Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 93/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-04-16 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przywrócenia terminu
Powołane przepisy: article: art. 86 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 16 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E.G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 listopada 2016 r., Sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 rok p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 5 stycznia 2018 r. E.G. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2017 r.; doprecyzowanie treści wniosku nastąpiło w piśmie z dnia 23 marca 2018 r.

Uzasadniając złożony wniosek skarżący podał, że żadne awizo o nadejściu przesyłki nie zostało pozostawione w skrzynce pocztowej na ul. J. w R.. Wnioskodawca wskazał również, że żadnego awiza nie otrzymał drogą sms. W związku z tym składający wniosek stwierdził, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.).

Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc:

• zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu,

• uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu,

• dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono.

Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest zatem łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a. tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy.

Wskazać należy, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.gov.pl). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02).

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie strona nie uprawdopodobniła okoliczności, które miałyby przemawiać za stwierdzeniem, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi miało charakter niezawiniony.

Wnioskodawca uzasadniając brak swojej winy w terminowym wniesieniu skargi kasacyjnej wskazał na niepozostawienie w skrzynce pocztowej zawiadomienia o nadejściu przesyłki zawierającej wyrok wraz z uzasadnieniem, co skutkowało brakiem wiedzy o doręczeniu orzeczenia Sądu. To w konsekwencji miało powodować uchybienie terminowi do wniesienia środka zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej.

Sąd zwraca uwagę, że na znajdującej się w aktach sprawy zwróconej przesyłce, zawierającej odpis wyroku z uzasadnieniem, znajduje się informacja, że przesyłka została zwrócona nadawcy z powodu "nie podjęcia jej w terminie". Z adnotacji umieszczonych na kopercie wynika, że przesyłka była awizowana dwukrotnie: w dniu 8 sierpnia 2017 r. oraz w dniu 16 sierpnia 2017 r. Zaś z adnotacji widniejącej na załączonym do koperty zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, iż zawiadomienie o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym P. umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata.

W konsekwencji przesyłka została uznana za doręczoną w trybie art. 73 p.p.s.a. z dniem 22 sierpnia 2017 r. W myśl zaś tego przepisu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu.

Wskazać zatem należy, że ustawodawca w cytowanym przepisie ustanawia domniemanie faktyczne doręczenia pisma, o ile zostaną spełnione warunki w przepisie tym przewidziane. Domniemanie to może być jednak obalone. Taka sytuacja jest dopuszczalna, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W doktrynie podnosi się, że obalenie domniemania doręczenia przez awizo jest oczywiście możliwe, jednak nie neguje ono dokonania doręczenia, a prowadzi do uchylenia ujemnych skutków, jakie dla strony wiążą się z tym doręczeniem w zakresie biegu terminu (por. J. Jodłowski, K. Piasecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. I, Warszawa 1989 r., s. 247). Oznacza to, że jeśli dokonano doręczenia zgodnie z przepisami prawa mimo, że adresat nie został powiadomiony o adresowanym do niego piśmie, może się on uchylić się od negatywnych skutków tego stanu rzeczy, jeżeli uprawdopodobni okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu.

Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że nie otrzymał on żadnego awiza zawiadamiającego o próbie doręczenia przesyłki, Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w postanowieniach z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II OZ 651/10, z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt I FZ 292/12 oraz z dnia 6 grudnia 2017 r., I GZ 204/17, że co do zasady argument ten mógłby zostać uwzględniony, gdyby skarżący w jakikolwiek sposób uprawdopodobnił, że taka okoliczność miała miejsce. Dla takiego uprawdopodobnienia konieczne byłoby wykazanie na przykład, że skrzynka oddawcza była uszkodzona lub też dostęp do tej skrzynki był powszechny. Przywrócenie terminu tylko na podstawie gołosłownego twierdzenia skarżącego, że awiza nie pozostawiono prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej.(Por. postanowineie NSA z dnia 6 grudnia 2017 r., I GZ 204/17 Dlatego też należy uznać, iż nieodbieranie przez skarżącego korespondencji wskazuje jednoznacznie na brak należytej dbałości o swoje sprawy, a tym samym nie można uznać, że nie zaistniała w sprawie przesłanka winy.

Sąd zwraca przy tym uwagę, że w przedmiotowej sprawie nie można było w sposób precyzyjny określić, w jakiej dacie ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Z treści pisma z dnia 14 lutego 2018 r. wynika, że skarżący dowiedział się o doręczeniu przesyłki zawierającej orzeczenie Sądu w dniu otrzymania zawiadomienia wzywającego do nadesłania odpisu wniosku, a zatem w dniu 7 lutego 2018 r. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący, w dniu 14 lutego 2018 r. złożył odpis wniosku wraz ze skargą kasacyjną. Pomimo tego, że skarżący, jak wskazał w treści pisma, powziął wiedzę o awizowaniu i doręczeniu przesyłki zawierającej wyrok z uzasadnieniem w dniu 7 lutego 2018 r., to jednak daty tej nie można jednoznacznie traktować, jako chwili ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd zwraca bowiem uwagę, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony już w dniu 5 stycznia 2018 r., a tym samym należy wnioskować, że okoliczności uzasadniające złożenie takiego wniosku zaistniały przed dniem otrzymania wezwania do nadesłania odpisu wniosku. Przy czym we wniosku złożonym w dniu 5 stycznia 2018 r. skarżący nie podał żadnych okoliczności, które pozwoliłyby na ustalenie daty ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Niemniej jednak Sąd stoi na stanowisku, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, pomimo braku możliwości dokładnego ustalenia chwili, w której ustała przyczyny uchybienia terminu, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wymagał merytorycznego rozpoznania. Sąd zgadza się z wyrażoną w orzeczeniach sądów administracyjnych opinią, że w sytuacji gdy nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, czy termin ten został zachowany, to obowiązkiem sądu jest wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. (porównaj: postanowienia NSA z dnia 13 listopada 2013 r., II OZ 974/13; z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 376/08, Legalis; z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt II OZ 661/06).

Mając na uwadze poczynione ustalenia Sąd doszedł do wniosku, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności świadczących o braku jej winy w niedochowaniu terminu do wniesieni skargi kasacyjnej. W związku z tym Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.