi bowiem pozostać w równowadze z ustanowioną w art. 128 O.p. zasadą trwałości ostatecznych decyzji.

W ocenie Sądu, za niedopuszczalną należy uznać możliwość przedstawiania przez podatnika dowodów w taki sposób, by mógł on oczekiwać pełnej ochrony w trybie postępowania nadzwyczajnego w przypadku, gdy w postępowaniu zwykłym zataja istotne dowody czy okoliczności lub też – jak było w niniejszej sprawie – lekceważy obowiązek podania aktualnego adresu zamieszkania i w konsekwencji jego niedopełnienia nie bierze aktywnego udziału w toczącym się wobec niego postępowaniu. Eliminowaniu skutków tej sytuacji służyć mógłby w niniejszej sprawie jedynie tryb przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, po spełnieniu przesłanek zastosowania tej instytucji. Z przedstawionych wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika, że strona z takiej możliwości skorzystała, lecz organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku strony. Kwestie dotyczące prawidłowości doręczeń skarżącemu korespondencji w toku postępowania zwykłego były już przedmiotem odrębnych postępowań w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a także w sprawie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Jednakże te działania strony skarżącej w kierunku uruchomienia kontroli instancyjnej decyzji o orzeczeniu odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. nie przyniosły oczekiwanego skutku. Tymczasem wykazanie przez członka zarządu przesłanek uwalniających go od odpowiedzialności zaległości podatkowej spółki kapitałowej powinno nastąpić w postępowaniu zwyczajnym prowadzonym przez organ podatkowy na podstawie art. 116 § 1 – 4 O.p., a nie w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym ostatecznej decyzji przenoszącej na członka zarządu odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki. To zatem, że z powodu niepodejmowania przez skarżącego korespondencji w toku postępowania zwykłego, nie wykazał on okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, nie mogło w żaden sposób uzasadniać zarzutu naruszenia wskazanych w złożonej w niniejszej sprawie skardze przepisów postępowania, tj. art. 180 § 1 w zw. z art. 180, art. 188, art. 240 § 1 pkt 5 i art. 243 § 2 O.p., jak również zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych.

Z powyższych względów Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że wskazana we wniosku o wznowienie postępowania dowodowego okoliczność podjęcia w dniu 30 czerwca 2008 r. uchwały o przyjęciu jego rezygnacji strony z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Spółki, a także wskazane przez stronę na tę okoliczność dowody, stanowią próbę otwarcia na nowo postępowania wymiarowego, co nie jest możliwe w toku postępowania wznowieniowego. Byłoby to naruszenie zasady dwuinstancyjnego postępowania podatkowego i powodowałoby, że tę samą sprawę wielokrotnie rozpatrywano by w kolejnych instancjach.

Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1345/13, nedopuszczalne jest wykorzystanie postępowania wznowieniowego do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p. Norma ta wymaga kumulatywnego spełnienia określonych w nim przesłanek. Brak cechy nowości czy brak istnienia w dniu wydania decyzji objętej postępowaniem o wznowienie, bądź brak istotności dla sprawy powoduje, że taki dowód lub okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania określonej w pkt 5 art. 240 § 1 o.p.

W świetle powyższego Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a., oddalił skargę.