Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 371/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 223
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Sędziowie WSA Andrzej Góraj Eugeniusz Wasilewski Protokolant referent stażysta Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania w Służbie Celnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z [...] grudnia 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] listopada 2009 r. o mianowaniu A. S. (dalej jako skarżący) na stopień służbowy [...] w korpusie [...] Służby Celnej w zakresie określenia korpusu.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

[...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w [...], działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 5 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, mianował skarżącego z dniem 30 listopada 2009 r. na stopień służbowy [...] w korpusie [...] Służby Celnej. Akt mianowania został doręczony skarżącemu tego samego dnia.

Pismem z 11 sierpnia 2010 r. skarżący odwołał się od ww. aktu mianowania do Szefa Służby Celnej, składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że akt mianowania w swej treści nie zawierał pouczenia o przysługującym prawie odwołania, co w konsekwencji uniemożliwiało złożenie środka zaskarżenia od wydanego aktu mianowania. Oznacza to , że niedotrzymanie terminu do złożenia odwołania wynikało z okoliczności od skarżącego niezależnych. Skarżący wskazał przy tym na uchwałę Sądu Najwyższego, sygn. akt II PZP 5/10, która rozstrzygnęła o administracyjno - prawnym charakterze aktu mianowania.

Skarżonej decyzji skarżący zarzucił natomiast naruszenie:

1. przepisów prawa procesowego, w tym zasady praworządności, wyrażonej w art. 6 kpa oraz bezpośrednio w art. 7 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego (art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej) i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej, zawarte w pismach nr [...] oraz [...] , a także przepisu art. 7 kpa poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci zajmowania przez skarżącego stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników;

2. przepisu prawa materialnego w postaci art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz jego niezastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy.

Wobec powyższego, skarżący wnosił o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez mianowanie go na stopień służbowy komisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji ze wskazaniem, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy wziąć pod uwagę dyspozycję art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej.

W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że w trakcie pełnienia służby zajmował stanowiska służbowe związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, a mianowicie od [...] maja 2004 r. do [...] lipca 2005 r. pełnił obowiązki Kierownika Referatu [...] , natomiast od [...] sierpnia 2005 r. do [...] stycznia 2008 r. był Kierownikiem Referatu [...] . W związku z powyższym spełniał warunki określone w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy do mianowania do korpusu oficerów młodszych Służby Celnej. Zdaniem odwołującego, pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy", użyte w tym przepisie, powinno być rozumiane zgodnie z wykładnią językową jako dowolny okres poprzedzający wejście w życie ustawy.

Szef Służby Celnej, w odpowiedzi na powyższe odwołanie, w piśmie z 8 stycznia 2010 r. poinformował skarżącego, że kwestie mianowania na stopnie służbowe badane są przez sądy administracyjne i dopiero po ostatecznym rozstrzygnięciu tej kwestii zostaną podjęte stosowne działania.

W kolejnym piśmie z 1 lutego 2011 r. organ podał, że w związku z ostatecznym przesądzeniem przez Naczelny Sąd Administracyjny charakteru prawnego mianowań na stopnie służbowe, dokonanych na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej, odwołanie skarżącego zostanie rozpatrzone do 30 czerwca 2011 r. Termin ten był następnie kilkakrotnie zmieniany.

Ostatecznie Szef Służby Celnej postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. przywrócił skarżącemu termin do złożenia odwołania, uznając, że do uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie doszło z winy skarżącego. Natomiast [...] grudnia 2011 r. wydał wskazaną na wstępie decyzję, którą, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] listopada 2009 r. o mianowaniu skarżącego na stopień służbowy [...] w korpusie [...] Służby Celnej w zakresie określenia korpusu.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej w terminie do 30 listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, a mechanizm przypisywania funkcjonariuszom stopni w poszczególnych korpusach uregulowany został w ust. 2 – 6 art. 223. W świetle ww. przepisów zadaniem organu było umieścić danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, precyzyjnie wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska, bądź pełnionych obowiązków.

