Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 6/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania M.R. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z [...] nakazującą właścicielowi otwartego, który istniał na działkach nr [...] ark. mapy nr 109, obręb 14 i pełnił funkcję odprowadzania wód w kierunku rzeki O. . Rów winien posiadać szerokość w dnie 0,5 m, a głębokość i średni spadek podłużny rowu powinien wynikać z rzędnych jego dna na dopływie i odpływie. Rzędna dna rowu na dopływie na nieruchomość M.R. od strony zachodniej powinna odpowiadać wartości rzędnej dna na granicy z działką nr [...], natomiast rzędna dna rowu na odpływie z działki nr [...], winna odpowiadać wartości rzędnej na granicy działki nr [...]. Jako rozwiązanie alternatywne, wskazano możliwość wykonania dla potrzeb odpływu wód opadowych na nieruchomości M.R. urządzenia zapobiegającego szkodom na nieruchomościach wnioskodawców. Rolę urządzenia zapobiegającego szkodom na gruntach sąsiednich usytuowanych od strony zachodniej nieruchomości M.R. , może pełnić kryty kanał odpływowy o średnicy wewnętrznej skarżącego Ø 500mm i spadku 0,2%o zainstalowany w miejscu istniejącego wcześniej rowu.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że decyzją z [...] Prezydent Miasta, nakazał właścicielowi nieruchomości przy ul. R. w S. zastąpienie na działkach nr [...] zainstalowanej rury odpływowej, kanałem krytym (rurociągiem) o średnicy wewnętrznej 500 mm ze spadkiem 0,20%0. Kolegium decyzją z [...] uchyliło powyższe rozstrzygnięcie i nakazało właścicielowi nieruchomości zastąpienia na działkach nr [...] i [...], zainstalowanej rury odpływowej, kanałem krytym (rurociągiem) o średnicy wewnętrznej 500 mm ze spadkiem 0,2%0. Następnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Ke 565/15, uchylił obie te decyzje, wskazując na konieczność rozważenia przez organ I instancji zwrócenia się do właściwego organu architektoniczno-budowlanego o zajęcie stanowiska, czy projekt budowlany przewiduje tymczasową czy też docelową lokalizację rury PCV na terenie, na którym ona obecnie się znajduje, ewentualnie czy w przypadku zlokalizowania rury zgodnie z nałożonym obowiązkiem nie dojdzie do kolizji z obiektem budowlanym realizowanym w oparciu o pozwolenie na budowę w stopniu uniemożliwiającym powstanie tego obiektu.

Dalej Kolegium zauważyło, że organ I instancji, mając na uwadze wytyczne WSA w Kielcach, wystąpił do Starosty o zajęcie stanowiska, czy projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę z [...] przewiduje tymczasową, czy też docelową lokalizację rury PVC o średnicy Ø 300 długości 12 m w miejscu przepływającego otwartego cieku przez działki nr [...] i nr [...] oraz udzielenie odpowiedzi, czy zlokalizowanie rury PCV o średnicy Ø 500 długości 12 m w miejscu przepływającego otwartego cieku przez te działki nie będzie kolidowało z obiektem budowlanym realizowanym w oparciu o ww. pozwolenie na budowę w stopniu uniemożliwiającym powstanie tego obiektu.

W odpowiedzi Starosta wyjaśnił, że z zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu obejmującego ww. inwestycję, nie wynika, aby przez działki inwestora przebiegał jakikolwiek ciek wodny, jak również zlokalizowane były rury PCV. Ponadto w opisie do projektu zagospodarowania terenu autor opracowania wskazał, że "budowa projektowanego budynku jednorodzinnego nie stanowi zagrożenia dla budynków sąsiednich i środowiska".

