Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1789/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędzia WSA Danuta Kania Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na decyzję Instytutu Teatralnego im. [...] z siedzibą w W. z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Instytutu Teatralnego im. [...] z siedzibą w W. na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Instytut Teatralny im. [...] z siedzibą w W. decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 16 w zw. z art. 17 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p., po rozpoznaniu wniosku S. z siedzibą w W. z dnia [...] grudnia 2020 r. uzupełnionego pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. w przedmiocie udostępnienia informacji dotyczącej: 1. Nazwy jednostki wnioskującej wraz z kwotą wnioskowaną o wsparcie z Funduszu Wsparcia Kultury, 2. Nazwy jednostki wraz z kwotą wsparcia z Funduszu Wsparcia Kultury, 3. Informacji, czy kryteria oceniane były automatycznie, czy też poprzez Zespół ekspertów, Komisję oraz Dyrektora, 4. Składu (imiona i nazwiska) Zespołu Ekspertów, Komisji, 5. List rankingowych sporządzonych poprzez przewodniczących podzespołu dla poszczególnych grup wnioskodawców, 6. Listy zawierającej rekomendacje dla Dyrektora w zakresie wysokości wsparcia finansowego, w kontekście postępowania przeprowadzonego w trybie przewidzianym przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 września 2020 r. w sprawie wsparcia finansowego jednostek prowadzących działalność kulturalną w dziedzinie teatru, muzyki lub tańca (Dz. U. z 2020 r., poz. 1792), wraz ze wskazaniem wysokości przyznanego wsparcia, odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.

Organ wskazał, że do Instytutu Teatralnego im. [...] wpłynął wniosek [...] z [...] grudnia 2020 r., uzupełniony pismem z [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji wskazanej w komparycji niniejszej decyzji.

Instytut podał, że podstawę prawną odmowy udostępnienia informacji wnioskowanej w zakresie przywołanego powyżej pkt 2 stanowi art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

W myśl ww. przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Zdaniem Instytutu udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej stanowiłoby przypadek udostępnienia podmiotowi nieuprawnionemu tajemnicy przedsiębiorcy. Jednocześnie, wnioskowana informacja publiczna nie została ujęta w zdaniu drugim przywołanego przepisu, albowiem nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, lub przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. W przypadku wnioskowanej informacji publicznej brak zatem okoliczności wykluczających ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.

Organ uzasadniając odmowę udostępnienia danych żądanych w punkcie 2 wniosku wskazał, że wnioskowane informacje stanowią zasób danych pozwalających zrekonstruować parametry finansowe działalności z dziedziny teatru, muzyki lub tańca prowadzonej przez podmioty, którym udzielono wsparcia na podstawie rozporządzenia. Wycinkowe dane finansowe dotyczące jedynie działalności danego uczestnika rynku w dziedzinie teatru, muzyki lub tańca nie podlegają ujawnieniu w wyspecyfikowanej postaci w żadnym z przewidzianych przez prawo trybie ujawniania indywidualnych danych finansowych. Modele alokowania przychodów, w tym dysponowania sumą przychodów dla potrzeb efektywnego kształtowania struktury przychodów i kosztów w ramach określonego wycinka działalności - stanowią bezspornie tajemnicę przedsiębiorcy, zapewniającą mu możliwość budowania przewagi konkurencyjnej. Są to bowiem przyjęte przez dany podmiot zasady postępowania i stosowane metody (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 1393/18).

Organ wskazał, że jakkolwiek wycinek danych przywołanych powyżej jest możliwy do zrekonstruowania w oparciu o dane zgłaszane przez jednostkę do organów administracji podatkowej, to tego rodzaju dane podlegają także ochronie w ramach tajemnicy skarbowej, co autonomicznie przesądza o ich kwalifikacji jako elementu tajemnicy przedsiębiorcy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 1844/18).

Instytut podniósł, że tajemnica przedsiębiorcy, rozpatrywana jako instytucja przewidziana w u.d.i.p. ma bronić przedsiębiorstwo przed negatywnymi skutkami, jakie mogłoby dla prowadzonej przez nie działalności wywołać udzielenie określonych informacji w trybie u.d.i.p. (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 308/17).

Podniósł, że z uwagi na powyższe, do uznania danej informacji za stanowiącą tajemnicę przedsiębiorcy wystarczające jest istnienie nawet nieznacznej lub jedynie potencjalnej wartości ekonomicznej informacji, której wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę mogłoby zaoszczędzić mu wydatków lub zwiększyć jego zyski w relacjach z innymi uczestnikami obrotu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 592/17).

