Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 662/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Ruch drogowy
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 146 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 77 ust. 3-5, art. 77 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: par. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1310
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
article: art. 60 pkt 7
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 92 ust. 1, art. 217
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: par. 1 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2006 nr 59 poz 421
law: Rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi W. G. na akt Starosty [...] z dnia [...] 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu I. uchyla zaskarżony akt, II. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącego kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 12 kwietnia 2016 r. (data wpływu podania do organu) W. G. (dalej również: wnioskodawca; zainteresowany; skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, wystąpił do Starosty (dalej również: Starosta; organ) o zwrot kwoty 425 zł, stanowiącej nadpłatę opłaty za wydanie karty pojazdu przy rejestracji pojazdu marki [...], nr. rej. [...], sprowadzonego z zagranicy. W uzasadnieniu wnioskodawca powołał się m.in. na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04, w którym Trybunał orzekł, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. nr 137, poz. 1310) jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. nr 108, poz. 908, z późn. zm.), jak i na postanowienie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 r., wydane w sprawie o sygn. C-134/07 (Dz.U.UE.C.2008/64/15).

W odpowiedzi na wniosek, Starosta w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] stwierdził, że nie ma podstawy do zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu; nie może również wydać decyzji odmawiającej zwrotu, ponieważ nie ma podstaw prawnych do takiego działania. Organ powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2015 r. sygn. I OSK 1896/13, w którym stwierdzono, że wprawdzie w dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1241, z późn. zm.) i na mocy art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych oraz art. 61 ust. 1 pkt 2 i art. 67 ustawy o finansach publicznych powstał obowiązek rozpatrywania wniosków o zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu wniesionych po dniu 1 stycznia 2010 r. na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio stosowane przepisy Działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 2009 r. - Ordynacja podatkowa, tym niemniej przedmiotowa sprawa powinna być rozpoznawana przy zastosowaniu przepisów dotychczasowych. W tym zakresie Starosta zwrócił uwagę na to, że powołane wyżej, obowiązujące od 1 stycznia 2009 r., przepisy ustawy o finansach publicznych dotyczyły trybu rozstrzygania w zakresie nieopodatkowanych należności budżetowych; nie mogły zatem mieć zastosowania do czynności dokonywanych na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego, w tym także do czynności zwrotu opłaty (jej części) pobranej przed wejściem w życie przepisów tej ustawy.

Odpowiedź organu została doręczona pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 8 czerwca 2016 r.

W związku z powyższym zainteresowany w dniu 10 czerwca 2016 r. (data wypływu do siedziby organu pisma z dnia 8 czerwca 2016 r.) wezwał Starostę do usunięcia naruszenia prawa poprzez stwierdzenie nadpłaty dotyczącej opłaty za wydanie karty pojazdu oraz poprzez zwrot nadpłaconej kwoty.

Następnie w dniu 5 sierpnia 2016 r. (data nadania pocztowego pisma procesowego z dnia 5 sierpnia 2016 r.) W. G. wniósł skargę na akt Starosty z dnia [...] czerwca 2016 r. wydany w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty – części opłaty za wydanie karty pojazdu. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego aktu i stwierdzenia bezskuteczności czynności polegającej na odmowie stwierdzenia nadpłaty w opłacie za wydanie karty pojazdu, a także stwierdzenia obowiązku dokonania zwrotu części uiszczonej opłaty, tj. kwoty 425 zł oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi, odwołując się do stanowiska orzecznictwa, podniesiono, że organ administracji publicznej jest uprawniony do orzekania w przedmiocie żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, odnosząc się do obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem. Zarazem powołano poglądy orzecznictwa przemawiające za dopuszczalnością drogi sądowoadministracyjnej w przedmiotowej sprawie.

Jako przedmiot skargi – zaskarżone działanie organu wskazano odmowę dokonania przez Starostę czynności materialnotechnicznej polegającej na zwrocie skarżącemu kwoty 425 zł, która to kwota stanowi część opłaty, jaką skarżący uiścił za wydanie karty pojazdu w związku z rejestracją pojazdu sprowadzonego z zagranicy. W tym zakresie, argumentacją wcześniej przedstawioną we wniosku z dnia 12 kwietnia 2016 r., zmodyfikowano w ten sposób, że cała opłata pobrana za wydanie karty pojazdu jest opłatą pobraną niezależnie.

