Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1120/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 87
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi D.W. i J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 28, art. 127 § 1, art. 155, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. zwanej dalej jako "k.p.a."), w związku z art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 5, 62 ust. 1, art. 63 ust. 1 i ust. 2, art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 71, art. 79 ust. 1, art. 80 ust. 1 i ust. 2, art 84 ust. 1 i ust. 2, art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 87 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm. – zwanej dalej jako "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku" ) w związku z § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397 ze zm. zwanego dalej jako "rozporządzenie") w pkt 1 umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniami wniesionymi przez Sołectwo A. oraz Radę Sołecką Sołectwa S., a w pkt 2 decyzji utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] Burmistrz G. na podstawie art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82, art. 85 ust. 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej [...], gmina G. o maksymalnej mocy przyłączeniowej 2 MW, składającej się z jednej siłowni wiatrowej o maksymalnej wysokości do 180,0 m n.p.t. wraz z niezbędna infrastrukturą techniczną.

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2013 r. inwestor M.K. zwrócił się do Burmistrza G. o zmianę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] września 2013 r. w punkcie 1.1. w zakresie wysokości zawieszenia wirnika. W uzasadnieniu inwestor wskazał, że we wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia z [...] października 2012 r. wnosił o ustalenie maksymalnych parametrów elektrowni w tym maksymalnej wysokości wiatraka na 180m n.p.t., to jest suma wysokości wieży i długości śmigła. W decyzji ustalono minimalną wysokość 105 m, co powoduje, że zastosowanie wiatraka o mniejszej mocy będzie niemożliwe. Z uwagi na ograniczone moce przyłączeniowe w Spółce A inwestor został zmuszony do zastosowania wiatraka mniejszej mocy ok. 1,5 MW i o wysokości wieży poniżej 105m, to jest od 70m do 90m.

Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. (dalej jako "PPIS") wraził opinię, że przed zmianą decyzji z dnia [...] września 2013 r. przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia jest wymagane.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. (dalej jako "RDOŚ") wyraził opinię, że dla zmiany ww. decyzji nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Burmistrz G. Stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] Burmistrz G. na podstawie art. 71 ust. 1 i 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84, 85 ust. 2 pkt 2 i art. 87 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku, art. 104 i 155 k.p.a. oraz § 3 ust. 1 pkt. 6 lit. b rozporządzenia orzekł:

- w pkt 1 eksploatację przedsięwzięcia prowadzić z użyciem jednej turbiny wiatrowej o mocy maksymalnej do 2000 kW, wysokości zawieszenia wirnika do 105 m n.p.t., średnicy wirnika do 90 m i maksymalnym poziomie mocy akustycznej turbiny nieprzekraczającym 104 dB.

- w pkt 2 decyzji stwierdzić brak potrzeby przeprowadzenia ocen oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

- w pkt 3 decyzji warunki realizacji przedsięwzięcia określono biorąc pod uwagę art. 63 ust. 1 ustawy.

W pkt 4 charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że zmiana decyzji dotyczyła zapisu dotyczącego wysokości zawieszenia wirnika planowanej turbiny z "nie niżej niż 105 m n.p.t." na: "do 105 m n.p.t.". Pozostałe warunki zawarte we wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie ulegały zmianie, pozostają bez zmian lokalizacyjnych oraz nie ulegną zmianie parametry akustyczne inwestycji, dla której wydano ww. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach tj. nie zmieni się maksymalny poziom mocy akustycznej pojedynczej turbiny 104 dB, a także nie zmieni się maksymalna całkowita moc elektryczna inwestycji po jej zrealizowaniu tj. do 2 MW. Organ stwierdził, że najbliższa zabudowa mieszkaniowa o charakterze zagrodowym znajduje się w odległości ok. 350 m od przedmiotowej turbiny.

Odwołanie od ww. decyzji Burmistrza złożyła Rada Sołecka Sołectwa S. wnosząc o uchylenie tej decyzji zarzucając jej ograniczenie obywatelom dostępu do informacji publicznej i ograniczeniu prawa udziału w postępowaniu, gdyż informacje o wszczęciu postępowania i wydanych rozstrzygnięciach nie zostały prawidłowo umieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy. Ponadto zdaniem Rady Sołeckiej w decyzji brak jest jasnego wskazania przedmiotu rozstrzygnięcia, mieszczącego się w zakresie kompetencji organu wydającego decyzję.

Odwołanie od ww. decyzji Burmistrza złożyło też Sołectwo A., wnosząc o uchylenie kwestionowanej decyzji oraz wstrzymanie budowy do czasu zakończenia postępowania w SKO lub w Sądzie Administracyjnym. Sołectwo wskazało, że posiada określone statutem prawo sprzeciwu do organów gminy w przypadku uznania, że naruszone są istotne interesy mieszkańców.

Odwołanie od decyzji Burmistrza wnieśli również K.Z., M. i J. J., D. i J. W., E. i W. K.. Wnieśli oni o uchylenie decyzji Burmistrza oraz wstrzymanie budowy, do czasu zakończenia postępowania w SKO lub Sądzie Administracyjnym. Wskazali, że władze Gminy nie informują mieszkańców o aktualnej inwestycji. Brak było zebrania z mieszkańcami terenów objętych strefą budowy. W ich ocenie wybudowanie turbiny wiatrowej wiąże się z ustaleniem zakazu zabudowy zagrodowej i mieszkaniowej wsi, co może zablokować rozwój miejscowości. Planowana inwestycja znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów mieszkalnych oraz osiedla mieszkaniowego miasta G. Ponadto infradźwięki wprawiają w drganie ciała istot żywych, mogą prowadzić do trwałych uszkodzeń narządów wewnętrznych. Ludzie mieszkający w pobliżu elektrowni wiatrowych często chorują na depresję, mają problemy ze snem, zawroty głowy, napady padaczkowe, problemy z koncentracją, płaczliwość i nadpobudliwość dzieci. Wskazali również, że planowana inwestycja będzie miała niekorzystny wpływ na krajobraz spowoduje zakłócenie komunikacji elektromagnetycznej, spadek cen gruntów i zubożenie środowiska naturalnego.

Po rozpatrzeniu odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], na podstawie art, 28, art. 127 § 1, art. 155, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 5, 62 ust. 1, art. 63 ust. 1 i ust. 2, art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 71, art. 79 ust. 1, art. 80 ust. 1 i ust. 2, art 84 ust. 1 i ust. 2, art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku", w związku z § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b) rozporządzenia w pkt 1 umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniami wniesionymi przez Sołectwo A. oraz Radę Sołecką Sołectwa S., a w pkt 2 decyzji utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Jednocześnie Kolegium zaznaczyło, że w myśl art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, zgodę na zmianę decyzji o środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia wyraża tylko strona, która złożyła wniosek o wydanie takiej decyzji.

Kolegium wskazało, że w myśl art. 36 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013, poz. 594 ze zm.) organami sołectwa jako jednostki pomocniczej w gminie jest zebranie wiejskie (jako organ uchwałodawczy) oraz sołtys jako organ wykonawczy. Rada Sołecka wspomaga sołtysa, ale nie jest organem samodzielnym, uprawnionym do reprezentowania sołectwa w postępowaniu administracyjnym wobec czego Rada Sołecka Sołectwa S. reprezentowana przez sołtysa wsi, nie posiada przymiotu strony w przedmiotowej sprawie. Ponadto stosownie do treści art. 5 ust. 1 ww. ustawy o samorządzie gminnym gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa oraz dzielnice, osiedla i inne. Jednostką pomocniczą może być również położone na terenie gminy miasto. Jednostka pomocnicza jaką jest Sołectwo A. nie legitymuje się przymiotem strony w postępowaniu administracyjnym bowiem, nie jest w stanie wykazać bezpośredniego wpływu zaskarżonej decyzji na prawa i obowiązki prawne mieszkańców sołectwa, albowiem nie istnieje norma prawa materialnego, z której można by wywodzić interes prawny mieszkańców sołectwa. Z tego powodu Kolegium uznało, że również Rada Sołecka Sołectwa S. nie posiada legitymacji do bycia stroną niniejszego postępowania.

Kolegium wskazało również, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 tej ustawy, natomiast planowane przedsięwzięcie polega na budowie farmy wiatrowe zaliczone zostało do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b) rozporządzenia.

SKO stwierdziło, że przed wydaniem decyzji organ I instancji uzyskał wymagane przepisem art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku opinie RDOŚ oraz PPIS. Wprawdzie organy te zajęły odrębne stanowiska, to jednak ustawodawca nie przewidział związania opiniami organu orzekającego o wydaniu decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań.

W ocenie Kolegium uzasadnienie decyzji organu I instancji spełnia wymagania przewidziane przepisami k.p.a., jak również wymagania wynikające z art.. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Kolegium w sposób szczegółowy przedstawiło sposób funkcjonowania planowanej inwestycji. Zaznaczyło również, że co prawda inwestor wskazał, iż planowana jest budowa farmy wiatrowej "[...]" składającej się z 20 wiatraków, jednak projekt jest "we wczesnej fazie", w związku z czym nie wystąpi kumulacja oddziaływań.

SKO stwierdziło, że charakter zmian planowanego przedsięwzięcia nie wpłynie na zmianę wielkości emisji substancji i energii do środowiska. Uwzględniając planowane zmiany nie przewiduje się przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku określonych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r., poz. 112) na najbliższych terenach objętych ochroną akustyczną (dopuszczalny poziom hałasu na terenach zabudowy zagrodowej wynosi 55 dBA w porze dziennej i 45 dBA w porze nocnej). Nie przewiduje się również, aby przekroczone zostały dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa o charakterze zagrodowym znajduje się w odległości około 350 m od przedmiotowej turbiny, natomiast najbliższa zabudowa mieszkalna położona jest w G. w kierunku południowo wschodnim i oddalona jest o ponad 1000 m.

Zdaniem Kolegium planowane przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na obszary o których mowa w art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. a, c, d, i ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Stwierdziło także, że w zasięgu znacznego oddziaływania przedsięwzięcia nie znajdują się obszary Natura 2000. Mając na uwadze zakres zmiany przedmiotowego wniosku, nie zmieniający rzeczywistego oddziaływania inwestycji na środowisko, nie przewiduje się znaczącego negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko przyrodnicze, w tym na obszary chronione, a w szczególności na siedliska przyrodnicze, gatunki zwierząt i roślin oraz ich siedlisk dla których ochrony zostały wyznaczone obszary Natura 2000, ani pogorszenia integralności obszarów Natura 2000 lub powiązania z innymi obszarami.

Odnosząc się do wniosku zawartego w odwołaniach Kolegium wyjaśniło, że decyzja ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej daje inwestorowi prawo do wystąpienia o udzielenie decyzji o warunkach zabudowy i pozwolenia na budowę oraz zatwierdzenia projektu budowlanego, nie stanowi ona jednak aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia robót i realizacji inwestycji, a tym samym nie narusza na tym etapie inwestycyjnym żadnych praw osób trzecich i bezpośrednio nie powoduje wyrządzenia znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków.

Odnosząc się natomiast do zarzutów związanych z brakiem udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu Kolegium wyjaśniło, że w obecnym systemie ochrony środowiska występują dwa rodzaje decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach: te, których wydanie jest poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko, czyli te wymagające udziału społeczeństwa oraz te, które mogą być wydane bez tej części postępowania - nie wymagające udziału społeczeństwa. Społeczeństwo ma więc zagwarantowany udział w tych postępowaniach, w których ustawa lub inne przepisy przyznają mu taką możliwość.

SKO wskazało, że w przedmiotowej sprawie, związanej ze zmianą wcześniejszej decyzji ostatecznej nie została przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko w związku z czym organ I instancji nie musiał zapewnić w nim udziału społeczeństwa, a ponadto udział społeczeństwo miało zapewniony w postępowaniu zakończonym ostateczna decyzją Burmistrza G. z dnia [...] września 2013 r., Nr [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe rozstrzygnięcie SKO wnieśli D. J. W.. Decyzji Kolegium zarzucili naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w sytuacji gdy brak było podstawo do utrzymania jej w mocy,

- art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez nie branie pod uwagę interesu społecznego, słusznego interesu obywateli, nie podjęcie działań zmierzających do dokładnego zbadania i załatwienia sprawy, a także poprzez nie prowadzenie przez organy postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej, w szczególności poprzez nieuwzględnienie argumentów podniesionych w odwołaniu,

- art. 9, art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez brak należytego informowania stron postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz poprzez brak zapewnienia stronom niniejszego postępowania oraz całemu społeczeństwu czynnego udziału w postępowaniu,

- art. 59 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 63 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 oraz art. 62 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez uznanie, że organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia prawidłowo orzekł o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, mimo wydania przez RDOŚ i PPIS opinii wyraźnie wskazujących na konieczność przeprowadzenia takiej oceny i pomimo spełnienia przez projektowane przedsięwzięcie wszystkich koniecznych przesłanek do przeprowadzenia tej oceny.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podnieśli, że Kolegium arbitralnie uznało podniesione przez nich argumenty za przedwczesne, co w ich ocenie jest niezrozumiałe, bowiem gdy elektrownia wiatrowa już powstanie, argumenty i zastrzeżenia skarżący mogą okazać się spóźnione. W ocenie skarżących są oni stronami postępowania i wbrew twierdzeniom Kolegium, mimo iż w przedmiotowej sprawie nie została przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko, organ nie był zwolniony z zapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu.

Skarżący stwierdzili, że przesłankami nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla opisanego wyżej przedsięwzięcia są: 1) zaliczenie planowanego przedsięwzięcia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, 2) wskazanie kryteriów środowiskowych jakimi kierował się organ wymienionych w pkt 1 – 3 art. 63 ust. 3 ustawy, 3) uzyskanie przed wydaniem postanowienia o którym mowa w art. 63 ust. 1 ustawy opinii właściwych organów wymienionych w art. 64 ust. 1 ustawy. Dopiero łączne spełnienie tych przesłanek umożliwia organowi wydanie postanowienia. Przedmiotowe przedsięwzięcie zaliczone zostało do mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko, oba organy opiniujące wskazały na konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Spełnione zostały zdaniem skarżących przesłanki wskazujące na potrzebę oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W szczególności należą do nich emisje i występowanie innych uciążliwości, na które wyraźnie wskazali w odwołaniu. Emitowane przez elektrownie wiatrowe infradźwięki wpływają negatywnie na zdrowie. Ponadto negatywne wpływ na zdrowie będzie miało też promieniowanie elektromagnetyczne emitowane przez linie łączące turbinę z siecią energetyczną.

W ocenie skarżących okoliczne nieruchomości po zrealizowaniu inwestycji nie będą mogły być użytkowane w dotychczasowy sposób. Kolegium pominęło okoliczność, iż przedmiotowa inwestycja stanowić będzie część planowanej farmy wiatrowej, bowiem w najbliższej przyszłości powstać ma 20 wiatraków. Natężenie wszystkich szkodliwych fal będzie nie do zniesienia i stanie się szkodliwe dla życia ludzkiego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie.

Postanowieniami z dnia 18 listopada 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 1117/14, IV SA/Po 1118/14, IV SA/Po 1119/14, IV SA/Po 1131/14, IV SA/Po 1132/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2014 r. wniesione odpowiednio przez K.Z., Sołectwo A., Radę Sołecką Sołectwa S., E. K. i W.K., M.J. i J.J.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz.1647) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w sytuacji gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza G. z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz umarzająca postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniami wniesionymi przez Sołectwo A. oraz Radę Sołecką Sołectwa S. Wskazaną powyżej decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. organ I instancji zmienił decyzję własną w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.

Na wstępie zaznaczyć należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy zmiany ostatecznej decyzji, którą to ustalono środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej [...], gmina G. o maksymalnej mocy przyłączeniowej 2 MW, składającej się z jednej siłowni wiatrowej o maksymalnej wysokości do 180,0 m n.p.t. wraz z niezbędna infrastrukturą techniczną. Inwestor wniósł o zmianę decyzji w zakresie wysokości zawieszenia wirnika z "nie niżej niż 105 m.n.p.m." na "do 105 m.n.p.m." wyjaśniając, że w związku z ograniczeniem mocy przyłączeniowych w Spółce A zmuszony jest do zastosowania wirnika mniejszej mocy.

W przepisie art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku ustawodawca przewidział, że w przypadku zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia przepis art. 155 k.p.a. stosuje się odpowiednio z zastrzeżeniem, że zgodę na zmianę wyraża wyłącznie strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na którego została przeniesiona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Z kolei zgodnie z przepisem art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Wyjaśnić należy, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 K.p.a. jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym o charakterze nadzwyczajnym. Jego przedmiotem jest weryfikacja decyzji ostatecznej poprzez badanie czy zachodzą przesłanki określone w tym przepisie. Przedmiotem postępowania w trybie art. 155 K.p.a. jest nowa sprawa administracyjna, która może doprowadzić do zmiany ukształtowanych już praw i obowiązków, a zatem nie można w tym przepisie upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną w kolejnej instancji. W związku z tym organ nie może oceniać poprawności wcześniej wydanej decyzji. Skutkiem zaś tego również Sąd nie dokonuje oceny wcześniej wydanych decyzji, lecz tylko kontroluje decyzje, które podjęto na podstawie art. 155 K.p.a.

Norma z art. 155 k.p.a., odpowiednio stosowana, pełni w procedurze zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach funkcję analogiczną, jak w swoim macierzystym zakresie regulacji. Stanowi ona bowiem procesową podstawę zmiany lub uchylenia każdej decyzji administracyjnej. Przedmiotem postępowania nadzwyczajnego prowadzonego na podstawie art. 155 k.p.a. nie jest merytoryczne rozpoznanie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Odpowiednie stosowanie art. 155 k.p.a. w odniesieniu do zmiany ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zostanie zatem zachowane tylko pod warunkiem, że będzie w pełni respektować normatywne przesłanki określone w art. 155 k.p.a. Ponieważ ustawodawca w art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, ograniczył zakres jego obowiązywania tylko do konieczności uzyskiwania zgody na zmianę decyzji innych niż strona, która złożyła wniosek o wydanie takiej decyzji, lub podmiot, na którego została przeniesiona taka decyzja, stron uczestniczących, to w pozostałym zakresie art. 155 k.p.a. znajduje w pełni zastosowanie (wyrok NSA z dnia 3 września 2013 r. sygn. akt II OSK 3034/12 dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2131/14 (dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wyraził pogląd, który to Sąd w niniejszej sprawie w pełni popiera, że użyty w art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku należy interpretować w taki sposób, że odpowiednie stosowanie art. 155 k.p.a. musi przede wszystkim uwzględniać cel przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Konstrukcja normatywna zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w trybie art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku zmierza do uzyskania efektu szybkości postępowania, idącego dalej niż to umożliwia realizacja przepisów k.p.a.

Zasadniczym punktem sporu między stronami niniejszego postępowania jest kwestia potrzeby przeprowadzanie ponownej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Strona skarżąca kwestionuje bowiem stanowisko organu odwoławczego, iż taka ocena nie była w niniejszym postępowaniu wymagana.

Jak wynika z przepisu art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 stawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Bezspornym jest, iż przedmiotowa inwestycja, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 6 lit b rozporządzenia zaliczona została do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jako instalacja wykorzystująca do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru inna niż wymieniona w §2 ust. 1 pkt 5, o całkowitej wysokości nie niższej niż 30 m.

Zgodnie natomiast z treścią art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie wymienione w tym przepisie uwarunkowania. Uwzględniając treść art. 64 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku zauważyć należy, że do wydania postanowienia w zakresie obowiązku przeprowadzenia oceny przedmiotowego przedsięwzięcia, niezbędne było uprzednie zasięgnięcie opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Takie opinie organ I instancji w niniejszej sprawie uzyskał - postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. RDOŚ wyraził opinię, że dla zmiany ww. decyzji nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, natomiast pismem z dnia [...] lutego 2014 r. PPIS wraził opinię, że przed zmianą decyzji z dnia [...] września 2013 r. przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia oraz wykonanie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest wymagane. Następnie Burmistrz postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko.

Stanowisko Burmistrza, podzielone następnie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze Sąd uznał za w pełni uzasadnione. W ocenie Sądu prawidłowo organy uznały, że skoro wnioskowana przez inwestora zmiana decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia dotyczyć miała jedynie zmiany zapisu dotyczącego wysokości zawieszenia wirnika turbiny na wartość niższą niż pierwotnie określono w decyzji z dnia [...] września 2013 r., to zbędnym było ponowne przeprowadzanie oceny inwestycji na środowisko. Na co zasadnie zwrócił uwagę organ I instancji, a za nim również SKO, poza wskazaną powyżej wysokością zawieszenia wirnika turbiny, wszelkie pozostałe warunki określone w pierwotnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia pozostały bez zmian. Nie uległa zmianie lokalizacja inwestycji, jej parametry akustyczne, a także jej całkowita moc elektryczna. Organy zwróciły również uwagę, że charakter zmian planowanego przedsięwzięcia nie wpłynie na wielkości wartości emisji substancji i energii do środowiska, a także nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu. Rozpatrując zagadnienie potrzeby przeprowadzenia ponownej oceny nie można tracić z pola widzenia, iż wydanie decyzji z dnia [...] września 2013 r. poprzedzone zostało przeprowadzeniem oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, a wniosek inwestora o zmianę decyzji dotyczył jedynie zmniejszenia wysokości zawieszenia wirnika turbiny. Skoro więc inwestor uzyskał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia dla inwestycji o większych rozmiarach, a uzyskanie tej decyzji poprzedzone zostało oceną oddziaływania na środowisko, to Sąd w niniejszej sprawie uznał za w pełni uzasadnione stanowisko, iż taka ocena zbędna była do zmiany decyzji.

Na uwadze należy mieć, na co Sąd wskazał już we wcześniejszej części uzasadnienia, że zmiana decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w trybie art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku zmierza do uzyskania efektu szybkości postępowania, idącego dalej niż to umożliwia realizacja przepisów k.p.a. Na brak potrzeby przeprowadzania ponownej oceny oddziaływania na środowisko zwraca się również uwagę w doktrynie. Zbędne jest ponowne przeprowadzanie takiej oceny w tych przypadkach zmiany decyzji, w których zakres przedsięwzięcia ulega ograniczeniu w stosunku określonego w pierwotnej decyzji. Dokonanie takiej zmiany skutkuje bowiem ograniczeniem oddziaływania na środowisko, a nie jego zwiększeniem, dlatego nie powinna zachodzić konieczność przeprowadzenia w całości ponownego postępowania (K. Gruszecki, Komentarz do art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, Lex/el).

W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę nie jest zasadny zarzut strony skarżącej, iż organy błędnie zajęły stanowisko o braku potrzeby przeprowadzenie oceny oddziaływania zmiany planowanej inwestycji na środowisko, w sytuacji gdy zarówno RDOŚ jak i PPIS wyraziły opinię o potrzebie przeprowadzenia tej oceny. Po pierwsze Sąd wskazuje, iż błędnie strona skarżąca stwierdziła, iż oba organu opiniodawcze wyraziły tożsame stanowisko w zakresie potrzeby przeprowadzenia ponownej oceny przedsięwzięcia na środowisko, bowiem na taką potrzebę wskazał tylko PPIS. Po drugie natomiast, opinia w przeciwieństwie do uzgodnienia nie ma charakteru wiążącego dla organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. O ile za ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych uznać należy pogląd, że uzgodnienie jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym, a treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji, która wydawana jest po uzgodnieniu przez organ decydujący i nie może być ona samodzielnie weryfikowana przez organ, który o uzgodnienie wystąpił, to inaczej jest gdy chodzi o opinię (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1289/09 oraz z dnia 17 września 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 822/09, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 625/10, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 3 września 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 324/14 – dostępne na http://cbois.nsa.gov.pl). Natomiast opinia wydana w trybie art. 64 ust. 1 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku nie ma charakteru wiążącego dla organu orzekającego w postępowaniu środowiskowym i organ ten może tą opinię weryfikować (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 1086/14, WSA w Gliwicach z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1167/12, WSA w Lublinie z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 698/10, WSA w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2011r., sygn. akt II SA/Gd 698/10, dostępne na http://cbois.nsa.gov.pl). Tym samym uznać należało, że organ I instancji a za nim również SKO uprawnione były do nieuwzględnienia opinii PPIS, a motywy dla których organy uznały, że brak jest potrzeby ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zawarte zostały w uzasadnieniu decyzji.

Sąd uznał, że nie jest zasadny zarzut skarżących dotyczący naruszenia przepisu art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 79 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Trafnie uznało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że przepis art. 79 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku znajduje zastosowanie jedynie w tych postępowaniach dotyczących określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, w których przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko, na co wskazuje literalne brzmienie tegoż przepisu. Ponadto skarżący nie wykazali w jaki sposób ich udział w postępowaniu został ograniczony, a z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby organy administracji dopuściły się uchybień w tym zakresie. Przed wszystkim należy zwrócić uwagę, iż przed wydaniem decyzji organ I instancji zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie oraz o możliwości zgłaszania żądań na tablicy ogłoszeń oraz stronie internetowej. W ten sam sposób organ I instancji dokonał doręczenia decyzji. Sąd nie stwierdził naruszenia wskazanych przez skarżących przepisów również na etapie postępowania odwoławczego.

Nie są również zasadne pozostałe zarzuty strony skarżącej w zakresie naruszenia przepisów postępowania.

Sąd podzielił w pełni również stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie braku legitymacji do wniesienia odwołania przez Radę Sołecką Sołectwa S. oraz Sołectwo A..

Z tych też powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, stwierdzając że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób wskazany w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.