Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 605/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 2, art. 40c
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w Ż. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2007 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nałożono na przedsiębiorcę – P. S.A. karę pieniężną w wysokości 1020 (tysiąc dwadzieścia) złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dopuszczalnego nacisku osi dla podwójnej osi napędowej przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m.

Fakt ten został ujawniony podczas kontroli pojazdu marki [...] o nr rej. [...] z przyczepą o nr rej. [...], przeprowadzonej przez inspektora transportu drogowego w dniu [...] kwietnia 2007 r. na drodze wojewódzkiej nr [...]. Powyższym zespołem pojazdów P. S.A. z siedzibą w Ż., wykonywało transport drogowy ładunku z L. do Ż. Kierowcą był Pan K. K.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona wnosi o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący nie zgadza się z treścią decyzji, gdyż protokół decyzji nie został podpisany przez kierowcę a uwagi przez niego podnoszone nie zostały przez kontrolującego uwzględnione. Zdaniem skarżącego należało odstąpić od dalszych czynności administracyjnych skoro "uchybienie zostało przez kierowcę na polecenia inspektora usunięte". Czynność ważenia została natomiast przeprowadzona z naruszeniem § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych (Dz. U. Nr 35, poz. 316).

Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że :

Stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

W myśl art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych, za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 40c ww. ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...).

Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 ww. ustawy wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 ton, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i poz. 1861). Droga wojewódzka nr [...] nie została w tych rozporządzeniach wymieniona. Zastosowanie znajduje więc przepis art. 41 ust. 6, w myśl którego drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

W przypadku podwójnych osi napędowych pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 14,5 t, w myśl zapisów lp. 6 pkt 9 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych (o których mowa w powołanym wyżej art. 13 g ust. 1 ww. ustawy), za przekroczenie dopuszczalnej masy oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach.

W wyniku przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2007 r. kontroli drogowej i po dokonaniu ważenia pojazdu na punkcie ważenia pojazdów w P. (co potwierdza protokół nr [...]) stwierdzono nacisk 15,58 t na podwójnej osi napędowej (przekroczenie o 1,08 t).

Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych:

Lp. 6: Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t:

- pkt 6 dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi: :

- lit. c) powyżej 15,5 t do 16,5 t - 1 020 zł.

W niniejszej sprawie kara zatem wynosi 1020 zł.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, rozważywszy argumenty skarżącego, nie widzi podstaw do ich uwzględnienia. Zarzuty w kwestii niespełnienia wymogów przez miejsce ważenia pojazdu są nietrafne. Przede wszystkim należy podkreślić, że rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, jak już sama jego nazwa wskazuje, dotyczy wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu. Wagi te, jak i miejsca, w których mogą one się znajdować istotnie muszą odpowiadać dość surowym rygorom technicznym, gdyż cała procedura ważenia odbywa się bez zatrzymywania pojazdów. Tymczasem ważenia dokonano na wagach przenośnych do pomiarów statycznych; w trakcie takiego ważenia pojazd znajdujący się na wadze jest unieruchomiony. Powyższe przepisy nie mają więc zastosowania w niniejszej sprawie i miejsce ważenia w P., na którym dokonano ważenia, nie podlega ocenie pod kątem zgodności z wymogami określonymi w ww. akcie prawnym.

Wagi użyte w trakcie kontroli winny natomiast spełniać wymogi określone rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne. Takie wymogi zostały spełnione, co potwierdzają Świadectwa Legalizacji Ponownej wydane przez Prezesa Głównego Urzędu Miar. Rozporządzenie to nie wprowadzało szczególnych warunków dla miejsca, na którym miało być wykonywane ważenie przy pomocy wag nieautomatycznych. Niemniej jednak w celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników, Inspekcja Transportu Drogowego korzysta wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez uprawnionych geodetów. Tak też i było w niniejszej sprawie - miejsce przeprowadzenia ważenia w P. legitymuje się dokumentem, potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów, wydanym przez uprawnionego geodetę.

Ww. dokumenty zostały okazane kierującemu pojazdem, kontrolowany był pouczony na temat właściwego trybu przeprowadzania ważenia, co potwierdził podpisując załącznik do protokołu kontroli - instrukcję ważenia pojazdów. Na marginesie warto dodać, iż ze względu na dość duże koszty, wag do ważenia pojazdów w ruchu jest w Polsce stosunkowo niewiele, większość stanowią jednak wagi przenośne, prostsze w obsłudze i eksploatacji (co nie znaczy, że mniej dokładne!).