Badając zasadność żądania mianowania skarżącego na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, Szef Służby Celnej stwierdził, że w przypadku skarżącego przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania. Powołany przepis dotyczy bowiem funkcjonariusza, który spełniał wskazane w nim wymogi w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. dzień 30 października 2009 r. Z dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy, wynika natomiast jednoznacznie, że przed dniem wejścia w życie ustawy skarżący zajmował stanowisko [...] i posiadał stopień służbowy [...], nie pełniąc przy tym obowiązków na żadnym ze stanowisk związanych z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Wobec powyższego, obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej w [...] było mianowanie skarżącego na stopień w korpusie podoficerów Służby Celnej – zgodnie z dyspozycją art. 223 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej z 27 sierpnia 2009 r.

Organ podkreślił jednocześnie, że nie kwestionuje faktu zajmowania w przeszłości przez skarżącego stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Z akt osobowych skarżącego wynika bowiem, iż od [...] maja 2004 r. do [...] lipca 2005 r. pełnił obowiązki kierownika referatu, natomiast od [...] sierpnia 2005 r. do [...] stycznia 2008 r. zajmował stanowisko kierownika referatu.

Przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej uzależnia jednak od zajmowania, bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy, stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników lub pełnienia obowiązków na tym stanowisku. Skoro we wskazanym okresie skarżący zajmował stanowisko [...] i posiadał stopień służbowy [...], powyższy przepis nie mógł mieć zastosowania.

Organ zaznaczył, że przepis art. 223 ustawy umiejscowiony został w rozdziale 14, zatytułowanym "Przepisy przejściowe". Umiejscowienie ww. przepisu w tym, a nie innym rozdziale oznacza, że jest to przepis regulujący wyłącznie takie sytuacje, które mogą pojawiać się na tle wprowadzania w życie nowych uregulowań. Powyższe znajduje zaś potwierdzenie w zasadach techniki prawodawczej. Zgodnie bowiem z § 30 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", w przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej ustawy na stosunki powstałe pod działaniem ustawy albo ustaw dotychczasowych, a w szczególności rozstrzyga się w nich:

1. czy i w jakim zakresie utrzymuje się czasowo w mocy instytucje prawne zniesione przez nowe przepisy;

2. czy zachowuje się uprawnienia i obowiązki oraz kompetencje powstałe w czasie obowiązywania uchylanych albo wcześniej uchylonych przepisów oraz czy skuteczne są czynności dokonane w czasie obowiązywania tych przepisów; sprawy te reguluje się tylko w przypadku, gdy nie chce się zachować powstałych uprawnień, obowiązków lub kompetencji, albo chce się je zmienić, albo też, gdy chce się uznać dokonane czynności za bezskuteczne;

3. czy i w jakim zakresie stosuje się nowe przepisy do uprawnień i obowiązków oraz do czynności, o których mowa w pkt 2.

Powyższe wskazuje zatem w sposób jednoznaczny, że skoro przepis art. 223 został zamieszczony w przepisach przejściowych, a w analizowanej ustawie wprowadzono nowy katalog stopni służbowych o częściowo zmienionej nomenklaturze i ich gradację, oznacza to, iż ustawodawca tym przepisem dostosował stan zastany do gradacji stopni służbowych, wprowadzonych nową ustawą o Służbie Celnej. Nie chodziło bowiem w tym przypadku o odniesienie się do sytuacji mającej miejsce kilka lat wcześniej, gdyż oznaczałoby to nie dostosowanie, czy transponowanie stopni na zasadzie równoważności, lecz w istocie awansowanie. Tymczasem mianowanie na stopień służbowy na podstawie art. 223 generalnie miało na celu mianowanie na stopień odpowiadający dotychczasowej pozycji w hierarchii katalogu stopni służbowych, a tylko w ściśle określonych przypadkach, wskazanych w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy, stanowiło awans.