Kolegium wskazało, że ponieważ Starosta nie zajął jednoznacznego stanowiska na zadane pytanie, rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym ponownie zwróciło się o zajęcie wiążącego stanowiska. Jednak Starosta i tym razem nie zajął jednoznacznego stanowiska. W związku z powyższym, działając w oparciu o art. 136 kpa zleciło organowi pierwszej instancji uzupełnienie materiału dowodowego poprzez: - ustalenie dokładnego położenia projektowanego tarasu realizowanego na podstawie decyzji Starosty z [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działkach nr [...] względem cieku wodnego, który istniał na tych działkach, z udziałem wszystkich stron postępowania, biegłej sporządzającej opinię na potrzeby niniejszej sprawy i właściwym organem architektoniczno- budowlanym dysponującym pełną dokumentacją zamierzenia budowlanego;

- ustalenie, w związku z prawomocnym wyrokiem z 19 sierpnia 2015 r., czy w przypadku lokalizacji rury PCV, zgodnie z nałożonym obowiązkiem w sentencji decyzji organu I instancji z 9 maja 2016 r., nie dojdzie do kolizji z obiektem budowlanym realizowanym w oparciu o pozwolenie na budowę w stopniu uniemożliwiającym powstanie tego obiektu.

Organ pierwszej instancji 29 września 2016 r. przeprowadził oględziny. Podczas czynności prowadzonych na działkach nr [...] i [...], w których uczestniczyli przedstawiciele Urzędu Miasta, w tym uprawniony geodeta, strony postępowania, biegła z zakresu postępowania wodnoprawnego sporządzająca na potrzeby niniejszej sprawy opinię, projektant i kierownik budowy, a także przedstawiciele Starosty Skarżyskiego, ustalono że nie dojdzie do kolizji między zasypanym rowem i planowanym tarasem. Zmierzona odległość od najbardziej wysuniętego rogu tarasu do prawego brzegu zasypanego rowu wynosi 55cm. Naczelnik Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa potwierdziła, że fundament pod tarasem jest wykonany zgodnie z projektem i kończy się na wysokości najbardziej wysuniętej ściany północnej. Pozostała część tarasu będzie tarasem ziemnym, który zgodnie z projektem będzie bez fundamentu.

Organ odwoławczy zwrócił także uwagę na sporządzoną na potrzeby niniejszej sprawy uzupełniającą opinię biegłego. W opinii tej biegła wyjaśniła, że ukształtowanie terenu w rejonie działek o numerach ewidencyjnych [...],[...], [...] oraz [...],[...]i [...] powoduje, że w tym terenie spływy powierzchniowe wód opadowych i roztopowych w naturalnych warunkach odbywają się z południowego- zachodu na północny-wschód. Wody opadowe w zainstalowanym systemem odwodnienia powierzchniowego wykonanego podczas przebudowy drogi powiatowej, której częścią jest ulica Rycerska spływają przydrożnym rowem otwartym z umocnionymi brzegami usytuowanym po południowej stronie tej ulicy, a następnie przepustem 600 mm do rowu o charakterze cieku przebiegającego wzdłuż działki nr [...] i dalej w kierunku północno-wschodnim. Wody ze zlewni morfologicznej w ukształtowanym obniżeniu nieuregulowanym rowem trawiastym spływały przez działki nr [...],[...], [...], [...] i przez działki kolejne, aż do mokradeł w rejonie rzeki O. Funkcją istniejącego rowu jest odprowadzanie wód ze zlewni od ul. K. poprzez ul. R. do rzeki O.

Następnie biegła wyjaśniła, że w trakcie budowy budynku mieszkalnego właściciel działek nr [...] podwyższył teren swojej nieruchomości poprzez wykonanie nasypu ziemnego i dokonał zmiany charakteru przepływu wód w jej części - rów otwarty o charakterze cieku stałego został zamieniony na odcinku 12 m począwszy od granicy z działką [...] na kanał kryty poprzez zainstalowanie rury PCV o średnicy 300 mm, w pozostałej części nieruchomości pozostał trawiasty rów otwarty. Dokonana zmiana skutkowała ograniczeniem przepływu przy zwiększonej ilości wód opadowych. Przy opadach o średnim nasileniu zainstalowana rura odpływowa mogła przejąć wody ze spływów opadowych, natomiast nie zapewniała odpływu z przedmiotowej zlewni morfologicznej przy opadach nawalnych lub intensywnych i długotrwałych. Zastosowane przez właściciela działek [...] rozwiązanie zmiany rowu otwartego na przepływ kanałem z rury o średnicy 300 mm dla zachowania przepływającego cieku nosi znamiona naruszenia art. 29 ust. 3 ustawy.

