Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1032/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 8, art. 22
journal: Dz.U. 2008 nr 189 poz 1159
law: Ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe - tekst jednolity.
article: art. 57 par. 5, art. 134
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Referent - stażysta Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie opłaty za korzystanie ze środowiska oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Marszałek Województwa [...] działając w oparciu o art. 62 § 1 i § 4 w zw. z art. 55 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.) w zw. z art. 281 ust. 1 i art. 285 ust. 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 ), ustalił sposób zarachowania uiszczonej po terminie wpłaty z tytułu należności za korzystanie ze środowiska przez [...] S.A. w C. W uzasadnieniu organ zawarł pouczenie o sposobie i terminie złożenia zażalenia na powyższe postanowienie. Postanowienie zostało doręczone [...] SA w C. – obecnie skarżącemu, w dniu [...] r.

Pismem z daty [...] r. [...] SA w C. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, kwestionując sposób zarachowania wpłaty dokonanej po terminie i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i stwierdzenie niemożności zarachowania wpłaty na należności przedawnione lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym postanowieniem na podstawie art. 144 w związku z art. 134 kpa stwierdziło, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało doręczone żalącemu się w dniu [...] r., natomiast pismo zawierające zażalenie z daty [...] r. zostało nadane za pośrednictwem Kuriera Poczty Polskiej – Pocztexu w dniu 31 marca 2010 r. W toku postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że pracownik pełnomocnika strony skarżącej (dalej pracownik kancelarii) złożył przedmiotowe zażalenie razem z inną korespondencją

w Dziale Masowych Nadawców w Urzędzie Pocztowym Poczty Polskiej "C." w dniu 30 marca 2010 r. Następnego dnia tj. 31 marca 2010 r. pracownik ten odebrał w Urzędzie Pocztowym książkę nadawczą z wykreślonym z niej listem poleconym zaadresowanym do organu pierwszej instancji zawierającym przedmiotowe zażalenie. Z wyjaśnień udzielonych przez pracownika Poczty Polskiej wynikało, że powyższy list z uwagi na swoją wagę przekraczającą 2000 g, został zakwalifikowany jako paczka i nie mógł zostać nadany jako przesyłka polecona. Przesyłka ta została komisyjnie wykreślona z książki nadawczej i pozostawiona na dzień następny do dyspozycji nadawcy. Przedmiotowy list został w dniu 31 marca 2010 r. zwrócony pracownikowi kancelarii, który następnie tego samego dnia nadał go za pomocą Kuriera Poczty Polskiej. W ocenie Kolegium, wbrew stanowisku skarżącego, zażalenie nie zostało nadane w placówce pocztowej Poczty Polskiej w dniu 30 marca 2010 r., gdyż pełnomocnik skarżącego nie dysponował dowodem nadania w tym dniu przedmiotowej przesyłki. Organ drugiej instancji wskazywał, że za takowe nie może być uznane zawarte w książce nadawczej poświadczenie nadania przesyłek poleconych w dniu 30 marca 2010 r., ponieważ wynika z niego, że przesyłka listowa zawierająca przedmiotowe zażalenie, z uwagi na niespełnienie wymogów przewidzianych dla przesyłek listowych wynikających z przepisów pocztowych oraz umowy zawartej pomiędzy Pocztą Polską SA z siedzibą w W. a pełnomocnikiem skarżącego w dniu [...] r. nie została w tym dniu przyjęta do wysyłki i została wykreślona z książki nadawczej. Powołując się na wyjaśnienie pracownika pełnomocnika strony, Kolegium stwierdziło, że przesyłka została wówczas pozostawiona na poczcie bez oczekiwania na wydanie potwierdzenia nadania. Poczta Polska nie przyjęła jednak przesyłki w tym dniu do wysyłki i dopiero w dniu następnym tj. 31 marca 2010 r. została ona nadana ( dowód – druk nadania i koperta, w której zażalenie zostało przesłane z datą "31031019"). Tymczasem 7 – dniowy termin do wniesienia zażalenia określony w art. 141 § 2 kpa upłynął w dniu 30 marca 2010 r. Skoro nadto pełnomocnik strony nie złożył wniosku o przywrócenie terminu, Kolegium stwierdziło, że w myśl art. 57 § 5 kpa, nie został dochowany termin do wniesienia zażalenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] S.A. w C. zarzucił naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej kpa ), a w szczególności :

- naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 7 kpa poprzez

niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz zasady czynnego udziału

strony w postępowaniu, wyrażonej w art. 10 kpa poprzez niepoinformowanie strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji;

- naruszenie przepisów procedury administracyjnej w zakresie postępowania dowodowego, tj. art. 77 § 1 i 3, art. 80 i art. 81 kpa poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie dowodów złożonych przed organem przez skarżącego, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, uznanie za nieudowodnione okoliczności złożenia zażalenia w terminie, dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego;

- naruszenie przepisów o wydawaniu postanowień tj. art. 124 § 2 w zw. z art. 126 i art. 107 § 3 kpa poprzez wadliwe uzasadnienie postanowienia;

- naruszenie art. 134 kpa poprzez wydanie postanowienia o uchybieniu terminu, podczas gdy nie było ku temu podstaw;

- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 57 § 5 pkt 2 kpa poprzez nieuwzględnienie terminu nadania przesyłki w siedzibie Poczty Polskiej.

Wskazując na powyższe uchybienia skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazywał, że pracownik kancelarii w dniu 30 marca 2010 r. w godzinach wieczornych złożył w dziale przesyłek masowych placówki pocztowej C. wraz z książką nadawczą całą korespondencję kancelarii, wśród której znajdowało się również zażalenie na postanowienia Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. Na każdym liście poleconym został umieszczony jego numer "R". Pracownik poczty poinformował pracownika kancelarii o możliwości pozostawienia całej korespondencji oraz książki nadawczej w Urzędzie Pocztowym. Pełnomocnik skarżącego podnosił w skardze, że zgodnie z przyjętą w Urzędzie Pocztowym i kancelarii praktyką, przy dużej ilości korespondencji i klientów, potwierdzenie nadania złożonych przesyłek jest odbierane w dniu następnym, przy wysyłaniu kolejnej korespondencji. W dniu 31 marca 2010 r. poinformowano pracownika kancelarii o wykreśleniu z książki nadawczej przesyłki adresowanej do organu pierwszej instancji zawierającej zażalenia, z adnotacją "list za ciężki". Numer tego listu poleconego został zniszczony i wyrzucony. Jednocześnie przesyłka została zwrócona pracownikowi kancelarii, który z braku innej możliwości niezwłocznie dokonał jej nadania za pośrednictwem Kuriera Poczty Polskiej. W ocenie skarżącego, pracownik Poczty Polskiej na mocy umowy zawartej przez Pocztę Polską z Kancelarią był zobowiązany do zmiany kwalifikacji przedmiotowej przesyłki z listu poleconego na paczkę pocztową. Z ww. umowy wynika bowiem, że obejmuje ona świadczenie usług pocztowych nie tylko w zakresie przesyłek listownych, ale także wszystkich innych przesyłek dopuszczonych do obrotu pocztowego, w tym także paczek pocztowych. Opłaty uiszczane są na podstawie faktury wystawianej przez pocztę raz w miesiącu, przelewem na konto bankowe. Zdaniem skarżącego, mimo iż pracownik poczty miał świadomość treści umowy, to jednak wbrew tym zapisom nie dokonał przekwalifikowania przesyłki i nie nadał jej jako paczki pocztowej w dniu jej złożenia, czyli zlecenia usługi przez nadawcę. Pełnomocnik skarżącego podnosił również, że Kancelaria nie posiada wagi służącej do ważenia każdego listu przed jego nadaniem, bowiem nie istnieje taka potrzeba, listy ważone są na poczcie i tam oznaczane stosowną opłatą. W tym kontekście, bezpodstawne było domniemanie pracownika poczty, że "kancelaria może nie wyrazić zgody na nadanie przesyłki pocztowej, gdyż ta jest droższa". Następnie pełnomocnik wskazywał, że organ dokonał dowolnej i wyrywkowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ponadto, organ błędnie przyjął, że strona mogła złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, bowiem z takim wnioskiem można wystąpić jedynie w przypadku uchybienia terminowi, co jednak w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca, o czym w ocenie skarżącego świadczy nie tylko pieczęć poczty z datą 30 marca 2010 r. w książce nadawczej, ale także pismo wyjaśniające Urzędu Pocztowego C. z dnia [...] r. oraz wyjaśnienia złożone w toku rozprawy administracyjnej. Nadto, skarżący zarzucił, że organ odwoławczy nie umożliwił stronie zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Organ wskazał, że zażalenie na postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. zostało wniesione dzień po upływie siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia. O zachowaniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia – w przypadku jego nadania w polskim urzędzie pocztowym – decyduje data stempla pocztowego, natomiast na kopercie zawierającej przedmiotowe zażalenie widnieje okrągły stempel pocztowy, na którym zaznaczono datę 31 marca 2010 r., co oznacza, że właśnie w tym dniu przesyłka ta została nadana w placówce pocztowej. Takie same dane zostały zawarte na druku nadania tej przesyłki za pośrednictwem Kuriera Poczty Polskiej – Pocztexu. Organ wskazał dodatkowo, że w świetle ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe ( Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych ( Dz. U. Nr 5, poz. 34 ze zm.), w przypadku przesyłek rejestrowanych, umowę o świadczenie usługi uważa się za zawartą w chwili wydania nadawcy przez operatora dowodu przyjęcia przesyłki (potwierdzenia nadania). Takim dowodem pełnomocnik strony nie dysponuje, gdyż przesyłka pocztowa w dniu 30 marca 2010 r. została wykreślona z książki nadawczej. Dla poparcia stanowiska w tym względzie Kolegium odwołało się do poglądów zawartych w wyrokach NSA z dnia 20 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 226/08 i z dnia 20 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 227/08 oraz WSA w Gliwicach w postanowieniu z dnia 30 września 2009 r. sygn. akt II SA/GL 681/09. Zdaniem Kolegium, dla oceny zachowania terminu, nie ma też znaczenia kwestia naruszenia postanowień umowy

z Pocztą Polską. Tym samym wyjaśniono wszelkie kwestie, istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie doszło też do naruszenia art. 10 kpa, skoro pracownicy pełnomocnika skarżącego brali czynny udział w czynnościach podejmowanych przez organ odwoławczy w ramach postępowania wyjaśniającego. W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącego zarzucił, że organ wadliwie zaniechał dokonania analizy umowy łączącej kancelarię z pocztą. Do oceny, czy i kiedy doszło do nadania przesyłki, winno dojść z uwzględnieniem postanowień tej umowy. Wpisy w książce nadawczej świadczą o tym, że do zawarcia umowy nadania spornej przesyłki doszło w dacie jej pozostawienia na poczcie i nie miało miejsca odstąpienie od zawartej już umowy. Nie zaistniały także przesłanki do odmowy zawarcia umowy, o jakich jest mowa w art. 22 ust. 1 prawa pocztowego. W dniu 31 marca 2010 r. doszło do ponownego nadania przesyłki, jednak nie złożono wniosku o przywrócenie terminu, bo wedle przekonania pełnomocnika strony, do uchybienia terminowi nie doszło.

Z kolei pełnomocnicy Kolegium dodatkowo w związku ze stanowiskiem pełnomocnika strony skarżącej podnieśli, że w przekonaniu organu umowa z dnia [...] r. nie ma znaczenia dla sprawy, jest umową o współpracy. Natomiast do zawarcia umowy nadania przesyłki nie dochodzi poprzez złożenie przesyłki na ladzie urzędu, ale przez zgodne oświadczenia woli stron. Do zawarcia umowy nadania dochodzi, gdy jedna ze stron składa oświadczenie odpowiadające art. 3 pkt 8 prawa pocztowego i uzyskuje potwierdzenie nadania przesyłki. W niniejszej sprawie w ocenie Kolegium poczta odmówiła zawarcia umowy nadania przesyłki zawierającej zażalenia, nie miało zaś miejsca odstąpienie od zawartej umowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Zarzuty naruszenia reguł procedury administracyjnej poprzez nienależytą ocenę i brak rozważenia całości zebranego materiału dowodowego oraz naruszenia gwarancji procesowych strony, zgłoszone przez Skarżącą, nie są zasadne. Zdaniem składu orzekającego, prawidłowo organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, przyjmując że środek ten został nadany za pośrednictwem Pocztexu Kuriera Poczty Polskiej w dniu 31 marca 2010 r., podczas gdy ustawowy termin wniesienia zażalenia, wobec doręczenia postanowienia organu I instancji w dniu [...] r., upłynął z dniem 30 marca 2010 r.

Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 kpa, termin dokonania czynności przez stronę uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Kodeks nie definiuje pojęcia "nadanie", użytego w tym przepisie. Z treści odpowiedzi na skargę wynika, że Kolegium stanęło na stanowisku, że dla uznania faktu, że przesyłka została nadana, czyli przyjęta do wysyłki przez operatora pocztowego, miarodajne jest wydanie nadawcy dowodu przyjęcia przesyłki rejestrowanej, zwanego potwierdzeniem nadania, bowiem z tą chwilą uważa się za zawartą umowę o świadczenie usługi pocztowej.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. akt II FSK 1631/07 ( LEX nr 485104, POP 2009/2/129) wskazał, że przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa nie definiują określenia "nadanie pisma w polskiej placówce operatora publicznego", ani też wprost nie odsyłają w tej mierze do przepisów ustawy – Prawo pocztowe. Jednak z użycia w ord. pod. określeń właściwych Prawu pocztowemu (art. 3 pkt 11, 12 i 14 określające definicję operatora, operatora publicznego i placówki operatora), nie powinno to budzić wątpliwości. Zatem istotne pojęcie "nadanie pisma w polskiej placówce operatora publicznego" należy rozumieć zgodnie z definicjami określonymi w art. 3 pkt 8, 12 i 14 ustawy – Prawo pocztowe. Oznacza to, że nadanie to polecenie doręczenia przesyłki zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej. Świadczenie usług pocztowych odbywa się zatem na podstawie umowy, której zawarcie zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 1 – 3 ustawy, następuje w szczególności przez przyjęcie przez operatora przesyłki do przemieszczenia i doręczenia (pkt 1). Ustawa Prawo pocztowe nie wskazuje jednak wprost w jaki sposób dochodzi do zawarcia umowy o świadczenie usługi polegającej na przyjęciu i doręczeniu przesyłki rejestrowanej (przesyłki przyjętej za pokwitowaniem przyjęcia i doręczenia za dowodem odbioru- art. 3 pkt 20 ustawy). Operator odmawia zawarcia umowy o świadczenie usług albo może odstąpić od wykonania już zawartej umowy w ściśle określonych przypadkach

(art. 22 ust. 1 – 4 ustawy). Nadto w przywołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że delegacja zawarta w art. 46 ust. 3 pkt 2 lit. a – e ustawy – Prawo pocztowe, nie obejmowała upoważnienia do określenia momentu zawarcia umowy o świadczenie usługi, jako że kwestia ta to materia, która powinna być zawarta w ustawie. Oznacza to, że § 3 rozp. Min. Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych, jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. W konsekwencji zdaniem NSA rozważyć należy, jakie przepisy należy stosować do ustalenia daty nadania przesyłki pocztowej rejestrowanej.

Zgodnie z art. 45 ustawy – Prawo pocztowe, potwierdzenie nadania przesyłki pocztowej rejestrowanej wydane przez placówkę operatora publicznego ma moc dokumentu urzędowego. Domniemanie to jest jednak wzruszalne. Zatem dowód potwierdzający nadanie przesyłki rejestrowanej może mieć tylko znaczenie dowodowe – dokumentujące fakt zawarcia umowy a nie jej moment.

Odnosząc się do powyższego wyroku, wskazać należy na odmienne poglądy, prezentowane w orzecznictwie cytowanym w odpowiedzi na skargę. W szczególności, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 227/08/LEX nr 545355), stwierdził że skuteczne zawarcie umowy z Pocztą Polską o świadczenie usługi na przemieszczenie i doręczenie przesyłki rejestrowej (listu poleconego) wymaga wydania nadawcy przez operatora dowodu przyjęcia przesyłki (potwierdzenia nadania).

