Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 448/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Beata Sokołowska (spr.) Protokolant ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 02 lutego 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] czerwca 2001 roku nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 265,- (dwieście sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/M. Kosewska /-/T. M. Geremek /-/B.Sokołowska


UZASADNIENIE

Agencja Celna "B" SA zgłosiła [...].06.1998r. w Urzędzie Celnym, w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu pojazd samochodowy marki Renault Kangoo jako produkt kompensacyjny objęty uprzednio procedurą uszlachetniania biernego, według dokumentu SAD nr [...] z [...].06.1998r. W dokumencie SAD strona określiła przedmiotowy pojazd jako pojazd samochodowy do transportu towarowego zbudowany na bazie nadwozia samochodu osobowego o ładowności do 1000 kg., deklarując w polu 33 kod PCN 8704 31 91 1.

W wyniku powtórnej kontroli tego zgłoszenia celnego, przeprowadzonej w Urzędzie Celnym stwierdzono, że przedmiotowy samochód został nieprawidłowo zaklasyfikowany do pozycji 8704 Taryfy celnej, obejmującej pojazdy samochodowe do transportu towarowego, zamiast do pozycji 8703, obejmującej pojazdy samochodowe przeznaczone zasadniczo do przewozu osób włącznie z samochodami osobowo - towarowymi (kombi). W ocenie organu celnego, zamontowanie kratki działowej w samochodzie osobowym (oddzielającej przestrzeń pasażerską od bagażowej) w ramach procedury uszlachetniania biernego, nie zmieniło rodzaju tego samochodu. Posiada on bowiem oszklone nadwozie, typowe dla samochodów osobowych wykończenie wnętrza i 5 miejsc siedzących.

W związku z tym Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z [...].09.2000 roku nr [...] uznał zgłoszenie celne wg dokumentu SAD nr [...] za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji taryfowej importowanego towaru klasyfikując sporny pojazd do pozycji 8703 (kod PCN 8703 22 19 0), obejmującej pojazdy samochodowe przeznaczone zasadniczo do przewozu osób włącznie z samochodami osobowo - towarowymi (kombi).

Po rozpatrzeniu odwołania Spółki Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...].01.2001r. uchylił powyższe orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego prawidłowości zamknięcia procedury uszlachetniania biernego oraz sposobu ustalenia wartości celnej.

Decyzją z dnia [...].03.2001 roku nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego ponownie uznał zgłoszenie celne z [...].06.1998 r. za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej procedury celnej, opisu towaru, klasyfikacji taryfowej towaru i jego wartości celnej oraz kwoty długu celnego. W decyzji tej przedmiotowy samochód został zaklasyfikowany jako pojazd samochodowy osobowo - towarowy do kodu PCN 8703 22 19 0. W uzasadnieniu decyzji organ celny wyjaśnił, że w 1998 r. "A" Sp. z o.o. otrzymała pozwolenie na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego. W ramach tej procedury wywożone były przegrody działowe (kratki) do zamontowania w samochodach marki Renault. Procesem uszlachetniania był montaż kratek, natomiast produktem kompensacyjnym samochód ciężarowy Renault ze ścianką działową, klasyfikowany do pozycji 8704 Taryfy celnej.

W związku ze stwierdzeniem, iż przedmiotem przywozu był samochód klasyfikowany do pozycji 8703, a więc inny niż określony w pozwoleniu, Dyrektor Urzędu Celnego uznał, że nie została zakończona procedura uszlachetniania biernego i w omawianej decyzji objął przedmiotowy samochód procedurą dopuszczenia do obrotu. Wartość celną przedmiotowego samochodu ustalił na podstawie art. 23 § 1 Kodeksu celnego, a do określenia kwoty długu celnego zastosował stawkę celną 20 %, przewidzianą dla towarów z pozycji 8703 Taryfy celnej.

Od tej decyzji Spółka "A" wniosła odwołanie, domagając się jej uchylenia z powodu naruszenia przepisów art. 120, 121, 122, 187 Ordynacji podatkowej, art. 13, 65 § 4 pkt 2, 83, 151, 156, 157, 250 Kodeksu celnego oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 19.12.1997r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz.U. Nr 158, poz. 1047).

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z [...].06.2001r. Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w części wskazującej jako podstawę prawną rozstrzygnięcia § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 19.12.1997r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz. U. Nr 158, poz. 1047) i w to miejsce wskazał § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 19.12.1997r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 158, poz. 1047), a w pozostałej części utrzymał w mocy tę decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że zamontowanie przegrody oddzielającej przestrzeń pasażerską od bagażowej w przedmiotowym samochodzie nie zmieniło jego rodzaju na samochód przeznaczony wyłącznie do transportu towarowego. Możliwość manewrowania położeniem foteli i przegrody, nie stanowi bowiem w jego ocenie trwałej zabudowy czy przebudowy tylnych części tych samochodów, w sposób opisany w Komentarzu do działu 87, zawartym w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej, w odniesieniu do pojazdów przeznaczonych wyłącznie do transportu towarowego, zbudowanych na bazie nadwozia samochodów osobowych lub osobowo - towarowych (kombi). Uzyskanie w nim zwiększonej przestrzeni bagażowej poprzez składnie siedzeń, czy też wyjmowanie niektórych z nich, nie przesądza o zmianie kategorii tego pojazdu, gdyż w myśl nomenklatury towarowej Taryfy, nadal zachowuje on status samochodu osobowo - towarowego. Organ celny stwierdził też, że jeśli importowany samochód nie posiadał tylnych siedzeń, to istniała możliwość ich montażu i zgodnie z regułą 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, powinien być nadal klasyfikowany do pozycji 8703.

Wyrażono ponadto pogląd, że nazewnictwo stosowane w różnych obszarach branży motoryzacyjnej, wynikające z ustanowionych w tym zakresie odrębnych regulacji (np. ustawy z 20.06.1997r. Prawo o ruchu drogowym - Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) może odbiegać od sformułowań użytych w nomenklaturze towarowej Taryfy celnej i tym samym nie powinno mieć zastosowania w sprawach dotyczących wymiaru cła. Dla zilustrowania powyższego zagadnienia organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, że w ustawie Prawo o ruchu drogowym w art. 2 pkt. 42 postanowiono, iż określenie samochód ciężarowy obejmuje również samochód ciężarowo - osobowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków i osób w liczbie 4 do 9 łącznie z kierowcą, podczas gdy Taryfa celna klasyfikuje samochody osobowo - towarowe w pozycji obejmującej samochody osobowe.

Spółka z o.o. "A" zaskarżyła powyższą decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia tego orzeczenia oraz poprzedzającej go decyzji Dyrektora Urzędu Celnego. Zarzuciła, że wydana ona została z naruszeniem prawa procesowego (art. 121, 122, 123, 187 i 190 Ordynacji podatkowej) oraz z naruszeniem prawa materialnego (art. 13 § 1, 65 § 4 pkt 2, 151, 156 i 157 Kodeksu celnego oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 15.12.1998r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej ).

Naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej skarżąca upatrywała w dokonaniu oceny materiału dowodowego przy uwzględnieniu tylko tych okoliczności, które mogłyby wskazywać, że importowany pojazd może służyć do przewozu osób, a zignorowaniu tych okoliczności i dowodów, które wskazywały, że zasadniczym przeznaczeniem tego samochodu był przewóz towarów. Wiąże się z tym zarzut naruszenia art. 187 Ordynacji podatkowej, poprzez rozpatrzenie jedynie części materiału dowodowego i pominięcie przedłożonego przez stronę świadectwa homologacji, wydanego przez Ministerstwo Transportu i Gospodarki Morskiej, na podstawie badań przeprowadzonych przez Instytut Transportu Samochodowego, tj. organ upoważniony do przeprowadzenia badań technicznych i oceny stanu pojazdów wprowadzanych do ruchu.

W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się bowiem do stwierdzenia, czy importowany samochód służy do transportu towarowego, jak twierdzi skarżąca, czy też jest on samochodem "przeznaczonym zasadniczo do przewozu osób" - jak uważa organ celny, na podstawie zeznań funkcjonariuszy celnych oraz zdjęć i kserokopii zdjęć pojazdów. Dokonując analizy definicji "samochodu ciężarowego" i "samochodu osobowego" zawartych w art. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym Spółka podniosła, że definicje te obalają stanowisko organów celnych , w myśl którego obecność pięciu siedzeń sprawia, że mamy do czynienia z samochodem osobowym. Takiego wymogu nie nakładają też przepisy celne, a pozycja 8704 wskazuje jedynie, iż mają to być pojazdy do "transportu towarowego". Brzmienie tej pozycji wskazuje jedynie na kryterium przeznaczenia pojazdu. Skarżąca dysponuje ponadto dokumentem urzędowym, potwierdzającym, iż przedmiotem importu był samochód ciężarowy. Dokumentem tym jest świadectwo homologacji wydane przez Ministerstwo Transportu i Gospodarki Morskiej po przeprowadzeniu stosownych badań przez Instytut Transportu Samochodowego.

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 02.12.2003r. (sygn. akt I SA/Po 1812/01) oddalił przedmiotową skargę. W uzasadnieniu podkreślił, że zasadnicze znaczenie dla zaklasyfikowania sprawdzanych pojazdów ma brzmienie odpowiedniej pozycji Taryfy celnej wskazując, że pozycja 8703 Taryfy obejmuje pojazdy samochodowe przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo - towarowymi, a pozycja 8704 obejmuje pojazdy samochodowe do transportu towarowego. Podzielił również stanowisko organów celnych, że pojazd samochodowy będący przedmiotem spornej odprawy celnej był przeznaczony do przewozu osób, a zamontowanie metalowej przegrody umocowanej w przedziale pasażerskim bez innych zmian konstrukcyjnych, nie może zmienić przeznaczenia pojazdu jako służącego do transportu towarowego.

Jednocześnie podkreślił, że zgodnie z pozwoleniem na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego towarem wywożonym poza polski obszar celny była przegroda działowa do samochodu Reanult Kangoo, a produktem kompensacyjnym miał być towar o nazwie handlowej - samochód do transportu towarowego o ładowności do 1000 kg, zbudowany na bazie nadwozia samochodu osobowego z pozycji 8704. Ponieważ w wyniku kontroli uznano, że produktem kompensacyjnym zgłaszanym przez stronę nie był pojazd z pozycji 8704, Dyrektor Urzędu Celnego - prawidłowo w ocenie Sądu - uznał, iż nie została zakończona procedura uszlachetniania biernego i zasadnie wydał decyzję o objęciu przedmiotowego samochodu procedurą dopuszczenia do obrotu. Na tej podstawie do wartości celnej pojazdu wliczono wartość zamontowanej w nim kratki działowej, jako konsekwencja nie zamknięcia procedury uszlachetniania biernego.

Sąd stwierdził również, że Kodeks celny i przepisy wykonawcze nie dają podstawy do zmiany zastosowanej w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego klasyfikacji celnej. Skutku prawnego w tym zakresie nie mogą zmienić ani przepisy homologacyjne, ani przepisy o ruchu drogowym. Nie one bowiem przesądzają o zaklasyfikowaniu sprowadzonego z zagranicy pojazdu samochodowego do odpowiedniej klasyfikacji celnej.

W opinii Sądu organy celne prawidłowo stosowały prawo celne, gdyż postępowanie dowodowe wykraczające poza treść dokumentów dostarczonych przez stronę było zbędne, skoro okoliczności faktyczne były niesporne, a strony nie pozbawiono jej praw, skoro przed wydaniem decyzji została powiadomiona o zakończeniu postępowania i skorzystała z przysługującego jej prawa, co oznacza, że nie naruszono art. 121, 122, art. 123, art. 187, art. 190 i art. 200 §1 Ordynacji podatkowej.

Spółka "A" wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego ( art. 13 Kodeksu celnego w zw. z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12. 1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej i zapisami zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 17.09.1997r. w sprawie Wyjaśnień do Taryfy celnej - MP nr 76, poz. 715 ) oraz przepisów postępowania poprzez sanowanie naruszenia przez organ administracji art. 120, art. 121 i art. 122 w zw. z art. 187 i 194 Ordynacji podatkowej.

Zdaniem Spółki istotą sporu na płaszczyźnie formalnej jest to, czy organ celny jako organ administracji publicznej w swoich działaniach i rozstrzygnięciach jest całkowicie niezależny od działań i rozstrzygnięć innych organów administracji publicznej i nie jest związany przepisami regulującymi inne sfery prawa, poza prawem celnym. Innymi słowy - czy organ celny może ignorować w sprawie rozstrzygnięcia innych organów administracji publicznej. Natomiast na płaszczyźnie merytorycznej spór dotyczy oceny, czy samochód marki Renault poddany konstrukcyjnym przeróbkom, w wyniku których Minister Transportu określił ten samochód w świadectwie homologacji jako ciężarowy, może być dla potrzeb postępowania celnego klasyfikowany jako samochód osobowy (pozycja 8703 Taryfy celnej) tak, jak uznały organy celne oraz Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, czy też samochód ten powinien być klasyfikowany również dla potrzeb celnych jako samochód ciężarowy (pozycja 8704 taryfy celnej).

Skarżąca spółka podkreśliła, że zaskarżony wyrok akceptuje naruszenie przepisu art. 121 Ordynacji podatkowej stanowiącego, że postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (celnych). Spółka działała w zaufaniu do organów państwa (w tym organów podatkowych i celnych). Znana jej bowiem była praktyka stosowania prawa podatkowego czy celnego wobec samochodów w zależności od ich kwalifikacji dokonanej w świadectwie homologacji (dowodzie rejestracyjnym). Spółka nie miała zatem podstaw przypuszczać, że świadectwo homologacji może nie być dla jakichkolwiek organów państwa wystarczającym dowodem uznania, że importowany samochód był samochodem ciężarowym, tym bardziej, że organ celny, który przez dwa lata przyjmował zgłoszenia celne dotyczące samochodów z taką homologacją dysponował wszystkimi wymaganymi dokumentami i nigdy nie sformułował wobec importera jakichkolwiek zastrzeżeń.

Zdaniem skarżącej zaskarżony wyrok sanował rażące naruszenie zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.), zasady swobodnej oceny dowodów (187 O.p) oraz naruszenie przepisów odnoszących się do mocy dowodowej dokumentu urzędowego (art. 194 O.p.) W ocenie sądu oraz organów celnych przedłożone przez stronę świadectwo homologacji należy oceniać na równi z innymi dowodami zgromadzonymi w trakcie postępowania, także z takimi dowodami, które zostały pozyskane z naruszeniem procedury, to jest zeznaniami funkcjonariuszy celnych. Tymczasem moc dowodowa świadectwa homologacji jako dokumentu urzędowego jest zwiększona w stosunku do innych dowodów w zakresie tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Ponieważ samochód może być zarejestrowany tylko w sposób odpowiadający świadectwu homologacji, będący przedmiotem sporu samochód został zarejestrowany jako samochód ciężarowy. Istotne, zdaniem skarżącej Spółki, jest też to, że organy celne w trakcie postępowania nie przeprowadziły dowodu przeciwko treści świadectwa homologacji. Inne organy administracji honorowały sporne świadectwo, jedynie organy celne uznały, że możliwe jest postawienie Taryfy celnej poza całym systemem prawa administracyjnego. Zaakceptowanie tego poglądu, kwestionującego w istocie rzeczy fundamentalne zasady rozstrzygania przez organy administracji publicznej stanowić ma, w ocenie skarżącej, naruszenie prawa przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu.

Przedmiotem importu w niniejszej sprawie był zdaniem przedmiotowej Spółki samochód ciężarowy, zbudowany na bazie nadwozia samochodu osobowego o ładowności do 1000kg, co potwierdza świadectwo homologacji i protokół z badań homologacyjnych oraz zapisy w dokumentach SAD, dokonane przez funkcjonariuszy celnych. Według opinii klasyfikacyjnej do pozycji 8703 zawartej w tomie V Wyjaśnień do Taryfy celnej istotne dla klasyfikacji taryfowej pojazdu jest jego przeznaczenie. O tym zaś świadczy dokument o dopuszczeniu pojazdu do ruchu, czyli świadectwo homologacji, a nie ocena organu celnego wydedukowana na podstawie elementów budowy nadwozia, zaakceptowana przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23.05.2005r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu ( sygn. akt GSK 468/04 ).

W uzasadnieniu tego orzeczenia podniesiono, iż przepisy Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej nie pozwalają odpowiedzieć na pytanie, jakie względy decydują o tym, że dany samochód jest przeznaczony "zasadniczo" do przewozu osób, albo jest "zasadniczo" samochodem towarowym. Wobec tego nietrafne było stanowisko, że dla potrzeb klasyfikacji taryfowej towaru wiążące i wystarczające są postanowienia dotyczące nomenklatury taryfowej Taryfy celnej. Za uzasadniony uznano wobec tego zarzut naruszenia tych przepisów postępowania, które zdaniem strony skarżącej miały znaczenie dla ustaleń faktycznych, w tym przede wszystkim zarzut sanowania przez Sąd naruszenia w postępowaniu celnym art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa są dowodem tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Podkreślono również, że strona w toku postępowania celnego złożyła świadectwo homologacji tego typu pojazdu wydane przed zgłoszeniem tego pojazdu do odprawy celnej, stwierdzające, że sprowadzany pojazd jest samochodem ciężarowym. Charakter tego świadectwa jako dokumentu urzędowego nie był kwestionowany ani przez organy celne, ani też przez sąd administarcyjny. Dokumenty urzędowe mają zwiększoną moc dowodową i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Przepis art. 194 §1 Ordynacji podatkowej ma oczywiście zastosowanie w postępowaniu celnym ( w zw. art. 262 Kodeksu celnego). Organ celny będąc związany dokumentem urzędowym zobowiązany jest zatem uznać za udowodnione to, co wynika z jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać, ani kwestionować treści dokumentu urzędowego, nie przeprowadzając na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej dowodu przeciwko prawdziwości zawartych w nim informacjom. Natomiast w zaskarżonym wyroku nie oparto się na kontrdowodach podważających wiarygodność świadectwa homologacji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonując oceny spornego samochodu z pominięciem świadectwa homologacji i bez żadnych dodatkowych dowodów dopuszczono się zatem naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ celny klasyfikując sporny samochód do pozycji Taryfy celnej 8703 bez dostatecznego ustalenia, że jest to samochód zasadniczo przeznaczony do przewozu osób niewłaściwie zastosował przepis prawa (kod Taryfy celnej 8703) zawarty w załączniku do wspomnianego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skargę należało uwzględnić.

Uchylenie zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do takiej sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu (obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu). Zgodnie jednak z treścią art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie ma on zatem całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia, albowiem może odstąpić od wykładni prawa zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jedynie w wyjątkowych sytuacjach, np. gdy na skutek zmiany stanu faktycznego sprawy ustalonego w wyniku jej ponownego rozpoznania ustalono konieczność zastosowania przepisów prawa odmiennych od wyjaśnionych przez NSA, albo też w przypadku zmiany stanu prawnego po wydaniu orzeczenia ( zob. m. in. red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 577 oraz wyrok SN z 09.07.1998r., I PKN 226/98, OSNAP 1999/15/486 ).

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wydanego w niniejszej sprawie wyraził pogląd, iż w postępowaniu celnym obejmującym klasyfikację pojazdu samochodowego według nomenklatury towarowej Taryfy celnej świadectwo homologacji tego pojazdu ma wagę dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego (zob. też wyrok NSA z dnia 22.07.2004r., GSK 356/04, ONSAiWSA 2004/3/72 ). Świadectwo takie stanowi zatem dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone ( obowiązuje domniemanie prawdziwości jego treści ). Skoro przepis art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie w postępowaniu celnym to organ celny, będąc związany dokumentem urzędowym, zobowiązany był uznać za udowodnione to, co wynikało z jego treści. Ocena świadectwa homologacji pojazdu i zakwestionowanie jego treści mogło mieć wobec tego miejsce dopiero po przeprowadzeniu na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej dowodu przeciwko prawdziwości zawartych w tym dokumencie informacji.

Ze względu na powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny był zobowiązany przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy przyjąć za podstawę rozstrzygnięcia ocenę prawną, iż skoro organy celne dysponowały kserokopiami badań homologacyjnych samochodu marki Renault Kangoo, wykonanymi przez Instytut Transportu Samochodowego (praca nr 5517) oraz świadectwem homologacji pojazdu (nr 1792) na ten typ samochodów, winny one przeprowadzić dowód z tego świadectwa, stwierdzającego, że sporny pojazd jest samochodem ciężarowym.

Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, że organy celne zakwestionowały skutecznie w toku postępowania treść tych dokumentów w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej. Za taki kontrdowód nie może być bowiem uznany dowód z zeznań świadka - funkcjonariusza celnego. Zeznania te zawierają jedynie pobieżny opis pojazdów kontrolowanych podczas odpraw celnych.

Uzasadnia to zarzut skarżącej Spółki, iż organy celne nie uznając faktu stwierdzonego dokumentem urzędowym, bez jednoczesnego przeprowadzenia przeciwdowodu, dokonały naruszenia art. 194 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( zob. też m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zaburzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz. Wrocław 2005, str. 720 ).

Stwierdzenie naruszenia wskazanych powyżej przepisów prawa procesowego, prowadzące w konsekwencji do wadliwych ustaleń faktycznych co do rodzaju (przeznaczenia) importowanego samochodu (osobowy, czy towarowo - ciężarowy) pozwala na uznanie za zasadny również zarzutu skargi o naruszeniu prawa materialnego przez błędną klasyfikację celną. Klasyfikując przedmiotowy pojazd do kodu Taryfy celnej 8703 bez dostatecznego ustalenia, że jest to samochód zasadniczo przeznaczony do przewozu osób, organy celne niewłaściwie zastosowały ten przepis prawa zawarty w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 19.12.1997r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 158, poz. 1047).

Zaskarżona decyzja organu odwoławczego, oparta na odmiennych założeniach prawnych i przesłankach, aniżeli przedstawione w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mogła się ostać.

Z tego względu na podstawie art.145 § 1 pkt 1 a i c, art. 200 i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz.1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) orzeczono jak w sentencji wyroku.

/-/M. Kosewska /-/T. M. Geremek /-/B. Sokołowska