Odmienna interpretacja zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" prowadziłaby zaś do skutków niedających się pogodzić z zasadami logiki. Na takie rozumienie tego wyrażenia wskazuje również jego wykładnia językowa. Należy bowiem zwrócić uwagę, że gdyby uznać, iż przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej odnosi się do stanu istniejącego w dowolnym czasie przed dniem wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, a nie wyłącznie do stanu bezpośrednio poprzedzającego ten dzień, doszłoby do wypaczenia sensu tej regulacji i prowadziłoby do rozwiązań, które nie dają się pogodzić z zasadami logiki, zważywszy, że jedną z zasad wykładni prawa jest założenie racjonalności prawodawcy.

Organ odwoławczy uznał zatem, że obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej było mianowanie skarżącego na podstawie art. 223 ust. 5 na określony stopień w korpusie [...] Służby Celnej. Z dokumentów, zgromadzonych w aktach osobowych skarżącego, wynika bowiem, iż w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej pełnił on służbę na stanowisku [...] w stopniu służbowym [...]. Tym samym organ nie podzielił przekonania skarżącego, że zaskarżona decyzja nie została wydana w oparciu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego, a w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej.

.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. S. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 223 ust.3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz jego niezastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy,

2. przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez działanie organu wbrew zasadzie demokratycznego państwa prawnego, a także zasadzie działania organu państwa na podstawie i w granicach prawa,

3. art. 6 kpa, tj. wyrażonej w tym przepisie zasady praworządności, poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej, zawarte w pismach nr [...] oraz [...] , oraz o pisemne polecenie nr [...] ,

4. art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci zajmowania przez skarżącego stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników;

5. art. 138 § 1 kpa poprzez wydanie rozstrzygnięcia nieprzewidzianego w tym przepisie i rozstrzygnięcie sprawy tylko w zakresie korpusu, nie rozstrzygając w zakresie stopnia funkcjonariusza celnego.

W związku z powyższym, wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, że w trakcie pełnienia służby był mianowany na stopień służbowy [...]. W czasie pełnienia służby zajmował różne stanowiska służbowe, w tym zajmował stanowiska służbowe związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników: pełniącego obowiązki kierownika Referatu [...] od [...] maja 2004 r. do [...] lipca 2005 r. i kierownika Referatu [...] od [...] sierpnia 2005 r. do [...] stycznia 2008 r. Łącznie zajmował stanowiska służbowe związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych 3 lata i 9 miesięcy. Ze stanowiska kierowniczego został odwołany ze względu na zmiany struktury organizacyjnej urzędu celnego. W dalszej kolejności skarżący przypomniał, że z dniem 30 listopada 2009 r. został mianowany na stopień służbowy [...] w korpusie [...] Służby Celnej i podkreślił, że akt mianowania, wydany przez Dyrektora Izby Celnej w [...] , w najmniejszym stopniu nie uwzględnia przepisów art. 223 ust.3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Zdaniem skarżącego, rażącym naruszeniem w zakresie prawa materialnego jest to, iż Szef Służby Celnej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] w przedmiocie mianowania go na stopień służbowy z pominięciem przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Oba organy naruszyły tym samym wskazany przepis. Skarżący wskazał, że obowiązek uwzględnienia powyższego przepisu, jako podstawy prawnej mianowania, wynika wprost ze stanu faktycznego sprawy. Skarżący ponownie zaakcentował, że w okresie od [...] maja 2004 r. do [...] stycznia 2008 r. zajmował stanowiska, które były związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. W związku z tym, że powyższa okoliczność miała miejsce przed 31 października 2009 r., tj. przed datą wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, zdaniem skarżącego, mianowanie go na stopień w korpusie oficerów młodszych było obligatoryjne. Według skarżącego pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy" powinno być rozumiane, zgodnie z wykładnią językową, jako dowolny okres poprzedzający wejście ustawy w życie. Zastosowanie wykładni przyjętej przez Dyrektora Izby Celnej, opartej na pisemnych wskazówkach Szefa Służby Celnej, prowadzi – w ocenie skarżącego - do interpretacji rozszerzającej pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy". Literalna wykładnia użytego w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" jednoznacznie pozwala na wyprowadzenie wniosku, że chodzi o czas istniejący przed wejściem w życie ustawy. Jeśliby bowiem wolą racjonalnego ustawodawcy było, aby stan opisany w przepisie istniał wyłącznie do dnia wejścia w życie tej ustawy, to dałby temu wyraz, zamieszczając zamiast zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" zwrot "do dnia wejścia w życie ustawy" lub "w dniu wejścia w życie ustawy". Skarżący wskazał przy tym, że zwrot "w dniu wejścia w życie ustawy" został użyty przez ustawodawcę w tym samym akcie w art. 222. Powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2005 roku, sygn. akt OSK 1134/04, zgodnie z którym brak jest podstaw do innego niż literalne odczytanie treści zapisu "przed dniem wejścia w życie ustawy" w sytuacji, gdy w tej samej ustawie ustawodawca posługuje się jednocześnie określeniem "w dniu wejścia w życie ustawy", dla odróżnienia odmiennych stanów faktycznych. Skarżący wskazał też na orzeczenie Sądu Okręgowego w [...] z [...] czerwca 2011 r., w którym Sąd potwierdził, że zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" w kontekście brzmienia normy art. 223 ustawy o Służbie Celnej winien być rozumiany jako okres przed wejściem w życie ustawy.