W dalszej części uzupełniającej opinii biegła podała, że 25 lutego 2016 r. przeprowadzone zostały oględziny terenu, w trakcie których ustaliła, że nastąpiła radykalna zmiana w zakresie stosunków wodnych w obrębie działek należących do M.R. w stosunku do stanu z 2014 r., kiedy wszczęte zostało postępowanie administracyjne na wniosek właścicieli nieruchomości położnych od zachodu posesji nr [...] przy ul. R. Stwierdziła, że zmianę stanu wody na nieruchomościach wnioskodawców należy rozpatrywać obecnie z uwzględnieniem znaczących zmian w zakresie powierzchniowego spływu wód w zlewni morfologicznej dokonanych na nieruchomości należącej do M.R. Ustalono bowiem, że rów, który odprowadza wody ze zlewni powierzchniowej i ulicy R. w ukształtowanym obniżeniu terenu w kierunku rzeki O. jest wypełniony wodą, woda się rozlewa na działki wnioskodawców, a na działkach [...], [...] i [...] utworzyło się rozlewisko.

W czasie oględzin 25 lutego 2016 r., na posesji należącej do M.R. biegła ustaliła, iż potwierdza się informacja wnioskodawców, że zasypany jest całkowicie wylot kanału odpływowego, który stanowiła rura PCV, zainstalowana w miejscu rowu otwartego, pozostały odcinek rowu otwartego na tej nieruchomości również został zasypany. Stwierdziła też, iż antropogeniczna zmiana dokonana na działkach nr [...] i [...], spowodowała powstanie przeszkody dla odpływu wód z działek wnioskodawców i obecnie nastąpiło całkowite zablokowanie przepływu przez nieruchomość M.R.

M.R. podczas wizji terenu 25 lutego 2016 r., stwierdził, że obecne rozwiązanie jest docelowe i takie pozostanie, ponieważ nowy budynek będzie posiadał taras w miejscu gdzie przebiegał rów, w którego miejsce na odcinku 12 m zainstalowany był kanał o średnicy 300 mm. Dodał, że na mapie nie ma rowu, a rura o średnicy 300 mm była zainstalowana na czas budowy.

Dodatkowo biegła wyjaśniła, że nie podziela argumentacji M.R., że projektowany taras był zasadniczą przeszkodą w zachowaniu przepływu wód przez jego działki w pierwotnym miejscu i umiejscowienie rury odpływowej uniemożliwia dokończenie budowy zgodnie z projektem. Podsumowując biegła podała, że przeprowadzone postępowanie wykazało, że ingerencja M.R. w ukształtowany system spływu powierzchniowego wód opadowych w zlewni morfologicznej doprowadziła do radykalnej zmiany stosunków wodnych w obrębie nieruchomości objętych postępowaniem administracyjnym. Wprowadzona obecnie zmiana polegająca na zablokowaniu spływu wód na nieruchomości należącej do M.R., doprowadziła do gromadzenia się wody w obniżeniu morfologicznym na działkach położonych od strony zachodniej jego nieruchomości. Przeszkoda dla spływów powierzchniowych utworzona na ww. nieruchomości, jaką stanowi nasyp na granicy działki nr [...] i nr [...] wykonany dla podwyższenia terenu i zasypanie wylotu rury odpływowej o średnicy 300 mm zainstalowanej na odcinku 12 m zamiast rowu i pozostałego odcinka rowu odpływowego, spowodowało całkowity brak przepływu skutkując spiętrzeniem wody w rowie i rozlewiska na działkach należących do wnioskodawców.

Dalej organ odwoławczy podał, że jak wynika z opinii biegłego, nowe okoliczności w niniejszej sprawie, powstałe wskutek ingerencji M.R. w stan stosunków wodnych, znacząco zmieniają związek przyczynowo- skutkowy zmian stanu wody na gruncie i szkodliwego ich wpływu na grunty sąsiednie. Bez wątpienia antropogeniczna zmiana w obrębie działek nr [...] i nr [...], skutkuje brakiem przepływu przez nieruchomość strony we fragmencie znajdującym się w obniżeniu morfologicznym, w związku z zasypaniem odpływu kanału 300 i rowu otwartego i zmienia funkcje rowu w spornym obszarze, którą było odprowadzanie wód ze zlewni powierzchniowej w kierunku rzeki O. . Wynikające z tej zmiany warunków szkodliwe działanie na działki nr: [...], [...] i [...] jest spowodowane powstaniem trwałej przeszkody dla odpływu wód opadowych i powstawanie zastoisk i podmokłości na tych gruntach z powodu braku przepływu istniejącym wcześniej rowem. Fragmenty wymienionych działek położone w obniżeniu terenu, z uwagi na całkowity brak odpływu wód, narażone są na gromadzenie się dopływającej wody w rowie i po jego przepełnieniu dochodzi do zalewania nieruchomości i utrzymującego się wysokiego poziomu wód gruntowych. Stan ten niekorzystnie wpływa na możliwość użytkowania tych nieruchomości, a także nie bez znaczenia jest wpływ na wartość materialną tych nieruchomości - są to wymierne szkody związane z obniżeniem ich wartości w związku z podmokłościami spowodowanymi stagnującą w rowie wodą opadową napływającą ze zlewni i nagromadzoną w obrębie wymienionych nieruchomości w związku z brakiem odpływu, który odbywał się przez nieruchomość odwołującego przed jego ingerencją w system ukształtowanych stosunków wodnych w zakresie powierzchniowego spływu wód w zlewni.

Biegła w swojej opinii wskazała, że dla ograniczenia występowania szkód na działkach nr: [...], [...] i [...] związanych z okresowym utrudnieniem użytkowania gruntów, właściciel nieruchomości obejmującej działki nr [...] winien doprowadzić do przywrócenia poprzedniego stanu stosunków wodnych w zakresie ukształtowanego w zlewni powierzchniowego spływu wód opadowych i roztopowych. W tym celu powinien przywrócić rów otwarty, który istniał na jego nieruchomości, jak ilustruje mapa w skali 1:10 000 i pełnił funkcję odprowadzania wód w kierunku rzeki O. . Dla umożliwienia swobodnego spływu wód opadowych i ograniczenia szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie - działki wnioskodawców położone od strony zachodniej, rów winien posiadać szerokość w dnie 0,5 m, a głębokość i średni spadek podłużny rowu powinny wynikać z rzędnych dna rowu na dopływie i odpływie; rzędna dna rowu na dopływie na nieruchomość M.R. od strony zachodniej powinna odpowiadać wartości rzędnej dna rowu na granicy z działką nr [...], natomiast rzędna dna rowu na odpływie z działki nr [...], winna odpowiadać wartości rzędnej na granicy działki nr [...]. Jako rozwiązanie alternatywne, biegła wskazała na możliwość wykonania dla potrzeb odpływu wód opadowych na nieruchomości M.R. urządzenia zapobiegającego szkodom na nieruchomościach wnioskodawców w postaci krytego kanału odpływowego o średnicy wewnętrznej Ø 500mm i spadku 0,2%o zainstalowany w miejscu istniejącego wcześniej rowu.

Odnosząc się do wniosku dowodowego pełnomocnika odwołującego, dotyczącego dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa drogowego na okoliczność ustalenia, czy przebudowa drogi powiatowej ul. R. w S. w 2013 r. w zakresie dotyczącym systemu odprowadzania wody opadowej została zrealizowana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r., poz. 124) oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 200r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 63, poz. 735), Kolegium uznało, że zakres tej opinii winien stanowić przedmiot odrębnego postępowania. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest bowiem działanie odwołującego na działkach do niego należących i jego wpływ na grunty sąsiednie. Natomiast zgłoszony wniosek dowodowy ma na celu jedynie przedłużenie postępowania, dlatego nie został uwzględniony.

Kolegium nie zgodziło się z zarzutem naruszenia przez organ I instancji art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa. Wskazało, że w szczególności opinia (i jej uzupełnienie) biegłego, jak również dokumentacja z wizji lokalnej obrazują, że na działkach przebiegał ciek wodny, w chwili obecnej całkowicie zasypany przez odwołującego. W protokole z 5 sierpnia 2014 r. odwołujący stwierdził, że zamontował rurę, aby ułatwić odpływ wody z rowu odkrytego przebiegającego przez działki od strony zachodniej.

Organ odwoławczy także stwierdził, że zostały wykonane wszystkie zalecenia wyrażone w wyroku WSA w Kielcach, co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Odnośnie kwestii nieprzekazania odwołującemu uzupełniającej opinii biegłego, niewyznaczenia terminu do sformułowania zarzutów do niej, Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji w zawiadomieniu z 18 kwietnia 2016 roku zakreślił stronom termin do zapoznania się z aktami, a także termin do wypowiedzenia się, co do zgromadzonego materiału dowodowego wskazując na materiały, które zostały zgromadzone w sprawie. Z akt sprawy wiadomo również, że pełnomocnik odwołującego 2 maja 2016 r. zapoznawał się z materiałem dowodowym. Natomiast we wniesionym odwołaniu strona nie sformułowała zarzutów merytorycznych do uzupełnionej opinii.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzje, domagając się uchylenia zarówno decyzji organu I jak i II instancji, M.R. zarzucił naruszenie:

- art. 6 i 7 kpa w zw. z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez wybranie wariantu decyzji powodującego nadmierną ingerencję w przysługujące skarżącemu prawa wynikające z ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, tj. naruszenie zasady proporcjonalności i ochrony praw słusznie nabytych;

- art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa poprzez niepodjęcie przez organ II instancji wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy z uwzględnieniem zasady proporcjonalności i ochrony praw słusznie nabytych, tak jak wymagałby tego interes skarżącego, w szczególności poprzez nieuwzględnienie wniosków skarżącego o dopuszczenie dowodów z opinii biegłych z zakresu budownictwa, które to naruszenie powyższych przepisów procedury miało istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 153 p.p.s.a. przez niewykonanie wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku z 19 sierpnia 2015 r.;

- art. 7 kpa poprzez naruszenie zasady proporcjonalności - wadliwe wyważenie słusznego interesu strony oraz interesu społecznego.

W uzasadnieniu autor skargi podał, że w jego ocenie konieczne było w niniejszej sprawie dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia, czy wykonanie obowiązku nałożonego kwestionowaną decyzją nie będzie sprzeczna z prawem budowlanym. W szczególności organ powinien był rozważyć, czy nałożony nakaz nie będzie stał w sprzeczności z obowiązkami, jakie na inwestora nakładają przepisy Prawa budowlanego. Organ nie wziął pod uwagę zasad ogólnych prawa budowlanego, które również powinien rozważyć w kontekście zasadności powyższego nakazu. Cytując art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego, wnoszący skargę stwierdził, że w przepisie tym ustawodawca zawarł ogólną regułę, w myśl której obiekt budowlany i związane z nim urządzenia budowlane mają być projektowane i budowane w sposób, który został określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie zasadami wiedzy technicznej (zob. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski (red.), Prawo Budowlane. Komentarz, wyd. II).

Skarżący wskazał, że podnosił przed organami, że woda w pobliżu budynku może nasączać konstrukcję lub doprowadzać do jej degradacji, np. rozsadzając ją w trakcie zamarzania. Nie jest pewne, czy możliwe będzie spełnienie Polskich norm przydatnych przy wykonaniu konstrukcji. Już te wątpliwości wskazywały na konieczność ustalenia, czy realizacja nałożonego przez organ nakazu nie doprowadzi do naruszenia obowiązków skonkretyzowanych w art. 5 Prawa budowlanego, w tym obowiązku utrzymania właściwego stanu technicznego budowanego obiektu.

W ocenie skarżącego obowiązkiem organów było w powyższej sytuacji uzyskanie opinii biegłego z zakresu budownictwa, a brak uwzględnienia tego wniosku był niezgodny z art. 77 § 1 w zw. z art. 7 kpa oraz nie realizował wskazań zawartych w wyroku z 19 sierpnia 2015 r., w którym Sąd nakazał rozważenie wszystkich okoliczności mających wpływ na określenie konkretnego obowiązku. Nie została również rozważona możliwość zmiany przebiegu wody przez działkę skarżącego tak, aby rów nie przecinał jej w centralnym miejscu.

