Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1916/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 60  ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Gabriela Nowak asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2008 r. sprawy ze skargi Powiatu Ł. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez powiat nieruchomości z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat Ł. mienia nieruchomego stanowiącego własność Skarbu Państwa.

W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny.

Starostwo Powiatowe w Ł. wystąpiło do Wojewody Ł. o przekazanie Powiatowi Ł. udziału w wysokości 417/10000 części nieruchomości Skarbu Państwa położonej w Ł. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha - w trybie art. 64 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.).

Następnie Powiat Ł. wystąpił do Ministra Skarbu Państwa - na podstawie art. 24 § pkt 1 kpa - o wyłączenie Wojewody Ł. z niniejszego postępowania, wskazując w uzasadnieniu, iż nieruchomość tę zajmuje [...] Urząd Wojewódzki i Wojewoda Ł. może nie być obiektywny przy rozstrzyganiu decyzji o przekazanie części nieruchomości Powiatowi Ł.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. Minister Skarbu Państwa wyłączył Wojewodę Ł. od udziału w w/w postępowaniu i wyznaczył do jej prowadzenia Wojewodę Świętokrzyskiego.

Pismem z dnia 27 marca 2006 r., Starosta Powiatu Ł. zmienił podstawę prawną wniosku o nabycie spornej nieruchomości - z art. 64 na art. 60 powyższej ustawy z dnia 13 października 1998 roku.

Decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] Wojewoda Świętokrzyski - działając w oparciu o w/w art. 60 - odmówił stwierdzenia, że z dniem 1 stycznia 1999 r. Powiat Ł. nabył z mocy prawa mienie Skarbu Państwa, w skład którego wchodzi udział w wysokości 417/1000 części w prawie własności budynku oraz w jego częściach wspólnych i urządzeniach, które nie służą do użytku właścicieli lokali nieruchomość położonej w Ł. przy ul. [...], oraz udział w wysokości 417/1000 części w prawie własności nieruchomości gruntowej, na której znajduje się wyżej opisany budynek, położonej w Ł. przy ul. [...], ujawnionej w księdze wieczystej KW nr [...],oznaczonej jako działka nr [...].

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Wojewoda Świętokrzyski wskazał, iż nie została spełniona przesłanka "władania mieniem", stanowiąca - w myśl art. 60 ust. 1 w/w ustawy z dnia 13 października 1998 roku - podstawę stwierdzenia nabycia mienia z mocy prawa.

Odwołaniem z dnia 30 marca 2007 r. Powiat Ł. wniósł o zmianę decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] marca 2007 r.

Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...], Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody Świętokrzyskiego.

W uzasadnieniu wskazał, iż w myśl art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustaw reformujących, z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Powiat Ł. - wnosząc o wydanie decyzji uwłaszczającej - podkreślił, że jej przedmiotem winny być lokale zajmowane przez Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, co stanowi udział w nieruchomości wynoszący 417/10000 części.

Minister stwierdził, że w świetle dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, sporną nieruchomością na dzień 1 stycznia 1999 r. władał Urząd Wojewódzki w Ł. Natomiast Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej użytkował jedynie lokale na III piętrze, w budynku przy ul. [...] w Ł., o czym świadczy umowa użyczenia z dnia 8 lipca 1993 r., zawarta pomiędzy Wojewodą Ł. (użyczający), a Wojewódzkim Ośrodkiem Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w Ł. (biorący w użytkowanie). Zwrócił również uwagę na fakt, iż zgodnie z decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia [...] maja 1989 r., przekazano Wydziałowi Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta Ł. 18/100 części spornej nieruchomości. Wydział ten wszedł w skład Urzędu Wojewódzkiego w Ł. - w związku z reformą administracyjną państwa, na mocy której powołano organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, jakim jest Wojewoda - na podstawie obowiązującej wówczas ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach administracji ogólnej (Dz. U. z 1998 r., nr 32, poz. 176).

Powiat Ł. nie może zatem nabyć spornej nieruchomości, ponieważ nie została spełniona podstawowa przesłanka niezbędna do stwierdzenia nabycia z mocy prawa w trybie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 roku mienia Skarbu Państwa - władanie mieniem na dzień 1 stycznia 1999 r.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Skarbu Państwa złożył Powiat Ł. , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Świętokrzyskiego.

W uzasadnieniu wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania nie został rzetelnie zbadany stan faktyczny i prawny. Ponadto zarzucił organowi rażące naruszenie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Wojewoda Ł. nie udowodnił w stopniu wystarczającym władania Urzędu Wojewódzkiego przedmiotową nieruchomością na dzień 1 stycznia 1999 r. Wojewoda uznał, że istnieje dokument w postaci decyzji z dnia [...] maja 1989 r. Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. - przekazującej Wydziałowi Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta Ł. udział w wysokości 18/100 części nieruchomości - co zdaniem skarżącego, nie jest możliwe gdyż organ ten w dacie wydania tej decyzji nie mógł jeszcze funkcjonować, a tym samym wydawać decyzji o tak istotnym znaczeniu.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Przede wszystkim należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

W związku z powyższym, rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że nie podważają one legalności zaskarżonej decyzji.

Minister Skarbu Państwa wydając decyzję z dnia [...] września 2007 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] marca 2007 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat Ł. mienia nieruchomego stanowiącego własność Skarbu Państwa - orzekł prawidłowo.

Zgodnie z art. 60 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej i niniejszej ustawy staje się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Nabycie mienia stwierdza wojewoda w drodze decyzji. Decyzja ta nie tylko potwierdza nabycie mienia przez określoną jednostkę samorządu terytorialnego, ale także z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania administracyjnego oparta jest na ustaleniach z tego postępowania, dotyczących zwłaszcza poszczególnych składników mienia, które podlegają stwierdzeniu nabycia.

Przedmiotowa nieruchomość - decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia [...] czerwca 1988 r. nr [...] - została przekazana w całości w zarząd Centralnej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych. Następnie decyzja ta została zmieniona decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia [...] maja 1989 r. w ten sposób, że przekazano Wydziałowi Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta Ł. 18/100 części nieruchomości i ustalono opłatę roczną za zarząd (później wydział ten wszedł w skład Urzędu Wojewódzkiego w Ł.). Na nieruchomości tej znajduje się budynek, w którym Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej użytkował lokale (stanowiące udział w wysokości 417/10000 części nieruchomości), na podstawie umowa użyczenia z dnia 8 lipca 1993 r., zawartej pomiędzy Wojewodą Ł. (użyczający), a Wojewódzkim Ośrodkiem Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w Ł. (biorący do używania).

Sąd w całości podzielił pogląd Wojewody Świętokrzyskiego, który przyjął, że przepis art. 60 ustawy posługuje się pojęciem władania, a nie władania faktycznego. W związku z tym, termin władanie obejmuje jedynie władanie oparte na tytule prawnym, nie zaś stan faktycznego władztwa nad rzeczą. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest odmowa stwierdzenia nabycia mienia Skarbu Państwa w przypadku, gdy przejmowana przez samorząd jednostka nie legitymowała się w dniu 31 grudnia 1998 r. tytułem prawnym do mienia.

Materiał dokumentacyjny sprawy wskazuje, że Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w Ł., nie legitymował się tak rozumianym tytułem prawnym - miał tylko umowę bezpłatnego użytkowania lokali.

W tej sytuacji, władanie przysługiwało [...] Urzędowi Wojewódzkiemu, gdyż tylko on legitymował się przesłanką przewidzianą w art. 60 ust.1ustawy, od której zależy komunalizacja - posiadał prawo zarządu (obecnie prawo trwałego zarządu na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]).

Powyższy pogląd znajduje potwierdzenie w stanowisku jakie zaprezentował Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 206/01 stwierdzając, że władztwo oparte na umowie (tytule obligacyjnym) nie może mieć skutku dalej idącego niż trwały zarząd, mający w świetle ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami charakter zbliżony do prawa własności.

Jest to pogląd zgodny z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 11 grudnia 2001 r. sygn. akt I SA 1244/00 stwierdził, że posiadanie zależne mienia Skarbu Państwa, w tym nieruchomości, nie dawało posiadaczowi zależnemu władztwa w zakresie możliwości zarządzania i rozporządzania wynajętym mieniem, wznoszenia na cudzym gruncie budowli, nie prowadziło również do przekształceń własnościowych mienia Skarbu Państwa. Nie można więc mówić o "władaniu" w przypadku, gdy nie ma dokumentu świadczącego o tytule prawnym do nieruchomości.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa i została przekazana w zarząd Urzędowi Wojewódzkiemu w Ł., a obecnie w trwały zarząd [...] Urzędowi Wojewódzkiemu. W tej sytuacji faktyczne dysponowanie mieniem przez instytucję przejętą przez jednostkę samorządu terytorialnego (Powiat Ł.) - bez formalnego tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości - nie może być podstawą do stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat Ł. mienia nieruchomego stanowiącego własność Skarbu Państwa.

Konkludując, stwierdzić należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy i uzasadniły przekonująco swoje decyzje - nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji wyroku.