Jednakże zdaniem składu orzekającego, żadne z orzeczeń, do których odwołały się strony, nie zapadło w analogicznym stanie faktycznym, jak w niniejszej sprawie. Treść skargi, przedstawiająca przebieg zdarzeń związanych z nadaniem przesyłki rejestrowanej w dniach 30 i 31 marca 2010 r., potwierdza, że nie jest kwestionowany fakt, iż pracownik kancelarii prawnej pełnomocnika strony w dniu 30 marca 2010 r. w godzinach wieczornych pozostawiła na ladzie Urzędu Pocztowego Poczty Polskiej "C." kilka przesyłek, m.in. przesyłkę adresowaną do Marszałka Województwa [...] opatrzoną nalepką "R" oraz książkę nadawczą, a następnie opuściła lokal. Dopiero następnego dnia przy odbiorze książki nadawczej okazało się, że jedynie przesyłka adresowana do Marszałka Woj. [...] została wykreślona z książki nadawczej z adnotacją "list za ciężki", co opatrzono pieczęcią poczty polskiej z datą 30 marca 2010 r. Przedmiotowa przesyłka została łącznie z książką nadawczą zwrócona nadawcy, a następnie w tym samym dniu, tj. 31 marca 2010 r. nadana jako paczka pocztowa za pośrednictwem Pocztexu – Kuriera Poczty Polskiej. Nie jest też kwestionowany fakt, że przedmiotowa przesyłka rejestrowana ważyła 2200 g, czyli stanowiła paczkę w rozumieniu art. 3 pkt 25 Prawa pocztowego.

Sporna w niniejszej sprawie jest natomiast okoliczność, czy pracownik poczty wyraziła zgodę na pozostawienie przesyłek na ladzie oraz kiedy nastąpiło wykreślenie przesyłki adresowanej do Marszałka Woj. [...] z książki nadawczej, tj. czy najpierw opatrzono w książce pieczęcią z datownikiem poczty i datą 30 marca

2010 r. całą korespondencję, a następnie wykreślono tę pozycję.

Zdaniem sądu administracyjnego, brak ustaleń faktycznych w tym zakresie nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Istotny jest bowiem fakt, że przedmiotowa przesyłka została zwrócona nadawcy w dniu 31 marca 2010 r. Wbrew poglądowi skarżącego, nadanie pisma w polskiej placówce operatora publicznego w rozumieniu art. 57 § 5 kpa, nie jest bowiem czynnością jednostronną, czyli samym poleceniem doręczenia przesyłki. Wszak przepis art. 3 pkt 8 Prawa pocztowego, jednoznacznie stanowi, że polecenie doręczenia przesyłki nastąpić winno zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej. Nadawcą jest bowiem podmiot, który zawarł taką umowę (art. 3 pkt 10 ustawy). W przypadku przesyłek rejestrowanych ustawodawca jednoznacznie postanowił, że są to przesyłki przyjęte za pokwitowaniem przyjęcia (art. 3 pkt 20 ustawy). Zatem nadanie przesyłki rejestrowanej następuje po jej przyjęciu przez operatora w celu przemieszczenia i doręczenia adresatowi i wydaniu pokwitowania przyjęcia. Potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej wydane przez placówkę operatora publicznego ma moc dokumentu urzędowego (art. 45 Prawa pocztowego), co oznacza możliwość wzruszenia jego treści, m.in. dotyczącej daty nadania przesyłki.

W niniejszej sprawie Kolegium przeprowadziło rozprawę administracyjną celem ustalenia okoliczności nadania przesyłki, adresowanej do Marszałka Woj. [...] Nie budzi żadnej wątpliwości, że przesyłka dostarczona do urzędu pocztowego w dniu 30 marca 2010 r. i pozostawiona na ladzie wraz z książką nadawczą, nie została dostarczona adresatowi, lecz zwrócono ją nadawcy w dniu 31 marca 2010 r., zaś w książce nadawczej wykreślono tę pozycję z adnotacją "list za ciężki" i opatrzono datownikiem pocztowym z datą 30 marca 2010 r. Oznacza to, że przesyłka ta nie została przyjęta w tym dniu przez operatora celem przemieszczenia i doręczenia adresatowi. Taki stan rzeczy potwierdza pismo UP z daty [...] r.,stanowiące odpowiedź na pismo skarżącego z dnia [...] r. Skarżący w żaden sposób nie wykazał faktu przyjęcia spornej przesyłki w dniu 30 marca 2010 r. Pracownik kancelarii prawnej jako przedstawiciel nadawcy pozostawiając przesyłkę rejestrowaną ograniczyła się bowiem jedynie do polecenia doręczenia przesyłki. Do zawarcia umowy o świadczenie usług pocztowych w zakresie przesyłek rejestrowanych wymagane jest jednak przyjęcie takiej przesyłki przez operatora i to w celu przemieszczenia i doręczenia adresatowi oraz wydanie potwierdzenia nadania. Przedstawicielka nadawcy nie była jednak obecna przy dalszych czynnościach pracownika poczty, a twierdzenia strony o przyjęciu przesyłki, a dopiero później jej wykreśleniu z książki nadawczej oparte są jedynie na przypuszczeniach, bowiem zniszczono nalepkę "R". Taki fakt nie zmienia jednak postaci rzeczy, a mianowicie nie podważa stanowiska operatora co do odmowy przyjęcia przesyłki z uwagi na fakt, że została nadana jako list, podczas gdy z uwagi na wagę, przekraczającą 2000 g, stanowiła paczkę pocztową. O przyjęciu przesyłki do wysyłki mogłaby ewentualnie świadczyć pieczęć na kopercie (opakowaniu przesyłki), jednak na taką okoliczność skarżący nie powołał się ani w toku rozprawy administracyjnej, ani w skardze.

