Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 782/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 247 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 listopada 2009r. sprawy ze skargi B. i B. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. oddala skargę /-/M. Skwierzyńska /-/J. Małecki /-/S Zapalska


UZASADNIENIE

I SA/Po 782/09

U Z A S A D N I E N I E

B. i B. B. w dniu [...] lutego 2009r. wystąpili do Dyrektora Izby Skarbowej w P. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji tegoż organu z dnia [...] lutego 2004r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] listopada 2003r. określającej im zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 w kwocie [...] zł.

We wniosku tym w.w. podatnicy wskazali, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2004r. rażąco narusza prawo wobec utrzymania w mocy decyzji I instancji, w której Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej stwierdził, że podatnik posiada 95% udziałów w spółce cywilnej "O. P.", która bezzasadnie zaliczyła do kosztów uzyskania przychodu kwoty wynikające z 6 faktur wystawionych przez nieistniejący podmiot – "M. H." P. M. D. ul. T. w M. na łączną kwotę [...] zł i w konsekwencji obniżyła wysokość kosztów uzyskania przychodu w roku 2001, co skutkowało określeniem małżonkom B. podatku dochodowego za ten rok w wysokości [...] zł, czyli wyższej niż wskazana przez nich w zeznaniu PIT-36 tj. [...] zł.

Zdaniem podatników organ kontroli skarbowej ustalił stan faktyczny sprawy w sposób dowolny "na skutek zaniechania dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a także dopuszczenia dowodu sprzecznego z prawem, co stanowi rażące naruszenie prawa, w stopniu oczywistym, przepisów art.120,121,§1,122,180 §1,187 §1,191 i 288a Ordynacji podatkowej".

Jedynym dokumentem istotnym w sprawie jest bowiem pismo Naczelnika Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...]. Z numeru pisma – "DA" wynika, że sporządzone ono zostało w Wydziale Planowania i Sprawozdawczości Urzędu Kontroli Skarbowej w W. i wino być podpisane przez Dyrektora w.w. Urzędu lub z jego upoważnienia (art.143 §1 i 3 Op w związku z art.31 ust.1 ustawy o kontroli skarbowej), lecz przez te osoby nie zostało podpisane.

Ponadto podatnicy podnoszą, że w.w. pismo zawiera sprzeczną z prawem informację, że przeprowadzenie kontroli w "M. - H." nie było możliwe, zaś jedynie przeprowadzenie tzw. kontroli krzyżowej pozwoliłoby wyjaśnić, czy firma "M. – H." prowadzi działalność gospodarczą. W piśmie tym brak zaś informacji, że wskazana firma jest podmiotem nieistniejącym. W tym stanie rzeczy Dyrektor Izby Skarbowej naruszył także w sposób oczywisty przepisy ustawy o kontroli skarbowej.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. na podstawie art.247 §1 pkt 3 i art.248 §1 i §2 pkt 2 i §3 Op, odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora izby Skarbowej w P. z dnia 20 lutego 2004r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] listopada 2003r. w sprawie określenia B. i B. B. zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji w.w. organ podatkowy wskazał, że w sprawie brak podstaw do uznania, że nastąpiło rażące naruszenie prawa, co mogłoby skutkować stwierdzeniem nieważności ostatecznej decyzji.

Dokonane ustalenia co do istnienia firmy PHU "M. – H." P. w M. były prawidłowe i przeprowadzone zostały zarówno przez Urząd Kontroli Skarbowej w W. jak i przez Urząd Skarbowy w W. Stwierdzono bowiem jednoznacznie, że firma ta nie istnieje, nie figuruje w ewidencji podatników, a wskazany na fakturach NIP jest fałszywy. Tym samym uzasadnione było zakwestionowanie faktu dokonania przez spółkę O. P. faktycznych operacji gospodarczych z firmą M. – H. i nieuznanie zaksięgowanych przez tę spółkę faktur za dowody w postępowaniu podatkowym. Wskazana spółka cywilna prowadziła w 2001r. księgi rachunkowe, które winny spełniać określone wymogi formalne przewidziane w ustawie z 29 września 1994r. o rachunkowości (Dz.U. Nr 121, poz.591 ze zm.) m.in. i ten, że dowody stanowiące podstawę zapisów w księdze podatkowej winny być rzetelne tj. winny dokumentować dokonane rzeczywiście operacje gospodarcze.

Odnosząc się do zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji argumentów co do rażąco wadliwego przeprowadzenia przez ten organ postępowania dowodowego, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że nie są one zasadne tym bardziej, że pełnomocnik podatników mimo wezwania go przez organ kontroli skarbowej i organ II instancji, nie przedłożył żadnych dowodów mogących obrazować obrót towarami dokonany przez spółkę w 2001r. i fakt poniesienia przez O. – P. zakwestionowanych wydatków. Nie zaskarżył on też ostatecznej decyzji w sprawie określenia podatnikom podatku dochodowego za ten rok do sądu administracyjnego.

Z tych względów skoro decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 lutego 2004r. nie narusza art.22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ani wskazanych we wniosku przepisów Ordynacji podatkowej brak podstaw do stwierdzenia jej nieważności.

Od decyzji tej pełnomocnik małżonków B. odwołał się do Dyrektora Izby Skarbowej w P. przytaczając podtrzymane w całości zarzuty podniesione we wniosku z 6 lutego 2009r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 20 lutego 2004r.

Wskazany wyżej organ, po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 10 lipca 2009r. utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję, podtrzymując dotychczasowe stanowisko co do braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji.

