Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 440/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Powołane przepisy: article: art. 200 i art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi Gminy Staszów na informację Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 12 lipca 2017 r. nr DRP.III-433.2.5.149.2017 w przedmiocie nieuwzględnienia protestu na odrzucenie wniosku 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny – przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Świętokrzyskiego; 2. zasądza od Zarządu Województwa Świętokrzyskiego na rzecz Gminy Staszów kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1.1 Gmina Staszów złożyła 21 marca 2017 r. wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w ramach osi priorytetowych 1-7 Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014 -2020.

Instytucja Zarządzająca tj. Zarząd Województwa Świętokrzyskiego obsługiwany przez Departament Wdrażania Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego pismem z 30 maja 2017 r. nr EFRR-III.432.04.04.69.0035.1.2017 poinformował wnioskodawcę, że na etapie oceny merytorycznej projekt spełnił kryteria dopuszczające (ogólne i sektorowe), otrzymał 33 punkty i uzyskał wymagane minimum, tj. co najmniej 60% maksymalnej możliwej liczby punktów. Z powodu braku dostatecznej ilości środków finansowych dostępnych w ramach konkursu projekt został umieszczony na liście rezerwowej i nie został zakwalifikowany do dofinansowania. Wynik oceny merytorycznej wraz z uzasadnieniem zawarto w karcie informacyjnej.

W kryterium nr 2 pn. wpływ projektu na otoczenie społeczno-gospodarcze przyznano 6 punktów po zważeniu, wskazując, że projekt nie będzie miał wpływu na zwiększenie dostępności do obiektu dziedzictwa kulturowego jakim jest Pałac w Wiśniowej. Obecnie jest on ogólnodostępny dla odwiedzających. Renowacja pałacu wpłynie na zwiększenie jego funkcjonalności. Nastąpi wzbogacenie oferty kulturalnej przez prowadzenie Izby Pamięci Hugona Kołłątaja ze zbiorem materiałów na temat historii rodu, tradycji i dziedzictwa kulturowego, przystosowanie jednej sali wewnątrz budynku na funkcję organizacji wydarzeń kulturalnych takich jak wystawy tematyczne, konkursy itp. w duchu tematyki Hugona Kołłątaja oraz organizacji imprez kulturalnych w pobliżu obszaru inwestycji w celu promocji dziedzictwa kulturowego i zapewnienia kompleksowej oferty kulturalnej.

W kryterium nr 4 pn. podniesienie atrakcyjności zdefiniowanego obszaru przyznano

4 punkty po zważeniu wskazując, że informacja, iż Gmina Staszów graniczy z siedmioma innymi gminami nie przesądza o dużym zasięgu oddziaływania projektu. Z analizy popytu nie wynika wprost z jakich obszarów będą napływać turyści. Wnioskodawca odwołuje się jedynie do zasobów obiektów zabytkowych na terenie Gminy Staszów oraz gmin sąsiednich, co nie gwarantuje szerszego zainteresowania wskazanym obiektem w stosunku do innych atrakcyjnych miejsc w regionie.

W związku z powyższym organ uznał zasięg oddziaływania projektu za ponadlokalny.

W kryterium nr 7 pn. doświadczenie beneficjenta/partnera w realizacji projektów w sektorze dziedzictwa kulturowego przyznano 2 punkty po zważeniu. Wskazano, że wnioskodawca wykazał doświadczenie w realizacji projektów dotyczących ochrony dziedzictwa kulturowego, natomiast nie wskazano projektów realizowanych w sektorze kultury rozumianymi jako świadczenie usług kulturalnych w rozumieniu ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

1.2 Gmina Staszów wniosła protest, w którym nie zgodziła się z ilością przyznanych punktów w powyżej opisanych kryteriach 2, 4 i 7. W odniesieniu do kryterium nr 2 powołała się na zapisy studium wykonalności wskazujące na efekty projektu takie jak: zabezpieczenie dziedzictwa kulturowego i zabytkowego, rozwój instytucji kultury i stworzenie warunków do organizacji imprez kulturalnych, poprawę wizerunku turystycznego gminy, wsparcie rozwoju agroturystyki, stworzenie atrakcyjnych miejsc dla rozwoju przedsiębiorczości, spadek bezrobocia, poprawę wizerunku Gminy Staszów jako atrakcyjnej turystycznie. Gmina wskazała też na zapisy zawierające prognozę liczby turystów odwiedzających obiekt. W jej ocenie, projekt winien uzyskać w tym kryterium 8 punktów po zważeniu.

