Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2290/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 153, 183, 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, 77, 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 48 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.) sędzia del. WSA Mirosława Pindelska Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. Spółki z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 1152/09 w sprawie ze skargi D. Spółki z o.o. w B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 1152/09, oddalił skargę D. Sp. z o.o. w B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nakazał D. Sp. z o.o. rozbiórkę hali tartacznej zlokalizowanej na działkach położonych w K. W uzasadnieniu podał m.in., iż budowa hali miała miejsce w 2005 r. Ustalił także, że przedmiotowy obiekt został zrealizowany bez pozwolenia na budowę w miejsce hali posadowionej na działce nr [...] przez ówczesnego właściciela nieruchomości, który następnie [...] kwietnia 2006 r. zbył ją D. Sp. z o.o. W trakcie rozstrzygania sprawy Gmina K. nie posiadała miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co - jak stwierdził organ - uniemożliwiło przeprowadzenie procedury legalizacyjnej i spowodowało konieczność orzeczenia nakazu rozbiórki opisanego obiektu. Organ wyjaśnił także, że orzeczony nakaz zgodnie z przepisami prawa i orzecznictwem został skierowany do aktualnego właściciela nieruchomości, który jako następca prawny inwestora wszedł w jego prawa i obowiązki.

W odwołaniu od tej decyzji D. Sp. z o.o. zarzuciła organowi naruszenie szeregu przepisów k.p.a. w tym m.in. błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący terminu zakończenia budowy hali tartacznej oraz nieprawidłowe zebranie i rozpatrzenie całości materiału dowodowego sprawy. Spółka podniosła, że obiekt został zrealizowany samowolnie przed 1995 r. co powoduje możliwość jego legalizacji w trybie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Zarzuciła też naruszenie art. 61 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.). Wskazała ponadto, że teren tartaku ma zostać w najbliższym czasie objęty nowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w latach 1993 - 2003 działki na których usytuowany jest tartak były przeznaczone częściowo pod zabudowę zagrodową i mieszkalnictwo rodzinne, a w części stanowiły tereny lasów. Wskazał na należyte udokumentowanie przez organ I instancji daty samowolnej realizacji hali tartaku. Odnosząc się natomiast do podstawy prawnej rozstrzygnięcia organu I instancji uznał, że była ona właściwa, gdyż w sprawie nie można było zastosować art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego wobec braku obowiązującego planu oraz nie zachodziła zgodność stwierdzonej zabudowy z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, bo inwestor takiej decyzji nie posiadał i nie dysponuje nią także aktualny właściciel.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt II SA/Gl 245/07, uchylił ww. decyzje organów stwierdzając, że inwestor może wykazać zgodność inwestycji z porządkiem planistycznym nie tylko za pomocą wydanej na jego rzecz decyzji o warunkach zabudowy bądź zaświadczenia, o którym mowa w art. 48 ust. 3 ustawy lecz także innych dowodów świadczących o zgodności zrealizowanego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym stosownych zaświadczeń. Sąd w pełni podzielił ustalenia organów co do okoliczności budowy hali tartaku, przesądzając, iż została ona wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, a budowa miała miejsce po 1 stycznia 1995 r. co oznacza, że zastosowanie w sprawie winny mieć przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji postanowieniem z dnia 20 lutego 2008 r., na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, wstrzymał roboty budowlane i nałożył na D. Sp. z o.o. obowiązek przedłożenia określonych dokumentów. Następnie, wobec niewykonania ww. obowiązku, decyzją z dnia [...] października 2008 r. ponownie nakazał rozbiórkę budynku hali tartacznej.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało uchylone przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia w związku z niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę, tym razem w zmienionych okolicznościach z uwagi na wejście w życie uchwały Rady Gminy nr XXVI/147/08 z dnia 12 grudnia 2008r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] po raz kolejny nakazał D. Sp. z o.o. rozbiórkę budynku hali tartacznej zlokalizowanej na działkach nr [...],[...],[...],[...] w K. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z zapisami planu ww. działki znajdują się w jednostce oznaczonej symbolem A46MNR - tereny zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej, gdzie zakazuje się lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które mogą wymagać sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko zakładów tartacznych i drzewnych (§ 10 ust. 3 planu).