Poza tym skarżący stwierdził, że rozważając kwestię ewentualnego przedawnienia roszczenia o zwrot nadpłaconej opłaty, trzeba mieć na uwadze, że dopiero od dnia 1 stycznia 2010 r. opłata za wydanie karty pojazdu, o której mowa w Prawie o ruchu drogowym, stanowi środki publiczne będące nieopodatkowanymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym – w rozumieniu art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych; tym samym dopiero do opłat za wydanie karty pojazdu uiszczonych po dniu 31 grudnia 2009 r. stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz odpowiednio (art. 67 in fine) przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, regulujące terminy przedawnienia wynikające z tej ustawy. Zdaniem strony przywołane akty prawne nie mają zastosowania do opłat nienależnie pobranych przed tym dniem i podlegających zwrotowi, które to opłaty należy traktować jako świadczenia pieniężne pobrane bez podstawy prawnej. Dalej skarżący argumentował, że dotyczy to w szczególności stosowania przepisów dotyczących przedawnienia, którego konsekwencją jest wygaśnięcie zobowiązania uiszczenia przez stronę, czy też obowiązku zwrotu opłaty przez organ, a zawartych w art. 59 i następne Ordynacji podatkowej. W tym zakresie strona argumentowała, że wynika to z treści art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, który stanowi, że do spraw dotyczących nieopodatkowanych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy o finansach publicznych stosuje się przepisy dotychczasowe. Skarżący stwierdził, że przepis ten nie ma zastosowania do niniejszej sprawy, gdyż dotyczy on spraw będących w toku, skoro dotyczy spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, czyli przed dniem 1 stycznia 2010 r., co oznacza brak zachodzenia w niniejszej sprawie podstawy prawnej do odpowiedniego zastosowania przepisów o przedawnieniu wynikających z rozdziału III Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Starosta, reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko dotyczące braku podstaw dla załatwienia sprawy w drodze decyzji. Starosta zarzucił stronie "zmianę roszczenia i jego postawy prawnej" i zmianę argumentacji w stosunku do zawartej we wniosku z dnia 12 kwietnia 2016 r.

Odnosząc się merytorycznie do żądania strony skarżącej, Starosta stwierdził, że nie miał podstaw prawnych do dokonania zwrotu żądanej kwoty 425 zł. Uzasadniając to stanowisko, organ przywołał treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04 i wskazał, że w wyroku tym Trybunał wprawdzie uznał, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji, lecz nadto orzekł, że przepis ten traci moc obowiązująca z dniem 1 maja 2006 r., co oznacza, że orzeczenie to nie wpłynęło na ocenę prawidłowości pobierania opłat w okresie do 1 maja 2006 r., zaś skarżący uiścił opłatę za wydanie karty pojazdu w dniu 23 sierpnia 2005 r., a więc przed tą datą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie był akt Starosty z dnia [...] czerwca 2016 r., którym odmówiono skarżącemu zwrotu części opłaty, tj. kwoty 425 zł – za wydanie karty pojazdu wydanej dla pojazdu marki [...] o nr. rej. [...].

Na wstępie rozważań prawnych należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi (tak, jak w rozpoznawanym przypadku), skargę na akty lub czynności można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący spełnił powyższe wymogi formalne wniesienia skargi, a sama skargę wywiódł z zachowaniem terminu o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a., to jest w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, na które to wezwanie organ nie udzielił odpowiedzi. Powyższe uzasadniało z kolei przyjęcie przez Sąd skargi do rozpoznania.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego aktu, trzeba również zaznaczyć, że Sąd w przedmiotowej sprawie nie dopatrzył się zarzucanej przez pełnomocnika organu "zmiany roszczenia i podstawy prawnej". Skarżący wyraźnie wskazuje bowiem, jaki akt Starosty skarży i w jakim przedmiocie wydany. Zastosowanie w zależności do przyjętej konwencji językowej żądania zwrotu "nadpłaty" czy też "części opłaty" pobranej za wydanie karty pojazdu nie zmienia zasadniczo tożsamości żądania, którego dotyczył wniosek, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jak i skarga. Poza tym Sąd, orzekając w granicach sprawy, nie jest zasadniczo związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Granice niniejszej sprawy są określone jasno, a wyznacza je wynikający z zaskarżonego aktu z dnia [...] czerwca 2016 r. zakres odmowy wydania zwrotu skarżącemu części opłaty pobranej za wydanie wyżej opisanego pojazdu, tj. odmowy zwrotu nadpłaconej kwoty (nadpłaty) w wysokości 425 zł.

Idąc dalej, w pierwszej kolejności wskazać należy, że opłata za wydanie karty pojazdu ma charakter administracyjnoprawny. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07 (dostępnej w bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wyrażony został pogląd, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W uzasadnieniu wskazano, że obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu i o jego istnieniu rozstrzyga organ w toku jej załatwiania. Ma on charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa, a organ jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, przy czym nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej, gdyż ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137, z późn. zm. – dalej: Prawo o ruchu drogowym) w ogóle nie reguluje spraw dotyczących zwrotu uiszczonych opłat, a z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie można wyprowadzić zasady, że każde żądanie skierowane do organu wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Do uiszczania opłaty nie mają zastosowania przepisy ustawy o opłacie skarbowej ani ustawy Ordynacja podatkowa, opłata ta nie ma bowiem charakteru podatkowego.

