Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 207/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6151 Lokalizacja dróg i autostrad
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art 183 par 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Mariola Kowalska Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 751/12 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] czerwca 2012 roku nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, 2. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz A. P. kwotę 200 (słownie: dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt II SA/Łd 751/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. P. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizacje inwestycji drogowej.

Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 28 lipca 2010 r. Gmina Łęczyca wystąpiła do Starosty Łęczyckiego o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej "Rozbudowa nawierzchni drogi gminnej nr [...]". Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Starosta Łęczycki zobowiązał wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez przedłożenie projektu zagospodarowania terenu opracowanego zgodnie z przepisami. Następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Starosta Łęczycki zobowiązał Gminę Łęczyca do uzupełnienia projektu budowlanego poprzez przedłożenie uzgodnienia projektowanego odwodnienia drogi z właścicielami terenów przyległych do drogi. Starosta Łęczycki postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] na podstawie art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) udzielił Gminie Łęczyca zgody na odstępstwo od przepisów zawartych w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (dz. U. nr 43, poz. 430 ze zm.). Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] r. Starosta Łęczycki, na podstawie art. 11a ust. 1 i art. 11f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 193, poz. 1194 ze zm.- dalej jako "specustawa") zezwolił na realizacje w/w inwestycji drogowej. Odwołanie od tej decyzji wniosły G. G. i A. P.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Łódzki decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 11g ust. 1 pkt 2 specustawy uchylił decyzję Starosty Łęczyckiego z dnia [...] marca 2011 r. i postanowienia z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] oraz z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta Łęczycki postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] zobowiązał Wójta Gminy Łęczyca do usunięcia braków wniosku poprzez wskazanie jako inwestora zarządcy drogi gminnej, usunięcia niespójności dotyczących określenia długości projektowanej do rozbudowy drogi, przedłożenie projektu budowlanego oprawionego w sposób uniemożliwiający jego dekompletację. Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] Starosta Łęczycki zezwolił Wójtowi Gminy Łęczyca na realizacje planowanej inwestycji. Wojewoda Łódzki, po rozpatrzeniu odwołania G. G. i A. P. decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] uchylił decyzję Starosty Łęczyckiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Starosta Łęczycki postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] zobowiązał Wójta Gminy Łęczyca m.in. do przedłożenia mapy przedstawiającej proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejącego uzbrojenia terenu, zamieszczenia na mapie zawierającej projekt podziału działki nr [...] podpisu osoby która poprawiła ręcznie numer działki [...] i inne.

Starosta Łęczycki decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] udzielił zezwolenia Wójtowi Gminy Łęczyca na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej i zatwierdził projekt budowlany. Również i ta decyzja została następnie uchylona przez Wojewodę Łódzkiego decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...].

Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy Starosta Łęczycki decyzją z dnia [...] kwietnia 2012r., nr [...],, na podstawie art. 11a ust. 1, art. 11c. art. 11f ust. 1, art. 11i ust. 1, art. 12 ust. 1-3, ust. 4 pkt 2, ust. 4a, ust. 4b, ust. 4c, ust. 4f, art. 18 ust. Ust. 1e i art. 23 specustawy udzielił Wójtowi Gminy Łęczyca zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie nawierzchni drogi gminnej nr [...] o długości 0.917 km w miejscowości [...], obręb [...], gmina L.

Odwołanie do Wojewody Łódzkiego od powyższej decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. wniosły G. G. i A. P.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2012r., nr [...], Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 11g ust. 1 pkt 1 specustawy, utrzymał w mocy decyzję Starosty Łęczyckiego z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, iż sprawa była już kilkakrotnie przedmiotem rozstrzygania przez organ odwoławczy, a następnie wyjaśnił, że specustawa, w oparciu o którą wydano zaskarżoną decyzję ma, jak na to wskazuje sam tytuł, szczególne znaczenie. Upraszcza i usprawnia procedury administracyjne dotyczące lokalizowania i budowy dróg, ogranicza w pewnym zakresie prawa procesowe stron postępowania innych niż inwestor, stanowiąc w tym zakresie uregulowanie o charakterze wyjątku w stosunku do zasad określonych w k.p.a. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy wyjaśnił, iż postępowanie dotyczące zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, jest postępowaniem prowadzonym z wniosku zarządcy drogi, który ustala przebieg projektowanej drogi. Organ w toku postępowania administracyjnego dokonuje tylko sprawdzenia, czy wniosek spełnia przewidziane prawem wymagania oraz czy projekt jest zgodny z ustawą, a także czy dotyczy inwestycji o charakterze drogi publicznej. Organy administracji architektoniczno – budowlanej nie są natomiast upoważnione do oceny racjonalności, czy też słuszności rozwiązań projektowych przyjętych we wniosku o udzielenie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań projektowych. Inwestor sam dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i techniczno – wykonawczych.

Zdaniem Wojewody długość projektowanej drogi, jak ostatecznie ustalił organ I instancji nie przekracza 1 km, bowiem w dniu 11 lipca 2011 r. inwestor złożył pismo, w którym skorygował swój wniosek z dnia 28 lipca 2010 r. i określił, że długość drogi przewidzianej do rozbudowy wynosi 0,917km. Zmianę tą uwzględniono także w załączonym projekcie budowlanym. W związku z powyższym organ odwoławczy powołał się na § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010r., nr 213, poz. 1397), zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1km zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. W związku z tym uwzględniając parametry, charakter oraz skalę inwestycji Wojewoda stwierdził, że realizacja analizowanego przedsięwzięcia nie spowoduje naruszenia wymagań w zakresie ochrony środowiska, bowiem stosownie do treści powołanego wyżej § 3 rozporządzenia planowana inwestycja nie mieści się w katalogu tych działań, dla których konieczne jest przeprowadzenie oceny jej oddziaływania na środowisko. Zdaniem organu II instancji z akt sprawy nie wynika również, aby tego typu inwestycja spowodowała ograniczenia na obszarze planowanej inwestycji i w jej pobliżu.

Następnie Wojewoda stwierdził, iż z analizy akt sprawy wynika, że przedłożona przez inwestora dokumentacja spełnia ustawowe wymogi. Do wniosku dołączony został komplet dokumentów wymaganych na podstawie art. 11d ust. 1 specustawy, w tym mapa w skali 1:1000, na której przedstawiono proponowany przebieg drogi, analizę powiązania przedmiotowej drogi z innymi drogami publicznymi oraz mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami. Do wniosku inwestor załączył także cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi między innymi informacją dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Złożony projekt został wykonany i sprawdzony przez osoby spełniające warunki, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane. Ponadto w ocenie organu odwoławczego organ I instancji zapewnił stronom czynny udział w postępowaniu wynikający z art. 11d ust. 5 i ust. 6 specustawy. W decyzji pierwszoinstancyjnej organ szczegółowo określił uregulowania w zakresie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. W kwestii usuwania drzew w obrębie rozbudowywanej drogi Wojewoda wyjaśnił, iż zgodnie z art. 21 ust. 2 specustawy do usuwania drzew i krzewów znajdujących się na nieruchomościach objętych decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, z wyjątkiem drzew i krzewów usuwanych z nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, nie stosuje się przepisów o ochronie przyrody w zakresie obowiązku uzyskiwania zezwoleń na ich usunięcie. Przepis ten zdaniem Wojewody jednoznacznie wskazuje, że przepisy o ochronie przyrody dotyczą wyłącznie drzew i krzewów usuwanych z nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Odnosząc się do zagadnienia odwodnienia projektowanej drogi organ odwoławczy stwierdził, że w opisie do projektu budowlanego w pkt 5.7 wskazano, iż nie zmienia się sposobu odwodnienia drogi. Poprawę odwodnienia uzyska się poprzez wyniesienie drogi w niewielkim nasypie odcinając w ten sposób koronę drogi od ewentualnych podsiąkań. Ponadto Wojewoda wskazał, iż Minister Infrastruktury w piśmie z dnia 17 stycznia 2011 r. udzielił organowi I instancji upoważnienia do wyrażenia zgody na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie w trybie postanowienia m. in. pod warunkiem uzgodnienia odwodnienia powierzchniowego na odcinku od km 0+000 do km 0+070 z właścicielami terenów przyległych do drogi. W aktach sprawy znajdują się stosowne uzgodnienia z właścicielami działek o nr [...]. W ocenie organu odwoławczego kilometraż projektowanej rozbudowy drogi 0+000km rozpoczyna się przy działce o nr [...].

Dodatkowo Wojewoda stwierdził, iż postępowanie prowadzone w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, natomiast w obrocie prawnym nadal pozostaje ostateczna decyzja z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], w której Wójt Gminy Łęczyca orzekł o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla projektowanej rozbudowy drogi gminnej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r. wniosła A. P.

Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt II SA/Łd 751/12, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., oddalił skargę A. P.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że materialnoprawną podstawę wydania decyzji w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. W sprawie należy zatem brać pod uwagę szczególny charakter inwestycji, która ma znaczenie lokalne i ponadlokalne. Zgodnie z art. 11a ust. 1 specustawy starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wydaje decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi. Organ administracji nie jest zatem uprawniony do oceny zasadności, czy celowości zamierzonej inwestycji, jak również opłacalności realizacji inwestycji dla inwestora. O przebiegu inwestycji decyduje inwestor wybierając najbardziej korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno – wykonawcze. Wydając decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej organ orzekający dokonuje jedynie oceny formalnoprawnej dopuszczalności lokalizacji tej inwestycji. Odmowa wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może być oparta wyłącznie o ustalenia organu z których wynikałoby, że przebieg inwestycji zaproponowanej przez inwestora narusza obowiązujące przepisy prawa. W przeciwnym wypadku, stosownie do art. 11a ust. 1 specustawy organ zobligowany jest wydać decyzję zezwalającą na realizację inwestycji drogowej.

W ocenie Sądu postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie było przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, tym bardziej, iż było ono wielokrotnie weryfikowane przez organ odwoławczy. Wniosek o zgodę na realizację inwestycji drogowej odpowiada wymogom, o których mowa w art. 11d ust. 1 specustawy. Przedłożony projekt budowlany zgodny jest z przepisami ustawy – Prawo budowlane, stosownie do art. 11i ust. 1 specustawy, a wydana przez organ I instancji decyzja zawiera elementy, przewidziane w art. 11f ust. 1 tejże ustawy. Zarzuty skarżącej dotyczące niezbadania przez organy administracji zasadności realizacji przedmiotowej inwestycji należy uznać za bezpodstawne.

W odniesieniu do zarzutu skarżącej dotyczącego okoliczności, iż realizacja inwestycji pociągnie za sobą konieczność wycięcia drzew znajdujących się na jej działkach Sąd podkreślił, że do usuwania drzew i krzewów znajdujących się na nieruchomościach (nie objętych wpisem do rejestru zabytków) objętych decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów o ochronie przyrody w zakresie obowiązku uzyskiwania zezwoleń na ich usunięcie oraz opłat z tym związanych. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, przed wydaniem decyzji udzielającej zezwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji organ administracji ustalił, iż na podstawie § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, parametry, charakter oraz skala inwestycji nie spowoduje naruszenia wymagań w zakresie ochrony środowiska, bowiem stosownie do treści powołanego wyżej § 3 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1km zlokalizowane poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, projektowana długość drogi nie mieści się w zakresie inwestycji, dla których konieczne jest przeprowadzenie oceny jej oddziaływania na środowisko.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi z dnia 17 października 2012 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła A. P. zaskarżając wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił mu:

– nieważność postępowania wyrażającą się w pozbawieniu skarżącej możności obrony jej praw przez nieuwzględnienie wniosku o odroczenie rozprawy, w sytuacji ustanowienia przez skarżącą pełnomocnika i niemożności jego stawienia się w sądzie na termin rozprawy, oraz naruszenie:

– prawa materialnego – art. 11a w zw. z art. 11c specustawy polegające na dokonaniu błędnej wykładni przepisów w/w ustawy i przyjęciu, iż sąd administracyjny nie może dokonywać innej niż formalna kontroli decyzji w przedmiocie zezwolenia na realizacje inwestycji drogowej, podczas gdy sąd ten jest uprawniony do badania decyzji w zakresie stwierdzenia czy w istocie nie chodzi o realizację innych celów niż zakładane i czy inwestycja ta uwzględnia "uzasadnione interesy osób trzecich" a przede wszystkim, czy podjęcie jej w tym trybie, z uwagi na jej zakres nie stanowi w istocie obejścia prawa;

– prawa materialnego – art. 11f ust. 1 pkt 4 specustawy polegającą na nieuwzględnieniu przy rozstrzyganiu skargi wadliwości decyzji nr [...], wyrażającej się faktycznym pominięciu w tej decyzji wymagań w zakresie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich;

– prawa procesowego – art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegający na niewyjaśnieni wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności powodów dla których przyjęto daną lokalizację przedmiotowej inwestycji i możliwości jej realizacji w sposób nienapuszający interesów osób trzecich.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie skargi i uchylenie decyzji Wojewody Łódzkiego i poprzedzającej ją decyzji Starosty Łęczyckiego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W związku z zarzutem nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) w pierwszej kolejności zauważyć należy, że pozbawienie możliwości obrony swych praw przez stronę polega na tym, że strona na skutek uchybień procesowych organu bądź sądu lub strony przeciwnej nie może brać udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, jeżeli skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku w danej instancji. W celu ustalenia, czy doszło do pozbawienia strony możliwości obrony jej praw, należy rozważyć, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, następnie ustalić czy uchybienie to miało wpływ na możliwość działania strony w postępowaniu, zaś w ostatniej kolejności zbadać, czy pomimo wystąpienia powyższych okoliczności strona miała możność obrony swoich praw mimo zaistniałych uchybień procesowych. Pozbawienie strony możności obrony jej praw będzie miało miejsce jedynie w razie łącznego spełnienia wszystkich wyżej wymienionych przesłanek (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt I OSK 561/06).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na nieważność postępowania wyrażającą się w pozbawieniu skarżącej możliwości obrony jej praw przez nie uwzględnienie wniosku o odroczenie rozprawy zasługuje na uwzględnienie w sytuacji gdy strona skarżąca ustanowiła pełnomocnika, który nie mógł stawić się w sądzie na wyznaczony termin rozprawy, co skutkuje zgodnie z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. nieważnością tego postępowania. Stosownie do regulacji zawartej w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Ten rodzaj nieważności ma miejsce w sytuacji, gdy wskutek uchybień procesowych strona nie może brać udziału w istotnej części postępowania i nie ma możliwości usunięcia skutków tych uchybień na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000 r. sygn. akt III CKN 416/98, OSNC 2000 nr 12, poz. 220). Stwierdzenie zaistnienia analizowanej przesłanki ma jednak miejsce jedynie w ramach uchybień sądu dotyczących usterek, czy utrudnień w tym zakresie. Można mówić o jego wystąpieniu, gdy zaistniałe uchybienie procesowe sądu będzie godzić bezpośrednio w istotę procesu i stawiać pod znakiem zapytania spełnienie jego celu w konkretnym przypadku (J. P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 4. Warszawa 2010, str. 455). Chodzi przy tym o rzeczywiste pozbawienie strony obrony swych praw i działania w postępowaniu, nie zaś, nawet bezzasadne, nieuwzględnienie stanowiska i wniosków stron oraz uczestników postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1124/07, niepubl.). Podkreślić też należy, iż o wystąpieniu owej nieważności postępowania decyduje waga uchybień procesowych, a nie skutki, które wynikają lub mogą z nich wyniknąć (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2003 r. sygn. akt I PK 117/03, Wokanda z 2004 r. nr 9, poz. 30 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 131/10, niepubl.). Zapewnienie stronie możności obrony swoich praw nie dotyczy tylko prawa do jawnego rozpoznania jej sprawy, ale obejmuje również możliwość zapoznania się z pismami procesowymi składanymi w sprawie przez pozostałe strony i uczestników, a w szczególności pismami wszczynającymi to postępowanie, tj. skargą do sądu administracyjnego, a także udzieloną przez organ odpowiedzią na skargę.

W okolicznościach niniejszej sprawy, jak wynika z akt sprawy, na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. A. P. poinformowała Sąd, iż ustanowiła w przedmiotowej sprawie pełnomocnika adwokata A. D., który złożył pismo w tej sprawie. Przewodniczący składu orzekającego w sprawie zarządził przerwę i po sprawdzeniu stwierdził, iż do Sądu nie wpłynęło jakiekolwiek pismo pochodzące od pełnomocnika skarżącej. Natomiast z akt sprawy wynika, iż pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 15 października 2012 r. wniósł o zmianę terminu rozprawy z uwagi na kolizję spraw w których jest pełnomocnikiem i brak możliwości ustanowienia zastępstwa w stosunku do wszystkich zbiegających się spraw. Pismo to pełnomocnik skarżącej przesłał do Sądu listem poleconym – "priorytet" nadanym w dniu 15 października 2012 r. Pismo to wpłynęło do Sądu w dniu 17 października 2012 r. co wynika z prezentaty Biura podawczego WSA w Łodzi, i zostało dołączone do akt sprawy w dniu 18 października 2012 r. Powyższe oznacza, iż pełnomocnik skarżącej prawidłowo poinformował Sąd o ustanowieniu go pełnomocnikiem, nadesłał pełnomocnictwo oraz wniósł o zmianę terminu rozprawy, przed rozpoznaniem przedmiotowej sprawy w dniu 17 października 2012 r. Nieodroczenie terminu rozprawy przez Sąd skutkuje niezapewnieniem stronie możliwości obrony swoich prawa poprzez reprezentowanie jej przez ustanowionego pełnomocnika.

Z uwagi zaś na stwierdzoną nieważność postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej z uwagi na brak możliwości odniesienia się do nich ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi ponownie rozpozna przedmiotową sprawę.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.