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka D. zarzuciła organowi naruszenie art. 6, 8, 75, 77 § 1, 28, 61 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem przepisów prawa, obniżenie zaufania obywateli do organów Państwa i nieprzeprowadzenie wnikliwego postępowania w sprawie oraz art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] października 2009 r., utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. przychylając się do wyrażonej przez organ I instancji tezy, iż wobec braku możliwości legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu (budowa była sprzeczna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) zasadnym jest nakaz rozbiórki. Wskazał też, iż zarzut uniemożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu jest nieuzasadniony - pismem z dnia 29 kwietnia 2009 r. pełnomocnik skarżącej został poinformowany stosownie do art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do zebranych materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od jego doręczenia. Co prawda w siódmym dniu zakreślonego terminu wpłynął do organu I instancji faksem wniosek o jego przedłużenie o kolejne 14 dni, jednak do czasu wydania decyzji pełnomocnik skarżącej nie przedłożył żadnych nowych środków dowodowych, jak również nie stawił się celem przejrzenia akt sprawy.

Skargą D. Sp. z o.o. zaskarżyła powyższą decyzję domagając się jej uchylenia bądź stwierdzenia jej nieważności z uwagi na naruszenie: art. 6, 7, 8, 75, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, jak również nie przeprowadzenie wnikliwego postępowania w sprawie, błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie niewątpliwego ustalenia terminu zakończenia budowy hali tartacznej, błąd w przeprowadzeniu postępowania polegający na nieprawidłowym zebraniu oraz nie rozpatrzeniu całości materiału dowodowego w sprawie; art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez jego niezastosowanie. W skardze podniesiono, iż w rzeczywistości budowa miała miejsce przed 1995 r. Ponadto nawet gdyby zastosowanie miały w stosunku do niej znaleźć przepisy ustawy z 1994 r. to rozbiórce winna podlegać tylko część hali - ta która przekracza powierzchnię, powyżej której wymagane było pozwolenie na budowę. Skarżąca Spółka podtrzymała również zarzut, iż uniemożliwiono jej czynny udział w postępowaniu, albowiem pomimo wniosku o wydłużenie czasu na zapoznanie się z aktami organ I instancji wniosek ten zignorował i orzekł o nakazie rozbiórki.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku wskazał, że związany jest oceną wyrażoną w wydanym w sprawie wyroku z dnia 10 października 2007 r. i nie może oceniać odmiennie kwestii przesądzonych wówczas przez Sąd. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że nie podejmuje ponownych rozważań dotyczących daty i sposobu realizacji przedmiotowej hali tartaku, a także przepisów które w sprawie winny znaleźć zastosowanie albowiem w ww. wyroku przesądzono, iż hala została wybudowana samowolnie, budowa miała miejsce po dniu 1 stycznia 1995 r., a tym samym w sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., nie zaś, jak twierdził inwestor, ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W konsekwencji Sąd stwierdził, że podjąć może jedynie rozważania dotyczące zgodności lub braku zgodności przedmiotowego obiektu z porządkiem planistycznym na danym obszarze, kwestia ta bowiem nie została przesądzona w wyroku z 2007 r.

Następnie Sąd wskazał, że w dacie podjęcia przez organy decyzji podlegających obecnie kontroli sądowej przedmiotowy teren objęty był uchwałą Rady Gminy z dnia 12 grudnia 2008 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K., która jednoznacznie wykluczyła możliwość istnienia na obszarze, na którym położona jest hala, tartaków jako obiektów mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Ustalenie to przesądziło o niedopuszczalności procedury legalizacyjnej w stosunku do samowolnie wybudowanej hali i orzeczeniu na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. o obowiązku dokonania rozbiórki. Zgodnie bowiem z postanowieniami planu działki stanowiące teren inwestycji znajdują się w jednostce oznaczonej w planie symbolem A46MNR - tereny zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej, gdzie zakazuje się według § 10 ust. 3 lokalizacji m.in. zakładów tartacznych i drzewnych. W dacie wydania zaskarżonych decyzji wobec faktu obowiązywania wówczas planu miejscowego (plan ten został mocą wyroku tut. Sądu oraz oddalającego skargę kasacyjną wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wyeliminowany z obrotu prawnego dopiero po wniesieniu skargi na kontrolowaną decyzję nakazującą rozbiórkę) poprawność obu decyzji zarówno w zakresie osnowy jak i uzasadnienia była zatem niewątpliwa. Sąd podkreślił też, iż pomimo wskazanej w wyroku z 2007 r. możliwości wykazania przez inwestora innymi niż decyzja o warunkach zabudowy dokumentami zgodności inwestycji z porządkiem planistycznym w ciągu mijających lat, ani w okresie przed uchwaleniem planu ani też w okresie późniejszym, inwestor nie przedłożył żadnych dowodów, o których mowa w wyroku, do kwestii tej nie odniósł się też w żadnym ze składanych pism.

