Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1633/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Zatrudnienie
Powołane przepisy: article: art. 75 ust. 1 pkt 2, art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. d, art. 77 ust. 3, art. 78 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55
law: Obwieszczenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 grudnia 1996 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Teza: Zgodnie z przepisem art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /t.j. Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./ w razie zamiaru zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy wskutek osiągnięcia wieku, o którym mowa w art. 76 ust. 1 pkt 1, należy go o tym uprzedzić co najmniej na sześć miesięcy przed planowanym terminem jego zwolnienia.

Przepis ten ma charakter ochronny, gdyż ustawodawca uznał za niezbędne uprzedzenie żołnierza o planowanym zwolnieniu ze służby wojskowej, celem umożliwienia mu zorganizowania życia osobistego i zawodowego związanego z tym zwolnieniem.

TEZY

Zgodnie z przepisem art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /t.j. Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./ w razie zamiaru zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy wskutek osiągnięcia wieku, o którym mowa w art. 76 ust. 1 pkt 1, należy go o tym uprzedzić co najmniej na sześć miesięcy przed planowanym terminem jego zwolnienia.

Przepis ten ma charakter ochronny, gdyż ustawodawca uznał za niezbędne uprzedzenie żołnierza o planowanym zwolnieniu ze służby wojskowej, celem umożliwienia mu zorganizowania życia osobistego i zawodowego związanego z tym zwolnieniem.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Mirosława H. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 1999 r. (...) w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 17 maja 1999 r.


UZASADNIENIE

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia 24 czerwca 1999 r. utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia 17 maja 1999 r., którą to decyzją wydaną na podstawie art. 74 ust. 1 i art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. "d" w związku z art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /t.j. Dz.U. 1977 nr 10 poz. 55 ze zm./ - zwolniono generała brygady Mirosława H. z dniem 29 października 1999 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniesiono do rezerwy wskutek nabycia prawa do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu wysługi lat i osiągnięcia granicy wieku w posiadanym stopniu wojskowym.

W uzasadnieniu decyzji podano m.in., iż generał brygady Mirosław H., w związku z rozformowaniem Zespołu Głównych Inspektorów Ministerstwa Obrony Narodowej, w którym pełnił zawodową służbę wojskową - od dnia 29 marca 1999 r. został przeniesiony do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej.

Stosownie do "Założeń rządowego programu modernizacji Sił Zbrojnych w latach 1998-2002", a następnie "Programu Integracji z Organizacją Traktatu Północnoatlantyckiego i Modernizacji Sił Zbrojnych RP w latach 1998-2012" prowadzona jest restrukturyzacja Sił Zbrojnych RP, połączona z ograniczeniem stanowisk służbowych przewidywanych dla oficerów, zwłaszcza oficerów starszych i generałów. W związku z tym zachodzi konieczność zwolnienia części kadry zajmującej wymienione stanowiska służbowe, szczególnie tej, która nabyła pełne uprawnienia emerytalne i osiągnęła wiek umożliwiający jej fakultatywne zwolnienie.

Wobec powyższego, zgodnie z art. 77 ust. 3 przytoczonej ustawy, w dniu 14 kwietnia 1999 r. została przeprowadzona z wymienionym oficerem rozmowa uprzedzająca o zamiarze zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wskutek nabycia prawa do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu wysługi lat i osiągnięcia granicy wieku w posiadanym stopniu wojskowym /art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. "d" cytowanej ustawy/. Rozmowę tę przeprowadził Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego w obecności Szefa Oddziału Rozmieszczenia Kadr Instytucji MON. Po zapoznaniu generała Mirosława H. z celem rozmowy oraz poinformowaniu go o zamiarze zwolnienia z zawodowej służby wojskowej po sześciu miesiącach od dnia przeprowadzenia rozmowy, wymieniony stwierdził, że przebywa na zwolnieniu lekarskim /co potwierdził przedstawionym zwolnieniem stwierdzającym niezdolność do wykonywania obowiązków służbowych w okresie od 9 kwietnia 1999 r. do 22 kwietnia 1999 r./, a następnie opuścił gabinet dyrektora nie podpisawszy notatki z przeprowadzonej rozmowy. W tym stanie rzeczy uznano, że, zainteresowany został poinformowany o zamiarze zwolnienia, czym wyczerpano wymóg z powołanego art. 77 ust. 3 wojskowej ustawy pragmatycznej.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego generał brygady Mirosław H. domagał się uchylenia powyższej decyzji zarzucając, iż to narusza art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Nie dopełniono bowiem wymogu z tego przepisu, gdyż nie przeprowadzono rozmowy na temat planowanego zwolnienia ze służby. Od dnia 9 kwietnia 1999 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i w dniu 14 kwietnia jadąc na wizyt lekarską wstąpił do Biura Kadr MON z uwagi na telefoniczna prośbę majora P. W Biurze Kadr oświadczono mu, że zamierzają z nim rozmawiać służbowo. Wówczas oznajmił, że przebywa na zwolnieniu lekarskim i ma wysoką temperaturę. W związku z tym. generał B. zasugerował inny termin rozmowy służbowej, po 23 kwietnia 1999 r.

Nie przeprowadzono z nim żadnej rozmowy merytorycznej na temat zwolnienia ze służby i nie sporządzono żadnej notatki służbowej z rozmowy. Nie odmawiał też podpisania notatki, gdyż nikt mu niczego do podpisania nie dawał. Nie wie kiedy sporządzono notatkę, ani dlaczego nie przeprowadzono z nim rozmowy po 23 kwietnia 1999 r.

Poza tym skarżący zarzucił, iż występuje rozbieżność między wskazaną podstawą zwolnienia z art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. "d" omawianej ustawy, a uzasadnieniem decyzji, w której jest mowa o likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego i brak możliwości wyznaczenia na stanowisko równorzędne - co przewiduje art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy.

Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wprawdzie nie można podzielić zarzutu skarżącego, iż istnieje wewnętrzna sprzeczność między wskazaną w zaskarżonej decyzji podstawą zwolnienia z zawodowej służby wojskowej /art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. "d" ustawy/, a uzasadnieniem decyzji, gdyż w decyzji tej wskazano na przesłanki o jakich mowa w tym przepisie, a mianowicie nabycie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i osiągnięcie przez generała 57 lat, a w dalszej części uzasadnienia decyzji przytoczono jedynie dodatkowe argumenty uzasadniające - zdaniem organu wojskowego - tą fakultatywną podstawą zwolnienie, a mianowicie rozformowanie Zespołu Głównych Inspektorów MON.

Skarga zasługuje jednak na uwzględnienie z uwagi na naruszenie art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie z tym przepisem w razie zamiaru zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy wskutek osiągnięcia wieku, o którym mowa w art. 76 ust. 1 pkt 1, należy go o tym uprzedzić co najmniej na sześć miesięcy przed planowanym terminem jego zwolnienia. Przepis ten ma charakter ochronny, gdyż ustawodawca uznał za niezbędne uprzedzenie żołnierza o planowanym zwolnieniu ze służby wojskowej, celem umożliwienia mu zorganizowania życia osobistego i zawodowego związanego z tym zwolnieniem. Określił też czasowy okres ochronny na co najmniej sześć miesięcy. Ten okres ochronny nie podlega skróceniu. Stąd też nie można uznać za prawidłowe przeprowadzenie takiej rozmowy w okresie usprawiedliwionej nieobecności żołnierza w służbie spowodowanej chorobą. Tak zaś było w przypadku skarżącego, który - jak wynika z dokumentacji lekarskiej Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej - był niezdolny do służby od 9 kwietnia 1999 r., a w dniu przeprowadzonej rozmowy /14 kwietnia 1999 r./ odczuwał silne dolegliwości bólowe i miał wysoką gorączkę - 38,8 st. C. Przeprowadzając ze skarżącym rozmowę w czasie jego choroby, przy stanie jego zdrowia wyżej opisanym, trudno podzielić pogląd organu wojskowego, iż spełnione zostały przesłanki z art. 77 ust. 3 omawianej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, gdyż skarżący w istocie rzeczy nie został uprzedzony o zamiarze zwolnienia ze służby wojskowej.

Kierując się powyższymi względami Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.