Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3317/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 269 ust. 1 pkt. 1 i art. 272 ust. 22
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za usługi wodne oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] października 2018 r. nr [...] Prezydent [...] nie uznał reklamacji J. W. na informację w sprawie wysokości opłaty za usługi wodne i określił wysokość opłaty za I kwartał 2018 r. na kwotę 487 zł za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy:

Prezydent [...] informacją z dnia 9 sierpnia 2018 r. poinformował J. W. (dalej: "skarżący") o wysokości opłaty (487,00 zł) za I kwartał 2018 r. za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, na nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] , na działce ewidencyjnej nr [...], obręb [...]. W uzasadnieniu organ wskazał podstawę prawną opłaty - art. 272 ust. 22 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017, poz. 1566 ze zm.), stwierdzając ponadto, że została ona ustalona na podstawie odpowiednio przetworzonych danych przestrzennych zgromadzonych w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym prowadzonym przez Urząd [...] . Organ ustalił opłatę w następujący sposób: 3897 m2 (powierzchnia) x 0,50 zł (stawka/rok) = 1948,50 zł (roczna kwota opłaty) = 1949,00 zł (po zaokrągleniu). Zatem opłatę za I kwartał 2018 r. wyniosła 487,00 zł.

Skarżący wniósł do Prezydenta [...] reklamację podnosząc, że niezasadne jest przyjęcie stawki w wysokości 0,50 zł za 1 m2 na 1 rok, gdyż na przedmiotowej nieruchomości znajduje się urządzenie do retencji wody z powierzchni uszczelnionych w postaci komory przeznaczonej na filtr koksowy do oczyszczania wód opadowych. Skarżący zakwestionował również prawidłowość określenia powierzchni wyłączonej z powierzchni biologicznie czynnej na przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem strony działka ew. nr [...], urządzona jest w ten sposób, że na przeważającej powierzchni nieruchomości zapewniona jest naturalna wegetacja. Skarżący wskazał też, że na terenie działki znajduje się instalacja chłonna i kanalizacja deszczowa – dwie studzienki ściekowe, kratki kanalizacyjne, dzięki czemu wody odprowadzane są do komory połączonej z kanalizacją chłonną.

Pismem z 12 września 2018 r. organ zwrócił się ponownie do skarżącego o określenie pojemności urządzenia do retencji wód opadowych, o którym mowa w reklamacji. W odpowiedzi, skarżący przy piśmie z 24 września 2018 r. nadesłał kserokopie trzech stron z projektu technicznego kanalizacji deszczowej, nie wskazując pojemności komory na filtr koksowy.

Prezydent [...] decyzją z [...] października 2018 r., określając wysokość opłaty za I kwartał 2018 r. na kwotę: 487,00 zł, stwierdził, że dokonał określenia opłaty za usługi wodne na podstawie odpowiednio przetworzonych danych przestrzennych zgromadzonych w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym prowadzonym przez Urząd [...] . Za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, na przedmiotowej nieruchomości pobiera się opłatę, stosownie do art. 272 ust. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017, poz. 1566 ze zm.). Organ ustalił, że powierzchnia wyłączona z powierzchni biologicznie czynnej nieruchomości wynosi 3897 m2, co stanowi 90,02% całkowitej powierzchni. Stosownie do § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017, poz. 2502), dalej: rozporządzenie jednostkowa stawka dla nieruchomości bez urządzeń do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem wynosi 0,50 zł za 1 m2 na rok. W związku z tym ustalił wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej w następujący sposób: 3897 m2 (powierzchnia) x 0,50 zł (stawka/rok) = 1948,50 zł (roczna kwota opłaty). Zatem opłatę za I kwartał 2018 r. ustalono w wysokości 487,00 zł.

Organ zaznaczył, że przed ustaleniem opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, pismami z 19 czerwca 2018 r., 11 lipca 2018 r. i 23 lipca 2018 r. zwracał się do strony o podanie informacji o urządzeniach retencyjnych do wód opadowych na przedmiotowej nieruchomości i określenie ich pojemności. Skarżący nie przedstawił takich informacji, ograniczając się do wskazania, że "wody opadowe i roztopowe nie są odprowadzane i gromadzone w zbiorniku retencyjnym, nie występuje taka potrzeba, nadmiar wód, jeżeli wystąpi jest odprowadzany do gruntu" oraz, że instalacja do odprowadzania wód opadowych została wyposażona w komorę na zainstalowanie filtra koksowego, która w pewnym ograniczonym stopniu stanowi mały zbiornik retencyjny. Jednakże skarżący nie określił pojemności tej komory. Prezydent wskazał, że przeznaczeniem urządzenia w postaci komory z filtrem koksowym jest oczyszczanie wód opadowych, a nie ich retencjonowanie, dlatego zdaniem organu urządzenie to nie może być traktowane jako urządzenie do retencji. Organ, nie dysponując informacją o pojemności urządzenia retencyjnego, nie mógłby obliczyć, w którym z przedziałów procentowych odpływu rocznego z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem, o których mowa w § 9 pkt 2 rozporządzenia, znajduje się pojemność urządzenia retencyjnego, a tym samym nie mógłby przyjąć stawki opłaty w wysokości 0,05 zł za 1 m2 na rok.

Ponadto, organ wskazał, że strona nie przedstawiła dowodu poświadczającego, że na przedmiotowej nieruchomości występują tarasy i stropodachy z nawierzchnią ziemną, urządzoną w sposób zapewniający naturalną wegetację. Z danych uzyskanych z zasobu geodezyjnego i kartograficznego o rodzaju powierzchni na przedmiotowej nieruchomości, a także z ogólnodostępnych map ze zdjęciami lotniczymi, wynika wyraźnie, że na przeważającej powierzchni nieruchomości występują nawierzchnie utwardzone oraz budynek z dachem, który nie posiada nawierzchni ziemnej umożliwiającej naturalną wegetację.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2018 r. wywiódł J. W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji ustalającej wymiar opłaty za usługi wodne oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, czego konsekwencją było przyjęcie, że na przedmiotowej nieruchomości nie ma urządzenia retencyjnego do wód opadowych oraz, że powierzchnia wyłączona z powierzchni biologicznie czynnej wynosi 90,02 % powierzchni nieruchomości;

- art. 8 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz nie odniesienie się do stanowiska skarżącego w zakresie wskazania tego, że teren działki nr [...] nie jest w żaden sposób zalewany przez wody opadowe i roztopowe, ponieważ wody te są odprowadzane do instalacji chłonnej oraz wskazania tego, że skarżący w otrzymanym zezwoleniu na zagospodarowanie działki nr. [...] otrzymał również zezwolenie na wprowadzanie wód opadowych i roztopowych bezpośrednio do stawu [...], które to zezwolenie zostało następnie zmienione i nakazano wybudowanie instalacji chłonnej;

- art. 273 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez pominięcie przez organ faktu, że reklamację złożoną przez skarżącego należy uznać za uzasadnioną, ponieważ organ nie ustosunkował się do niej w określonym ustawowym terminie 14 dni.

Skarżący podniósł, że cały ciężar dowodu w tej sprawie przerzucono na niego, domagając się udowodnienia istnienia zbiornika retencyjnego, jego powierzchni itd. Zdaniem skarżącego, Prezydent nie uwzględnił tego, że co prawda na nieruchomości nie ma zbiornika retencyjnego w ścisłym tego słowa znaczeniu, lecz istnieje inna instalacja, która chłonie wody opadowe i roztopowe. Ponadto skarżący zaznaczył, że organ z uzasadnieniu wydanej decyzji nie odniósł się do wszystkich okoliczności przez niego podnoszonych.

W odpowiedzi na powyższą skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, opłatę za usługi wodne uiszcza się za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wyrażonej w m2 wielkości utraconej powierzchni biologicznie czynnej oraz czasu wyrażonego w latach (art. 273 ust. 6 ustawy Prawo Wodne). Wysokość tej opłaty ustala wójt, burmistrz lub prezydent miasta oraz przekazuje podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty (art. 272 ust. 22 Prawa wodnego). Jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w odniesieniu do ww. rodzaju opłaty określa § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, wskazując, że w przypadku nieruchomości bez urządzeń do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem - 0,50 zł za 1 m2 na 1 rok;

Należy podzielić stanowisko Prezydenta [...] zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że skarżący zobowiązany jest do uiszczenia opłaty, określonej w art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej.

Zdaniem Sądu, Prezydent [...] prawidłowo przyjął, że powierzchnia wyłączona z powierzchni biologicznie czynnej wynosi więcej niż 70% powierzchni nieruchomości nr [...]. Organ, na podstawie danych przestrzennych zgromadzonych w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym prowadzonym przez Urząd [...] , zawierającym dane z geodezyjnych inwentaryzacji powykonawczych, ustalił, że całkowita powierzchnia nieruchomości wynosi 4329 m2, a powierzchnia utwardzona na tej nieruchomości wynosi 3897 m2 i obejmuje budynek oraz nawierzchnię utwardzoną, określoną w zasobie jako chodnik betonowy. W konsekwencji organ ustalił, że powierzchnia wyłączona z powierzchni biologicznie czynnej wynosi 90,02% powierzchni nieruchomości. Skarżący w żaden sposób nie podważył tych ustaleń organu, w szczególności nie są wystarczające gołosłowne twierdzenia skarżącego, że na nieruchomości występują tarasy i stropodachy z nawierzchnią ziemną, urządzoną w sposób zapewniający naturalną wegetację. Ustalenia dokonane przez organ znajdują potwierdzenie w znajdujących się w aktach sprawy zdjęciach lotniczych, z których wynika, że na przeważającej powierzchni nieruchomości występują nawierzchnie utwardzone oraz budynek z dachem, który nie posiada nawierzchni ziemnej umożliwiającej naturalną wegetację. Tym samym organ słusznie uznał, że powierzchnie te nie stanowią powierzchni biologicznie czynnej.