Sąd uznał, że powyższe okoliczności w świetle ocen i wskazań zawartych w prawomocnym wyroku z 2007 r. upoważniają do sformułowania wniosku, że pomimo po części nie adekwatnego do obecnego stanu prawnego w gminie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, co do meritum nakaz dokonania rozbiórki obiektu, którego samowolna budowa nie przystaje do porządku planistycznego na danym terenie, zgodna jest z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Żadne bowiem okoliczności kontrolowanej sprawy nie zezwalają na uznanie, iż samowolnie wybudowana hala tartaku wśród sąsiedniej zabudowy zgodna jest z porządkiem planistycznym, żadnych też w tej mierze argumentów nie przywołał inwestor.

Odnośnie natomiast sugestii, iż ewentualnej rozbiórce mogłaby podlegać jedynie ta część wiaty, która przekracza powierzchnię zabudowy przewidzianą w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego Sąd podkreślił, iż z ww. normy wyliczającej jakie inwestycje nie wymagają pozwolenia na budowę wynika a contrario, że pozwolenia na budowę wymaga wiata przekraczająca określoną w tym przepisie powierzchnię. Wymaga go wówczas w całości, nie jedynie w stosunku do podnormatywnej części, tym samym w całości też, w razie budowy bez pozwolenia, wiata taka jako wybudowana samowolnie podlega określonym w prawie procedurom. Odnosząc się natomiast do zarzutu uniemożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez zignorowanie wniosku pełnomocnika o przedłużenie terminu do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów do 14 dni Sąd wskazał, iż prawdą jest, że organ I instancji nie udzielił stronie odpowiedzi na ten wniosek. Nieprawdziwe jest jednak twierdzenie iż organ zignorował ten wniosek i wydał decyzję kończącą postępowanie w danej instancji. W rzeczywistości bowiem organ nie tylko nie wydał decyzji bezpośrednio po upływie siedmiodniowego terminu wyznaczonego stronie na zapoznanie się z aktami i wypowiedzenie co do nich, ale licząc od daty wniesienia przez pełnomocnika wniosku nie wydał jej jeszcze przez kolejnych 20 dni. Z akt nie wynika natomiast by pełnomocnik skarżącej Spółki w tym czasie zapoznał się z aktami, wypowiedział co do zebranych dowodów lub w jakikolwiek inny sposób wziął udział w postępowaniu. Ponadto, jak stwierdził w zaskarżonej decyzji organ II instancji, pełnomocnik pomimo pisemnego poinformowania go o takiej możliwości nie złożył żadnych pism i nie dokonał żadnych czynności także w trakcie postępowania drugoinstancyjnego. W konsekwencji Sąd stwierdził, że pomimo uchybienia proceduralnego w postaci nie udzielenia wnioskodawcy odpowiedzi na ww. wniosek, zarzut, iż tym samym naruszając art. 10 k.p.a. uniemożliwiono skarżącej Spółce udziału w postępowaniu uznać należy za nie znajdujący potwierdzenia w okolicznościach sprawy.

Skargą kasacyjną D. Sp. z o.o. zaskarżyła w całości powyższy wyrok, zarzucając mu naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego - art. 48 ust 2 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;

2) przepisów prawa formalnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zbadania zgodności inwestycji skarżącego z porządkiem planistycznym kraju i w konsekwencji nierozpoznanie istoty sprawy;

- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd analizując zgodność przedmiotowej inwestycji z porządkiem planistycznym kraju całkowicie pomija dotyczące tego zakresu wskazania zawarte w wyroku WSA w Gliwicach z 10 października 2007 r., którym był związany. W wyroku z 2007 r. Sąd dokonał analizy prawnej przepisu art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego i przyjął, iż w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności" oznacza, że następujące po nim wyliczenie ma jedynie charakter przykładowy a nie wyczerpujący. Sąd jednoznacznie wskazał, iż nieuprawnione jest twierdzenie, że brak planu i brak decyzji o warunkach zabudowy uniemożliwia zbadanie zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W takiej sytuacji badanie zgodności inwestycji z przepisami sprowadzić się powinno do ustalenia zgodności czy niezgodności z państwowym porządkiem planistycznym. Z tych względów należy przyjąć, tak jak to zrobił WSA w Poznaniu w wyroku z 21 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Po 4/08, że brak wylegitymowania się przez stronę pozwoleniem na budowę, w sytuacji gdy na terenie, na którym wzniesiono obiekt nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nieprzedłużenie przez stronę organowi ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy dla tegoż obiektu, nie wykluczają możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Ponadto, jak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 maja 2008 r. (sygn. akt II OSK 512/07), warunkiem legalizacji samowoli budowlanej jest zgodność konkretnej budowy z przepisami o planowaniu przestrzennym. Nie może mieć znaczenia zatem, termin uzyskania decyzji ostatecznej o warunkach zabudowy, bo ma ona charakter wyłącznie informacyjny i sama przez się nie kształtuje praw ani obowiązków inwestora wynikających wprost z ustaw. Decydujące znaczenie w procesie legalizacji samowoli budowlanej winno mieć ustalenie, że obiekt wybudowany bez pozwolenia na budowę nie narusza swym istnieniem przepisów prawa, w tym regulujących kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego.