Skarżący zarzucił ponadto, że Szef Służby Celnej, wydając zaskarżoną decyzję, rozstrzygnął sprawę w zakresie określenia korpusu, a nie wypowiedział się co do stopnia służbowego funkcjonariusza celnego. Zdaniem skarżącego organ II instancji nie może ograniczać się w sentencji wyłącznie do korpusu, skoro decyzja Dyrektora Izby Celnej dotyczyła dwóch elementów, tj. korpusu i stopnia służbowego. Zdaniem skarżącego decyzja organu odwoławczego, która swoim rozstrzygnięciem wykracza poza zakres kompetencji wyznaczony przepisem art. 138 kpa, wydana jest z rażącym naruszeniem prawa i w związku z tym powinna zostać uchylona.

Szef Służby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi, organ podniósł, iż nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej winien być interpretowany wyłącznie w oparciu o wykładnię językową. Nawet bowiem potoczne, powszechnie przyjęte znaczenie przyimka "przed" w nawiązaniu do określonego zdarzenia lub daty może być rozumiane jako wskazujące na czas bezpośrednio poprzedzający to zdarzenie czy datę. Wykładnia językowa, na którą wskazuje skarżący, nie jest zatem wystarczająca do jednoznacznego ustalenia znaczenia normy prawnej, zawartej w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Stąd też konieczne jest w tym przypadku oparcie się również na wykładni systemowej i funkcjonalnej. Z kolei wykładnia systemowa i celowościowa prowadzi do wniosku, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 dotyczy wyłącznie funkcjonariuszy celnych, którzy w momencie utraty mocy obowiązującej ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej zajmowali stanowisko wiążące się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnili obowiązki na tym stanowisku oraz pełnili służbę w służbie stałej w stopniu innym, niż wymieniony w art. 223 ust. 2 i ust. 3 pkt 1.

Przeciwny pogląd w rozumieniu spornego przepisu ustawy spowodowałby, że podobną wykładnię należałoby także zastosować do pozostałych jednostek redakcyjnych, zawartych w art. 223, tj. ust. 2, ust. 4 i ust. 5, które również zawierają zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy", a dotyczą funkcjonariuszy celnych pełniących służbę w służbie stałej w stopniach innych niż wymienionych w ust. 3 przepisu. W kontekście powyższego należałoby przyjąć, iż również funkcjonariuszy celnych, którzy pełnili kiedykolwiek służbę w stopniu aspiranta celnego, starszego aspiranta celnego, podkomisarza celnego, natomiast w chwili utraty mocy obowiązującej przez ustawę z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej pełnili służbę w stopniu niższym, dyrektor izby celnej powinien mianować na odpowiedni stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Ponadto, gdyby założyć, że ustawodawca, posługując się na gruncie art. 223 ustawy pojęciem "przed dniem wejścia w życie ustawy", dążył do uregulowania stanu, który zaistniał kiedykolwiek w przeszłości, ale niekoniecznie trwał do chwili utraty mocy obowiązującej przez ustawę z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, to niniejszy przepis byłby wewnętrznie sprzeczny i niewykonalny. Organ zauważył, że za wyjątkiem ust. 3 pkt 2 ustawodawca uzależnia w art. 223 mianowanie do określonego korpusu od stopnia, w którym funkcjonariusz celny pełnił służbę "przed dniem wejścia w życie ustawy". W takim przypadku należałoby przyjąć, że funkcjonariusz celny pełniący służbę np. w stopniu komisarza celnego w chwili utraty mocy obowiązującej przez ustawę dotychczasową, zaś wcześniej w niższych stopniach służbowych, winien być mianowany do kilku różnych korpusów, o których mowa w tym przepisie. Art. 223 nie kreuje bowiem reguły, na mocy której funkcjonariusza celnego należy mianować do korpusu najwyższego, tj. oficerów starszych Służby Celnej.

Wobec powyższego, w ocenie Szefa Służby Celnej interpretacja art. 223 ustawy, przy uwzględnieniu zarówno wykładni językowej, jak i wykładni systemowej oraz wykładni celowościowej, prowadzi do odmiennego stanowiska, niż to, które zaprezentował skarżący. Tym samym zarzut, polegający na niezastosowaniu przez organ przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy, należy – zdaniem organu - uznać za nieuzasadniony.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w zakresie korpusu, organ podniósł, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych oraz uchwałą Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2010 r., sygn. akt II PZP 5/10 art. 223 ustawy o Służbie Celnej stanowi lex specialis do pozostałych przepisów ustawy o Służbie Celnej, w związku z czym akt mianowania dokonany na tej podstawie wymaga decyzji administracyjnej i podlega kontroli przez organ wyższego stopnia, a w dalszej konsekwencji przez sądy administracyjne w zakresie przypisania funkcjonariuszowi przynależności do konkretnego korpusu Służby Celnej. Odnośnie mianowania na wyższy stopień służbowy w ramach danego korpusu, funkcjonariuszowi w ogóle nie przysługuje natomiast roszczenie. W związku z powyższym, Szef Służby Celnej był zobligowany do rozpatrzenia odwołania skarżącego tylko w zakresie przynależności do konkretnego korpusu Służby Celnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 223 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), która weszła w życie 31 października 2009 r., na kierownika urzędu został nałożony obowiązek dokonania w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy mianowań funkcjonariuszy na stopnie służbowe.

Powołana ustawa wprowadziła m.in. zmianę nazw stopni służbowych funkcjonariuszy i, co jest nowością, pogrupowała je w określone korpusy, wymienione w przepisie art. 115 ust. 1 ustawy.

Zgodnie z jego treścią, w Służbie Celnej obowiązują następujące korpusy i stopnie służbowe:

korpus szeregowych Służby Celnej:

aplikant celny,

starszy aplikant celny;

korpus podoficerów Służby Celnej:

młodszy rewident celny,

rewident celny,

starszy rewident celny,

młodszy rachmistrz celny,

rachmistrz celny,

starszy rachmistrz celny;

korpus aspirantów Służby Celnej:

młodszy aspirant celny,

aspirant celny,

starszy aspirant celny;

korpus oficerów młodszych Służby Celnej:

podkomisarz celny,

komisarz celny,

nadkomisarz celny;

korpus oficerów starszych Służby Celnej:

podinspektor celny,

młodszy inspektor celny,

inspektor celny;

korpus generałów Służby Celnej:

nadinspektor celny,

generał Służby Celnej.

Mechanizm przypisywania funkcjonariuszom celnym stopni w poszczególnych korpusach uregulowany został przepisem art. 223 ust. 2-6 ustawy, w świetle którego zadaniem organu było przyporządkowanie danego funkcjonariusza, który w dniu wejścia w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej, do właściwego korpusu precyzyjnie wskazanego w ustawie w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska, bądź pełnionych obowiązków.

Należy podkreślić, że akt mianowania A. S. przez Dyrektora Izby Celnej w [...] dotyczył właśnie mianowania na stopień służbowy w korpusie, a więc zawierał jedno rozstrzygnięcie, obejmujące zarówno stopień, jak i korpus, co wynika wprost z samego aktu mianowania oraz przepisów ustawy o Służbie Celnej, w tym w szczególności z powołanego art. 115 ust. 1 tej ustawy. Oznacza to, że mianowanie na jeden ze stopni służbowych w określonym korpusie stanowi w sensie materialnym jedną sprawę administracyjną, załatwianą w drodze jednego rozstrzygnięcia, co potwierdza również analiza art. 223 ust. 2-6 ustawy.

Powyższa uwaga odnosić się musi także do zaskarżonej decyzji Szefa Służby Celnej, utrzymującej w mocy akt mianowania, lecz wyłącznie w zakresie określenia korpusu, a więc nie rozstrzygającej o całości sprawy. Tymczasem skarżący, kwestionując korpus, zakwestionował tym samym stopień służbowy. Organ odwoławczy do tej kwestii w istocie się nie odniósł, powołując się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na uchwałę Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2010 r., sygn. akt II PZP 5/10, zgodnie z którą rozstrzygnięcie co do mianowania funkcjonariusza na stopień służbowy na podstawie art. 223 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej podlega kontroli sądowoadministracyjnej, z tym, że w zakresie, w jakim dotyczy określenia korpusu służbowego.

Trzeba jednakże zauważyć, że powyższa uchwała została podjęta w odpowiedzi na pytanie Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń w [...] o dopuszczalność drogi sądowej przed sądem pracy w sprawie o roszczenie wynikłe ze zmiany gradacji korpusu i mianowania na stopień służbowy, o którym mowa w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Dotyczy ona zatem wyłącznie kwestii braku właściwości sądu pracy do rozpoznawania spraw wynikłych na gruncie przepisów przejściowych, zawartych w nowej ustawie o Służbie Celnej. Co prawda przepis art. 188 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Służbie Celnej nie wymienia rozstrzygnięcia w sprawie mianowania na stopień służbowy w danym korpusie jako decyzji, od której przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy bądź odwołanie, tym niemniej nie można nie dostrzec wagi mianowania dla stosunku służbowego funkcjonariusza celnego. Niewątpliwie prowadzi ono bowiem, w drodze jednostronnego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, do zmiany jego dotychczasowej treści. Ponadto wywołuje daleko idące skutki w sferze praw i obowiązków funkcjonariusza, wyrażające się m.in. w możliwości awansu czy też obowiązku odbycia określonych szkoleń.

Z tej przyczyny rozstrzygnięcie takie, wydane na podstawie art. 223 ust. 2-6 ustawy o Służbie Celnej, podlega kontroli sądowoadministracyjnej w pełnym zakresie – tak odnośnie korpusu, jak i stopnia służbowego – jako że stanowi jedną decyzję administracyjną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 kwietnia 2012 r.,sygn. akt I OSK 1685/11).

Tym samym Szef Służby Celnej, ograniczając się w swoim rozstrzygnięciu do kwestii korpusu, naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, co pociąga za sobą konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz niezastosowanie w sprawie. Powyższa konstatacja znajduje potwierdzenie w treści powołanego powyżej orzeczenia NSA.

Powołany przepis stanowi, że funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2 – określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia znaczenia zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy", użytego w przywołanym przepisie, którego zastosowania domagał się skarżący w stanie faktycznym sprawy.