Brak jest podstaw prawnych dla przyjęcia, że dane podlegające ochronie prawnej w reżimie tajemnicy przedsiębiorcy, czy tajemnicy skarbowej, powinny utracić przymiot danych poufnych wraz z decyzją danego podmiotu o ubieganiu się o pozyskanie wsparcia finansowego ze środków publicznych. Wykładanie przepisów u.d.i.p. w sposób nieadekwatny do jej funkcji wiedzie do nieuprawnionego rezultatu, który w postaci skrajnej mógłby powodować, że każdy nawet najdrobniejszy kontakt obywatela z podmiotem prowadzącym działalność publiczną prowadziłby do ograniczenia prawa do prywatności tego obywatela, co analogicznie odnosić należy także do tajemnicy przedsiębiorcy (wyrok WSA w Krakowie z 13 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 97/19).

Instytut Teatralny stwierdził, że informacje żądane w punkcie 2 wniosku stanowiłyby przekrojowe, uporządkowane zestawienie pozwalające osobom trzecim odtworzyć wzajemne relacje pomiędzy podmiotami prowadzącymi działalność w dziedzinie teatru, muzyki lub tańca, w zakresie przychodów uzyskiwanych z tytułu tej właśnie działalności. Ulokowanie danego podmiotu w ramach tego rodzaju struktury mogłoby wpłynąć na postrzeganie tego podmiotu na rynku, a nadto zostać wykorzystane w sposób nieuprawniony do budowania przewagi konkurencyjnej przez osoby trzecie. Organ wskazał, że powyższe zapatrywanie jest uzasadnione tym bardziej, że w ramach kryteriów udzielenia wsparcia uwzględniano nie tylko przychody wnioskodawcy z dziedziny teatru, muzyki lub tańca, ale także korekty o parametry takie jak zadłużenie, czy struktura źródeł finansowania działalności (por. załącznik nr 3 do Regulaminu wsparcia finansowego jednostek prowadzących działalność kulturalną w dziedzinie teatru, muzyki lub tańca ze środków Funduszu Przeciwdziałania COVID-19). Zakres stosowania ustawy umożliwia wprawdzie dostęp do informacji publicznej, ale nie dostęp do wszelkich informacji (wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 4105/18).

Parametryzacja finansowa wnioskodawcy, możliwa do choćby przybliżonego odtworzenia przy uwzględnieniu kryteriów udzielania wsparcia w trybie Rozporządzenia służy wyłącznie potrzebom wnioskodawcy. Brak jest interesu publicznego w upowszechnianiu tego rodzaju danych. Jakkolwiek u.d.i.p. daje prawo do uzyskania informacji o sprawach publicznych, nie przyznaje jednak uprawnienia do otrzymania każdej informacji będącej w posiadaniu adresata wniosku. Jeżeli informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa, nie podlega udostępnieniu, nawet jeżeli znajduje się w aktach sprawy prowadzonej przez organ. Konsekwencją przyjęcia takiego poglądu jest uznanie, że część dokumentów służących jedynie potrzebom podmiotu zobowiązanego, pomimo że związana jest z jego działalnością, nie jest informacją publiczną i nie podlega ujawnieniu (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt III SAB/GI16/19). Organ wskazał, że każda nieujawniona do wiadomości publicznej informacja techniczna, technologiczna, organizacyjna przedsiębiorstwa lub inna informacja posiadająca wartość gospodarczą, co do której przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności musi być - przed jej udostępnieniem w trybie przepisów u.d.i.p. - indywidualnie oceniona pod kątem zakwalifikowania jej jako tajemnicy przedsiębiorcy (wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt Il SA/Łd 125/18).

Z tych względów Instytut zakwalifikował informacje żądane w punkcie 2 wniosku jako tajemnicę przedsiębiorcy.

Organ wskazał, że z analogicznych względów, odmawia się udostępnienia informacji publicznej objętej pkt 4 wniosku, albowiem ujawnienie tej informacji stanowiłoby naruszenie prywatności osoby fizycznej. Dane objęte omawianym punktem wniosku, dotyczące imion i nazwisk osób wchodzących w skład zespołu ekspertów podlegają ochronie prawnej nie tylko na mocy omawianego powyżej art. 5 ust. 2 u.d.i.p., ale także na mocy szeregu innych uregulowań prawnych, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów o ochronie danych osobowych. Dlatego też, ujawnienie ww. danych byłoby sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa.

