Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 116/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Tadeusz Wołek (Spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Dorota Hajto po poznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia 16 grudnia 2004r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Burmistrz Gminy [...] decyzją z dnia [...] października 2004 r. orzekł o wymeldowaniu R. L. z miejsca stałego zameldowania [...]., Osiedle [...] powołując jako podstawę art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). W uzasadnieniu swojej decyzji organ meldunkowy wskazał, że wniosek o wymeldowanie R. L. złożyła matka-H. LW toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że głównym najemcą przedmiotowego lokalu jest H. L. R. L. zamieszkiwał w tym lokalu od 1978r. i opuścił go1998r. R. L. oświadczył, że nie było to opuszczenie dobrowolne albowiem pod jego nieobecność matka spakowała jego rzeczy osobiste i wyniosła do piwnicy, oraz zmieniła zamki w drzwiach. Nie podjął jednakże żadnych środków prawnych zmierzających do przezwyciężenia przeszkód w korzystaniu z lokalu. Nie zamieszkuje w spornym lokalu od 1998r., co potwierdzili świadkowie oraz kontrola Policji. Obecnie zamieszkuje wraz z żoną i dziećmi w Kętach, Osiedle 700-lecia 2d) 11 -jest to meldunek czasowy.

Organ meldunkowy wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Zgodnie z art.6 ust. 1 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Przepisy p ewidencji ludności i dowodach osobistych są przepisami porządkowymi, ich celem jest aktualizacja danych o miejscu pobytu osób a miejsce pobytu osoby musi być zgodne ze stanem faktycznym. Jak wynika z przytoczonego na wstępie przepisu, aby wydać decyzję o wymeldowaniu musi nastąpić dobrowolne opuszczenie lokalu. W przypadku braku dobrowolnego opuszczenia lokalu ważne jest czy osoba, która opuściła lokal wykorzystała wszystkie dostępne środki prawne zmierzające do przezwyciężenia przeszkód w korzystaniu z lokalu.

Dlatego też organ meldunkowy mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne organ l instancji uznał, że zostały spełnione przesłanki do wymeldowania R. L. z przedmiotowego lokalu. Od po wyższej decyzji złożył odwołanie R. L. który przyznał, że od 1998 r. nie przebywa w lokalu, w którym zameldowany jest na pobyt stały, jednakże nie się z twierdzeniem strony wnioskującej o wymeldowanie, jakoby lokal opuścił dobrowolnie. Po prostu został z niego wyrzucony przez swoją matkę H.L.. Od tamtej pory istotnie w lokalu nie przebywa. Odwołuje się, dlatego, iż decyzję o wymeldowaniu uważa za krzywdzącą. Decyzją tą pozbawiony, bowiem został stałego zameldowania, a ta okoliczność z kolei utrudni Jego rodzinie starania w otrzymaniu mieszkania z zasobów gminy, o które to mieszkanie ubiega się wraz z żoną.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wskazał, że Burmistrz Gminy [...] działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zaskarżoną decyzją wymeldował z pobytu stałego R. L. z uwagi na to, że opuścił bez wymeldowania lokal. Ustalenia powyższe doskonale zostały w oparciu o wyjaśnienia stron postępowania, zeznania świadków oraz wyniki policyjnej kontroli dyscypliny meldunkowej. Po tych ustaleniach organ pierwszoinstancyjny uznał, że zachodzi przesłanka niezbędna do wymeldowania określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i orzekł w drodze decyzji administracyjnej o wymeldowaniu. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania, a tym samym do uchylenia zaskarżonej decyzji wskazując, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swej decyzji przytaczając przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych powołał się na nieobowiązujący już stan prawny. W myśl art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w obowiązującym obecnie stanie prawnym wprowadzonym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 93, poz. 887), organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przy czym opuszczenie lokalu winno być dobrowolne i trwałe. Przez opuszczenie należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, zabranie swoich rzeczy, nie utrzymywanie kontaktu z osobami, które w lokalu pozostały. Dobrowolne opuszczenie lokalu ma miejsce również" wtedy,"' gdy osoba została z niego usunięta w drodze przymusu fizycznego lub psychicznego i nie wystąpiła do sądu lub organów ścigania (prokuratury względnie policji) o ochronę swoich uprawnień, albo wówczas, gdy z takimi roszczeniami wystąpiła, ale nie uzyskała korzystnego dla siebie orzeczenia. W przedmiotowej sprawie z materiału dowodowego nie wynika, aby R. L. zwracał się do sądu lub innych organów w przedmiocie utrudniania zamieszkiwania przez matkę H. L. Fakt ten dał podstawę do uznania, że opuszczenie lokalu przez R. L. jest dobrowolne i trwałe a zamieszkuje on od kilku lat wraz z żoną i dziećmi w podnajętym lokalu na tym samym Osiedlu, ale pod innym adresem.

Nie istnieje również realny zamiar powrotu R. L. do dotychczasowego miejsca zameldowania stałego, albowiem najemca lokalu takiej zgody nie wyraża wnioskując o wymeldowanie. Dlatego organ odwoławczy uznał, iż decyzja orzekająca o wymeldowaniu R. L. jest zasadna. Konsekwencją opuszczenia lokalu jest wymeldowanie. Natomiast zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Zameldowanie się w miejscu obecnego przebywania na pobyt czasowy nie stoi na przeszkodzie w wymeldowaniu osoby w sytuacji, gdy udowodnione zostało, że nastąpiło opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Na powyższą decyzję R. L. złożył skargę zarzucając, że decyzja jest dla niego krzywdząca, ponieważ przedmiotowego lokalu nie opuścił dobrowolnie. Pod jego nieobecność w 1998 roku został spakowany i wyrzucony przez matkę, która zmieniła także zamki w drzwiach. Dlatego nie mógł wejść do mieszkania. Prawie co tydzień odwiedzał matkę, która ma padaczkę starając się namówić ją aby go wpuściła go do mieszkania. Nie wzywał policji. ponieważ bał się o zdrowie matki Skarżący przesyłał matce po [...] zł miesięcznie mając nadzieję, że wpuści go do mieszkania. Zaprzestał przesyłania pieniędzy w 2001 r., ponieważ matka niszczyła jego korespondencję i dlatego podpisał umowę z urzędem pocztowym o założeniu "skrytki". Jest dotknięty niedowładem spastycznym i epilepsją od urodzenia i nie wie jak można wymeldować inwalidę. Do skargi załączył kopie pokwitowań nadania przekazów pocztowych, orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności, umowy z Urzędem Pocztowym, wezwania do Sądu Rejonowego w O. w sprawie z powództwa H. L. o alimenty. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy(art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z ustawowymi kompetencjami –bada czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Z tego punktu widzenia skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w stanie prawnym wprowadzonym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Opuszczenie lokalu winno być dobrowolne i trwałe. Przez opuszczenie należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z czasowego miejsca pobytu stałego, zabranie swoich rzeczy, nie utrzymywanie kontaktu z osobami, które w lokalu pozostały. Za spełnienie przesłanki opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uznać należy również sytuację, gdy osoba została z niego usunięta w drodze przymusu fizycznego lub psychicznego i nie wystąpiła do sądu lub organów ścigania (prokuratury względnie policji) o ochronę swoich uprawnień, albo wówczas, gdy z takimi roszczeniami wystąpiła, ale nie uzyskała korzystnego dla siebie orzeczenia. Ponadto zgodnie z art.6 ust. 1 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest. że skarżący R. L. w 1998 r. opuścił sporny lokal gdzie był zameldowany na pobyt stały i obecnie zamieszkuje wraz z żoną i dziećmi w innym lokalu gdzie jest: zameldowany na pobyt czasowy. Niewątpliwie nie było to opuszczenie, dobrowolne .albowiem pod nieobecność skarżącego matka spakowała jego rzeczy osobiste i wyniosła do piwnicy, oraz zmieniła zamki w drzwiach, Bezspornym jest również, że skarżący nie zwracał się do sądu lub innych organów w przedmiocie utrudniania zamieszkiwania w spornym lokalu przez H. L. Dlatego też Sąd podzielił stanowisko organu, że okoliczności powyższe dają podstawę do uznania, że nastąpiło opuszczenie spornego lokalu przez skarżącego oraz że opuszczenie to jest trwałe skoro skarżący zamieszkuje od kilku lat wraz z żoną i dziećmi w lokalu pod innym adresem. Ta ostatnia okoliczność wskazuje bowiem, że w spornym lokalu nie znajduje się centrum spraw życiowych skarżącego. Nie istnieje również realny zamiar powrotu R. L. do dotychczasowego miejsca zameldowania stałego, skoro najemca lokalu- matka skarżącego, takiej zgody nie wyraża wnioskując o wymeldowanie. Takiej oceny nie mogą zmienić podnoszone przez skarżącego zarzuty, że po opuszczeniu przedmiotowego lokalu odwiedzał chorą matkę starając się namówić ją, aby go wpuściła go do mieszkania i nie wzywał policji, ponieważ bał się o zdrowie matki. Podobnie należy ocenić twierdzenie, że skarżący przesyłał matce po 100-200 zł miesięcznie mając nadzieję, że wpuści go do mieszkania a zaprzestał przesyłania pieniędzy w 2001 r., ponieważ matka niszczyła jego korespondencję. Te okoliczności w ocenie Sądu, wskazują wprost, że wprawdzie początkowo skarżący miał zamiar powrócić do przedmiotowego mieszkania, ale zamiar ten zmienił z upływem czasu. Należy też zauważyć odnosząc się do zarzutu skarżącego, że jest dotknięty niedowładem spastycznym i epilepsją od urodzenia i nie wie jak można wymeldować inwalidę, że stan zdrowia osoby, wobec której podejmowana jest decyzja o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego nie jest przesłanką podlegającą badaniu w trybie wskazanych przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Ponadto decyzje w sprawach meldunkowych nie powodują powstania uprawnień do przebywania w lokalu ani też takiego prawa nie ograniczają odnosząc się jedynie do faktycznego pobytu osoby w lokalu. Konsekwencją opuszczenia lokalu jest wymeldowanie z pobytu stałego. Zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu a zadaniem organów ewidencję prowadzących jest likwidacja fikcji meldunkowej. Zameldowanie się w miejscu obecnego przebywania na pobyt czasowy nie stoi na przeszkodzie w wymeldowaniu osoby w sytuacji, gdy ustalone zostało, że nastąpiło opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Uznać, zatem należy, iż decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu meldunkowego orzekającą o wymeldowaniu R. L. ż przedmiotowego lokalu jest zgodna z prawem i postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne.

Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, a tylko taka okoliczność mogłaby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów ani tych dotyczących zasad prowadzenia postępowania, ani przepisów prawa materialnego skutkujących wadliwością rozstrzygnięć. Skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, Sąd działając na podstawie art. 151 w/w ustawy, orzekł jak w sentencji.