Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1326/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6148 Działalność badawczo-rozwojowa
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1c art. 132
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 107 art. 136
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant, Referent stażysta Joanna Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu [...] w P. Wydziału [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania kategorii naukowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz Uniwersytetu [...] w P. Wydziału [...] kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją nr [...] z [...] maja 2018 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy

z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a.") oraz art. 47 ust. 1 i 3 ustawy z 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r. poz. 87 dalej: "u.z.f.n."), utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z [...] listopada 2017 r., mocą której jednostce naukowej Uniwersytet [...] w [...]: Wydział [...] przyznana została kategoria naukowa B na okres do dnia przyznania kategorii naukowej na podstawie kolejnej kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo - rozwojowej jednostek naukowych przeprowadzonej w najbliższym terminie określonym przez Ministra Nauki

i Szkolnictwa Wyższego i ogłoszonym, w drodze komunikatu opublikowanego na stronie podmiotowej Ministra w Biuletynie Informacji Publicznej.

Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 u.z.f.n. kompleksowa ocena jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych jest przeprowadzana przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych, dalej jako "Komitet", który w myśl art. 35 pkt 1 u.z.f.n. jest organem opiniodawczo – doradczym Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Wyjaśnił, że kryteria i parametry oceny jednostek naukowych z uwzględnieniem specyfiki grup nauk oraz rodzajów jednostek naukowych i ich wielkości, sposób przeprowadzania kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek naukowych oraz sposób dokumentowania wyników oceny zostały określone w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym

i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2154; dalej "rozporządzenie"). Minister podniósł, że kompleksową ocenę Jednostki, na podstawie informacji przedstawionych przez nią w ankiecie jednostki naukowej, przeprowadził Zespół ewaluacji NZ-5 złożony z ekspertów właściwych dla grupy nauk o życiu, zwany dalej "Zespołem", powołany przez Przewodniczącego Komitetu na podstawie art. 43 ust. 1 u.z.f.n. Z kolei ocena Jednostki została przeprowadzona w grupie wspólnej oceny GWO NZ1R, zwanej dalej "GWO NZ1R", do której Jednostka została przyporządkowana przez Komitet zgodnie z § 20 rozporządzenia.

Minister wyjaśnił, że zgodnie z § 8 rozporządzenia, przy kompleksowej ocenie Jednostki stosowano następujące kryteria:

1) kryterium 1 "Osiągnięcia naukowe i twórcze",

2) kryterium II "Potencjał naukowy",

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej",

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej".

W celu obliczenia wyników oceny według kryterium I "Osiągnięcia naukowe

i twórcze" oraz według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej

i artystycznej" ustalone zostały wartości liczb N i N0, gdzie:

N - oznacza średnią arytmetyczną, z okresu objętego ankietą, liczby pracowników zatrudnionych w jednostce w poszczególnych latach przy prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych w ramach stosunku pracy, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, ustaloną na podstawie oświadczeń, o których mowa w art. 4c ust. 11 u.z.f.n., o wyrażeniu zgody na zaliczenie ich do liczby pracowników zatrudnionych przy realizacji badań lub prac rozwojowych, składanych przez tych pracowników do celów ubiegania się przez jednostkę o przyznanie środków finansowych na działalność statutową;

N0 - oznacza liczbę pracowników, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, uwzględnianych przy określeniu liczby N, którzy byli zatrudnieni w jednostce łącznie przez co najmniej 3 lata w okresie objętym ankietą i nic byli autorami lub współautorami osiągnięć naukowych i twórczych, o których mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia, z wyłączeniem: pracowników inżynieryjno-technicznych; pracowników inżynieryjnych i technicznych; pracowników, którzy w okresie objętym ankietą przebywali na urlopach związanych z rodzicielstwem, udzielonych na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917), albo pobierali zasiłek chorobowy lub świadczenia rehabilitacyjne w związku z niezdolnością do pracy, w tym spowodowaną chorobą wymagającą rehabilitacji leczniczej łącznie przez okres co najmniej 3 lat.

Wartości liczb N = 72,38 i N0 = 0,75 zostały ustalone na podstawie wykazu pracowników Jednostki umieszczonego w złożonej przez nią ankiecie oraz zawartych tamże informacji na temat autorstwa zgłoszonych osiągnięć naukowych.

Z kolei na podstawie § 22 ust. 1 rozporządzenia Zespół przyznał Jednostce odrębną ocenę według każdego z ww. kryteriów kompleksowej oceny.

Przy zachowaniu powyższych zasad liczba osiągnięć Jednostki uwzględnionych w ramach oceny według kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" wyniosła 216. Za osiągnięcia te Zespół przyznał Jednostce łącznie 5729 punktów,

w związku z czym, końcowa ocena według kryterium I "Osiągnięcia naukowe

i twórcze" obliczona zgodnie z zależnością określoną w załączniku nr 7 do rozporządzenia wyniosła QI = 79,15 pkt.

W ramach oceny według kryterium II "Potencjał naukowy" Zespół pozytywnie zaopiniował 84 osiągnięć zgłoszonych przez Jednostkę w ankiecie jednostki naukowej. Ocena według kryterium II "Potencjał naukowy", obliczona według zależności określonej w załączniku nr 7 do rozporządzenia, z uwzględnieniem ograniczeń punktacji wskazanych tamże oraz zasad oceny zawartych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, wyniosła QII = 300,52 pkt.

W ramach oceny według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" Zespół pozytywnie zaopiniował 161 osiągnięć zgłoszonych przez Jednostkę. Ocena według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" obliczona według zależności określonej w załączniku nr 7 do rozporządzenia, z uwzględnieniem ograniczeń punktacji wskazanych tamże, wyniosła QIII - 2,33 pkt.

W ramach oceny według kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" Zespół dokonał oceny najważniejszych osiągnięć Jednostki

o znaczeniu naukowym, gospodarczym i ogólnospołecznym, zgłoszonych przez nią w ankiecie. Łączna ocena osiągnięć Jednostki według kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" wyniosła zatem QIV — 63 pkt.

Minister wskazał, że Komisja do spraw Grupy Nauk o życiu, zwana dalej "Komisją", na podstawie § 22 ust. 6 rozporządzenia dokonała porównania ocen Jednostki, przyznanych jej przez Zespół według każdego z czterech ww. kryteriów,

z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii naukowych A

i B - zatwierdzonymi przez Ministra dla GWO NZ1R - stosując algorytm określony

w załączniku nr 9 do rozporządzenia.

Jednostka referencyjna oznacza zestaw 4 referencyjnych wartości ocen punktowych określonych dla każdego z kryteriów kompleksowej oceny, o których mowa w § 8 rozporządzenia, służących kwalifikacji jednostek do kategorii naukowych A, B lub C. Przeprowadzone przez Komisję porównanie ocen przyznanych Jednostce przez Zespół z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik -24,30, a porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik 81,56, co zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia stanowi podstawę do zaliczenia Jednostki do kategorii naukowej B.

W związku z powyższym Komisja w dniu [...] października 2017 r. podjęła uchwałę, w której zaproponowała przydzielenie Jednostce kategorii naukowej B.

W dniu [...] października 2017 r. Komisja przekazała uchwałę Przewodniczącemu Komitetu, który na podstawie art. 45 ust. 2 u.z.f.n. wystąpił do Ministra z wnioskiem o przyznanie Jednostce kategorii naukowej B.

Po zapoznaniu się z wnioskiem Komitetu i dokumentacją kompleksowej oceny Jednostki Minister w dniu [...] listopada 2017 r., działając na podstawie art. 47 ust. 1 u.z.f.n., wydał decyzję Nr [...]o przyznaniu Jednostce kategorii naukowej B.

Wnioskiem z [...] grudnia 2017 r. Jednostka wystąpiła do Ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania kategorii naukowej rozstrzygniętej powyższą decyzją. Wniosek został przez Jednostkę wprowadzony do systemu. Zastrzeżenia zgłoszone przez Jednostkę dotyczyły m.in. nieuwzględnienia w ocenie osiągnięć przedstawionych w ankiecie w ramach kryteriów I-III; oceny osiągnięć ocenianych

w ramach kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" oraz wartości ocen jednostek referencyjnych JR-A i JR-B dla NZ1R. Ponadto jednostka przedstawiła we wniosku fakty i okoliczności, które nie zostały ujęte w ankiecie złożonej do [...] kwietnia 2017 r.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z [...] maja 2018 r. utrzymał

w mocy decyzję poprzedzającą z [...] listopada 2017 r. Organ w uzasadnieniu – powołując się na ustalenia w zawarte w decyzji poprzedzającej – podał, że ww. wniosek został przekazany w systemie Komitetowi, celem uzyskania opinii, o której mowa w art. 47 ust. 4 u.z.f.n. Komitet dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i odniósł się do zarzutów sformułowanych przez Jednostkę we wniosku oraz do użytych przez nią argumentów. Szczegółowe uzasadnienia poszczególnych elementów opinii Komitetu zostały umieszczone w systemie

w stosownych polach.

Dalej organ podniósł, że Jednostka zakwestionowała we wniosku nieuwzględnienie w ramach oceny osiągnięć przedstawionych w ankiecie według kryteriów :

- kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze";

- kryterium II "Potencjał naukowy";

- kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej"

wprowadzając odpowiednie adnotacje w systemie.

Po zapoznaniu się z argumentami przedstawionymi przez Jednostkę

w uzasadnieniu wniosku i po ich gruntownym przeanalizowaniu Komitet uznał za uzasadnione zwiększenie wartości oceny punktowej w ramach kryterium IV do wysokości 63 pkt. A zatem wyniki oceny Jednostki według kryteriów, o których mowa w § 8 rozporządzenia, są następujące:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" - ocena OI = 79,72 pkt;

2) kryterium lI "Potencjał naukowy" - ocena OII= 300,52 pkt;

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIII = 2,32 pkt;

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIV 63 pkt

Dalej Minister wskazał, że powyższe wartości ocen zostały porównane zgodnie z algorytmem określonym w załączniku nr 9 do rozporządzenia

z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii naukowych A

i B zatwierdzonymi przez Ministra dla GWO NZ1R. Przeprowadzone w powyższy sposób porównanie ocen przyznanych Jednostce z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik 23,65, a porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik 84,45, co zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia stanowi podstawę do zaliczenia Jednostki do kategorii naukowej B.

Organ zauważył, że Komitet dokonał sprawdzenia, czy uwzględnienie

w ocenie wszystkich osiągnięć, faktów i okoliczności przedstawionych przez Jednostkę we wniosku, a nie ujętych uprzednio w złożonej ankiecie - przy założeniu uzyskania przez nie akceptacji Zespołu - dałoby podstawę do przyznania Jednostce kategorii naukowej wyższej niż kategoria B, określona na podstawie oceny przeprowadzonej zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Sprawdzenia dokonano stosując przepisy rozporządzenia, w szczególności przepisy § 13. W efekcie stwierdzono, że przy założeniu pozytywnej oceny wszystkich osiągnięć zgłoszonych we wniosku, a nie ujętych w ankiecie, wynik oceny z pewnością nie dawałby podstaw do przyznania Jednostce kategorii wyższej niż przyznana decyzją Ministra z [...] listopada 2017 r. Nr [...]. W związku z powyższym, Komitet odstąpił od szczegółowej oceny tych osiągnięć i wprowadzania ich do karty oceny Jednostki odwzorowanej w systemie.

Minister podniósł, że Jednostka zakwestionowała sposób określenia wartości jednostek referencyjnych, o których mowa w § 21 rozporządzenia dla GWO NZ1R. Komitet analizując argumenty w ww. sprawie zawarte we wniosku nie uznał argumentów Jednostki uzasadniających postulowaną zmianę wartości jednostek referencyjnych. Nadto wyjaśnił, że ogólne zasady wyznaczania jednostek referencyjnych (JR) polegają na tym, że właściwe komisje Komitetu proponowały dla każdej grupy wspólnej oceny (GWO) po jednej JR, jako dolnej granicy wyników oceny dla kategorii A i B (odpowiednio JR-A i JR-B). JR jest modelową jednostką naukową (JN) scharakteryzowaną przez wartości ocen ustalone według każdego

z czterech kryteriów kompleksowej oceny jako określony odsetek wartości ocen jednostki wzorcowej (JW) w danej GWO. Wskazał, że ramowe zasady wyznaczania wartości ocen jednostek referencyjnych były następujące:

1. W pierwszym etapie była wyznaczana wartość ocen JW - oddzielnie dla każdej GWO i dla każdego z czterech kryteriów.

2. Wartość oceny JW była obliczana jako mediana wartości uzyskanej przez 15% najlepszych JN w GWO, z zastrzeżeniem, że nie może ich być mniej niż 3,

i po wyłączeniu JN małych i nietypowych.

3. Wartości ocen JR-A i JR-B w poszczególnych kryteriach były obliczane jako procent wartości ocen JW, po wprowadzeniu korekty uwzględniającej pozycję GWO względem całej, właściwej grupy nauk lub/i pozycję międzynarodową GWO. Korekty te były ustalane w wyniku analiz prowadzonych przez poszczególne komisje Komitetu.

Organ wyjaśnił, że procent wartości ocen JW, o którym mowa w pkt. 3 powyżej, mógł być różny dla poszczególnych komisji Komitetu i dla GWO. Wartości ocen JR-A i JR-B były ustalane odrębnie przez poszczególne komisje Komitetu,

a następnie przedstawiane do akceptacji Komitetu na posiedzeniu plenarnym Komitetu. Nadto wskazał, że jednostki "małe" to jednostki, dla których wartość liczby N nie przekracza 20% średniej wartości liczby N w danej GWO, jednostki "nietypowe" to jednostki różniące się od pozostałych w GWO np. heterogennością - mimo, że nie zostały zaliczone do niejednorodnych jednostek naukowych (NJN), specyficznymi możliwościami dotyczącymi publikacji lub aplikacji wyników badań naukowych itp.

Z kolei dla GWO o małej liczebności, wartości ocen JW i JR były wyliczane po włączeniu ich do pokrewnej GWO według zasady: Instytuty naukowe PAN do JN uczelni, jednostki "inne" (o których mowa w art. 2 pkt 9 lit. f ustawy o zasadach finansowania nauki) do instytutów badawczych, a jeśli to niemożliwe, to do JN uczelni. W takiej sytuacji wartości ocen JW i JR były obliczane po dodaniu składów obu GWO. Ostateczna decyzja w tym zakresie należała do komisji Komitetu.

Niejednorodne jednostki naukowe (NJN) nie były brane pod uwagę przy wyznaczaniu parametrów JW.

Konkludując Minister wskazał, że Komitet w uchwale podjętej na posiedzeniu plenarnym w dniu [...] kwietnia 2018 r. wyraził opinię, że decyzja Ministra z [...] listopada 2017 r. powinna zostać utrzymana w mocy. Uzasadnienia opinii Komitetu odnośnie poszczególnych zarzutów zgłoszonych przez jednostkę we wniosku zostały umieszczone w systemie.

Po analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym zastrzeżeń zgłoszonych przez Jednostkę we wniosku oraz opinii Komitetu odnośnie tych zastrzeżeń, Minister podzielił w pełni opinie Komitetu i stwierdził, że wskazane wyniki ponownego rozpatrzenia sprawy, w ramach którego wniosek Jednostki został zaopiniowany przez Komitet zgodnie z art. 47 ust. 4 u.z.f.n., uzasadniają utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy.

Pismem z 27 czerwca 2018 r. Uniwersytet [...] w [...] Wydział [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Ministra z [...] maja 2018 r., zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa tj.:

1) art. 42 ust. 1, ust. 3 i ust. 5 oraz art. 44 ust. 1 u.z.f.n., w zw. § 21 rozporządzenia

i załącznikiem nr 2 do Zasad Wyznaczania Parametrów Jednostek Referencyjnych, poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na dowolnych kryteriach oceny, nieznanych u.z.f.n., jak i rozporządzeniu i Zasadom Wyznaczania Parametrów Jednostek Referencyjnych, tj. dowolnemu wyznaczeniu wartości ocen jednostek referencyjnych (JR) dla kategorii A i B w kryterium I dla GWO NZ1R, co spowodowało przyznanie skarżącemu kategorii naukowej B, pomimo, że skarżący spełnia warunki do przyznania mu kategorii naukowej A;

2) § 22 ust. 7 rozporządzenia w zw. z § 21 rozporządzenia i załącznikiem nr 2 do Zasad Wyznaczania Parametrów Jednostek Referencyjnych, poprzez błędne określenie wyniku punktowego porównania ocenianej jednostki z jednostką referencyjną dla kategorii naukowej A, a w konsekwencji zaliczenie skarżącego do kategorii naukowej B;

3) § 17 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, poprzez nieuwzględnienie, iż ocenie praktycznych efektów działalności naukowej i artystycznej skarżącego winny podlegać również usługi i ekspertyzy wykonywane na rzecz podmiotów trzecich

w oparciu o działalność naukową skarżącego, co spowodowało nieprzyznanie skarżącemu punktów z ww. tytułu;

4) art. 9 oraz art. 10 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez niepoinformowanie skarżącego

o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w celu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów

i materiałów, a w konsekwencji naruszenie zasady czynnego udziału strony

w postępowaniu;

5) art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 127 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych we wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz zaniechanie pełnego uzasadnienia decyzji, a w konsekwencji uniemożliwienie pełnego ustosunkowania się skarżącego do decyzji organu;

6) art. 80 k.p.a. poprzez dowolne uznanie przez organ, że skarżący spełnia warunki do przyznania mu kategorii B, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący spełnia warunki do przyznania mu kategorii A;

7) art. 14 k.p.a., w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ograniczenie uzasadnienia decyzji i wskazanie, iż "uzasadnienia opinii Komitetu odnośnie poszczególnych zarzutów zgłoszonych przez Jednostkę we wniosku zostały umieszczone w systemie", a w konsekwencji naruszenie zasady pisemności;

8) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego

i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a co za tym idzie przyznania skarżącemu kategorii naukowej B, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżący spełnia kryteria do przyznania mu kategorii naukowej A;

9) art. 6 k.p.a. i 7 k.p.a., poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania

w sposób niezgodny z zasadami praworządności, demokratycznego państwa prawa oraz pewności prawa, przejawiające się w:

- dowolnym wyznaczeniu wartości ocen jednostek referencyjnych (JR) dla kategorii A i B w kryterium I dla GWO NZ1R;

- nieinformowaniu skarżącego o przebiegu postępowania, w tym niezawiadomieniu

o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego;

- braku odniesienia się przez organ do wszystkich zarzutów podniesionych we wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy;

- braku ponownego zbadania sprawy na skutek wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i powielenie uzasadnienia wydanej wcześniej decyzji;

10) art. 8 k.p.a. i 11 k.p.a., poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania

w sposób niezgodny z zasadą przekonywania i pogłębiania zaufania do organów administracji, przejawiające się w:

a) zaniechaniu pełnego uzasadnienia decyzji,

b) nieustosunkowaniu się organu do podniesionych zarzutów we wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy,

c) prowadzeniu postępowania za pomocą nieczytelnego i nieintuicyjnego systemu teleinformatycznego, który uniemożliwiał skarżącemu rzeczowe zapoznanie się ze stanowiskiem organu oraz jego ewentualny wydruk,

d) nieścisłościach treści i stanowisk organu prezentowanych w systemie teleinformatycznym, wykorzystywanym w przedmiotowym postępowaniu, z treścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji, tj.:

- uwzględnieniu w systemie teleinformatycznym zarzutów skarżącego dotyczących kryterium IV, podkryterium II i zwiększenie punktacji podkryterium II z 20 punktów do 30 punktów, przy jednoczesnym wskazaniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżący za kryterium IV, podkryterium II uzyskał 20 punktów, co w konsekwencji spowodowało, że skarżący za kryterium IV otrzymał 63 punkty, podczas gdy winien on uzyskać 73 punkty,

- uwzględnieniu w systemie teleinformatycznym wniosku o uchylenie decyzji, ponowną ocenę i przyznanie skarżącemu kategorii naukowej A, przy jednoczesnym wydaniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję nr [...] i przyznaniu skarżącemu kategorii naukowej B,

e) nieuwzględnieniu podczas ewaluacji finansowania działalności statutowej, tj. dotacji na utrzymanie potencjału badawczego oraz dotacji na działalność związaną z rozwojem młodych naukowców;

f) sprzeczności fragmentów uzasadnienia decyzji z zaistniałym stanem faktycznym, tj. wskazaniu, że "po zapoznaniu się z argumentami przedstawionymi przez Jednostkę w uzasadnieniu wniosku i po ich gruntownym przeanalizowaniu Komitet uzna za uzasadnione zwiększenie wartości oceny punktowej w ramach kryterium IV do wysokości 63 pkt", podczas gdy 63 punkty skarżący otrzymał przed wniesieniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a co za tym idzie organ mimo uwzględnienia zarzutu skarżącego, nie zwiększył wartości oceny punktowej

w ramach kryterium IV;

g) niedopuszczeniu części publikacji naukowych do oceny przez organ, mimo niemożności skutecznego wprowadzenia przez skarżącego publikacji do systemu Polskiej Bibliografii Naukowej w okresie sprawozdawczym z uwagi na wadliwe działanie systemu;

h) zastosowaniu niezgodnej z deklarowaną przez organ zasadą maksymalizacji dorobku punktowego, metody zaokrąglania punktów dla każdego zdarzenia ewaluacyjnego, co w konsekwencji spowodowało przez skarżącego utratę 27,57 punktów;

i) dowolnym ustaleniu wartości dla jednostek referencyjnych A i B dla kryterium I, podczas gdy dla kryterium lI-IV wartości te zostały ustalone zgodnie z metodą przedstawioną w Załączniku nr 2 Zasad Wyznaczania Parametrów Jednostek Referencyjnych.

Jednostka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią

w mocy decyzji poprzedzającej, jak i o zobowiązanie organu do wydania w terminie 14 dni decyzji w przedmiocie przyznania Uniwersytetowi [...]

w [...], Wydział [...] kategorii naukowej A.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Szczegółowo odniósł się do zarzutów skargi uznając je za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego, postępowanie jest dwuinstancyjne. Z kolei w myśl art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r., poz. 87 ze zm.), minister przyznaje kategorię naukową jednostkom naukowym w drodze decyzji, zaś według art. 107 § 1 k.p.a., decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi, zaś zgodnie z treścią § 3 tegoż przepisu, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno

w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Niezależnie od powyższego powołać w tym miejscu należy zasadę pisemności wyrażoną w art. 14 § 1 k.p.a. w myśl którego, sprawy należy załatwiać w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy

z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2013 r., poz. 235), doręczanego środkami komunikacji elektronicznej. Ponadto zgodnie z art. 127 § 3 in fine k.p.a., do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się przepisy dotyczące odwołań od decyzji, co oznacza, że orzekając w sprawie z tego wniosku organ, jest zobowiązany do ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie oraz do ustosunkowania się do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodać również należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Wynika to z przytoczonego art. 138 k.p.a., który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Kwintesencję zasady dwuinstancyjności oddaje, wielokrotnie przytaczane w orzecznictwie i doktrynie, stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 12 listopada 1992 r. (sygn. akt V SA 721/92, ONSA 1992, Nr 3-4, poz. 95): "Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone". Jak wskazuje się w orzecznictwie, organ rozpatrując i rozstrzygając sprawę ponownie winien ustalić jej stan faktyczny nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji, lecz także – o ile to konieczne – rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji. W myśl art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony, lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie (vide: wyrok NSA z 14 sierpnia 1987 r., sygn. akt IV SA 385/87). Natomiast brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia powoduje, iż decyzja o charakterze mieszanym nosi cechy dowolności, co – w ocenie Sądu – miało miejsce w niniejszej sprawie.

W tym miejscu uwypuklenia wymagała okoliczność, że tryb procedowania przez Ministra, zakładający zwrócenie się przez organ o opinię do Komitetu, nie zwalnia Ministra z obowiązku samodzielnego rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Mimo tego, że Minister otrzyma od Komitetu opinię

w omawianej materii, to ciągle Minister pozostaje organem uprawnionym do wydania decyzji. Tylko więc Minister może dokonać wiążącej oceny zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Minister po otrzymaniu opinii Komitetu, powinien samodzielnie zbadać zarzuty wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i samodzielnie zweryfikować swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. Powyższe działania Ministra, jak też sposób przeprowadzanego przez niego rozumowania, musi zaś znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Skoro bowiem ustawodawca dopuścił możliwość weryfikacji ostatecznej decyzji Ministra przez sąd administracyjny, organ winien sporządzić uzasadnienie rozstrzygnięcia w sposób szczegółowy i dokładny, by umożliwić Sądowi przeprowadzenie oceny poprawności działania organu. To zaś prowadzi do konkluzji, że Minister nie może zwolnić się z powyższego obowiązku ograniczając swoje uzasadnienie do lakonicznego stwierdzenia, iż w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez Komisję opiniującą wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Przedmiotem skargi do Sądu nie jest bowiem opinia Komitetu,

a decyzja Ministra.

Z przytoczonych powyżej powodów nie do zaakceptowania jest stanowisko prezentowane przez organ, że skoro ewentualnie Komitet odniósł się w "systemie informatycznym" do wszelkich szczegółowych kwestii będących podstawą wydania rozstrzygnięcia jak też do zarzutów strony zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, to tym samym uzasadnienie samej decyzji mogło zostać w tym zakresie ograniczone. Na takie ominięcie zasady wyrażonej w art.107 k.p.a. żaden przepis prawa nie zezwala. Nie można więc zastąpić formy pisemnej uzasadnienia, tzw. systemem, bowiem informacje zawarte w systemie dotyczące odpowiedzi na zarzuty, wszelkie uzasadnienia i wyjaśnienia ocen, powinny również stanowić integralną część decyzji. Nadto w systemie POL-on znajdują się argumenty Komitetu a nie argumentu organu wydającego decyzję będącą przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.

Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że nawet teoretycznie przyjmując za dopuszczalną zasadę, ze z uwagi na specyfikę niniejszej sprawy

i związany z nią znaczny zakres materiałów podlegających badaniu, częścią zbiorczą uzasadnienia decyzji mogą być dane umieszczone w systemie informatycznym, to nie zmienia to tego, że strona otrzymująca decyzję, jak też sąd administracyjny rozpoznający sprawę, powinny mieć możliwość dostępu zarówno do jej uzasadnienia pisemnego, jak też całego uzasadnienia znajdującego się w systemie informatycznym. Brak dostępu do wszelkich merytorycznych argumentów organu, umieszczonych czy to w pisemnym uzasadnieniu, czy to w systemie informatycznym sprawia, że sytuacja taka staje się równoznaczna z wypadkiem sporządzenia przez organ niepełnego uzasadnienia. Brak zaś umieszczenia w uzasadnieniu wszystkich argumentów, jakie legły u podstaw wydania rozstrzygnięcia sprawia, że w tym zakresie strona jak i Sąd rozpoznający skargę, zostają de facto pozbawieni możliwości poznania sposobu rozumowania autora decyzji.

Na marginesie dodania wymagało to, że ww. braków uzasadnienia skarżonej decyzji nie sposób skutecznie usunąć na etapie postępowania sądowego. Argumenty przywołane w odpowiedzi na skargę nie stanowią bowiem części uzasadnienia decyzji i nie mogą zastępować tego uzasadnienia.

Ponownie rozpoznając sprawę organ, uwzględniając argumentację zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu, będzie zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów wniosku o ponowne jej rozpoznanie i do sporządzenia wyczerpującego uzasadnienia decyzji - co dopiero umożliwi przeprowadzenie postępowania administracyjnego z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności.

W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę stwierdzone wyżej uchybienia

w postaci braku ponownego rozpoznania całości sprawy w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, jak też w postaci braku sporządzenia pełnego uzasadnienia decyzji (prezentującej sposób rozumowania organu i jego stanowisko odnośnie zarzutów z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) należało orzec jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

Orzeczenie w sprawie kosztów oparte jest na podstawie art. 200, art. 205 § 1

i art. 209 ww. ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.), bowiem skarżący był reprezentowany przed Sądem przez adwokata. Na koszty te składa się wpis sądowy od skargi (200 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) oraz opłata skarbowa za dokument pełnomocnictwa (17 zł).