Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 840/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 263, art. 267
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 352 poz 9 art. 3 ust. 2 i ust. 7
law: Rozporządzenie Komisji UE nr 1408/2013 z 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej  do pomocy de minimis w sektorze rolnym.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 352 poz 1 art. 3, art. 6
law: Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii  Europejskiej do pomocy de minimis.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 65/21 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi na rzecz M. D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: WSA) wyrokiem z 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 65/21, w wyniku rozpoznania skargi M. D. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor ARiMR) z [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Kutnie (dalej: Kierownik ARiMR) z [...] września 2020 r.

WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

Skarżąca [...] października 2019 r. złożyła wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy.

W dniu [...] sierpnia 2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek skarżącej o udzielenie pomocy na podstawie § 13z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187; dalej: rozporządzenie), w którym oświadczyła, że zrzeka się z prawa do pomocy o której mowa w § 13v ust. 1 rozporządzenia, o którą ubiegała się na podstawie wniosku z [...] października 2019 r.

Kierownik ARiMR decyzją z [...] września 2020 r. umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem z [...] października 2019 r., a drugą decyzją z [...] września 2020 r. odmówił skarżącej przyznania pomocy wszczętej jej wnioskiem z [...] sierpnia 2020 r. z uwagi na przekroczenie limitu pomocy de minimis przez skarżącą. Łączna kwota pomocy nie może bowiem przekroczyć limitu wynoszącego 20.000 €, który obejmuje rok bieżący oraz poprzednie dwa poprzedzające go lata podatkowe. Kwota pomocy otrzymanej przez skarżącą wyniosła 11.254,65 €. Kwota dostępnego limitu pomocy wyniosła 8.745,35 €.

W odwołaniu od decyzji skarżąca wskazała, że według wyliczeń ARiMR do niewyczerpanego limitu pomocy de minimis przez jej gospodarstwo zostało 8.745,35 €. Zatem nie było zasadne odmówienie przyznania pomocy w całości.

Dyrektor ARiMR decyzją z [...] listopada 2020 r. – wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej: kpa), § 13v, § 13z rozporządzenia, art. 3 ust. 2 i ust. 7 rozporządzenia (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 352, str. 9; zm.: Dz. U. UE. L. z 2019 r. str. 51; dalej: rozporządzenie 1408/2013) – utrzymał w mocy decyzję Kierownika ARiMR z [...] września 2020 r.

W motywach decyzji Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że kwotę pomocy ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta powierzchni uprawy, na której wystąpiły szkody oraz stawki pomocy. Powierzchnia deklarowana przez skarżącą jako objęta szkodami w 2019 r. to [...],44 ha, a stawka pomocy wynosi 500 zł/ha. Wobec tego wysokość pomocy możliwa do przyznania skarżącej wyniosłaby [...].220 zł. Skarżąca otrzymała odszkodowanie z tytułu wystąpienia szkód w uprawach rolnych w wysokości 1.200 zł. Zgodnie z ust. 10 pkt 1 rozporządzenia łączna wysokość pomocy nie może przekroczyć 80% kwoty obniżenia dochodu z produkcji rolnej, czyli w przypadku skarżącej [...],80 zł.

Dyrektor ARiMR podniósł, że kwota pomocy przekracza kwotę limitu dostępnego dla skarżącej. W przypadku, gdy limit pomocy de minimis zostanie przekroczony odmawia się przyznania pomocy.

Organ odwoławczy przytoczył przepis art. 3 ust. 2 i ust. 7 rozporządzenia 1408/2013 i wskazał, że nie został spełniony warunek do przyznania pomocy de minimis, określony w art. 3 ust. 2 rozporządzenia 1408/2013, ponieważ kwota możliwej do przyznania pomocy przekracza limit pomocy de minimis, jaki przysługiwał jej na dzień wydania decyzji, tj. [...] września 2020 r.

Reasumując, Dyrektor ARiMR podniósł, że rozporządzenie 1408/2013 nie zezwala na udzielenie pomocy publicznej w przypadku przekroczenia limitów pomocy de minimis, nawet w odniesieniu do części pomocy nieprzekraczającej tych limitów, co skarżąca wskazywała w odwołaniu.

Zaskarżonym wyrokiem WSA uwzględnił skargę skarżącej.

W motywach wyroku WSA uznał, że organy naruszyły przepisy prawa materialnego i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

WSA zacytował treść § 13v ust. 1, ust. 7, ust. 12, § 13z ust. 1, ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia, art. 3 ust. 2, ust. 5, ust. 7 rozporządzenia 1408/2013 oraz pkt 8 i 13 preambuły do rozporządzenia 1408/2013. Następnie wskazał, że zasadnicze znaczenie w sprawie ma interpretacja art. 3 ust. 2 rozporządzenia 1408/2013. Chodzi o odpowiedź na pytanie, czy w wypadku ubiegania się przez rolnika o pomoc finansową, która przekracza limit z art. 3 ust. 2 rozporządzenia 1408/2013, tj. 20.000 €, przy uwzględnieniu wcześniej otrzymanych przez rolnika kwot pomocy, możliwe jest uzyskanie pomocy w części nieprzekraczającej tego limitu, czy też, tak jak uznały organy, brak jest możliwości uzyskania pomocy, nawet w odniesieniu do części pomocy nieprzekraczającej tego pułapu.

W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest to, że w dwóch ostatnich latach skarżąca otrzymała pomoc w wysokości 11.254,65 €, a więc kwota dostępnego limitu wyniosła 8.745,35 €, wysokość pomocy, o którą ubiega się skarżąca przekroczyłaby limit. W związku z tym nastąpiła odmowa przyznania płatności skarżącej.

WSA stwierdził, że wykładnia językowa, systemowa oraz celowościowa przepisów rozporządzenia 1408/2013 prowadzi jedynie do wniosku, że górny pułap pomocy de minimis przyznanej jednemu przedsiębiorstwu nie może przekraczać 20.000 €, a tym samym nie jest możliwe udzielenie pomocy de minimis w wysokości przekraczającej wskazaną kwotę. Prawodawca unijny używa bowiem sformułowań "całkowita kwota pomocy" (art. 3 ust. 2) oraz "pułap określony w ust. 2" (art. 3 ust. 7), podając jednocześnie, że nie mogą one przekroczyć określonej kwoty. Z kolei przy interpelacji zamieszczonego w art. 3 ust. 7 rozporządzenia 1408/2013 sfomułowania "nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia" należy posłużyć się treścią pkt 8 preambuły do tego rozporządzenia, gdzie jednoznacznie potwierdzono, że "dla każdego przypadku nowej pomocy de minimis należy uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych" oraz treścią pkt 13 tej preambuły, w której wyrażono potrzebę maksymalnego ograniczenia ryzyka przyznania pomocy ponad przyjęte limity. Powyższe przemawia za uznaniem, że w przepisach tych mowa jest o faktycznie mającej być przyznanej pomocy, nie zaś pomocy jaka byłaby możliwa do przyznania.

WSA uznał, że wielkość przyznanej wnioskodawczyni pomocy nie może doprowadzić do przekroczenia przysługującego jej trzyletniego limitu kwotowego 20.000 €. Tym samym dopuszczalne będzie przyznanie pomocy finansowej, która będzie mieściła się w tym limicie, przy czym organ winien uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych, gdyż zasadniczym celem rozporządzenia 1408/2013 jest zakaz przyznawania przez państwo pomocy ponad określoną w nim kwotę. Zarówno z art. 3 ust. 2, jak i z art. 3 ust. 7 rozporządzenia 1408/2013 wynika, że górny pułap przyznanej pomocy nie może przekraczać określonej wysokości. Jest to jedyna przeszkoda w uzyskaniu pomocy de minimis.

Tym samym, gdyby kwota wnioskowanej nowej pomocy, doprowadziła do przekroczenia całkowitej kwoty pomocy, czyli zostałby przekroczony jej maksymalny pułap, to może zostać ona udzielona do kwoty możliwej pomocy wynikającej z art. 3 ust. 2 rozporządzenia 1408/2013. Dopuszczalne jest zatem przyznanie pomocy finansowej, która będzie mieściła się w maksymalnym limicie, przy czym organ winien uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych.

WSA dodał, że w orzecznictwie wskazuje się, że za przedstawionym rozumieniem omawianych przepisów przemawia także wykładnia historyczna regulacji pomocy de minimis w rolnictwie. W poprzednio obowiązującym rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1535/2007 z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej (Dz. Urz. UE.L Nr 337, str. 35 ze zm.), wyraźnie wskazano, że "jeżeli łączna kwota pomocy przewidziana w ramach środka pomocy przekracza pułap, o którym mowa w akapicie pierwszym, nie może ona być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia, nawet w odniesieniu do części pomocy nieprzekraczającej tego pułapu" (art. 3 ust. 2). Obecnie obowiązujące rozporządzenie 1408/2013 warunku takiego nie wprowadza. Stanowi to zasadniczą różnicę pomiędzy regulacjami poprzednio i obecnie obowiązującego rozporządzenia. Prowadzi to do wniosku, że gdyby zamiarem prawodawcy unijnego było zakazanie udzielania pomocy de minimis w przypadku, gdy cała kwota możliwej pomocy przekracza wartości określone w rozporządzeniu 1408/2013, to kwestię tę wyraźnie by uregulował, jak uczynił to w rozporządzeniu 1535/2007.

W konsekwencji WSA stwierdził, że zasadniczym warunkiem udzielenia pomocy de minimis jednemu podmiotowi jest nieprzekroczenie maksymalnego pułapu tej pomocy określonego w art. 3 ust. 2 rozporządzenia 1408/2013. Nie można natomiast twierdzić, że rozporządzenie 1408/2013 wprowadza zakaz udzielania pomocy de minimis do części konkretnego środka pomocy. Wymaga ono jedynie, aby pomoc ta nie przekraczała określonej wartości. W tym względzie sąd podzielił stanowisko wyrażone w wyrokach NSA z 21 stycznia 2020 r. sygn. akt II FSK 456/18, z 7 lipca 2020 r. sygn. akt II FSK 930/20 i z 2 września 2020 r. sygn. akt II FSK 1423/18, w których przyjęto taki właśnie sposób rozumienia kwestionowanych w sprawie przepisów w sprawach podatkowych. W ocenie WSA intencją ustawodawcy unijnego było to, aby każdy wnioskodawca miał prawo do otrzymania pomocy de minimis w wysokości do określonego w przepisach pułapu. Odmienne rozumienie tych przepisów doprowadziłoby do nierównego traktowania podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji.

