Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 933/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6130 Pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 185, art. 3 pkt 7
journal: Dz.U. 2017 poz 519
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącej Fundacji [...] z siedzibą w [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2018r. Nr [...] Minister Środowiska działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, zm. 868, 996, 1579 i 2138) i art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) oraz art. 377a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519, z późn. zm.) umorzył postępowanie odwoławcze z odwołania Fundacji [...] w [...] od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...].

Cytowaną w sentencji decyzją zmieniono, na podstawie art. 155 Kpa, decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., znak [...], następnie wielokrotnie zmienianą, wydaną w sprawie pozwolenia zintegrowanego dla instalacji spalania paliw, w skład której wchodzi 10 bloków energetycznych o łącznej nominalnej mocy cieplnej 7 346 MW, eksploatowanej przez [...] Sp. z o.o. w [...].

Fundacja [...] wniosła odwołanie i uzupełniła je pismem z dnia 29 grudnia 2017 r.

Minister Środowiska, organ wyższego stopnia wobec marszałków województwa w sprawach pozwoleń wydawanych na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (art. 377a), uznał, że Fundacja [...] nie może skutecznie odwołać się od tej decyzji.

Odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie, o czym stanowi art. 127 Kpa. Organizacja społeczna, która nie jest stroną, może wnieść odwołanie, jeżeli pozwalają na to przepisy prawa. Należy tu wziąć pod uwagę art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017, poz. 1405), z którego wynika, że organizacja ekologiczna uczestniczy na prawach strony w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli zgłosi taką chęć, a prawo wniesienia odwołania od decyzji służy jej także wtedy, gdy nie uczestniczyła w wymagającym udziału społeczeństwa postępowaniu przed pierwszą instancją.

Marszałek Województwa [...] odmówił Fundacji [...] dopuszczenia jej do udziału w przedmiotowym postępowaniu postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., znak [...], które zostało utrzymane w mocy przez Ministra Środowiska postanowieniem z dnia [...] września 2017 r., znak [...]. Biorąc pod uwagę, że postanowienie wpadkowe, proceduralne nie korzysta z przymiotu powagi rzeczy osądzonej oraz że przepisy pozwalają organizacji ekologicznej ubiegać się o prawa strony w postępowaniu odwoławczym, choć nie brała udziału w postępowaniu przed pierwszą instancją, Minister Środowiska powinien ocenić odwołanie pod kątem spełnienia wymogów formalnych niezbędnych do zainicjowania postępowania.

Kwestia możliwości uzyskania praw strony przez organizację ekologiczną w postępowaniu o zmianę pozwolenia zintegrowanego uregulowana jest w art. 185 ust. 2a ustawy - Prawo ochrony środowiska (odesłanie do ww. art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko). Przepis ten przewiduje, że organizacje mogą uczestniczyć w takim postępowaniu, jeżeli decyzja zmieniająca dotyczy istotnej zmiany instalacji, zdefiniowanej w art. 3 pkt 7 jako taka zmiana sposobu funkcjonowania instalacji lub jej rozbudowa, która może powodować znaczące zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko. W art. 218 zawarta jest analogiczna regulacja dotycząca zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu. W świetle tych przepisów należy stwierdzić, iż postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia zintegrowanego dla instalacji w [...] nie wymagało udziału społeczeństwa, a więc i żadna organizacja ekologiczna nie mogła w nim uczestniczyć. Wbrew stanowisku Fundacji [...], wydanie decyzji zmieniającej dotychczasowe pozwolenie nie dotyczyło istotnej zmiany instalacji. Pod tym kątem należało przeanalizować zmiany wprowadzone w pozwoleniu zintegrowanym zaskarżoną decyzją.

Pozwolenie zostało zmienione zgodnie z wnioskiem w zakresie określenia: 1) mocy elektrycznej osiąganej brutto, 2) ilości wytwarzanych odpadów o kodzie 10 01 21, 3) dopuszczalnych zawartości siarczanów, chlorków i boru w oczyszczonych ściekach przemysłowych, 4) miejsca wprowadzania ścieków do wód powierzchniowych.

Zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko mógłby mieć wzrost nominalnej mocy cieplnej instalacji, czyli energii zawartej w paliwie wprowadzanym do instalacji w jednostce czasu przy jej nominalnym obciążeniu. Natomiast wzrost mocy elektrycznej przy niezmienionej mocy cieplnej oznacza, że przy spaleniu tej samej ilości paliwa można uzyskać więcej energii elektrycznej.

Zwiększenie ilości wytwarzanych odpadów - osadów ściekowych z zakładowej oczyszczalni ścieków - nie wiąże się ze zmianą w instalacji. Wnioskodawca wystąpił o weryfikację tej ilości, ponieważ w dotychczasowym pozwoleniu zintegrowanym została określona na zbyt niskim poziomie.

Podobnie zmiany pozwolenia w zakresie określenia zawartości siarczanów, chlorków i boru w oczyszczonych ściekach przemysłowych nie dotyczą zmiany w funkcjonowaniu instalacji, nie nastąpiła bowiem jakakolwiek zmiana technologiczna w procesach spalania węgla, oczyszczania spalin i ścieków. Zmiana pozwolenia w tym zakresie wynika z konieczności dostosowania pozwolenia do stanu faktycznego i nie świadczy sama w sobie o istotnej zmianie w instalacji. Trzeba wyjaśnić, że zawartość zanieczyszczeń w ściekach z instalacji odsiarczania spalin może ulegać zmianom w czasie eksploatacji instalacji, ponieważ zależy od ilości i jakości zużywanego paliwa, które z kolei zależą od zapotrzebowania na energię i dostępności paliwa odpowiedniej jakości, ale nie są to zmiany instalacji w rozumieniu art. 214 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska.

Miejsce zrzutu ścieków z instalacji odsiarczania spalin należało przesunąć o ok. 50 m, ze względu na lokalizację ujęć wody z [...] dla nowego energetycznego bloku [...]. Przesunięcie to nie ma żadnego wpływu na stopień oddziaływania ścieków na wody [...].

Skargę na powyższą decyzję wniosła Fundacja [...] z siedzibą w [...], zarzucając jej naruszenie następujących przepisów prawa:

- art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w zw. z art. 185 ust. 2a ustawy prawo ochrony środowiska (dalej p.o.ś.) w zw. z art. 3 pkt. 7 p.o.ś. w zw. z art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: u.i.ś.) poprzez błędne uznanie, iż niniejszej postępowanie nie dotyczy istotnej zmiany instalacji, a w związku z tym organizacja społeczna nie może być stroną postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy postępowanie to dotyczy istotnej zmiany instalacji, a organizacja społeczna może brać w nim udział na prawach strony,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe niewyjaśnienie całego stanu faktycznego w niniejszej sprawie, niewyjaśnienie w pełni zmian wprowadzanych w instalacji, w wyniku których ma dojść m.in. do zwiększonej emisji chlorków i siarczanów, jak i zmian uzasadniających zmianę w zakresie limitu dla boru, jak również wpływu tych zmian na środowisko, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzucając powyższe, Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że Spółka [...] Sp. z o.o. w sprawie, wystąpiła o zmianę decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., sygn. akt: [...], z dalszymi zmianami, udzielającej pozwolenia zintegrowanego Elektrowni [...] dla instalacji spalania paliw o mocy nominalnej 7 346 MWt. Następnie, Spółka uzupełniła wniosek pismami z dnia 7 czerwca i 2 października 2017 roku. Jak wynika z treści wniosku, postępowanie pierwotnie zmierzało do wprowadzenia następujących zmian:

1. usunięcia z pozwolenia zintegrowanego limitów azotu ogólnego i boru,

2. zwiększenia ilości wytwarzanego odpadu o kodzie 10 01 21 o 500 ton rocznie,

3. zwiększenia ilości chlorków i siarczanów w ściekach z instalacji oczyszczania. W wyniku uzupełnienia wniosku przez Spółkę, zmiana pozwolenia miała dotyczyć:

1. zwiększenia limitu dla boru do 300 mg/l,

2. zwiększenia ilości wytwarzanego odpadu o kodzie 10 01 21 o 500 ton rocznie,

3. zwiększenia ilości chlorków w ściekach z instalacji oczyszczania oraz zmniejszenia ilości siarczanów w ściekach z instalacji oczyszczania.

Dnia [...] listopada 2017 roku, Organ I instancji, decyzją nr [...], zmienił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., sygn. akt: [...] z dalszymi zmianami, zgodnie z wnioskiem Spółki. A organ II instancji umorzył postępowanie odwoławcze z odwołania Skarżącego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ II instancji wskazał, że zmiany pozwolenia w zakresie określenia zawartości siarczanów, chlorków i boru w oczyszczonych ściekach przemysłowych nie dotyczą zmiany w funkcjonowaniu instalacji, nie nastąpiła bowiem jakakolwiek zmiana technologiczna w procesach spalania węgla, oczyszczania spalin i ścieków. Zmiana pozwolenia, w ocenie Organu, w tym zakresie wynikła z konieczności dostosowania pozwolenia do stanu faktycznego i nie świadczy sama w sobie o istotnej zmianie w instalacji. Organ wskazał, że zawartość zanieczyszczeń w ściekach z instalacji odsiarczania spalin może ulegać zmianom w czasie eksploatacji instalacji, ponieważ zależy od ilości i jakości zużywanego paliwa, które z kolei zależą od zapotrzebowania na energię i dostępność paliwa odpowiedniej jakości, ale nie są to zmiany instalacji w rozumieniu art. 214 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska.

Z powyższym stanowiskiem nie sposób się zgodzić z następujących powodów.

1. Naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Zdaniem Skarżącego w przedmiotowym postępowaniu Organ II instancji nie dokonał wyczerpującej analizy materiału dowodowego i zaniechał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ II instancji nie ustalił jakie zmiany w funkcjonowaniu instalacji wymagały- wprowadzenia żądanych przez Wnioskodawcę zmian w pozwoleniu zintegrowanym. Skarżąca zauważa, iż takie powody nie wynikają również wprost z samego wniosku, jak zostanie przedstawione w dalszej części pisma, z wniosku wynika, że Operator instalacji planuje stosować inne paliwo, najprawdopodobniej tańsze (o większej zawartości siarki i chloru, pochodzące z kopalni ze [...] zamiast paliwa z [...] kopalni, tj. z [...]). Okoliczność ta wiązać się będzie z koniecznością intensywniejszej pracy instalacji oczyszczania ścieków, co może mieć wpływ na zwiększoną ilość zanieczyszczeń w ściekach. Ewentualnie można również uznać, że operator zamierza ograniczyć funkcjonowanie systemu oczyszczania ścieków, aby być bardziej konkurencyjnym w stosunku do innych podmiotów w kraju, i w tym celu wskazane jest usunięcie limitów na niektóre zanieczyszczenia i podniesienie limitów na inne.

Jednakże okoliczności te nie zostały dokładnie wyjaśnione przez Organ II instancji. Organ II instancji winien był ustalić jaka zmiana następuje w instalacji, która to zmiana wymaga wprowadzenia odpowiednich zmian w pozwoleniu zintegrowanym, a następnie czy zmiana w instalacji będzie powodować znaczące zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko.

Skarżąca wskazuje, iż z wyjaśnień Wnioskodawcy nie wynika aby do tej pory nie radził sobie z oczyszczaniem ścieków na poziomie dotychczas ustalonym, jednakże wynika, że z bliżej nieokreślonych względów (związanych najprawdopodobniej ze zmianą paliwa) konieczność dalszego utrzymywania tych limitów będzie powodować jego trudniejszą sytuacją w stosunku do konkurencji. Zatem wynika z tego, że do chwili obecnej Wnioskodawca był w stanie utrzymać wymagane poziomy emisji, jednakże z uwagi na określoną zmianę będzie to w przyszłości trudniejsze. Zmiana ta winna zostać dokładnie zbadana, a odpowiednie ustalenia poczynione przez Organ II instancji.

Ponadto, Organ II instancji nie poczynił żadnych ustaleń dotyczących stanu wód do których aktualnie zrzucane są ścieki z Elektrowni w [...], jak również nie ustalił jaki wpływ będzie miało zwiększenie negatywnego oddziaływania Elektrowni. Gdyby poczynił w tym zakresie jakiekolwiek ustalenia, to doszedłby do wniosku, że aktualnie stan JCWP [...] od [...] do [...] [...] jest zły, między innymi z uwagi na stężenie jonów chlorków (szersze wyjaśnienie w dalszej części pisma). Tym samym ustaliłby, że dodatkowe zrzucanie większej ilości chlorków tym bardziej pogorszy już i tak zły stan wody i uniemożliwi osiągnięcie stanu dobrego. Na dowód czego strona przedłożyła wydruk fragmentu Zestawienia tabelarycznego danych do oceny stanu JCW rzecznych dot. chlorków i powołała się opinię naukową odnośnie wpływu zrzutów ścieków z Elektrowni [...] (Bloki [...], stan z dnia [...] XII 2017) na stan ekologiczny rzeki [...] w kontekście zapisów pozwolenia zintegrowanego (w aktach sprawy).

Dodatkowo, Organ II instancji w całości pominął przedstawioną przez Skarżącego opinię naukową dotyczącą wpływu zrzutu ścieków z Elektrowni [...] na stan ekologiczny rzeki [...] i nie ustosunkował się do jej treści. Tym samym zaniechał wszechstronnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Nieuwzględnienie opisanych w niniejszej skardze okoliczności oraz wniosków płynących z opinii dr hab. [...] skutkowało błędnym przyjęciem, że zmiana pozwolenia zintegrowanego nie wiąże się z istotnym zwiększeniem negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko. Należy zatem uznać, że Organ wydał zaskarżoną decyzję w sposób dowolny, zaniechawszy wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ze szczególnym uwzględnieniem złożonej przez Skarżącego opinii dr hab. [...]. Tym samym Organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

2. Istotna zmiana pozwolenia zintegrowanego.

Niezależnie od powyższego Skarżąca wskazuje, że niniejsze postępowanie dotyczy zmiany pozwolenia zintegrowanego wiążącej się z istotną zmianą instalacji.

Art. 3 pkt 7 p.o.ś. wprowadza definicję istotnej zmiany w instalacji. Zgodnie z powołanym przepisem istotną zmianą instalacji jest taka zmiana sposobu funkcjonowania instalacji lub jej rozbudowa, która może powodować znaczące zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko. Zatem, aby daną zmianę uznać za istotną musi ona kumulatywnie spełnić dwie przesłanki: polegać na zmianie funkcjonowania instalacji lub jej rozbudowie oraz stwarzać możliwość spowodowania znaczącego zwiększenia negatywnego oddziaływania na środowisko na skutek zmiany.

W odniesieniu do przesłanki pierwszej, przepisy prawne nie definiują ani pojęcia "zmiany sposobu funkcjonowania" ani "rozbudowy". W doktrynie przyjmuje się, że przez zmianę sposobu funkcjonowania rozumie się np. wydłużenie czasu pracy instalacji, intensyfikację sposobu jej wykorzystywania czy zmianę w organizacji funkcjonowania (Górski M., komentarz do art. 3 pkt 7 p.o.ś. [w:] Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2014), natomiast w odniesieniu do rozbudowy doktryna łączy podjęcie i przeprowadzenie robót budowlanych, jak i doposażenie pod względem technicznym (np. wprowadzenie nowych urządzeń lub uzupełnienie już używanych) oraz zmianę wydajności wiążącą się ze zmianami w konstrukcji. Ze względu na otwarty katalog pojęciowy "zmiany sposobu funkcjonowania instalacji" należy przyjąć, że mieści się w nim zarówno zmiana wykorzystywanego paliwa, gdyż generuje ona zmiany w zakresie emisji oraz sposobie działania pozostałych urządzeń instalacji spalania paliw, jak i ograniczenie funkcjonowania jednego z urządzeń np. oczyszczalni ścieków, które to ograniczenie ma wpływ na całokształt wydajności instalacji.

W odniesieniu do przesłanki drugiej, w doktrynie podnosi się, że zmianą negatywną jest każda zmiana, która w jakikolwiek sposób pogarsza stan środowiska w porównaniu z jego stanem przed zaistnieniem zmiany (Górski M., komentarz do art. 3 pkt 7 p.o.ś. [w:] Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2014). Zmianą znaczącą jest zaś taka zmiana, która prowadzi do pogorszenia dla całości środowiska lub jego elementów, w szczególności w zakresie emisji mogących skutkować zanieczyszczeniem.

W niniejszej sprawie, zdaniem Skarżącej zarówno postępowanie wszczęte pierwotnym wnioskiem jak i zmodyfikowanym dotyczyło istotnej zmiany w instalacji, bowiem prowadziło do:

Ad. 1) Zwiększenie limitu dla boru do 300 mg/l.

Bor jest zaliczany zgodnie z prawodawstwem unijnym, jak i z zgodnie z polskim prawem do substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, powodujących zanieczyszczenie wód, które powinno być ograniczane (por. Załącznik nr 1 Wykaz I! Rozporządzenia w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, dalej: Rozporządzenie).

Dla tego pierwiastka ustalono najwyższą dopuszczalną wartość w ściekach przemysłowych w Tabeli II Załącznik nr 4 powołanego powyższej Rozporządzenia. Zgodnie z tą tabelą najwyższa dopuszczalna wartość boru w ściekach przemysłowych wynosi 1 mg/l. Wartość ta nie dotyczy ścieków oczyszczonych pochodzących z instalacji oczyszczania spalin metodą mokrą wapienną oraz ścieków z mokrych technologii odprowadzania odpadów paleniskowych w elektrowniach. Najwyższa dopuszczalna wartość dla boru w przypadku tych ścieków ma być ustalana przez organ właściwy do wydania pozwolenia.

Zatem oczywistym jest, że dla ścieków z instalacji mokrego odsiarczania w Elektrowni w [...] nie ma zastosowania maksymalna wartość w wysokości 1 mg/l. Jednakże wartość ta, bardzo niska, pokazuje jak bardzo pierwiastek ten jest szkodliwy dla środowiska i jak bardzo istotne jest jego ograniczanie.

W dotychczasowym pozwoleniu zintegrowanym Organ ustalił maksymalną wartość boru w ściekach w wysokości 180 mg/l. Wartość jest już 180 krotnie wyższa, niż wartość tego pierwiastka ustalona co do zasady dla wszystkich ścieków przemysłowych.

W rezultacie, uwzględnienie wniosku o zwiększenie tej dopuszczalnej wartości do 300 mg/l doprowadzi do tego, że większa ilość tego pierwiastka będzie trafiać do środowiska wodnego. Co więcej, będzie to wartość 300-krotnie wyższa, niż wartość ustalona co do zasady dla wszystkich ścieków przemysłowych.

Ponadto Skarżąca wskazała, że wyniki badań jakości wód [...], przedstawione przez Wnioskodawcę w Tab. 3-3 Charakterystyka jakości wód rzeki [...] w profilu Elektrowni [...] (dane za lata 2010-2015) (str. 33) są w odniesieniu do boru zupełnie niewiarygodne i pozostają w rażącej sprzeczności z danymi monitoringowymi Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] (cytowanymi zresztą we wniosku w Tab. 3-4 dane wg monitoringu WIOŚ, str. 34). W ocenie Skarżącej nie jest bowiem możliwe, by stężenie boru w profilu Elektrowni [...] w sześcioletnim okresie 2010-15 zmieniało się w zakresie od 0 mg B/dm3 (wartość minimalna) do 0,03 mg B/dm3 (wartość maksymalna) - co odpowiadałoby wartości średniej rzędu jedynie 0,015 mg B/dm3 - skoro zgodnie z raportem Stan środowiska w województwie [...] w 2015 r. (Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w [...], 2016 r.) i dołączonym do niego Zestawieniem tabelarycznym danych do oceny stanu JCW rzecznych, w 2012 r. w profilu [...]-[...] (ok. 35 km powyżej El. [...]; JCWP [...] od [...] do [...] [...]) średnioroczne stężenie boru wynosiło 0,1218 mg B/dm3, zaś w profilu [...]-[...] (ok. 25 km poniżej El. [...]; JCWP [...] od [...] do [...] [...]) - 0,1258 mg B/dm3. Trudno oczekiwać przecież, by na wysokości Elektrowni [...], znajdującej się w przybliżeniu w połowie odcinka [...]-[...], stężenie boru mogło być co najmniej 4-krotnie (a średnio aż 8-krotnie) niższe niż ustalone przez WIOŚ w [...] na początku i końcu tego odcinka.

Co więcej, zdaniem strony można przypuszczać że wyraźny przyrost stężenia boru między profilem [...]-[...] a [...]-[...] (z 0,1218 mg B/dm3 do 0,1258 mg B/dm3) jest właśnie skutkiem jego emisji do [...] przez Elektrownię [...]. Jest to zrozumiałe, gdyż z Tab. 3-7 Jakość ścieków oczyszczonych z IOS, odprowadzanych poprzez kanał zrzutowy wód pochłodniczych do rzeki [...] w latach 2010-2015 (str. 36) wynika, że stężenie boru w oczyszczonych ściekach z instalacji odsiarczania spalin Elektrowni [...], zrzucanych do [...], wynosiło, w latach 2010-15, średnio 129,8 mg B/dm3, zaś maksymalnie 179 mg B/dm3; zawartość tego szczególnie szkodliwego dla środowiska wodnego pierwiastka w ściekach, mimo ich oczyszczania, była zatem średnio 1070-krotnie, zaś maksymalnie 1470-krotnie wyższa niż w wodzie rzecznej. Ograniczeniem tej ostatniej wielkości było dotychczasowe pozwolenie zintegrowane Elektrowni [...]/ustalające indywidualnie najwyższe dopuszczalne stężenie boru w ściekach z instalacji odsiarczania spalin na 180 mg B/dm3. Ewentualne zwiększenie stężenia boru w owych ściekach w sposób oczywisty dodatkowo zwiększy emisję tego pierwiastka do [...] i skutkować będzie dalszym, znaczącym przyrostem jego stężeń w wodach rzeki.

Nie jest w ocenie strony prawdą, jak twierdzi Wnioskodawca, że "W zakresie gospodarki wodno-ściekowej: - w zakresie boru i azotu ogólnego zawartego w odprowadzanych ściekach nie ulegnie zmianie wielkość odprowadzanego ładunku tych zanieczyszczeń, pozostanie ona na poziomie wynikającym z zawartości tych zanieczyszczeń w spalanym paliwie, jak również w odprowadzanych spalinach" (str. 15). Gdyby faktycznie tak miało być, należałoby zapytać, z jakiegoż właściwie powodu Wnioskodawca wnosi o zwolnienie go z dotrzymywania obecnego limitu stężeń boru, tj. 180 mg B/dm3, skoro - jak wynika z cytowanej już Tab. 3- 7 Jakość ścieków oczyszczonych z 105, odprowadzanych poprzez kanał zrzutowy wód pochłodniczych do rzeki [...] w latach 2010-2015 - dotąd go dotrzymywał, a nie przewiduje zwiększenia ładunku tego pierwiastka w ściekach. Skoro stężenia boru mają rzekomo pozostać na tym samych poziomach, nie przekraczających w sześcioletnim okresie 2010-15 maksymalnej wartości 179 mg B/dm3 - to nie ma w takim razie żadnego racjonalnego powodu, by rzeczony limit 180 mg B/dm3 został zmieniony. Nic przecież nie stoi na przeszkodzie, by Elektrownia [...] pracowała w taki sam sposób jak dotąd, z limitem 180 mg B/dm3 - jeśli faktycznie nigdy go do tej pory nie przekroczyła, a zarazem nie planuje zwiększenia emisji boru w przyszłości.

Wydaje się jednak, że celem Wnioskodawcy jest możliwość dokładnie odwrotna - tj. właśnie zrzut ścieków o znacznie wyższych stężeniach boru niż obecne 180 mg B/dm3 i emisja do [...] proporcjonalnie większych ładunków tego pierwiastka. Nie jest przecież prawdą, że stężenie boru w ściekach wynika wyłącznie z jego zawartości w węglu względnie w spalinach, jak twierdzi Wnioskodawca. Niezależnie bowiem od faktycznych trudności w usuwaniu rzeczonego zanieczyszczenia ze ścieków z instalacji odsiarczania spalin elektrowni węglowych, opisanych na str. 21-22 Wniosku, znacząca część tego pierwiastka jest jednak usuwana w procesie oczyszczania owych ścieków - co zresztą wynika jasno z porównania stężeń boru w surowych i oczyszczonych ściekach z instalacji odsiarczania spalin samej Elektrowni [...]: średnio 235,5 mg B/dm3 versus 129,8 mg B/dm3 (spadek o 45%), maksymalnie 496 mg B/dm3 versus 179 mg B/dm3 (spadek o 64%) (Tab. 3-6 Jakość ścieków surowych z IOS wprowadzanych na oczyszczalnie ścieków (2012- 2015) oraz Tab. 3-7 Jakość ścieków oczyszczonych z 105, odprowadzanych poprzez kanał zrzutowy wód pochłodniczych do rzeki [...] w latach 2010-2015 - str. 35-36 Wniosku). Naturalnie, z punktu widzenia Wnioskodawcy wygodniejsze byłoby uzyskanie możliwości nieusuwania boru z tych ścieków w ogóle, względnie zwiększenie dopuszczalnego limitu stężenia.

Dlatego też w ocenie Skarżącej zaproponowana zmiana w pozwoleniu zintegrowanym świadczy o zmianie funkcjonowania instalacji, która wiązać się będzie albo ze spalaniem dużo gorszej jakości paliwa albo z odstąpieniem od oczyszczania ścieków lub zmniejszeniem poziomu tegoż oczyszczania. Zmiana paliwa stanowi zmianą w funkcjonowaniu instalacji. W obu wypadkach zmiana sposobu funkcjonowania instalacji prowadzić będzie do zwiększonej emisji boru, która, jak zostało przedstawione powyżej, będzie powodować znaczne zwiększenie negatywnego oddziaływania. Tym samym wskazana zmiana sposobu funkcjonowania instalacji stanowić będzie istotną zmianę, zaś Organ II instancji błędnie uznał, że taka zmiana nie zajdzie w niniejszej sprawie.

Ad. 2) Zwiększenie ilości wytwarzanego odpadu o kodzie 10 01 21 o 500 ton rocznie.

Wnioskodawca w niniejszym postępowaniu domaga się również zwiększenia wytwarzania odpadu o kodzie 10 01 21, tj. osadów z zakładowej oczyszczalni ścieków, z 2 900 ton rocznie do 3 400 ton rocznie. Wnioskodawca wskazuje, iż w 2016 roku wszystkie instalacje odsiarczania spalin pracowały z maksymalnymi wydajnościami, co doprowadziło do zweryfikowania wyliczonej teoretycznie ilością wytworzonego placka pofiltracyjnego. W rzeczywistości ilość wytwarzanego placka jest większa od wartości wyliczonych teoretycznie, zachodzi zatem konieczność zwiększenia w pozwoleniu zintegrowanym ilości wytwarzanych odpadów o kodzie 10 01 21.

Powyższa zmiana pozwolenia zdaniem skarżącej wiąże się ze zmianą pracy w instalacji polegającą na używaniu gorszego paliwa, co rodzi konieczność zintensyfikowanej pracy instalacji mokrego odsiarczania. Jak wynika z twierdzeń Wnioskodawcy, okoliczność ta miała miejsce faktycznie jeszcze przed złożeniem wniosku o zmianę pozwolenia zintegrowanego. Świadczy to o bezprawnym działaniu Wnioskodawcy i winno skutkować podjęciem odpowiednich działań przez Organ.

Niezależnie od powyższego strona zwróciła uwagę, iż niniejszym wnioskiem Wnioskodawca dąży do dokonania oficjalnej zmiany w sposobie funkcjonowania instalacji. W konsekwencji wspomnianej zmiany ma powstawać o 500 ton rocznie więcej odpadu. Jest to wielkość stanowiąca 17% aktualnie produkowanych odpadów o tym kodzie. Skarżąca wskazuje, iż dodatkowa ilość odpadów będzie musiała być składowana albo będzie musiała podlegać procesowi odzysku. Odpady te będą stanowić dodatkowe obciążenie dla środowiska. 500 ton dodatkowych odpadów rocznie stanowi znaczące zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko.

Dlatego też w ocenie Skarżącej zaproponowana zmiana funkcjonowania instalacji uznana powinna zostać za zmianę istotną, o której mowa w art. 3 pkt. 7 p.o.ś.

Ad. 3) Zwiększenie ilości chlorków w ściekach z instalacji oczyszczania.

Ostatnia i zarazem najistotniejsza z wnioskowanych zmian dotyczy zwiększenia chlorków uwalnianych wraz ze ściekami z instalacji mokrego odsiarczania. Jako uzasadnienie powyższego Wnioskodawca wskazał, że obecnie spalany węgiel pochodzący w większości ze złóż w [...] charakteryzuje się stosunkowo niskimi zawartościami chloru w węglu. Polityka kraju mająca na celu ratowanie kopalń śląskich zmierza do wzrostu zużycia węgla z regionu śląskiego. Węgiel ten charakteryzuje się znacznie wyższą zawartością chloru w węglu, co znajduje swoje odzwierciedlenie w wyższych stężeniach chloru w ściekach. Konieczność spalania węgla nisko zasiarczanego ogranicza źródła dostaw paliwa do Elektrowni [...]. A wyższe ceny węgla o lepszej jakości odnajdują swoje przełożenie w wyższych kosztach produkcji energii. Nakładające się powyższe zjawiska i zamierzenia polityczne w kraju obniżając konkurencyjność [...] sp. z o.o. Elektrowni [...] na rynku dostawców energii elektrycznej.

Powyższe wskazuje na to, że Wnioskodawca planuje wykorzystywać inne paliwo, najprawdopodobniej tańsze, które zawierać będzie wyższe stężenia m.in. chloru. Zmiana paliwa stanowi w ocenie Skarżącej zmianę sposobu funkcjonowania instalacji, w wyniku której w ściekach z Elektrowni drastycznie zwiększy się ilość chlorków i siarczanów.

Zmiana ta w ocenie Skarżącej będzie zwiększała w sposób znaczący negatywne oddziaływanie na środowisko. Zgodnie bowiem z raportem Stan środowiska w województwie [...] w 2015 r. i Zestawieniem tabelarycznym danych do oceny stanu JCW rzecznych, w 2012 r. w położonych odpowiednio powyżej i poniżej Elektrowni [...] profilach [...]-[...] i [...]- [...] średnioroczne stężenia chlorków wynosiły odpowiednio 135 mg CIYdm3 oraz 151 mg CIVdm3. Można przypuszczać, że za ok. 10%-owy przyrost stężeń obu jonów w dół biegu rzeki odpowiadała właśnie Elektrownia [...] - z Tab. 3-7 Jakość ścieków oczyszczonych z IOS, odprowadzanych poprzez kanał zrzutowy wód pochłodniczych do rzeki [...] w latach 2010-2015 (str. 36) wynika bowiem, że ich stężenia w oczyszczonych ściekach z instalacji odsiarczania spalin, zrzucanych do [...], wynosiły, w latach 2010-15, średnio ok. 14800 mg Cl/dm3, zaś maksymalnie ok. 21800 mg CIV; były one zatem średnio ok. 110-krotnie, a maksymalnie ok. 160-krotnie wyższe niż w wodzie rzecznej.

Wnioskodawca twierdzi, że "zrzut oczyszczonych ścieków z IOS wywołuje niewielki wpływ na jakość wód rzeki [...] w zakresie zmiany stężenia chlorków i siarczanów" (str. 39), prezentując w Tab. 3-8 Analiza zmiany stężenia chlorków i siarczanów przy rozpatrywaniu najbardziej niekorzystnych warunków odprowadzania ścieków z IOS do wód rzeki [...] (str. 39) wyniki obliczeń, że przyrost stężenia chlorków w wodzie rzecznej jest ok. 7%-owy. Skarżący wskazuje, że nie jest to wartość pomijalna - szczególnie jeśli wziąć pod uwagę fakt, że woda rzeczna na omawianym odcinku [...] nie spełnia pod względem stężeń jonów Cl" wymogów dla klasy II, czyli nie spełnia stanu dobrego. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2016 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych oraz środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych - Dz. U. 2016, poz. 1187, Załącznik nr 1 Wartości graniczne wskaźników jakości wód odnoszące się do jednolitych części wód powierzchniowych w ciekach naturalnych, takich jak kanał, struga, strumień, potok oraz rzeka, niewyznaczonych jako jednolite części wód sztuczne lub silnie zmienione, część 3 Elementy fizykochemiczne (wspierające elementy biologiczne), grupa 3.3 Wskaźniki charakteryzujące zasolenie, nr 3.3.5 ; Chlorki, w przypadku typu cieku 21, jakim jest JCWP [...] od [...] do [...], wartość graniczna dla chlorków jako wskaźników jakości wód wynosi dla klasy II 75,6 mg Cl/dm3. Obecne stężenie chlorków na tym odcinku [...], tj. 151 mg Cl/dm3 przekracza więc ową wartość graniczną o ok. 100% - co przekłada się na stan ekologiczny poniżej dobrego, a tym samym na zły stan JCWP [...] od [...] do [...].

Postulowane przez Wnioskodawcę pierwotne zwiększenie dopuszczalnego stężenia chlorków w ściekach z instalacji odsiarczania spalin Elektrowni [...] z 19000 mg Cl /dm3 do 35000 mg Cl"/dm3, tj. o ok. 85%, a co za tym idzie proporcjonalne zwiększenie trafiającego do [...] ładunku tych jonów, ma zgodnie z wyliczeniami przedstawionymi w Tab. 3-9 Przewidywana teoretyczna zmiana wartości stężenia wybranych parametrów charakterystycznych dla ścieków z IOS po wprowadzeniu ich do rzeki [...] dla wartości aktualnie obowiązujących i wnioskowanych (str. 44) zwiększyć ich stężenie w wodzie rzecznej o dalsze 4 mg Cl /dm3 - co siłą rzeczy dodatkowo pogorszy sytuację i oddali perspektywę osiągnięcia przez JCWP [...] od [...] do [...] dobrego stanu ekologicznego i stanu dobrego JCWP. Zwiększenie do zmodyfikowanej wielkości, tj. do 30000 mg Cr/dm3 będzie miało równie negatywny skutek. Takie zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko w ocenie Skarżącego uznane powinno zostać za znaczne. Należy podkreślić, że nie będzie to w najbliższej przyszłości jedyne działanie Wnioskodawcy - wkrótce przecież Elektrownia [...] uruchomi nowy blok 1000 MWe, który ma być bardzo wydajnym emitorem chlorków (I siarczanów) - ich źródłem będzie nie tylko kolejna instalacja odsiarczania spalin, lecz przede wszystkim odsoliny i odmuliny z układu chłodzenia (blok ten, w przeciwieństwie do dotychczasowej Elektrowni [...], będzie posiadał zamknięty układ chłodzenia z chłodnią kominową), jak również instalacje towarzyszące (np. stacja demineralizacji wody, stacja regeneracji jonitów itp.)

Wnioskodawca argumentuje, że zwiększenie wprowadzanego do [...] ładunku chlorków, nie spowoduje znaczącego (istotnego) zwiększenia negatywnego oddziaływania Elektrowni [...] na środowisko wodne: "W zakresie gospodarki wodno-ściekowej: (...) - zostanie zwiększony ładunek zanieczyszczeń chlorków i siarczanów odprowadzanych w oczyszczonych ścieków z IOS, niemniej, jak wykazano w rozdziałach poniżej, nie spowoduje to znaczącego (istotnego) zwiększenia negatywnego oddziaływania Elektrowni [...] na środowisko wodne." (str. 15). W kontekście dalszej argumentacji zawartej we Wniosku należy to chyba rozumieć w ten sposób, że skoro obecne stężenie chlorków w [...] przekracza odpowiednią wartość graniczną o ok. 100%, to dalsze jego zwiększenie np. o 7% nic już w istocie nie zmieni (innymi słowy: obecny stan ekologiczny jCWP [...] od [...] do [...] jest zły i taki pozostanie, więc niejako nie robi to różnicy). Gdyby jednak przyjąć ten sposób rozumowania, to w gruncie rzeczy można by uznać za właściwe spuszczanie do dowolnej rzeki każdej ilości jakiegokolwiek zanieczyszczenia, w przypadku którego woda w tej rzece nie spełnia standardów jakości - argumentując, że skoro standardy te i tak są już przekroczone, to dodatkowy zrzut ich w żaden sposób nie naruszy, a tym samym nie będzie miał charakteru znaczącego lub istotnego zwiększenia negatywnego oddziaływania na środowisko. Nie jest to jednak podejście, które należałoby uznać za właściwe, ani zgodne z duchem przepisów ochrony środowiska.

Skarżąca wskazała, iż w aktualnej sytuacji, kiedy stężenia chlorków są zdecydowanie przekroczone, tak że, stan rzeki jest zły, a przyczyną tego jest emisja z Elektrowni [...], zasadne i wskazane jest dokonanie rewizji pozwolenia zintegrowanego, tak aby zmniejszyć ilość emitowanych chlorków. W przeciwnym bowiem wypadku stan ekologiczny JCWP [...] od [...] do [...] nie ulegnie zmianie i w dalszym ciągu pozostanie zły.

W ocenie Skarżącej zmiana w zakresie zwiększonego zrzutu chlorków będzie powodować znaczące zwiększenie negatywnego oddziaływania. Okoliczności te omówione zostały w opinii dr. hab. [...], która znajduje się w aktach sprawy.

Uwzględniające powyższe w ocenie Strony niniejsze postępowanie dotyczy istotnej zmiany instalacji. Planowane zmiany w sposobie funkcjonowania instalacji doprowadzą do znacznego zwiększenia negatywnego oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 185 ust. 2a p.o.ś. w postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego dla nowo zbudowanej instalacji, o wydanie pozwolenia zintegrowanego z odstępstwem, o którym mowa w art. 204 ust. 2 lub w postępowaniu dotyczącym jego zmiany polegającej na udzieleniu takiego odstępstwa oraz w postępowaniu o wydanie decyzji o wydaniu lub zmianie pozwolenia zintegrowanego dotyczącej istotnej zmiany instalacji stosuje się przepisy art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Wobec powyższego Organ uznając, że przedmiotowe postępowanie nie wymaga udziału społeczeństwa, dopuścił się naruszenia art. 185 ust. 2a w zw. z art. 218 pkt 2 p.o.ś.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017.2188 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz.1369 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji wydanej w pierwszej instancji, z uwagi na to, że Skarżącej w ocenie Ministra w okolicznościach sprawy nie przysługiwało prawo wniesienia odwołania.

Organ powołał się na art. 127 Kpa. Zgodnie z którym organizacja społeczna, która nie jest stroną, może wnieść odwołanie, jeżeli pozwalają na to przepisy prawa. Stosownie zaś do art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017, poz. 1405), organizacja ekologiczna uczestniczy na prawach strony w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli zgłosi taką chęć, a prawo wniesienia odwołania od decyzji służy jej także wtedy, gdy nie uczestniczyła w wymagającym udziału społeczeństwa postępowaniu przed pierwszą instancją. Jak wynika z akt sprawy taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie bowiem Marszałek Województwa [...] odmówił Fundacji [...] dopuszczenia jej do udziału w przedmiotowym postępowaniu postanowieniem z dnia [...] lipca 2017r., znak [...], które zostało utrzymane w mocy przez Ministra Środowiska postanowieniem z dnia [...] września 2017 r., znak [...]. Biorąc jednak pod uwagę, że postanowienie wpadkowe, proceduralne nie korzysta z przymiotu powagi rzeczy osądzonej oraz że przepisy pozwalają organizacji ekologicznej ubiegać się o prawa strony w postępowaniu odwoławczym, choć nie brała udziału w postępowaniu przed pierwszą instancją, Minister Środowiska ocenił odwołanie pod kątem spełnienia wymogów formalnych niezbędnych do zainicjowania postępowania i zasadnie wskazał, że kwestia możliwości uzyskania praw strony przez organizację ekologiczną w postępowaniu o zmianę pozwolenia zintegrowanego uregulowana jest w art. 185 ust. 2a ustawy - Prawo ochrony środowiska (odesłanie do ww. art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko). Przepis ten przewiduje, że organizacje mogą uczestniczyć w takim postępowaniu, jeżeli decyzja zmieniająca dotyczy istotnej zmiany instalacji, zdefiniowanej w art. 3 pkt 7 jako taka zmiana sposobu funkcjonowania instalacji lub jej rozbudowa, która może powodować znaczące zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko. W art. 218 zawarta jest analogiczna regulacja dotycząca zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu.

W świetle tych przepisów organ stwierdził, iż postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia zintegrowanego dla instalacji w [...] nie wymagało udziału społeczeństwa, a więc i żadna organizacja ekologiczna nie mogła w nim uczestniczyć.

Rozpoznając przedmiotową sprawę w ocenie Sądu, zasadnie strona skarżąca zarzuca organowi II instancji iż dopuścił się naruszenia art. 7, 77§ 1 i 107§3 k.p.a w stopniu mogącym mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Wskazać bowiem należy, że przedmiotem zmiany w trybie art. 155 k.p.a przez organ I instancji było pozwolenie zintegrowane, czyli decyzja wydana w oparciu o art. 201 ust. 1 ustawy prawo ochrony środowiska. Wskazać należy, że zgodnie z tym przepisem pozwolenia zintegrowanego wymaga prowadzenie instalacji, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie bez wątpienia organ miał do czynienie z instalacją co do której uznano, że jej funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości.

Czyli w świetle z kolei art. 204 ust. 1 ww. ustawy instalacją, która winna spełniać wymagania ochrony środowiska wynikające z najlepszych dostępnych technik, a w szczególności nie mogącą powodować przekroczenia granicznych wielkości emisyjnych, chyba , że organ właściwy do wydania pozwolenia zintegrowanego zezwolić na odstępstwo od granicznych wielkości emisyjnych (ust. 2). Przy czym w świetle art. 205 ustawy nieprzekraczanie wielkości emisji wynikającej z zastosowania najlepszych dostępnych technik nie zwalnia z obowiązku dotrzymania standardów jakości środowiska.

Co więcej dla tego typu decyzji ustawodawca w art. 214 - 216 ustawy przewidział zasady jej zmiany. Wprawdzie nie oznacza to, że pozwolenie zintegrowane nie może zostać zmienione z trybie art. 155 k.p.a, jednak w ocenie Sądu w świetle powyższych przepisów nie mogą to być zmiany, których konieczność dokonania wynika z tych przepisów o których w nich mowa (tj. zmianie sposobu funkcjonowania instalacji lub jej rozbudowie, która może mieć wpływ na środowisko, zmiany warunków pozwolenia zintegrowanego na skutek publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej konkluzji BAT odnoszących się do głównej działalności danej instalacji, jeżeli oddziaływanie instalacji na środowisko zmieniło się w stopniu wskazującym na konieczność zmiany pozwolenia w części dotyczącej określonych w nim warunków lub wielkości emisji z danej instalacji, lub jeżeli nastąpiła zmiana w najlepszych dostępnych technikach, pozwalająca na znaczne zmniejszenie wielkości emisji bez powodowania nadmiernych kosztów, lub wynika to z potrzeby dostosowania eksploatacji instalacji do zmian przepisów o ochronie środowiska).

Oznacza to, że prowadzenie przez organ, i to jak wynika z akt sprawy kolejnego już postępowania w zakresie zmiany pozwolenia zintegrowanego, z pominięciem ww. przepisów ustawy prawo ochrony środowiska wymagało dokonania bardzo dokładnej i szczególnej oceny pod kątem celu i skutków wprowadzanych zmian a co więcej uwzględnienia nie tylko interesu wnioskodawcy ale również interesu społecznego, który bez wątpienia przejawia się w prawie do ochrony środowiska, przyrody. Zgodnie bowiem z art. 155 k.p.a decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Mając na uwadze powyższe w ocenie Sądu zasadnie strona skarżąca zarzuca organowi odwoławczemu, iż nie dokonał rzetelnej i wyczerpującej oceny, analizy zarówno zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak również ogólnie dostępnych dla organów wyników badań np. stanu wód do których zrzucane są ścieki z instalacji objętej decyzją. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji w ocenie Sądu nie wynika, na jakiej podstawie i dlaczego organ uznał, że wnioskowana zmiana pozwolenia zintegrowanego nie dotyczy dotyczącej istotnej zmiany instalacji. Ma to zaś w sprawie istotne znaczenie bowiem prawo ochrony środowiska wprowadza odstępstwa w zakresie ustalenia kręgu podmiotów uczestniczących w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii. W postępowaniu tym pojęcie strony, o którym mowa wart. 28 K.p.a. (każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek), zostało zawężone przez przepis art. 185 ust. 1 Prawa ochrony środowiska do podmiotów prowadzących instalację oraz - jeżeli w związku z eksploatacją instalacji utworzono obszar ograniczonego użytkowania - do władających powierzchnią ziemi na tym obszarze. Ograniczony został również w tym postępowaniu udział organizacji społecznych, gdyż stosownie do art. 185 ust. 2 Prawa ochrony środowiska w postępowaniu o wydanie pozwolenia na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii nie stosuje się art. 31 K.p.a., stanowiącego podstawę do udziału tych organizacji w postępowaniu administracyjnym. Reguła ta jednak nie odnosi się do postępowań w przedmiocie wydania pozwolenia zintegrowanego lub istotnej zmiany jego warunków. W świetle bowiem art. 185 ust. 2a Prawa ochrony środowiska w postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego oraz decyzji o zmianie pozwolenia zintegrowanego dotyczącej istotnej zmiany instalacji nie stosuje się art. 185 ust. 1 i 2 Prawa ochrony środowiska, lecz art. 44 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Przy czym, zgodnie z art. 3 pkt 7 Prawa ochrony środowiska, przez "istotną zmianę instalacji" należy rozumieć taką zmianę sposobu funkcjonowania instalacji lub jej rozbudowę, jaka może powodować znaczące zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko. Oznacza to, że w postępowaniu o wydanie decyzji o zmianie pozwolenia zintegrowanego, dotyczącej istotnej zmiany instalacji, organizacje ekologiczne, które powołują się na cele statutowe i zgłoszą chęć uczestniczenia w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Stosownie do art. 44 ust. 2 powołanej ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie ( ... ) organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony.

Mając powyższe na uwadze, dokonanie oceny zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego z tego powodu, że odwołanie nie zostało wniesione przez uprawniony podmiot, wymagało przede wszystkim uwzględnienia treści art. 185 ust. 2a Prawa ochrony środowiska, co w okolicznościach niniejszej sprawy wymagało od organu odwoławczego wykazania, iż planowana zmiana nie stanowi "istotnej zmiany instalacji" rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa ochrony środowiska. Takiej oceny organ nie dokonał. Uzasadnienie ogranicza się zaś jedynie do wskazania, iż planowana zmiana nie wymagała udziału społeczeństwa oraz lakonicznego wyjaśnienia czemu służyć mają wprowadzone zmiany. W rozważaniach organu brak jest wyjaśnień na jakiej podstawie i w oparciu o jakie uregulowania, dokumenty, czy też np. BAT, uznał, że planowane zmiany rzeczywiście nie wynikają np. ze zmiany sposobu funkcjonowania instalacji, która może powodować znaczące zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko, co więcej organ nie odniósł się również do zarzutów i dokumentów przedłożonych przez stronę odwołującą się. Tymczasem z akt sprawy bezspornie wynika, że zmiana dotyczy istotnych wielkości tj. np. zwiększenia: limitu dla boru do 300 mg/l, ilości wytwarzanego odpadu o kodzie 10 01 21 o 500 ton rocznie, ilości chlorków w ściekach z instalacji oczyszczania oraz zmniejszenia ilości siarczanów w ściekach z instalacji oczyszczania.

Reasumując w ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. naruszeniem treści art. 7, 8, 75, 77 § 1 i 107 §3 k.p.a. Wskazane przepisy nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest bowiem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie, organ odwoławczy dopuścił się takiego naruszenia co prowadziło do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Rozstrzygnięcie o kosztach oparto o art. 200 i 205 ww. ustawy.