Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2105/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 182
journal: Dz.U. 1969 nr 13 poz 98
law: Ustawa z dnia 19 kwietnia 1969 r. Kodeks karny wykonawczy.
article: art. 103  ust. 1  pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 627
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. staż. Paulina Sierkin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]decyzją z dnia [...]czerwca 2016 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23, dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania W. C. - utrzymał w mocy decyzję Starosty [...]z dnia [...]maja 2016 r. znak [...], cofającą W. C. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. [...],[...]nr [...], na okres 3 lat od dnia [...]kwietnia 2016 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ omówił stan faktyczny sprawy i wskazał, że Starosta [...]decyzją z [...]maja 2016 r. postanowił cofnąć W. C. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. [...],[...], wydane przez Starostę [...], na okres 3 lat od dnia [...]kwietnia 2016 r.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że w dniu [...]kwietnia 2016 r. do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w [...]został przekazany przez Sąd Rejonowy w [...]odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...][...] z [...]marca 2016 r. sygn. akt [...]dot. skazanego W. C., PESEL [...]. Z treści ww. wyroku sądu wynika, że wobec W. C. sąd orzekł m.in. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 (trzech) lat.

Pismem Nr [...]z [...]kwietnia 2016 r. Starosta [...]zawiadomił W. C. o wszczęciu z urzędu następujących postępowań administracyjnych:

1. w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. [...],[...]w związku ze środkiem karnym orzeczonym przez sąd,

2. w sprawie skierowania na badania lekarskie w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości,

3. w sprawie skierowania na badania psychologiczne w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości,

4. w sprawie skierowania na kurs reedukacyjny w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości.

W ww. piśmie organ pierwszej instancji poinformował stronę o możliwości wypowiedzenia się w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia co do zebranych dowodów i materiałów oraz składania wniosków w powyższej sprawie.

Odrębnym pismem z [...]kwietnia 2016 r. organ pierwszej instancji w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...][...]z [...]marca 2016 r. zwrócił się do W. C. o zwrot dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami.

W dniu [...]kwietnia 2016 r. W. C. zdał prawo jazdy kat. [...],[...]nr [...]do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w [...].

W dniu [...]maja 2016 r. Starosta [...]wydał decyzję, którą cofnął W.C. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. "[...],[...]" nr [...]na okres 3 (trzech) lat od dnia [...]kwietnia 2016 r. Z treści uzasadnienia ww. decyzji wynika, że datą początkową od której należy liczyć cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest data zwrotu dokumentu do depozytu urzędu, tj. [...]kwietnia 2016 r. Wskazano też, że okres trzech lat mija w dniu [...]kwietnia 2019 r. Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. Nr 90, poz. 557 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23) z uwagi na orzeczenie przez sąd w stosunku do W. C. zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 (trzech) lat. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronie w dniu [...]czerwca 2016 r.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł W. C.. W odwołaniu zwrócił się o datowanie okresu cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami od daty popełnienia wykroczenia, tj. od dnia [...]lipca 2015 r. do dnia [...]lipca 2018 r. Powyższe uzasadnił tym, że kara za popełnione przestępstwo zawsze winna być zaliczona od jego popełnienia. Odwołujący się podniósł, że toczące się rozprawy sądowe a w jego przypadku odwoławcze, pomyłka Prokuratury, rozprawy sadowe i błędnie podejmowane decyzje przez sąd spowodowały wydłużenie postępowania sadowego i opóźniły datę wydania wyroku. W. C. podkreślił, że i tak poniósł karę, za co ubolewa i wyraża skruchę. Nadmienił, iż jest inwalidą i prosi o przychylenie się do jego prośby.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]po zapoznaniu się z aktami sprawy i odwołaniem uznało, że nie zasługuje ono na uwzględnienie.

Organ odwoławczy powtórzył i podzielił argumentację organu I instancji i wskazał, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...][...]z dnia [...]marca 2016 r. Sygn. akt [...] uznano W. C. za winnego dokonania zarzucanego mu czynu, polegającego na tym, że w dniu [...]lipca 2015 r. w [...], woj. [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości 0,90 mg/l i 0,93 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, kierował samochodem osobowym [...]nr rej. [...], tj. przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzeczono w stosunku do ww. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 (trzech) lat. Powyższy wyrok stał się prawomocny dnia [...]kwietnia 2016 r. i podlega wykonaniu.

W dniu [...]kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy w [...][...]przesłał do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w [...] odpis ww. prawomocnego wyroku celem wykonania orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat.

Po otrzymaniu ww. odpisu wyroku Starosta [...], po uprzednim wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, wydał w dniu [...]maja 2017 r. decyzję administracyjną Nr [...], którą cofnął W. C., uprawnienia do kierowania pojazdami kat. "[...],[...]" na okres 3 (trzech) lat od dnia [...]kwietnia 2016 r., tj. od dnia zwrotu dokumentu prawa jazdy do depozytu Starostwa Powiatowego w [...], do dnia [...] kwietnia 2019 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 627) starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Natomiast art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks Karny Wykonawczy (Dz.U. Nr 90, poz. 557 ze zm.) stanowi, że w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. W myśl art. 182 § 2 cyt. wyżej ustawy organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązującego zakazu.

Środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych uregulowany został w art. 43 § 2 Kodeksu karnego. Zgodnie z tym przepisem taki środek karny obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia, co oznaczy, że od tego właśnie momentu biegnie okres na jaki go orzeczono. W myśl art. 43 § 3 Kodeksu Karnego - orzekając zakaz określony w art. 42, sąd nakłada obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu; do chwili wykonania obowiązku zwrotu okres, na który orzeczono zakaz, nie biegnie. Powyższe uregulowania oznaczają, że orzeczony przez Sąd środek karny liczy się od dnia zwrot dokumentu potwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami.

W przedmiotowym przypadku skoro prawo jazdy kat. [...],[...]nr [...] należące do W. C. zostało przez niego zwrócone do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w [...] w dniu [...]kwietnia 2016 r. to okres orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych mógł rozpocząć swój bieg od powyższej daty. Dlatego też organ pierwszej instancji zasadnie określił w zaskarżonej decyzji okres, na który prawo jazdy zostało cofnięte tj. od [...].04.2016 r. do [...].04.2019 r.

Cofnięcie prawa jazdy od dnia [...].07.2015 r., o co wnosi odwołujący się, nie jest w przedmiotowym przypadku możliwe bowiem wyrok Sądu Rejonowego [...]w [...] w jego sprawie, którym to wyrokiem orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów uprawomocnił się [...].04.2016 r. i dopiero po tej dacie mogły być podjęte przez właściwy organ administracji dalsze działania związane z wykonaniem tegoż wyroku. Dlatego w świetle obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa nie ma w niniejszym przypadku możliwości ustalenia daty początkowej okresu cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami W. C. innej niż data zwrotu dokumentu prawa jazdy, tj. [...].04.2016 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]z [...]czerwca 2016 r., złożył W. C..

W skardze skarżący zarzucił, że nie miał wiedzy o tym, że powinien wcześniej złożyć do depozytu prawo jazdy, nikt go wcześniej o tym nie informował. Dlatego wnosi o zaliczenie mu na poczet zatrzymania uprawnień czasu od dnia popełnienia wykroczenia, tj. od dnia [...]lipca 2015 r., a nie od dnia złożenia prawa jazdy w depozycie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uchyla je lub stwierdza nieważność.

Biorąc pod uwagę wyżej wskazane kryteria Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem.

Wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 182 Kodeksu karnego wykonawczego. Stanowi on, że "w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany prowadził pojazd wykonując pracę zarobkową, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony (§ 1). Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu (§ 2)".

Cytowany przepis art. 182 Kodeksu karnego wykonawczego stanowi zatem normę prawa materialnego do wydania decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mimo, że jest w akcie prawnym zawierającym przepisy prawa karnego, nienależącym do systemu prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2006 r., I OSK 361/05).

Przepis ten wskazuje organ administracji zobowiązany do wydawania rozstrzygnięcia w orzeczonym przez sąd zakresie. Podkreślić należy, iż organ wykonując wyrok w tym zakresie jest związany jego treścią, a więc może cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi na ściśle wskazany okres wynikający z treści wyroku i w określonym przez sąd zakresie i w tym też okresie nie może wydać tych uprawnień (por. K. Postulski, Kodeks karny wykonawczy, Komentarz, Lex 2014, t. 3 do art. 182; wyrok WSA w Olsztynie z 17 maja 2016 r. II SA/Ol 245/16, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z powyższym przepisem koresponduje art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.

Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że to sąd powszechny, a nie organ administracji, orzeka o zakazie prowadzenia pojazdów, ustalając jednocześnie jakiego rodzaju pojazdów zakaz ten dotyczy. Dopiero orzeczenie sądu powszechnego stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień do prowadzenia pojazdów - w orzeczonym zakresie - przez właściwy organ. Decyzja wydawana przez organ w tym zakresie stanowi akt o charakterze związanym, czyli taki, które nie zależy od uznania organu. Organ, w przypadku zaistnienia ww. ustawowych przesłanek, ma nie tylko prawo ale i bezwzględny obowiązek wydać decyzję o określonej w przepisie treści. (vide: wyrok WSA w Lublinie z 16 lutego 2017 r. III SA/Lu 1057/16, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że wyrokiem Sądu Rejonowego w [...][...] z [...]marca 2016 r. sygn. akt [...]uznano W. C. za winnego dokonania zarzucanego mu czynu, polegającego na tym, że w dniu [...]lipca 2015 r. w [...], woj. [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości 0,90 mg/l i 0,93 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, kierował samochodem osobowym [...]nr rej. [...], tj. przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzeczono w stosunku do ww. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 (trzech) lat. Powyższy wyrok stał się prawomocny dnia [...]kwietnia 2016 r. i podlega wykonaniu.

Powyższy środek karny został orzeczony na podstawie art. 42 § 2 Kodeksu karnego. Zgodnie z art. 42 § 1 k.k, sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju w razie skazania osoby uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności jeżeli z okoliczności popełnionego przestępstwa wynika, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Stosownie zaś do art. 42 § 2 k.k, sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa wymienionego w § 1 był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, art. 174 lub art. 177.

Jak wynika z pisma Sądu Rejonowego w [...]wyrok ten jest prawomocny od dnia [...]kwietnia 2016 r., zatem podlega wykonaniu w myśl art. 182 k.k.w. przez właściwy organ, który będąc związany prawomocnym orzeczeniem sądu karnego musi je wykonać, wdrażając tryb administracyjny w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.

W niniejszej sprawie niewątpliwie zatem zachodziły podstawy do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień skarżącemu na podstawie art. 182 k.k.w. i art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami.

Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z obowiązującym prawem.

Odpowiadając na wnioski skarżącego odnośnie innego sposobu liczenia terminu, na który orzeczono zaskarżone cofnięcie uprawnień, w szczególności od dnia zdarzenia czyli [...]lipca 2015 r., a nie od dnia uprawomocnienia się wyroku orzekającego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych - dodać jednocześnie należy, iż zakaz prowadzenia pojazdów to środek karny przewidziany w art. 28 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1094 ze zm.). Stosownie do treści art. 29 § 1 Kodeksu wykroczeń zakaz prowadzenia pojazdów wymierza się w miesiącach lub latach na okres od 6 miesięcy do 3 lat. Orzekając zakaz prowadzenia pojazdów określa się rodzaj pojazdu, którego dotyczy (§ 2). Zakaz ten obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia. Orzekając zakaz nakłada się obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany. Do chwili wykonania tego obowiązku okres, na który orzeczono zakaz nie biegnie (art. 29 § 3 Kodeksu wykroczeń). Na poczet zakazu prowadzenia pojazdów zalicza się okres zatrzymania prawa jazdy lub innego dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu (art. 29 § 3 Kodeksu wykroczeń).

W niniejszej sprawie W. C. dokument uprawniający do prowadzenia pojazdów (prawo jazdy kat. [...],[...]nr [...]) zdał do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w [...]w dniu [...]kwietnia 2016 r. w związku z czym prawidłowo organ orzekł o cofnięciu uprawnień od tego właśnie dnia, na okres trzech lat (jak nakazał wyrok sądowy) czyli do dnia [...]kwietnia 2019 r.

W tak ustalonym przez organy stanie faktycznym istotnie zachodziły podstawy do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień skarżącemu na podstawie art. 182 Kodeksu karnego wykonawczego, a to w związku z wymierzeniem mu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym i rowerów na okres 3 lat, wyrokiem Sądu Rejonowego w [...][...]z [...]marca 2016 r. w sprawie [...] z dnia [...]maja 2011 r.

Zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony wyrokiem sądu karnego jest nie tylko pozbawieniem prawa do prowadzenia pojazdów, ale równocześnie oznacza zakaz wydania takich uprawnień, co wynika również z art. 182 § 2 k.k.w. (por. uchwała SN z dnia 28 lutego 1975 r., V KZP 2/74, OSNKW 1975, nr 3-4, poz. 33).

Należało zatem przyjąć, że zaskarżone decyzje zostały wydane zgodnie z prawem.

Biorąc pod uwagę prawidłowość rozstrzygnięć organów obu instancji oraz brak zasadności argumentacji podniesionej w skardze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.