W odniesieniu do kryterium nr 4 gmina nie zgodziła się z oceną, że projekt ma zasięg ponadlokalny. Wskazała na otrzymane w 2014 r. dofinansowanie na zadanie pn. "Przebudowa budynku gospodarczego w Wiśniowej na potrzeby utworzenia bazy noclegowej wraz zapleczem". Wyjaśniła historyczne i kulturowe znaczenie kościoła i pałacu w Wiśniowej. Opisała atrakcje turystyczne znajdujące się w sąsiedztwie pałacu, świadczące o zasięgu oddziaływania na teren całego województwa. Wskazała na wydarzenie pn. "I Bieg do Serca Kołłątaja" mające rangę wydarzenia ogólnopolskiego. Argumenty te, w ocenie gminy, winny skutkować przyznaniem 6 punktów po zważeniu.

W odniesieniu do kryterium nr 7 gmina podniosła, że posiada doświadczenie w realizacji projektów w sektorze kultury i ochrony dziedzictwa kulturowego zgodnie z ustawą z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Wskazała na znajdującą się w pałacu Izbę Pamięci Hugona Kołłątaja oraz wymieniła imprezy kulturalne, rozrywkowe i rekreacyjne odbywające się na jej terenie.

1.3 W piśmie z 12 lipca 2017 r. nr DPR.III-433.2.5.149.2017 Departament Polityki Regionalnej (dalej: organ) nie uwzględnił protestu i podtrzymał ocenę punktową.

W zakresie kryterium nr 2 podniósł, że w projekcie nie został wykazany wpływ na zwiększenie dostępności do infrastruktury kultury/obiektów dziedzictwa. Pałac w Wiśniowej jest obecnie ogólnodostępny dla zwiedzających, a zakres prac zawarty w studium wykonalności skupia się przede wszystkim na pracach remontowo konserwatorskich obiektu w celu poprawy estetyki i zwiększenia jego funkcjonalności. Zakres inwestycji opisanej w dokumentach aplikacyjnych nie spowoduje powstania kolejnych pomieszczeń, które dotąd były nieudostępnione dla zwiedzających, a jedynie remont już istniejących pomieszczeń, które turyści mogli wcześniej zwiedzać.

W zakresie kryterium nr 4 organ wskazał, że w dokumentacji aplikacyjnej nie zostało udokumentowane, że projekt obejmie swoim zasięgiem całe województwo świętokrzyskie i województwa ościenne. Stwierdzenie wnioskodawcy, że około 500 osób odwiedza corocznie obiekty zabytkowe w Wiśniowej nie dowodzi, iż wśród tej liczby zwiedzających są osoby z całego województwa świętokrzyskiego. Wnioskodawca nie poparł tej tezy żadnym dokumentem, np. księgą gości, a z analizy popytu w studium wykonalności nie wynika wprost z jakich obszarów będą napływać turyści. Wnioskodawca odwołuje się jedynie do zasobów obiektów zabytkowych na terenie Gminy Staszów i gmin sąsiednich, co nie gwarantuje szerszego zainteresowania wskazanym obiektem w stosunku do innych atrakcyjnych miejsc w regionie. Ponadto, wnioskodawca dopiero na etapie protestu wspomniał o zorganizowanym biegu, nie ujmując go wcześniej w dokumentacji.

W odniesieniu do kryterium nr 7 organ wyjaśnił, że maksymalną liczbę punktów można było otrzymać w przypadku gdy wnioskodawca/partner wykazał obok doświadczenia w realizacji projektów w sektorze kultury również doświadczenie w realizacji projektów dotyczących ochrony dziedzictwa kulturowego. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem gminy, że opisywane wydarzenia organizowane w Gminie Staszów traktować jak projekty z sektora kultury, gdyż nie spełniają one definicji projektu zwartej w art. 2 pkt 18 ustawy z dnia 11 Iipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. 2014 poz. 1146 ze zm, dalej: ustawy wdrożeniowej). Wnioskodawca powinien wskazać w studium wykonalności projekty realizowane w sektorze kultury, jak to uczynił w zakresie projektów dotyczących ochrony dziedzictwa kulturowego. Ponadto organ wskazał, że gmina dopiero w proteście wspomniała o organizowanym w każdą rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja konkursie plastycznym oraz piosenki i pieśni patriotycznej, nie ujmując go wcześniej w przedłożonej dokumentacji projektowej.

2.1 Skargę na rozstrzygnięcie organu z 12 lipca 2017 r. złożyła Gmina Staszów.

Zarzuciła naruszenie:

1/ art. 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 55 pkt 1 oraz art. 58 ust.1 ustawy wdrożeniowej poprzez sporządzenie informacji z 12 lipca 2017 r. w sposób sprzeczny z ww. przepisami prawa, tj. poprzez podpisanie tej informacji przez osobę do tego nieuprawnioną oraz sporządzenie tej informacji bez zachowania wymaganej przepisami prawa odpowiedniej formy prawnej, podczas gdy sporządzenie aktu w postaci informacji zawierającej rozstrzygnięcie w przedmiocie nieuwzględnienia protestu gminy powinno być dokonane przez Zarząd Województwa Świętokrzyskiego jako Instytucję Zarządzającą w formie uchwały Zarządu Województwa Świętokrzyskiego;

2/ naruszenie art. 37 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej poprzez brak rzetelnej i obiektywnej oceny projektu polegającej na błędnym i bezzasadnym uznaniu, że projekt w ramach kryterium nr 2 otrzymał 6 punktów, w ramach kryterium nr 4 otrzymał 4 punkty, a w ramach kryterium nr 7 otrzymał 2 punkty, co miało istotny wpływ na wynik oceny, gdyż doprowadziło do bezpodstawnego umieszczenia projektu na liście rezerwowej z powodu braku dostatecznej ilości środków finansowych, podczas gdy prawidłowo dokonana ocena projektu w zakresie kryterium nr 2 powinna skutkować przyznaniem 8 punktów, w kryterium 4 co najmniej 6 punktów, a w kryterium nr 7 - 4 punktów, co skutkowałoby zakwalifikowaniem projektu do projektów objętych dofinansowaniem.

Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

2.2 W uzasadnieniu pierwszego zarzutu skargi Gmina Staszów podniosła, że informacja zarządu o nieuwzględnieniu protestu gminy została podpisana przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Polityki Regionalnej. Przedmiotowe pismo nie zostało podpisane z upoważnienia zarządu, gdyż brak jest na nim takiej informacji.

W piśmie tym brak jest również powołania się osoby podpisującej na udzielone przez zarząd stosowne pełnomocnictwo. Informacja ta została sporządzona w sposób sprzeczny z obowiązującymi przepisami prawa, tj. przez osobę nieuprawnioną i bez zachowania wymaganej przepisami prawa odpowiedniej formy prawnej. W ocenie skarżącej, informacja ta powinna zostać sporządzona przez zarząd w formie uchwały. Ponadto, nawet udzielenie takiego upoważnienia nie znajduje umocowania w obowiązujących przepisach prawa, gdyż ani w ustawie wdrożeniowej ani w ustawie o samorządzie województwa nie ma podstawy prawnej umożliwiającej przekazanie zastępcy dyrektora wydziału urzędu marszałkowskiego do jednoosobowego podejmowania za zarząd województwa działań należących do kompetencji kolegialnego organu wykonawczego województwa.

2.3 Skarżąca powtórzyła zarzuty zawarte w proteście. W zakresie zarzutów odnoszących się do kryterium nr 2 podniosła ponadto, że z instrukcji dokonywania oceny projektu, wbrew argumentacji instytucji zarządzającej, nie wynika konieczność zwiększenia dostępności do infrastruktury kultury/obiektów dziedzictwa poprzez powstanie kolejnych pomieszczeń, które dotąd były nieudostępnione dla zwiedzających. Organ popadł w sprzeczność podnosząc z jednej strony argument, że zakres inwestycji nie powoduje powstania kolejnych pomieszczeń, które dotąd były nieudostępnione dla zwiedzających, a z drugiej strony wskazując, że nastąpi przystosowanie jednej sali na funkcję organizacji wydarzeń kulturalnych. Skarżąca podniosła, że fakt, iż projekt będzie miał wpływ na zwiększenie dostępności do obiektów dziedzictwa kulturowego jakim jest Pałac w Wiśniowej, wynika również z aneksu nr 1 do studium wykonalności. Wskazano w nim, że poprzez poprawę stanu obiektu zabytkowego pałacu zwiększy się dostępność do zasobów kultury oraz wzrośnie liczba osób korzystających z obiektów zasobów kultury objętych wsparciem m.in. 1000 osób rocznie.

2.4 W zakresie zarzutów odnoszących się do kryterium nr 4 gmina ponad zarzuty protestu podniosła, że z instrukcji dokonywania oceny punktowej nie wynika jak należy udokumentować, a tym samym udowodnić kwestię zasięgu projektu. Księga gości nie może potwierdzać zasięgu terytorialnego projektu, który nie został jeszcze zrealizowany. Skarżąca wskazała na znaczenie powszechnie znanej postaci historycznej jaką jest Hugo Kołłątaj. Potwierdzeniem oceny, że projekt obejmie całe województwo jest fakt, że urna z jego sercem została złożona w kościele w Wiśniowej.

2.5 W zakresie zarzutów odnoszących się do kryterium nr 7 gmina zarzuciła, że instytucja zarządzająca, wbrew instrukcji dokonywania oceny projektu, w sposób nieuprawniony zmieniła definicję projektów realizowanych w sektorze kultury, rozbudowując ją o definicję "projektu" zawartą w ustawie wdrożeniowej. Z zapisów studium wykonalności jednoznacznie wynika, że gmina w myśl definicji projektów realizowanych w sektorze kultury, o którym mowa w tej instrukcji, realizuje projekty w sektorze kultury dotyczące świadczenia usług kulturalnych w rozumieniu ustawy

z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Ponadto gmina zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy z 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach, wykonując swój ustawowy obowiązek organizuje i prowadzi co najmniej jedną gminną bibliotekę publiczną, którą jest Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Staszów. Jest to fakt powszechnie znany nie wymagający dowodzenia.

3.1 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na protest. Podniósł ponadto, że na podstawie uchwał Zarządu Województwa Świętokrzyskiego nr 2476/17, nr 2477/17 i nr 2478/17 dyrektorom departamentów zostały przyznane kompetencje m.in. w zakresie podejmowania rozstrzygnięć w rozpatrywanych przez instytucję zarządzającą protestach, będących w zakresie obowiązków Departamentu Polityki Regionalnej.

W zakresie kryterium nr 2 organ wskazał, że nie można było przyznać maksymalnej możliwej do osiągniecia liczby punktów ze względu na brak zwiększenia dostępności pałacu dla osób niepełnosprawnych.

W zakresie kryterium nr 4 organ wyjaśnił, że zasięg projektu uznano za lokalny ze względu na zapisy studium wykonalności, gdzie jako odbiorców wskazywano mieszkańców gminy.

Odnosząc się do zarzutu nieuprawnionego posłużenia się definicją projektu z ustawy wdrożeniowej organ wyjaśnił, że ustawa ta stanowi dokument nadrzędny dla okresu programowania w latach 2014-2020.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:

4.1 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem. Na podstawie art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej: ustawy p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi są m.in. przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2014 r., poz. 1146 ze zm. – dalej: ustawa wdrożeniowa), które określają m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego. Jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy p.p.s.a., o czym mowa w art. 64 ustawy wdrożeniowej.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 tej ustawy w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może stosownie do art. 61 ust. 8: uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1 lit. a); orzec, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1 lit. b); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3).

4.2 Przystępując do kontroli oceny wniosku należy wskazać, że procedura odwoławcza została wyczerpana. Gmina Staszów po otrzymaniu informacji o odrzuceniu projektu na etapie oceny merytorycznej (pismo z 30 maja 2017 r.) wniosła w terminie przewidzianym ustawą protest, który nie został uwzględniony (pismo

z 12 lipca 2017 r.). W ustawowym terminie 14 dni gmina złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Powyższe oznacza, że możliwa jest merytoryczna ocena przez sąd złożonej skargi.

4.3 Skarga jest częściowo zasadna. W ocenie Sądu, bezzasadny jest zarzut formalny odnoszący się do niewłaściwej formy pisma rozstrzygającego protest jak i zarzut merytoryczny kwestionujący ocenę dokonaną w zakresie kryterium nr 2 pn. wpływ projektu na otoczenie społeczno-gospodarcze. Sąd podziela natomiast zarzuty skargi, że ocena projektu w zakresie kryterium 4 pn. podniesienie atrakcyjności zdefiniowanego obszaru oraz w zakresie kryterium nr 7 pn. doświadczenie beneficjenta/partnera w realizacji projektów w sektorze dziedzictwa kulturowego została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.

4.4 W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu podjęcia rozstrzygnięcia z 12 lipca 2017 r. w niewłaściwej formie i przez osobę nieuprawnioną. W ocenie Sądu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.

Rozstrzygnięcie z 12 lipca 2017 r. podpisał Zastępca Dyrektora Departamentu Polityki Regionalnej Z.K. Jak wynika z § 2 ust. 1 regulaminu nr RPSW.04.04.00-IZ.00-26-069/16 Zarząd Województwa Świętokrzyskiego pełni funkcję Instytucji Zarządzającej dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 i jest jednocześnie Instytucją Organizującą Konkurs (IOK). Mocą uchwały nr 2478/17 Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z 5 kwietnia 2017 r., Zastępca Dyrektora Departamentu Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego w Kielcach Z.K. został upoważniony do podejmowania rozstrzygnięć w rozpatrywanych przez Instytucję Zarządzającą protestach, będących w zakresie obowiązków Departamentu Polityki Regionalnej (§ 1 ust. 2 pkt 5 uchwały).

Należy więc wskazać, że protest rozpoznała Instytucja Zarządzająca, w imieniu której działał upoważniony przez tę instytucję Zastępca Dyrektora Departamentu Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego w Kielcach. Tym samym, uwzględniając powyższe ramy prawne - tzw. systemu realizacji programu (art. 6 ustawy wdrożeniowej), Sąd nie dopatrzył się naruszeń formalnych wskazanych w skardze.

4.5 Przechodząc do zarzutów merytorycznych należy wpierw wyjaśnić, że stosownie do art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, instytucja zarządzająca, którą w przypadku regionalnego programu operacyjnego jest zarząd województwa, została zobowiązana do przygotowania propozycji kryteriów wyboru projektów i wyboru projektów do dofinansowania. Zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 tej ustawy, wybór projektów do dofinansowania jest przeprowadzany przez właściwą instytucję w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320, zwanego: rozporządzeniem ogólnym). Powyższe zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczą każdego etapu konkursu - począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te dotyczą także uzasadnienia stanowiska czy to na etapie oceny formalnej czy merytorycznej projektu jak też na etapie oceny słuszności zarzutów protestu. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. komentarz do art. 37 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, Jacek Jaśkiewicz, program LEX).

Zgodnie z § 12 ust. 1 ww. regulaminu konkursu, ocena merytoryczna jest dwuetapowa i dokonywana jest przez Komisję Oceny Projektów Ocena Merytoryczna (KOP-OM) według wzoru karty oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie w ramach RPOWŚ 2014-2020 stanowiącego załącznik nr 9 do niniejszego regulaminu.

4.6 Odnosząc się do oceny punktowej przyznanej w kryterium nr 2 pn. wpływ projektu na otoczenie społeczno-gospodarcze, należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że w dokumencie kryteria merytoryczne wskazano, że przy ocenie tego kryterium promowane będą projekty, które w istotny sposób wpływają na: wzrost zainteresowania kulturą/dziedzictwem kulturowym, zwiększenie dostępności do infrastruktury kultury/obiektów dziedzictwa, atrakcyjność inwestycyjną obszaru, na którym realizowany jest projekt (w tym powstawanie nowych miejsc pracy w otoczeniu projektu), wzbogacenie istniejącej oferty kulturalnej. Ponadto premiowane będą projekty, które niosą trwałą i realną zmianę.

Należy zauważyć, że w kryterium tym przyznano 3 punkty na 4 możliwe. Uwzględniono zwiększenie zainteresowania kulturą/dziedzictwem narodowym i wzbogacenie oferty kulturalnej, poprzez prowadzenie Izby Pamięci Hugona Kołłątaja, przystosowanie jednej z sal na organizację wydarzeń kulturalnych oraz organizacje imprez kulturalnych w pobliżu obszaru inwestycji. Zdaniem Sądu, prawidłowa jest ocena, że projekt nie będzie miał wpływu na zwiększenie dostępności do pałacu w Wiśniowej. "Dostępny" w rozumieniu internetowego słownika języka polskiego pod redakcją W. Doroszewskiego (www.sjp.pwn.pl) to taki, do którego można dojść bez przeszkód, na który można wejść stosunkowo łatwo, nietrudny do zdobycia, łatwy do przyswojenia, taki, z którym łatwo można nawiązać kontakt, do którego jest łatwy dostęp. Jak wynika ze studium wykonalności, pałac, w tym Izba Pamięci, jest już ogólnodostępny dla odwiedzających. Wnioskodawca nie wykazał, by po realizacji projektu nastąpiło ułatwienie w dojściu czy dotarciu do pałacu i jego atrakcji, by usunięto jakieś przeszkody, które do czasu realizacji projektu utrudniają lub uniemożliwiają dostanie się do pałacu. Słusznie organ zauważył w odpowiedzi na skargę, że o zwiększeniu dostępności można by było mówić w przypadku zwiększenia dostępności pałacu dla osób niepełnosprawnych. Takich kwestii projekt wnioskodawcy nie porusza. Natomiast podnoszone w proteście i skardze argumenty akcentujące poprawę stanu obiektu zabytkowego i przystosowanie jednej z sal na funkcję organizacji wydarzeń kulturalnych, to jak słusznie zauważył organ, zwiększenie estetyki i funkcjonalności pałacu, a nie jego dostępności. We wnioskowaniu organu, wbrew zarzutom skargi, nie dochodzi do sprzeczności. Stwierdzenie organu, że nie powstanie kolejne pomieszczenie dotychczas niedostępne polega na prawdzie, skoro izba pamięci, choć niewyremontowana, jest pomieszczeniem udostępnionym.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że strona skarżąca błędnie upatruje zwiększenie dostępności do zasobów kultury i wzrost liczby turystów ze zwiększeniem "dostępności do infrastruktury kultury/obiektów dziedzictwa". Okoliczności te świadczą bowiem o wzroście zainteresowania kulturą/dziedzictwem kulturowym, za co przyznane zostały punkty w zakresie omawianego kryterium.

4.7 Przechodząc do kryterium nr 4 i 7 należy stwierdzić, że organ dokonując oceny spełnienia przez gminę tych kryteriów naruszył powyżej opisaną zasadę rzetelności, a dodatkowo w przypadku kryterium nr 7 także zasadę przejrzystości.

W opisie znaczenia kryterium nr 4 pn. podniesienie atrakcyjności zdefiniowanego obszaru wskazano, że kryterium to oceniane będzie na podstawie zasięgu terytorialnego projektu oraz że służy ono promowaniu projektów o jak najszerszym zasięgu terytorialnym. Przyznanie punktów w tym kryterium nastąpi wg następującej skali: 1 p. – zasiąg lokalny (gmina), 2 p. – zasięg ponadlokalny (więcej niż 1 gmina), 3 p. –zasięg regionalny (obszar całego województwa), 4 p. - zasięg ponadregionalny.

Zdaniem Sądu, ocena organu pomijająca dwie okoliczności: znaczenie postaci Hugona Kołłątaja i przebudowę budynku gospodarczego na potrzeby utworzenia bazy noclegowej wraz z zapleczem, nie jest wystarczająca do poczynienia właściwego wniosku na temat zasięgu terytorialnego projektu.

Co do pierwszej okoliczności wymaga podkreślenia, że w kryterium, w którym promowane mają być projekty o jak największym zasięgu, nie można pominąć znaczenia postaci Hugona Kołłątaja. Hugo Kołłątaj jako współpracownik Komisji Edukacji Narodowej i współtwórca Konstytucji 3 Maja jest postacią wybitną. Wiedza o nim jest powszechnie znana. Gmina wykazała związek projektu z tą postacią, wskazując na spoczywanie w kościele w Wiśniowej urny z jego sercem (str. 8 aneksu nr 1 do studium wykonalności) oraz opisując historię pałacu Kołłątajów (str. 23 i 24 studium wykonalności).

Z powyższych powodów nie można wykluczyć zainteresowania zwiedzaniem odrestaurowanego pałacu przez osoby z całej Polski. Znaczenie postaci Hugona Kołłątaja jest więc kwestią, którą bezwzględnie należy uwzględnić przy ustalaniu zasięgu projektu.

Drugą pominiętą kwestią jest otrzymanie przez gminę dofinansowania na utworzenie bazy noclegowej na terenie parku pałacowego. Niewątpliwie baza noclegowa jest czynnikiem zachęcającym do odwiedzania obiektu przez turystów, zwłaszcza tych, którzy nie mieszkają ani na ternie gminy ani na terenie gmin sąsiednich. Z bazy takiej korzystają turyści z dalszych okolic województwa lub spoza niego. Istnienie bazy noclegowej jest więc czynnikiem wpływającym na atrakcyjność Pałacu w Wiśniowej i dlatego okoliczności tej również nie można pominąć przy ocenie zasięgu terytorialnego projektu.

Podsumowując, poczyniona przez organ ocena jest nierzetelna. Oparto ją o fragmentaryczne kryteria, przez co nie można uwzględnić jej rezultatu, że oddziałuje ona na rynek tylko ponadlokalny. Oceny tej organ winien dokonać przez pryzmat powyżej opisanych istotnych okoliczności, które bezsprzecznie łączą się z promocją Pałacu w Wiśniowej. Dopiero łączne i kompleksowe rozważenie tych kwestii pozwoli odnieść się organowi do podnoszonej przez skarżącą kwestii zasięgu projektu na poziomie co najmniej regionalnym.

4.8 Przystępując do oceny punktowej przyznanej w kryterium nr 7 pn. doświadczenie beneficjenta/partnera w realizacji projektów w sektorze dziedzictwa kulturowego należy podnieść, co następuje. Według opisu znaczenia kryterium, przy ocenie pod uwagę brane będzie doświadczenie beneficjenta/partnera w realizacji projektów w sektorze kultury i ochrony dziedzictwa kulturowego. W przypadku projektów dotyczących promocji dziedzictwa kulturowego i organizacji wydarzeń kulturalnych pod uwagę brane będzie wyłącznie doświadczenie beneficjenta/partnera w realizacji tego typu projektów. Brak doświadczenia skutkuje nieprzyznaniem punktów. Jeden punkt przyznawany jest za doświadczenie w realizacji projektów w sektorze kultury, natomiast w przypadku projektów dotyczących dziedzictwa kulturowego i organizacji kulturalnych punkt ten jest przyznawany za doświadczenie w realizacji co najmniej trzech tego typu projektów. Dwa punkty przyznawane są za doświadczenie zarówno w realizacji projektów w sektorze kultury jak i doświadczenie w realizacji projektów dotyczących ochrony dziedzictwa kulturowego. Wskazano na wymóg realizacji więcej niż 3 tego typu projektów.

Dalej w opisie zaznaczono, że przez realizację projektów w sektorze kultury należy rozumieć świadczenie usług kulturalnych w rozumieniu ustawy z 25 października

1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz.U. z 1991 r., Nr 114, poz. 493 ze zm.).

Sąd nie podziela oceny organu, że w dokumentacji projektowej nie wykazano projektów realizowanych w sektorze kultury rozumianych przez pryzmat ww. ustawy

o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Zgodnie z jej art. 2, formami organizacyjnymi działalności kulturalnej są w szczególności: teatry, opery, operetki, filharmonie, orkiestry, instytucje filmowe, kina, muzea, biblioteki, domy kultury, ogniska artystyczne, galerie sztuki oraz ośrodki badań i dokumentacji w różnych dziedzinach kultury. Przepis ten zawiera przykładowy katalog form, o czym świadczy użycie w jego treści pojęcia "w szczególności". Z tego względu nie można było wykluczyć z form organizacyjnych działalności kulturalnej mających muzealny charakter: Izby Pamięci Hugona Kołłątaja, Regionalnej Izby Pamięci i Izby Pamięci Papieża Jana Pawła II, a także Staszowskiego Domu Kultury i biblioteki publicznej znajdującej się w pałacu. Wszystkie te obiekty zostały wprost wymienione w studium wykonalności (str. 7, 22, 23). Oznacza powyższe, że wniosek organu, iż nie wykazano projektów realizowanych w sektorze kultury stoi w sprzeczności z treścią wniosku i świadczy o braku zachowania zasady rzetelności przy jego ocenie. Powoływanie się przy tym przez rozpatrujących protest, że opisywanych wydarzeń organizowanych przez gminę nie można traktować jako projektów z sektora kultury, gdyż nie spełniają definicji projektu z art. 2 pkt 18 ustawy wdrożeniowej jest argumentem pozbawionym racji. Przepis ten stanowi, że projekt to przedsięwzięcie zmierzające do osiągnięcia założonego celu określonego wskaźnikami, z określonym początkiem i końcem realizacji, zgłoszone do objęcia albo objęte współfinansowaniem UE jednego z funduszy strukturalnych albo Funduszu Spójności w ramach programu operacyjnego.

Podnieść należy, że w opisie oceny nie ma odwołania do art. 2 ustawy wdrożeniowej. Zakres przedmiotowy kryterium wyznacza tylko art. 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Oznacza to, że wskazywane przez wnioskodawcę formy musza spełniać warunki tylko z ostatnio powołanego przepisu. Słusznie zatem zarzucono w skardze nieuprawnioną zmianę definicji projektów realizowanych w sektorze kultury. Ustalanie nowych kryteriów przez wprowadzanie dodatkowych warunków dopiero na etapie rozpatrywania protestu świadczy o tym, że w konkursie naruszona została zasada przejrzystości wymagana treścią ww. przepisu art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.

4.9 Podsumowując, ocena merytoryczna projektu w zakresie kryterium 4 i 7 została przeprowadzona z naruszeniem art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Na instytucji zarządzającej spoczywa po pierwsze obowiązek rozważenia wszelkich wskazanych we wniosku okoliczności niezbędnych do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia, a po drugie obowiązek należytego uzasadnienia zajętego stanowiska, tj. wyjaśnienia z jakich powodów projektowi przyznano taką, a nie inną liczbę punktów.

W przedmiotowej sprawie, w zakresie kryterium nr 4 i 7 instytucja zarządzająca nie zachowała powyższych wymogów. Pominęła istotne powoływane przez gminę okoliczności, niezbędne dla oceny kryteriów.

Rozpoznając sprawę ponownie instytucja zarządzająca, mając na względzie poczynione wyżej uwagi przeprowadzi stosowne postępowanie, eliminując dotychczasowe naruszenia prawa. W szczególności odniesie się w swojej ocenie do wszystkich elementów składających się na sposób oceny punktowej projektu w zakresie kryterium 4 i 7: do znaczenia postaci Hugona Kołłątaja i istnienia bazy noclegowej oraz do form organizacyjnych działalności kulturalnej. Orzekając w tym zakresie organ będzie miał na uwadze konieczność szczegółowego i przekonywującego uzasadnienia podjętego w ten sposób rozstrzygnięcia.

4.10 Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej Sąd stwierdzając, że ocena projektu w kryterium nr 4 i 7 została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Świętokrzyskiego.

O zwrocie kosztów postępowania (wpis od skargi - 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 480 zł) Sąd orzekł zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a.