Decyzję tę pełnomocnik B. i B. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuca naruszenie przepisów postępowania w szczególności art.120,121 §1,122,180 §1,187 §1,191 i 207 §2 Op przy czym naruszenie art.180 §1 Op w związku z art.36 ust.5 ustawy o kontroli skarbowej, co miało wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik małżonków B. podnosi argumenty przedstawione w pismach skierowanych do Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 20 lutego 2004r.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem m.in. wydanych przez jej organy decyzji, o czym stanowi art.1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269).

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca stwierdzenie nieważności decyzji określającej skarżącym podatek dochodowy od osób fizycznych za 2001r.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w toku czynności kontrolnych Inspektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. uzyskał informację z Urzędu Kontroli Skarbowej w W. (k.14 akt adm.) i z Urzędu Skarbowego w W. (k.8 akt adm.), że firma "M. – H." P., ani jej rzekomy właściciel M. D. nie figurują w ewidencji podatników, zaś NIP [...] jest nieprawidłowy, co uniemożliwiło przeprowadzenie kontroli w tej firmie, która miała być kontrahentem spółki cywilnej "O. – P.", której wspólnikiem (do 95% udziału) był B. B.

Ustalenia te spowodowały zakwestionowanie prawidłowości 6 faktur sprzedaży obuwia i odzieży od "M. – H." na kwotę [...] zł i wyłączenie tej kwoty z kosztów uzyskania przychodu s.c. "O. – P." w 2001r. a w konsekwencji określenie skarżącym wyższej podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku dochodowego, skoro przychód skarżącego był wyższy niż zadeklarował on w PIT-36. Strona skarżąca stoi na stanowisku, że przyjęcie przez organ I i II instancji, iż z wyżej wskazanych pism dotyczących firmy "M. – H." wynika, iż jest to podmiot nieistniejący i wystawione faktury, w których określona jest ona jako sprzedawca odzieży i obuwia nie stanowią dowodu poniesienia przez O. – P. wydatków na zakup tych towarów, stanowi rażące naruszenie prawa i tym samym, skoro nie przeprowadzono innych dowodów na w.w. okoliczność, również okoliczność uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji wymiarowej na podstawie art.247 §1 pkt 3 Op.

W świetle powyższego zauważyć należy, że stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i zarazem stanowi nadzwyczajny tryb wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Nadzwyczajny tryb przewidziany w art.247 §1 pkt 3 Op pozwalający na stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa może znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy w określonej sprawie występuje oczywista, jawna i rażąca sprzeczność decyzji z literą przepisu (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 27.I.2009 sygn. akt III SA/Wa 2705/08).

Okoliczność, że organ kontroli skarbowej i organ odwoławczy oparły swe rozstrzygnięcia na ustaleniach wynikających z dokumentów pochodzących od organów skarbowych nie może być skutecznie kwestionowany przez stronę skarżącą tym bardziej, ze skarżący mimo wezwania organu kontroli skarbowej nie przedstawił żadnego dowodu pozwalającego uprawdopodobnić, że s.c. O. – P. faktycznie posiadała towary wskazane w zakwestionowanych fakturach, ani w toku kontroli skarbowej, nie złożył też zastrzeżeń do protokołu kontroli, bądź w toku postępowania podatkowego (k.78 akt podatkowych) nie wskazał tych dowodów.

Za nieskuteczne i niezasadne uznać należy argumenty skargi dotyczące kwestionowania uprawnień naczelnika wydziału urzędu kontroli skarbowej do podpisywania pisma informacyjnego w obrocie między organami skarbowymi podobnie jak i argumentów dotyczących treści pisma.

Celem wszczęcia przez stronę skarżącą postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wymiarowej jest jedynie dążenie do uzyskania korzystnego efektu finansowego np. przez doprowadzenie do przedawnienia zobowiązania podatkowego. W świetle stanowiska wyrażonego we wniosku i pismach składanych w toku w.w. postępowania oraz w skardze brak podstaw do stwierdzenia, że organy obu instancji dopuściły się rażącego naruszenia prawa w postępowaniu podatkowym zakończonym wydaniem decyzji w sprawie określenia skarżącym podatku dochodowego za 2001r. Podatnicy nie wskazali bowiem na żadne inne dowody przeciwne (np. przelewy bankowe), pozwalające zakwestionować uwzględnione przez organy podatkowe dowody świadczące o nieistnieniu wystawcy faktur . W tej sytuacji uznać należy, że urzędowe stwierdzenie wynikające z ustaleń innych organów skarbowych co do niemożliwości przeprowadzenia kontroli u podatnika, który nie istnieje, na co wskazuje także fałszywy NIP na zakwestionowanych fakturach, stanowi wystarczający dowód w sprawie.

Podkreślić należy, że to stronę obciąża obowiązek wykazania zaistnienia w sprawie przesłanki, o której mowa w art.247 Ordynacji podatkowej, tj. rażącego naruszenia prawa. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem składu orzekającego, skarżący nie wykazali by takie naruszenie prawa miało miejsce, tzn. by organy podatkowe działały w sposób oczywiście sprzeczne z regulacją prawną tak w zakresie postępowania podatkowego, jak i prawa majątkowego. Nie można bowiem uznać za skuteczne zakwestionowanie przez stronę skarżącą np. numeru pisma Urzędu Kontroli Skarbowej w W. i podpisu oraz pieczęci uwidocznionej na tym piśmie w sytuacji, gdy pochodzą one od uprawnionego organu.

Zauważyć także należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie może przerodzić się w postępowanie, którego przedmiotem jest badanie na nowo wszystkich okoliczności sprawy dotyczącej określenia podatku.

Z tych względów odmowa stwierdzenia przez organ podatkowy nieważności decyzji z dnia 20 lutego2004r. jest uzasadniona, wobec czego zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

/-/ M.Skwierzyńska /-/J.Małecki /-/ S.Zapalska

L.S.