Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 1032/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18 § 1, art. 19
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 18 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 221/15 w przedmiocie wyłączenia sędziów w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego za okres od dnia 1 listopada 2014 r. do dnia 31 kwietnia 2015 r. postanawia oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 221/15 (dalej postanowienie z 1 lipca 2016 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w pkt 1 oddalił wniosek Z. R. (dalej skarżący) o wyłączenie sędzi WSA Ewy Kamienieckiej, sędzi NSA Anny Moskały, sędziego NSA Henryka Ożoga, sędzi NSA Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, sędzi WSA Lidii Serwiniowskiej, sędzi NSA Julii Szczygielskiej, sędzi WSA Wandy Wiatkowskiej-Ilków oraz sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego; w pkt 2 umorzył postępowanie z wniosku o wyłączenie sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędziego NSA Ryszarda Pęka i sędzi NSA Jolanty Sikorskiej od udziału w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] lutego 2015 r. nr SKO [...] (dalej decyzja z [...] lutego 2015 r.) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego za okres od dnia 1 listopada 2014 r. do dnia 31 kwietnia 2015 r.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 § 1 ppsa, uzasadniające wyłączenie wskazanych sędziów z mocy ustawy.

Złożone przez wyżej wymienionych sędziów, oświadczenia pozwalają przyjąć, że nie istnieją okoliczności, które wywołują uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności (art. 19 ppsa). W aktach sprawy znajduje się zapisek urzędowy Zastępcy Kierownika Sekretariatu Wydziału IV WSA we Wrocławiu z dnia 2 czerwca 2016 r., z którego wynika, że sędzia NSA Ryszard Pęk z dniem 15 października 2015 r., a sędzia NSA Jolanta Sikorska z dniem 1 marca 2016 r. zostali przeniesieni do orzekania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym; sędzia NSA Tadeusz Kuczyński z dniem 29 lutego 2016 r. przeszedł w stan spoczynku (k. 95-96, 104, 105-112, 115, 117, 119-123 IV SA/Wr 221/15).

Zażalenie na postanowienie z 1 lipca 2016 r. wywiódł osobiście Z. R., podnosząc że powyższe postanowienie nie znajduje odzwierciedlenia w świetle obowiązującego prawa a rozstrzygnięcie go nie satysfakcjonuje (k. 132 IV SA/Wr 221/15).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. dalej ppsa), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1), swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2), osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3), w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4), w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5), w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6), dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia, wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a), w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Stosownie do treści art. 19 ppsa, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 ppsa, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w zaskarżonym postanowieniu, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku Z. R. o wyłączenie wskazanych w nim sędziów. Wskazane przez skarżącego argumenty nie wypełniają dyspozycji art. 18 ppsa, przewidującego wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Nie stanowią również przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 ppsa.

Sędziowie, których dotyczył wniosek o wyłączenie, w postępowaniu przed Sądem I instancji złożyli oświadczenia o braku okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie skargi na decyzję z [...] lutego 2015 r.

W świetle zaś utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie NSA z: 12.3.2012 r. I FZ 147/12; 9.10.2013 r. II OZ 851/13; 24.9. 2014 r. I OZ 754/14, cbosa).

We wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów i w zażaleniu brak jest wskazania takich okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość złożonych oświadczeń. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (postanowienie NSA z 22.2.2008 r. II FZ 60/08, OSP 2008/12/133, z aprobującą glosą A. Gomułowicza). Skarżący w żaden sposób nie wykazuje, by sędziowie orzekający w zaskarżonym postanowieniu, orzekali na niekorzyść skarżącego. Subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego, nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy, podobnie jak sam fakt, że sędzia, którego wyłączenia domaga się skarżący, był sprawozdawcą w innej sprawie z jego udziałem (wyrok NSA z 15.4.2008 r., II OSK 392/08; postanowienie NSA z 29.6.2012 r.; II OZ 559/12, akceptowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, K. Zalasińską w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 186-187, nb 6). W kontrolowanej sprawie skarżący nie wskazał żadnej przyczyny, która pozostaje w związku przyczynowym między jej wystąpieniem powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, że w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 94, uw. 2).

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.