Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 513/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), WSA Mariola Kowalska, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2004 r. sprawy ze skargi H.J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2002 roku Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej Budynku przy ulicy [...] w W. usunięcie nieprawidłowości występujących w przewodach wentylacyjnych budynku przy ul. [...] w W. wynikających z ekspertyzy technicznej poprzez:

a) odłączenie pieca gazowego od przewodu wentylacyjnego nr [...] w pionie kominowym nr [...],

b) usunięcie przesłony w/w przewodu,

c) zamurowanie otworu do przewodu na V piętrze w lokalu nr [...].

d) dobudowanie nowego przewodu spalinowego od V piętra ponad dach

do obsługi pieca gazowego z lokalu nr [...].

Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę życia i zdrowia ludzkiego.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła H. J. lokatorka mieszkania nr [...] przy ul. [...] podnosząc, że istnieje możliwość przyłączenia jej pieca gazowego kąpielowego do przewodu Nr [...] w pionie [...]. który to przewód w tym celu został właśnie zbudowany.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 roku Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] maja 2002 roku.

W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że słusznie nałożono obowiązki wymienione w decyzji organu I instancji zaś zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła H. J. podnosząc zarzut, że zaskarżona decyzja nie ustosunkowuje się do zgłoszonego przez nią wniosku o przeniesienie i podłączenie pieca gazowego w jej lokalu z pionu kominowego Nr [...] do przewodu nr [...] w pionie Nr [...] co było przyczyną wszczęcia postępowania. Takie podłączenie umożliwiłoby jej eksploatację pieca kąpielowego bez dotychczasowych uciążliwości i zagrożeń.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z treścią art.l27§l kpa odwołanie od decyzji organu I instancji przysługuje stronie postępowania. Stroną postępowania w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art.28 kpa).

Aby mieć przymiot strony, należy wykazać interes prawny w danym postępowaniu lub w żądaniu dokonania czynności przez organ. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to znaczy, ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (art. 28 kpa). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1999 roku, sygn. akt IV SA 1258/98 - niepublikowany).

Dopuszczenie przez organ administracji publicznej jakiejś osoby do udziału w postępowaniu przezeń prowadzonym nie czyni z niej automatycznie strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa. O tym bowiem, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2001 roku, sygn. akt I SA 511/00 - niepublikowany).

Z akt sprawy wynika, że skarżącej przysługuje jedynie prawo zamieszkiwania w lokalu nr [...] uzyskane w oparciu o decyzję administracyjną (kwaterunek). Oznacza to, że skarżąca jest w istocie najemcą tego lokalu. Nie przysługuje jej prawo własności tego lokalu. Nie można więc uznać, że postępowaniu, w którym zapadła decyzja nakładająca na Wspólnotę Mieszkaniową wykonanie określonych obowiązków w trybie art.66 pkt.l Ustawy z dnia 07 lipca 19994 roku Prawo budowlane (Dz. U Nr 89 poz.414 ze zm.) skarżąca może być uznana za stronę postępowania. Pismo skarżącej skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego mogło być podstawą do zainicjowania przez ten organ postępowania administracyjnego z urzędu. W dalszej jego części skarżąca nie mogła być jednak traktowana jako strona. Ma ona interes faktyczny w domaganiu się by nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej wykonanie określonych czynności jednakże nie można uznać tego za interes prawny. Żaden przepis ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz.414 ze zm.) jak również przepisy wykonawcze do tej ustawy nie przyznaje lokatorowi budynku jakichkolwiek uprawnień jak również nie nakłada na osobę posiadającą taki status żadnych obowiązków. Z faktu wynajmowania mieszkania nie wypływają dla skarżącej jakiekolwiek uprawnienia do zaskarżania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nie może więc być ona uznana za stronę postępowania. Przekonanie skarżącej, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczy jej praw lub obowiązków jest jedynie jej subiektywnym odczuciem, które w toku postępowania odwoławczego winno być zweryfikowane. Skarżącej przysługuje jedynie roszczenie o charakterze cywilnym do właściciela lokalu o dokonanie w nim napraw pozwalających na użytkowanie tego lokalu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05 lipca 1999 roku, sygn. akt OPS 16/98 (ONSA 1999/4/119) "stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.".

Z kolei w wyroku z dnia 17 listopada 1998 roku. sygn. akt IV SA 2006/98 (niepublikowany) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie odwoławcze nigdy nie może być wszczęte z urzędu, lecz wyłącznie wtedy, kiedy uprawniony podmiot wniesie odwołanie. Legitymację do wniesienia odwołania -jak to wynika z art. 127 § 1 kpa - ma jedynie strona.

Rozpoznanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołania H. J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] maja 2002 roku Nr [...] było wszczęciem postępowania odwoławczego z urzędu, gdyż H. J. nie może być uznana za stronę tego postępowania. Rozpoznanie odwołania wniesionego przez H. J. było rażącym naruszeniem art.l27§l kpa i jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 roku.

Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.2, art. 152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.