Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 184/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 89 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 471
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Jarosław Szaro / spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi P. P. i M. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. W. i P. P. jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej DIAS) z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], wydana w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 25.05.2016 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego dokonali przeszukania pomieszczeń stacji paliw - "P.-S." Sp. z o.o. mieszczącej się w S., przy ul. L. [...]. W trakcie czynności procesowych stwierdzono, że w lokalu znajdują się dwa urządzenia do gry tj. APOLLO GAMES nr [...] oraz APOLLO GAMES nr [...].

Na zatrzymanych automatach przeprowadzono eksperyment procesowy, który został udokumentowany protokołem z dnia 25.05.2016 r. W wyniku przeprowadzonego eksperymentu stwierdzono, że urządzenia do gier zainstalowane w ww. lokalu, są automatami do gier, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 471, zwanej dalej u.g.h.). Przeprowadzony eksperyment wykazał bowiem w sposób bezsporny, że na badanych automatach można przeprowadzać gry o charakterze losowym o wygrane rzeczowe oraz wygrane pieniężne, wypłacane bezpośrednio z wyrzutnika monet automatu - hoppera.

W ramach prowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Celnego (dalej NUC) dopuścił dowód z opinii Laboratorium Celnego Izby Celnej, w celu stwierdzenia na podstawie konstrukcji i działania, czy gra na przedmiotowych urządzeniach spełnia ustawowe kryteria gry na automacie w ujęciu ustawy o grach hazardowych. Wyniki badań utrwalono w sprawozdaniach z badania:

- z dnia 10.10.2016 r. nr [...],

- z dnia 05.10.2016 r. nr [...],

W wyniku ustaleń dokonanych w czasie badania automatów stwierdzono, że rozgrywane na nich gry o wygrane pieniężne i rzeczowe mają charakter losowy, zawierając jednocześnie element losowości, a otrzymywane wyniki gier są nieprzewidywalne i niezależne od woli grającego. Tym samym gry prowadzone na badanych automatach odpowiadają definicji gier na automatach, określonej w art. 2 ust. 3 u.g.h., zaś możliwość rozpoczęcia rozgrywania kolejnych nowych gier za punkty otrzymane w wyniku wygranej odpowiada definicji wygranej rzeczowej, określonej w art. 2 ust. 4 u.g.h.

NUC decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], wymierzył solidarnie M. W. i P. P. - wspólnikom spółki cywilnej A. - kary pieniężne w wysokości 24.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

M. W. i P. P. działając przez adwokata K. B. złożyli odwołanie od tej decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., poprzez ich zastosowanie, podczas gdy przepis ten wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h. współtworzy "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, a w konsekwencji - w wyniku braku notyfikacji projektu u.g.h. przez Komisję Europejską - nie może być on stosowany.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. DIAS - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że urządzenia o nazwie: APOLLO GAMES nr [...] oraz APOLLO GAMES nr [...] - umożliwiały prowadzenie gier na automatach, których istotne prawnie elementy ujęte zostały tak w art. 2 ust. 3, jak i w art. 2 ust. 5 u.g.h. - urządzenia te są bowiem urządzeniami elektronicznymi, a urządzane na nich gry mają charakter losowy, zawierając jednocześnie element losowości, przy czym grający mają możliwość uzyskania zarówno wygranej rzeczowej, jak i pieniężnej. Gry organizowane były w celach komercyjnych, co znajduje oparcie w zebranym w trakcie postępowania materiale dowodowym.

W przedmiotowej sprawie na hazardowy charakter ww. urządzeń wskazuje przede wszystkim wynik przeprowadzonego eksperymentu procesowego oraz sprawozdań z badań - wydane przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej. DIAS ocenił, że dowody te przeprowadzone zostały w sposób prawidłowy, przez podmioty posiadające kompetencje wymagane do ich przeprowadzenia, a ich wynik jest jednoznaczny.

Reasumując DIAS stwierdził, że prowadzenie gier na automatach umożliwia uzyskanie wygranej pieniężnej oraz wygranej rzeczowej, o której mowa w art. 2 ust. 4 u.g.h., umożliwiającej zarówno przeprowadzenie kolejnych gier za punkty uzyskane w wyniku wcześniejszych wygranych, jak również umożliwiającej przedłużenie gry bez konieczności wpłaty stawki. Przebieg gier ma charakter losowy, a ich wyniki są nieprzewidywalne i niezależne od woli ani zręczności grającego.

Ustalenia w powyższym zakresie nie były przez strony w trakcie postępowania kwestionowane. Strony nie przedstawiły żadnych dowodów, które mogłyby ustalenia te podważać i wskazywać na inny niż hazardowy charakter spornych urządzeń.

Uwzględniając powyższe DIAS uznał, że wynik przeprowadzonych eksperymentów procesowych oraz wnioski płynące z opinii - sprawozdań z badań Laboratorium Celnego Izby Celnej pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że urządzenia zainstalowane w barze na Stacji Paliw "P.-S." w S. przy ul. L. [...] - są urządzeniami umożliwiającymi prowadzenie gier na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy zauważył, że M. W. i P. P. jako wspólnicy spółki cywilnej A. swoimi działaniami w pełni wypełniali znamiona pojęcia urządzania gier na ww. automatach, już chociażby przez samo ich udostępnienie do eksploatacji. Właścicielem automatów była H. F. P. sp. z o.o., gdyż wskazuje na to zawarta w dniu 31.02.2015 r. ramowa umowa dzierżawy powierzchni oraz oznaczenia umieszczone na urządzeniach.

Jak wynika z umowy dzierżawy wydzierżawiający, P.-S. Sp. z o.o. w osobie prezesa zarządu A. K. oraz członka zarządu J. Z. udostępnili część baru "P.-S." w S. przy ul. L. [...], dzierżawcy, tj. H. F. P. sp. z o.o., w celu zainstalowania urządzeń do gier, na których dzierżawca prowadził będzie działalność gospodarczą. W dniu 02.01.2015 r. spółka cywilna A. występując jako zleceniobiorca, zawarła z J. S. sp. z o.o. z siedzibą w W. (zleceniodawca) umowę w zakresie obsługi urządzeń do gier rozrywkowych. J. S. sp. z o.o. (zleceniodawca) oświadczyła, że przedmiotem jej działalności są usługi świadczone na rzecz przedsiębiorców eksploatujących urządzenia do gier rozrywkowych w miejscach ich instalacji, tzw. punktach gier.

Z tytułu świadczonych usług zleceniobiorcy przysługiwało wynagrodzenie ryczałtowe liczone od każdego aktywnego w danym miesiącu urządzenia (obsługiwanego na podstawie ww. umowy przez zleceniobiorcę) w kwocie 200 zł brutto.