Materialnoprawną podstawą pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu był przepis art. 77 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Natomiast w § 1 ust. 1 wcześniej już przywołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (dalej również: rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu; rozporządzenie z 2003 r.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej z art. 77 ust. 4 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, zawierającej upoważnienie dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłaty za kartę pojazdu, opłatę za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji na terytorium RP określono na kwotę 500 zł. Rozporządzenie to stanowiło podstawę pobrania od skarżącego przez organ rejestrujący w dniu 23 sierpnia 2005 r. (data podana przez organ, korespondująca z wydaniem pierwszej decyzji o czasowej rejestracji przedmiotowego pojazdu) opłaty za kartę pojazdu w określonej wysokości.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04, orzekł o niezgodności § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym i art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP. Równocześnie Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu do dnia 1 maja 2006 r. W uzasadnieniu tego orzeczenia Trybunał wskazał, że niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym polega na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykroczono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Rozporządzenie bowiem, niezgodnie ze wskazanymi w ustawie wytycznymi w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty, ustalało opłatę, uwzględniając dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewiduje. Dlatego też § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia został uznany za niezgodny również z art. 92 ust. 1 Konstytucji, który nakazuje wydanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw i wyklucza przejmowanie przez organ wydający rozporządzenie uprawnień ustawodawcy. Rozporządzenie może być bowiem wydane wyłącznie na podstawie wyraźnego, a więc nie opartego tylko na domniemaniu lub na wykładni celowościowej, szczegółowego upoważnienia ustawy, w granicach tego upoważnienia i w celu wykonania ustawy. Trybunał uznał ponadto, że § 1 ust. 1 rozporządzenia jest niezgodny z art. 217 Konstytucji, gdyż ustanowiona w nim opłata stanowi – ze względu na niewspółmierność do rzeczywistych kosztów świadczonej usługi – daninę publiczną o charakterze podatkowym.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni stanowisko powszechnie wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym, mimo że utrata mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu została odroczona do dnia 1 maja 2006 r., to był on niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od początku jego obowiązywania. Wymaga zaś podkreślenia, że analiza przepisu art. 178 ust. 1 Konstytucji prowadzi do wniosku, że sędziowie zachowują uprawnienia do samodzielnej oceny i ustalenia zgodności podustawowych aktów normatywnych z ustawami przy rozpoznawaniu spraw, a w razie stwierdzenia ich niezgodności z ustawami, odmowy ich zastosowania w konkretnej sprawie. Odmowa zastosowania niezgodnego z ustawą podustawowego przepisu normatywnego wynika z nałożonego na sędziego obowiązku stosowania wyłącznie ustaw. Przytoczone stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie sądowym (por. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 22 maja 2000 r. sygn. akt OPS 3/00, ONSA 2000/4/136; 15 grudnia 2000 r. sygn. akt OPK 20/00, ONSA 2001/3/104; wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 23 kwietnia 2008 r. sygn. akt III KK 475/07, LEX nr 388535; 26 września 2007 r. sygn. akt III KK 206/07, LEX nr 307755; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia: 30 czerwca 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 256/06; 29 grudnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 3017/05 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 1117/15 – orzeczenia sądów administracyjnych dostępne jw.).

Zarazem należy zauważyć, że nabycie i przywóz przedmiotowego pojazdu nastąpiło z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej już po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, co jest istotne i z tego względu, że przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu został uznany za niezgodny z prawem unijnym. Zgodność krajowych regulacji prawnych odnoszących się do opłat za wydanie karty pojazdu z przepisami unijnymi stała się zaś przedmiotem wydanego w trybie prejudycjalnym postanowienia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie C-134/07, w którym stwierdzono, że art. 90 akapit 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską sprzeciwia się opłacie takiej, jaką ustalono w § 1 powyższego rozporządzenia, a która to opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeżeli jest on tam zarejestrowany.

W relacji prawa unijnego i prawa krajowego, w razie ich sprzeczności, obowiązuje zasada pierwszeństwa prawa unijnego względem prawa krajowego. Oznacza to, że sąd krajowy ma kompetencję niestosowania sprzecznych z prawem unijnym przepisów prawa krajowego. I to niezależnie przy tym od wyroku krajowego sądu konstytucyjnego, który odracza utratę mocy obowiązującej tych przepisów, uznanych za niekonstytucyjne (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2010 r. sygn. III CZP 37/10, LEX nr 578583).