Samo twierdzenie strony nie może być w żaden sposób uznane za dowód przeciwko treści dokumentu w rozumieniu art. 76 § 3 kpa, tym bardziej, że pracownik poczty K. S. przedstawiła przebieg czynności związany z opracowaniem przesyłek w dniu 30 marca 2010 r., który nie potwierdził zarzutów skarżącego.

Odmowa przyjęcia przesyłki celem przemieszczenia i doręczenia stanowi odmowę zawarcia umowy o świadczenie usług pocztowych (art. 22 Prawa pocztowego). Nawet podzielając pogląd skarżącego, że sporna przesyłka została przyjęta do przemieszczenia i doręczenia, z uwagi na jej zwrot nadawcy, należałoby uznać, że doszło do odstąpienia od wykonania umowy bądź usługi na gruncie art. 22 Prawa pocztowego. Jednak odmowa zawarcia umowy o świadczenie usług pocztowych w dniu 30 marca 2010 r. oznacza niewątpliwie, że w tym dniu nie doszło do nadania pisma w rozumieniu art. 57 § 5 kpa. Zdaniem składu orzekającego, taki sam skutek należałoby wiązać z odstąpieniem od wykonania umowy bądź usługi. Dla oceny dochowania terminu nie ma też żadnego znaczenia treść umowy z pocztą z dnia [...] r. Umowa ta ma bowiem charakter ramowy i nie zmienia ogólnych zasad związanych a przyjmowaniem przez pocztę przesyłek do przemieszczenia. Stąd też nieistotne jest, że umowa ta opiewa zarówno na przesyłki listowe, jak i paczki pocztowe. To nadawca wybiera formę usługi pocztowej i tylko na podstawie jego zlecenia operator przyjmuje przesyłkę, bądź odmawia zawarcia umowy, czy wreszcie jej wykonania. Skoro przesyłka rejestrowana została w dniu 30 marca 2010 r. zlecona do wysyłki jako przesyłka listowa, to operator mógł jedynie zrealizować tego rodzaju usługę pocztową, o ile spełniała ona wymogi ustawy – Prawo pocztowe oraz umowy ramowej z dnia [...] r. Zresztą, ocena zasadności stanowiska operatora co do odmowy zawarcia umowy na doręczenie przesyłki listowej rejestrowanej w dniu 30 marca 2010 r., czy też nawet uprawnienia operatora do odstąpienia od wykonania umowy, nie należy ani do organu administracji, ani do sądu administracyjnego.

W sytuacji odmowy zawarcia umowy o doręczenie przesyłki rejestrowanej nie można przyjąć, że doszło do nadania pisma, pismo takie nie podlega bowiem doręczeniu. Nie może być zatem wówczas mowy o nadaniu pisma, taka przesyłka nie podlega wszak doręczeniu adresatowi. Organ administracji nie może nadać dalszego biegu zażaleniu, którego nie otrzymał. Tak też przedstawiałaby się niniejsza sprawa, gdyby nie skuteczne nadanie zażalenia za pośrednictwem Pocztexu w dniu 31 marca 2010 r., przesyłka pozostawiona na ladzie w dniu 30 marca 2010 r. nie dotarłaby do organu. Przesyłka została doręczona w wyniku nowego polecenia nadawcy, przyjętego przez operatora za dowodem nadania w dniu 31 marca 2010 r.

W przekonaniu Sądu, w niniejszej sprawie zachodzi zatem przypadek z art. 22 ustawy – Prawo pocztowe, stąd też przywołany przez skarżącego wyrok w sprawie II FSK 1631/07, nie dotyczy analogicznego przypadku. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał wszak jednoznacznie, że w tejże sprawie nie doszło do odmowy zawarcia umowy o świadczenie usług pocztowych, a jedynie sporna była data zawarcia tej umowy. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy należy uznać, że do odmowy zawarcia umowy doszło. Zatem nawet podzielając pogląd o niekonstytucyjności § 3 rozp. M.I. z dnia 9 stycznia 2004 r., uznać należy, że kwestia ta nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. W świetle definicji ustawowych, przesyłka rejestrowana wymaga przyjęcia przez operatora celem przemieszczenia i doręczenia adresatowi. O ile nawet wydanie dowodu nadania nie stanowi momentu zawarcia umowy, to w niniejszej sprawie wydanie nadawcy potwierdzenia nadania przesyłki listowej rejestrowanej z daty 30 marca 2010 r. nigdy nie nastąpiło wobec wykreślenia tej przesyłki z książki nadawczej w dniu 30 marca 2010 r. i zwrotu jej nadawcy.

W tym stanie rzeczy sąd administracyjny nie podzielił zarzutów skargi co do wadliwego ustalenia stanu faktycznego. Zaoferowane przez skarżącego dowody w żaden sposób nie podważyły ustaleń organu odwoławczego w takim zakresie, jaki był istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie wskazania daty nadania pisma w rozumieniu art. 57 § 5 pkt 2 kpa, co nie jest równoznaczne z samym zleceniem nadawcy przesyłki rejestrowanej. Bez znaczenia prawnego dla oceny zachowania przez skarżącego terminu do wniesienia zażalenia, jest zaś treść umowy zawartej z pełnomocnikiem z Pocztą Polską w dniu [...] r., a więc rozstrzygnięcie sporu, czy pracownik poczty wyraziła zgodę na pozostawienie przesyłki rejestrowanej wraz z książką nadawczą i powinna dokonać przekwalifikowania przesyłki na paczkę bez odrębnego zlecenia nadawcy. Kwestie te mogłyby okazać się istotne, gdyby chodziło o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia celem wykazania braku winy strony jako kryterium ocennego. Tymczasem sprawa niewykonania czy też nienależytego wykonania umowy z dnia [...] r. przy uwzględnieniu obyczajów i powszechnej praktyki, nie ma żadnego wpływu dla ustalenia okoliczności obiektywnej, jaką jest sama data nadania pisma. W konsekwencji, za chybione należy uznać zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1 i 3, 80 i 81 kpa.

Można natomiast zgodzić się z zarzutem nienależytego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia (art. 125 § 3 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa), braki te jednak dotyczą jedynie wyjaśnienia podstawy prawnej. Wadliwości postanowienia w tym względzie nie może bowiem usunąć treść odpowiedzi na skargę, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Jednak tego rodzaju uchybienie nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem Kolegium poczyniło prawidłowe dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia faktyczne i w tym względzie motywy postanowienia zawierają wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których organ się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Wreszcie, zdaniem sądu administracyjnego, nie mógł odnieść skutków zarzut naruszenia gwarancji procesowych strony (art. 10 kpa). Kserokopia protokołu rozprawy administracyjnej, odbytej w dniu [...] r., została bowiem w tym dniu doręczona K. S., pracownikowi kancelarii, zaś zaskarżone postanowienie zapadło w dniu [...] r., co umożliwiało pełnomocnikowi strony odniesienie się do oświadczeń złożonych na rozprawie przez A. M., pracownika poczty. Pozostałe dowody w postaci korespondencji z UPT w C. i umowy z Pocztą Polską z dnia [...] r., zostały zaś zaoferowane przez skarżącego, reprezentowanego przez fachowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego.

W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza art. 134 kpa, jako że trafnie Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia wobec nadania pisma za pośrednictwem poczty w rozumieniu art. 57 § 5 pkt 2 kpa dopiero w dniu 31 marca 2010 r., podczas gdy ustawowy termin upłynął w dniu 30 marca 2010 r. Z tych względów nie dopatrując się naruszenia prawa, wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy.