Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 620/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2010-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 g ust. 1, 1a, 2,
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk NSA Stanisław Śliwa Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi R.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w P. decyzją z dnia 26 maja 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorstwa F.P.H.U. "R.", R. P., S. P. z siedzibą w R., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] wymierzającą karę pieniężną za przejazd pojazdu nienormatywnego, w wysokości 6480 zł. Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 13g ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm./. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że przedsiębiorstwo "R." wykonało w dniu 17 lutego 2009 r. przejazd ciągnikiem marki DAF /nr rej. [...]/ z naczepą ciężarową Nooteboom /nr rej. [...]/, drogą krajową nr [...] z P. do M. Wykonujący transport okazał w trakcie kontroli zezwolenie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad /z dnia 13 lutego 2009 r., nr [...] na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego w/w drogą w okresie między 13 lutego 2009 r., a 19 lutego 2009 r., przy zachowaniu /m.in./ następujących parametrów w zakresie nacisku poszczególnych osi zespołu pojazdów wynoszących: 1/ 4,2 t; 2/ 7 t; 3/ 7 t; 4/ 10 t; 5/ 10 t; 6/ 10 t. oraz 7/10 t. W trakcie kontroli ustalono, że naciski osi składowych poczwórnej osi naczepy wynosiły: 9,88 t., 9,98 t., 10,09 t. oraz 10,28 t. Zatem nacisk dwóch ostatnich osi naczepy przekroczył parametry określone w zezwoleniu. Zgodnie z art. 13 g ust. 1 i 1a ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się kary pieniężne, podlegające zsumowaniu z tytułu każdego z przekroczeń. Nacisk dwóch ostatnich osi przekroczył normy wyznaczone nie tylko w zezwoleniu, ale i w przepisach prawa, gdyż droga krajowa nr [...] jest drogą, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t., co wynika z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r., w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. /Dz.U. Nr 219, poz. 1861/. Pomiar nacisku osi został dokonany przy pomocy odpowiedniej wagi i został potwierdzony w drodze ponownego ważenia dokonanego na wniosek przewoźnika. Powtórny pomiar wykazał różnicę w stosunku do pierwotnego wynoszącą zaledwie 280 kg; organ uwzględnił natomiast dopuszczalny błąd odczytu urządzenia wynoszący aż 2540 kg /przy pierwszym ważeniu/ i 2520 kg /przy drugim ważeniu/. Wynik pomiaru mógł zatem stanowić podstawę do ustalenia wysokości kary, składającej się, w związku z dwukrotnym naruszeniem warunków przejazdu /na dwu osiach/, z dwukrotności kwoty 3240 zł, obliczonej wedle wzoru: 1.080 zł + /3 x 720 zł/.

Z decyzją nie zgodził się R. P., prowadzący przedsiębiorstwo "R." /wraz ze S. P./ składając na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W skardze stwierdził, że przed rozpoczęciem przejazdu dokonał kontroli nacisków osi, które odpowiadały warunkom zezwolenia. Gdyby chciał dopuścić się oszustwa nie występowałby przecież o zezwolenie na przejazd. Uważa, że wynik powtórnego pomiaru nacisków osi dokonany przez organ w trakcie kontroli drogowej zbyt odbiegał od wyników pierwotnego pomiaru. Różnica wyników pomiarów nie pozwala na twierdzenie, że były one wiarygodne. Opady śniegu, który zgromadził się na wadze oraz nierówności terenu, które wywoływały szarpnięcia pojazdem podczas wjazdu na wagę, mogły zafałszować wyniki pomiaru. W przypadku wymierzenia kary, organ powinien uwzględnić dopuszczalną granicę nacisku osi wynoszącą 10 t. Tymczasem organ przyjął w swoich obliczeniach dopuszczalny nacisk osi posługując się innym parametrem.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł o jej oddalenie i również powołał się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:

Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Przede wszystkim należy wyjaśnić skarżącemu, że w myśl przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2000r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stąd też żądanie skarżącego o zasądzenie na jego rzecz kwoty 6.480 zł tytułem zwrotu zapłaconej kary pieniężnej nie może być uwzględnione, gdyż takie rozstrzygnięcie /in merito/ nie mieści się w kompetencjach tego Sądu.

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne wyznacza z kolei art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Sąd – zgodnie z brzmieniem tego przepisu – orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi – a stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 – 3 powyższej ustawy polega ono na uchyleniu zaskarżonej decyzji, stwierdzeniu jej nieważności lub niezgodności z prawem – może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, czy też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa z przyczyn określonych w K.p.a. lub w innych przepisach. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 tej ustawy, skarga podlegała oddaleniu.

Materiał aktowy rozpoznawanej sprawy wykazuje, że w dniu 13 lutego 2009 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w L., na wniosek FPHU "R." R. P., S. P. z/s w R., wydał zezwolenie Nr [...] na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego, tj. ciągnika marki DAF nr rej. [...] z naczepą marki NOTEBOOM nr rej. [...], w okresie od 13 – 19 lutego 2009 r., drogą krajową nr [...] P. – M. W zezwoleniu tym określono m. innymi naciski poszczególnych osi zespołu pojazdów wynoszące /dla numeru osi/ odpowiednio: 1/ 4,2 t., 2/ 7 t., 3/ 7 t., 4/ 10 t., 5/ 10 t., 6/ 10 t., 7/ 10 t. Niesporne jest, że w dniu 17 lutego 2009 r. został wykonany przejazd w/w zespołem pojazdów /kierującym był S.T. W./ i podczas kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariusza celnego Urzędu Celnego w P. Oddział Celny w M. ustalono, iż naciski osi składowych poczwórnej osi naczepy wynosiły 9,88 t., 9,98 t., 10,09 t. oraz 10,28 t. Zatem naciski dwóch ostatnich osi naczepy przekroczyły parametry określone wspomnianym wyżej zezwoleniem.

Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, jak wynika z art. 13 g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm./, wymierza się karę pieniężną decyzją administracyjną.

Zgodnie z ust. 1a powyższego artykułu karę, o której mowa w ust. 1, ustala się za przekroczenie dopuszczalnej wielkości parametru pojazdu. W przypadku przekroczenia dopuszczalnej wielkości więcej niż jednego parametru karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia. Jeżeli przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi występują na kilku osiach pojedynczych lub osiach wielokrotnych pojazdu, karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia. Ust. 2 tego artykułu stanowi zaś, że wysokość kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 2 do ustawy.

W ocenie Sądu, zastosowanie norm prawa materialnego zawartych w cyt. wyżej przepisach ustawy o drogach publicznych do stanu faktycznego ustalonego zaskarżoną decyzją, było prawidłowe. Inaczej też mówiąc właściwie skonfrontowano okoliczności stanu faktycznego z hipotezą odnośnej normy prawnej /art. 13 g ust. 1 i 2/ i w rezultacie prawidłowo została ustalona wysokość kary pieniężnej z tytułu przekroczenia parametrów określonych zezwoleniem z dnia 13 lutego 2009 r.

Otóż jak wcześniej wspomniano wysokość kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnej wielkości parametru pojazdu podanej w zezwoleniu określa zał. nr 2 do ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z Lp. 7 pkt 12 lit. d i e w/w załącznika za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t., dla osi wielokrotnych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep o liczbie osi składowych większej niż trzy, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1, 3 m o nacisku na oś składową powyżej 8,3 t do 8,8 t kara pieniężna wynosi 1080 zł, a za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 8,8 t dodatkowo 720 zł.

Wobec zatem ustaleń organów, że naciski dwóch ostatnich osi składowych poczwórnej osi naczepy wyniosły 10,09 t i 10,28 t – przekraczając tym samym dopuszczalną zezwoleniem wielkość 10 t – obliczenie wysokości kary pieniężnej w sposób wyżej przedstawiony, tj. 3.240 zł dla każdej osi /jako suma kwoty 1.080 zł i trzykrotność kwoty 720 zł/ jest prawidłowe.

Natomiast nie można zgodzić się z twierdzeniami skargi, iż kara pieniężna powinna być wymierzona od parametru 10 t i w związku z tym powinna być dużo niższa. Zarzut ten nie został bliżej rozwinięty w uzasadnieniu skargi, natomiast trzeba podkreślić, że parametr służący do obliczenia wysokości kary wynika z treści wspomnianego już załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznego i nie jest prostym następstwem maksymalnej dopuszczalnej wartości nacisku osi /10 t/, ale pochodną wielkości przekroczenia uregulowanej w poz. 7 pkt 12 lit. d i e tego załącznika.

Trafnie też zwróciły uwagę organy obu instancji, że naciski w/w dwóch ostatnich osi przekroczyły nie tylko normy określone zezwoleniem z dnia 13 lutego 2009 r., ale również w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t /Dz.U. nr 219, poz. 1861/, bowiem droga krajowa nr [...] /prowadząca do przejścia granicznego w M./ została zaliczona do dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

Sąd nie podziela zarzutu skargi, jakoby wyniki pomiaru nacisków osi były niewiarygodne, a w szczególności mogły zostać zafałszowane wskutek śniegu zgromadzonego na wadze, a także nierówności terenu wywołujących szarpnięcia pojazdem. Zarzut ten podniesiony został już w odwołaniu i odniesienie się do niego przez organ II instancji zawiera uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu treść tego uzasadnienia w sposób dostatecznie klarowny, a zarazem szczegółowy wyjaśnia proces ważenia pojazdu skarżącego. Akcentuje, że pomiar został wykonany przez uprawnioną osobę, przy użyciu wagi samochodowej i przymiaru wstęgowego posiadających ważne świadectwa legalizacji /kserokopie w aktach sprawy/. Waga samochodowa zainstalowana na przejściu drogowym w Medyce przeznaczona jest do całorocznych pomiarów, posiada duży zakres dopuszczalnych temperatur otoczenia umożliwiających dokonywanie pomiarów przy różnych warunkach zewnętrznych. Nadto wyposażona jest w odpowiednie instalacje odwadniające niwelujące wpływ opadów atmosferycznych, a dodatkowe panele wagowe są podgrzewane, co zimą zapobiega ich oblodzeniu i zaleganiu śniegu. Z akt sprawy wynika, że kierujący pojazdem S.T. W. uczestnicząc w czynnościach kontrolnych miał możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu /wniósł o powtórne ważenie/ przed wjazdem na wagę złożył pisemne oświadczenie, iż pojazd jest sprawny technicznie i przygotowany do ważenia, a także został poinformowany o wymaganiach dotyczących przejazdu przez wagę. Skoro kierujący pojazdem podpisał bez zastrzeżeń protokół z kontroli pojazdu, akceptując tym samym przebieg ważenia i jego wyniki, słusznie organy celne przyjmują, iż pomiar był prawidłowy a jego wyniki są zgodne ze stanem faktycznym. Kwestionowanie powyższego w skardze, bez dodatkowych dowodów, nie mogło być więc skuteczne. W rezultacie nie może stanowić powodu do usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona.