Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1156/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 3 i 4,  art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
article: art. 104, 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c,  art. 152 i  art. 200t.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz skarżącej S. R. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] odmawiającą S. R. ujawnienia w wojewódzkim rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty i umorzył postępowanie prowadzone przez organ I instancji.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zaświadczeniem z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...] Prezydent Miasta L. potwierdził S. R. uprawnienie do otrzymania ekwiwalentu za mienie pozostawione poza obecnymi granicami państwa polskiego na kwotę [...] zł.

Wnioskiem z dnia 18 października 2006 r. S. R. wystąpiła, w trybie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm., dalej "ustawa"), o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty.

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Wojewoda [...] odmówił wnioskodawczyni ujawnienia w wojewódzkim rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie - wynikającej z ww. zaświadczenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że takie rozstrzygnięcie spowodowane jest faktem zrealizowania przez stronę rekompensaty powyżej określonego ustawowo progu, tj. 20% wartości nieruchomości pozostawionych na kresach wschodnich. Jak wynika bowiem z akt sprawy aktem notarialnym z dnia [...] października 1990 r. Rep. [...] nr [...] S. R. otrzymała w użytkowanie wieczyste działkę budowlaną nr [...], położoną w L. przy ul. [...]. Wartość nabytej nieruchomości ustalono na kwotę [...] zł, natomiast wartość nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP ustalono, na podstawie operatu szacunkowego z dnia [...] kwietnia 1990 r., na kwotę [...] zł. Tym samym na poczet wartości nieruchomości nabytej zaliczono [...]% wartości nieruchomości pozostawionej. Ponadto na potrzeby postępowania prowadzonego przed Prezydentem Miasta L. operatem szacunkowym z dnia [...] grudnia 2000 r. wartość nieruchomości pozostawionej w L. określono na kwotę [...] zł. Uwzględniając realizację w wysokości [...]%, zaświadczeniem z dnia [...] lutego 2001 r. potwierdzono skarżącej uprawnienie do otrzymania ekwiwalentu na kwotę [...] zł. Skoro zgodnie z art. 13 pkt 2 ustawy zaliczenie wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP dokonuje się w wysokości równiej 20% wartości tych nieruchomości, a wnioskodawczyni zrealizowała prawo do rekompensaty w [...]%, to jej wniosek z dnia 18 października 2006 r. należało rozpatrzyć odmownie.

Na skutek odwołania S. R., decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Minister Skarbu Państwa uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r. i umorzył postępowanie prowadzone przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewoda po otrzymaniu wniosku strony z dnia 18 października 2006 r. powinien odmówić jej dokonania adnotacji na ww. zaświadczeniu i ujawnienia w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty, w związku z faktem, iż w sprawie nastąpiła częściowa realizacja tego prawa. Organ powinien także pouczyć wnioskodawcę, że w celu potwierdzenia prawa do rekompensaty, osoby, które częściowo zrealizowały to prawo na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, są zobowiązane do złożenia we właściwym urzędzie wojewódzkim wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty, w celu otrzymania nowej decyzji potwierdzającej lub odmawiającej potwierdzenia tego prawa. Dokonanie takiej adnotacji, którą organ umieszcza na zaświadczeniach osób, którym potwierdzono prawo do rekompensaty i w których przypadku nie nastąpiła częściowa realizacja tego prawa, jak również umieszczenie danych osoby uprawnionej w rejestrze wojewódzkim, są czynnościami materialno-technicznymi, a więc odmowa dokonania tych czynności nie może następować w formie decyzji administracyjnej. W związku z tym, zaskarżoną decyzję uznano za wydaną bez podstawy prawnej.

Od decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła S. R. wnosząc o uznanie zaświadczenia z dnia [...] lutego 2001 r. za aktualne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej ppsa ).

Biorąc pod uwagę te przesłanki należy wniesioną skargę uznać za uzasadnioną, choć z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Przedmiotem badania jest decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2009 roku, uchylająca decyzję Wojewody [...] o odmowie ujawnienia S. R. w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej i umarzająca postępowanie przed organem I instancji. Jako uzasadnienie organ wskazał, że zarówno dokonanie adnotacji, którą organ umieszcza na zaświadczeniach lub decyzjach osób, którym potwierdzono prawo do rekompensaty i w których przypadku nie nastąpiła częściowa realizacja tego prawa, jak również umieszczenie danych osoby ujawnionej w rejestrze wojewódzkim są czynnościami materialno-technicznymi, a więc odmowa dokonania tych czynności nie może następować w formie decyzji administracyjnej. W związku z tym organ II instancji uznał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 roku, odmawiająca S. R. ujawnienia w wojewódzkim rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty została wydana bez podstawy prawnej. Jako podstawy prawne uzasadniające wydanie zaskarżonej decyzji podano art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 7 ust. 3 i 4 i art. 9 ww. ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku. Zdaniem sądu takie stanowisko należy uznać za nieprawidłowe. Istota niniejszej sprawy polega na ustaleniu, czy w świetle przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. odmowa ujawnienia w rejestrze, o którym mowa w art. 19 tej ustawy, formy realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP przez osoby, które na podstawie odrębnych przepisów uzyskały potwierdzenie prawa do rekompensaty, w tym także przez osoby, które osobiście, bądź ich poprzednicy prawni, zrealizowali w części potwierdzone prawo, wymaga wydania przez właściwego wojewodę decyzji administracyjnej. Według art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku prawo wyboru formy realizacji prawa do rekompensaty zgodnie z art. 13 ust. 1, mają także osoby, które posiadają zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do zaliczenia wartości pozostawionych nieruchomości na poczet ceny nabycia nieruchomości Skarbu Państwa na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów i które nie zrealizowały prawa do rekompensaty. Zgodnie z art. 7 ust. 1 wojewoda dokonuje oceny spełnienia wymogów, o jakich mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2. Pozytywna ocena następuje w drodze postanowienia. W wyniku tego na decyzji lub zaświadczeniu wojewoda zamieszcza adnotację o wybranej formie realizacji prawa do rekompensaty oraz o jej wysokości (art. 7 ust. 4). Ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty w takim przypadku jest zatem czynnością materialno-techniczną. Ustawa nie określa natomiast formy, w jakiej następuje stwierdzenie braku spełnienia wymogów ustawowych. Brak wskazania w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. formy odmownego załatwienia wniosku o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty nie oznacza, że wydana w tej sprawie decyzja jest pozbawiona podstawy prawnej. W uchwale 7 sędziów NSA z dnia 12 października 1998 r. sygn. akt OPS 6/98 podkreślono, że brak wskazania wprost przez ustawodawcę działania w formie decyzji administracyjnej nie oznacza, że jest ona wyłączona. Za decyzję w nauce oraz orzecznictwie prawa administracyjnego uznaje się jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji o wiążących konsekwencjach obowiązującej normy prawa administracyjnego dla indywidualnie określonego podmiotu i konkretnej sprawy, podejmowane w sferze stosunków zewnętrznych, poza systemem organów państwowych i podległych im jednostek. Ze względu zaś na zawartą w art. 104 kpa zasadę załatwiania indywidualnych spraw administracyjnych przez wydanie decyzji, wyłączenie decyzyjnej formy załatwiania takich spraw musi być wyraźne, co oznacza, że nie można go domniemywać.

W ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. tylko w odniesieniu do potwierdzenia prawa do rekompensaty jednoznacznie przesądzono, że potwierdzenie bądź odmowa potwierdzenie uprawnienia następuje w drodze decyzji (art. 5 ust. 3 i art. 7 ust. 2). Takiego warunku nie sformułowano natomiast wprost dla odmowy ujawnienia w rejestrze wybranej przez uprawnioną osobę formy realizacji prawa do rekompensaty. Nie może to jednak oznaczać, że w przypadku odmowy dokonania stosownego wpisu w rejestrze wyłączona jest decyzyjna kompetencja organu. Uprawnienie strony do żądania dokonania stosownego wpisu w rejestrze podlega weryfikacji w świetle art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., zaś konkretyzacji normy prawnej zawartej w tym przepisie w odniesieniu do indywidualnej sytuacji strony organ administracji obowiązany jest dokonać w drodze decyzji administracyjnej w myśl art. 104 kpa. W sytuacji zatem, gdy wojewoda dokonuje negatywnej oceny spełnienia wymagań określonych w art. 7 ust. 3, obowiązany jest wydać decyzję administracyjną.

Takie stanowisko sądu znajduje oparcie w treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2009 roku sygn. akt I OSK 1448/08 nie publik.

Z tych względów Sąd uznał, że zostały naruszone przepisy prawa materialnego tj. art. 7 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i art. 156 § 1 pkt 2 kpa, które miały wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji winien merytorycznie ocenić decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 roku o odmowie ujawnienia w rejestrze prawa do rekompensaty.

Z uwagi na powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt I wyroku. Na mocy art. 152 powołanej wyżej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt II wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.