Odmawiając udostępnienia danych wnioskowanych w punkcie 1 wniosku Instytut stwierdził, że nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają ujawnieniu na wniosek osoby trzeciej, w tym także w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Organ podkreślił, że nie jest tak, iż każdy nawet najdrobniejszy kontakt obywatela z podmiotem prowadzącym działalność publiczną prowadzi do ograniczenia prawa do prywatności tego obywatela, co analogicznie odnosić należy także do tajemnicy przedsiębiorcy (wyrok WSA w Krakowie z 13 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 97/19). Samo wystąpienie z określonym wnioskiem przez podmiot trzeci do jednostki zobowiązanej do udzielania informacji publicznej nie wywołuje po stronie tej jednostki obowiązku prawnego, aby upowszechniać treść takiego wniosku lub nawet fakt jego złożenia. Ustawa, jako zasób przepisów prawa o charakterze wyjątkowym, nie podlega wykładni rozszerzającej. Ekstrapolacja powinności z zakresu ujawniania informacji publicznej na innego rodzaju informacje nie znajduje oparcia w przepisach prawa.

Uzasadniając odmowę udostępnienia informacji, o których mowa w punkcie 3 wniosku, organ stwierdził, że nie mają one charakteru informacji publicznej podlegającej ujawnieniu w trybie u.d.i.p., albowiem informacje o kryteriach oceny wniosków zostały upublicznione w ramach Regulaminu wsparcia finansowego jednostek prowadzących działalność kulturalną w dziedzinie teatru, muzyki lub tańca ze środków Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 wraz z załącznikami i są niezmiennie publicznie dostępne.

Odmowę udostępnienia informacji żądanych w punkcie 5 i 6 wniosku organ uzasadnił tym, że brak jest desygnatu wyrażenia "lista rankingowa sporządzona poprzez przewodniczących podzespołu dla poszczególnych grup Wnioskodawców" oraz wyrażenia "lista zawierająca rekomendacje dla Dyrektora w zakresie wysokości wsparcia finansowego", a co za tym idzie - tego rodzaju dane nie mogą podlegać ujawnieniu w trybie przepisów u.d.i.p.

Decyzja Instytutu Teatralnego im. [...] z siedzibą w W. z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepisy te stanowią podstawę do ograniczenia konstytucyjnego prawa do informacji publicznej poprzez dokonanie w sprawie ograniczenia tego prawa, podczas gdy dokonane w sprawie ograniczenie nie spełnia warunków proporcjonalności i konieczności rozumieniu art. 31 ust. 3 Konstytucji RP,

- art. 54 ust. 1 Konstytucji RP i art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez odmowę przekazania informacji mających znaczenie dla debaty publicznej,

- art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wskutek niewłaściwego zastosowania tych przepisów w sytuacji gdy nie zachodzą przesłanki do ograniczenia dostępu do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, gdy ujawnienie tych informacji nie wpłynie negatywnie na sytuację przedsiębiorcy, co doprowadziło do nieuzasadnionej odmowy dostępu do informacji publicznej,

-art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie w jakim dokonano ograniczenia jawności w stosunku do osób fizycznych w zakresie w jakim zastosowano przesłankę ochrony prywatności poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji w jakiej nie zachodzi przesłanka ograniczenia jawności,

- art. 4 ust. 3 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez wydanie decyzji co do informacji, których podmiot zobowiązany nie posiada,

- art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób sprzeczny z tymi przepisami i zasadą zaufania do obywateli, w szczególności poprzez niedostateczne wyjaśnienie motywów podjętej decyzji.

Skarżący podniósł m.in., że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje, aby podmiot zobowiązany przeprowadził rzeczywisty test proporcjonalności pomiędzy obywatelskim prawem do informacji publicznej a potrzebą ochrony informacji objętych tajemnicą przedsiębiorcy. Podkreślił, że ujawnienie informacji mogłoby wpłynąć na jakość debaty publicznej. Zaznaczył, że podmiot zobowiązany pominął okoliczność, iż z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wynika, że prawo do informacji publicznej podlega jedynie ograniczeniu w ściśle określonym zakresie ze wzglądu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicą przedsiębiorcy. Przepis nie stanowi zaś o całkowitym wyłączeniu prawa do informacji publicznej. Zwrócił też uwagę, że powołana tajemnica z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. dotyczy przedsiębiorców. Jednakże z uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wynika,

czy wszystkie podmioty z listy to przedsiębiorcy.

Instytut Teatralny im. [...] z siedzibą w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał m.in., że skarżący błędne przyjmuje, że ograniczenie dostępu do informacji, wynikające z decyzji, nie spełnia warunku konieczności i proporcjonalności w rozumieniu art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Organ wskazał, że nie neguje powinności kierowania się zasadą proporcjonalności wynikającą z Konstytucji RP. Podkreślił jednak, że zgodnie z ww. zasadą – każdy przypadek wniosku o udzielenie dostępu do informacji w trybie u.d.i.p. wymaga indywidualnej oceny oraz każdorazowego przeprowadzenia testu proporcjonalności, co organ uczynił z wynikiem wskazującym na zasadność wydania rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Podniósł, że skarżący nietrafnie przyjmuje założenie o nieograniczonym zakresie konstytucyjnego prawa do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej. Instytut wskazał też m.in., że wnioskowana informacja publiczna nie ma w żadnym zakresie przysłużyć się jakości merytorycznej debaty publicznej, a może jedynie stanowić instrument zagrażający beneficjentom i innym uczestnikom dyskutowanego procesu. Organ wskazał również m.in., że odpowiedź na pytanie - jakie konkretnie podmioty - określone z nazwiska, nazwy czy firmy - odpowiadają kryteriom podmiotowym określonym w rozporządzeniu, nie przyczynia się do jakości publicznej debaty. Nie jest kwestią publiczną jaki konkretnie podmiot zajmuje się określonego rodzaju działalnością z dziedziny teatru, muzyki lub tańca. Wręcz niedopuszczalne byłoby rozumowanie zakładające, że wsparcie na rzecz podmiotów prowadzących działalność w dziedzinie teatru, muzyki lub tańca należałoby ocenić pozytywnie lub negatywnie w zależności od tego czy działalność danego podmiotu byłaby przez danego komentatora oceniana pozytywnie lub negatywnie. Organ stoi na stanowisku, że udzielenie dostępu do wnioskowanej informacji publicznej mogłoby zagrozić interesom beneficjentów. W tym kontekście Instytut kwalifikuje wniosek skarżącego jako nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej – nadużycie polegające na próbie skorzystania z tej instytucji dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne (wyrok NSA z dnia 23 listopada 2016 r., I OSK 1601/15). W nawiązaniu do zarzutu naruszenia art. 4 ust. 3 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez wydanie decyzji co do informacji, których podmiot zobowiązany nie posiada, organ wskazał, że wobec braku uzasadnienia tego zarzutu, tj. niesprecyzowania przez skarżącego jaki zakres informacji miał zostać uwzględniony w decyzji, a który nie jest rzekomo w posiadaniu organu, nie jest w stanie odnieść się do niego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego, tj. art. 16 w zw. z art. 17 u.d.i.p. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie nie było kwestionowane, że Instytut Teatralny im. [...] z siedzibą w W. stanowi podmiot obowiązany do udostępniania informacji publicznej. Instytut Teatralny im. [...] utworzony został zarządzeniem nr 16 Ministra Kultury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie utworzenia Instytutu Teatralnego im. [...] z siedzibą w W. (Dz. Urz. MKiDN z 2013 r., poz. 47). Instytut jest państwową instytucją kultury działającą m.in. na podstawie ustawy dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2012 r. poz. 406).

Nadzór nad instytutem sprawuje minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, który zapewnia środki niezbędne do jego utrzymania

i rozwoju. Zakres działalności Instytutu określony w statucie nie pozostawia wątpliwości co do wykonywania zadań publicznych.

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Odwołując się do tego przepisu oraz art. 6 u.d.i.p. należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2002 r. w sprawach o sygn. akt II SA 181/02, II SA 1956/02 i II SA 2036-2037/02). Informację publiczną stanowi m.in. treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień, opinii

i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane

i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Informację publiczną stanowi także m.in. informacja o organach i osobach sprawujących w nich funkcje, trybie działania, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw. Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.

Biorąc pod uwagę, że Fundusz Wsparcia Kultury to pomoc finansowa ze strony polskiego rządu kierowana do sektora kultury, o której mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 września 2020 r. w sprawie wsparcia finansowego jednostek prowadzących działalność kulturalną w dziedzinie teatru, muzyki lub tańca (Dz. U. poz. 1729), wydanym na podstawie art. 65 ust. 29 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568, 695, 1086, 1262 i 1478), stwierdzić należało, że informacja żądana w punkcie 2 wniosku Stowarzyszenia,

tj. nazwa jednostki wraz z kwotą wsparcia z Funduszu Wsparcia Kultury prawidłowo zakwalifikowana została przez Instytut jako informacja o sprawie publicznej. Nie ma bowiem wątpliwości, że informacja o tym komu wypłacono środki publiczne i w jakiej wysokości stanowi informację o sprawie publicznej.

Jednocześnie, wobec odmowy udostępnienia tych informacji z powołaniem

się przez organ na tajemnicę przedsiębiorcy wskazania wymaga, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. i nie wykazuje w sposób bezsporny, że udostępnienie tych informacji stanowi naruszenie tajemnicy przedsiębiorcy, czy tajemnicy skarbowej.

Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno

w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia

i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny oraz formalny (v. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 195/13; wyrok NSA z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 759/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się tajemnicą, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich.

Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji.

W sprawie tej organ nie wyjaśnił w jaki sposób informacje żądane w punkcie 2 wniosku pozwalają "zrekonstruować parametry finansowe działalności z dziedziny teatru, muzyki lub tańca prowadzonej przez podmioty, którym udzielono wsparcia na podstawie rozporządzenia". Nie jest też wiadome dlaczego organ w odniesieniu do tego punktu wniosku mówi o "modelu alokowania przychodów, w tym dysponowania sumą przychodów dla potrzeb efektywnego kształtowania struktury przychodów i kosztów ramach określonego wycinka działalności (...)". Z decyzji nie wynika dlaczego Instytut uznał, że informacje o tym jakim podmiotom i w jakiej wysokości udzielono wsparcia

z Funduszu Wsparcia Kultury "stanowiłyby przekrojowe, uporządkowane zestawienie pozwalające osobom trzecim odtworzyć wzajemne relacje pomiędzy podmiotami prowadzącymi działalność w dziedzinie teatru, muzyki lub tańca, w zakresie przychodów uzyskiwanych z tytułu tej właśnie działalności". Nadto, z decyzji nie wynika aby organ ustalił, czy istotnie informacje te nie zostały (w całości bądź w części) ujawnione do wiadomości publicznej.

Z tych względów Sąd uznał, że organ na tym etapie sprawy nie wykazał, aby informacje żądane w punkcie 2 wniosku objęte były tajemnicą przedsiębiorcy, czy tajemnicą skarbową.

Odnosząc się do żądania zawartego w punkcie 1 wniosku, tj. nazwy jednostki wnioskującej wraz z kwotą wnioskowaną o wsparcie z Funduszu Wsparcia Kultury trafnie Instytut stwierdził, że żądane informacje nie stanowią informacji o sprawie publicznej. Podkreślić należy, że żądane w tym punkcie informacje stanowią w istocie część informacji zawartych we wniosku. Wnioski o udzielenie pomocy, dofinansowanie, wsparcie z FWK nie stanowią zaś dokumentu urzędowego i choć stanowiły podstawę działania Instytutu w zakresie udzielenia pomocy, to stanowią dokumenty prywatne (v. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 360/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 581/13, wyrok NSA z dnia 11 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 189/11, wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2919/15 (orzeczenia.nsa.gov.pl)). Informacja o tym jakie podmioty wystąpiły z wnioskiem i o jaką wysokość wsparcia finansowego wnioskowały nie jest informacją o sprawie publicznej. Organ niewłaściwie jednakże zastosował w tym zakresie art. 16 w zw. z art. 17 u.d.i.p., albowiem w takim przypadku nie wydaje

się decyzji administracyjnej.

W odniesieniu do żądania zawartego w punkcie 1 wniosku organ winien był poinformować wnioskodawcę jedynie pismem, że informacje żądane w tym punkcie wniosku nie stanowią informacji publicznej na gruncie u.d.i.p. Nie było zaś podstaw, aby w tym zakresie wydawać decyzję.

W odniesieniu do punktu 3 wniosku, tj. czy kryteria oceniane były automatycznie, czy też przez zespół ekspertów, Komisję oraz Dyrektora Instytut odmówił zaskarżoną decyzją udostępnienia tej informacji wskazując, że nie stanowi ona informacji publicznej "albowiem informacje o kryteriach oceny wniosków zostały upublicznione w ramach Regulaminu wsparcia finansowego jednostek prowadzących działalność kulturalną (...)

i są niezmiennie publicznie dostępne".

Organ błędnie stwierdził w decyzji, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Kwestia sposobu oceny wniosków o udzielenie wsparcia stanowi informację o sprawie publicznej. Trafnie natomiast wskazał organ, że odpowiedź co do pytania w zakresie oceny wniosków znajduje się w Regulaminie wsparcia finansowego jednostek prowadzących działalność kulturalną w dziedzinie teatru, muzyki lub tańca ze środków Funduszu Przeciwdziałania COVID-19. Kwestia oceny wniosków uregulowana jest w § 7 powszechnie dostępnego Regulaminu. Nie było w tej sytuacji podstaw do odmowy udostępnienia tej informacji w formie decyzji. Wystarczyło poinformować,

że informacja jest dostępna powszechnie i wskazać miejsce jej publikacji. Wobec wydania decyzji odmownej w tym zakresie naruszony został art. 16 w zw. z art. 17 u.d.i.p.

W odniesieniu do żądania udostępnienia imion i nazwisk Zespołu Ekspertów, Komisji, Instytut odmówił zaskarżoną decyzją udostępnienia tych informacji (żądanych w punkcie 4 wniosku Stowarzyszenia) powołując się na prawo

do prywatności (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.), wskazując jednocześnie ogólnie na przepisy

"o ochronie danych osobowych". Organ jednakże nie uzasadnił swojego stanowiska, które to uchybienie przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kwestia pojęcia "osoby pełniącej funkcję publiczną" była wielokrotnie podejmowana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (v. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 3042/14, wyrok NSA z dnia 14 października 2016 r. sygn. akt I OSK 2487/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie osoby pełniącej funkcję publiczną ma na gruncie u.d.i.p. autonomiczne i szersze znaczenie niż w art. 115 § 13 i 19 Kodeksu karnego. Zdaniem Sądu obejmuje ono każdą osobę, która ma wpływ na kształtowanie spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., tj. na sferę publiczną. Taka wykładnia odpowiada intencjom twórców u.d.i.p. oraz najpełniej urzeczywistnia dyrektywę konstytucyjną wynikającą z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (v. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 169/18, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skoro zgodnie z Regulaminem, o którym mowa w zaskarżonej decyzji Zespół ekspertów to zespół powołany do spraw oceny merytorycznej wniosków, zaś Komisja to zespół doradczy składający się z Przedstawicieli, który rekomenduje Dyrektorowi wysokość Wsparcia finansowego, stanowisko organu zgodnie z którym to prawo do prywatności stanowi przesłankę odmowy udostępnienia informacji, wymaga uzasadnienia, w tym także co do tego dlaczego Instytut nie uznaje, aby osoby te pełniły funkcję publiczną.

W odniesieniu do punktu 5 i 6 wniosku Stowarzyszenia w ogóle nie jest wiadomo dlaczego organ decyzją odmówił udostępnienia żądanych danych. W punkcie 5 wniosku Stowarzyszenie żądało list rankingowych sporządzonych przez przewodniczących podzespołu dla poszczególnych grup wnioskodawców. § 7 pkt ust. 11 Regulaminu wsparcia finansowego jednostek prowadzących działalność kulturalną w dziedzinie

teatru, muzyki lub tańca ze środków Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 stanowi,

że w oparciu o średnie oceny wniosków wyznaczony przez Dyrektora przewodniczący

podzespołu sporządza listy rankingowe dla poszczególnych grup wnioskodawców, które

następnie przekazuje Komisji. Z kolei o rekomendacjach dla Dyrektora jest mowa w § 7 ust. 12 powołanego Regulaminu, zgodnie z którym Komisja rekomenduje Dyrektorowi wysokość Wsparcia finansowego na podstawie przedstawionych list rankingowych

i przy uwzględnieniu wielkości z puli środków przeznaczonych na Wsparcie finansowe. Uzasadnienie decyzji także w tym zakresie nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a., nie wskazuje faktycznej przyczyny odmowy udostępnienia żądanych informacji.

Z tych wszystkich względów zaskarżona decyzja nie mogła się ostać. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawione wyżej rozważania i wskazania co do dalszego postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) orzekł, jak w punkcie pierwszym wyroku. W punkcie drugim wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów sądowych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł.