Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 344/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Sędziowie WSA Beata Kalaga-Gajewska, NSA Wiesław Morys, Protokolant asystent sędziego Anna Pasich, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. Nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta T., działając na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 2 pkt 1, art. 38 ust. 5, art. 106 ust. 1 i art. 147 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. przyznał T. M. zasiłek okresowy na okres od [...] 2004 r. do [...] 2004 r. w kwocie [...] zł.

Przyczyną przyznania wnioskodawcy świadczenia z pomocy społecznej był brak możliwości uzyskania przez T. M. zatrudnienia i posiadanie dochodu nieprzekraczającego kryterium ustawowego.

Zasiłek ten został przyznany stronie w jego minimalnej ustawowej wysokości tj. 20 % różnicy pomiędzy kryterium dochodowym z uzyskiwanym dochodem.

Na skutek wniesionego przez wnioskodawcę odwołania od wskazanej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło ją do ponownego rozpoznania uznając, iż mimo pozostawionej przez ustawodawcę swobody w zakresie ustalania wysokości przyznawanego zasiłku okresowego, która to swoboda ograniczona została tylko do wskazania ustawowego minimum, obowiązkiem organu I instancji było zbadanie wszystkich okoliczności sprawy, przykładowo takich jak potrzeby strony czy możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej.

W opinii organu odwoławczego przyznanie T. M. świadczenia w jego minimalnej dopuszczalnej wysokości bez wyjaśnienia przyczyn takiego rozstrzygnięcia nie pozwoliło sprawdzić jego merytorycznej poprawności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nakazało przeto organowi I instancji w ponownym postępowaniu, przed wydaniem orzeczenia zbadać sytuację rodzinną wnioskodawcy a także ocenić możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej.

Po przeprowadzeniu ponownego postępowania Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T., działając jak poprzednio na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 2 pkt 1, art. 38 ust. 5, art. 106 ust. 1 i art. 147 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) decyzją z dnia [...] r. Nr [...] przyznał T. M. zasiłek okresowy o tożsamej wysokości co w poprzednio wydanej decyzji tj. w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ dokonał analizy art. 38 ustawy o pomocy społecznej wskazując, iż przepis ten daje możliwość przyznania zasiłku okresowego ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego przy jednoczesnym osiąganiu przez stronę dochodu niższego od kryterium osoby samotnie gospodarującej.

Wskazane zostało nadto, iż ustawodawca w ramach przepisów przejściowych określił minimalną wysokość zasiłków okresowych w latach 2004-2006, podnosząc, iż w roku 2004 zasiłek okresowy nie może być niższy niż 20 % różnicy pomiędzy kryterium dochodowym rodziny a jej rzeczywistym dochodem. W przypadku strony, zgodnie z twierdzeniem organu była to kwota [...] zł. Taką też kwotę przyznano wnioskodawcy, bowiem zdaniem organu uzasadniały to znacznie ograniczone środki finansowe Ośrodka T. M. wniósł od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej odwołanie domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy.

Wskazał, iż nie uzyskuje żadnych dochodów, bowiem jego zdaniem otrzymywany dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł nie powinien być uważany za dochód.

Po rozpoznaniu złożonego przez stronę odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzją Nr [...] z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Powołując się na przeprowadzony w trakcie postępowania przed organem I instancji wywiad środowiskowy organ odwoławczy podniósł, iż wnioskodawca mieszka sam prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest bezrobotny bez prawa do zasiłku i leczy się u [...].

Nie podzielając poglądu odwołującego, w powołaniu na treść art. 8 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej a także treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2001 r. sygn. I SA 2170/00 publ. LEX 53793 Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało otrzymywany przez odwołującego dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł jako jego dochód. W konsekwencji uznało, iż zasiłek okresowy przyznany odwołującemu został wliczony w sposób prawidłowy, biorąc pod uwagę, że jest on osobą samotnie gospodarującą.

Jako wystarczające uznał organ zawarte w decyzji I instancji uzasadnienie przyznania tego zasiłku w jego minimalnej wysokości wskazanie przyczyn takich jak ograniczone możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej w T..

T. M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...].

W skardze tej podniósł, iż nie jest możliwe przeżycie za otrzymywaną przez niego kwotę [...] zł stanowiącą jedyne jego źródło utrzymania.

Skarżący podniósł, iż gminy otrzymują dotację celową z budżetu państwa na pokrycie wydatków na zasiłki okresowe. Nie można więc zdaniem skarżącego uzasadniać przyznania mu minimalnej kwoty zasiłku okresowego znacznie ograniczonymi środkami finansowymi Ośrodka Pomocy Społecznej.

