Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 37/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2018 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. C. L. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do rozpatrzenia pisma R. C. L. z dnia 3 kwietnia 2018 r. w zakresie objętym pkt. 1, 2, 3, 4, 10 i 11 w terminie 14 dni od daty zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny, 4. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej R. C. L. 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarga R. C. L. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

W dniu 4 kwietnia 2018 roku do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wpłynął wniosek skarżącej z dnia 3 kwietnia 2018 roku o udzielenie – w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764) – odpowiedzi na następujące pytania:

1. ile zostało odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko : błonicy, tężcowi, ksztuścowi, poliomyelitis, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B;

2. ile zostało odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych po podaniu pozostałych szczepionek obowiązkowych i zalecanych w rozbiciu na dzieci i dorosłych;

3. jaki charakter miały odnotowane niepożądane odczyny poszczepienne (z podziałem na ilość i rodzaje);

4. czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne;

5. w jaki sposób i przez kogo jest ustalana aktualna sytuacja epidemiologiczna na terytorium Polski, w oparciu o którą jest opracowywany Program Szczepień Ochronnych na dany rok;

6. z jakich względów nie zostało wydane rozporządzenie właściwego ministra do spraw zdrowia przewidziane w art. 4 ust. ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi;

7. czy w Polsce przeprowadza się badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia, czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością (stwierdzenie wrodzonego lub nabytego niedoboru odporności stanowi przeciwskazanie do szczepienia określone przez producenta szczepionki BCG);

8. czy rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych prowadzony przez Państwa instytucję podlega kontroli sądowej, jeśli tak to jaki sąd jest właściwy, a jeśli nie to z jakiego powodu nie podlega kontroli;

9. czy stwierdzenie ciężkiego Niepożądanego Odczynu Poszczepiennego powoduje skutki prawne (np. konieczność wycofania partii szczepionki);

10. z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują;

11. od którego roku dane te są gromadzone;

12. czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy;

13. czy w związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej w roku 2004 i obowiązującą w ramach Unii Europejskiej zasadą swobody przepływu osób odnotowaliście Państwo epidemie chorób, co do których w krajach Unii Europejskiej szczepienia są dobrowolne;

14. według Światowej Organizacji Zdrowia wyszczepialność na Ukrainie nie przekracza 50%, zaś od 11 czerwca 2017 roku obywatele Ukrainy poruszają się swobodnie w ramach strefy Schengen (bez wiz) i obecnie przebywa ich na terytorium naszego państwa blisko 1 milion – czy w związku z powyższym odnotowaliście Państwo epidemie chorób, których przymus dotyczy wśród tych obywateli lub obywateli naszego kraju;

15. czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona www.pzh.gov.pl), prof. Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38, 1 (supl.1): S 17- S 24) oraz dr Paweł Grzesiowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 roku, telewizja WP, program Tu i teraz);

16. czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień, wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w sytuacji przymusu szczepień i braku systemu odszkodowawczego (wyrok Matter v. Słowacja z dnia 5 lipca 1999 r, niepublikowany; wyrok Salvetti v. Włochy z 2002 roku, 42197/98);

17. czy jest Państwu wiadomo, czy w związku z działalnością Państwa urzędu została skierowana już skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka;

18. czy jest prawdą, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny dystrybuuje, dystrybuował, sprzedawał, sprzedaje szczepionki;

19. jaki zysk Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uzyskał z dystrybucji, sprzedaży szczepionek z uwzględnieniem podziału na poszczególne lata kalendarzowe, jak i sumaryczny;

20. czy nie jest sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawa, w szczególności z zasadą państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP), zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników (art. 8 k.p.a. – zasada pogłębiania zaufania do prawa), przymuszanie do szczepień przez ten sam organ, który prowadzi rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych mający świadczyć o bezpieczeństwie szczepień, jak i dystrybuujący, sprzedający szczepionki, do których szczepienia przymusza;

21. czy szczepionki, które mają być podane, były przechowywane w prawidłowy sposób;

22. czy kontrolowali Państwo przychodnię, która wykonuje szczepienia, w szczególności czy posiada ona agregat zabezpieczający przerwanie dostaw energii elektrycznej oraz elektroniczny, całodobowy monitoring temperatury przechowywania szczepionek;

23. czy w kwestii przechowywania szczepionek, które mają być podane, został zachowany ciąg chłodniczy podczas transportu i przechowywania pomiędzy Ministerstwem Zdrowia, hurtownią, apteką, przychodnią oraz właściwą państwową powiatową stacją sanitarną.

