Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1611/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 § 1 pkt 11, art. 241 § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Owsiak, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca) asesor WSA Konrad Aromiński, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją w sprawie podatku od towarów i usług za wrzesień 2015 r. oraz odmowy uchylenia decyzji wymiarowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] czerwca 2020 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IAS lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W.(dalej Naczelnik US lub organ pierwszej instancji) z [...] stycznia 2020 r., nr [...], mocą której odmówiono B.sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: spółka, strona, skarżąca) wznowienia postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] lutego 2019 r. nr [...] oraz uchylenia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji.

Organy orzekające ustaliły w sprawie, co następuje:

Naczelnik US na podstawie upoważnienia z 5 listopada 2015 r. nr [...] przeprowadził kontrolę podatkową w spółce, m.in., w zakresie zasadności zwrotu podatku od towarów i usług za wrzesień 2015 r., w trakcie której zostały stwierdzone nieprawidłowości. W konsekwencji postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. Naczelnik US wszczął z urzędu wobec spółki postępowanie podatkowe, a następnie [...] lutego 2019 r. wydał decyzję nr [...] Strona nie wniosła odwołania, w związku z czym decyzja ta stała się decyzją ostateczną.

Następnie 15 listopada 2019 r. do Naczelnika US wpłynął wniosek spółki o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] lutego 2019 r. nr [...] Jako podstawę prawną wznowienia wskazano, m.in., art. 240 § 1 pkt 4 i 11 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, z późn. zm., dalej: Ordynacja podatkowa). Strona zarzuciła organowi podatkowemu, że działając poprzez prawidłowo ustanowionego pełnomocnika nie mogła brać czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, nie miała wiedzy o tym, że takie postępowanie się toczyło, bowiem organ doręczał spółce pisma z pominięciem ustanowionego pełnomocnika. Ponadto strona wnosiła o wznowienie postępowania podatkowego zgodnie z wymogami określonymi w wyroku TSUE z 16 października 2019 r., w sprawie o sygn.. akt C-189/19.

Naczelnik US decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją nr [...] z [...] lutego 2019 r.

Po pierwsze, organ ten wskazał, że zgodnie z danymi zawartymi w aplikacji Scentralizowany System Poboru, spółka nie udzieliła innemu podmiotowi pełnomocnictwa ogólnego. Ponadto nie odnotowano wpływu pełnomocnictwa szczególnego do reprezentowania spółki w postępowaniu znak: [...] Dlatego korespondencja kierowana była na adres siedziby spółki.

Ponadto organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z informacją nadesłaną przez [...] Urząd Celno-Skarbowy w W. z [...] stycznia 2020 r., powzięcie wiedzy przez spółkę, którą reprezentował M. D., o wydanej decyzji przez Naczelnika US z [...] lutego 2019 r. znak: nr [...] nastąpiło [...] września 2019 r. przy ogłoszeniu postanowienia [...] o przedstawieniu zarzutów z 4 lipca 2019 r. Natomiast żądanie wznowienia postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, strona jest zobowiązana wnieść w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji.

PO trzecie, odnośnie do wznowienia postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, organ ten wyjaśnił, że żądanie strona jest zobowiązana wnieść w terminie miesiąca od dnia publikacji sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym UE. Wyrok TSUE z 16 października 2019 r. w sprawie C-189/19 na dzień złożenia wniosku strony o wznowienie postępowania nie został natomiast jeszcze opublikowany w Dzienniku Urzędowym UE.

W tej sytuacji, w ocenie Naczelnika US, strona nie dochowała terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie.

Strona od powyższej decyzji wniosła odwołanie.

Wymienioną na wstępie decyzją, Dyrektor IAS utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, uznając wszystkie zarzuty podniesione w odwołaniu za niezasadne.

Organ odwoławczy przywołał, że jedną z przesłanek wznowieniowych wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, na którą powoływała się spółka we wniosku o wznowienie postępowania, jest orzeczenie TSUE z 16 października 2019 r. w sprawie o sygn. akt C-189/18, mające - w jej ocenie - wpływ na treść wydanej decyzji ostatecznej.

Dyrektor IAS uznał, że spółka zwróciła się z przedwczesnym żądaniem wznowienia postępowania administracyjnego. Mianowicie, wniosek o wznowienie postępowania został nadany przez stronę poprzez elektroniczną skrzynkę podawczą e-PUAP 15 listopada 2019 r., zaś wyrok TSUE z 16 października 2019 r. w sprawie o sygn. akt C-189/18, będący podstawą wniosku o wznowienie postępowania, został opublikowany 16 grudnia 2019 r. w Dzienniku Urzędowym nr UE seria C, nr 423, str. 8. Dopiero zatem z 16 grudnia 2019 r. otworzył się termin wynikający z art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania w związku z wydaniem orzeczenia przez TSUE.

W ocenie organu odwoławczego, samo ogłoszenie wyroku 16 października 2019 r. w sprawie o sygn. akt C-189/18, nie jest tożsame z jego publikacją w sposób określony prawem.

Odnosząc się do drugiej ze wskazanych podstaw wznowieniowych, organ odwoławczy przyjął, że spółka już 30 września 2019 r. dowiedziała się o decyzji z [...] lutego 2019 r. znak: nr [...], co oznacza, że nie dochowała miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, na złożenie wniosku o wznowienie postepowania, skoro wniosek te złożyła dopiero 15 listopada 2019 r.

W rezultacie organ ten uznał, że wydana w sprawie decyzja odmawiająca wznowienia postępowania na podstawie art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej, była prawidłowa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o wznowienie postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. art. 240 § 1 pkt 4 w związku z art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej, poprzez odmowę wznowienia postępowania, uznając że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, gdyż strona uchybiła terminowi wniesienia żądania w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji; według organu żądanie zostało wniesione po terminie, gdyż termin powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji organ ustalił na dzień przedstawienia zarzutów w postępowaniu karnoskarbowym przez inny organ podatkowy; natomiast istnieje duże prawdopodobieństwo, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów i nie weszła do obrotu prawnego, gdyż w postępowaniu podatkowym nie uczestniczyła strona poprzez ustanowionego pełnomocnika,

2. art. 240 § 1 pkt 11 w związku z art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej, poprzez odmowę wznowienia postępowania, uznając, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, gdyż strona uchybiła terminowi wniesienia żądania w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej; według Organu żądanie zostało wniesione przedwcześnie przed publikacją sentencji orzeczenia.

Skarżąca podniosła, po pierwsze, że spółka w związku z przewlekłym i długotrwałym postępowaniem kontrolnym oraz przedłużającym się terminem zwrotu podatku VAT, ustanowiła pełnomocnika - doradcę podatkowego M. G. "do reprezentowania interesów spółki i występowania w jej imieniu w sprawie rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług przed organami podatkowymi pierwszej i drugiej instancji." Pełnomocnictwo z 4 grudnia 2015 r., załączone do skargi (zał. nr 2), zostało uzupełnione 17 lutego 2016 r., poprzez doprecyzowanie zakresu reprezentacji: "do reprezentowania interesów spółki i występowania w jej imieniu w sprawie postępowań kontrolnych, podatkowych oraz czynności sprawdzających, prowadzonych z tytułu rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień oraz październik 2015 r. przed organami podatkowymi pierwszej i drugiej instancji. Niniejsze pełnomocnictwo jest doprecyzowaniem pełnomocnictwa z 4 grudnia 2015 r. i obejmuje również występowanie w imieniu spółki przed sądami administracyjnymi w wyżej wymienionym zakresie" (zał. nr 3).

Strona argumentowała, że przepisy dotyczące pełnomocnictw z 1 lipca 2016 roku ulegały zmianie, jednak udzielone pełnomocnictwa przed wejściem nowych przepisów obowiązywały nadal w takim zakresie, jakim zostały udzielone. Po zakończonej kontroli 31 stycznia 2018 r. pełnomocnik złożył zastrzeżenia do protokołu kontroli zwrotu, na które organ podatkowy odpowiedział pełnomocnikowi pismem z 14 lutego 2018 r.

Spółka podniosłą dalej, że jej pełnomocnik oczekiwał na wszczęcie postępowania podatkowego oraz na to, że postanowienie o przedłużeniu zwrotu, zostanie mu doręczone i że będzie nadal reprezentował spółkę podczas weryfikacji tego zwrotu już na etapie prowadzonego postępowania podatkowego. Próba wszczęcia przez organ postępowanie podatkowego została podjęta dopiero w 7 czerwca 2018 r., czyli po ponad dwóch latach od rozpoczęcia kontroli. Korespondencję przesłano bezpośrednio na adres spółki, która pod tym adresem już się nie znajdowała, z pominięciem ustanowionego pełnomocnika. Dlatego, zdaniem skarżącej, postępowanie podatkowe nie zostało wszczęte, a wydana decyzja nie weszła do obrotu prawnego.

Po drugie, zdaniem skarżącej, nieprawidłowo został ustalony termin powzięcia informacji o wydanych decyzjach. Prezes zarządu spółki, M. D. zgłosił się 30 września do Urzędu Skarbowego w G., który w ramach pomocy prawnej dla Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. przedstawił mu zarzuty, jednak nie wręczył postanowienia w tym przedmiocie, a jedynie pozwolił na sporządzenie notatki (notatkę tę strona załączyła do odwołania). Prezes zarządu spółki został nieprecyzyjnie poinformowany o decyzji wydanej przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego za wrzesień 2015 rok (za październik 2015 brak jakiejkolwiek wzmianki). Prezes zarządu wystąpił o przedstawienie uzasadnienia na piśmie, ponieważ "był wzburzony i nie mógł zrozumieć a jaką decyzję chodzi i jaki organ ponieważ nie występował nigdy przed Naczelnikiem [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. , a postępowanie kontrolne prowadzili pracownicy Urzędu Skarbowego W.". Uzasadnienie otrzymał za pośrednictwem poczty 29 października 2019 roku. Następnie 3 października 2019 roku prezes zarządu spółki udał się do kancelarii prawnej wraz z powyższą notatką. Pełnomocnik spółki doprowadził do udostępnienia prezesowi zarządu spółki akt sprawy zakończonej decyzją ostateczną wydaną wobec spółki za wrzesień 2015 rok. Termin spotkania został ustalony na 17 października 2019 r. i w tym dniu prezesowi zarządu spółki, M. D., przedstawiono dokumenty dotyczące postępowania zakończonego decyzją ostateczną za wrzesień 2015 roku oraz samą decyzję wydaną [...] lutego 2019 r. znak [...]

Tak więc, zdaniem skarżącej, datą uzyskania informacji o wydanej decyzji ostatecznej oraz o organie, który ją wydał, strona uzyskała dopiero 17 października 2019 roku. Wniosek o wznowienia postępowania z 15 listopada 2019 r. został zatem wniesiony z zachowaniem miesięcznego terminu.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Spór w sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy wniosek o wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, złożony przed datą publikacji orzeczenia TSUE, można uznać za wniosek złożony w terminie, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 2 tej ustawy.

Sporną w sprawie okolicznością pozostawała także kwestia dotycząca tego, w jakim momencie skarżąca powzięła wiadomość o wydaniu decyzji ostatecznej, w rezultacie, czy wniosek o wznowienie postępowania z 15 listopada 2019 r. zgłoszony na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, został wniesiony z zachowaniem miesięcznego terminu określonego w art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Niniejsza sprawa dotyczy decyzji Naczelnika US z [...] stycznia 2020 r. nr [...], mocą której odmówiono stronie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z [...] lutego 2019 r. nr [...]

Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a sąd orzekający w sprawie w pełni podziela i przyjmuje za własne stanowisko Dyrektora IAS, które legło u podstaw wydania tejże decyzji.

Jedną z przesłanek wznowieniowych wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, na którą powoływała się skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania, jest orzeczenie TSUE z 16 października 2019 r. w sprawie o sygn. akt C-189/18, mające - w jej ocenie - wpływ na treść wydanej decyzji (pkt 11 ww. przepisu). Na zasadzie art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, wznowienie postępowania na tej podstawie następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia publikacji sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Dyrektor IAS trafnie zaznaczył, że zasada związania odpowiedzią TSUE na wskazane pytanie prejudycjalne wiąże sądy krajowe państw członkowskich Unii Europejskiej w zakresie dokonanej wykładni prawa wspólnotowego, a na gruncie podatkowym winna być realizowana, na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 w zw. z art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Przed wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia obowiązkiem organu, wynikającym z art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej, jest ocena dopuszczalności wznowienia postępowania. Powołany przepis stanowi bowiem, że w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu. W toku tego postępowania organ podatkowy ogranicza się do badania, czy:

1) żądanie pochodzi od strony lub od organizacji społecznej, która uczestniczyła w postępowaniu zwyczajnym na prawach strony (art. 133a § 1-3);

2) strona ma zdolność do czynności prawnych;

3) żądanie dotyczy postępowania zakończonego decyzją lub postanowieniem (dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem wynika z art. 219);

4) kwestionowana decyzja lub postanowienie ma charakter ostateczny;

5) w żądaniu wskazano podstawę wznowienia;

6) w przypadku żądania na podstawie pkt 4 i 8 § 1 art. 240 zachowano miesięczny termin.

Niespełnienie choćby jednej z wymienionych przesłanek uzasadnia wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania (art. 243 § 3).

Niedopuszczalność wznowienia postępowania występuje z przyczyn przedmiotowych, podmiotowych oraz uchybienia terminu do wniesienia żądania wznowienia postępowania w zakresie określonym w art. 241 § 2 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej.

Jeśli chodzi o przesłankę wznowieniową wymienioną w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, należało uznać w sprawie, że wniosek strony o wznowienie postępowania był przedwczesny, zatem nie spełniał on warunku koniecznego zainicjowania postępowania wznowieniowego w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej. Zatem w tej sytuacji należało przyjąć, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia żądania wznowienia postępowania w zakresie określonym w art. 241 § 2 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej

Strona, jeśli chodzi o analizowaną przesłankę, zwróciła się z przedwczesnym żądaniem wznowienia postępowania administracyjnego. Z bezspornie ustalonych w spawie faktów wynikało bowiem, że wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony przez skarżącą 15 listopada 2019 r. (data nadania poprzez elektroniczną skrzynkę podawczą e-PUAP). Zaś wyrok TSUE z 16 października 2019 r. w sprawie o sygn. akt C-189/18, będący podstawą wniosku o wznowienie postępowania, został opublikowany 16 grudnia 2019 r. w Dzienniku Urzędowym nr UE seria C, nr 423, str. 8.

W tej sytuacji Dyrektor IAS prawidłowo przyjął, że dopiero z 16 grudnia 2019 r. otworzył się termin wynikający z art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania w związku z wydaniem przez TSUE orzeczenia w sprawie o sygn. akt C-189/18.

Trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji, że przyjęcie przez ustawodawcę, iż powyższy termin biegnie od dnia publikacji sentencji orzeczenia TSUE, wskazuje na uprawnienie strony do wystąpienia z żądaniem o wznowienie postępowania jedynie od dnia publikacji orzeczenia TSUE, a nie wcześniej. Samo ogłoszenie wyroku 16 października 2019 r. w sprawie o sygn. akt C-189/18 nie jest tożsame z jego publikacją w sposób określony prawem.

W rozpoznawanej sprawie, na podstawie art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, wznowienie postępowania następuje tylko na żądanie strony, wniesione w terminie miesiąca od dnia publikacji sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym UE. Wobec powyższego w tej sprawie postępowanie nie mogło być wszczęte z urzędu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt. II OSK 2404/11, dostępne, tak jak inne orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Momentem początkowym biegu terminu z art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, jest publikacja sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym UE, co potwierdza treść przepisu - "wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 8 lub 11 następuje tylko na żądanie strony, wniesione w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej".

Oznacza to, że wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, strona może zgłosić skutecznie dopiero po publikacji sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym UE.

W istocie analizowana w sprawie kwestia była już przedmiotem wypowiedzi NSA. I tak np. NSA w wyroku z 20 kwietnia 2016 r., w sprawie sygn. akt II GSK 2223/14, stwierdził że "(...) Argument strony skarżącej kasacyjnie o "oczekiwaniu" wniosku złożonego przed rozpoczęciem biegu terminu ustawowego, czy też odwołujący się do założenia, że "prędzej, czy później" dojdzie do opublikowania orzeczenia Trybunału, nie jest argumentem natury jurydycznej. Nie uwzględnia on bowiem tego, że miesięczny termin określony w art. 241 § 2 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, w zakresie odnoszącym się do (pewnej) daty rozpoczęcia jego biegu, stanowi warunek konieczny skutecznego zainicjowania postępowania wznowieniowego w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 11 przywołanej ustawy. Pomijanie tego wymogu, w niczym nieuzasadniony sposób redukowałoby znaczenie przepisu art. 241 § 2 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Pozostawałoby to w oczywistej sprzeczności z tą podstawową regułą wykładni prawa, zgodnie z którą, za wadliwą uznaje się taką wykładnię, której rezultat czyni jakąś część przepisu prawnego zbędną, co stanowi konsekwencję założenia, że w ustawie nie zamieszcza się wypowiedzi niesłużących wyrażaniu norm prawnych. Skoro tak, to nie może budzić wątpliwości, że przywołany element normatywnej wypowiedzi ustawodawcy - wobec domniemania racjonalności jego działań i wiodącej roli wykładni gramatycznej - nie może być pomijany, ani też uznawany za zbędny dla potrzeb rekonstruowania normy prawej. Stanowisko strony skarżącej kasacyjnie odnośnie do proponowanego przez nią sposobu "stosowania" art. 241 § 2 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa, nie jest również do zaakceptowania z punktu widzenia celów samej procedury administracyjnej identyfikowanych poprzez jej funkcje, a mianowicie ochronną, porządkującą i instrumentalną, z których pierwsza wyraża się w tworzeniu odpowiednich gwarancji ochrony interesu jednostkowego i społecznego, druga w wyznaczeniu modelowych ram (schematu) działania, trzecia zaś, poprzez kształtowanie tychże działań, w realizacji celu procesu (rozstrzygnięcia sprawy) i zapewnieniu tym samym skuteczność prawa".

W wyroku z 11 marca 2020 r., w sprawie o sygn. akt I GSK 850/17, NSA podtrzymał powyższe stanowisko, stwierdzając, że początkiem biegu terminu może być wyłącznie opublikowanie wyroku TSUE. Złożenie żądania o wznowienie postępowania przed tym zdarzeniem należy uznać jako przedwczesne.

Zdarzeniem rozpoczynającym obliczanie biegu terminu miesięcznego jest dzień opublikowania wyroku TSUE w dzienniku promulgacyjnym UE i odpowiednio – wejście w życie orzeczenia TK (tak NSA w wyroku z 11 marca 2020 r., sygn. akt I GSK 849/17).

Powyższe stanowisko sąd orzekający w sprawie w pełni podziela.

Zgodzić się zatem należy z Dyrektorem IAS, że tylko możliwość wznowienia postępowania z urzędu mogłaby ewentualnie uzasadniać twierdzenie strony o możliwości wznowienia postępowania, pomimo przedwczesnego złożenia przez nią wniosku. NSA w powołanym już powyżej wyroku w sprawie o sygn. akt II OSK 2404/11, wyjaśnił bowiem, że w takim przypadku organy nie powinny poprzestać na samej tylko konstatacji braku podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na przekroczenie przez skarżącego terminu, ale w oparciu o zebrany materiał powinny rozważyć, czy w takiej sytuacji nie byłoby zasadne wznowienie postępowania z urzędu.

Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w przedmiotowej sprawie, w której w świetle przepisów regulujących nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznych ustawodawca jednoznacznie ustanowił, że wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od publikacji sentencji orzeczenia TSUE Dzienniku Urzędowym UE.

Należy przyznać, że zgodnie z art. 91 Regulaminu TSUE, wyroki Trybunału mają moc wiążącą od chwili ich ogłoszenia (rozumianej jako odczytanie sentencji) - która w tym przypadku nie może być jednak utożsamiona z datą publikacji sentencji w Dzienniku Urzędowym UE (o której to publikacji - o jedynie informacyjnym charakterze - stanowi art. 92 Regulaminu).

Niewątpliwie zatem, fakt że akt prawa wspólnotowego (europejskiego), który nie został ogłoszony w polskim wydaniu Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej i nie może być stosowany jako podstawa prawna obowiązków obywateli polskich czy polskich jednostek organizacyjnych, nie oznacza jeszcze tego, że należy uznawać go za nieobowiązujący do momentu publikacji. Rzecz w tym jednak, że o obowiązywaniu aktu prawa europejskiego decydują normy prawa UE. Brak publikacji aktu w języku urzędowym danego państwa członkowskiego wyłącza możliwość wywodzenia z takiego aktu w procesie stosowania prawa przez sądy i inne organy władzy publicznej (w tym organy administracji) obowiązków obywateli tego państwa członkowskiego.

Konsekwencją przedstawionych wyżej argumentów - uwzględniających zarówno standard europejski, jak i konstytucyjny - jest konieczność przyjęcia, że akt prawa wspólnotowego (europejskiego), który nie został ogłoszony w polskim wydaniu Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, nie może być stosowany jako podstawa prawna obowiązków obywateli polskich czy polskich jednostek organizacyjnych.

Przy czym powyższe stanowisko w żadnej mierze nie stoi w sprzeczności z art. 6 ust. 1 TUE, art. 19 ust. 1 TUE, art. 47 KPP oraz art. 51 ust. 1 KPP, zgodnie z którymi, jedną z zasad porządku prawnego UE jest zasada ochrony sądowej praw, wywodzonych przez jednostki z prawa Unii.

Ewentualny zatem zarzut skarżącej, zgodnie z którym wyroki TSUE mają moc wiążącą od chwili ich ogłoszenia, rozumianego jako odczytanie sentencji oraz, że orzeczenia TSUE do swojego bytu i ważności nie potrzebują ich publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, w rozpoznawanej sprawie nie byłby argumentem natury jurydycznej. Nie uwzględnia bowiem tego, że miesięczny termin określony w art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w zakresie odnoszącym się do daty rozpoczęcia jego biegu, stanowi warunek konieczny skutecznego zainicjowania postępowania wznowieniowego w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 11 ww. ustawy. Tylko możliwość wznowienia postępowania z urzędu mogłaby ewentualnie uzasadniać twierdzenie strony o możliwości wznowienia postępowania mimo przedwczesnego złożenia przez nią wniosku.

W rezultacie Dyrektor IAS prawidłowo przyjął, że skoro strona nie zachowała terminu określonego w art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, nie jest uprawniona do domagania wznowienia postępowania na podstawie art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Dlatego zarzuty skargi naruszenia art. 240 § 1 pkt 11 w związku z art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej, były niezasadne.

Nie zasługiwały także na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów art. 240 § 1 pkt 4 w związku z art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej.

Mianowicie, drugą z przesłanek wznowieniowych wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, na którą powoływała się skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania, był brak udziału strony w postępowaniu.

Stosownie do art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W myśl art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji.

W sprawie organy prawidłowo przyjęły, że powyższy termin nie został przez stronę zachowany. Organy twierdziły, że spółka reprezentowana przez M. D., o wydanej przez Naczelnika US decyzji ostatecznej z [...] lutego 2019 r. znak: nr [...] powzięła wiedzę 30 września 2019 r. przy ogłoszeniu postanowienia z [...] lipca 2019 r. [...] o przedstawieniu zarzutów.

Powyższe ustalenie należało uznać za prawidłowe, a dowodów na powyższą okoliczność dostarczyła sama strona skarżąca.