Wobec powyższego WSA uznał, że organy dokonały błędnej wykładni przepisów art. 3 ust. 2 i 7 rozporządzenia 1408/2013 mających zastosowanie w sprawie. Nie uwzględniły możliwości przyznania stronie pomocy de minimis do wysokości maksymalnego pułapu, o którym mowa we wskazanych przepisach, lecz niewłaściwe przyjęły, że ubieganie się o przyznanie pomocy w kwocie wyższej niż kwota stanowiąca różnicę pomiędzy maksymalną kwotą pomocy de minimis (20.000 €) a kwotą dotychczas wypłaconą (11.254,65 €) automatycznie skutkuje całkowitą odmową przyznania pomocy de minimis.

Z uwagi na powyższe, WSA na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: ppsa), uchylił decyzje obu instancji.

Dyrektor ARiMR wniósł skargę kasacyjną od wyroku skarżącą go w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi – na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ppsa – zarzucono naruszenie przepisów:

1) prawa materialnego, a mianowicie § 13v ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w zw. z § 13z rozporządzenia oraz art. 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 7 rozporządzenia 1408/2013 oraz art. 107 ust. 1 i art. 108 ust. 1, ust. 2 ust. 3 i ust. 4 i art. 263 oraz art. 267 Traktatu o ustanowieniu Unii Europejskiej (Dz. U. 2004. 90. 864/2; dalej: Traktat) w zw. z art. 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 2013 Nr 352 str. 1; dalej: rozporządzenie 1407/2013), przez jego błędną wykładnię sprzeczną z prawidłowo zastosowanymi dyrektywami wykładni literalnej i celowościowej, a nadto sprzecznej z wykładnią systemową, oraz z wykładnią tzw. autentyczną Komisji jako podmiotu będącego autorem aktu prawnego, a nadto niezastosowanie wykładni Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) tychże powołanych w niniejszym punkcie przepisów UE i dokonanie sprzecznej ze stanowiskiem TSUE wykładni tych przepisów mimo, że wykładnia ta zawarta w orzeczeniach TSUE jako acquis communautaire jest elementem porządku prawnego UE i wiążąca dla Państw członkowskich, a konsekwencji błędne przyjęcie przez sąd, że organy dokonały błędnej wykładni przepisów art. 3 ust. 2 i 7 rozporządzenia 1408/2013 mających zastosowanie w sprawie. Nie uwzględniły możliwości przyznania stronie pomocy de minimis do wysokości maksymalnego pułapu, o którym mowa we wskazanych przepisach, lecz niewłaściwe przyjęły, że ubieganie się o przyznanie pomocy w kwocie wyższej niż kwota stanowiąca różnicę pomiędzy maksymalną kwotą pomocy de minimis (20.000 €) a kwotą dotychczas wypłaconą automatycznie skutkuje całkowitą odmową przyznania pomocy de minimis, mimo, że prawidłowo dokonana wykładania powołanych przepisów wskazuje, że organ właściwie zastosował normę wynikającą z powołanych przepisów i właściwie ją odczytał, i przyjął, że ubieganie się przez stronę wnioskującą o przyznanie pomocy publicznej ze środków krajowych (na podstawie przepisów krajowych państwa członkowskiego rodzajowo zaliczanej do pomocy de minimis) w kwocie wyższej niż kwota stanowiąca różnicę pomiędzy maksymalną kwotą dopuszczalnej pomocy publicznej państwa członkowskiego mającej charakter pomocy publicznej de minimis (20.000 €) a kwotą dotychczas wypłaconą skutkuje całkowitą odmową przyznania wnioskowanej pomocy publicznej w całości, albowiem w przypadku takiego wniosku nie mogą do niego być zastosowane przepisy rozporządzenia 1408/2013, a wobec tego pomoc nie może być w ogóle przyznana bo nie jest pomocą de minimis, co zgodne jest ze stanowiskiem Komisji i TSUE;

2) prawa materialnego, a mianowicie art. 107 ust. 1 i art. 108 ust. 1, ust. 2 ust. 3 i ust. 4 i art. 263 oraz art. 267 Traktatu, poprzez jego błędne niezastosowanie w sprawie i w konsekwencji dokonanie błędnej wykładni przepisów, co wskazano w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, oraz pominięcie wykładni dokonanej przez TSUE;

3) postępowania a mianowicie art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 263 oraz art. 267 Traktatu, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku niezgodnie z dyrektywami wynikającymi z tego przepisu, i pominięcie rozważań co do orzecznictwa TSUE oraz stanowiska organu jako strony postępowania, co miało to istotne znacznie w sprawie, albowiem gdyby sąd podjął próbę analizy stanowiska organu przywołanego w odpowiedzi na skargę, niewątpliwie oddaliłby skargą, choćby z uwagi na związanie wykładnią i stanowiskiem TSUE w zakresie przepisów prawa UE stosowanych w sprawie.

Z uwagi na powyższe Dyrektor ARiMR wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, a także o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Ponadto Dyrektor ARiMR wniósł o dopuszczenie w trybie art. 106 § 3 ppsa jako dowodu w sprawie pisma Komisji z 9 listopada 2020 r. Ref. Ares(2020)6510246-09/11/2020, na dowód stanowiska Komisji co do interpretacji stosowanych w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia 1408/2013. Dyrektor ARiMR oświadczył, że nie wnosi o rozpoznane sprawy na rozprawie.