Podtrzymał on nadto swoje stanowisko w zakresie braku możliwości wliczania dodatku mieszkaniowego do dochodów uzasadniając to brzmieniem art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wnosząc o jej oddalenie wskazało, iż skarżący nie podniósł żadnych nowych zarzutów, a więc organ podtrzymuje argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Jak stanowi art. 2 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej P.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej. Kontrola ta zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Oznacza to, w świetle brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a, iż sądy te badają czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto badają czy organ administracyjny nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji. Przy czym, jak głosi zapis zawarty w art. 134 § 1 tej ustawy, sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zat4em oceniają legalność decyzji również z urzędu.

Dokonując zatem kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi wyżej regułami Wojewódzki Sąd Administracyjny wziął pod uwagę przede wszystkim jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jaką jest zasada praworządności.

Zgodnie z nią organy administracji działają na podstawie przepisów prawa.

Działanie na podstawie przepisów prawa oznacza działanie na podstawie prawidłowo zastosowanej normy prawnej ale także prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i trafne dokonanie jego subsumcji pod ustaloną normę prawną.

Należy zauważyć, iż organ rozpoznający sprawę jest obowiązany uwzględniać stan prawny z chwili orzekania.

W dniu wydawania decyzji przez organ I instancji, a więc w dniu [...] r. minimalną wysokość zasiłku okresowego dla osoby samotnie gospodarującej wskazywał przepis art. 147 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Zgodnie z treścią tej normy prawnej minimalny zasiłek okresowy nie mógł być mniejszy niż 30 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby.

Wyliczenie zatem wysokości przyznanego skarżącemu zasiłku okresowego dokonane w decyzji organu I instancji było całkowicie błędne i oparte na nieprawidłowej podstawie prawnej.

Również organ odwoławczy nie dostrzegł zmiany stanu prawnego jaka nastąpiła w toku postępowania administracyjnego utrzymując w mocy rozstrzygnięcie oparte na niewłaściwie wskazanej normie prawnej.

Ponad powyższe, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uzasadnienie przyczyn przyznania skarżącemu zasiłku okresowego w jego minimalnej wysokości nie jest przekonywujące.

Zgodnie z zaleceniami zawartymi w treści uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Nr [...] z dnia [...] r. uchylającej do ponownego rozpoznania pierwsze, wydane w sprawie rozstrzygnięcie organu I instancji, organ ten winien był dokonać szeregu ustaleń, zmierzających do wykazania potrzeb i możliwości finansowych skarżącego a także możliwości finansowych ośrodka.

Należy zwrócić uwagę, iż z zaleceń tych wykonane zostało wyłączenie jedno i to w sposób bardzo lakoniczny. Określono bowiem, iż ośrodek posiada ograniczone środki finansowe co uzasadnia przyznanie zasiłku okresowego w jego minimalnej wysokości.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uważa, iż organ nie wypełnił obciążającego go z mocy treści decyzji kasacyjnej organu odwoławczego obowiązku, a także nie uzasadnił wydanej decyzji w sposób wypełniający przesłanki określone w treści art. 107 § 3 k.p.a.

Uchybienia tego nie może sanować przeprowadzone przed organem odwoławczym postępowanie oparte na zgromadzonym w toku postępowania materiale dowodowym.

Organ ten bowiem dokonał ustaleń w oparciu o przeprowadzony w Ośrodku Pomocy Społecznej wywiad środowiskowy. Wskazał, iż skarżący jest osobą bezrobotną, cierpiącą na schorzenia [...] a jego jedynym dochodem jest kwota

[...] zł uzyskiwana tytułem dodatku mieszkaniowego. Nadal jednak nie zostało wyjaśnione, jakie są potrzeby skarżącego wynikające chociażby z tytułu niezbędnych wydatków koniecznych do zaspokojenia potrzeb umożliwiających życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.

Nie można też odmówić racji skarżącemu, iż zgodnie z brzmieniem art. 147 ust. 4 i nast. gminy otrzymują dotację celową z budżetu państwa na pokrycie wydatków na minimalne zasiłki okresowe. Wobec powyższego lakoniczne stwierdzenie organu I instancji zawarte w jego decyzji z dnia [...] r. Nr [...] określające, iż ośrodek posiada ograniczone środki finansowe nie jest wystarczającym uzasadnieniem przyznania skarżącemu zasiłku okresowego w jego minimalnych granicach.

Reasumując, nie można uznać zaskarżonej decyzji jako wydanej zgodnie z zasadą praworządności.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do jego ponownego rozpoznania. W toku ponownego rozpoznawania sprawy konieczne będzie dokonanie oceny ustaleń wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności co do wysokości koniecznych wydatków jakie ponieść musi miesięcznie skarżący w celu pokrycia swoich niezbędnych potrzeb życiowych. Oceny powyższych ustaleń dokona organ mając na względzie zapis art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który głosi, iż pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Orzekając ponownie organ weźmie również pod uwagę treść art. 147 ust. 3 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej.