Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2372/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.145 § 1 pkt 1 lit.c, art.151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.145 § 1 pkt 4 i 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie NSA Jan Paweł Tarno (spr.) del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. S. i E. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2461/11 w sprawie ze skargi T. S. i E. W. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza solidarnie od T. S. i E. W. na rzecz Ministra Skarbu Państwa kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 2261/11 oddalił skargi T. S. i E. W. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z [...] października 2011 r., nr [...] ([...]) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] kwietnia 2011 r., nr [...], potwierdzającej A. R. prawo do 1/2 części rekompensaty z tytułu pozostawienia przez spadkobierców H. R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że kontrola legalności zaskarżonego postanowienia sprowadzała się do tego, czy zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa brak jest podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego pozytywną decyzją z [...] kwietnia 2011 r. potwierdzającą A. R. prawo do 1/2 części rekompensaty z tytułu pozostawienia przez spadkobierców H. R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Każda ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania prawidłowości. Zgodnie z art. 16 kpa, jej wzruszenie może nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Ustawodawca, ustanawiając zasadę trwałości decyzji ostatecznych, nie wyklucza zarazem możliwości pojawienia się w obrocie prawnym decyzji wadliwych, a więc niespełniających tych warunków (B. Adamiak, Wadliwość decyzji..., s. 28 i n.). W zależności od stopnia tej wadliwości stosuje się odpowiednie nadzwyczajne środki prawne usuwające te wady czy wręcz eliminujące obarczone nimi decyzje z obrotu prawnego. Jedną z takich możliwości stwarza instytucja wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145-153 kpa). Wady z art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 są istotnymi wadami postępowania administracyjnego. Dlatego też wznowienie postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy w celu sprawdzenia, czy któraś z wad postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a także w sytuacji, kiedy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa).

W ocenie Sądu istota sporu w tej sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżącym przysługiwał przymiot stron w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem J. R. z 21 grudnia 1992 r. (której następcą prawnym jest A. R.) o przyznanie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez A. R. (ojca A. R.) nieruchomości, położonej w W. przy ul. [...] oraz, czy otrzymana z Archiwum Państwowego w Bydgoszczy kopia pisma Urzędu Miejskiego, Zarządu Terenami w Bydgoszczy z 11 grudnia 1978 r. skierowanego do J. O. stanowi nowy dowód w tej sprawie. Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgodny pogląd, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to tyle, co wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którym składający odwołanie opiera swoje żądanie. Przy tym interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie przymiotu strony w sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu.

Skarżące swój przymiot strony wywodzą z faktu złożenia już w latach 70-tych przez ich matkę J. O. wniosku o przyznanie rekompensaty za tzw. mienie zabużańskie. Fakt ten był przez T. S. powołany już w piśmie z 27 stycznia 2011 r. a także z 2 marca 2011 r., gdzie skarżąca dołączyła na jego potwierdzenie posiadane kserokopie dokumentów, czyli przed wydaniem decyzji z [...] kwietnia 2011 r., a zatem nie mógł stanowić nowej okoliczności w tej sprawie. W ocenie organu fakt składania przez matkę skarżących wniosków o przyznanie rekompensaty nie daje skarżącym przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] kwietnia 2011 r., ponieważ wniosek ten dotyczył jedynie uprawnień A. R. jako następcy prawnego A. R. i tylko w zakresie przypadającego mu udziału w masie spadkowej, a ponadto kwestia złożenia przez poprzedniczkę prawną skarżących odpowiedniego wniosku jest przedmiotem rozpatrywania w odrębnym postępowaniu administracyjnym, w którym skarżące są stronami.

Stanowisko organów znajduje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym oraz przepisach ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Niespornym w sprawie jest, że H. R. posiadał poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że ostatecznie po H. R. i jego żonie K. dziedziczyły ich dzieci: syn A. R. oraz córka J. O., każde po ½ części. Następnie po A. R. ostatecznie spadek odziedziczył jego syn A. R. w całości, zaś po J. O. jej córki: T. S. oraz E. W., każda po ½ części. Niesporny jest również fakt, że wnioskiem z dnia 21 grudnia 1992 r. J. R. (żona A. R. - syna H. R.) zwróciła się o przyznanie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, podtrzymując w ten sposób wniosek swojego męża z 29 stycznia 1979 r. Postępowanie wszczęte tymi wnioskami zakończyło się wydaniem decyzji z [...] kwietnia 2011 r. potwierdzającej przyznanie A. R. prawo do 1/2 części rekompensaty z tytułu pozostawienia przez spadkobierców H. R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Z oświadczenia T. S. (k-42 akt sąd.) wynika, że skarżące o przedmiotowej decyzji dowiedziały się z rozmowy telefonicznej w dniu 9 czerwca 2011 r., a pismem z 21 czerwca 2011 r. T. S. i E. W. złożyły wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody Łódzkiego z [...] kwietnia 2011 r. Zachowany zatem został miesięczny termin do złożenia wniosku wynikający z art. 148 kpa.

Postępowanie prowadzone na podstawie ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty (...) wymaga złożenia przez uprawnioną osobę odpowiedniego wniosku wraz z wymaganymi przez tę ustawę dokumentami. Stanowi o tym art. 5 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Zatem postępowanie administracyjne w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego wszczynane jest jedynie na wniosek uprawnionej osoby i to tylko w zakresie przysługujących wnioskodawcy uprawnień. Przy czym postępowanie administracyjne nie może być wszczęte, jeżeli stosowny wniosek postępowania nie został złożony. Wszczęcie postępowania bez wniosku strony stanowi rażące naruszenie zasady skargowości (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). W ustawie z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty (...) brak jest przepisu, z którego wynikałoby, że złożenie w ustawowym terminie wniosku przez jednego ze spadkobierców automatycznie skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego względem pozostałych. Wręcz przeciwnie ratio legis regulacji zawartej w art. 5 ma na celu ułatwienie uzyskania rekompensaty przez każdego ze spadkobierców, bez potrzeby ustalania pozostałych i ich miejsca zamieszkania. Każdy spadkobierca po spełnieniu koniecznych wymogów może uzyskać potwierdzenie prawa do rekompensaty w zależności od przysługującego mu udziału spadkowego, a niezależnie od tego, co postanowią pozostali spadkobiercy (wyrok NSA z 12 października 2011 r. I OSK 1988/10,: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Niewątpliwie wszczęte wnioskiem z 21 grudnia 1992 r. postępowanie dotyczyło jedynie potwierdzenia prawa do uzyskania rekompensaty przez A. R., jako spadkobiercy po A. R., który stosowny wniosek złożył tylko we własnym imieniu. Dlatego też przedmiotowy wniosek wszczął postępowanie administracyjne, którego stroną był jedynie A. R. jako następca prawny po A. R. i postępowanie to dotyczyło jedynie udziału (1/2) w spadku po H. R. Oznacza to, że przedmiotu postępowania zakończonego decyzją Wojewody Łódzkiego z [...] kwietnia 2011 r. nie stanowiła ta część spadku po H. R., której spadkobiercą była J. O., a której to części rekompensaty domagają się skarżące jako spadkobierczynie J. O. Dlatego też skarżące nie były stronami postępowania zakończonego decyzją Wojewody Łódzkiego z [...] kwietnia 2011 r., bo nie dotyczyło ono bezpośrednio ich interesu prawnego, którego istnienie warunkuje przyznanie przymiotu strony w sprawie. Również dokumenty, na które powołują się skarżące, otrzymane z Archiwum Państwowego w Bydgoszczy nie mogą odnieść oczekiwanego skutku w postępowaniu dotyczącym uprawnień A. R. do otrzymania rekompensaty za tzw. mienie zabużańskie. Dokumenty te będą bowiem posiadały doniosłość prawną jedynie w postępowaniu dotyczącym potwierdzenia prawa skarżących do otrzymania rekompensaty.

Powyższy wyrok został zaskarżony przez skarżące poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Zarzucono w niej Sądowi naruszenie przepisów:

1) prawa materialnego, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 4 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że T. S. i E. W. nie mają przymiotu strony w sprawie zakończonej decyzją Wojewody Łódzkiego z [...] kwietnia 2011 r.;

b) nieuwzględnienie ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), która przyznawała legitymację łączną w postępowaniach o ekwiwalent spadkobiercom właścicieli nieruchomości, w razie uwzględnienia której to ustawy właściwy organ powinien był prowadzić postępowanie względem wszystkich spadkobierców właściciela mienia pozostawionego poza granicami RP,

2) postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) poprzez oddalenie przez WSA skargi T. S. i E. W. w sytuacji, gdy postanowienie Ministra Skarbu Państwa zostało wydane z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 kpa i art. 145 § 1 pkt 5 kpa, uzasadniającym jego uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania.

W związku z powyższym wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd wskazał, że skarżącym nie przysługiwał przymiot stron w postępowaniu o pozostawione przez spadkobierców H. R. poza granicami RP mienie, ustalając że postępowanie prowadzone przez organ administracyjny zostało zainicjowane wnioskiem z 21 grudnia 1992 r. przez J. R., której następcą prawnym jest A. R. i dotyczyło jedynie uprawnień A. R., a po jego śmierci A. R. tylko w zakresie przypadającego tym podmiotom udziału w masie spadkowej.

Orzeczenie WSA narusza przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania w sposób uzasadniający jego uchylenie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa: "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu." Zarzut, że T. S. i E. W. nie były stronami postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] kwietnia 2011 r., znak [...] jest nieuzasadniony, gdyż prowadzący sprawę [...] pozostawili bez rozpoznania sprawę pozostałych spadkobierców (oprócz A. R. jako spadkobiercy A. R.) majątku pozostawionego w W. przy ul. [...]. E. W. i T. S. powinny otrzymać status strony w tym postępowaniu, gdyż jako spadkobierczynie J. O. mają interes prawny w ustaleniu, że są osobami uprawnionymi do otrzymania pozostałej części rekompensaty z tytułu pozostawienia przez spadkobierców H. R. mienia poza granicami RP, po ¼ części każda z nich. Tym samym nie ze swojej winy nie brały one udziału w postępowaniu jako strony.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 5 kpa: "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję." Tymczasem, w sprawie o realizację prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej przez spadkobierców H. R. - K. R., A. R. i J. O. z domu R., pojawiły się dokumenty z Archiwum Państwowego z Bydgoszczy, które świadczą o ówczesnych staraniach podejmowanych przez rodzinę R., w tym przez J. O., o rekompensatę za mienie pozostawione w W., są zatem dowodami w sprawie, gdyż dokumenty te świadczą o tym, że T. S. i E. W. powinny zostać uznane za strony postępowania w sprawie [...] przez organy prowadzące to postępowanie, czego Wojewoda Łódzki nie potwierdził w decyzji z [...] kwietnia 2011 r. a powinien.

Przepisy ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości przyznawały tzw. legitymację łączną w postępowaniach o ekwiwalent wyłącznie spadkobiercom właścicieli pozostawionej nieruchomości. Skutkowało to więc koniecznością prowadzenia przez właściwy organ postępowania względem wszystkich spadkobierców właściciela.

Tymczasem należy zwrócić uwagę na fakt, że decyzją z [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] Wojewoda Łódzki potwierdził prawo do ½ części rekompensaty z tytułu pozostawienia przez spadkobierców H. R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej w W., przy ul. [...] A. R. w oparciu o następujące dowody: a) Opis Mienia Pozostawionego, z którego wynika, że po zmarłym H. R. - K. R. w 1/7 części, R. A. w 6/14 częściach i J. R. w 6/14 częściach - pozostawili w W. przy ul. [...] majątek nieruchomy, b) uwierzytelniona kopia orzeczenia Nr [...] Państwowego Urzędu Repatriacyjnego Oddział w Bydgoszczy z [...] września 1945 r. Oznacza to, że przyznanie rekompensaty spadkobiercom A. R. powinno automatycznie skutkować przyznaniem rekompensaty spadkobiercom J. R., skoro po pierwsze, z Opisu Mienia Pozostawionego wynika, że po zmarłym H. R. - K. R. w 1/7 części, R. A. w 6/14 częściach i J. R. w 6/14 częściach - pozostawili w W. przy ul. [...] majątek nieruchomy - tzn. J. i A. R. oraz K. R. byli spadkobiercami po H. R., dalej J. R. i A. R. byli też spadkobiercami po K. R. Zatem, właściwy organ już na tej podstawie powinien prowadzić również sprawę J. O., jako spadkobierczyni właścicieli, tym bardziej że z podań A. R. wynika, że starania obejmowały całość pozostawionego mienia, a nie jedynie jego udział. Przemawia za tym również fakt, że oprócz A. R. stosowne podania o rekompensatę za mienie pozostawione w W. przy ul. [...] w W. składała J. O. Organy administracyjne zapoznały się ze wszystkimi oryginałami i są w posiadaniu kserokopii dokumentów dotyczących mienia pozostawionego w W. przy ul. [...]. Urząd ten wydał postanowienie w sprawie [...], w którym m.in. stwierdza: "Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy Wydział III Cywilny z [...] maja 1976 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po K. R. zmarłej [...] kwietnia 1952 r. w Bydgoszczy na podstawie ustawy spadek nabyły dzieci: J. O. i A. R. po ½ części każde z nich". Tymczasem postanowienie w sprawie [...] zostało skierowane tylko do A. R., jako spadkobiercy A. i pozostawia bez rozpoznania sprawę spadku po J. O., z domu R. Rozstrzygnięcie WSA w dużej mierze opiera się na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Organy administracyjne nie przedstawiły dostatecznych wyjaśnień, dlaczego nie wzięły pod uwagę wcześniejszych dokumentów i za podstawę do rozpoznania sprawy [...] przyjęły jedynie wniosek J. R. z 1992 r. Nie przeprowadziły również żadnych dodatkowych dowodów (np. dowodu z zeznań świadków) zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenia, kiedy tak naprawdę zainicjowane zostało postępowanie w tej sprawie.

"Organ administracyjny narusza prawo nie tylko w wypadku wadliwej oceny prawnej stanu faktycznego, wadliwego zastosowania prawa, ale i w równym stopniu wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Niezgodne z prawdą ustalenie stanu faktycznego prowadzi w postępowaniu do naruszenia prawa (wyrok NSA z 12 kwietnia 2000 r., I SA/Lu 1608/98). WSA w Warszawie mimo zastrzeżeń T. S. i E. W. podnoszonych w treści skargi przyjął, że stan faktyczny w niniejszej sprawie został dostatecznie wyjaśniony. Zgodnie z art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., WSA uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo w części, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz Ministra Skarbu Państwa kosztów postępowania według norm przepisanych. Podniesiono w szczególności, że organ administracji podziela w całości interpretację przepisów prawa zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zawarto w niej również obszerną polemikę z zarzutami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

1. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

2. Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie w pełni odpowiada tym wymaganiom. Podstawa kasacyjna odnosząca się do ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości nie wskazuje, jakie przepisy zostały naruszone i czy zostały one naruszone przez błędną wykładnię czy też niewłaściwe zastosowanie. Wskazana wada skargi kasacyjnej nie dyskwalifikuje jej jednak w stopniu uzasadniającym jej odrzucenie, ponieważ pozostałe zarzuty spełniają wymagania formalne określone w art. 176 p.p.s.a.

3. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie jest bezzasadny. Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak trafnie wykazał Sąd I instancji, mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to tyle, co wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którym wnoszący podanie opiera swoje żądanie. Przy tym interes prawny musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej tego podmiotu.

4. W postępowaniach, w których przedmiotem jest potwierdzenie prawa do rekompensaty, tak jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, podstawę legitymacji procesowej stron stanowi art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty (...). Zgodnie z nimi potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r., przy czym w przypadku, gdy nieruchomości pozostawione poza granicami RP były przedmiotem współwłasności, osobą uprawnioną do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania jest współwłaściciel lub spadkobierca, lub wskazana osoba uprawniona do rekompensaty. Zatem postępowanie administracyjne w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego wszczynane jest jedynie na wniosek uprawnionej osoby i to tylko w zakresie przysługujących wnioskodawcy uprawnień. W ustawie z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty (...) nie ma natomiast przepisu, z którego wynikałoby, że złożenie w ustawowym terminie wniosku przez jednego ze spadkobierców automatycznie skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego względem pozostałych. Wręcz przeciwnie ratio legis regulacji zawartej w art. 5 ma na celu ułatwienie uzyskania rekompensaty przez każdego ze spadkobierców, bez potrzeby ustalania pozostałych i ich miejsca zamieszkania. Każdy spadkobierca po spełnieniu koniecznych wymogów może uzyskać potwierdzenie prawa do rekompensaty w zależności od przysługującego mu udziału spadkowego, a niezależnie od tego, co postanowią pozostali spadkobiercy. Oznacza to, że w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Wojewody Łódzkiego z [...] kwietnia 2011 r., nr [...] organ nie orzekał o prawie do rekompensaty przysługującym skarżącym, T. S. i E. W., ponieważ postępowanie to nie obejmowało przypadającej na nie części rekompensaty. Tym samym trafnie uznał Sąd I instancji, że nie miały i nie mają one interesu prawnego w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody Łódzkiego z [...] kwietnia 2011 r., a co za tym idzie nie mają legitymacji procesowej do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania w tej sprawie (art. 149 § 3 kpa).

5. Skoro postanowienie Ministra Skarbu Państwa z [...] października 2011 r., nr [...]([...]) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] kwietnia 2011 r., nr [...], potwierdzającej A. R. prawo do 1/2 części rekompensaty z tytułu pozostawienia przez spadkobierców H. R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie narusza prawa, to również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi T. S. i E. W. w sytuacji, gdy postanowienie Ministra Skarbu Państwa zostało wydane z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 kpa i art. 145 § 1 pkt 5 kpa jest również bezzasadny.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na zasadzie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.