Należy ponadto zwrócić uwagę, iż sam fakt niepodpisania protokołu przez kontrolowanego nie sprawia, że ustalenia poczynione w trakcie kontroli są mniej wiarygodne. Zgodnie z art. 74 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, z późn. zm.) protokół kontroli podpisują kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli. Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego należy odnotować w protokole kontroli.

Kontrolowany kierowca nie miał zatem wcale obowiązku podpisania protokołu, miał natomiast prawo wniesienia zastrzeżeń, co nie zostało uczynione. Warto jednakowoż zauważyć, iż podpisy kontrolowanego znalazły się na załącznikach do protokołu: na dokumencie zawierającym wyniki ważenia oraz instrukcji ważenia pojazdów. Z dokumentów tych wynika, iż kontrolowany potwierdza zgodność pomiaru wykonanego przez kontrolującego (pojazd zważono dwukrotnie), fakt udostępnienia świadectwa legalizacji przyrządów pomiarowych i protokołu pomiaru pochyłości terenu na stanowisku do ważenia pojazdów oraz możliwość sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych wag ze świadectwami legalizacji.

Niezależnie od powyższych rozważań, trzeba pamiętać, iż zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. Nr 19, poz.153), ustaleń stanu faktycznego dokonuje się na podstawie zebranych w toku kontroli dowodów. Ustawodawca przyjął bowiem założenie, iż wiarygodny materiał dowodowy w tak uproszczonym postępowaniu, jakim jest kontrola drogowa pojazdu, można zgromadzić jedynie "na gorąco" w trakcie wykonywanych czynności kontrolnych. To nakłada dużą odpowiedzialność na prowadzących postępowanie inspektorów transportu drogowego, by w trakcie dość krótkotrwałego, z reguły kilkudziesięciominutowego postępowania, ustalono wszelkie niezbędne okoliczności. Jednakowoż duża odpowiedzialność ciąży również na kontrolowanym, by w sposób czynny uczestniczył w czynnościach kontrolnych i na bieżąco zgłaszał zastrzeżenia i uwagi, które następnie winny być wpisane do protokołu. Tylko w ten sposób można bowiem ustalić wiarygodny stan faktyczny, znajdujący odzwierciedlenie w protokole, a w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów, będący podstawą do sporządzenia decyzji administracyjnej.

Skarżący wyraził swe niezadowolenie z ustaleń zawartych w protokole w piśmie z dnia [...] kwietnia 2007 r., załączając jednocześnie oświadczenie kierowcy datowane [...] kwietnia 2007 r. Organ odwoławczy pragnie wyrazić pogląd, iż dla celów dowodowych bardziej wiarygodne byłoby złożenie oświadczenia o podobnej treści do protokołu kontroli.

Oczywiście, mając na uwadze zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.), organ ma obowiązek zapewnienia stronie udziału w każdym stadium postępowania, dlatego też oświadczenie to zostało dopuszczone jako dowód. Jednakże ani argumenty zawarte w tym oświadczeniu jak i w/w piśmie strony a przytoczone ponownie w odwołaniu nie były w stanie obalić ustaleń dokonanych w trakcie kontroli.

Takie zarzuty jak nieoznakowanie miejsca ważenia, czy okoliczność, iż nawierzchnia wykonana jest z asfaltu zamiast betonu, nie przystają zupełnie do stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie. Wykorzystany do ważenia pojazdu punkt ważenia w P. oraz wagi przenośne, służące wyłącznie do pomiarów statycznych (pojazdów niebędących w ruchu) nie podlegają bowiem rygorom w/w rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Usunięcie przyczyny wystąpienia przekroczenia dopuszczalnego nacisku na osi również nie jest przesłanką do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Przepisy dotyczące nakładania kar za przekroczenie nacisków osi czy dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu nie przewidują możliwości odstąpienia od ich nałożenia w sytuacji, gdy kontrolowany, po stwierdzeniu takiego przekroczenia przez właściwy organ, doprowadza pojazd do stanu "normatywności".