Skarżąca wyjaśniła, że dane te są niezbędne w związku z treścią pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 20 marca 2018 roku (mającego na celu przymuszenie do szczepień), aby podjąć odpowiedzialną decyzję co do szczepień.

W piśmie z dnia 4 kwietnia 2018 roku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny poinformował skarżącą, że nie ma możliwości udzielenia żądanej informacji publicznej, z tego powodu, że nie posiada tych informacji i na podstawie art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej do ich posiadania nie jest zobowiązany.

We wniesionej skardze na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego skarżąca zarzuciła naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – poprzez nieudzielenie informacji publicznej w żądanym zakresie i zażądała : zobowiązania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do udzielenia informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; orzeczenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości; nadto o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu w szczególności zauważono, że w odpowiedzi na złożone żądanie udostępnienia informacji publicznej, organ nie udostępnił pełnej żądanej informacji, ani nie wydał decyzji odmownej na podstawie art. 16 ustawy, czym naruszył czternastodniowy termin z art. 13 ustawy. Jednocześnie ponownie zauważono, że wnioskowane informacje są niezbędne, aby móc świadomie podjąć decyzję dotyczącą szczepienia dziecka.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, wskazując, że po zapoznaniu się z treścią wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej stwierdzono, że organ nie gromadzi żądanych informacji oraz nie jest zobowiązany do posiadania wiedzy w zakresie postawionych we wniosku pytań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) – powoływanej danej jako p.p.s.a. – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, w przypadkach określonych w pkt 1- 4.

Kontroli sądu w przypadku skarg na bezczynność poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, kiedy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

W orzecznictwie administracyjnosądowym i doktrynie prawniczej przyjmuje się zgodnie, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo też nie podjął stosownej czynności. (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. J. Woś, wyd. LexisNexis, Warszawa 2009, s. 103).

Bezczynność na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764), powoływanej dalej jako "ustawa", polega na tym, że – organ lub inny podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, nie podejmuje takiej czynności, ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej w trybie art. 16 ustawy.

Jeżeli organ stoi na stanowisku, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej lub nie posiada wnioskowanej informacji, jest zobligowany poinformować o tym żądającego udzielenia informacji. Wnioskodawca, który pozostaje w przekonaniu, że żądane informacje mają charakter informacji publicznej w rozumieniu ustawy, jest uprawniony wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu, w efekcie rozpoznania której sąd ma obowiązek przesądzić o charakterze informacji – poprzez dokonanie kwalifikacji, czy żądane informacje są, czy też nie są informacjami publicznymi w rozumieniu ustawy (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2012 r. sygn. I OSK 1475/12, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd ma zatem obowiązek dokonania oceny, czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, uwzględniając, że zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie czternastu dni od dnia złożenia wniosku; jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż dwa miesiące od dnia złożenia wniosku. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. II OSK 812/09; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2010 r. sygn. II OSK 2051/09; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2010 r. sygn. II GSK 827/09; dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest bezczynność organu związana z udostępnieniem informacji publicznej. Pismem bowiem z dnia 4 kwietnia 2018 roku organ poinformował skarżącą – jako żądającą udzielenia informacji publicznej wnioskiem doręczonym organowi dnia 4 kwietnia 2018 roku – że nie gromadzi żądanych informacji oraz że do ich posiadania nie jest zobowiązany.

W ocenie Sądu analiza akt sprawy prowadziła jednak do konstatacji, że żądanie udzielenia informacji publicznej – wbrew stanowisku organu – stanowiły żądania zawarte w punktach 1, 2, 3, 4,10 i 11 wniosku skarżącej.

Rozważania w tym zakresie należy poprzedzić wskazaniem, że prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, wynika z regulacji art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca zdefiniował w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy – każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym ustawą. Przepis art. 6 ustawy wymienia katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną, nie stanowiąc wyliczenia enumeratywnego, o czym świadczy użyty zwrot – w szczególności. W świetle art. 2 ust. 1 i 2 ustawy prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, a od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Przepis art. 5 ustawy statuuje zaś ograniczenia w tym dostępie związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Krąg podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej wyznacza art. 4 ustawy. W zakresie generalnym do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.

