Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 592/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. Komendant Miejski Policji w T. umorzył na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia funkcjonariusza w stanie spoczynku, M.S. ze służby w Policji prowadzone na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2011r. Nr 287 poz. 1687).

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że do Komendy Miejskiej Policji w T. wpłynął dniu 9 sierpnia 2013r. wniosek funkcjonariusza o zwolnienie go ze służby. Wniosek ten spowodował wszczęcie postępowania w sprawie. Natomiast w dniu 8 sierpnia 2013r. wszczęto w urzędu postępowanie administracyjne o zwolnienie tego samego funkcjonariusza na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Postępowanie to zakończono decyzją – Rozkazem Personalnym Nr [...] z dnia [...]r. o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. W wyniku odwołania od tej decyzji sprawę rozpatrzył [...] Komendant Wojewódzki Policji i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W związku ze zwolnieniem funkcjonariusza ze służby z dniem 8 listopada 2013r. postępowanie prowadzone z wniosku funkcjonariusza o jego zwolnienie na podstawie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji stało się bezprzedmiotowe, o czym stanowi art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości lub w części.

W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji M.S. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania. Zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

- art. 41 ust. 3 ustawy o Policji poprzez zaniechanie podjęcia ustawowo określonych czynności administracyjnych i zaniechanie wydania decyzji w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na jego wniosek;

- art. 105 w 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione zastosowanie tego przepisu w sprawie, czego konsekwencją stało się wydanie decyzji o umorzeniu postepowania wszczętego na podstawie raportu odwołującego z dnia 9 sierpnia 2013r. mimo, że do dnia 9 listopada 2013r. organ zobligowany był do wydania decyzji merytorycznej w przedmiocie zwolnienia odwołującego ze służby w Policji.

Odwołujący wskazał także na naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie art. 6 – 10 k.p.a. gdyż organ wykorzystał fakt pobytu odwołującego na długotrwałym zwolnieniu lekarskim oraz hospitalizacji w zamkniętym oddziale Szpitala A w K., a o fakcie tym organ miał pełną świadomość. Odwołujący przywołał tym miejscu wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2002r. sygn. V SA 166/2002 z dnia 1 lipca 1999r. sygn. IV SA 595/99 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. II SA/Kr 955/2007.

Wniósł nadto o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania jego skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od decyzji o zwolnieniu go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.

Uzasadniając postawione zarzuty odwołujący wskazał, że organ mimo obowiązku wszczęcia postępowania w chwili otrzymania w dniu 9 sierpnia 2013r. raportu o zwolnienie funkcjonariusza nie wszczął postępowania i nie podjął żadnych czynności. Zacytował fragment uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2014r. sygn. II SA/Wa 473/10, a także z dnia 28 czerwca sygn. II SA/Wa 401/10, w których Sąd ten stwierdza, że brzmienie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji wskazuje na obligatoryjność zwolnienia ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia takiego wniosku przez policjanta. Zwolnienie funkcjonariusza na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 należy natomiast do uznania organu.

Przechodząc do uzasadnienia zarzutów procesowych podniósł powtórnie, że organ miał świadomość faktu przebywania strony postępowania pod stałą opieką medyczną w szpitalu na oddziale psychiatrycznym, co dodatkowo potwierdza oświadczenie lekarza specjalisty. W związku z powyższym naruszona została zasada czynnego udziału w postępowaniu. Powołał się tu również na stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazując, że zasada czynnego udziału strony w postępowaniu nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz umożliwienie jej przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranego materiału.

Konkludując odwołujący stwierdził, że organ celowo oczekiwał na zakończenie postępowania w sprawie zwolnienia odwołującego ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji aby w ten sposób móc wydać decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie zwolnienia na podstawie złożonego raportu. Zdaniem odwołującego stanowi to obejście prawa.

Do odwołania załączono raport z dnia 6 sierpnia 2013r., w którym funkcjonariusz zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w T. o zwolnienie go ze służby z dniem 7 sierpnia 2013r. oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 2 lutego 2014r., w którym informuje się, że w dniach od 8 września do 8 listopada 2013r. M.S. przebywał na Oddziale [...], a funkcjonariusze KMP T. kontaktowali się telefonicznie celem ustalenia stanu zdrowia pacjenta.

Postanowieniem z dnia [...]r. [...] Komendant Wojewódzki Policji odmówił zawieszenia postępowania wskazując, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek nakazująca zawiesić prowadzone postępowanie, a w szczególności przesłanka, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ wyjaśnił, że przesłanka ta występuje, gdy postępowanie w sprawie nie może być kontynuowane z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia istotnych okoliczności, których prowadzący postępowanie nie jest w stanie rozstrzygnąć w ramach posiadanych kompetencji.

Organ stwierdził, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania decyzji, na mocy której zwolniono odwołującego ze służby w Policji, a zatem [...] Komendant Wojewódzki Policji ma możliwość rozstrzygnięcia co do istoty sprawy prowadzonej w przedmiocie umorzenia postępowania prowadzonego na wniosek odwołującego o zwolnienie go ze służby.

Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiono fakty poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, że odwołujący złożył raport o zwolnienie ze służby z dniem 7 sierpnia 2013r. i uzyskał pisemną odpowiedź przekazaną przez Komendanta Miejskiego Policji w T. z dnia 3 września 2013r. W odpowiedzi tej poinformowano policjanta, że Komendant nie wyraża zgody na zwolnienie ze służby w podanym terminie i pouczono o treści art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.

Organ wyjaśnił również, że decyzja z dnia [...] r. o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji została doręczona funkcjonariuszowi w dniu 7 listopada 2013r.

Po szczegółowym przedstawieniu dotychczasowego postępowania organ dokonał wykładni przesłanek niezbędnych do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. Powołując się na stanowisko judykatury wskazał, że postępowanie może być bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych - gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi kompetencji do wydania decyzji administracyjnej lub z przyczyn faktycznych – gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu do wydania decyzji, a więc przedmiot postępowania nie istnieje. Norma prawna może być bowiem zastosowana jedynie wtedy, gdy obiektywnie zaistniał stan faktyczny przewidziany przez ustawodawcę, upoważniający organ do podjęcia decyzji administracyjnej. W związku z tym jedynym z podstawowych warunków zastosowania normy prawnej jest ustalenie przez organ prowadzący postępowanie stanu faktycznego opisanego w tej normie.

[...] Komendant Wojewódzki Policji jako bezsporne uznał zgłoszenie przez odwołującego żądania zwolnienia ze służby w dniu 9 sierpnia 2013r. Zauważył, że organ nie jest związany wskazanym we wniosku terminem rozwiązania stosunku służbowego. Ma natomiast obowiązek dokonać tego nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia przez funkcjonariusza pisemnego wniosku o zwolnienie ze służby. Zgodnie z przepisem art. 57 § 3 k.p.a. 3 miesięczny termin do rozwiązania stosunku służbowego policjanta, który wystąpił o to wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2013r. upłynął w dniu 9 listopada 2013r. Natomiast w dniu 8 listopada 2013r. policjant został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, a decyzja w tym zakresie opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności została mu doręczona dniu 7 listopada 2013r. Nastąpiło to przed upływem terminu, w którym Komendant Miejski Policji w T. był zobligowany do rozwiązania stosunku służbowego z odwołującym tj. przed upływem trzech miesięcy od pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. Tym samym odpadł przedmiot postępowania w postaci stosunku służbowego między M.S., a jego przełożonym w sprawach osobowych.

Z tych przyczyn zaskarżona decyzja uznana została przez organ odwoławczy za zasadną.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że złożenie wniosku o zwolnienie ze służby nie oznacza, że zwolnienie to ma być dokonane wyłącznie na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. W razie zbiegów określonych trybów zwolnienia ze służby wybór właściwego trybu zwolnienia należy do organu, który powinien załatwić sprawę zgodnie z art. 7 k.p.a. tj. mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wskazany przepis nie daje przy załatwieniu sprawy bezwzględnego pierwszeństwa interesowi policjanta lecz nakazuje rozważyć zarówno interes społeczny i słuszny interes strony. Powołując się na stanowisko zajęte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2010r. sygn. akt III SA/Kr 371/09 organ podniósł, że złożenie przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby w sytuacji, gdy równocześnie spełnione są przesłanki do zwolnienia go w jednym z trybów określonych w art. 41 ust. 1 lub ust. 2 ustawy o Policji nie daje pierwszeństwa zwolnienie na wniosek. W szczególności nieuzasadniony jest pogląd, że pierwszeństwo przed trybem fakultatywnym z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji powinien mieć tryb z art. 41 ust. 3 tej ustawy.

Również za nieuzasadnione uznał organ zarzuty procesowe zgłoszone przez odwołującego. Jako chybiony uznano zarzut braku wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, gdyż w przypadku postępowania wszczynanego na wniosek zostaje ono uruchomione z chwilą wpływu wniosku do organu, a wydanie postanowienia w tym wypadku jest zbyteczne. Postępowanie w sprawie zwolnienia odwołującego, na jego wniosek zostało wszczęte w dniu 9 sierpnia 2013r.

Ocena wpływ stanu zdrowia i pobyt w szpitalu na możliwość prowadzenia postępowania organ wskazał, że nie było to przeszkodą, gdyż fakt przebywania w szpitalu, jak również zaburzenia nerwowe czy psychiczne, a nawet choroba psychiczna nie pozbawia osoby fizycznej zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych, a tym samym zdolności do bycia stroną w postepowaniu administracyjnym. Jedynie ubezwłasnowolnienie prawomocnym wyrokiem sądu mogłoby stanowić przeszkodę w prowadzeniu postępowania. Strona, która w rożnych przyczyn nie jest w stanie osobiście uczestniczyć w postępowaniu, może ustanowić sobie pełnomocnika.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji i zobowiązanie organu do przekazania Sądowi kompletu akt postępowania wraz z korespondencją, która prowadzona była pomiędzy organem I instancji i skarżącym przed wydaniem decyzji, a która stanowi istotny materiał dowodowy w sprawie, przemawiający za słusznością postawionych zarzutów.

Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to:

- art. 41 ust. 3 ustawy o Policji poprzez zaniechanie podjęcia ustawowo określonych czynności administracyjnych i zakończenia stosownego postępowania administracyjnego wydaniem decyzji w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, a także odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji., zaniechanie wydania w tej sprawie stosownego postanowienia, a także pisemnego zawiadomienia wnioskodawcy, że jego raport z dnia 9 sierpnia 2013r. nie zostanie rozpoznany;

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie pomimo, że decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji Nr [...] w sprawie zwolnienia M.S. stała się przedmiotem oceny prowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, a rozstrzygnięcie Sądu będzie miało wpływ na wynik niniejszej sprawy.

Jako uchybienia natury procesowej wskazał:

– naruszenie art. 105 § 5 k.p.a. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie, czego konsekwencją stało się wydanie decyzji o umorzeniu postępowania wszczętego na podstawie raportu odwołującego z dnia 9 sierpnia 2013r., gdy tymczasem organ zobligowany był do wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby najpóźniej do dnia 9 listopada 2013r;

- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, gdy tymczasem organ odwoławczy decyzję te powinien uchylić w związku z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji;

- naruszenie art. 6 -10 k.p.a., a to przepisów, w których mowa jest o podstawowych zasadach, którymi kierować się powinien organ administracji publicznej wykorzystując przy tym fakt, że skarżący w tym czasie przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim oraz hospitalizacji w [...] Szpitala A w K., o czym organ był zawiadomiony.

Tak, jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, skarżący przytoczył przy tym w zarzucie kilka sygnatur wyroków sądów administracyjnych nie wskazując na ich treść ani też nie komentując.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że wobec złożenia przez niego raportu o zwolnienie ze służby w dniu 9 sierpnia 2013r. organ już w dniu następnym powinien wydać postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie. Jednak zaniechał tego. Zacytował fragment uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2014r. sygn. II SA/Wa 473/10, a także z dnia 28 czerwca sygn. II SA/Wa 401/10, w których Sąd ten stwierdza, że brzmienie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji wskazuje na obligatoryjność zwolnienia ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia takiego wniosku przez policjanta. Zwolnienie funkcjonariusza na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 należy natomiast do uznania organu.

Tak jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniósł, że organ miał świadomość faktu przebywania strony postępowania pod stałą opieką medyczną w szpitalu na oddziale psychiatrycznym, co dodatkowo potwierdza oświadczenie lekarza specjalisty. W związku z powyższym naruszona została zasada czynnego udziału w postępowaniu. Powołał się tu również na stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazując, że zasada czynnego udziału strony w postępowaniu nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz umożliwienie jej przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranego.

Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. zauważył, że organ upoważniony jest do wydania decyzji o umorzeniu postępowania tylko wtedy, gdy sprawa staje się bezprzedmiotowa lub bezprzedmiotową była od samego początku. Zdaniem skarżącego żadna z tych okoliczności nie wystąpiła w jego sprawie. Nie zostało mu bowiem skutecznie doręczone pismo Komendanta Miejskiego Policji w T. z dnia [...] r., a zatem nie miał świadomości, że jego raport nie został rozpoznany, jak również nie posiadał wiedzy na temat podstaw prawnych do odmowy wykonania raportu. Uznał również za nieprawdziwe twierdzenia, że decyzja Komendanta Miejskiego Policji w T. Nr [...] z dnia [...] r doręczona została mu w dniu 7 listopada 2013r. Uznał fakt ten za niemożliwy, gdyż przebywał w tym czasie na [...], a nikt z domowników w trybie zastępczym decyzji tej nie podjął.

Dodatkowo wskazał, że w dniu 13 stycznia 2014r. Komendant Miejski Policji w T. skierował skarżącego do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w K. celem określenia jego stanu zdrowia. Komisja ta w dniu 18 lutego 2014r. wydała orzeczenie uznając skarżącego całkowicie niezdolnym do służby w Policji ze względu na schorzenia układu nerwowego, co potwierdza fakt, że nie mógł on brać udziału w prowadzonym postepowaniu.

Do skargi załączono dwa zaświadczenia lekarskie potwierdzające pobyt skarżącego na Oddziale [...] w okresie od 2 września do 8 listopada 2013.r, kartę informacyjną leczenia szpitalnego z tego samego okresu, kopię raportu zawierającego wniosek o zwolnienie ze służby z dniem 7 sierpnia 2013r. i zawiadomienie o orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW z rozpoznaniem neurastenii przewlekłej i orzeczeniem o całkowitej niezdolności do służby

W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie. Zauważył, że w skardze zasadniczo powielono zarzuty odwołania, które były już rozpoznane. Powtórzył, że przed upływem terminu do rozwiązania stosunku służbowego na wniosek policjanta, został on zwolniony ze służby na innej podstawie prawnej. Tym samym odpadł przedmiot postępowania jakim było zwolnienie policjanta na jego wniosek. Konieczne stało się zatem umorzenie postępowania wszczętego tym wnioskiem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny na rozprawie w dniu 10 lutego 2015r. na mocy art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) dopuścił dowód z dokumentów znajdujących się na karcie 85,92 i 117 akt tut. Sądu sygn. IV SA/GL 283/14 na okoliczność przekazywania przez skarżącego organowi informacji o adresach do korespondencji oraz na okoliczność doręczenia skarżącemu decyzji Komendanta Miejskiego Policji w T. z dnia [...]r.