Nie ma racji skarżący, podnosząc brak ustalenia przez organy, czy pomiędzy zmniejszeniem naturalnej retencji terenowej, a szkodliwym oddziaływaniem zachodzi związek przyczynowo-skutkowy. Nie ma także znaczenia prawnego okoliczność, że teren działki nr [...] nie jest w żaden sposób zalewany przez wody opadowe i roztopowe, ponieważ wody te są odprowadzane do instalacji chłonnej oraz to, że skarżący wybudował instalację chłonną, zgodnie z wytycznymi organu architektoniczno-budowlanego. W świetle obecnie obowiązujących przepisów Prawa wodnego (art. 269 ust. 1 pkt 1 i art. 273 ust. 6) wystarczające jest ustalenie organu, że na terenie nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 wykonano obiekty budowlane trwale związane z gruntem i utwardzono nawierzchnię (chodnik betonowy), w konsekwencji czego doszło do wyłączenia więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej. W związku z tym, że powierzchnia przedmiotowej nieruchomości jest większa niż 3500m2 oraz, że wyłączono więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, Prezydent był z urzędu zobligowany do określenia wysokości opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenu. Zatem wykonanie instalacji chłonnej, zgodnie z zaleceniami organu architektoniczno-budowlanego nie wyłącza konieczności ustalenia opłaty za zmniejszenie retencji.

Nie ma także wystarczających podstaw do podważenia ustalenia organu, że nieruchomość nie posiada urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych nieruchomości. Skarżący podnosi wprawdzie, że instalacja do odprowadzania wód opadowych została wyposażona w komorę na zainstalowanie filtra koksowego, która w pewnym ograniczonym stopniu stanowi mały zbiornik retencyjny. Jednakże, pomimo wezwań organu z 19 czerwca 2018 r., 11 lipca 2018 r. i 12 września 2018 r., skarżący nie określił pojemności tego zbiornika. Z przedłożonych przez skarżącego dokumentów (akta administracyjne k. 28) wynika, że filtr koksowy został zaprojektowany celem oczyszczania wód opadowych i wyposażony w dwie celki koksowe o wym. 75 x 75 x 50 cm. Należy podzielić stanowisko organu, że przeznaczeniem tego urządzenia, jest oczyszczanie wód opadowych, a nie ich retencjonowanie, a zatem urządzenie to nie może być traktowane jako urządzenie do retencji. Za urządzenie do retencjonowania nie może być także uznana kanalizacja deszczowa wraz z drenażem rozsączającym, albowiem jej zadaniem jest rozprowadzenie wód opadowych z terenu utwardzonego (poza teren działki nr [...]). W związku z tym Prezydent, ustalając opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej właściwie zastosował stawkę opłaty w wysokości 0,50 zł za 1 m2 na rok, stosownie do § 9 pkt 1 rozporządzenia, odnoszącą się do nieruchomości bez urządzeń do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem.

Co do zarzutu naruszenia art. 273 ust. 4 Prawa wodnego, wyjaśnić należy, że wskazany w ustawie czternastodniowy termin do rozpoznania reklamacji od informacji organu o ustaleniu wysokości opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenu, jest terminem procesowym. Ma on charakter instrukcyjny. Naruszenie tego terminu samo przez się nie uzasadnia uwzględnienia takiej reklamacji. Intencją ustawodawcy było jedynie skrócenie w tych sprawach oczekiwania na ewentualną weryfikację informacji o wysokości opłaty za usługi wodne. Ponadto organ we wskazanym terminie zwrócił się pismem z 12 września 2018 r. do skarżącego o nadesłanie informacji na temat pojemności komory na filtr koksowy, który zdaniem skarżącego mógł stanowić zbiornik retencyjny. Odpowiedź na to pismo wpłynęła do organu dopiero 1 października 2018 r.

Reasumując, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzą przesłanki uzasadniające jej uchylenie, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za wystarczający do wydania decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto w decyzji wskazano okoliczności i fakty, które zostały udowodnione, na których oparł się organ, wydając swoje rozstrzygnięcie. Nie może być zatem mowy o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów art. 7, 8 § 1, art. 77, 80 i 107 § 3 k.p.a.

W związku z powyższym, skargę jako niezasadną, należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.