Co do argumentu dotyczącego charakteru ładunku, który był materiałem sypkim, co miało mieć, wedle skarżącego, zasadnicze znaczenie dla sprawy, organ odwoławczy wyjaśnia, iż obowiązujące przepisy dotyczące transportu drogowego czy dróg publicznych nie przewidują odrębnego trybu traktowania materiałów sypkich, ani odrębnej dla nich procedury ważenia. Należy natomiast stanowczo podkreślić, iż zgodnie z cytowanym wyżej art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. A zatem, przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie profesjonalnego przewoźnika. Nie kto inny bowiem, ale właśnie przewoźnik jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji. Co więcej, ustawa ta w art. 61 wyraźnie precyzuje w jaki sposób należy dokonywać załadunku:

1. Ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu.

2. Ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby:

1) nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na

drogę;

2) nie naruszał stateczności pojazdu;

3) nie utrudniał kierowania pojazdem;

4) nie ograniczał widoczności drogi lub nie zasłaniał świateł, urządzeń sygnalizacyjnych, tablic rejestracyjnych lub innych tablic albo znaków, w które pojazd jest wyposażony.

3. Ładunek umieszczony na pojeździe powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia lub wywoływaniem nadmiernego hałasu. Nie może on mieć odrażającego wyglądu lub wydzielać odrażającej woni.

4. Urządzenia służące do mocowania ładunku powinny być zabezpieczone przed rozluźnieniem się, swobodnym zwisaniem lub spadnięciem podczas jazdy.

5. Ładunek sypki może być umieszczony tylko w szczelnej skrzyni ładunkowej, zabezpieczonej dodatkowo odpowiednimi zasłonami uniemożliwiającymi wysypywanie się ładunku na drogę.

Reasumując, niepodpisanie protokołu z kontroli, w świetle czytelnego materiału dowodowego, nie miało znaczenia dla końcowego rezultatu oceny tegoż materiału. Fakt przekroczenia nacisku na osi ustalono za pomocą zalegalizowanych wag przenośnych do pomiarów statycznych oraz zalegalizowanego miejsca ważenia, tj. środków, które nie podlegają ocenie cytowanych w odwołaniu przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. Fakt przewożenia ładunku sypkiego, który, zresztą nie był należycie zabezpieczony, stosownie do art. 61 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, nie jest też żadnym usprawiedliwieniem naruszenia przepisów o dopuszczalnych naciskach na osi. Usunięcie, na polecenie inspektora transportu drogowego, przyczyn przekroczenia dopuszczalnego nacisku na osi, w świetle obowiązującego prawa nie jest zaś przesłanką do odstąpienia od nałożenia stosownej kary pieniężnej.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło P. w Ż. S.A. – decyzji skarżący zarzucił:

1) Rażące naruszenie Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. U. z 2004 r. Nr 35, poz. 316) tj. § 6 ust 2 tego Rozporządzenia przez przeprowadzenia pomiaru wagi pojazdu z naruszeniem cytowanego Rozporządzenia, oraz bezpodstawne utrzymywanie, że ww. Rozporządzenie nie ma zastosowania w niniejszej sprawie,

2) przeprowadzenie ważenia niezgodnie z instrukcją ważenia przez nie zastosowanie podkładek pod koła pojazdu, co jednoznacznie wynika z załączonej przez organ instrukcji ważenia,

3) Naruszenie art. 10 k.p.a. i 77 k.p.a. przez pominięcie i nie ustosunkowanie się organu do wniosków skarżącego składanych w toku postępowania.

Domagał się uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji i umorzenia postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że: zaskarżone decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja [...] z [...] września 2007 r. są sprzeczne z obowiązującymi przepisami i naruszają przepisy postępowania administracyjnego. Przeprowadzona kontrola w niniejszej sprawie a w szczególności ważenie pojazdu, które wykazało przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu silnikowego P. S.A. o 1,08 t zostało przeprowadzone z pogwałceniem obowiązujących w tym zakresie przepisów. Wbrew temu co utrzymuje Główny Inspektor Transportu Drogowego w niniejszej sprawie miały zastosowanie przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. U. z 2004 Nr 35, poz. 316) r.) a nie jak utrzymuje Organ Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 3 października 2003 r. w sprawie wymagań jakie powinny spełniać wagi nieautomatyczne. Wskazane przez organ Rozporządzenie dotyczy wag w ogólności, natomiast 10 lutego 2004 r. zostało wydane Rozporządzenie w sprawie wymagań metrologicznych jakie powinny spełniać przyrządy do ważenia pojazdów w ruchu, to Rozporządzenie ma zastosowanie w niniejszej sprawie.