Zdaniem skarżącej Spółki Sąd I instancji pomijając zawartą w wyroku z 2007 r. analizę prawną dokonał własnej interpretacji art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, czym dopuścił się naruszenia zarówno art. 153 p.p.s.a. jak i ww. przepisu Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię. Analizę zgodności inwestycji z porządkiem planistycznym Sąd ograniczył do postawienia zarzutu, iż w toku postępowania skarżąca nie przedłożyła na tą okoliczność żadnych dowodów. Wobec stwierdzenia nieważności uchwały Rady gminy K. z dnia 12 grudnia 2008 r. w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 16.11.2009 r., sygn. akt II SA/Gl 522/09, wobec którego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną (wyrok z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 424/10), Sąd badając zgodność inwestycji z planowaniem przestrzennym winien dokonać analizy przepisów powszechnie obowiązującego prawa i w tym zakresie skarżąca Spółka nie miała obowiązku przedkładać jakichkolwiek dowodów. Dla oceny sposobu możliwego zagospodarowania działek Spółki istotne znaczenie będą zatem miały pominięte przez Sąd przepisy ustawy Prawo wodne oraz przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska.

Istotnym, według skarżącej Spółki, jest fakt, że w nieobowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego z dnia 12 grudnia 2008 r. przedmiotowe działki położone były w jednostce oznaczonej symbolem A46MRN. Nie leżą one na terenie bezpośredniego zagrożenia powodzią i z tych względów nie zostały wyłączone od jakiejkolwiek zabudowy. W stosunku do nich nie będą zatem miały zastosowania ograniczenia przewidziane w art. 82 ust. 2 Prawa wodnego. Ponadto w obrębie działek skarżącego nie został ustanowiony obszar ograniczonego użytkowania, o którym mowa w art. 135 Prawa ochrony środowiska. Prowadzenie tartaku nie należy również do inwestycji wymagających obligatoryjnego sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko na podstawie § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573 ze zm.). Lokalizacja przedmiotowej hali tartacznej nie narusza żadnych ww. przepisów prawa i jako taka na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowanego powinna zostać zalegalizowana.

Skarżący wskazał, że w niniejszej sprawie organy orzekające badając zgodność inwestycji z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oparły się wyłącznie na treści ww. uchwały z dnia 12 grudnia 2008 r. w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego i zaniechały sprawdzenia tej zgodności z innymi przepisami prawa. W konsekwencji wskutek utraty mocy obowiązującej przez ten plan zgodność inwestycji z państwowym porządkiem planistycznym nie została w ogóle zbadana i uaktualniła się potrzeba ponownego zbadania zgodności inwestycji z obowiązującymi przepisami prawa. Wbrew powyższemu zaskarżonym wyrokiem oddalono skargę co doprowadziło do nierozpoznania istoty sprawy. Ponadto Spółka podniosła, że organ nie zbadał czy nie zachodzą w sprawie przesłanki do zastosowania art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. W świetle powyższego nieuzasadnionym i co najmniej przedwczesnym jest stanowisko Sądu, iż pomimo po części nieadekwatnego do obecnego stanu prawnego w gminie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, co do meritum nakaz dokonania rozbiórki obiektu jest zgodny z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania Z. K. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według przepisanych norm.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W związku z tym, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej postawione zostały zarzuty naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania i do tych drugich zarzutów należy się odnieść jako do pierwszych. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można dokonać oceny procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego.

W związku z tym, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 7, 77 i 80 k.p.a. wiąże się w niniejszej sprawie ściśle z zarzutem naruszenia przez ten Sąd art. 153 p.p.s.a., w pierwszej kolejności należało odnieść się do drugiego z zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółki, Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, dokonując analizy zgodności przedmiotowej inwestycji z porządkiem planistycznym kraju, całkowicie pominął dotyczące tego zakresu wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2007 r., zgodnie z którymi nieuprawnione jest twierdzenie, że brak planu i brak decyzji o warunkach zabudowy uniemożliwia zbadanie zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - w takiej sytuacji badanie zgodności inwestycji z przepisami sprowadzić się powinno do ustalenia zgodności czy niezgodności z państwowym porządkiem prawnym. Skarżąca Spółka nie wzięła jednak pod uwagę faktu, że wyrok z dnia 10 października 2007 r. został wydany w innym stanie faktycznym, w którym w trakcie rozstrzygania sprawy Gmina K. nie posiadała miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W dacie wydawania przez organy administracji decyzji podlegających obecnie kontroli, teren na którym zlokalizowany jest przedmiotowy obiekt budowlany objęty był uchwałą Rady Gminy K. nr XXVI/147/08 z dnia 12 grudnia 2008 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. W wyroku z dnia 10 października 2007 r. Sąd wyraźnie natomiast wskazał, że "przedmiotem badania w postępowaniu legalizacyjnym wyznaczonym ramami przepisu art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego winno być ustalenie zgodności obiektu z porządkiem planistycznym na danym obszarze. Porządek ten jest wyznaczony albo przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo też innymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego". W świetle powyższego nie można czynić Sądowi I instancji zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. - w związku z faktem, iż w dniu orzekania przez organy administracji przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązywała już uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organy te zobowiązane były do jej uwzględnienia i dokonania oceny możliwości legalizacji przedmiotowego obiektu w oparciu o ten plan. Powyższe natomiast było zgodne z przedstawioną powyżej oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi przez Sąd w wyroku z dnia 10 października 2007 r. Ponadto fakt obowiązywania powyższego planu w dniu orzekania przez organy wyłączył konieczność oceny zgodności przedmiotowej inwestycji, poza oceną jej zgodności z obowiązującym planem, z porządkiem planistycznym kraju. Nie doszło zatem w niniejszej sprawie również do naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. we wskazanym w skardze kasacyjnej zakresie.

Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że Sąd I instancji dokonywał oceny zgodności z prawem zaskarżonych decyzji w dacie ich wydania. W konsekwencji słusznie uznał, że decyzje te są zgodne z prawem, bowiem w dacie ich wydania obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy K. uchwalony przez Radę Gminy w dniu 12 grudnia 2008 r.

Odnośnie naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego w pierwszej kolejności wskazać należy, że przepis ten stanowi złagodzenie rygoryzmu prawnego wynikającego z ust. 1 omawianego przepisu, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego umożliwia bowiem przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. Zgodnie z tym przepisem, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę, lecz zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i bez naruszenia przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonania określonych obowiązków umożliwiających zalegalizowanie inwestycji. Procedura, o której stanowi art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi zatem co do zasady regułę w przypadku wybudowania obiektu niezgodnie z przepisami.

Kwestią bezsporną w niniejszej sprawie jest fakt wybudowania przedmiotowej hali tartacznej w dacie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Dokonując natomiast oceny możliwości zastosowania w niniejszej sprawie ww. procedury legalizacyjnej w dacie rozstrzygania przez organy administracji należało dojść do wniosku, iż słusznie organy te stwierdziły niedopuszczalność jej zastosowania w niniejszej sprawie. Stanęło temu bowiem na przeszkodzie naruszenie przedmiotową inwestycją obowiązującego w dacie wydania zaskarżonych decyzji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z tym planem działki, na których znajduje się przedmiotowa inwestycja (hala tartaczna), znajdowały się na obszarze oznaczonym symbolem A64 MNR, na którym zakazuje się, zgodnie z § 10 ust. 3 planu, lokalizacji m.in. działalności zakładów tartacznych i drzewnych. Niezgodność zabudowy z przepisami obowiązującymi w czasie jej realizacji (brak pozwolenia na budowę), przy równoczesnej niezgodności przedmiotowego obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wypełniła natomiast dyspozycję art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, implikując konieczność orzeczenia rozbiórki wobec przedmiotowego obiektu. Słusznie zatem stwierdzono w zaskarżonym wyroku, że poprawność obu decyzji zarówno w zakresie osnowy jak i uzasadnienia była niewątpliwa. Ponadto Sąd I instancji słusznie podkreślił, iż pomimo wskazanej w wyroku z dnia 10 października 2007 r. możliwości wykazania przez Spółkę zgodności inwestycji z porządkiem planistycznym w ciągu mijających lat, Spółka ta nie przedłożyła żadnych dowodów, o którym mowa w tym wyroku oraz w żaden sposób nie odniosła się do tej kwestii w składanych pismach. Nie doszło zatem w niniejszej sprawie do naruszenia przez Sąd I instancji art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, bowiem Sąd ten dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu i słusznie uznał, iż w realiach niniejszej sprawy nie miał on zastosowania.

W konsekwencji stwierdzić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zasadnie wyrokiem z dnia 16 czerwca 2010 r. oddalił skargę D. Sp. z o.o. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [..] października 2009 r.

Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.