Reasumując DIAS stwierdził, iż umowa łącząca spółkę cywilną A. z J. S. sp. z o.o. była elementem szerszego przedsięwzięcia, w ramach którego H. F. P. sp. z o.o. udostępniała graczom należące do siebie automaty do gier w barze na Stacji Paliw "P.-S.", a J. S. sp. z o.o. odpowiedzialna była za logistyczną stronę tego przedsięwzięcia, korzystając przy tym z usług spółki cywilnej A. Wszyscy uczestnicy tego przedsięwzięcia w celu zapewnienia sobie korzyści wspólnie organizowali działalność polegającą na udostępnianiu urządzeń do gier graczom poza kasynem gry, zapewnieniu nieprzerwanego, prawidłowego funkcjonowania tych urządzeń oraz dystrybucji uzyskanych w ten sposób środków pieniężnych. Poprzez łączące ich umowy stworzyli oni mechanizm, którego sprawne funkcjonowanie uzależnione było od każdego z tworzących go podmiotów. M. W. i P. P. jako wspólnicy spółki cywilnej A. stanowili bardzo istotny element tego mechanizmu, gdyż świadczone przez nich usługi zapewniać miały ciągłość jego funkcjonowania. Sprawna dystrybucja automatów do gier, zapewnienie obsługi serwisowej urządzeń oraz przepływu uzyskanych z gier środków były niezbędne dla sukcesu przedsięwzięcia, pozwalając m.in. na zakup kolejnych automatów do gier. Oczywistym wydaje się to, że stworzenie takiego mechanizmu miało na celu głównie utrudnienie zajmującym się tym służbom ścigania procederu urządzania gier poza kasynem gry, poprzez rozproszenie zadań związanych z jego organizacją na kilka powiązanych podmiotów. Zamysł ten jednak nie może okazać się skuteczny, gdyż w innym przypadku oznaczałoby to, że rozłożenie organizacji procederu na kilka podmiotów daje możliwość uniknięcia odpowiedzialności za prowadzenie działalności niezgodnej z obowiązującym prawem. Tak więc wspólnicy spółki cywilnej, która zapewniać miała prawidłowe funkcjonowanie urządzeń do gier, gwarantowali odpowiednie warunki umożliwiające rozgrywanie gier hazardowych, tym samym wpisując się w treść pojęcia "urządzającego" gry na automatach poza kasynem gry. Co więcej, mieli oni świadomość nielegalności przedsięwzięcia do którego realizacji przystąpili oraz związanego z tym ryzyka, na co wskazuje m.in. stanowiąca załącznik nr 4 do umowy z dnia 02.01.2015 r. instrukcja postępowania podczas kontroli.

Według wiedzy organu w niniejszej sprawie H. F. P. sp. z o.o. nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry w ww. barze na Stacji Paliw "P.-S.", a automaty nie posiadały wymaganej prawem rejestracji. Nadto bezspornym jest również fakt, że spółka cywilna A. czerpała korzyści finansowe z zainstalowanych w barze na Stacji Paliw "P.- S." (ale również w wielu innych tzw. punktach gier) automatów. To ilość czynnych (gotowych do gry) automatów stanowiła o przysługującym wynagrodzeniu ryczałtowym, a środki finansowe wpłacane przez graczy gwarantowały jego uzyskanie (w umowie zawarto nawet zapis o zapłacie wynagrodzenia przez kompensatę wierzytelności).

Wykazane powyżej okoliczności, w ocenie DIAS bezsprzecznie pozwalają uznać, że wspólnikom spółki cywilnej A., będącej odpowiedzialną za dystrybucję urządzeń do gry oraz sprawne ich działanie, należy przypisać przymiot urządzającego gry m.in. w barze na Stacji Paliw "P.-S." w S. tj. poza kasynem i bez zezwolenia, a więc wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych.

DIAS przychylił się do stanowiska NUC, że sankcję za naruszenie ustawy o grach hazardowych powinni ponieść wspólnicy spółki cywilnej, nie zaś sama spółka.

Uznał, że zobowiązania spółki cywilnej powstałe w związku z działalnością wspólników w ramach spółki, a więc podejmowaną dla osiągnięcia wspólnego celu podlegają odpowiedzialności solidarnej. Przy tym bez znaczenia pozostaje fakt, że źródłem zobowiązania jest czyn niedozwolony - jeśli pozostaje on w związku z działalnością spółki.

Stwierdził, że spółka cywilna A. nigdy nie była stroną postępowań w sprawie wymierzenia kary pieniężnej. Stronami w tych postępowaniach są bowiem wspólnicy byłej spółki cywilnej. Wskazał, że sankcja za naruszenie u.g.h. określona decyzją NUC dotyczy czynności podejmowanych przez wspólników spółki cywilnej w ramach wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego. Tym samym późniejsze przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną nie ma żadnego znaczenia dla prowadzonych w tym zakresie postępowań.