W orzecznictwie administracyjnosądowym jednoznacznie dominuje stanowisko, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych oraz wytworzona i odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Stanowi zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych zarówno jako działalność organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów, przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 września 2016 r. sygn. II SAB/Gd 13/16; dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Żądanie udzielenia informacji publicznej w niniejszej sprawie dotyczyło działalności organu inspekcji sanitarnej – Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.

Zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej i sposób ich wykonywania określają przepisy art. 1 – 6a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Zgodnie z art. 1 tej ustawy Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami - higieny środowiska, higieny pracy w zakładach pracy, higieny radiacyjnej, higieny procesów nauczania i wychowania, higieny wypoczynku i rekreacji, zdrowotnymi żywności, żywienia i przedmiotów użytku oraz higieniczno-sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne – w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych.

Wykonywanie powołanych zadań na podstawie przepisu art. 2 cyt. ustawy polega na sprawowaniu przez organy inspekcji sanitarnej zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, a także na prowadzeniu działalności oświatowo - zdrowotnej.

W orzecznictwie administracyjnosądowym ustalono, że informację publiczną co do zasady stanowią informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej na podstawie przepisu art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 cyt. – to jest w ramach zapobiegania i zwalczania chorób, poprzez – dokonywanie analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywanie programów i planów działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej, przekazywanie ich do realizacji podmiotom leczniczym w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej oraz kontrola realizacji tych programów i planów, ustalanie zakresów i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie, a także planowanie i organizowanie sanitarnego zabezpieczenia granic państwa.

Na uwagę również zasługuje, że na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2016 r. poz. 1866 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. z 2010, poz. 1711) – Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny zbiera informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, które gromadzone są w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennym, które to informacje także stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2017r. sygn. II SAB/Po 96/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. II SAB/Sz 43/18; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 kwietnia 2018r. sygn. IV SAB/Po 4/18; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. II SAB/Gd 18/18; dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle cytowanej regulacji art. 4 ust. 1 ustawy nie budzi dodatkowo wątpliwości, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej.

Odnosząc się zatem szczegółowo do pytań wskazanych we wniosku skarżącej o udzielenie informacji publicznej, należy stanąć na stanowisku, że informację publiczną obejmują odpowiedzi na pytania nr 1, 2, 3 i 4 oraz pytania nr 10 i 11.

Pytania te dotyczyły bowiem danych z zakresu liczby odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych co do szczepień przeciwko chorobom wymienionym we wniosku oraz odnotowanych przypadków śmiertelnych, a także odnosiły się do rodzaju posiadanych przez organ statystyk i okresu ich prowadzenia. Są to zatem informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego. Przede wszystkim zaś – jak zauważono powyżej – informację taką stanowią informacje gromadzone w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, prowadzonym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.

Przepis § 10 cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. określa co prawda sposób udostępniania informacji zawartych w tym rejestrze – to jest poprzez okazanie rejestru do wglądu, sporządzenie wyciągów, odpisów lub kopii i wydanie oryginału – jednakże z uwagi na fakt, że regulacja ta nie ma wyczerpującego charakteru, w pozostałym zakresie nie wyklucza to stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej (tak również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. II SAB/Po 159/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. IV SAB/Po 4/18; dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W pozostałym zaś zakresie Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, by dochodzone odpowiedzi na pytania o numerach 5, 6, 7, 8, 9, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22 i 23 z wniosku o udostępnienie informacji publicznej - obejmowały informacje publiczne.

Po pierwsze, Sąd uznał za odnoszące się do przepisów prawa, a nie faktów, pytania wynikające z punktu 5, 6, 8 i 18. Pytanie nr 5 dotyczyło bowiem informacji o procedurze zbierania danych o sytuacji epidemiologicznej, pytanie nr 6 zmierzało do ustalenia motywów nie wydania rozporządzenia przez ministra zdrowia, pytanie nr 8 miało na uwadze ustalenie, czy rejestr niepożądanych odczynów poszczepiennych podlega kontroli sądowej, zaś pytanie nr 18 odnosiło się do ustalenia ustawowego zakresu działania organu inspekcji sanitarnej.