Skarżąca w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. Spółka nie zgłosiła żądania przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 ppsa i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 ppsa. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 ppsa. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

W zarzutach skargi kasacyjnej Dyrektor ARiMR wskazał na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 13v ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w zw. z § 13z rozporządzenia, art. 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 7 rozporządzenia 1408/2013, art. 107 ust. 1 i art. 108 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 Traktatu w zw. z art. 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 7 rozporządzenia 1407/2013, poprzez błędną wykładnię sprzeczną z prawidłowo zastosowanymi dyrektywami wykładni literalnej i celowościowej, a nadto sprzecznej w wykładnią systemową oraz z wykładnią autentyczną Komisji, a nadto niezastosowanie wykładni TSUE i dokonanie sprzecznej ze stanowiskiem TSUE wykładni tych przepisów, w konsekwencji błędne przyjęcie, że organy dokonały błędnej wykładni wskazanych przepisów rozporządzenia 1408/2013. Nie uwzględniły możliwości przyznania stronie pomocy de minimis do wysokości maksymalnego pułapu 20.000 €, mimo że prawidłowa wykładnia wskazuje, że organ właściwie odczytał i zastosował normę wynikającą z powołanych przepisów i odmówił przyznania nowej pomocy w całości ze względu na przekroczenie w złożonym wniosku pułapu 20.000 €. Powołano także jako naruszone przepisy art. 107 ust. 1 i art. 108 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4, art. 263 oraz 267 Traktatu, poprzez błędne niezastosowanie i w konsekwencji błędną wykładnię oraz pominięcie wykładni dokonanej przez TSUE.

Ponadto Dyrektor ARiMR, w ramach naruszenia przepisów postępowania, zarzucił naruszenie art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 263 oraz art. 267 Traktatu, poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku niezgodnie z dyrektywami wynikającymi z tego przepisu, i pominięcie rozważań co do orzecznictwa TSUE.

Z powołanych zarzutów wynika zatem w sposób jednoznaczny, że skarżący kasacyjnie koncentruje się na nieuwzględnieniu przez WSA podczas dokonywanej wykładni na wskazanym w skardze kasacyjnej wyroku TSUE z 28 października 2020 r. C-608/19 i dokonanej w nim wykładni, głównie przepisów rozporządzenia 1407/2013. NSA w składzie rozpoznającym sprawę nie podziela zapatrywań organu zaprezentowanych w złożonej skardze kasacyjnej.

W pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutu naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 141 § 4 ppsa.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że istotnie WSA w zaskarżonym wyroku nie odniósł się do przywołanego przez Dyrektora ARiMR wyroku TSUE z 28 października 2020 r. C-608/19. Tak więc niewątpliwie WSA naruszył art. 141 § 4 ppsa, ponieważ nie odniósł się w uzasadnieniu do przywołanego przez organ wyroku TSUE. Przy czym równocześnie nie jest to naruszenie przepisów postępowania, które ma charakter uchybienia istotnego mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, a tylko w takiej sytuacji sąd kasacyjny – w oparciu o art. 174 pkt 2 ppsa – uwzględnia środek zaskarżenia.

Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 141 § 4 zdanie pierwsze ppsa – uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że jedynie niezajęcie przez sąd pierwszej instancji stanowiska co do zarzutów mających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, może prowadzić do stwierdzenia, że doszło do istotnego naruszenia art. 141 § 4 ppsa, co z kolei mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku z tego powodu (por. np. wyrok NSA z 17 maja 2019 r., II OSK 1683/17; dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane orzeczenia tamże). Nadto wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 ppsa zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie do takiego uchybienia, które musiałby skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku, nie doszło. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wzorcowi formalnemu nakreślonemu w art. 141 § 4 ppsa, pozwalając na odtworzenie toku myślowego sądu i kontrolę instancyjną orzeczenia. Brak zaś odniesienia się do wyroku TSUE z 28 października 2020 r. C-608/19 pozostawało bez wpływu na jej wynik.

Przechodząc do merytorycznych zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny w pełni akceptuje wykładnię i wynikający z niej rezultat przedstawione przez WSA w zaskarżonym wyroku.

Przypomnieć należy, że WSA w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy stwierdził, że zasadnicze znaczenie ma interpretacja art. 3 ust. 2 rozporządzenia 1408/2013. Chodzi o odpowiedź na pytanie, czy w wypadku ubiegania się przez rolnika o pomoc finansową, która przekracza limit z art. 3 ust. 2 rozporządzenia 1408/2013 (tj. 20.000 €), przy uwzględnieniu wcześniej otrzymanych przez rolnika kwot pomocy, możliwe jest uzyskanie pomocy w części nieprzekraczającej tego limitu czy też, tak jak uznały organy, brak jest możliwości uzyskania pomocy, nawet w odniesieniu do części pomocy nieprzekraczającej tego pułapu.

WSA odnotował, że wykładnia językowa, systemowa oraz celowościowa przepisów rozporządzenia 1408/2013 prowadzi do wniosku, że górny pułap pomocy de minimis przyznanej jednemu przedsiębiorstwu nie może przekraczać 20.000 €, a tym samym nie jest możliwe udzielenie pomocy de minimis w wysokości przekraczającej wskazaną kwotę. Prawodawca unijny używa bowiem sformułowań "całkowita kwota pomocy" (art. 3 ust. 2) oraz "pułap określony w ust. 2" (art. 3 ust. 7), podając jednocześnie, że nie mogą one przekroczyć określonej kwoty. Z kolei przy interpelacji zamieszczonego w art. 3 ust. 7 rozporządzenia 1408/2013 sfomułowania "nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia" należy posłużyć się treścią pkt 8 preambuły do tego rozporządzenia, gdzie jednoznacznie potwierdzono, że "dla każdego przypadku nowej pomocy de minimis należy uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych" oraz treścią pkt 13 tej preambuły, w której wyrażono potrzebę maksymalnego ograniczenia ryzyka przyznania pomocy ponad przyjęte limity.

Wielkość przyznanej pomocy nie może doprowadzić do przekroczenia przysługującego trzyletniego limitu kwotowego 20.000 €. Tym samym dopuszczalne będzie przyznanie stronie pomocy finansowej, która będzie mieściła się w tym limicie, przy czym organ winien uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną stronie w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych, gdyż zasadniczym celem rozporządzenia 1408/2013 jest zakaz przyznawania przez państwo pomocy ponad określoną w nim kwotę. Zarówno z art. 3 ust. 2, jak też z art. 3 ust. 7 rozporządzenia 1408/2013 wynika, że górny pułap przyznanej pomocy nie może przekraczać określonej wysokości. Jest to jedyna przeszkoda w uzyskaniu pomocy de minimis.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA zasadnie przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym wskazuje się, że za przedstawioną wykładnią omawianych przepisów przemawia także wykładnia historyczna regulacji pomocy de minimis w rolnictwie. W poprzednio obowiązującym rozporządzeniu 1535/2007, wyraźnie wskazano, że "jeżeli łączna kwota pomocy przewidziana w ramach środka pomocy przekracza pułap, o którym mowa w akapicie pierwszym, nie może ona być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia, nawet w odniesieniu do części pomocy nieprzekraczającej tego pułapu" (art. 3 ust. 2). Obecnie obowiązujące rozporządzenie 1408/2013 warunku takiego nie wprowadza. Stanowi to zasadniczą różnicę pomiędzy regulacjami poprzednio i obecnie obowiązującego rozporządzenia.

Powyższe prowadzi do wniosku, że gdyby zamiarem prawodawcy unijnego było zakazanie udzielania pomocy de minimis w przypadku, gdy cała kwota możliwej pomocy przekracza wartości określone w rozporządzeniu 1408/2013, to kwestię tę wyraźnie by uregulował, jak uczynił to w poprzednio obowiązującym rozporządzeniu 1535/2007.

W konsekwencji stwierdzić trzeba, że zasadniczym warunkiem udzielenia pomocy de minimis jednemu podmiotowi jest nieprzekroczenie maksymalnego pułapu tej pomocy określonego w art. 3 ust. 2 rozporządzenia 1408/2013. Nie można natomiast twierdzić, że rozporządzenie 1408/2013 wprowadza zakaz udzielania pomocy de minimis do części konkretnego środka pomocy. Wymaga ono jedynie, aby pomoc ta nie przekraczała określonej wartości. W tym względzie Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko wyrażone w wyrokach NSA z 21 stycznia 2020 r. sygn. akt II FSK 456/18, z 7 lipca 2020 r. sygn. akt II FSK 930/20 oraz z 2 września 2020 r. sygn. akt II FSK 1423/18 oraz w wyrokach WSA w Szczecinie z 8 października 2020 r. sygn. akt I SA/Sz 468/20 i z 7 października 2020 r. sygn. akt I SA/Sz 467/20, w których przyjęto taki właśnie sposób rozumienia kwestionowanych w niniejszej sprawie przepisów w sprawach podatkowych.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że intencją ustawodawcy unijnego było to, aby każdy wnioskodawca miał prawo do otrzymania pomocy de minimis w wysokości do określonego w przepisach pułapu. Natomiast odmienne rozumienie tych przepisów doprowadziłoby do nierównego traktowania podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji.

Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny podziela również prezentowany w orzecznictwie pogląd, że nie ma takiego przepisu prawa materialnego, który by zakazywał dokonywania częściowego zwolnienia podatkowego w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. Wynik rozumowania argumentum a maiori ad minus jest jednoznaczny, tj. skoro limit pomocy de minimis ma postać maksymalnej kwoty, to dopuszczalne jest również udzielnie tej pomocy poniżej tego limitu (tej kwoty), a tym samym przyznanie zwolnienia do wysokości tego limitu. W sytuacji, gdy kwota podatku przewyższyłaby limit dla pomocy de minimis, wynikający z rozporządzenia komisji 1408/2013, płatnik powinien obliczyć i pobrać podatek jedynie w kwocie nadwyżki nad limitem. Pomoc ta może zostać zatem udzielona do wysokości nieprzekraczającej tego limitu. Przy interpretacji zamieszczonego w treści tego przepisu sformułowania "nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia" należy posłużyć się treścią pkt 8 preambuły do rozporządzenia 1408/2013, gdzie jednoznacznie potwierdzono, że "dla każdego przypadku nowej pomocy de minimis należy uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych". Tym samym, gdy faktyczna kwota nowej pomocy (tu: zwolnienia podatkowego), nie doprowadzi do przekroczenia tak rozumianej całkowitej kwoty pomocy, czyli nie zostanie przekroczony jej maksymalny pułap, to nie ma przeszkód dla jej przyznania w tej wysokości (por. wyrok NSA z 7 lipca 2020 r., sygn. akt II FSK 930/20, a także wyrok NSA z 22 września 2021 r., sygn. akt III FSK 189/21).

Przechodząc do istoty postawionych zarzutów, a mianowicie argumentacji skargi kasacyjnej wywodzonej z wyroku TSUE C-608/19 wskazać przede wszystkim należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie wywodzi z powołanego orzeczenia takiego stanowiska jakiego upatruje w nim organ, że przekroczenie przez rolnika w kolejnym wniosku pułapu 20.000 € pozbawia wnioskującego całej zawnioskowanej pomocy.

Przywołać w tym miejscu należy treść postawionych przez TSUE tez głównych, w których zawarta została istota tego rozstrzygnięcia. TSUE wskazał w nich, po pierwsze, że artykuły 3 i 6 rozporządzenia 1407/2013 w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis należy interpretować w ten sposób, że przedsiębiorstwo, któremu państwo członkowskie jego siedziby zamierza przyznać pomoc de minimis, która ze względu na istnienie wcześniejszej pomocy podniosłaby całkowitą kwotę pomocy przyznaną temu przedsiębiorstwu do poziomu przekraczającego pułap 200.000 € w okresie trzech lat podatkowych przewidzianym w art. 3 ust. 2 rozporządzenia 1407/2013, może wybrać, do momentu przyznania tej pomocy, zmniejszenie wnioskowanego finansowania lub zrzeczenie się – w całości lub w części – już otrzymanych wcześniejszych dotacji, aby nie przekroczyć tego pułapu. Po drugie zauważył, że artykuły 3 i 6 rozporządzenia 1407/2013 w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis należy interpretować w ten sposób, że państwa członkowskie nie są zobowiązane do zezwolenia wnioskującym przedsiębiorstwom na zmianę ich wniosków o przyznanie pomocy przed jej przyznaniem, tak aby nie przekroczyć pułapu 200.000 € w okresie trzech lat podatkowych przewidzianym w art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1407/2013. Do sądu odsyłającego należy ocena skutków prawnych braku przysługującego przedsiębiorstwom uprawnienia do dokonania takich zmian, przy czym należy podkreślić, że zmiany te mogą zostać dokonane jedynie przed dniem przyznania pomocy de minimis.

Podkreślić zatem wypada, że TSUE dokonując wykładni przepisów stanowiących podstawę przyznawania pomocy de minimis wskazał, że przedsiębiorstwo, któremu państwo członkowskie zamierza przyznać pomoc de minimis, która ze względu na istnienie wcześniejszej pomocy podniosłaby całkowitą kwotę pomocy przyznaną temu przedsiębiorstwu do poziomu przekraczającego pułap 200.000 € w okresie trzech lat podatkowych przewidzianym w art. 3 ust. 2 rozporządzenia 1407/2013, może wybrać, do momentu przyznania tej pomocy, zmniejszenie wnioskowanego finansowania lub zrzeczenie się – w całości lub w części – już otrzymanych wcześniejszych dotacji, aby nie przekroczyć tego pułapu.

Zatem wynika z powyższego, że przedsiębiorca w przypadku przekroczenia we wniosku o pomoc pułapu granicznego pomocy de minimis może wybrać, do momentu przyznania tej pomocy, zmniejszenie wnioskowanego finansowania lub zrzeczenie się – w całości lub w części – już otrzymanych wcześniejszych dotacji, aby nie przekroczyć tego pułapu. Tak więc, do momentu przyznania pomocy przedsiębiorca może skorygować swój wniosek, poprzez jego zmniejszenie do kwoty pułapu, w przypadku rolnika do kwoty 20.000 €, lub też może taki podmiot dokonać zrzeczenia się – w całości lub w części – już wcześniej otrzymanej pomocy, aby nie doszło do przekroczenia wskazanej granicznej kwoty pomocy de minimis.

Dalej stwierdzić należy, w myśl drugiej tezy omawianego orzeczenia TSUE, że państwa członkowskie nie są zobowiązane do zezwolenia wnioskującym przedsiębiorstwom na zmianę ich wniosków o przyznanie pomocy przed jej przyznaniem, tak aby nie przekroczyć pułapu 200.000 € w okresie trzech lat podatkowych przewidzianym w art. 3 ust. 2 rozporządzenia 1407/2013. Jednak do sądu odsyłającego należy ocena skutków prawnych braku przysługującego przedsiębiorstwom uprawnienia do dokonania takich zmian.

Podkreślić zatem należy, że w przypadku braku w danym państwie członkowskim możliwości zmiany wniosku, jego skorygowania do kwoty pułapu pomocy de minimis (20.000 €), to sąd krajowy winien ocenić prawne skutki braku przysługującego przedsiębiorstwom uprawnienia do dokonania takich zmian. Tak więc ostatecznie to sąd państwa członkowskiego winien dokonać stosownej oceny braku prawnych możliwości do dokonania korekty wniosku tak, aby suma udzielonej już pomocy i pomocy zawnioskowanej nie przekroczyła pułapu pomocy de minimis.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że istotne w takiej sytuacji stają się przepisy rozporządzenia 1407/2013, które regulują obowiązku państw członkowskich oraz uprawnienia przedsiębiorców w zakresie przyznawania pomocy de minimis. Jak wskazał TSUE w omawianym wyroku z motywu 21 rozporządzenia wynika, że Komisja jest zobowiązana do dopilnowania, by przestrzegano reguł pomocy państwa; zgodnie z zasadą współpracy ustanowioną w art. 4 ust. 3 Traktatu o UE państwa członkowskie powinny ułatwiać wypełnianie tego zadania poprzez ustanowienie niezbędnych mechanizmów gwarantujących, że całkowita kwota pomocy przyznanej zgodnie z zasadą de minimis jednemu przedsiębiorstwu nie przekroczy łącznego dopuszczalnego pułapu. W tym celu, przyznając pomoc de minimis, państwo członkowskie powinno informować zainteresowane przedsiębiorstwa o kwocie przyznanej pomocy de minimis, o tym, że ma ona charakter de minimis, oraz wyraźnie odesłać do niniejszego rozporządzenia. Państwa członkowskie powinny zostać zobowiązane do monitorowania udzielonej pomocy, aby zapewnić nieprzekraczanie odpowiednich pułapów oraz przestrzeganie reguł dotyczących kumulacji. Aby wywiązać się z tego obowiązku, zainteresowane państwo członkowskie powinno przed przyznaniem takiej pomocy uzyskać od przedsiębiorstwa oświadczenie o wszelkiej innej pomocy de minimis objętej niniejszym rozporządzeniem lub innymi rozporządzeniami w sprawie de minimis, otrzymanej w danym roku podatkowym oraz w dwóch poprzednich latach podatkowych. Państwa członkowskie powinny również mieć możliwość ustanowienia centralnego rejestru obejmującego pełne informacje dotyczące przyznanej pomocy de minimis i weryfikowania, czy udzielenie nowej pomocy nie powoduje przekroczenia odpowiedniego pułapu.

W myśl art. 6 ust. 1 rozporządzenia 1407/2013, artykułu zatytułowanego "Monitorowanie", w przypadku gdy państwo członkowskie zamierza przyznać przedsiębiorstwu pomoc de minimis zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, pisemnie powiadamia to przedsiębiorstwo o przewidywanej kwocie pomocy (wyrażonej jako ekwiwalent dotacji brutto) oraz o jej charakterze de minimis, [...]. Przed przyznaniem pomocy państwo członkowskie uzyskuje także od zainteresowanego przedsiębiorstwa oświadczenie, w formie pisemnej lub elektronicznej, na temat wszelkiej innej pomocy de minimis, w odniesieniu do której stosuje się niniejsze rozporządzenie lub inne rozporządzenia o pomocy de minimis, otrzymanej w czasie dwóch poprzednich lat podatkowych oraz bieżącego roku podatkowego. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 3 państwo członkowskie przyznaje nową pomoc de minimis zgodnie z niniejszym rozporządzeniem dopiero po upewnieniu się, że nie podniesie ona całkowitej kwoty pomocy de minimis przyznanej danemu przedsiębiorstwu do poziomu przekraczającego odpowiedni pułap określony w art. 3 ust. 2 oraz że wszystkie warunki określone w niniejszym rozporządzeniu są przestrzegane.

Odnotować w tym miejscu wypada, ze TSUE w tezie 36 powołanego wyroku, wskazał jednoznacznie, iż jasno wynika z tych przepisów, że monitoring dokonywany przez państwa członkowskie w celu zapewnienia przestrzegania zasad dotyczących kumulacji musi mieć miejsce "przed przyznaniem pomocy". Dalej w tezach 39 i 40 wskazał, że ponieważ zgodnie z art. 3 ust. 4 tego rozporządzenia przyznanie pomocy jest regulowane przez odpowiednie przepisy krajowe, państwa członkowskie dysponują szerokim zakresem uznania przy określaniu procedury przyznawania takiej pomocy. W tym względzie należy stwierdzić, iż motyw 21 wspomnianego rozporządzenia przewiduje, że zgodnie z zasadą współpracy ustanowioną w art. 4 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu UE państwa członkowskie powinny ułatwiać przestrzeganie reguł pomocy państwa "poprzez ustanowienie niezbędnych mechanizmów gwarantujących, że całkowita kwota pomocy przyznanej zgodnie z zasadą de minimis jednemu przedsiębiorstwu nie przekroczy łącznego dopuszczalnego pułapu".

Wypada w tym miejscu zauważyć, że regulacje prawne stanowiące podstawę rozważań TSUE zawarte zostały w rozporządzeniu 1407/2013, dotyczącym pomocy de minimis dla przedsiębiorców, natomiast tożsame, co do zasady przepisy, znajdujące zastosowanie w przedmiotowej sprawie, czyli dla przedsiębiorstw prowadzących działalność w zakresie podstawowej produkcji produktów rolnych, ujęte zostały w bliźniaczym rozporządzeniu 1408/2013. Tymi odpowiednimi regulacjami są art. 3 i 6 tego rozporządzenia, a także motyw 8 i 13, na co zwraca też uwagę skarżący kasacyjnie organ, w złożonej skardze kasacyjnej. Uzupełnić powyższe jeszcze wypada o motyw 20, który jest odpowiednikiem motywu 21 rozporządzenia 1407/2013.

Właśnie w tym motywie 20 prawodawca unijny wskazał, że Komisja jest zobowiązana do dopilnowania, by przestrzegano reguł pomocy państwa; zgodnie z zasadą współpracy ustanowioną w art. 4 ust. 3 Traktatu o UE państwa członkowskie powinny ułatwiać wypełnianie tego zadania poprzez ustanowienie niezbędnych mechanizmów gwarantujących, że całkowita kwota pomocy przyznanej zgodnie z zasadą de minimis jednemu przedsiębiorstwu nie przekroczy łącznego dopuszczalnego pułapu. W tym celu, przyznając pomoc de minimis, państwo członkowskie powinno informować zainteresowane przedsiębiorstwa o kwocie przyznanej pomocy de minimis, o tym, że ma ona charakter de minimis, oraz wyraźnie odesłać do niniejszego rozporządzenia. Państwa członkowskie powinny zostać zobowiązane do monitorowania udzielonej pomocy, aby zapewnić nieprzekraczanie odpowiednich pułapów oraz przestrzeganie reguł dotyczący kumulacji. Aby wywiązać się z tego obowiązku, zainteresowane państwo członkowskie powinno przed przyznaniem takiej pomocy uzyskać od przedsiębiorstwa oświadczenie o wszelkiej innej pomocy de minimis objętej niniejszym rozporządzeniem lub innymi rozporządzeniami w sprawie de minimis, otrzymanej w danym roku podatkowym oraz w dwóch poprzednich latach podatkowych. Państwa członkowskie powinny również mieć możliwość ustanowienia centralnego rejestru obejmującego pełne informacje dotyczące przyznanej pomocy de minimis i weryfikowania, czy udzielenie nowej pomocy nie powoduje przekroczenia odpowiednego pułapu.

Wynika zatem z powyższego, że państwa członkowskie zobowiązane zostały do dbałej kontroli udzielania pomocy de minimis tak, aby nie doszło do przekroczenia przewidzianych w tych przepisach pułapów tej pomocy. Państwa członkowskie powinny bowiem ustanowić niezbędne mechanizmy gwarantujące, że kwota pomocy de minimis jednemu podmiotowi nie przekroczy łącznego dopuszczalnego pułapu. W tym celu państwo powinno informować zainteresowane przedsiębiorstwa o kwocie przyznanej już mu pomocy de minimis, o tym, że ma ona charakter pomocy de minimis oraz wyraźnie odesłać do omawianego rozporządzenia. Państwo członkowskie powinno zostać zobowiązane do monitorowania tej pomocy, aby przedsiębiorcy nie przekroczyli tych pułapów oraz przestrzegali reguł dotyczących kumulacji pomocy de minimis. Aby wywiązać się z tych obowiązków państwo członkowskie powinno uzyskać od przedsiębiorcy informacje o wszelkiej uzyskanej już przez niego pomocy de minimis.

Z powołanych zapisów, w szczególności z obowiązku państwa członkowskiego do monitorowania tej pomocy, aby przedsiębiorcy nie przekroczyli pułapów pomocy de minimis oraz przestrzegali reguł dotyczących kumulacji pomocy de minimis wynika, że to państwo członkowskie ma obowiązek stałej obserwacji i kontroli uzyskiwanej przez dane konkretne przedsiębiorstwo pomocy de minimis oraz udzielania takiemu podmiotowi informacji o obowiązującym pułapie pomocy, jak i regule braku nowej pomocy w przypadku przekroczenia obowiązującego pułapu pomocy de minimis. Wtedy to bowiem zrealizowany zostanie obowiązek państwa członkowskiego monitorowania tej pomocy, aby przedsiębiorca nie przekroczył pułapów z przepisów rozporządzenia.

Wobec zatem obowiązków państwa członkowskiego i uprawnień rolnika wynikających z regulacji rozporządzenia 1408/2013, wynikających z art. 3 i 6 tego aktu, interpretowanych przy uwzględnieniu motywów preambuły do tego rozporządzenia, a mianowicie: motywu 8, 13 i 20, w szczególności obowiązku państwa członkowskiego dotyczącego monitorowania pomocy, czyli obowiązku stałej obserwacji i kontroli uzyskiwanej przez producenta rolnego pomocy de minimis, aby nie doszło do przekroczenia pułapu tej pomocy w wysokości 20.000 €, za uprawnione należy uznać twierdzenie – ze względu na brak prawnej możliwości zmiany takiego wniosku poprzez obniżenie wnioskowanej pomocy – o obowiązku organu do skorygowania wniosku o pomoc do kwoty wskazanego wyżej pułapu pomocy de minimis. Tym samym zasadnie w okolicznościach faktycznych sprawy WSA wyeliminował z obrotu prawnego decyzje obu instancji.

W świetle przedstawionej argumentacji postawione przez organ zarzuty kasacyjne należało uznać za nieusprawiedliwione.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że tożsamy pogląd prawny – jak w niniejszej sprawie – wyraził w wyroku z 17 listopada 2021 r. sygn. akt I GSK 806/21.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 ppsa.

O zasądzeniu od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (240 zł), Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).