Z wskazanych dokumentów wynikało, że w dniu 19 sierpnia 2013r. skarżący wskazał jako swój adres do korespondencji Ł. ul. [...]. W piśmie z dnia 2 września 2013r. odebranym przez Komendanta Miejskiego Policji w T. w dniu 5 września 2013r. wskazał, jako adres do doręczeń M., [...] informując przy tym, że przebywa w szpitalu.

Z karty 117 akt tut. Sądu sygn. IV SA/Gl 283/14, zawierających kopertę z adnotacjami placówki pocztowej dokonującej doręczenia wynikało natomiast, że decyzja Komendanta Miejskiego Policji w T. z dnia [...]r. Nr [...] została doręczona skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. i awizowana była po raz pierwszy w dniu 23 października 2013r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta, co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Zaznaczyć przy tym należy, że na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.) wojewódzki sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję wyłącznie wtedy, gdy jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc zatem do oceny decyzji poddanych sądowej kontroli na wstępie Sąd uznał za stosowne wskazać, że w sprawach związanych ze zwolnieniem funkcjonariusza Policji przepisy zamieszczone w art. 41 ust.1, 2 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2011r. Nr 287 poz. 1687) stanowią odrębne normy prawne stanowiące odrębne podstawy materialnoprawne zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby. Sprawa wszczęta w oparciu o każdą z podstaw zwolnienia funkcjonariusza stanowi odrębną sprawę administracyjną. Konsekwentnie do powyższego zaznaczyć należy, że sprawą wszczętą przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach wskutek skargi na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. jest sprawą w przedmiocie zwolnienie skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji wywołaną jego raportem z dnia 9 sierpnia 2013r. i wyłącznie ta sprawa jest przedmiotem kontroli Sądu.

W związku ze stanowiskiem skarżącego prezentowanym w skardze i zarzutem naruszenia art. 41 ust. 3 ustawy o Policji Sąd uznał jednak za konieczne rozważyć na wstępie, czy organ Policji był upoważniony do rozstrzygania w odrębnej sprawie na mocy art. 41 ust. 1 pkt 8 ustawy o Policji, mimo złożonego przez funkcjonariusza raportu zawierającego wniosek o zwolnienie go ze służby w Policji.

Bezspornie wniosek skarżącego z dnia 6 sierpnia 2013r. nazwany raportem zawierał jego oświadczenie woli, które doszło do organu w dniu 9 sierpnia 2013r. Z tym faktem jednak ustawodawca nie wiąże bezpośrednich skutków prawnych, gdyż stosunek służbowy dla swego ustania wymaga oprócz oświadczenia woli funkcjonariusza również określonej aktywności ze strony zatrudniającego go organu. Aktywność ta przejawiać się musi w postaci wydania decyzji przez przełożonego policjanta. Stanowi o tym art. 41 ust. 3 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji. Biorąc pod uwagę przywołane przepisy należy również uznać, iż nawet upływ trzech miesięcy od daty skutecznego oświadczenie o wystąpieniu ze służby, bez wydanego w tym zakresie rozstrzygnięcia organu Policji, nie wywołuje skutku w postaci ustania stosunku służbowego.

Tym samym, w przypadku, gdy przed dniem wpływu do organu wniosku funkcjonariusza o jego zwolnienie ze służby toczyło się już na mocy innej podstawy prawnej, wszczęte wcześniej, postępowanie administracyjne o zwolnienie policjanta, organ był upoważniony do rozpoznawania tej sprawy w dalszym ciągu.

Z brzmienia art. 41 ust. 3 ustawy o Policji wynika bowiem tylko, iż w przypadku złożenia przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia policjanta, nie później niż w terminie do 3 miesięcy od daty złożenia wniosku (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2001r. sygn. akt II SA 1866/01 publ. LEX nr 121908). Przepis ten nie oznacza natomiast, że z chwilą złożenia przez funkcjonariusza oświadczenia woli o wystąpieniu ze służby inne postępowania toczące się w przedmiocie jego zwolnienie z Policji stają się bezprzedmiotowe. Jak wynika z przywołanego przepisu art. 41 ust. 3 ustawy o Policji wystąpienie policjanta ze służby powoduje ograniczenie organu w zakresie daty skutku prawnego w postaci zwolnienia funkcjonariusza z innych przyczyn, niż zwolnienie na jego wniosek. W wydanej w związku z wnioskiem funkcjonariusza decyzji, ten skutek prawny nie może bowiem nastąpić później, niż trzy miesiące od daty zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Za datę zgłoszenia wystąpienia ze służby, o której mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji należy przyjąć dzień, w którym wniosek funkcjonariusza wpłynął do organu Policji. Zasadnie przyjęto zatem w kontrolowanej sprawie, że był to dzień 9 sierpnia 2013r., a konsekwentnie do powyższego skutek prawny w postaci zwolnienia funkcjonariusza z innych przyczyn, niż zwolnienie na jego wniosek nie mógł nastąpić później niż do dnia 9 listopada 2013r.

Mając powyższe na względzie uznać należy, że organ Policji był upoważniony do prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na mocy art. 41 ust.1 pkt 8 ustawy o Policji, mimo złożonego przez niego raportu zawierającego wniosek o zwolnienie w innym trybie pod warunkiem, że postępowanie to zostałoby zakończone przed upływem 9 listopada 2013r. Przez pojęcie "zakończone" zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego należy rozumieć takie postępowanie, w którym zapadłaby wykonywalna, a więc wywołująca skutki prawne, decyzja.

Przepis art. 130 § 1 k.p.a. zawiera zasadę, zgodnie z którą decyzja przed upływem terminu do wniesienia odwołania nie ulega wykonaniu. Natomiast stosownie do § 2 art. 130 k.p.a. wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Wyjątki od tej zasady określa § 3 art. 130 k.p.a., który stanowi, że przepisów o wstrzymaniu decyzji przewidzianych w § 1 i 2 nie stosuje się, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności oraz gdy decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy.

Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy tut. Sądu sygn. akt IV SA/Gl 283/14 dopuszczonych przez Sąd jako dowód w sprawie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. decyzją Komendanta Miejskiego Policji w T. z dnia [...]r. Nr [...] skarżącego zwolniono ze służby w Policji z mocą od dnia 8 listopada 2013r., a rozstrzygnięcie to doręczono mu w dniu 6 listopada 2013r. (dowód karta 117 w/w akt). Decyzja ta była decyzją nieostateczną i zwolnionemu funkcjonariuszowi przysługiwało prawo złożenia środka odwoławczego. Decyzji tej jednak nadano rygor natychmiastowej wykonalności, który pozwalał na jej wykonanie bez względu na fakt wniesienia środka odwoławczego (por. art. 130 § 3 k.p.a). Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności spowodowało nadto ten skutek, że ustanie stosunku służbowego nastąpiło z dniem określonym w tej decyzji, bez względu na datę wydania decyzji ostatecznej w trybie odwoławczym, która utrzymywała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Rozstrzygnięcie organu administracji publicznej w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, jeżeli rygor ten jest nadawany w chwili wydania decyzji, stanowi jej składnik. Przepisy kodeksu nie określają momentu, od którego obowiązuje rygor natychmiastowej wykonalności. Z istoty rygoru natychmiastowej wykonalności wynika jednak, że decyzja, której ten rygor dotyczy jest "natychmiast wykonalna". Skutek w postaci "wykonalności" decyzji następuje zatem już w dniu wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, a nie w dniu jego doręczenia (por. A. Wróbel, Komentarz do art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego, teza 10, baza orzeczeń i komentarzy – Lex).

