Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 632/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Miasta L. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Budownictwa, decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę L., własności działek nr [...] i nr [...] położonych w L. przy ulicy [...].

Z ustaleń organu wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Gminę L., własności działek nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...] m² położonych w L. przy ul. [...], wobec niespełnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.).

Odwołanie od powyższej decyzji złożyło Miasto L.

Minister Budownictwa rozpoznając sprawę wskazał, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną stanowi, iż nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Oznacza to, że w dniu 31 grudnia 1998 r. winny być spełnione łącznie trzy przesłanki, tj. zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawanie nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, brak własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.

Organ odwoławczy zaznaczył, że z akt sprawy wynika, iż ulica [...] była drogą publiczną – lokalną miejską, przebiegającą przez całą działkę nr [...] i co najmniej przez część działki nr [...], które to działki stanowią własność osoby fizycznej. Z akt nie wynika jednakże, aby nieruchomość pozostawała we władaniu jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r.

Minister Budownictwa podkreślił, że na odcinku przedmiotowych działek ulica posiadała nawierzchnię gruntową i oświetlenie uliczne. Sam fakt istnienia oświetlenia nie jest przy tym równoznaczny z wykonywaniem faktycznego władztwa przez gminę w odniesieniu do gruntu. Organ drugiej instancji wskazał, że nadesłana przy piśmie z dnia 12 maja 2006 r. wewnętrzna korespondencja pomiędzy wydziałami Urzędu Miasta, pomijając już sprawy oświetlenia, wskazuje na profilowanie i doziarnianie nawierzchni i prowadzenie utrzymania zimowego, lecz jednocześnie wskazuje o braku możliwości udzielenia informacji, czy profilowanie i doziarnianie dotyczyło konkretnych działek. Zdaniem Ministra Budownictwa nie jest to więc dokument przesądzający sprawę władztwa w odniesieniu do przedmiotowych działek, zwłaszcza w kontekście stanowiska uczestnika postępowania – E. P., że na tych działkach nie profilowano ulicy, ani jej nie modernizowano i nie płożono. Organ zaznaczył ponadto, że dołączone do odwołania dokumenty – umowy o wykonywanie określonych prac z 2006 r. dotyczą wykonywania prac po dniu 31 grudnia 1998 r. Ewentualne wykonywania władztwa z tych umów nie działa wstecz.

Minister Budownictwa uznał zatem, że w sprawie nie zostało udowodnione sprawowanie przez gminę w dniu 31 grudnia 1998 r. faktycznego władztwa nad gruntem, a zatem nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Miasto L. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) poprzez uznanie, że Gmina L. nie wykazała w toku postępowania przed Wojewodą [...] swego władania nad działkami nr ewid. [...] i [...] w obrębie ewid. [...] zajętym pod drogę publiczną – ulicę [...] w L., na dzień 31 grudnia 1998 r., art. 7 kpa i art. 77 kpa w związku z art. 140 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego z rażącą obrazą zasad praworządności, bezstronności i obiektywizmu oraz rozpatrzenia materiału dowodowego w całości, art. 8 kpa poprzez działanie w sposób obniżający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.

W uzasadnieniu skargi powołano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 marca 2000 r., sygn. akt P. 5/99 oraz z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt I SK 11/02. Podniesiono, że dowody zebrane w toku postępowania administracyjnego były i są wystarczające do wydania decyzji stwierdzającej, iż Gmina L. nabyła własność działek nr ewid. [...] i [...] w obrębie ewid. [...] pod ulicą [...] w L. z dniem 1 stycznia 1999 r. Zaznaczono, że Gmina L. władała w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowymi działkami. Załączone do wniosku dokumenty m.in. wpis i wyrys z ewidencji gruntów miasta L., informacja o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta L., a także uchwała nr [...] Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] maja 1988 r. potwierdzają, iż ulica [...] ma charakter drogi publicznej, zaś sporna działka stanowi jej fragment.

Zdaniem strony skarżącej Gmina L. już we wniosku o stwierdzenie nabycia nieruchomości z dnia 23 lutego 2005 r. wykazała, że dokonywała konserwacji, modernizacji i opłat za oświetlenie ulicy [...] w latach 1993 – 1998 oraz następnych. Ponadto w ramach władztwa nad przedmiotową drogą Gmina zlecała prace porządkowe, konserwacyjne, profilowanie i doziarnianie nawierzchni gruntowych, które obejmowały również działki będące przedmiotem postępowania, na co przedstawiła właściwe umowy w toku postępowania. Strona skarżąca podniosła, że w ul. [...] na działkach nr [...] i [...] położone są obiekty inżynierskie w postaci [...], który został zainstalowany w 1989 r., jak wynika z dołączonej do akt odbitki z mapy zasadniczej obejmującej również istniejącą infrastrukturę podziemną, a także z notatki służbowej załączonej do skargi. Ponadto w akcie notarialnym Rep. A nr [...] widnieje zapis, że część nieruchomości znajduje się pod ulicą. Również w dziale I księgi wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L. IV Wydział Ksiąg Wieczystych założonej 12 kwietnia 1996 r. znajduje się wpis z tego dnia, że działka nr ew. [...] w obrębie [...] położona jest częściowo pod ulicą [...] w L. Status przedmiotowych działek nie zmienił się więc od 1988 r. i jak wynika z aktualnego wypisu z rejestru gruntów z dnia 27 marca 2007 r. działki nr [...] i [...] pod ulicą [...] w L. stanowią nadal drogę publiczną.

Zdaniem strony skarżącej wnioskodawca wykazał spełnienie przesłanek nabycia własności przedmiotowych działek z mocy art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r. nie narusza prawa.

Przedmiotową decyzją Minister Budownictwa odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę L. własności działek nr [...] i nr [...] położonych w L. przy ulicy [...], bowiem uznał, że w sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.).

Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 73 ust. 1 powołanej ustawy nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Powołany przepis określa więc przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Przesłanki te to zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, na podstawie tego przepisu.

W rozpoznawanej sprawie Minister Budownictwa uznał, że Gmina L. nie wykazała, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. władała działkami gruntu nr [...] i nr [...] położonymi w L. przy ul. [...].

Zdaniem Sądu stanowisko organu jest prawidłowe. Zgodzić się bowiem trzeba z twierdzeniami Ministra Budownictwa zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że dokumenty przedstawione przez stronę skarżącą w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego nie potwierdzają faktu sprawowania przez Gminę L. władztwa na przedmiotową nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r. Zaznaczyć należy, że dołączone do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji umowy wskazujące na wykonywanie określonych prac obejmujących m.in. ulicę [...], takich jak konserwacja dróg (umowa nr [...] z dnia [...] marca 2006 r.), doziarnianie (umowa nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r.), czy płużenie (umowa nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r.) dotyczą okresu po dniu 31 grudnia 1998 r., a tym samym nie mogą świadczyć o władaniu przez Gminę L. działkami gruntu nr [...] i nr [...], przed dniem 1 stycznia 1999 r. Faktu powyższego nie potwierdzają również dołączone do wniosku o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości z dnia 23 lutego 2005 r. umowy na wykonanie konserwacji i modernizacji oświetlenia ulicznego na terenie L., a także umowa o dzieło nr [...] z dnia [...] kwietnia 1997 r. dotycząca profilowania i wałowania m.in. ulicy [...] na odcinku 310 m. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Naczelnika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta L. z dnia 5 maja 2006 r. powołana umowa nie wskazywała konkretnych działek, a określała jedynie powierzchnię prowadzonych prac. Nie można zatem przyjąć - zwłaszcza w świetle podnoszonych przez E. P., uczestniczkę niniejszego postępowania twierdzeń, że na działkach nr [...] i nr [...] nie profilowano ulicy, nie modernizowano jej i nie płożono - iż prowadzone prace dotyczące części ulicy [...] obejmowały również wskazane działki, a tym samym, że pozostawały one we władaniu Gminy L.

Odnosząc się zaś do podniesionej w skardze okoliczności, potwierdzonej notatką służbową z dnia 27 marca 2007 r., że w ulicy [...] na działkach nr [...] i [...] w 1989 r. poprowadzony został obiekt inżynierski w postaci [...] wskazać należy, iż kwestia niniejsza nie była znana Ministrowi Budownictwa w dniu wydawania zaskarżonej decyzji. Notatka służbowa z dnia 27 marca 2007 r. przedstawiona została dopiero wraz ze skargą, wobec czego organ nie miał możliwości ustosunkowania się do powyższego faktu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaznaczyć tu trzeba, że sąd administracyjny ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zdaniem Sądu podniesiona przez stronę skarżącą okoliczność nie ma znaczenia przy ocenie czy Gmina L. faktycznie władała przedmiotowymi działkami w dniu 31 grudnia 1998 r.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Ministra Budownictwa jest zgodna z prawem. Dodatkowo podnieść trzeba, że rozpoznając przedmiotową sprawę, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ administracji powołanych w skardze przepisów kpa.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.