Zgodnie z § 6 Rozporządzenia "Strefa ważenia wagi powinna być wyróżniona na jezdni" powierzchnia jezdni w strefie ważenia powinna być wykonana z betonu i leżeć w jednej płaszczyźnie z możliwością miejscowych odchyleń od tej płaszczyzny nieprzekraczajacych +- 9 mm.

Punkt ważenia w miejscowości P. nie spełnia ww. wymogów co wykazano przy okazji innych rozpatrywanych przez tutejszym Sądem spraw (m. in. sprawa sygn. akt. VI SA /Wa 584/07 zakończona wyrokiem z dnia 31 maja 2007 r. uchylającą decyzję organu).

W sprawie tej jest bogata dokumentacja fotograficzna ukazująca w pełni warunki panujące w P., co jednoznacznie wykazuje brak wymagań określonych przepisami.

Również istotnym naruszeniem obowiązujących przepisów jest naruszenie podczas ważenia pojazdu Instrukcji ważenia znajdującej się w aktach sprawy, zgodnie z instrukcją, w czasie ważenia pod wszystkimi kołami pojazdu winny być podłożone podkładki wyrównawcze.

Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika jednoznacznie, że podkładki nie były zastosowane podczas ważenia pojazdu skarżącego, co dyskwalifikuje cały proces ważenia jako niezgodny z instrukcją ważenia.

W toku postępowania organ nie wykazał, że było inaczej. Skarżący wychodzi z założenia, że skoro organ jest uprawniony do nakładania wysokich kar na przedsiębiorcę to powinien mieć odpowiednie warunki do przeprowadzania tej kontroli zgodnie z obowiązującymi przepisami, ta sprawa pokazuje, że tak niestety nie jest. Skarżący zwracał uwagę na powyższe niedociągnięcia, które były sygnalizowane w toku postępowania (pismo skarżącego z dnia [...] sierpnia 2007 r.) oraz w odwołaniu od decyzji I instancji. Nie odniosło to jednak skutku, organ jedynie ogólnikowo stwierdził, że nie ustosunkowując się w ogóle do zarzutu braku podkładek, że Rozporządzenie z 10 lutego 2004 roku nie ma w tej sprawie zastosowania, a tym samym naruszył art. 10 i 77 k.p.a.

W tym stanie rzeczy wnosił jak na wstępie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że:

Odnośnie zarzutu naruszenia § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. U. z 2004 r. Nr 35, poz. 316) poprzez przeprowadzenie pomiaru wagi pojazdu z naruszeniem cytowanego rozporządzenia oraz zarzutu, iż organ bezpodstawnie utrzymuje, że ww. rozporządzenie nie ma zastosowania w niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę na jego oczywistą bezzasadność. Skarżący błędnie powołał się na przepisy, które w niniejszej sprawie nie mają zastosowania. Wskazane powyżej rozporządzenie dotyczy bowiem, jak sama nazwa wskazuje wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu, tymczasem w rozpatrywanej sprawie ważenia dokonano na wagach przenośnych do pomiarów statycznych, do których odnosi się rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 183. poz. 1791), stąd też wagi użyte w trakcie kontroli winny spełniać wymogi określone w powyższym rozporządzeniu. Takie wymogi zostały spełnione, co potwierdzają Świadectwa Legalizacji Ponownej wydane przez Prezesa Głównego Urzędu Miar, których kopie zostały załączone do akt sprawy. Rozporządzenie to nie wprowadzało szczególnych warunków dla miejsca, na którym miało być wykonywane ważenie przy pomocy wag nieautomatycznych.

Niemniej jednak w celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników Inspekcja Transportu Drogowego korzysta wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez uprawnionych geodetów. Tak też było w rozpatrywanej sprawie bowiem miejsce przeprowadzenia ważenia w P. legitymuje się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów wydanym przez uprawnionego geodetę. Ww. dokumenty wraz z pouczeniem na temat właściwego trybu przeprowadzenia ważenia zostały okazane kierującemu pojazdem, co potwierdził podpisując instrukcję ważenia pojazdów stanowiącą załącznik do protokołu kontroli.

Strona podnosi więc zarzut naruszenia przepisu rozporządzenia, które ewidentnie nie miało w niniejszej sprawie zastosowania, bowiem do wagi, którą zostały przeprowadzone pomiary nie miało zastosowanie rozporządzenie Ministra Gospodarki i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 roku.

Ponadto należy wskazać, iż nie jest zasadny zarzut, że ważenie pojazdu zostało przeprowadzone niezgodnie z instrukcją ważenia przez niezastosowanie podkładek pod koła pojazdu, co wynika z załączonej przez organ instrukcji ważenia. W treści instrukcji a dokładnie w punkcie 1a wyraźnie bowiem stwierdza się, iż w czasie ważenia przy użyciu wag do pomiarów statycznych, pod wszystkimi kołami pojazdu lub zespołu pojazdów składającego się z pojazdu silnikowego i naczepy lub członu zespołu pojazdów składającego się z pojazdu silnikowego i przyczepy, będą podłożone wagi i podkładki wyrównawcze. W treści powyższej instrukcji wyraźnie więc stwierdza się, iż podłożenie pod koła pojazdu podkładek ma charakter fakultatywny, bowiem wystarczy także jeśli podłożone pod koła zostaną wyłącznie same wagi.

Odnośnie pozostałych argumentów skarżącej podniesionych w niniejszej skardze, iż zostały naruszone art. 10 i 77 k.p.a. przez pominięcie i nie ustosunkowanie się organu do wniosków skarżącego składanych w toku postępowania należy stwierdzić, iż organ II instancji wydając decyzję utrzymującą decyzję organu I instancji wyczerpująco odniósł się do zgromadzonego w sprawie materiału rodowodowego jak i złożonych przez stronę wniosków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.

Kontrola została przeprowadzona na drodze wojewódzkiej nr [...]. Zgodnie z art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz.115 ze zm.). Minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, mając na uwadze stan techniczny dróg oraz ochronę dróg przed zniszczeniem.

W ustępie 5 mowa jest natomiast że Minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 101, mając na uwadze potrzebę zapewnienia ruchu tranzytowego.

W oparciu o powyższe przepisy zostały wydane stosowne rozporządzenia:

1. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 ton Dz. U. z 2005 r. Nr 219, poz. 1861).

2. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,51 Dz. U. 2005 r. Nr 219, poz. 1860).

Dla dopuszczalności nacisków osi na drogę ma to w świetle art. 41 ust. 6 ustawy o drogach publicznych istotne znaczenie. Zgodnie bowiem z tym przepisem na drogach nie zaliczonych do dróg krajowych lub wojewódzkich, na których naciski osi na drogę mogą wynosić odpowiednio 11,5 t oraz 10 t, naciski osi na drogach pozostałych dopuszczalne są do 8 t. Droga wojewódzka nr [...] nie została ujęta w żadnym z powyższych rozporządzeń.

Zgodnie z treścią art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. (Dz. U 2005 r. Nr 108, poz. 908 j.t. z późn. zm.) prawo o ruchu drogowym nakłada na przewoźnika obowiązek takiego umieszczenia ładunku na pojeździe, aby ładunek nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia art. 64 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym.

Organ administracji publicznej stwierdził wystąpienie przesłanki z art. 40c ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Przepis ten stanowi, iż w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalne naciski osi, lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej, ustalonej zgodnie z art. 13g ust. 2, który odwołuje się do załącznika nr 2 tej ustawy, określającego wysokości kar. W rozpoznawanej sprawie kara pieniężna została ustalona na podstawie Ip. 6.1 lit d) - za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojedynczych nienapędowych naczepy, oraz na podstawie Ip. 6.9 lit. c) wymienionego załącznika - za przekroczenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m, o sumie nacisków osi nie przekraczających 14,5 t.

W tym miejscu należy podkreślić, że karą pieniężną sankcjonowany jest sam fakt przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym - w rozpatrywanej sprawie pojazdem, którego nacisk na osie przekraczał wartości dopuszczalne na drodze, którą się poruszał. Obowiązkiem podmiotu wykonującego transport jest zapewnienie spełniania przez pojazd określonych norm, w tym dopuszczalnych nacisków osi i na nim ciąży także odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym. Odpowiedzialność ta ma charakter odpowiedzialności obiektywnej w tym znaczeniu, że nie jest uzależniona od zawinienia po stronie podmiotu. Dla nałożenia kary w drodze decyzji administracyjnej wystarczającym było stwierdzenie przekroczenia dopuszczalnych nacisków. Dlatego też organ nie miał obowiązku prowadzić postępowania dowodowego na okoliczność istnienia lub nieistnienia winy po stronie przedsiębiorcy czy też prowadzącego pojazd kierowcy.

W toku całego postępowania strona nie wskazywała na istnienie po jej stronie okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym. Z całą pewnością okolicznością taką nie jest specyfika ładunku, jakim jest materiał sypki.

Nie jest bowiem niemożliwe określenie tych nacisków już po załadunku i ewentualne skorygowanie go.

Skarżący nie kwestionował ustaleń dokonanych podczas kontroli przeprowadzonej dnia [...] kwietnia 2007 r., a znajdujących odzwierciedlenie w protokole. Jak wynika z art. 74 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z zm.).

Z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, a jego kopię doręcza się kontrolowanemu. Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Do protokołu kontroli kontrolowany może wnieść zastrzeżenia. Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego odnotowuje się w protokole. Tak więc zarzut nie podpisania protokołu przez kontrolowanego nie jest zasadny gdyż na protokole znajduje się o tym stosowna informacja. Ponadto kierowca nie wniósł do protokołu kontroli żadnych zastrzeżeń. Skarżący uczynił to dopiero po wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie. To właśnie te ustalenia stanowiły podstawę wydania decyzji przez organy obu instancji, które prawidłowo dokonały subsumcji stanu faktycznego do norm prawnych.

Skarżący podkreślił, iż w sprawie nie ma zastosowania rozporządzenie Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 23 opublikowane dnia 14 stycznia 2004 r.) w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności. Zdaniem skarżącego zastosowanie w tej sprawie ma rozporządzenie Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. (opublikowane w Dz. U. z dnia 5 marca 2004 r.) w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu. Inspekcja Transportu Drogowego nie dostosowała się do wymogów wymienionego rozporządzenia i ważenie zostało dokonane niezgodnie z rozporządzeniem z dnia 10 lutego 2004 r. § 6. Skarżąca podniosła nadto, iż powyższe zastrzeżenia były przekazywane Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego w wyjaśnieniach jak również Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego w materiałach odwoławczych od nałożonej kary.

Skarżący odnosząc się do naruszenia § 6 ust. 1 i 2 wymienionego rozporządzenia podniósł, rozporządzenie jednoznacznie w pkt 2 stanowi, że strefa ważenia powinna być wykonana z betonu i leżeć w jednej płaszczyźnie.

Odnośnie miejsca do ważenia organ II instancji stwierdził, iż jest ono przystosowane do wykonywania pomiarów przenośnymi wagami, którymi dysponuje Inspekcja Transportu Drogowego, czego bezpośrednim potwierdzeniem jest protokół z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów. Dokument taki został okazany kontrolowanemu kierowcy. Nie bez znaczenia jest fakt, iż cały proces ważenia pojazdu lub zespołu pojazdów zgodny jest z instrukcją producenta wagi. Organ zwrócił uwagę, iż zastosowanie podkładek pod koła nie jest obligatoryjne. Powyższe stwierdzenie w pełni podziela skład orzekający. Użycie spójnika lub w instrukcji ważenia wskazuje, że ważenie może być dokonane zarówno z podkładkami jak i bez nich. Jak wynika ze świadectwa legalizacji wag, ich legalizacja została dokonana zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 23 opublikowane dnia 14 stycznia 2004 r.) w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności. Tak więc organ ma rację, iż przepisy Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. (opublikowane w Dz. U. z dnia 5 marca 2004 r.) w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu nie mają tu zastosowania, gdyż stosowane przy kontroli wagi podlegają innemu rozporządzeniu, co wynika z ważnych świadectw legalizacyjnych.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że wydając skarżone decyzje, organy nie dopuściły się zarzucanych im w odwołaniu i skardze naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności nie doszło do naruszenia art. 10, art. 77 § 1 k.p.a. Decyzje zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji zawierają wszystkie niezbędne elementy, jak również wystarczające omówienie i rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Z powyższych względów należy uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, a skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270, ze zm.).