Zdaniem autora skargi bezzasadne było również nieuwzględnienie wniosku z 6 października 2016 r. o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa drogowego na okoliczność ustalenia, czy przebudowa drogi powiatowej ul. R. w 2013 r. w zakresie dotyczącym systemu odprowadzania wody opadowej została zrealizowana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 124) oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 63 poz. 735 ze zm.). W protokole oględzin nieruchomości z 24 czerwca 2014 r. organ I instancji ustalił, że "Rów na działce Pani I. S. przyjmuje wody poprzez ww. przepust 600 ul. R. z rowu odwadniającego korpus drogi o długości ok. 200 m". Jednocześnie w tym protokole przedstawiciel Zarządu Dróg Powiatowych stwierdził, że "problem rozwiązania sprawy odprowadzania wód opadowych na przedmiotowym terenie powinien być rozstrzygnięty w ten sposób, aby wody opadowe spływające z przyległych terenów do drogi nie były wprowadzane do rowu przydrożnego" (tzn. w taki sposób, aby wody opadowe spływające od strony działek znajdujących się po drugiej stronie ulicy R. w stosunku do działki M.R. nie były wprowadzane do rowu przydrożnego). Mając to na względzie skarżący uznał, że niezbadanie tej kwestii prowadzi do przerzucenia odpowiedzialności za stan wód w obszarze sąsiadującym z jego działką na niego samego, w sytuacji gdy wykonuje on tylko uprawnienia właścicielskie i realizuje inwestycję zgodnie z pozwoleniem na budowę, podczas gdy władza publiczna nie wypełnia ciążących na niej obowiązków, wywołując przy tym cały problem ze stosunkami wodnymi na ww. terenie przez wadliwą przebudowę drogi powiatowej, jaka miała miejsce w 2013 r. Powstaje wątpliwość co do tego, czy została ona dokonana zgodnie z przepisami obowiązującego prawa w zakresie odprowadzenia wód opadowych z drogi publicznej. Zgodnie z prawem budowlanym drogi zaliczane są do kategorii obiektu budowlanego, który powinien zapewniać bezpieczeństwo użytkowania oraz właściwy stan techniczny przy zapewnieniu m.in. sprawnego usuwania wody opadowej. Stan faktyczny wskazuje na to, że przy przebudowie ul. R. nie rozwiązano problemu usuwania wody opadowej. Żaden przepis prawa nie przewiduje przy tym jako dopuszczalnego rozwiązania odprowadzania wody opadowej z drogi publicznej na działki osób prywatnych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślenia wymaga to, że sprawa związana z dokonaną przez M.R. zmianą stanu wody na gruncie była już przedmiotem orzekania przez WSA w Kielcach, który wyrokiem z 19 sierpnia 2015 r. w sprawie o sygnaturze II SA/Ke 565/15 uchylił poprzednio wydane przez organy decyzje nakazujące skarżącemu wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że "nie budzi zastrzeżeń dokonane w oparciu o wyniki oględzin oraz sporządzoną przez biegłą z zakresu postępowania wodnoprawnego opinię ustalenia, że skarżący zakłócił stosunki wodne poprzez zainstalowanie na nieruchomości przy ul. R. rury odpływowej, która przy zwiększonej ilości wód opadowych ogranicza przepływ wód na istniejącym terenie, co w przypadku intensywnych, długotrwałych opadów prowadzi do zalewnia działek od strony zachodzeniu nieruchomości. W istniejących realiach uzasadnione jest więc zastosowanie sankcji przewidzianych w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodnego". Powodem uchylenia decyzji organów obu instancji był zawarty w skardze zarzut, że "wydana w postępowaniu odwoławczym decyzja, nakazująca skarżącemu zastąpienie rury odpływowej kanałem krytym (rurociągiem) o średnicy wewnętrznej Ø500 mm, koliduje z prawem nabytym przez skarżącego do zabudowy swojej nieruchomości według zaakceptowanego projektu budowlanego" i że " w miejscu, gdzie tymczasowo znajduje się obecnie rura, projekt przewiduje taras". W związku z tym WSA w wyroku z 19 sierpnia 2015 r. wskazał na konieczność wyjaśnienia z organem architektoniczno – budowlanym czy projekt budowlany przewiduje tymczasową czy też docelową rurę PCV na terenie, na którym ona obecnie się znajduje, ewentualnie czy w przypadku zlokalizowania rury zgodnie z nałożonym obowiązkiem nie dojdzie do kolizji z obiektem budowlanym realizowanym w oparciu o pozwolenie na budowę w stopniu uniemożliwiającym powstanie tego obiektu.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zmianami). dalej P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie.

W niniejszej sprawie przepisy prawa nie uległy zmianie. Zmienił się stan faktyczny, ale nie w taki sposób, aby nieaktualne stały się dokonana przez WSA w Kielcach w sprawie II SA/Ke 565/15 ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania. Zmiana bowiem stanu faktycznego sprowadza się do tego, że o ile wcześniej dokonana przez skarżącego zmiana stanu wody na gruncie (polegająca na podwyższeniu jego działki i zastąpieniu istniejącego wcześniej od wielu lat otwartego cieku rurą o przekroju Ø 300) powodowała szkody na gruntach sąsiednich tylko przy większych opadach, o tyle obecnie, na skutek całkowitego zasypania wylotu kanału odpływowego, który stanowiła rura PCV, zainstalowana w miejsce rowu otwartego, zasypania także rowu otwartego istniejącego dotychczas na dalszej części nieruchomości przez skarżącego, dochodzi do wylewania się wody z rowu odprowadzającego wody ze zlewni powierzchniowej i ulicy R. na działki uczestników i na działkach [...], [...] i [...] tworzy się rozlewisko.

Wbrew zarzutom podniesionym w skardze organy w niniejszej sprawie zastosowały się do zawartych w wyroku w sprawie II SA/Ke 565/15 wskazań co do dalszego postępowania. Z prowadzonej z organem architektoniczno – budowlanym, który wydał skarżącemu pozwolenie na budowę domu korespondencji ostatecznie wynika, że z przedstawionego temu organowi projektu zagospodarowania terenu nie wynikało, aby przez działki inwestora przebiegał jakikolwiek ciek wodny, jak również aby były zlokalizowane rury o długości 12 metrów (pismo k. 197 akt adm.). Jak wskazał Starosta w piśmie z 5 kwietnia 2016 r. "głównym powodem takiego stanu rzeczy jest sprzeczność rzeczywistego stanu istniejącego na gruncie w stosunku do dokumentów sporządzonych przez geodetę i projektanta zabudowy posesji Nr [...]. W rezultacie czego ww. dokumentacje fałszujące rzeczywisty stan zmieniono rzędne powierzchni działki, doprowadzając do obecnego stanu" (k. 194 akt adm.).

Okoliczność, że skarżący ubiegając się o pozwolenie na budowę nie ujawnił, że podwyższył teren swojej działki oraz, że przez jego nieruchomość w sposób naturalny spływały wody ze zlewni morfologicznej nieuregulowanym rowem trawiastym aż do mokradeł rzeki O., nie może wpływać negatywnie na możliwość nałożenia na niego obowiązku na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Przede wszystkim bowiem wskazać należy, że jak wynika z prawidłowych, w świetle zebranego materiału dowodowego ustaleń dokonanych przez organ, projektowany budynek, a w szczególności jego taras, nie koliduje z nałożonym zaskarżoną decyzją obowiązkiem. Najmniejsza odległość pomiędzy tarasem a rowem wynosić będzie 55 cm. Zostało to potwierdzone w trakcie oględzin przeprowadzonych przy udziale geodety uprawnionego oraz projektanta i kierownika budowy oraz przedstawicieli Starosty. Przy takiej odległości zupełnie gołosłowne są podnoszone w skardze zarzuty, że przepływająca obok tarasu woda może mieć negatywny wpływ na właściwy stan techniczny budynku. Ponadto zauważyć należy, że organy dopuściły rozwiązanie alternatywne – budowę krytego kanału pełnego odpływowego. Rzeczą skarżącego jest, aby taki kanał był szczelny. Ponadto w toku całego postępowania w żadnym momencie skarżący nie deklarował innego sposobu rozwiązania problemu, który powstał w wyniku podjętych przez niego z naruszeniem art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego działań.

Sąd podziela także stanowisko organu, że w sprawie nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia czy przebudowa ulicy R. w zakresie dotyczącym systemu odprowadzania wody opadowej została zrealizowana zgodnie z przepisami. W niniejszej bowiem sprawie nie doszło do naruszenia stanu wody na skutek przebudowy tej drogi, ale na skutek podjętych przez skarżącego działań, polegających na podwyższeniu działki i zastąpieniu przepływającego rowem otwartym cieku rurą o zbyt małym (Ø300 mm) przekroju, a następnie całkowitym zasypaniu wylotu tej rury i zasypaniu pozostałego odcinka rowu otwartego, który znajdował się na jego nieruchomości, przez co został uniemożliwiony dotychczasowy, naturalny spływ wód do rzeki O. Konsekwencją tego jest zalewanie działek nr [...], [...] i [...].

W tej sytuacji za niezasadne należało uznać wszystkie podniesione w skardze zarzuty. Dlatego też skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.