Otóż, jak wynika z akt sprawy, 3 stycznia 2020 r. do Naczelnika US wpłynęła informacja z [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W., w której wskazano, że powzięcie wiedzy przez spółkę, reprezentowaną przez M. D., o decyzji ostatecznej z [...] lutego 2019 r. znak: nr [...] nastąpiło 30 września 2019 r. (informacja k.15 i k14 akt administracyjnych, skoroszyt ze stroną rozpoczynającą kartą spis akt ds. [...]).

W aktach sprawy natomiast znajduje się sporządzona własnoręcznie – jak przedstawiła sama skarżąca - przez prezesa zarządu spółki M. D. "notatka", treść której odwzorowywała treść ogłoszonego mu [...] września 2019 r. postanowienia o przedstawieniu zarzutów (k.29 akt administracyjnych – skoroszyt dotyczący akt sprawy o wznowienie postępowania), także załączona do skargi).

Spółka przyznała w skardze, że prezes jej zarządu, M. D. zgłosił się 30 września do Urzędu Skarbowego w G., który w ramach pomocy prawnej dla Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. przedstawił mu zarzuty (ogłosił postanowienie o przedstawieniu zarzutów). Strona argumentowała, że organ nie wręczył prezesowi jednak postanowienia, a jedynie pozwolił na sporządzenie notatki (notatkę tę strona załączyła do odwołania).

Zdaniem sądu orzekającego w sprawie, z treści powołanej notatki wprost wynikało, że prezes zarządu spółki zapisał datę i numer decyzji, a także pełną nazwę organu który ją wydał, co więcej - samodzielnie zanotował numery faktur VAT za wrzesień 2015 r., które pozostawały w związku z ww. decyzją, opisał przedmiot postępowania oraz – co należy podkreślić - podstawę prawną zakwestionowania prawa do zwrotu podatku VAT, a także kwoty zawyżenia podatku naliczonego (notatka k.29 skoroszyt).

Z powyższej notatki zatem jednoznacznie wynikało, że strona 30 września 2019 r. powzięła pełną wiedzę o wydanej [...] lutego 2019 r. decyzji ostatecznej, w tym o organie który ją wydał oraz 0 przedmiocie postępowania, a także okresu, którego decyzja dotyczyła.

Podkreślić należy przy tym, że zawarty w przepisie art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zwrot dotyczący "powzięcia wiadomości o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informację pozwalającą jej zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono w stopniu pozwalającym na sformułowanie zarzutu wznowienia postępowania - dotyczy to więc takich danych jak nazwa organu, który wydał decyzję oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest konieczne natomiast zaznajomienie się z jej treścią, bowiem nie mamy tutaj z do czynienia jej doręczeniem. Wystarczające jest posiadanie przez stronę informacji, czego dana decyzja dotyczy (por. wyroki NSA z 14 października 1999 r., także wyrok WSA w Poznaniu z 7 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Po 536/18).

Należy podkreślić, że pojęcie "powzięcie wiadomości" o wydaniu decyzji użyte w art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, swym zakresem pojęciowym obejmuje szereg stanów faktycznych, przy czym przez powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji należy rozumieć uzyskanie informacji o treści rozstrzygnięcia zawartego w wydanej decyzji z jakiegokolwiek źródła oraz w jakikolwiek sposób (por. wyroki NSA z 24 maja 2011 r., sygn. akt I FSK 840/10 i z 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt II FSK 487/06).

Reasumując, do uznania, że strona powzięła wiadomość o wydaniu decyzji ostatecznej w rozumieniu art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nie jest wymagane doręczenie stronie odpisu tej decyzji wraz z jej pisemnym uzasadnieniem.

Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że organy podatkowe prawidłowo wskazały, iż skarżąca dowiedziała się o treści przedmiotowej decyzji najpóźniej 30 września 2019 r., co wynika wprost z powyższej notatki sporządzonej tego dnia własnoręcznie przez prezesa zarządu skarżącej.

Nie zasługują zatem, w ocenie sądu, na uwzględnienie zarzuty skargi, że prezes zarządu spółki został nieprecyzyjnie poinformowany o ostatecznej decyzji wydanej przez Naczelnika US za wrzesień 2015 rok. Zakres przekazanych 30 września 2019 r. prezesowi zarządu spółki informacji był wystarczający, aby spółka mogła wystąpić z odpowiednim wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Wniosek taki bowiem nie jest pismem procesowym o szczególnych wymogach formalnych, tzn. wymagających do jego sporządzenia dysponowania odpisem decyzji wraz z jej pisemnym uzasadnieniem; do jego sporządzenia wystarczyły w zupełności dane wynikające w ww. notatki sporządzonej 30 września 2019 r.

Skoro zatem z wnioskiem o wznowienie postępowania spółka wystąpiła 15 listopada 2019 r., uczyniła do z uchybieniem terminu miesięcznego od dnia powzięcia 30 września 2019 r. wiadomości o wydaniu decyzji.

Powyższe ustalenia i wnioski są wystraczające aby uznać, że wniosek strony o wznowienie postępowania był niedopuszczalny wobec niezachowania terminów ustawowych do zgłoszenia tego żądania – odpowiednio do wskazywanych obu podstaw wznowieniowych.

Dodać jedynie należy, że wbrew twierdzeniom strony, w aktach sprawy postępowania kontrolnego brak jest dokumentu stanowiącego "doprecyzowanie" dokumentu pełnomocnictwa, udzielonego doradcy podatkowemu M. G. 4 grudnia 2015 r. Zgodnie z twierdzeniem skarżącej to uzupełnienie zostało złożone do akt 17 lutego 2016 r., poprzez doprecyzowanie zakresu tegoż umocowania, mianowicie wedle stanowiska strony: "do reprezentowania interesów spółki i występowania w jej imieniu w sprawie postępowań kontrolnych, podatkowych oraz czynności sprawdzających, prowadzonych z tytułu rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień oraz październik 2015 r. przed organami podatkowymi pierwszej i drugiej instancji. Niniejsze pełnomocnictwo jest doprecyzowaniem pełnomocnictwa z 4 grudnia 2015 r. i obejmuje również występowanie w imieniu spółki przed sądami administracyjnymi w wyżej wymienionym zakresie".

W aktach sprawy administracyjnej natomiast brak jest dowodów na to, że strona dokument z 17 lutego 2016 r. w istocie do akt nadesłała. Organ pierwszej instancji argumentował, że zgodnie z danymi zawartymi w aplikacji Scentralizowany System Poboru spółka nie udzieliła innemu podmiotowi pełnomocnictwa ogólnego. Ponadto nie odnotowano wpływu pełnomocnictwa szczególnego do reprezentowania spółki w postepowaniu znak: [...]

Znamienne też, że załączona do akt postępowania niniejszego (wznowieniowego) kopia dokumentu pełnomocnictwa z 17 lutego 2016 r. nie zawiera prezentaty organu potwierdzającej, że dokument taki w istocie w 2016 r. został złożony do postępowania kontrolnego (prezentata organu z datą 21 lutego 2020 r. w oczywisty sposób odnosi się bowiem do postępowania niniejszego, k.27 skoroszyt akt administracyjnych).

Niemniej kwestia dotycząca skutecznego ustanowienia pełnomocnika do reprezentowania spółki w przewidywanym przez nią postępowaniu podatkowym nie była istotna dla rozstrzygnięcia w tej sprawie. Decydująca tu bowiem była ocena, czy skarżąca z żądaniem wznowienia postępowania wystąpiła z zachowaniem ustawowego terminu. Organy podatkowe wykazały, że skarżąca uchybiła terminowi miesięcznemu na złożenie tego wniosku.

W tym stanie sprawy wszystkie zarzuty naruszenia przepisów wymienionych w skardze uznać należało za chybione. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, orzeczono jak w wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019.2325, dalej p.p.s.a.).

Na wniosek organu, przy braku przeciwskazań ustawowych oraz przy akceptacji skarżącej, sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.