M. W. i P. P. reprezentowani przez radcę prawnego skierowali do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na opisaną na wstępie decyzję DIAS z dnia [...] grudnia 2017 r. wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 133 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; zwanej dalej O.p.) poprzez błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie stroną postępowania pozostają P. P. i M. W., wobec których jako wspólników spółki cywilnej A. i w związku z czynnościami podejmowanymi w ramach prowadzonej przez nich działalności wszczęto postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na mocy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., podczas gdy dnia 7 grudnia 2016 r., na mocy art. 26 § 4 k.s.h. doszło do przekształcenia spółki cywilnej P.-W. T. s.c. w spółkę prawa handlowego T. P. spółka jawna, w konsekwencji czego to ten podmiot powinien być stroną niniejszego postępowania.

W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach prowadzone było przeciwko P. P. oraz M. W., wspólnikom spółki cywilnej P.-W. T. s.c. W dniu 7 grudnia 2016 r. doszło do przekształcenia spółki cywilnej w spółkę prawa handlowego T. P. spółka jawna. Na mocy art. 26 § 5 k.s.h. T. P. spółka jawna weszła we wszystkie prawa i obowiązki stanowiące majątek wspólny dotychczasowych wspólników spółki cywilnej. W ocenie pełnomocnika skarżących w wyniku dokonanego przekształcenia stroną toczącego się postępowania powinna być spółka jawna T. P., nie zaś osoby fizyczne P. P. i M. W. Prowadzone postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej toczyło się bowiem w związku z umowami i czynnościami faktycznymi podejmowanymi w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez te osoby jako wspólników spółki cywilnej. Podkreślono, iż organ posiadał informację na temat dokonanego z dniem 7 grudnia 2016 r. przekształcenia, ponieważ 29 grudnia 2016 r. została skierowana do niego stosowna informacja o przekształceniu podmiotu.

Skarżący skierowali do WSA pismo z dnia 31 stycznia 2018 r. zatytułowane jako skarga, w którym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie jej nieważności lub umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego (k. 21-23 akt sądowych). Sąd uznał ww. pismo za uzupełnienie skargi wniesionej przez ich pełnomocnika.

Skarżący podnieśli zarzut:

1) nieważności zaskarżonej decyzji określony w art. 247 § 1 pkt 5 O.p., tj. skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie,

2) wymierzenia kary bez wskazania definicji legalnej pojęcia "urządzający", co stanowi zaprzeczenie wszelkim wartościom konstytucyjnym - takie postępowanie może powodować dowolność w zakresie karania co jest sprzeczne z zasadą państwa prawa. Z natury prawa nałożenie sankcji winno być precyzyjnie określone, tak aby obywatel wiedział ze źródeł prawa co mu grozi i za co.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość wymierzenia skarżącym jako wspólnikom spółki cywilnej, kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

W postępowaniu przed organami celnymi skarżący kwestionowali prawidłowość podstawy prawnej wydanej decyzji, twierdząc, że kara pieniężna została wymierzona na podstawie przepisów technicznych u.g.h. Natomiast w skardze do tut. Sądu, skarżący zarzucili, że z uwagi na przekształcenie A. s.c. w "T. P." spółka jawna, stroną przedmiotowego postępowania powinna być ta spółka jawna, nie zaś skarżący.

Sąd podziela stanowisko DIAS wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w której odniósł się do podnoszonej przez skarżących w postępowaniach administracyjnych kwestii przekształcenia spółki cywilnej A. w podmiot "T. P." spółka jawna, co nastąpiło w dniu 7 grudnia 2016 r. tj. po wydaniu decyzji przez NUC w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Zdaniem skarżących, strona w decyzji została błędnie oznaczona.

W ocenie Sądu, prawidłowo organ stwierdził, że - z uwagi na brak zdolności prawnej - spółka cywilna nie była stroną postępowania w sprawie wymierzenia kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Postępowanie to od początku prowadzone było w stosunku do skarżących - osób fizycznych i zakończyło się wymierzeniem im solidarnie kar pieniężnych, jako wspólnikom spółki cywilnej. W tej sytuacji przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną pozostało bez wpływu na stronę procesową rozpatrywanej sprawy.

Skoro spółka cywilna nie miała zdolności prawnej na gruncie prawa administracyjnego, nie mogła zostać na nią nałożona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. kara. To wspólnicy spółki cywilnej byli stronami prowadzonego w tym przedmiocie postępowania i prawidłowo im przypisana została odpowiedzialność za popełniony delikt administracyjny i nałożona stosowna sankcja.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela poglądu, że odpowiedzialność z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry należy kwalifikować w kategoriach obowiązku stanowiącego majątek spółki. Źródłem tej odpowiedzialności jest bowiem nie stosunek zobowiązaniowy, ale okoliczności obiektywne, tj. naruszenie przez określone osoby warunków urządzania gier na automatach w rozumieniu u.g.h. Oceny tej nie zmienia fakt, że umowę o świadczenie usług z J. S. sp. z o.o. zawarli skarżący, jak wspólnicy spółki cywilnej, albowiem umowa ta rodziła jedynie skutki na gruncie prawa cywilnego, które pozostają poza zakresem niniejszej sprawy. Wprawdzie na podstawie wspomnianej umowy skarżący podjęli się czynności kwalifikowanych na gruncie u.g.h., jako współorganizowanie gier, jednakże nie ma to wpływu na zasady ich administracyjnej odpowiedzialności z tego tytułu oraz zagadnienia procesowe w prowadzonym w tym przedmiocie postępowaniu.

W tym miejscu należy też zaznaczyć, że ustawa Kodeks spółek handlowych stanowi regulację cywilnoprawną, normującą stosunki cywilnoprawne pomiędzy jego podmiotami (osobami prawnymi i fizycznymi, a także określonymi jednostkami organizacyjnymi, nieposiadającymi osobowości prawnej). Potwierdza to między innymi jego art. 2, nakazujący w kwestiach nieuregulowanych tym aktem stosować przepisy Kodeksu cywilnego. K.s.h. nie zawiera więc, co do zasady, regulacji z zakresu prawa administracyjnego, za wyjątkiem art. 553 § 2 k.s.h., zgodnie z którym spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Regulacja ta jednak odnosi się jedynie do kwestii ściśle w niej wskazanej, nie sposób więc na jej podstawie wywodzić przejścia praw, a zwłaszcza obowiązków, o których w przepisie tym nie wspomniano. Przepis ten nie stanowi też podstawy modyfikowania podmiotowego zakresu spraw, dotyczących kwestii, pozostających poza zakresem jego regulacji.

Tak samo z art. 26 § 5 k.s.h. nie sposób wywodzić przejścia odpowiedzialności za delikt administracyjny na nowo powstały podmiot. Stoi temu na przeszkodzie nie tylko cywilnoprawny charakter wskazanego przepisu ale również to, że odpowiedzialność tego rodzaju nie spoczywała na spółce cywilnej.

Postępowanie prowadzone było w stosunku do skarżących - osób fizycznych -

i zakończyło się wymierzeniem im kar pieniężnych jako wspólnikom spółki cywilnej na zasadzie solidarności, stosownie do art. 91 O.p. w związku z art. 369 k.c.. Zatem przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną nie spowodowało zmiany strony postępowania.

Z przedstawionych względów zarzut naruszenia art. 133 § 1 O.p. oraz art. 247 § 1 pkt 5 O.p. Sąd uznał za niezasadny.

Odnosząc się natomiast do zarzutu wymierzenia kar pieniężnych na podstawie przepisów technicznych u.g.h., należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 16 maja 2016 r. w sprawie II GPS 1/16, w sposób wiążący stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Ponadto Sąd ten sformułował wiążący pogląd, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Pogląd jakoby niedopełnienie procedury notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej uniemożliwiało stosowanie jakichkolwiek przepisów zawartych w tym akcie prawnym, czy też że wszystkie przepisy zawarte w tym akcie mają charakter "techniczny", nie znajduje uzasadnienia choćby w świetle wyroku TSUE z dnia 13 października 2016 r. w sprawie C-303/15, który przesądził, że badany w sprawie art. 6 ust 1 u.g.h. nie wchodzi w zakres pojęcia "przepisów technicznych" w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE, podlegających obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 8 ust. 1 tej dyrektywy, którego naruszenie jest poddane sankcji w postaci braku możliwości stosowania takiego przepisu.

Sąd nie dopatruje się także błędów w ustaleniach organów i następczej ich subsumpcji pod znamię podmiotowe deliktu administracyjnego z art. 89 ust 2 u.g.h. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że urządzanie gier na automatach obejmuje działania podmiotów zaangażowanych w tego rodzaju proces, polegające przede wszystkim na organizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowaniu go do danego rodzaju działalności, umożliwieniu dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywaniu automatów w stanie stałej aktywności poprzez umożliwienie ich sprawnego funkcjonowania, wypłacaniu wygranych pieniężnych oraz czynności związane z obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu, ewentualnie jego szkoleniem. Chodzi zatem o aktywny i istotny udział danego podmiotu w procesie urządzania gier na automatach, a dotyczący stworzenia technicznych, ekonomicznych czy organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzenia. Co jednak należy podkreślić, dla uznania danego podmiotu za "urządzającego gry hazardowe" wystarczające jest przypisanie temu podmiotowi nawet niewielkiego wycinka z opisanej aktywności, bowiem zakres pojęcia "urządzanie gier" nie jest tożsamy z pojęciem "prowadzenie działalności" gospodarczej, gdyż jest od niego węższe (zob. np. wyrok NSA z 2 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2210/16). W sytuacji, gdy poszczególne, opisane wyżej warunki zapewniają odrębne podmioty, można mówić o ich współudziale w procederze nielegalnego urządzania gier na automatach. Wówczas, do przypisania określonemu podmiotowi przymiotu urządzającego grę na automacie poza kasynem gry konieczne jest ustalenie istnienia porozumienia i podziału ról pomiędzy współuczestnikami przedmiotowego procederu. Wynikające więc w danej sprawie ustalenia w tym zakresie muszą wskazywać na istnienie takiego porozumienia, przy czym może mieć ono charakter dorozumiany tzn. można dojść do wniosku o tym fakcie w oparciu o konkretne okoliczności na niego wskazujące.

Przenosząc te uwagi ogólne na grunt kontrolowanej sprawy skonstatować przychodzi, że już w świetle zawartej przez skarżących jako wspólników spółki cywilnej z J. S. spółka z o.o. umowy z dnia 2 stycznia 2015 r. "w zakresie obsługi urządzeń do gier rozrywkowych" działania podejmowane przez P. P. w ramach tej spółki wskazywały na jej aktywny i znaczący udział w procesie urządzania gier na automatach, mimo że ich własność przysługiwała podmiotowi trzeciemu. Zgodnie z treścią ww. umowy, S.C. A. zobowiązała się do świadczenia na rzecz J. S. spółka z o. o. usług obejmujących transport urządzeń (z magazynu zleceniodawcy do punktu gier, przemieszczanie między punktami oraz zwrot do magazynu po zakończeniu eksploatacji), pobieranie gotówki z automatów i jej przekazywanie wraz ze sporządzanymi na tę okoliczność protokołami, przyjmowanie i przekazywanie faktur od władających lokalami oraz wypłacanie należnego im czynszu, a także prowadzenie serwisu urządzeń zapewniającego stały nadzór nad ich stanem technicznym i estetycznym (w tym comiesięczny przegląd), usuwanie wszelkich awarii i uszkodzeń oraz pozostawanie w gotowości do ich usuwania. Za te usługi wspólnikom s.c. A. przysługiwało wynagrodzenie ryczałtowe w kwocie 200 zł brutto od każdego aktywnego w danym miesiącu urządzenia.

Powyższe ustalenia, w ocenie Sądu, uprawniały organy do uznania, że skarżący byli bezpośrednio zaangażowani w proces urządzania gier na automatach, w ramach czego praktycznie w pełni zabezpieczali prawidłowe funkcjonowanie tej działalności. Skarżący stwarzali warunki umożliwiające gry na przedmiotowych automatach zapewniając ich sprawność i gotowość użytkowania przez potencjalnych użytkowników. Bez aktywnej realizacji tych czynności, działalność ta - urządzanie gier na automatach, dodać trzeba nielegalna bo wbrew warunkom wynikającym z u.g.h., nie mogłaby funkcjonować. Znaczne zaangażowanie skarżących w proces organizowania gier podkreśla fakt, że należne im wynagrodzenie powiązane było z aktywnością automatów, przez co byli oni bezpośrednio zainteresowani zapewnieniem możliwości ich ciągłego użytkowania.

Podkreślenia wymaga i to, że zawarta przez skarżących umowa "w zakresie obsługi urządzeń do gier rozrywkowych" znacząco wykraczała przy tym poza obsługę samych tylko automatów, rozumianą przede wszystkim jako obsługę techniczną urządzeń, mającą na celu ich bezawaryjną pracę. W zestawieniu z ogółem, wyżej wymienionych czynności dokonywanych przez skarżących czy ich przedstawicieli, zapewnienie samej sprawności technicznej urządzeń stanowiło w istocie jedynie wycinek obowiązków i zadań w związku z eksploatacją spornych urządzeń.

Co do charakteru działań skarżących w oparciu o wzmiankowaną umowę w odniesieniu do spornych automatów i świadomego udziału w procederze urządzania na nich gier w rozumieniu u.g.h. godzi się przywołać zapis § 3 pkt I ppkt 8 tej umowy, z którego wynika obowiązek określonego zachowania się w sytuacji zatrzymania urządzeń przez organy dochodzeniowo - śledcze w ramach postępowania karnego skarbowego lub karnego, tj. zgodnie ze szczegółową "Instrukcją postępowania na wypadek zatrzymania Urządzeń" stanowiącą załącznik nr 4 do umowy. Wynika z tego, że porozumienie się wszystkich stron wspólnego w istocie przedsięwzięcia, bez udziału których inkryminowana działalność nie mogłaby być prowadzona, w tym także skarżących, obejmuje nawet współdziałanie na wypadek zainteresowania procederem ze strony organów ścigania.

Reasumując, zgodzić się należy z orzekającymi w niniejszej sprawie organami co do kwalifikacji skarżących jako podmiotów określonych w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., bowiem za współurządzającego gry uznać należy każdego, kto bierze czynny udział w procesie organizowania gier hazardowych, a bez czyjego udziału rozgrywanie gier na automacie byłoby w danych okolicznościach niemożliwe. Forma i stopień ich zaangażowania w proces urządzania gier na automatach są wystarczające do przyjęcia takiej kwalifikacji. Skarżący jako wspólnicy spółki cywilnej A. pełnili praktycznie bieżący nadzór nad prawidłowym funkcjonowaniem działalności w zakresie gier na automatach, umożliwiając graczom prowadzenie gier i niezakłócony ich przebieg, uzyskując określoną korzyść majątkową i z tego tytułu stali się osobami odpowiedzialnymi za urządzanie gier na omawianych automatach.

Poza sporem pozostaje natomiast dokonana przez organy kwalifikacja spornych urządzeń jako automatów odpowiadających kryteriom z art. 2 ust 3 u.g.h. Są to bowiem urządzenia elektroniczne, które oferują, za opłatą, gry o charakterze losowym, na których przebieg i wynik gracz nie ma wpływu i umożliwia uzyskiwanie wygranych rzeczowych lub pieniężnych (wybór gracza). Ustalenia faktyczne poczynione w tym zakresie na podstawie prawidłowo przeprowadzonego dowodu z protokołu eksperymentu, wspartego uzyskanymi wynikami badań - sprawozdaniach Laboratorium Celnego Urzędu Celnego nie budzą wątpliwości sądu co do charakteru przeprowadzanych na tych urządzeniach gier, i nie były one zresztą podważane skargą.

Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.