Podkreślić również należy, że obowiązek zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu nie przedawnił się z uwagi na upływ okresu dziesięciu lat. W ocenie Sądu, kwestie zwrotu kwoty nadpłaconej z tytułu opłaty za kartę pojazdu powinny być rozstrzygane przy zastosowaniu przepisów dotychczasowych. Tym samym, obowiązujące od 1 stycznia 2010 r. przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240 [aktualnie: Dz.U. z 2013 r., poz. 885], z późn. zm.), a dotyczące trybu rozstrzygania w zakresie niepodatkowych należności budżetowych, nie mogą mieć zastosowania do czynności dokonanych na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego, w tym także do czynności zwrotu opłaty pobranej przed wejściem w życie przepisów tej ustawy.

Podzielić przy tym trzeba dominujące aktualnie w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że przepisy nowej ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych nie mogą mieć zastosowania do czynności związanych ze zwrotem opłaty pobranej za wydanie karty pojazdu, jeśli czynność pobrania tej opłaty miała miejsce przed wejściem w życie tej ustawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 19 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2091/12; 12 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 818/12; 21 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 1282/12 – orzeczenia dostępne jw.).

Powyższe stanowisko zaaprobował również Sąd Najwyższy, stwierdzając, że od dnia 1 stycznia 2010 r. opłata za wydanie karty pojazdu, o której jest mowa w Prawie o ruchu drogowym, stanowi – w rozumieniu art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych – środki publiczne będące niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym. Nie ma to zatem zastosowania do opłat nienależnie pobranych przed tym dniem i podlegających zwrotowi. Wobec tego nie będą one stanowiły nadpłaty w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej (art. 72), gdyż takimi się stały dopiero po dniu 1 stycznia 2010 r., lecz świadczenia pieniężne pobrane bez podstawy prawnej (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2012 r. sygn. akt III CZP 24/12).

Konsekwentnie, w sprawach dotyczących zwrotu opłaty za kartę pojazdu, jeżeli opłata uiszczona została przed dniem 1 stycznia 2010 r., to jest przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, nie stosuje się przedawnienia, w tym na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Wobec tego podkreślić należy, że upływ czasu mógłby być brany pod uwagę przez sąd administracyjny, a wcześniej przez organ administracji publicznej, tylko w przypadku istnienia administracyjnoprawnych regulacji wprowadzających materialne terminy do wystąpienia przez stronę z żądaniem zwrotu opłaty za kartę pojazdu, jak np. w przypadku zwrotu nadpłaty podatku. Natomiast w odniesieniu do spornego żądania takich regulacji brak, a stosowanie zasad prawa podatkowego jest tu niemożliwe, jako że przepisy Ordynacji podatkowej mogą znaleźć zastosowanie tylko do opłat pobranych od dnia wejścia w życie nowej ustawy o finansach publicznych.

Mając powyższe na względzie, stwierdzić należy, że naruszenie prawa przez organ administracji publicznej polegało w niniejszej sprawie na odmowie zwrotu części opłat za wydanie karty pojazdu w oparciu o przepis rozporządzenia, który jest niezgodny z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym, obowiązujących w dacie pobrania opłaty. Stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy powoduje, że skargę należało uwzględnić. Skutkiem tego jest uchylenie zaskarżonego aktu na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a.

Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy Starosta, kierując się normą określoną w art. 153 P.p.s.a, zastosuje się do oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku. W razie stwierdzenia, że skarżący poniósł opłatę w kwocie 500 zł związaną z wydaniem karty pojazdu dla przedmiotowego samochodu marki [...] organ zobowiązany będzie do zwrotu stronie, w drodze czynności materialno-technicznej, nadpłaconej kwoty. Pomocnym zaś w zakresie ustalenia wysokości części pobranej opłaty – kwoty podlegającej zwrotowi będzie przepis § 1 ust. 1 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. (Dz.U. nr 59, poz. 421), zgodnie z którym opłata za kartę pojazdu wynosi 75 zł. Zatem różnica pomiędzy kwotą 500 zł (opłatą uiszczaną uprzednio za wydanie karty pojazdu) a kwotą 75 zł (opłatą pobieraną na podstawie rozporządzenia z 2006 r.) wynosi 425 zł, którą to kwotę uznać należy za świadczenie pieniężne pobrane od skarżącego bez podstawy prawnej. Dodatkowym argumentem przemawiającym za taką interpretacją jest też fakt, że w § 1 ust. 2 rozporządzenia z 2003 r. opłata przewidziana za wydanie wtórnika karty pojazdu wynosiła także 75 zł. Kwota w tej samej wysokości wyznaczona została również za wydanie wtórnika karty pojazdu w § 1 ust. 2 rozporządzenia z 2006 r. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 9 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 773/09; 15 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 842/09 – orzeczenia dostępne jw.).

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804, z późn. zm.).