Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 491/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 83
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
article: art. 7, 31, 77, 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2008 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 491/08

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) stycznia 2008 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło decyzję Burmistrza M. z dnia (...) sierpnia 2006 r. nr (...) i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Uchyloną decyzją Burmistrz M., po rozpatrzeniu wniosku B. R., orzekł o:

1. zezwoleniu na usunięcie: 6 sosen zwyczajnych, w tym jednej dwudniowej, o obwodach pni: 100cm, 94 cm, 37 cm, 33 cm, 42 cm, 117x122 cm i 37 cm, oznaczonych na podkładzie geologicznym odpowiednio nr 23, 24, 25, 26, 9, 10 i 11, jednego dębu czerwonego o obw. Pnia 45 cm (oznaczonego nr 6), 16 sztuk dębów szypułkowych o obw. Pni: 30 cm, 33 cm, 20 cm x 12 szutk, 56 cm i 18 cm, oznaczonych odpowiednio nr 17, 8, 21, 22, 7 i 27 oraz 1 suchej sosny o obw. Pnia 98 cm i 8 sztuk rachitycznych dębów szypułkowych (w projektowanej drodze) o obwodach pni: 19 cm x 7 sztuk i 41 cm x 1 sztuka, z terenu działki budowlanej nr Ew. (...) w obrębie (...) przy ul. (...) w M.

2. zobowiązaniu do uzupełnienia wyciętych drzew nowymi nasadzeniami drzew ozdobnych w ilości 20 sztuk, w terminie do 30 listopada 2007 r. na terenie działki (...) od strony projektowanej drogi.

3. zobowiązaniu do złożenia do Urzędu Miasta w M. informacji o terminie i miejscu posadzenia drzew, o których mowa w pkt 2.

4. ustaleniu, że usunięcie drzew nie podlega opłacie na gminny fundusz ochrony środowiska za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzania w nim zmian.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyły: L. Oddział Miejski w M. oraz Stowarzyszenie (...). Oba podmioty podniosły, iż toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zmiany klasyfikacji gruntu leśnego na działce (...) na grunt nieleśny. Zmiany klasyfikacji dokonano decyzją Naczelnika Wydziału Geodezji, Kartografii i Gospodarki Nieruchomościami wydanej z up. Starosty (...) z dnia (...) sierpnia 2004 r. Do tej pory sprawa nie została zakończona, a od jej rozstrzygnięcia zależy wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na wycięcie drzew.

IV SA/Wa 491/08

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., przytaczając treść art. 83 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) podniosło, iż zgodnie z tym przepisem, nie stosuje się powołanej ustawy do drzew lub krzewów rosnących w lasach, co oznacza, że wydanie decyzji nie jest wymagane w przypadku usunięcia drzew lub krzewów w lasach na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody. Oznacza to, że usuwanie drzewostanu znajdującego się na terenach lasów nie zostało poddane obowiązkowi uzyskiwania decyzji stanowiącej zgodę na jego wycięcie, wydanej przez organ administracji publicznej, a ograniczenia w tym względzie wynikają z przepisów ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Dla drzew rosnących w lasach nie są wydawane decyzje o zezwoleniu na ich wycięcie, a ich usuwanie odbywa się na zasadach pozyskiwania drewna na podstawie ustawy o lasach.

Wobec powyższego Kolegium uznało, iż toczące się postępowanie związane z ustaleniem klasyfikacji gruntu dla działki, co do której została wydana decyzja orzekająca o zezwoleniu na wycięcie drzew, stanowi podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji, albowiem postępowanie to może doprowadzić do zmiany klasyfikacji gruntu, przywracając stan poprzedni, gdy działka (...) była działką leśną. Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Burmistrzowi M., Kolegium podniosło nadto, iż organ winien ustalić czy zostało zakończone postępowanie w sprawie zmiany klasyfikacji gruntu i dopiero wówczas dokonać rozpoznania wniosku strony o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. W przypadku niemożności rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na toczące się postępowanie Burmistrz winien rozważyć możliwość zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Od decyzji Kolegium z dnia (...) stycznia 2008 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B. R. wnosząc o jej uchylenie.

W skardze podniosła, iż Kolegium nie wzięło pod uwagę faktu, że działka skarżącej znajduje się w obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu (...) w M., zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej Miasta M. nr (...) z dnia (...) marca 2005 r. Część działki, z której niezbędne jest usunięcie drzew, przeznaczona jest zgodnie z planem pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Nadto skarżąca podniosła, że oczekiwanie na przewidywaną zmianę stanu prawnego w zakresie dotyczącym rozpoznawanej sprawy, nie jest zagadnieniem wstępnym, które mogłoby uzasadniać zawieszenie

IV SA/Wa 491/08

postępowania. Ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji Starosty (...) z dnia (...) sierpnia 2004 r., nie będzie miało, zdaniem skarżącej, znaczenia na zakres obowiązków i uprawnień skarżącej w postępowaniu o wydanie decyzji zezwalającej na wycięcie drzew. Ponadto skarżąca dodała, iż zmiana stanowiska organu (odnośnie klasyfikacji gruntu) po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie ma wpływu na jego postanowienia. Tym samym skarżąca podniosła, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) sierpnia 2004 r. nie ma znaczenia dla postępowania w sprawie wydania zezwolenia na wycięcie drzew.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga ma usprawiedliwione podstawy, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2002 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.), usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta

IV SA/Wa 491/08

na wniosek posiadacza nieruchomości (...). Nadto stosownie do treści art. 83 ust. 5 pkt. 1 powołanego wyżej przepisu nie stosuje się do drzew i krzewów w lasach. A zatem w odniesieniu do drzewostanu znajdującego się w lasach organy administracji nie wydają decyzji zezwalających na usunięcie drzew, jak ma to miejsce w odniesieniu do drzew i krzewów rosnących na innych nieruchomościach na podstawie wymienionego na wstępie art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Organy administracji publicznej wskazane w ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. Nr 45, poz. 435 ze zm.) nie mają kompetencji do wydawania decyzji o usunięciu drzew, a wycinanie drzewostanu polegające na pozyskiwaniu drewna odbywa się na podstawie planów urządzania lasów bądź decyzji starosty określającej zadania z zakresu gospodarki leśnej (zob. postanowienie NSA z 12 sierpnia 2005 r. II OW 21/05 LEX nr 188298).

W niniejszej sprawie skarżąca B. R. jako właścicielka działki nr (...) w M., wystąpiła do właściwego organu - Burmistrza - o wydanie zezwolenia na wycięcie drzew. Do wniosku skarżąca dołączyła decyzję z dnia (...) czerwca 2006 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wskazują, iż podane we wniosku drzewa kolidują z planowaną inwestycją na przedmiotowej działce. Z decyzji o pozwoleniu na budowę wynika, iż planowane zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu (...) w M. zatwierdzonym uchwałą z dnia (...) marca 2005 r. nr (...) (Dz. U. Woj. Maz. Nr (...), poz. (...)). Po przeprowadzeniu oględzin na działce skarżącej, wyznaczona Komisja stwierdziła, iż faktycznie podane drzewa kolidują z projektowanym budynkiem jednorodzinnym i pozytywnie zaopiniowała konieczność usunięcia 34 sztuk drzew. Wobec powyższego Burmistrz M. wydał w dniu (...) sierpnia 2008 r. decyzję zezwalająca skarżącej na wycięcie drzew.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosły dwa podmioty: L. w M., której organ I instancji doręczył decyzję z dnia (...) sierpnia 2006r. jako stronie postępowania (vide: rozdzielnik tej decyzji) oraz Stowarzyszenie (...). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznało obydwa odwołania i wydało zaskarżoną następnie do sądu administracyjnego, decyzję z dnia (...) stycznia 2008 r. Rozstrzygnięcie odwołania Stowarzyszenia (...) należało uznać za przedwczesne.

IV SA/Wa 491/08

Obowiązkiem organu odwoławczego jest w pierwszej kolejności zbadanie czy odwołanie jest dopuszczalne w tym m.in. czy zostało wniesione przez podmiot posiadający przymiot strony. W niniejszej sprawie Kolegium nie zbadało legitymacji Stowarzyszenia (...), czego wymagają przepisy kpa.

I tak - stosownie do treści art. 31 kpa organizacja społeczna może, w sprawie dotyczącej innej osoby, wystąpić z żądaniem m.in. dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione postanawia o wszczęciu postępowania lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu z tym, że na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie. A zatem co do zasady organ administracji winien - w formie postanowienia -rozstrzygnąć kwestie udziału w sprawie organizacji społecznej w charakterze strony. W orzecznictwie sądowym spotyka się pogląd, że jeżeli organ administracji nie wydał wymaganego przez art. 31 § 2 k.p.a. formalnego postanowienia o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu organizacji społecznej, jednakże przyjmował składane przez tę organizację oświadczenia, a także doręczał tej organizacji decyzje i postanowienia, to fakty te należy uznać jako dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym (tak m.in. wyrok NSA z dnia 20 października 2005r., IIOSK 94/95 Lex 20134). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę - co do zasady podziela ten pogląd, jednakże w niniejszym stanie faktycznym nie może on mieć zastosowania. Należy wszak zwrócić uwagę, iż Stowarzyszenie (...) nie złożyło, na żadnym etapie postępowania administracyjnego, wniosku o dopuszczenie go do udziału w niniejszym postępowaniu. W uzasadnieniu odwołania odwołujące się Stowarzyszenie również nie zawarło formalnego wniosku o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu. Sam fakt, że taki przymiot posiada ono w innych postępowaniach dotyczących nieruchomości stanowiącej własność skarżącej nie przesądza, sama przez się, o spełnieniu przesłanek, o których mowa w art. 31 kpa, które uzasadniają udział Stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu. Organ administracji przed przystąpieniem do rozpoznania odwołania tego podmiotu winien był wyjaśnić tę kwestię. Jeśli nawet nie wydał odrębnego postanowienia w przedmiocie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w sprawie na prawach strony winien w uzasadnieniu wskazać czy spełnione zostały w/w przesłanki. Z akt postępowania administracyjnego nie wynika ażeby organ badał dopuszczalność

IV SA/Wa 491/08

odwołania w w/w zakresie. Stanowisko takie jest tym bardziej uzasadnione, że brak jest w aktach sprawy statutu Stowarzyszenia.

Odnosząc się do meritum podnieść należy, iż zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów kpa, a w szczególności jego art. 7, na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek stania na straży praworządności i podejmowania wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do jej załatwienia mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Dodatkowo art. 77 kpa wskazuje, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nadto art. 107 kpa wskazuje na elementy, jakie powinny znaleźć się w decyzji aby można było uznać ją za prawidłową. Uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem w/w zasad postępowania.

Należy zwrócić uwagę, iż stosownie do zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu (...) w M., teren działki skarżącej został oznaczony w części jako teren przeznaczenia MNU-1 - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z usługami nieuciążliwymi wbudowanymi w budynki mieszkalne oraz w części jako teren LZ - lasy. W tej sytuacji organ winien był zbadać, w której części działki skarżąca zamierza usunąć drzewa i dopiero wtedy orzec o zasadności wydania stosownego zezwolenia na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, bądź też stwierdzić, że zachodzi sytuacja z art. 83 ust. 6 pkt 1 powołanej ustawy. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) sierpnia 2004 r. o zmianie gleboznawczej klasyfikacji gruntów na części działki (...) w obrębie (...) położonej w M. oraz o wprowadzeniu zmiany do ewidencji gruntów, może bowiem nie mieć żadnego znaczenia dla wydania decyzji o zezwoleniu na wycięcie drzew. Ze zgromadzonych w sprawie materiałów wynika, iż planowana przez skarżącą inwestycja, z którą kolidują przedmiotowe drzewa, położona będzie na terenie oznaczonym w planie MNU-1 - tereny przeznaczone pod zabudowę. W tej sytuacji trudno byłoby uznać, iż skarżąca planuje usunąć drzewa na terenie lasu. Z akt nie wynika natomiast, której części działki dotyczy decyzja z dnia (...) sierpnia 2004 r. tj., której części działki (bądź całości) dotyczyła zmiana klasyfikacji gleboznawczej i czy stwierdzenie nieważności tej decyzji może wpłynąć na rozstrzygnięcie w postępowaniu w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew.

IV SA/Wa 491/08

Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczność Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy a przez to należało wyeliminować ją z obrotu prawnego.

Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod wagę wskazaną wyżej ocenę prawną i uzupełni postępowanie wyjaśniające we wskazanym wyżej zakresie a następnie ustalenia te znajdą odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 ust.1 lit. c ustawy P.p.s.a.

W punkcie 2 orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy.