Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 489/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi R. K. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w sprawie IISA/Kr 277/09 skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Kr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi [...] [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 28 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana oraz zasądził od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej [...] [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z dnia 13 kwietnia 2017 r. R. K. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego powyższym wyrokiem WSA w Krakowie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono wydanie w sytuacji nieważności postępowania na zasadzie art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a tj. pozbawienia możności działania strony na skutek naruszenia przepisów prawa tj. art. 73 § 4 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że doszło do skutecznego doręczenia zastępczego, odpisu skargi i zawiadomienia o terminie posiedzenia przed Wojewódzkim Sądem Admiracyjnym w K., a także, że doszło do skutecznego doręczenia ww. wyroku w sytuacji, gdy wszystkie pisma zostały wysłane na nieprawidłowy adres strony, który nie był jej adresem do doręczeń (ani nawet adresem zamieszkania), gdyż w pismach kierowanych przez skarżącego do instytucji państwowych, strona wskazała, iż zamieszkuje na ul. [...], [...], a adresem do korespondencji jest adres na ul. [...], 30 - 109 K., a nie jak zostało wysłane przez Sąd na adres: ul. [...], [...], pod którym to adresem strona nigdy nie zamieszkiwała jak również nie wskazywała go, jako adresu do doręczeń, w rezultacie doprowadziło to do dostarczenia i awizowania przesyłki na niewłaściwy adres, co uniemożliwiło stronie zapoznanie się z treścią zawiadomienia o terminie posiedzenia i wzięcia udziału w tym posiedzeniu, a także do pozbawienia skarżącego możliwości zapoznania się z treścią orzeczenia, a w konsekwencji do pozbawienia strony możności działania w sprawie tj. zapoznania się z teścia wyroku, a w razie naruszenie przez Sąd przepisów prawa materialnego lub naruszenia przepisów prawa procesowego mającego wpływ na wynik sprawy do złożenia w ustawowym terminie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jednocześnie zaskarżono w całości powołany wyrok wnosząc o jego uchylenie i merytoryczne rozpoznanie sprawy tj. oddalenie skargi W uzasadnieniu skargi podano, że w przedmiotowej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 73 § 4 P.p.s.a. wskutek czego skarżący został pozbawiony możności działania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie sygn. akt II SA/Kr [...] przesyłał wszystkie pisma na niewłaściwy adres do doręczeń. Dotyczy to zarówno zawiadomienia o terminie posiedzenia jak również odpisu wyroku z dnia 27 kwietnia 2009 r. W rezultacie doszło do błędnego zastosowanie przez Sąd instytucji fikcji doręczenia, gdyż po upływnie terminu o którym mowa w § 4 art. 73 P.p.s.a. pisma zostały złożone do akt sprawy ze skutkiem doręczenia lecz było to następstwem wysłania zawiadomienia o terminie posiedzenia oraz odpisu wyroku na niewłaściwy adres skarżącego. W konsekwencji spowodowało to pozbawienie strony możności działania w sprawie tj. udziału w posiedzeniu Sądu oraz zapoznania się z treścią ww. pism w tym przede wszystkim wyroku a w konsekwencji jego zaskarżenia. W rezultacie dopiero 13 stycznia 2017 roku skarżący przeglądając akta administracyjne w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w B. natrafił, na odpis wyroku z dnia 27 kwietnia 2009 r. Strona powzięła wtedy informację, iż przedmiotowe postępowanie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2009 roku. W dalszej części skargi wniesiono o uchylenie wyroku o sygn. akt II SA/Kr [...], a w konsekwencji oddalenie skargi [...] sp. z o.o. w W. z dnia 2 stycznia 2009 roku, bowiem zaskarżone decyzje tj. decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 listopada 2008 roku utrzymująca wcześniejszą decyzję PINB w B. z dnia 8 marca 2007 roku nakazująca inwestorowi [...] sp. z o.o. w W. są prawidłowe. Zostały one wydane w sprawie administracyjnej, której przedmiotem jest badanie legalności istnienia stacji telefonii komórkowej [...] nr [...] [...] drogą dojazdową zlokalizowaną na dz. Nr [...] i [...] w miejscowości P. D. gm. N. W. wobec ostatecznego uchylenia pozwolenia na budowę tej stacji. Istotnym jest, że pomimo, że inwestor w chwili budowania posiadał pozwolenie na budowę tego obiektu to decyzja ta został uchylona i ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego a równocześnie obiekt i jego usytuowanie jest niezgodne z prawem, bowiem jest z sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 271 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm – dalej powoływana jako P.p.s.a.), można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.

W rozpoznawanej sprawie R. K. powołał się na przyczynę wznowienia postępowania zawartą w art. 271 pkt 2 P.p.s.a. tj. pozbawienia możności działania strony wskutek naruszenia przepisów prawa, a dokładnie art. 73 § 4 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że doszło do skutecznego doręczenia zastępczego odpisu wyroku o sygn. akt II SA/Kr [...]. Dokładna analiza akt sprawy potwierdziła, ze powołanie się na powyższą przesłankę jest zasadne. Pisma kierowane przez WSA w Krakowie do R. K. były ekspediowane na adres błędny adres, który nie był adresem do doręczeń. W pismach kierowanych przez skarżącego do organów, strona wskazała, iż zamieszkuje na ul. [...], [...], a adresem do korespondencji jest adres na ul. [...], [...] K., a nie jak zostało wysłane przez Sąd na adres: ul. [...], [...], pod którym to adresem strona nigdy nie zamieszkiwała jak również nie wskazywała go jako adresu do doręczeń, w rezultacie doprowadziło to do dostarczenia i awizowania przesyłki na niewłaściwy adres co uniemożliwiło stronie zapoznanie się z treścią zawiadomienia o terminie posiedzenia i wzięcia udziału w tym posiedzeniu, a także spowodowało to doręczenie odpisu wyroku na niepoprawny adres. Skarżący dopiero w dniu 13 stycznia 2017 r. powziął informację o zapadłym wyroku i w otwartym terminie dla dokonania tej czynności procesowej złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem.

W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że ponowne rozpoznanie sprawy w wyniku wznowienia postępowania sąd może zakończyć orzeczeniem oddalającym skargę o wznowienie postępowania, zmieniającym zaskarżone orzeczenie, uchylającym zaskarżone orzeczenie i odrzucającym skargę bądź uchylającym zaskarżone orzeczenie i umarzającym postępowanie. Oddalenie skargi o wznowienie postępowania nastąpić powinno wówczas, gdy zgłoszona podstawa wznowienia postępowania jest bezzasadna lub stwierdzona podstawa wznowienia nie miała wpływu na treść uprzednio wydanego orzeczenia. Natomiast w każdym innym przypadku skarga o wznowienie postępowania powinna być uwzględniona (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK [...]). Powyższe stanowisko zostało potwierdzone również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt II FSK [...] w którym jednoznacznie stwierdzono, że domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 P.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Zakres rozpoznania skargi o wznowienie postępowania sądowego wyznaczony jest podstawą wznowienia, a literalne brzmienie art. 282 § 2 P.p.s.a. nakazuje przyjąć, że stwierdzenie, iż zaistniała przyczyna wznowienia pozostająca bez wpływu na wynik postępowania sądowoadministracyjnego (nieskutkująca zmianą treści wyroku zapadłego w ramach postępowania objętego żądaniem wznowienia), nakazuje oddalić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Sąd rozpoznający niniejszą skargę o wznowienie postępowania uznał, że podstawa wznowienia jest zasadna, ale jednocześnie stwierdzona podstawa wznowienia nie miała wpływu na treść uprzednio wydanego orzeczenia, dlatego też orzekł o oddaleniu skargi o wznowienie postępowania.

Odnosząc się do części skargi w której domagano się uchylenia wyroku WSA w Krakowie o sygn. akt II SA/Kr [...] stwierdzić należy, że argumenty podniesione przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy za WSA w Krakowie orzekającym w sprawie o sygn. akt II SA/Kr [...], że obiekt budowlany - stacja telefonii komórkowej [...] nr [...] [...] wraz z drogą dojazdową zlokalizowane na działce nr [...] i [...] w miejscowości P. D. gmina N. W. - został wybudowany przez inwestora w okresie od dnia 7 października 2002 r. do dnia 25 listopada 2002 r., w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Decyzja Starosty [...] z dnia 17 lipca 2002 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia 10 września 2002 r. znak: [...] Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia 16 grudnia 2002 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję własną i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia 23 stycznia 2003 r. znak: [...] ponownie udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę wskazanej wyżej stacji, a Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 10 kwietnia 2003 r. znak: [...] utrzymał ją w mocy. Dnia 21 czerwca 2004 r. decyzją znak: [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia 23 stycznia 2003 r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę oraz ostateczną decyzję własną z dnia 10 kwietnia 2003 r. znak: [...] i umorzył postępowanie w I instancji. Powodem uchylenia decyzji, jak wynika z uzasadnienia decyzji umarzającej postępowanie, było stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia 26 września 2003 r. znak: [...] nieważności decyzji Burmistrza Gminy N. W. z dnia 25 czerwca 1995 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z uwagi na jej niezgodność z warunkami Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Gminy N. W. (w aktach adm. brak decyzji SKO). W ten sposób doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę stacji telefonii komórkowej. Decyzja Wojewody [...] z dnia 21 czerwca 2004 r. nie została zaskarżona.

W sprawie nie ulega wątpliwości, co było również niekwestionowane przez strony, że stacja telefonii komórkowej i droga dojazdowa zostały zrealizowane w okresie istnienia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu, która dopiero w późniejszym czasie została uchylona. W opisanej sytuacji, działanie inwestora polegające zrealizowaniu obiektu nie może być traktowane jako samowola budowlana w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, w trakcie budowy stacji telefonii komórkowej inwestor działał bowiem zgodnie z prawem i stosownie do posiadanej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu. Nie można czynić inwestorowi zarzutu w tym zakresie, albowiem działał w zaufaniu do trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Wydana decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 17 lipca 2002 r., utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia 10 września 2002 r. znak: [...], mimo, że została wyeliminowana z obrotu prawnego, wywołała określone skutki, a najistotniejszy ten, że budowa obiektu w dniach od 7 października do 25 listopada 2002 r. prowadzona była legalnie, na podstawie i w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany i udzielone pozwolenie na budowę.

Z powyższego wynika konstatacja, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia 28 listopada 2008 r. niesłusznie przyjął, że skutkiem wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenia na budowę stacji inwestor powinien być traktowany jako podmiot, który dopuścił się samowoli budowlanej. W rezultacie nieprawidłowo przyjął, że przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 1-2 oraz ust. 3 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego jest "legalizacja samowoli budowlanej", dla której istotna jest zgodność z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organy zarówno I jak i II instancji błędnie przyjęły, że należy ustalić czy w chwili obecnej budowa jest zgodna z prawem, czyli m.in. z obowiązującymi obecnie przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. Dla oceny przedmiotowej inwestycji ważne są bowiem przepisy prawa obowiązujące w okresie istnienia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu, która dopiero w późniejszym czasie została uchylona. Organy powinny oceniać legalność inwestycji biorąc pod uwagę ówcześnie obowiązujące przepisy prawa. Organy natomiast prowadząc analizę obowiązującego obecnie planu zagospodarowania przestrzennego uznały iż zachodzi niezgodność posadowienia obiektu z ustaleniami tego planu, co przesądziło o niemożności doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, a zatem uzasadniło nakaz rozbiórki obiektu, i to zarówno stacji telefonii komórkowej, jak i drogi dojazdowej do niej.

Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni aprobuje stanowisko zawarte w wyroku o sygn. akt II SA/Kr [...], że błędne jest zapatrywanie organów administracyjnych, że w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, dla oceny zgodności inwestycji z prawem, realizowanej na podstawie wyeliminowanego pozwolenia, istotne były postanowienia uchwalonego już po zrealizowaniu inwestycji planu zagospodarowania przestrzennego. Organy powinny ustalić okoliczność legalności realizacji inwestycji biorąc pod uwagę przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obowiązujące w dacie istnienia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu. Co więcej miarodajne będzie ustalenie powyżej wskazanych okoliczności w odniesieniu do wówczas obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zauważyć należy, że inwestor prowadził proces budowlany kierując się domniemaniem trwałości i w zaufaniu do prawidłowości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jeżeli później decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego, nie można traktować takiego inwestora w sposób identyczny jak podmiot, który dopuścił się samowoli budowlanej i nie może następować przesunięcie na takiego inwestora wszystkich negatywnych skutków prawnych wynikających z wybudowania obiektu w oparciu o wadliwą decyzję o pozwoleniu na budowę - skutków, które wywołane zostały nie przez inwestora, lecz przez organy administracji wskutek popełnionych przez nie uchybień.

Reasumując, skoro w przedmiotowej sytuacji nie można inwestorowi postawić zarzutu, że realizował roboty budowlane niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym po wykonaniu tych prac. Inwestor nie miał bowiem żadnych możliwości stosowania się do tych zapisów. Realizując legalnie inwestycję przepisy te po prostu w tym czasie nie istniały. Prace inwestor wykonywał okresie ważności pozwolenia na budowę, opartego na ważnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - to skutkiem ich późniejszego wyeliminowania z obrotu prawnego nie może być nałożenie na inwestora nakazu rozbiórki z tym uzasadnieniem, że są niezgodne prawem miejscowym uchwalonym po zrealizowaniu prac budowlanych. Należy jeszcze raz uwypuklić, iż z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego pozwolenia na budowę dla tej inwestycji, oceniając jej aktualną legalność tak w aspektach techniczno-budowlanych jak i w aspektach przepisów o planowaniu przestrzennym, należy ją odnosić do stanu prawego obowiązującego z daty realizacji obiektu a nie do przepisów normujących te kwestię aktualnie.

Biorąc pod uwagę wyżej zaprezentowane rozważania stwierdzić należy, że wyrok WSA w Krakowie o sygn. akt II SA/Kr [...] jest prawidłowy oraz wydany na odpowiadających stanowi faktycznemu przedmiotowej sprawy przepisach prawa, a w konsekwencji nie zachodzi potrzeba jego wyeliminowania z obrotu prawnego.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 282 § 2 P.p.s.a., oddalił skargę o wznowienie postępowania sądowego.