Należy zgodzić się z organem, że już samo umiejscowienie tego przepisu w rozdziale 14, zatytułowanym "Przepisy przejściowe", wskazuje, iż ma on charakter przepisu regulującego wyłącznie takie sytuacje, które mogą pojawiać się na tle wprowadzania w życie nowej regulacji. Zgodnie bowiem z § 30 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", w przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej ustawy na stosunki pozostałe pod działaniem ustawy albo ustaw dotychczasowych.

Generalnie ich rolą jest więc uporządkowanie zastanych w dniu wejścia w życie nowej ustawy stosunków prawnych i wprowadzenie ich pod rządy nowego aktu prawnego, w szczególności określenie sposobu i trybu załatwienia spraw niedokończonych dotąd, ewentualnie utrzymanie dotychczasowych instytucji prawnych zniesionych przez nowe przepisy, zachowanie uprawnień i obowiązków oraz utrzymanie w mocy dotychczasowych przepisów wykonawczych.

Trafnie zauważa organ, że skoro przepis art. 223 ustawy został zamieszczony w przepisach przejściowych, a w analizowanej ustawie wprowadzono nowy katalog stopni służbowych w częściowo zmienionej nomenklaturze i ich gradację, to ustawodawca dostosował nim stan zastany do stopni służbowych, wprowadzonych nową ustawą o Służbie Celnej. Nie chodziło zatem o odniesienie się do sytuacji mającej miejsce wcześniej, gdyż oznaczałoby to nie dostosowanie czy transponowanie stopni na zasadzie równoważności, lecz w istocie awansowanie.

W ocenie Sądu trzeba też mieć na względzie systematykę i przepisy analizowanej ustawy, gdyż interpretacja zależna jest każdorazowo od specyfiki konkretnej regulacji prawnej.

W przepisie art. 222 ust. 1 ustawy, na który powołał się skarżący, ustawodawca zawarł regułę, zgodnie z którą funkcjonariusze pełniący służbę w dniu wejścia w życie nowej ustawy stają się funkcjonariuszami w jej rozumieniu. Przepis ten jest przepisem nadrzędnym w tej części ustawy, natomiast dalsze przepisy są jego konsekwencją i mają na celu uszczegółowienie treści nowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych. Użycie zwrotu "w dniu wejścia w życie ustawy" w przepisie 223 nie miałoby natomiast uzasadnienia, skoro w tej dacie wykreowany już został stosunek służbowy o nowej treści, stąd też mógł on obejmować tylko stany sprzed tej daty. Zasadnie zatem w odniesieniu do skarżącego, który przed dniem wejścia w życie ustawy, w rozumieniu wyżej wskazanym, zajmował stanowisko [...] i posiadał stopień służbowy [...], zastosowano przepis art. 223 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej.

Na przyjętą przez Sąd interpretację spornych przepisów nie mogły mieć wpływu wcześniejsze, odmiennie wykładające sporne normy orzeczenia sądów powszechnych, gdyż sądy w Polsce są niezawisłe i mają prawo do odmiennej oceny faktów i prawa. Orzeczenia sądów powszechnych nie mają w sprawie niniejszej przesądzającego znaczenia.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów postępowania, jak również przepisów Konstytucji RP. Organ ustalił bowiem w sposób prawidłowy stan faktyczny sprawy i dokonał jego subsumcji pod właściwą normę prawną. Zwrócić przy tym należy uwagę, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że konstytucyjna zasada równości wobec prawa nie może być rozumiana jako wartość bezwzględna. Jej granice wyznaczają też inne zasady konstytucyjne oraz przepisy szczególne. O naruszeniu konstytucyjnej zasady równości można mówić, gdy w tożsamej sytuacji różnicuje się prawa jednostki. W rozpoznawanej sprawie do takiego zróżnicowania nie doszło. Tylko funkcjonariuszom, którzy w dniu wejścia w życie ustawy zajmowali stanowisko związane z podporządkowaniem służbowym określono stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Pozostałym funkcjonariuszom, którzy w tej dacie nie spełniali warunku określonego w przepisie art. 223 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, a więc znajdowali się w innym stanie faktycznym, stopni w tym korpusie nie określono.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.