Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 345/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 par 1 i 2, art. 7 par 2 i 3, art. 23 par 1, art. 15, art. 26, art. 119, art. 125 par 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2019 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. i J. S. – S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 marca 2019 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. S. i J. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 29 marca 2019 r., nr [...], którym uchylono postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 21 grudnia 2018 r., nr [...], w części dotyczącej terminu do uiszczenia grzywny i wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu pobudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w obr. ewidencyjnym K., gmina K., i wyznaczono nowy termin wykonania tych obowiązków do dnia 31 sierpnia 2019 r. W pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w mocy.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postanowieniem z 21 grudnia 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Powiatowego nałożył na M. S. i J. S., na każdego z osobna, grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego pełniącego funkcję sanitariatu usytuowanego na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym K., gmina K. i wezwał do uiszczenia grzywny w terminie do 31 maja 2019 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z 8 czerwca 2018 r. nakazał skarżącym rozbiórkę ww. obiektu, a w związku z niewykonaniem tego obowiązku, upomnieniem z 19 lipca 2018 r., wezwał zobowiązanych do jego wykonania w terminie 7 dni z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Następnie, po upływie wyznaczonego terminu, w związku z brakiem wykonania obowiązku, w dniu 31 października 2018 r. wystawiono na obu małżonków tytuł wykonawczy nr [...], doręczony im w trybie zastępczym w dniu 20 listopada 2018 r.

Mając na uwadze powyższe organ pierwszej instancji uznał, że koniecznym jest orzeczenie grzywny w celu przymuszenia wykonania ww. obowiązku, przy czym zwrócił uwagę, że każdy z adresatów decyzji zawierającej nakaz wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za jego wykonanie. Oznacza to, że obowiązek wykonania czynności może być egzekwowany wobec każdego zobowiązanego. W tej sytuacji kwotę grzywny organ ustalił dla każdego zobowiązanego osobno w wysokości 10.000 zł. W ocenie organu, kwota ta nie przekracza granic wyznaczonych przez ogólne zasady postępowania egzekucyjnego, w szczególności zasady racjonalnego działania i zasady niezbędności.

Po rozpoznaniu zażalenia złożonego przez M. S. i J. S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 29 marca 2019 r. uchylił zaskarżone postanowienie w części terminu uiszczenia grzywny i wykonania obowiązku rozbiórki, wyznaczając nowy termin do 31 sierpnia 2019 r., zaś w pozostałej części rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w kwestii wysokości nałożonej grzywny. Wskazał, że organy nadzoru budowlanego winny dążyć do jak najszybszego wyegzekwowania obowiązku rozbiórki, a grzywna w celu przymuszenia powinna wzbudzić respekt do poszanowania prawa i zmobilizować zobowiązanych do wykonania nałożonego na nich obowiązku w związku z dokonaniem wbrew prawu samowoli budowlanej.

W rozpatrywanym przypadku, w ocenie organu drugiej instancji, nie ma podstaw do stwierdzenia, że nałożenie na zobowiązanych (na każdego z osobna) grzywny w wysokości dopuszczalnej kwoty jest nadmiernie dotkliwe. W szczególności wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia uwzględnia charakter przedmiotowego obiektu, tj. obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu o wymiarach 1,00 m x 1,20 m, pobudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym K., gmina K. Grzywna w mniejszej wysokości niewątpliwie nie spełniłaby swojej funkcji. Organ odwoławczy nadmienił, że w jego ocenie nałożenie grzywny w celu przymuszenia jest niezbędne do realizacji nakazanego obowiązku. Zwłaszcza, że nie rozpoczęto rozbiórki, co pozwala domniemać, że jeżeli zobowiązani nie zostaną przymuszeni grzywną do wykonania ciążącego na nich obowiązku, sami dobrowolnie go nie wykonają.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia, w który strony podniosły, że zmienił się krąg współwłaścicieli nieruchomości, organ odwoławczy wskazał, że z kopii przedłożonego aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z 30 października 2018 r. dotyczącego umowy darowizny wynika, że małżonkowie M. S. i J. S. darowali swojemu synowi M. S. udział wynoszący 1/5 części w nieruchomości położonej w miejscowości K., gmina K., składającej się z jednej działki ewidencyjnej o nr [...]. Udział w prawie własności nieruchomości został przeniesiony, jednak nie całe prawo. Oznacza to, że zobowiązani w dalszym ciągu dysponują tytułem prawnym do 4/5 nieruchomości, na której znajduje się obiekt objęty nakazem rozbiórki. Skoro zobowiązani dysponują tytułem prawnym do nieruchomości, tym samym brak jest przeszkód, aby mogli ten obowiązek wykonać, Ponadto organ odwoławczy wskazał, że obowiązek rozbiórki nałożony na zobowiązanych wynika z prawomocnej decyzji.

Z uwagi na to, że wyznaczony przez organ I instancji termin do uiszczenia grzywny i wykonania rozbiórki jest zbyt krótki, organ odwoławczy uznał za zasadne wyznaczyć nowy, dłuższy termin.

W skardze do sądu M. S. i J. S. zaskarżyli w całości postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 29 marca 2019 r., w części utrzymującej w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającego na nich grzywnę w wysokości 10.000,00 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem (na bloczkach betonowych) o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej dwukondygnacyjnego o wymiarach po obrysie budynku wraz z tarasem 8,43 m x 7,84 m, pobudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym K., gmina K.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili:

1. naruszenie art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314, dalej jako u.p.e.a.), poprzez niezbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej tytułu wykonawczego wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego;

2. naruszenie art. 29 § 2 w zw. z art. 29 § 1 u.p.e.a., poprzez niewydani postanowienia o nieprzystąpieniu do egzekucji;

3. naruszenie art. 7 § 2 w zw. z art. 7 § 3 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy kwoty grzywny w wysokości 10.000,00 zł w stosunku do każdej ze stron.

Stawiając powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, uchylenie tytułu wykonawczego, umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o wydanie orzeczenia na podstawie art. 23 § 1 u.p.e.a. o wstrzymanie z urzędu postępowania egzekucyjnego, do czasu rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi M. S. na decyzję z 30 października 2018 r., a także o umorzenie grzywny w stosunku do skarżących.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że ich zdaniem, w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zbadano dopuszczalności egzekucji, pomimo że organ był zobowiązany do tego zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. Zauważyli, że organ co prawda nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ale jeżeli uzna, że obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa, nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wykonawczy wierzycielowi. Podkreślili przy tym, że do okoliczności, których spełnienie daje podstawę do wszczęcia egzekucji zalicza się w szczególności wystawienie tytułu wykonawczego przez uprawniony podmiot, zaś do przesłanek wyłączających prowadzenie egzekucji należą m.in. okoliczności wymienione w art. 59 u.p.e.a., w tym nieistnienie obowiązku.

W ocenie skarżących wysokość grzywny nie spełnia wymogów nałożonych na organ wydający postanowienie, tj. nie jest ona zgodna z zasadą racjonalności działania i zasadą niezbędności. Wskazali, że obowiązek rozbiórki dotyczy obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, nietrwale związanego z gruntem o wymiarach 1,00 m x 1,20 m, pełniącego funkcję sanitariatu. Nałożenie na stronę postępowania grzywny w najwyższej możliwej wysokości jest niezasadne i sprzeczne z zasadami rządzącymi postępowaniem administracyjnym.

Ponadto wskazali, że w dniu 30 października 2018 r. zmienił się krąg współwłaścicieli nieruchomości, na której znajduje się obiekt budowlany, którego postanowienie dotyczy, co nie zostało wzięte pod uwagę przez organ egzekucyjny podczas wydania postanowienia. W efekcie tego zaniechania ustalono niewłaściwy krąg adresatów postanowienia. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podnieśli, że w przypadku kiedy nieruchomość, na której zbudowano nielegalnie obiekt budowlany, jest własnością kilku osób, nakaz rozbiórki tego obiektu powinien być skierowany do wszystkich współwłaścicieli, a nie tylko do jednego z nich, gdyż rozbiórka obiektu budowlanego jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu w rozumieniu art. 199 k.c. Dopóki nie zostanie we właściwym trybie wyeliminowana z obiegu prawnego decyzja nakazująca niewłaściwemu podmiotowi rozbiórkę obiektu budowlanego, dopóty nie można w tej kwestii wydać nowego rozstrzygnięcia.

W konkluzji skarżący wskazali, że w dniu 27 grudnia 2018 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarga M. S., do której rozpoznania jest właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zaskarżył on w całości decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nakazującą M. S. i J. S. rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem (na bloczkach betonowych) o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej dwukondygnacyjnego o wymiarach po obrysie budynku wraz z tarasem 8,43 m x 7,84 m w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Niniejsze postępowanie oraz ww. postępowanie pozostają ze sobą w ścisłym związku.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi oraz o obciążenie strony kosztami postępowania. Wskazał, że obecnie toczy się odrębne postępowanie dotyczące innych, niż objęty niniejszym postępowaniem, obiektów zlokalizowanych na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym K., zaś argumenty skargi odnoszą się do innego, odrębnego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona przez sąd ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia doprowadziła do wniosku, że kwestionowany akt nie narusza przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby uwzględnienie skargi i uchylnie postanowienia, stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. W szczególności organ nie dopuścił się uchybień w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1438), zwanej dalej u.p.e.a.

Sąd kontrolował w niniejszej sprawie zgodność z prawem postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 29 marca 2019 r., którym uchylono postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 21 grudnia 2018 r. w części dotyczącej terminu do uiszczenia grzywny i wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu pobudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w obr. ewidencyjnym K., gmina K., i wyznaczono nowy termin wykonania tych obowiązków do dnia 31 sierpnia 2019 r. W pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w mocy. To postanowienie, odnoszące się do rozbiórki obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu, nie zaś - jak błędnie wskazano na stronie 2 skargi – dotyczące obiektu pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej dwukondygnacyjnego - jest przedmiotem kontroli sądu w niniejszym postępowaniu.

Materialnoprawną podstawą wydanych rozstrzygnięć były przepisy ww. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał zobowiązanemu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z kolei, zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.

W ocenie sądu ww. przesłanki niewątpliwie zostały w niniejszej sprawie spełnione. Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności wystosował bowiem do strony zobowiązanej upomnienie wzywające do wykonania nałożonego obowiązku ze wskazaniem konsekwencji związanych z niezastosowaniem się do wezwania, tj. wszczęciem i prowadzeniem postępowania egzekucyjnego. Fakt doręczenia skarżącym upomnienia potwierdzają zarówno zwrotne potwierdzenia przesyłki, jak i treść pisma procesowego stron z dnia 23 października 2018 r. Następnie, z uwagi na dalsze uchylanie się przez zobowiązanych od dokonania rozbiórki, organ wystawił wobec skarżących małżonków S. tytuł wykonawczy z dnia 31 października 2018 r., który został im doręczony w trybie zastępczym w dniu 20 listopada 2018 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać trzeba, że na mocy art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny z urzędu bada dopuszczalność egzekucji, nie jest zaś uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ ten działa bowiem na podstawie przepisów egzekucyjnych, a nie prawa budowlanego, zaś jego postępowanie ograniczone jest tylko do działań egzekucyjnych. W konsekwencji tego, zarówno organ egzekucyjny, jak i sąd, nie są uprawnieni do tego, aby w tej sprawie kontrolować legalność orzeczonej rozbiórki. Należy bowiem podkreślić, że skarżone postępowanie dotyczy tylko postępowania egzekucyjnego skierowanego przeciwko ostatecznej i niewykonanej decyzji PINB z 8 czerwca 2018 r. orzekającej rozbiórkę oznaczonego obiektu budowlanego i ma na celu doprowadzenie do realizacji obowiązku przez zobowiązanych. Postępowanie to nie może natomiast służyć badaniu zasadności i słuszności wydania egzekwowanej decyzji, czego w rzeczywistości domagają się skarżący. Kwestie związane z ewentualną niewykonalnością obowiązku czy też prawidłowością tytułu wykonawczego, mogły być podstawą złożenia zarzutów do tytułu wykonawczego z dnia 31 października 2018 r.

Z tego też względu nie sposób zarzucić organowi naruszenia art. 29 § 2 w zw. z art. 29 § 1 u.p.e.a., poprzez przystąpienie do egzekucji. Przy czym, okoliczności uzasadniające nieprzystąpienie do egzekucji są wymienione w art. 29 § 2 u.p.e.a., tj. 1) gdy obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej; 2) gdy organ egzekucyjny uprawdopodobni, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne; 3) gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa. Jak już wskazano, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej i w niniejszej sprawie analiza ta doprowadziła organ do prawidłowych wniosków, że egzekucja orzeczonego obowiązku jest dopuszczalna, a w szczególności nałożony na zobowiązanych obowiązek rozbiórki mieści się w katalogu określonym w art. 2 u.p.e.a., a wystawiony tytuł wykonawczy jest prawidłowy. Nie zachodzi zatem żadna z okoliczności wymienionych w art. 29 § 2 u.p.e.a.

Jako niezasadny sąd ocenił także: zarzut naruszenia art. 7 § 2 w zw. z art. 7 § 3 p.p.s.a. poprzez nałożenie obowiązku uiszczenia grzywny w wysokości 10.000 zł w stosunku do każdej ze stron, jak również zarzut, że wymierzenie grzywny w tej wysokości jest niezasadne i sprzeczne z zasadami rządzącymi postępowaniem administracyjnym.

Odnosząc się do powyższych zarzutów wskazać należy, że przedmiotowy obwiązek rozbiórki obiektu budowlanego jest obowiązkiem o charakterze niepieniężnym, w odniesieniu do którego przepisy u.p.e.a. dopuszczają zastosowanie dwóch środków egzekucyjnych: grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego. Z zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, określonych w art. 7 § 2 u.p.e.a. (zasada racjonalnego działania) oraz w art. 7 § 3 u.p.e.a. (zasada niezbędności), wynika natomiast obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony.

Z kolei art. 119 u.p.e.a. przewiduje, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2). Natomiast w art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a. zawarto zasadę, zgodnie z którą w sprawach obowiązków z zakresu prawa budowlanego grzywna w celu przymuszenia poprzedza zastosowanie środka w postaci wykonania zastępczego. Z tego wynika, że w sprawach dotyczących egzekucji obowiązku z zakresu prawa budowlanego grzywna w celu przymuszenia jest środkiem mniej dotkliwym niż wykonanie zastępcze.

Mając to na uwadze, zdaniem sądu, orzekające w sprawie organy dokonały właściwego wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia.

Nie budzi też wątpliwości możliwość orzeczenia grzywny wobec obojga małżonków. W tym zakresie sąd podziela pogląd, zgodnie z którym, gdy obowiązek rozbiórki nałożony został w drodze decyzji jednocześnie na kilka osób (inwestorów czy też właścicieli nieruchomości), to każda z nich, stosownie do unormowań ustawy, jest w pełnym zakresie odpowiedzialna za wykonanie zawartego w rozstrzygnięciu tego aktu nakazu. W takim wypadku każdy z inwestorów (właścicieli nieruchomości) jest zobowiązanym, w myśl art. 27 § 1 pkt 2 ustawy, co do całego obowiązku. Konsekwencją takiego stanu prawnego jest możliwość skierowania egzekucji wobec każdego z zobowiązanych, co odnosi się także do sytuacji, gdy obowiązek rozbiórki został nałożony na małżonków. W przypadku zatem, gdy egzekucji administracyjnej podlega nakaz rozbiórki obiektu budowlanego nałożony na oboje małżonków i obowiązek ten nie jest spełniany, organ egzekucyjny może albo wystawić jeden tytuł wykonawczy, w którym wskaże oboje małżonków jako podmioty zobowiązane, albo wystawić dwa tytuły wykonawcze, skierowane wobec każdego z zobowiązanych (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1629/11, dostępny w CBOSA).

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż egzekwowany w postępowaniu obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego został orzeczony wobec obojga małżonków S.. W związku z tym osoby te są pełnym zakresie odpowiedzialne za wykonanie ww. obowiązku – każdy z nich jest zobowiązany do realizacji całego obowiązku, a konsekwencją tego stanowiska jest możliwość egzekwowania wykonania określonych czynności wobec każdego zobowiązanego. Pogląd o możliwości nałożenia grzywny w wysokości ustalonej na podstawie art. 121 § 5 u.p.e.a. na każdego zobowiązanego umacnia natomiast cel wymierzania grzywny (zob. wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., II OSK 1483/08, LEX 597305).

Dlatego też należało uznać, że organ prawidłowo nałożył ustaloną grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki w pełnej wysokości zarówno na skarżącego jak i skarżącą, jako podmioty zobowiązane. Dopuszczalność takiego działania wprost wynika z ww. rozważań.

Również wysokość grzywny, tj. kwota 10.000 zł, została prawidłowo ustalona. Wprawdzie skarżący trafnie podnoszą, że obowiązek rozbiórki dotyczy obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję sanitariatu, lecz jednocześnie należy mieć na uwadze, że w sprawach dotyczących egzekucji zobowiązań wynikających z przepisów prawa budowlanego, grzywna orzekana jest jednorazowo. Wobec tego kwota grzywny musi być na tyle wysoka i uciążliwa, aby doprowadziła do wykonania nakazu przez zobowiązanego, a nie poprzez zastosowanie wykonania zastępczego. Grzywna, nie będąc karą, musi być dla strony zobowiązanej na tyle dotkliwa, aby wybrała ona rozwiązanie polegające na dobrowolnym wykonaniu obowiązku we własnym zakresie. W ocenie sądu, wysokość nałożonej na każdego ze zobowiązanych kwoty grzywny spełniać będzie swój cel i przyczyni się do realizacji przez zobowiązanych orzeczonego obowiązku rozbiórki.

Ponadto należy zauważyć, że stosownie do art. 125 § 1 u.p.e.a., w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Natomiast zgodnie z art. 126 ustawy na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. To od zobowiązanego zależy zatem, czy wykona nałożony obowiązek, a w konsekwencji, czy poniesie koszty nałożonej grzywny.

Wobec powyższego należało uznać, że działania organu egzekucyjnego związane z nałożeniem i ustaleniem wysokości grzywny mają swoje oparcie w zasadach postępowania egzekucyjnego, określonych w art. 7 § 2 ustawy (zasada racjonalnego działania) oraz w art. 7 § 3 ustawy (zasada niezbędności) i nie naruszają tych zasad.

Wreszcie nietrafny okazał się zarzut, że w sprawie nieprawidłowo ustalono krąg adresatów postanowienia. Przyczyn takiego stanu rzeczy skarżący upatrują w fakcie, że w dniu 30 października 2018 r., tj. dzień przed wystawieniem tytułu wykonawczego, zmienił się krąg współwłaścicieli nieruchomości, na której znajduje się sporny obiekt budowlany. Jak bowiem wskazano, aktem notarialnym Rep. A nr [...], skarżący darowali swojemu synowi udział wynoszący 1/5 części ww. nieruchomości.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że zgodnie art. 6 § 1 u.p.e.a. czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych wierzyciel powinien podjąć w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. Także dalsze przepisy ustawy dotyczące wszczęcia i prowadzenia egzekucji w administracji posługują się pojęciem zobowiązanego, jako podmiotu tego postępowania. W szczególności tytuł wykonawczy, którego doręczenie wszczyna postępowanie egzekucyjne, określa osobę zobowiązanego i jest mu doręczany (art. 26, art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Zgodnie zaś z art. 1 pkt 20 u.pe.a., zobowiązanym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osoba lub jednostka, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają.

Przenosząc powyższe na grunt sprawy wskazać trzeba, że podlegający egzekucji obowiązek rozbiórki został orzeczony decyzją PINB z 8 czerwca 2018 r. i skierowany wobec skarżących. W związku z tym nie budzi wątpliwości, że skarżący są zobowiązanymi w rozumieniu art. 1 pkt 20 u.p.e.a. Trafnie też zauważył organ, że pomimo przekazania części udziału w prawie własności nieruchomości, na której znajduje się budynek podlegający rozbiórce, skarżący nadal posiadają większą część udziałów w tym prawie (4/5), a tym samym nadal dysponują tytułem prawnym do gruntu i mają możliwość wykonania obowiązku. W końcu wskazać trzeba, że zgodnie z art. 28a u.p.e.a. w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Należy przyjąć, że komentowany przepis zezwala na zrealizowanie zastosowanych środków egzekucyjnych. Gdyby zamiarem ustawodawcy było wykluczenie możliwości wykonania środków egzekucyjnych, to użyłby w komentowanym przepisie określenia "wstrzymanie czynności egzekucyjnych" (M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, art. 28a, wyd. VII, Wolters Kluwer 2018).

Powyższe oznacza więc, że wystawiony tytuł wykonawczy wszczynający postępowanie egzekucyjne i uprawniający organy do stosowania środków egzekucyjnych, pomimo zmiany kręgu właścicieli nieruchomości, pozostawał w mocy, umożliwiając nałożenie grzywny na podmioty określone w tym tytule. Dopiero zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego (art. 28a zd. drugie u.p.e.a.).

Odnosząc się zaś do kwestii wniesienia przez M. S. skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 30 października 2018 r., nr [...], którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 czerwca 2018 r., nr [...], i nakazano J. S. i M. S. rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem (na bloczkach betonowych) o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, dwukondygnacyjnego, o wymiarach po obrysie budynku wraz z tarasem 8,43 m x 7,84 m, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...], położonej w obr. ewidencyjnym K., gmina K., która to skarga została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Gd 23/19, wskazać trzeba, że ww. postępowanie nie jest w związku z niniejszym postępowaniem. Należy bowiem podkreślić, że przedmiot każdego z tych postępowań jest inny. Przedmiotowe postępowanie dotyczy egzekucji obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem, o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję sanitariatu, zaś sprawa o sygn. akt II SA/Gd 23/19 dotyczy kontroli decyzji dopiero orzekającej o rozbiórce i to zupełnie innego obiektu, choć również znajdującego się na działce nr [...], stanowiącej współwłasność skarżących. Nie sposób zgodzić się więc ze skarżącymi, że ww. postępowania są ze sobą w związku.

Mając to wszystko na uwadze sąd uznał, że skarżone postanowienie o nałożeniu grzywny odpowiada prawu, w szczególności rozstrzygnięcie to zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 122 § 2 u.p.e.a. Także przeprowadzone przez organy postępowanie uznać należy za prawidłowe. W jego toku należycie wyjaśniono stan faktyczny i prawny sprawy, w konsekwencji czego organy egzekucyjne wykazały, że spełnione zostały przesłanki wymierzenia grzywny w celu przymuszenia, a jej wysokość została w sposób wystarczający uzasadniona. Oceny tej nie zdołały natomiast podważyć zarzuty podniesione w skardze.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane zgodnie z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę, jako bezzasadną, oddalił.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.