Podkreślenia wymaga, że wymienione okoliczności wynikają z powszechnie obowiązujących przepisów rangi ustawowej – to jest z ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz z ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, określającej zadania i zakres działania organów inspekcji sanitarnej. Z kolei co do pytania nr 6 nie sposób przyjąć, by organ inspekcji sanitarnej dysponował informacjami w zakresie aktywności prawotwórczej innych właściwych organów, nawet jeśli tematyka rozporządzenia odnosi się do jego funkcji i kompetencji.

Należy zatem zauważyć, że informacja o przepisach prawa nie podlega udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2015 r. sygn. II SAB/Wa 989/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. IV SAB/Po 4/18; dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Za ugruntowane należy uznać także stanowisko orzecznictwa co do pytań nr 9, 12, 13, 14, 15, 16, 17 i 20 z wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, dotyczących odpowiednio problematyki skutków prawnych ciężkiego niepożądanego odczynu poszczepiennego, polityki szczepień ochronnych w innych krajach Unii Europejskiej oraz na Ukrainie, a także świadomości organu co do ilości powikłań poszczepiennych nie odnotowanych, znajomości przez organ orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i świadomości wnoszenia skarg na jego działalność oraz oceny zgodności z Konstytucją RP zasad funkcjonowania organów inspekcji sanitarnej.

Informacje w tym zakresie nie są uważane na informację publiczną w rozumieniu ustawy, skutkiem czego organ nie jest zobowiązany do ich udzielenia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2017r. sygn. IV SAB/Po 72/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. IV SAB/Po 4/18; dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Informacje wnioskowane w pytaniu nr 12 nie dotyczą bowiem przedmiotu działalności, kompetencji ani zasad funkcjonowania organu. Prawo obce nie zostało wytworzone przez polskie władze publiczne i nie odnosi się do polskich władz publicznych, bądź wykonywania władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Obowiązek organu w zakresie przeprowadzania analizy prawa obcego nie wynika z polskiej regulacji prawnej. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 września 2017r. sygn. II SAB/Po 99/17, dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z kolei pytania nr 9, 13, 14, 15, 16, 17 i 19 nie dotyczą sfery faktów, lecz posiadanej przez organ wiedzy, stanu jego świadomości, bądź jego stosunku do obowiązującej regulacji prawnej. Wnioskiem o udzielenie informacji publicznej mogą być zaś obejmowane pytania o fakty, o stan zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi. Informacja publiczna nie może prowadzić do kwestionowania obowiązującej regulacji prawnej poprzez wyrażanie przez organ aprobaty bądź dezaprobaty dla porządku prawnego, w ramach którego ten działa. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2012 r. sygn. I OSK 2445/11; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2017 r. sygn. IV SAB/Po 41/17; dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W orzecznictwie administracyjnosądowym wielokrotnie podkreślano, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów, przy czym może nią stanowić również treść określonego dokumentu. W trybie ustawy nie można zaś domagać się wyrażenia opinii na dany temat, przeprowadzenia oceny lub dokonania interpretacji. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, którymi organ dysponuje. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest żądaniem udzielenia wnioskodawcy kwalifikowanej informacji, czyli wiadomości określonej treści – to jest informacji o sprawach publicznych (tak m.in. : wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 września 2017 r. sygn. IV SAB/GI 196/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. II SAB/Sz 43/18; dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nadto Sąd uznał, że pytania nr 13 i 14, dotyczące ustaleń w zakresie wystąpienia epidemii w sytuacji wzmożonego przemieszczania się osób po przystąpieniu Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, a także po umożliwieniu obywatelom Ukrainy poruszania się swobodnie w ramach strefy Schengen – jako dotyczące zjawisk epidemiologicznych obejmujących obszar całego kraju – należą do kompetencji organów inspekcji sanitarnej wyższego rzędu, niniejsza skarga dotyczyła zaś bezczynności Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Jednocześnie ponownie należało zauważyć, że organ nie ma obowiązku gromadzenia informacji w zakresie szczepień dobrowolnych i przymusowych – wprowadzanych na podstawie prawa obcego w krajach trzecich, zaś wskazane pytania dotyczyły żądania przedstawienia statystyk uwzględniających te dane.

Również pytanie nr 7 z wniosku o udostępnienie informacji nie odnosi się do informacji o charakterze informacji publicznej i jako takie nie spowodowało po stronie organu obowiązku udzielenia odpowiedzi.

Pytanie to nie stanowi żądania udostępnienia informacji publicznej, ale w istocie odwołuje się do wiedzy medycznej organu. Implikuje bowiem tezę, że stwierdzony lub nabyty niedobór odporności stanowi przeciwskazanie do szczepienia. Zgodzić się należy także ze stanowiskiem, że organów inspekcji sanitarnej nie obciąża obowiązek gromadzenia informacji dotyczących badań nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia liczby urodzeń z wrodzoną obniżoną odpornością, zaś w praktyce badania takie nie są prowadzone. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 listopada 2017 r. sygn. II SAB/Kr 209/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. VIII SAB/Wa 100/17; dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z kolei w zakresie pytania nr 19 słusznym jest zauważyć, że w istocie pytanie to – poza żądaniem informacji o wysokości osiąganego przez organ zysku – zawiera tezę o prowadzeniu przez organ działalności taki zysk przynoszącej.

Jak wyżej wskazano, wykluczone zostało, by pytanie nr 18 (dotyczące ustalenia prowadzenia przez organ działalności nastawionej na dystrybucję bądź sprzedaż szczepionek) odnosiło się do odpowiedzi mogącej dotyczyć informacji publicznej, albowiem wiązało się z ustaleniami co do ustrojowego kształtu działalności organów inspekcji sanitarnej, wynikającego wprost z przepisów prawa. Było zatem pytaniem o prawo, nie o fakty. Konsekwentnie zatem uznać należy, że skoro w świetle tychże przepisów prawa organy inspekcji sanitarnej nie prowadzą działalności w powoływanym przez skarżącą zakresie, pytanie o zysk z takiej działalności osiągany pozostaje bezprzedmiotowe.

W zakresie pytań o numerach 21, 22 i 23 wniosku o udzielenie informacji publicznej, Sąd uznał, że żądane w nich informacje nie dotyczyły działalności omawianego organu inspekcji sanitarnej. Odnosiły się bowiem do sposobu funkcjonowania przychodni, w której dziecko skarżącej miałoby zostać poddane szczepieniu, jej wyposażenia oraz jakości podawanej szczepionki - wynikającej ze sposobu jej przechowywania oraz wcześniejszego transportu. Biorąc zatem pod uwagę ustawowe zadania i zakres działania organu – wynikające z cytowanej ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej – należy zgodzić się ze stanowiskiem, że na organie nie ciążył obowiązek zgromadzenia informacji w tym zakresie.

Reasumując, skarżąca wystąpiła do organu z żądaniem udzielenia informacji publicznej, doręczonym dnia 4 kwietnia 2018 roku. Pismem z dnia 4 kwietnia 2018 roku organ poinformował, że nie gromadzi żądanych informacji oraz nie jest zobowiązany do posiadania wiedzy w zakresie postawionych we wniosku pytań. Jak jednak ustalono, informację publiczną - do której udzielenia organ był obowiązany - stanowiła odpowiedź na pytania nr 1, 2, 3, 4,10 i 11.

W tym zakresie organ dopuścił się zatem bezczynności, nie udzielając informacji publicznej w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 ustawy.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązał Państwowego Inspektora Sanitarnego do rozpatrzenia pisma R.C. L. z dnia 3 kwietnia 2018 roku w zakresie pytań o numerach 1, 2, 3, 4, 10 i 11, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem.

W pozostałym zaś zakresie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd skargę oddalił.

Jednocześnie Sąd stwierdził na podstawie art. 149 § 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa będzie bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić – w tym bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy – że naruszono prawo w sposób oczywisty (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. I OSK 675/12, dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie - https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu bezczynność organu w niniejszej sprawie wynikała z błędnej oceny prawnej, nie zaś celowego działania, mającego uniemożliwić uzyskanie wnioskowanej informacji.

Z tych samych względów Sąd nie znalazł podstawy do nałożenia na organ grzywny, o jakiej mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. i oddalił skargę w powyższym zakresie.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.