W kontrolowanej sprawie wykonalność decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby Policji określał nadany temu aktowi rygor określający wykonalność decyzji nie na dzień jej wydania lecz na dzień 8 listopada 2013r. W tym dniu decyzja ta była już również doręczona adresatowi.

Tym samym stwierdzić należy, że postępowania prowadzone przez Komendanta Miejskiego Policji w T. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 8 ustawy o Policji doprowadziło do zwolnienia skarżącego ze służby z dniem 8 listopada 2013r, a więc przed upływem trzymiesięcznego okresu, w którym organ był zobowiązany do wydania decyzji w sprawie wszczętej raportem skarżącego z dnia 9 sierpnia 2013r. Po dniu 8 listopada 2013r. prowadzenie postępowania o zwolnienie skarżącego ze służby na podstawie jego raportu jest już oczywiście bezprzedmiotowe.

Konstatacja powyższa pozwala na potraktowanie, jako bezzasadnych, zarzutów skarżącego o konieczności rozpoznania jego raportu zawierającego wniosek o zwolnienie z pierwszeństwem przed sprawą wszczętą w trybie art. 41 ust.1 pkt 8 ustawy o Policji. Wniosek skarżącego o zwolnienie go ze służby miałby bowiem pierwszeństwo tylko w takiej sytuacji, gdyby skutek prawny w postaci zwolnienia funkcjonariusza ze służby w trybie art. 41 ust.1 pkt 4 ustawy o Policji nastąpić miał po dniu 9 listopada 2013r. czyli po upływie 3 miesięcy, o jakich mowa w art. 41 ust. 3.

Przypomnieć nadto trzeba, że dokonując kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych) w przypadku decyzji o charakterze konstytutywnym, - a z taką decyzją mamy do czynienia w przypadku zwolnienia policjanta ze stosunku służbowego - sąd przyjmuje za jej wzorzec stan prawny i faktyczny obowiązujący w dacie wydania zaskarżonego aktu. Kontrolując zatem zaskarżoną decyzję, w której uznano za bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby na wniosek ze względu na nieistnieniu już stosunku służbowego, Sąd musiał wziąć pod uwagę stan faktyczny z dnia wydania tej decyzji. W dniu jej wydania, a to w dniu [...]r. M.S. nie był policjantem (decyzja w tym przedmiocie była nie tylko wykonalna ale już prawomocna po myśli przepisów ustawy o Policji), a zatem bezprzedmiotowe byłoby orzekanie o jego zwolnieniu ze służby. Z wcześniejszych uwag wynika, że nie był on również policjantem w dniu 9 listopada 2013r. a nastąpiło to przed upływem trzymiesięcznego terminu, w którym przedmiotowe byłoby orzekanie o zwolnieniu go ze służby w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.

Z powyższych przyczyn nie można zgodzić się ze skarżącym co do tego, że organ bezpodstawnie zastosował w sprawie art. 105 § 1 k.p.a. umarzając postępowanie w sytuacji, gdy był zobligowany do wydania decyzji merytorycznej.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących przebiegu postępowania administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł również podstaw do ich uwzględnienia.

Zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. byłby wtedy zasadny, gdyby rozstrzygnięcie w kontrolowanej sprawie zależne było od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub Sąd. Takie zagadnienie prejudycjalne w sprawie nie występowało, tym samym stanowisko zaprezentowane przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. zajęte w postanowieniu o odmowie zawieszenia postępowania było słuszne, a przytoczoną tam argumentację Sąd w pełni podziela. Jak wcześniej już Sąd zauważył, przepisy zamieszczone w art. 41 ust.1 i 3 ustawy o Policji stanowią odrębne normy prawne stanowiące odrębne podstawy materialnoprawne zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby. Sprawa wszczęta w oparciu o każdą z podstaw zwolnienia funkcjonariusza stanowi odrębną sprawę administracyjną, która może toczyć się odrębnie, a żadnej z nich nie przyznano pierwszeństwa. Wyniki postępowań prowadzonych na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 8 ustawy o Policji i na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji mają wyłącznie taki związek, że w przypadku zwolnienia policjanta w jednym z wymienionych postępowań, drugie musi zostać umorzone, jako bezprzedmiotowe.

Pozostałe zarzuty procesowe przedstawione w skardze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał także jako niezasadne, a nadto nieznajdujące odzwierciedlenia w materiale sprawy oraz w dokumentacji sprawy tut. Sądu sygn. IV SA/Gl 283/14 dopuszczonej jako dowód.

Po pierwsze nie trafne jest spostrzeżenie skarżącego, że nie doręczono mu pisma Komendanta Miejskiego Policji w T. z dnia 3 września 2013r., w którym organ informował funkcjonariusza o braku zgody na zwolnienie go ze służby z proponowaną w raporcie datą 7 listopada 2013r. Pismo to doręczono skutecznie skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. na adres wskazany przez niego w dniu 19 sierpnia 2013r. jako adres do korespondencji.

Po drugie, jak już wcześniej zauważa się, decyzja Komendanta Miejskiego Policji w T. z dnia [...]r. została doręczona skarżącemu w dniu 6 listopada 2013r. również na adres wskazany przez niego, jako adres do doręczeń w piśmie z dnia 2 września 2013r., a kwestia ta objęta była kontrolą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt IV SA/Gl 238/14r., który wyrokiem z dnia 17 grudnia 2014r. oddalił skargę wniesioną przez skarżącego na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w T. z dnia [...]r.

Po trzecie, pobyt skarżącego w szpitalu, o czym zawiadomił organ policji (nota bene wskazując na ten okres adres do doręczeń, na który organ kierował do skarżącego korespondencję) nie stanowił sam w sobie przeszkody w prowadzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie ze służby i nie prowadził do naruszenia uprawnień strony postępowania określonych w art. 10 k.p.a. Zagwarantowane stronie postępowania administracyjnego w art. 10 k.p.a uprawnienie do czynnego udziału w toku czynności procesowych ma na celu doprowadzenie do ustalenia pełnego stanu faktycznego sprawy. Podnosząc zarzut pozbawienia je prawa czynnego udziału w postępowaniu strona musi wskazać, że uniemożliwiło to jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, przekazanie niezbędnych dla wyjaśnienia sprawy informacji czy zawnioskowania istotnych dowodów. W uzasadnieniu skargi skarżący ograniczył się natomiast do przytoczenia stanowiska judykatury nie wskazując żadnych konkretnych argumentów, które mogłyby uzasadniać konieczność przeprowadzenia określonych czynności i to czynności wymagających jego osobistego udziału. Zważyć trzeba, że postępowanie toczyło się na podstawie jego osobistego wniosku i nie prowadzono w nim żadnego postępowania dowodowego.

Skarżący nie wskazał także, podnosząc zarzut naruszenia art. 9 k.p.a., o jakich okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków nie został poinformowany, a także poprzez nieudzielanie jakich niezbędnych wyjaśnień i wskazówek organ uchybił obowiązkowi należytego oraz wyczerpującego informowania strony w toku postępowania. Nie wskazał też jaki wpływ miałoby to uchybienie na rozstrzygnięcie sprawy w postaci jej umorzenia. Nie sprecyzował także na czym polegać miało uchybienie przepisom art. 7 i 8 k.p.a. w postępowaniu, w którym jedynym dokumentem podlegającym analizie organu był raport o zwolnienie ze służby pochodzący od skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł również podstaw do uwzględnienia skargi w ramach dokonywania kontroli zaskarżonej decyzji ex officio, stanowiącej realizację obowiązków nałożonych na sądy administracyjne mocą art. 134 § 1 p.p.s.a.

Z tych więc względów orzeczono na mocy art. 151 p.p.s.a, jak w sentencji.