Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 378/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone orzeczenie
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 6
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
article: art. 89 ust. 2, art. 92 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1515
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 27 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant pomocnik sekretarza Ewa Cieślik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 roku sprawy ze skargi Gminy Oporów na opinię Łódzkiego Kuratora Oświaty z dnia 6 marca 2017 r. nr ŁKO.WNP.540.50.2017.ES w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i klas dotychczasowych gimnazjów do nowego ustroju szkolnego 1. uchyla zaskarżoną opinię; 2. zasądza od Łódzkiego Kuratora Oświaty na rzecz Gminy Oporów kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 6 marca 2017 r., działając na podstawie przepisu art. 208 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 60), Łódzki Kurator Oświaty wydał opinię nr ŁKO.WNP.540.50.2017.ES, w której pozytywnie zaopiniował uchwałę NR XXIV/1113/2017 Rady Gminy w Oporowie z dnia 15 lutego 2017 r. w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, pod warunkiem uwzględnienia w uchwale w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego następujących zmian: zgodnie z art. 191 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 60), należy z dniem 1 września 2017 r. Zespół Szkół w Szczycie, w skład którego wchodzi jedynie dotychczasowa sześcioletnia szkoła podstawowa i dotychczasowe gimnazjum, przekształcić w ośmioletnią szkołę podstawową.

W uzasadnieniu Łódzki Kurator Oświaty stwierdził, iż uchwała nie spełnia wszystkich wymogów wynikających z dyspozycji przepisu art. 208 ust. 3 ww. ustawy i działając w myśl art. 208 ust. 4 ww. ustawy wskazał zmiany, które należy uwzględnić:

Wskazał, że w dniu wejścia w życie ww. ustawy, istniały dwa zespoły szkół prowadzone przez Gminę Oporów: Zespół Szkół w Oporowie składając się ze Szkoły Podstawowej w Oporowie z Oddziałem Przedszkolnym oraz Publicznego Gimnazjum w Oporowie a także Zespół Szkół w Szczycie składając się ze Szkoły Podstawowej w Szczycie wraz z Oddziałem Przedszkolnymi oraz Publicznego Gimnazjum w Szczycie. W związku z powyższym ma zastosowanie art. 191 ww. ustawy, który mówi że z dniem 1 września 2017 r. zespół publicznych szkół, w skład którego wchodzi jedynie dotychczasowa sześcioletnia szkoła podstawowa i dotychczasowe gimnazjum, staje się ośmioletnią szkołę podstawową. Zatem, Zespół Szkół w Szczycie i Zespół Szkół w Oporowie stają się z mocy prawa ośmioletnimi szkołami podstawowymi.

Ponadto wskazano, że podjęta uchwała Rady Gminy w Oporowie z dnia 15 lutego 2017 r. zawiera wadliwy prawnie zapis dotyczący zmiany lokalizacji Gimnazjum Publicznego Zespołu Szkół w Szczycie. Przeniesienie szkoły jest rozumiane jako jej przekształcenie w myśl art. 59 ust. 6 ww. ustawy z dnia 7 września 1991 r. systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz. 1943 ze zm.), a zatem procedura jego dokonania wynika z odpowiednio stosowanych art. 59 ust. 1 i ust. 2 cytowanej ustawy. Podkreślono, że zmiana dowolnego elementu aktu założycielskiego jest przekształceniem szkoły. Jednocześnie poinformowano, że na podstawie uchwały rady gminy w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego zgodnie z art. 206, ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe, nie dokonuje się zakładania szkół, likwidacji i przekształceń szkół innych niż na podstawie przepisów cytowanej ustawy. W pozostałym zakresie przedstawiona uchwała spełnia wymogi wynikające z dyspozycji art. 208 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r.

Powyższa opinia, na podstawie art. 98 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 446, poz. 1579 i poz. 1948), art. 208 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe oraz uchwały Nr XXV/123/2017 Rady Gminy Oporów z dnia 17 marca 2017 r. stała się przedmiotem skargi Gminy Oporów do WSA w Łodzi. Została ona zaskarżona w części dotyczącej uwarunkowania pozytywnej opinii w uchwale w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego poprzez uwzględnienie zmiany, iż zgodnie z art. 191 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r., należy z dniem 1 września 2017 r. Zespół Szkół w Szczycie, w skład którego wchodzi jedynie dotychczasowa sześcioletnia szkoła podstawowa dotychczasowe gimnazjum, przekształcić w ośmioletnią szkołę podstawową.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej opinii w ww. części, zasądzenie od organu opiniującego na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; wobec zasadności skargi - o jej uwzględnienie przez organ opiniujący w całości. W przypadku nie uwzględnienia przez organ opiniujący ww. wniosku, niezwłoczne przekazanie przez organ opiniujący skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, celem jej rozpoznania. W przypadku nie uwzględnienia przez organ opiniujący ww. wniosku, o wyznaczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, jak najszybszego terminu rozprawy, celem rozpoznania skargi. Wnioski uzasadniono tym, iż Rada Gminy Oporów zobligowana jest do podjęcia uchwały, o której mowa wart. 210 ust. 1 ustawy w terminie do dnia 31 marca 2017 r.

Zaskarżonej uchwale skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego:

- art. 191 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (tj. zastosowanie w stanie faktycznym, w którym ten przepis nie ma zastosowania - brak Zespołu Szkół w Szczycie), a także niewłaściwą wykładnię (bezpodstawne i contra legem przyjęcie, że przepis ten uniemożliwia rozwiązanie zespołu szkół do dnia 31 sierpnia 2017 r.);

- art. 191 ust. 1 i art. 208 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r., poprzez uwarunkowania pozytywnej opinii w uchwale w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego poprzez uwzględnienie zmiany, iż zgodnie z art. 191 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r., należy z dniem 1 września 2017 r. Zespół Szkół w Szczycie, w skład którego wchodzi jedynie dotychczasowa sześcioletnia szkoła podstawowa i dotychczasowe gimnazjum, przekształcić w ośmioletnią szkołę podstawową - w sytuacji, gdy przepis art. 191 ust. 1 omawianej ustawy nie ma tutaj zastosowania, gdyż Zespół Szkół w Szczycie uległ rozwiązaniu (wynik wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017 r. I OSK 2419/16);

- art. 62 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty i art. 369 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe poprzez ich niezastosowanie;

- naruszenie art. 92 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - przez faktyczne przyjęcie, że rozstrzygnięcie nadzorcze nie wstrzymało wykonania uchwały Nr XII/60/2016 Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016 r. w sprawie rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie oraz likwidacji Publicznego Gimnazjum w Szczycie wchodzącego w jego skład, a wręcz pozbawiło jej skutku, w sytuacji, gdy w wyniku wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017 r. I OSK 2419/16, w/w uchwała "odzyskała" wykonalność;

- wadliwe ustalenie przez organ opiniujący, iż: istnieje Zespół Szkół w Szczycie w sytuacji, gdy Zespół ten został skutecznie rozwiązany w wyniku uchwały, o której mowa w pkt 4 (a także wykonania wyroku tamże wskazanego); w opiniowanej przez organ uchwale Rada Gminy Oporów zawarła wadliwy prawnie zapis dotyczący zmiany lokalizacji Publicznego Gimnazjum Zespołu Szkół w Szczycie, w sytuacji gdy uchwała takowego zapisu absolutnie nie zawiera, gdyż po pierwsze wobec uchwały i wyroku opisanego w pkt 4, nie ma Gimnazjum Publicznego Zespołu Szkół w Szczycie, jest jedynie odrębna szkoła - Publiczne Gimnazjum w Szczycie, a po drugie szkoła ta ulega likwidacji z dniem 31 sierpnia 2017 r. (a więc nie istnieje na dzień 01 września br. i nie ulega z tym dniem przekształceniu) w wyniku wykonania uchwały i wyroku opisanego w pkt 4;

- naruszenie art. 208 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r., poprzez zaopiniowanie uchwały z przekroczeniem 21 dniowego terminu, a także naruszeniem art. 89 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż wobec przekroczenia terminu na zaopiniowanie, przyjmuje się iż organ zajął stanowisko/zaopiniował zgodnie ze stanowiskiem Gminy (tutaj w całości pozytywna opinia, bez jakichkolwiek uwarunkowań).

W ocenie skarżącej zaskarżona opinia w zakresie dotyczącym warunku, jest wadliwa i w tym zakresie winna zostać uchylona. Spór w zakresie opiniowanej uchwały sprowadza się bowiem do odpowiedzi, czy wykonalna jest uchwała Nr XII/60/2016 Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016 r. w sprawie rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie oraz likwidacji Publicznego Gimnazjum w Szczycie wchodzącego w jego skład (w wyniku wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017 r. I OSK 2419/16), a tym samym czy uległ rozwiązaniu Zespół Szkół w Szczycie, a także czy ulegnie likwidacji w wyniku realizacji w/w uchwały i wyroku Publiczne Gimnazjum w Szczycie z dniem 31 sierpnia 2017 r. Zdaniem skarżącej tak, zdaniem opiniującego nie.

Skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy. Wskazała, że uprzednio, tj. w dniu 14 stycznia 2016 r. Rada Gminy Oporów podjęła uchwałę Nr XII/60/2016 w sprawie rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie oraz likwidacji Publicznego Gimnazjum w Szczycie wchodzącego w jego skład. Następnie rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 5 lutego 2016 r., PNK-1.4131.45.2016 Wojewoda Łódzki stwierdził nieważność w/w uchwały. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze wniosła Gmina Oporów. Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 201/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Powyższy wyrok został zaskarżony przez Gminę Oporów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Gminy Oporów, w dniu 24 stycznia 2017 r. w sprawie I OSK 2419/16 wydał wyrok, w którym uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2016 r. III SA/Łd 201/16 w części oddalającej skargę Gminy Oporów na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z dnia 5 lutego 2016 r., PNK-I.4131.45.2016 oraz uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z dnia 5 lutego 2016 r., PNK-I.4131.45.2016 stwierdzające nieważność uchwały Nr XII/60/2016 Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016 r. w sprawie rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie oraz likwidacji Publicznego Gimnazjum w Szczycie wchodzącego w jego skład.

Zdaniem skarżącej skutkiem powyższego wyroku jest obowiązywanie uchwały Nr XII/60/2016 Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016 r. z wszelkimi konsekwencjami z niej wynikającymi. Z kolei rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego miało jedynie ten skutek, iż w myśl art. 92 ustawy o samorządzie gminnym wstrzymało z mocy prawa wykonanie przedmiotowej uchwały od dnia doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego (8 lutego 2016 r.) do dnia jego uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny (24 stycznia 2017 r.). Z tych względów wobec odzyskania z dniem 24 stycznia 2017 r. (data wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny) mocy wiążącej uchwały Nr XII/60/2016 Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016 r. (której jak wyżej wskazano wykonanie było jedynie wstrzymane przez okres od 08.02.2016 r. do 24.01.2017 r.), mamy do czynienia z sytuacją:

rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie; skutek rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie nastąpił z dniem odzyskania mocy wiążącej w/w uchwały Nr X11/60/2016 Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016 r., tj. z dniem 24 stycznia 2017 r. (data wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie I OSK 2419/16); w myśl obowiązującej ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, do rozwiązania zespołu zastosowanie ma art. 62 ust. 5, który wyłącza stosowanie art. 58 i 59, a tym samym skutek rozwiązania zespołu szkół może nastąpić w trakcie trwania roku szkolnego; podkreślić należy, iż zespół szkół nie jest szkołą, a jednostką w skład której wchodzą szkoły, jak wyżej wskazano nie stosuje się do niego art. 59, a zatem nie ma także zastosowania ust. 1 tegoż przepisu; wobec faktu, iż Zespół Szkół w Szczycie został rozwiązany, nie będzie miał tutaj zastosowania art. 191 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe;

wyodrębnieniem jako samodzielnej jednostki organizacyjnej Szkoły Podstawowej im. 37 Łęczyckiego Pułku Piechoty im Ks. Józefa Poniatowskiego w Szczycie z oddziałem przedszkolnym,

3.) wyodrębnieniem jako samodzielnej jednostki organizacyjnej Publicznego Gimnazjum w Szczycie, które podlega likwidacji (z dniem 31 sierpnia 2017 r.) w wyniku wykonania w/w uchwały Nr X11/60/2016 Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016 r.; zgodnie z art. 59 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz. 1943,1954,1985,2169 i z 2017 r. poz. 60) szkoła może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego, Rada Gminy Oporów w w/w uchwale Nr XII/60/2016 wskazała prawidłową datę - koniec roku szkolnego (31.08.2016 r.), jednakże w wyniku wadliwego rozstrzygnięcia nadzorczego, wykonanie uchwały zostało wstrzymano aż do dnia 24 stycznia 2017 r. (wydanie wzmiankowanego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie I OSK 2419/16); biorąc pod uwagę treść wzmiankowanego art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty skutek realizacji w/w uchwały nr XII/60/2016 Rady Gminy Oporów w zakresie i w postaci likwidacji Publicznego Gimnazjum w Szczycie zostaje przesunięty do końca bieżącego roku szkolnego, tj. do dnia 31 sierpnia 2017 r. (tak by z jednej strony likwidacja szkoły nie nastąpiła w trakcie roku szkolnego, a z drugiej by omawiana uchwała nr XII/60/2016 została wykonana; powyższa data likwidacji gimnazjum 31 sierpnia 2017 r. odpowiada dacie najbliższego końca roku szkolnego, tj. roku, w którym nastąpiło wydanie wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny uchylające rozstrzygnięcie nadzorcze wstrzymujące uprzednio wykonanie uchwały.

4.)Konsekwencją powyższego będzie, iż w dniu 1 września 2017 r. będziemy mieć do czynienia jedynie ze Szkołą Podstawową im. 37 Łęczyckiego Pułku Piechoty im Ks. Józefa Poniatowskiego w Szczycie z oddziałem przedszkolnym. Szkoła ta z kolei zgodnie z art. 117 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. z dniem 1 września 2017 r. podlega przekształceniu w ośmioletnią Szkołę Podstawową im. 37 Łęczyckiego Pułku Piechoty im Ks. Józefa Poniatowskiego w Szczycie z oddziałem przedszkolnym, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe. W zakresie przekształcenia zostanie podjęta odrębna uchwała w trybie art. 117 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Z kolei wobec faktu, iż Publiczne Gimnazjum w Szczycie powstałe z rozwiązanego Zespołu Szkół Szczycie, w wyniku wykonania uchwały nr XII/60/2016 Rady Gminy Oporów podlega likwidacji (nie przekształceniu tylko likwidacji) z końcem tego roku szkolnego (31 sierpnia 2017 r.) nie będzie miał do niego zastosowanie art. 129 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe. Powyższe gimnazjum podlegałoby przekształceniu w inną szkołę lub włączeniu do innej szkoły, gdyby nie uległo likwidacji z dniem 31 sierpnia 2017 r. (w wyniku wykonania wzmiankowanej uchwały) i istniałoby na dzień 1 września 2017 r. W myśl uchwały nr XII/60/2016 Rady Gminy Oporów uczniom zlikwidowanego Publicznego Gimnazjum w Szczycie zapewnia się możliwość kontynuowania nauki w Publicznym Gimnazjum w Oporowie wchodzącego w skład Zespołu Szkół w Oporowie (§ 2).

Wobec wprowadzenia przez prawodawcę nowego ustroju szkolnego (od dnia 1 września 2017 r.) uczniom zlikwidowanego gimnazjum w Szczycie w roku szkolnym odpowiednio 2017/2018 i 2018/2019 zapewni się możliwość kontynuowania nauki w prowadzonych klasach dotychczasowego gimnazjum w Szkole Podstawowej im. Jana Pawła II w Oporowie, aż do czasu likwidacji tych klas zgodnie z art. 127 tejże ustawy. Ocena organu opiniującego, powyższe w pełni pomija i w efekcie sprowadza się do zakwestionowania wykonalności uchwały nr XII/60/2016 Rady Gminy Oporów, a także nieuprawnionego twierdzenia, iż w obecnym stanie prawnym nie jest możliwe rozwiązanie zespołu szkół, w skład którego wchodzą szkoła podstawowa i gimnazjum publiczne.

Zdaniem skarżącej uchwała Nr XII/60/2016 Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016 r. jest w pełni wykonalna. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g.) "Stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego", z kolei w myśl art. 98 ust. 5 u.s.g. "Rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd". Biorąc pod uwagę w/w przepisy, skarżąca wskazała, iż skutkiem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017 r. jest obowiązywanie uchwały Nr XII/60/2016 Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016 r. w sprawie rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie oraz likwidacji Publicznego Gimnazjum w Szczycie wchodzącego w jego skład z wszelkimi konsekwencjami z niej wynikającymi. Z kolei rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego miało jedynie ten skutek, iż w myśl art. 92 ustawy o samorządzie gminnym wstrzymało z mocy prawa wykonanie przedmiotowej uchwały od dnia doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego (08 lutego 2016 r.) do dnia jego uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny (24 stycznia 2017 r.).

Z tych względów wobec odzyskania z dniem 24 stycznia 2017 r. mocy wiążącej uchwały Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016 r., w ocenie Gminy Oporów mamy do czynienia z sytuacją rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie, w skład którego wchodzą Szkoła Podstawowa w Szczycie wraz z Oddziałem Przedszkolnym przy Szkole Podstawowej w Szczycie oraz Publiczne Gimnazjum w Szczycie.

Skarżąca podniosła, iż w art. 92 ust. 1 u.s.g. jest mowa o wstrzymaniu wykonania uchwały. a nie o pozbawieniu mocy/skutków prawnych uchwały. Wstrzymanie wykonanie uchwały (w wyniku wydania i doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego) nie niwelowało skutku uchwały, w postaci rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie, a jedynie powodowało, iż w okresie, gdy w obrocie prawnym było rozstrzygnięcie nadzorcze Zespół Szkół funkcjonował.

Innymi słowy, skutek uchwały w postaci rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie wskazany w niej na dzień 31 sierpnia 2016 r., wobec wydania rozstrzygnięcia nadzorczego, nie został zniwelowany, a jedynie odroczony /wobec wstrzymania wykonania/ do dnia uchylenia tegoż rozstrzygnięcia /tutaj 24 stycznia 2017 r./.

Skarżąca podkreśliła, że w wyniku wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia br. w/w uchwała Rady Gminy Oporów nie tylko obowiązuje, ale i jest w całości wykonalna. Rada Gminy Oporów, chcąc rozwiązać Zespół i zlikwidować Gimnazjum musiałaby podejmować po raz drugi nowe uchwały w tym zakresie, tyko w jednym jedynym wypadku - gdyby rozstrzygnięcie nadzorcze uprawomocniło się. W przypadku odzyskania mocy uchwały (uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego przez Sąd), nie ma żadnej podstawy podejmowania powtórnie jakichkolwiek uchwał w zakresie nią objętym. Absolutnie też nie stoi przeciwko temu na przeszkodzie data rozwiązania Zespołu wskazana w treści uchwały na 31 sierpnia 2016 r., gdyż została ona odroczona do dnia uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego . Uchwała Nr XII/60/2016 Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016 r. jest wykonalna pomimo, iż wskazane w niej daty rozwiązania Zespołu Szkół (ale także i likwidacji Publicznego Gimnazjum) przypadły w okresie wstrzymania wykonania uchwały, zaś już po tej dacie zostało uchylone rozstrzygnięcie nadzorcze (24 stycznia 2017 r.).

Skarżąca w oparciu o przepisy prawa, poglądy doktryny, orzecznictwa, praktyki, realnego podobnego casusu wykazywała, że uchwała Nr XII/60/2016 Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016 r., po uchyleniu rozstrzygnięcia nadzorczego, podlega wykonaniu. Jej skutek w postaci wykonania - rozwiązania Zespołu Szkół (wobec braku stosowania art. 59 ust. 1 ustawy b systemie oświaty) - był zawieszony do dnia 24 stycznia 2017 r. (data uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego), zaś od tej daty jest wykonalna (i niepotrzebna do tego była jakakolwiek czynność/akt, np. powtórna uchwała dot. rozwiązania zespołu z nową datą). Tym samym skutek rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie nastąpił w dniu 24 stycznia 2017 r. (do tej daty był tylko wstrzymany, nie unicestwiony, ale jedynie wstrzymany). Zdaniem skarżącej na przeszkodzie rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie absolutnie nie stoją przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Wskazała, że w dniu 24 stycznia 2017 r. obowiązywał następujący stan prawny (i jego konsekwencje):

obowiązuje ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz. 1943, 1954, 1985, 2169 i z 2017 r. poz. 60), a w szczególności jej rozdział 5, który zawiera m.in. art. 62 ust. 5 w brzmieniu: "Organ prowadzący zespół szkół lub placówek albo szkół i placówek może wyłączyć z zespołu niektóre szkoły lub placówki, włączyć do zespołu inne szkoły lub placówki, a także może rozwiązać zespół. W przypadku wyłączenia szkół lub placówek z zespołu oraz rozwiązania zespołu przepisów art. 58 i 59 nie stosuje się.";

rozdział 5 (a więc m.in. i art. 62 ust. 5) ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, zostanie dopiero uchylony z dniem 1 września 2017 r.- zob. art. 15 pkt 114) i art. 369 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe;

prawodawca (racjonalny) wart. 15 pkt 114) uchylił rozdziały 4-6 ustawy o systemie oświaty z dniem 1 września 2017 r., z jednym małym wyjątkiem, tj. art. 15 pkt 114 wszedł w życie w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia (tj. 26 stycznia 2017 r., a więc i tak po wydaniu wyroku w niniejszej sprawie), ale tylko w zakresie art. 71 d ustawy o systemie oświaty - zob. art. 369 (w tym pkt 2) ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe;

konsekwencją stanu prawnego wskazanego w pkt 1 )-3) jest w szczególności to, iż obowiązuje art. 62 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, który pomimo częściowego wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe, jak najbardziej pozwalał/pozwala zarówno na dzień 24 stycznia 2017 r., jak i na dzień dzisiejszy, czy jakikolwiek inny włącznie do dnia 31 sierpnia 2017 r., na rozwiązanie zespołu szkół;(obowiązywanie tegoż przepisu, a więc możność rozwiązania zespołu szkół - jest skrzętnie wykorzystywane przez gminy, które gremialnie rozwiązują zespoły szkół już po wejściu w życiu przepisów art. 116-219 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe, tj. po dniu 15 stycznia 2017 r.,

rozwiązanie Zespołu Szkół (w szczególności, w skład którego wchodzi szkoła podstawowa i publiczne gimnazjum) jest możliwe w aktualnym stanie prawnym - konsekwencja powyższych przepisów i zasady racjonalnego prawodawcy, gdyby bowiem racjonalny prawodawca chciał wyłączyć możliwość rozwiązywania zespołów szkół (w wyniku reformy), to od razu (a nie dopiero z dniem 1 września 2017 r.) uchyliłby art. 62 ust. 5 (prawodawca w ramach przepisów z rozdziałów 4-6 ustawy o systemie oświaty, a więc z rozdziałów zawierających omawiany art. 62 ust. 5, przed 1 września 2017 r. uchylił jedynie art. 71 d /prawodawca jest racjonalny, a więc gdyby chciał wprowadzić niemożność rozwiązania zespołu szkół, to w art. 369 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe, prócz art. 71 d wymieniłby także art. 62 ust. 5);

nadto gdyby prawodawca (racjonalny) chciał wyłączenia możliwości rozwiązania zespołu szkół w obecnym stanie prawnym, to w art. 191 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe, wyraźnie by wskazał, wprowadzając zapis że do zespołów szkół istniejących w dniu wejścia w życie ustawy, a w skład które wchodzą szkoły podstawowe i gimnazja, "nie stosuje się art. 62 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 15", tak jak to racjonalnie uczynił w innych przepisach (zob. art. 129 ust. 14, art. 135 ust. 9, art. 263 i art. 342 - w przepisach tych prawodawca wyraźnie wyłączył stosowanie odpowiednich przepisów ustawy zmienianej wart. 15, a więc ustawy o systemie oświaty);

jeżeli organ nadzoru zająłby stanowisko, iż w obecnym stanie prawnym (a także w dniu 24 stycznia 2017 r.), nie jest możliwe rozwiązanie zespołu szkół, to tym samym zaprzeczyłby racjonalności prawodawcy (prawodawcy który przyjął ustawę z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe);

zgodnie z art. 191 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60): ,,1. Z dniem 1 września 2017 r. zespół publicznych szkół, w skład którego wchodzi jedynie dotychczasowa sześcioletnia szkoła podstawowa i dotychczasowe gimnazjum, staje się ośmioletnią szkołą podstawową. 2. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego prowadzącej dotychczasowy zespół publicznych szkół, o którym mowa w ust. 1, w terminie do dnia 30 listopada 2017 r., w drodze uchwały, stwierdza jego przekształcenie w ośmioletnią szkołę podstawową zgodnie z ust. 1.";

zarówno językowa, jak i celowościowa wykładnia przepisu art. 191 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (celowościowo przy uwzględnieniu choćby regulacji omówionych wyżej w pkt 1-6): nie stoi na przeszkodzie do rozwiązywania zespołów szkół, w skład którego wchodzą szkoła podstawowa i gimnazjum (warunek by miało to miejsce najpóźniej do dnia 31 sierpnia 2017 r. włącznie); reguluje sytuację prawną zespołu szkół, który musi istnieć w dniu 1 rześnia 2017 r., gdyż mówi jednoznacznie: "Z dniem 1 września 2017 r. zespół publicznvch szkół,w skład którego wchodzi jedynie dotychczasowa sześcioletnia szkoła podstawowa i dotychczasowe gimnazjum, staje się ośmioletnią szkołą podstawową"; rozwiązanie zespołu szkół przed datą 1 września 2017 r., powoduje niemożność wystąpienia skutku jego przekształcenia w myśl art. 191 omawianej ustawy; jeżeli na dzień 1 września 2017 r. nie istnieje zespół szkół to nie występuje też skutek przekształcenia z mocy prawa zespołu szkół z tym dniem w ośmioletnią szkołę podstawową.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w decyzji.

Sądowi z urzędu jest wiadome, że Gmina Oporów wniosła skargi :

- w sprawie III SA/Łd 436/17 na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego stwierdzające nieważność zarządzenia Wójta Gminy Oporów w sprawie powierzenia obowiązków Dyrektora Publicznego Gimnazjum w Szczycie

- w sprawie III SA/Łd 437/17 na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego stwierdzające nieważność zarządzenia Wójta Gminy Oporów w sprawie powierzenia obowiązków Dyrektora Szkoły Podstawowej w Szczycie do 15 marca 2017r.;

- w sprawie III SA/Łd 438/17 na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego stwierdzające nieważność zarządzenia Wójta Gminy Oporów w sprawie odwołania Dyrektora Zespołu Szkół w Szczycie;

- w sprawie III SA/Łd 441/17 na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego stwierdzające nieważność uchwały Rady Gminy w Oporowie w sprawie przekształcenia Szkoły Podstawowej 6-letniej w Szczycie w Szkołę Podstawową 8- letnią;

- w sprawie III SA/Łd 501/17 na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego stwierdzające nieważność zarządzenia Wójta Gminy Oporów w sprawie powierzenia obowiązków Dyrektora Szkoły Podstawowej w Szczycie

- w sprawie III SA/Łd 508/17 na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego stwierdzające nieważność zarządzenia Wójta Gminy Oporów w sprawie powierzenia obowiązków Dyrektora Gimnazjum w Szczycie;

- w sprawie III SA/Łd 509/17 na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego stwierdzające nieważność zarządzenia Wójta Gminy Oporów w sprawie odwołania Dyrektora Zespołu Szkół w Szczycie z dniem 27 marca 2017 r. bez wypowiedzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji naruszył przepisy prawa materialnego i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 14 grudnia 2016r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017r. poz.60) dalej,. P.w.p.o., przepisy ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2016r. poz.1943), dalej u.s.o. oraz przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2015r. poz.1515 ze zm.), dalej u.s.g.

Zgodnie z treścią art.1 p.w.p.o. ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59) wchodzi w życie z dniem 1 września 2017 r.,

W myśl art.191 ust.1 wymienionej ustawy z dniem 1 września 2017 r. zespół publicznych szkół, w skład którego wchodzi jedynie dotychczasowa sześcioletnia szkoła podstawowa i dotychczasowe gimnazjum, staje się ośmioletnią szkołą podstawową.

Zgodnie z treścią art.206 ust.1 p.w.p.o. rada gminy podejmuje uchwałę w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, wprowadzonego ustawą - Prawo oświatowe.

W myśl art.208 ust.1 i 2 p.w.p.o. uchwałę, o której mowa w art. 206 ust. 1, przekazuje się właściwemu kuratorowi oświaty. Datą przekazania jest data otrzymania uchwały przez kuratora oświaty. Kurator oświaty opiniuje uchwałę w ciągu 21 dni od dnia otrzymania.

Zgodnie z treścią art.208 ust.3 p.w.p.o. opinia kuratora oświaty dotyczy uchwały, o której mowa w art. 206 ust. 1, w zakresie, o którym mowa w art. 206 ust. 2 pkt 1-3, oraz zawiera w szczególności ocenę zgodności z prawem rozwiązań zaproponowanych w tej uchwale oraz ocenę w zakresie zapewnienia przez jednostkę samorządu terytorialnego możliwości realizacji obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, a w przypadku, o którym mowa w art. 206 ust. 4, także możliwości realizacji obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego przez dzieci i młodzież zamieszkałe na terenie danej gminy.

W myśl art.208 ust.4 p.w.p.o. opinia kuratora oświaty, o której mowa w ust. 3, może wskazywać zmiany, które należy uwzględnić w uchwale, o której mowa w art. 210.

Zgodnie z treścią art.208 ust.5 p.w.p.o. opinia kuratora oświaty, o której mowa w ust. 3, jest wiążąca i nie służy od niej zażalenie. Na opinię służy skarga do sądu administracyjnego.

W myśl art.210 ust.1 p.w.p.o. rada gminy po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, o której mowa w art. 208 ust. 3 i 4, w terminie do dnia 31 marca 2017 r. podejmuje uchwałę w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, wprowadzonego ustawą - Prawo oświatowe, na okres od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r.

Zgodnie z treścią art.59 ust.1 u.s.o. szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu.

W myśl art.89 ust.1 u.s.g. jeżeli prawo uzależnia ważność rozstrzygnięcia organu gminy od jego zatwierdzenia, uzgodnienia lub zaopiniowania przez inny organ, zajęcie stanowiska przez ten organ powinno nastąpić nie później niż w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego rozstrzygnięcia lub jego projektu, z zastrzeżeniem ust. 1a.

Zgodnie z treścią art.92 ust.1 u.s.g. stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego.

W myśl art.98 ust.1 u.s.g. rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, w tym rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 96 ust. 2 i art. 97 ust. 1, a także stanowisko zajęte w trybie art. 89, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia.

Zgodnie z treścią art.102a u.s.g. w sprawach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nie stosuje się przepisów art. 52 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.).

Przede wszystkim należy podnieść, że spełnione zostały wymogi formalne do wniesienia skargi przez Gminę Oporów.

W przekonaniu sądu w niniejszej sprawie strona skarżąca, przed wniesieniem skargi, nie była zobowiązana do wyczerpania trybu określonego w art.52 § 3 p.p.s.a. czyli wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej prawie jest opinia kuratora oświaty. Od opinii tej nie służy zażalenie lecz można na nią wnieść skargę do sądu administracyjnego (art.208 ust.5 p.w.p.o.). Po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora rada gminy podejmuje uchwałę w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego (art.210 ust.1 p.w.p.o.). Opinię kuratora należy zatem traktować jako stanowisko innego organu w rozumieniu art.89 ust.1 u.s.g., które podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Przepis art.89 ust.1 u.s.g. znajduje się w rozdziale 10 ustawy o samorządzie gminnym a w myśl art.102 a tej ustawy w sprawach, o których mowa w rozdziale 10 nie stosuje się przepisów art.52 § 3 i 4 p.p.s.a. Oznacza to, że gmina przed wniesieniem skargi do sądu nie jest zobowiązana do wezwania do usunięcia naruszenia prawa (por. uchwałę NSA z 23 marca 1998r. w spr. OPS 9/97 i uchwałę SN z 15 stycznia 1998r. w spr. III ZP 43/97). W związku z czym sąd uznał, że Gmina Oporów przed wniesieniem skargi do sądu nie była zobowiązana do wzywania kuratora oświaty do usunięcia naruszenia prawa.

Zaznaczyć należy, że spełniona została przesłanka wniesienia skargi określona w art.98 ust.3 u.s.g. W dniu 17 marca 2017r. Rada Gminy Oporów podjęła bowiem uchwałę nr XXV/123/2017 o wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na opinię Łódzkiego Kuratora Oświaty z 6 marca 2017r.

W ocenie sądu Łódzki Kurator Oświaty zachował termin do wydania opinii, o którym mowa w art.208 ust.2 p.w.p.o. Z wymienionego przepisu wynika, że kurator oświaty opiniuje uchwałę w ciągu 21 dni od dnia otrzymania. W niniejszej sprawie uchwałę nr XXIV/113/2017 doręczono Łódzkiemu Kuratorowi Oświaty w dniu 17 lutego 2017r., a więc dwudziestojednodniowy termin upływał w dniu 10 marca 2017r. Zaskarżoną opinię wydano 6 marca 2017r., w dniu 8 marca 2017r. wysłano ją za pośrednictwem urzędu pocztowego zaś w dniu 13 marca 2017r. doręczono ją stronie skarżącej. Zachowany został zatem termin 21 dni określony w art.208 ust.2 p.w.p.o Sąd nie podzielił poglądu strony skarżącej, że doszło do naruszenia tego terminu gdyż zaskarżoną decyzję doręczono stronie w dniu 13 marca 2017r. czyli po upływie terminu 21 dni. W przepisie art.208 ust.2 p.w.p.o. jest mowa, że kurator oświaty jest zobowiązany zaopiniować uchwałę w ciągu 21 dni. Oznacza to, że ma obowiązek wydać opinię w tym terminie a nie ją doręczyć stronie w ciągu 21 dni. Nie ulega wątpliwości, że gdyby termin określony w art.208 ust.2 p.w.p.o. miał być liczony do dnia doręczenia opinii stronie to jego treść brzmiałaby inaczej. Skoro w wymienionym przepisie jest mowa o wydaniu opinii w terminie 21 dni to decyduje data wydania opinii a nie jej doręczenie stronie. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zasadny.

Przedmiotem skargi jest opinia Łódzkiego Kuratora Oświaty, w której pozytywnie zaopiniował on projekt dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego pod jednym warunkiem a mianowicie, że z dniem 1 września 2017r. Zespół Szkół w Szczycie, w skład którego wchodzi dotychczasowa sześcioletnia szkoła podstawowa i dotychczasowe gimnazjum, przekształci się w ośmioletnią szkołę podstawową. W ocenie kuratora ma tutaj zastosowanie art.191 ust.1 p.w.p.o. zaś w dniu wejścia w życie tego przepisu istniał Zespół Szkół w Szczycie. W związku z czym z mocy prawa z dniem 1 września 2017r. zespół ten staje się ośmioletnią szkołą podstawową. Zdaniem kuratora nie doszło do rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie z dniem 24 stycznia 2017r. oraz likwidacji Gimnazjum w Szczycie gdyż upłynęły terminy określone w uchwale Rady Gminy Oporów nr XII/60/2016 z 14 stycznia 2016r.

Stanowisko strony skarżącej w tym zakresie jest odmienne i wynika z niego, że Zespół Szkół w Szczycie został rozwiązany z dniem 24 stycznia 2017r. (z dniem wydania wyroku NSA w spr. I OSK 2419/16) zaś Gimnazjum w Szczycie zostanie zlikwidowane z dniem 31 sierpnia 2017r.. W związku z czym przepis art.191 ust.1 p.w.p.o. nie ma tutaj zastosowania.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest interpretacja przepisu art.191 ust.1 p.w.p.o. oraz kwestia mocy obowiązującej uchwały Rady Gminy Oporów z 14 stycznia 2016r. nr XII/60/2016.

Należy zaznaczyć, że w dniu 14 stycznia 2016r. Rada Gminy Oporów podjęła uchwałę zgodnie z którą z dniem 31 sierpnia 2016r. rozwiązuje Zespół Szkół w Szczycie w skład którego wchodzą Szkoła Podstawowa w Szczycie wraz z Oddziałem Przedszkolnym oraz Publiczne Gimnazjum w Szczycie. Z dniem 31 sierpnia 2016r. likwiduje się Publiczne Gimnazjum w Szczycie wchodzące w skład Zespołu Szkół w Szczycie zaś jego uczniom zapewnia się możliwość kontynuowania nauki w Publicznym Gimnazjum w Oporowie.

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 5 lutego 2016r. nr PNK-1.4131.45.2016 Wojewoda Łódzki stwierdził nieważność wymienionej uchwały. Na rozstrzygnięcie to Gmina Oporów wniosła skargę do WSA w Łodzi, który wyrokiem z dnia 3 czerwca 2016r. w spr. III SA/Łd 201/16 oddalił skargę. Od tego wyroku Gmina Oporów wniosła skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2017r. w spr. I OSK 2419/16 NSA uchylił zaskarżony wyrok i uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze z 5 lutego 2016r.

W związku z czym powstaje pytanie jakie skutki prawne może wywołać rozstrzygnięcie nadzorcze, które następnie zostało prawomocnie wyeliminowane z obrotu prawnego. Zgodnie z art.92 ust.1 u.s.g. stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Nie budzi zatem wątpliwości, że wykonanie uchwały Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016 r. nr XII/60/2016 zostało wstrzymane od dnia doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Łódzkiego z dnia 5 lutego 2016 r. tj. od dnia 8 lutego 2016 r. do dnia uchylenia tego rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 stycznia 2017 r. w sprawie I OSK 2419/16. Uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego, jako aktu kończącego postępowanie nadzorcze, pozbawia mocy wiążącej zastosowany w jego trakcie środek ochrony tymczasowej. Wstrzymanie wykonania uchwały nie jest jednak równoznaczne z pozbawieniem jej mocy obowiązującej. Stanowi jedynie czasowe zawieszenie jego obowiązywania. Rozstrzygnięcie nadzorcze wywołuje skutki prawne w postaci pozbawienia mocy obowiązującej aktu organu gminy w zakresie objętym orzeczeniem o nieważności dopiero po uzyskaniu waloru prawomocności (wyrok NSA z dnia 21 marca 1991 r SA/Wr 168/91 ONSA 1991 nr 1 poz.28) Ustawodawca bowiem postanowił – na mocy art. 92 ust. 1 – że stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa, przyjął zatem, że akt organu gminy nie traci mocy z dniem wydania rozstrzygnięcia nadzorczego. W przypadku zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego sąd może je uchylić, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, co oznacza przerwanie wywoływania skutku prawnego przez rozstrzygnięcie nadzorcze najwcześniej od daty uprawomocnienia się wyroku sądu. Uchylenie aktu nadzoru zatem nie znosi jego skutków prawnych od chwili jego wydania, co mogłoby prowadzić do wniosku, że pozostają w mocy skutki prawne rozstrzygnięcia nadzorczego wywołane od chwili wydania do chwili uprawomocnienia się wyroku. Jednakże rozstrzygnięcie nadzorcze wywołuje bezpośredni (główny) skutek prawny dopiero od chwili uprawomocnienia się, a więc dopiero jego uchylenie przesądza, iż nie wywołało ono skutku bezpośredniego w żadnym okresie ( Paweł Chmielnicki – Komentarz do art. 92 ustawy o samorządzie gminnym). W doktrynie podkreśla się również, że rozstrzygnięcie nadzorcze staje się co do zasady wykonalne z chwilą gdy staje się prawomocne. Zasadą jest zatem to, iż dopóki rozstrzygnięcie nadzorcze nie stanie się prawomocne, nie wywiera ono skutku prawnego, a więc zakwestionowana w nim uchwała lub zarządzenie obowiązuje. (Gabriela Jyż - Komentarz do art. 92 ustawy o samorządzie gminnym).

Z uwagi na to, że rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z 5 lutego 2016r. zostało uchylone przez NSA w dniu 24 stycznia 2017r. to należy uznać, że uchwała Rady Gminy Oporów nr XII/60/2016 weszła wżycie po upływie okresu czasowego zawieszenia jej obowiązywania tj. od 24 stycznia 2017r. i wywołuje wszystkie skutki prawne jakie z niej wynikają. Można zatem uznać, że uchwała z 14 stycznia 2016r. odzyskała moc wiążącą od dnia 24 stycznia 2017r. Z tym dniem zaczęła obowiązywać i stała się wykonalna. Wymieniona uchwała przywidywała rozwiązanie Zespołu Szkół w Szczycie z dniem 31 sierpnia 2016r. oraz likwidację Publicznego Gimnazjum w Szczycie wchodzącego w skład tego zespołu szkół, z dniem 31 sierpnia 2016r. Wobec tego, że w dniu 24 stycznia 2017r. uchwała odzyskała moc obowiązującą i w tym dniu upłynęły już terminy w niej określone powstała wątpliwość z jakim dniem doszło do rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie i likwidacji Gimnazjum w Szczycie.

Strona skarżąca trafnie uznała, że do rozwiązania Zespołu Szkól w Szczycie doszło z dniem 24 stycznia 2017r. gdyż w tym dniu uchwała nr XII/60/2016 odzyskała moc obowiązującą, Do rozwiązania zespołu szkół nie stosuje się wymogu aby nastąpiło to z końcem roku szkolnego. Przepis art.62 ust.5 ustawy z 7 września 1991r. o systemie oświaty wyłącza bowiem stosowanie art.58 i 59 tej ustawy. Oznacza to, ze dopuszczalne jest rozwiązanie zespołu szkół w trakcie roku szkolnego. Należało zatem uznać, że Zespół Szkół w Szczycie został rozwiązany z dniem 24 stycznia 2017r. czyli z pierwszym dniem odzyskania mocy wiążącej uchwały nr XII/60/2016.

Strona skarżąca słusznie również przyjęła, ze likwidacja Gimnazjum w Szczycie, wchodzącego w skład Zespołu Szkół w Szczycie, nastąpi z dniem 31 sierpnia 2017r. Zgodnie bowiem z treścią art.59 ust.1 u.s.o. szkoła publiczna może być zlikwidowana jedynie z końcem roku szkolnego (z wyłączeniami określonymi w ust.1a i 2, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie). Po odzyskaniu mocy obowiązującej przez uchwałę nr XII/60/2016 (24 stycznia 2017r.) najbliższym terminem będącym końcem roku szkolnego jest dzień 31 sierpnia 2017r. Z tym też dniem (tzn.31 sierpnia 2017r.) Publiczne Gimnazjum w Szczycie zostanie zlikwidowane.

Przyjęciu terminów rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie (24 stycznia 2017r.) oraz likwidacji Publicznego Gimnazjum w Szczycie (31 sierpnia 2017r.) nie stoją na przeszkodzie przepisy ustawy z 14 grudnia 2016r. Przepis art.15 pkt.114 wymienionej ustawy uchylił wprawdzie rozdziały 4-6 ustawy o systemie oświaty ( w tym m.in. art.59 i 62 u.s.o.) lecz ustawa z 14 grudnia 2016r. wchodzi w życie z dniem 1 września 2017r. co oznacza, że przepisy rozdziału 4-6 u.s.o. obowiązują do dnia 31 sierpnia 2017r. W przepisie art.369 pkt.2 p.w.p.o. jest co prawda mowa, że art.15 pkt.114 wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia (tzn.26 stycznia 2017r.) lecz jedynie w zakresie art.71d. Innymi słowy do dnia 31 sierpnia 2017r. obowiązują przepisy zarówno art.59 jak i art.62 u.s.o.

Sąd nie podzielił poglądu Łódzkiego Kuratora Oświaty, że uchwała nr XII/60/2016 stała się niewykonalna gdyż upłynęły już terminy określone w tej uchwale a tym samym nie doszło do rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie z dniem 24 stycznia 2017r. i nie może dojść do likwidacji Gimnazjum w Szczycie z dniem 31 sierpnia 2017r.

Pogląd taki jest nie do przyjęcia. Takie rozumowanie podważałoby sens zaskarżania do sądu administracyjnego uchwał lub zarządzeń organów gminy, czy aktów nadzoru dotyczących takich aktów, gdyż w znaczącej ilości przypadków terminy wskazane w uchwale lub zarządzeniu już by upłynęły. Jest rzeczą zrozumiałą, że w przypadku zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego musi upłynąć pewien czas zanim dojdzie do wydania rozstrzygnięcia przez sądy obu instancji. Często w międzyczasie dojdzie do upływu terminów określonych w uchwałach organów gminy, będących przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego. Nie oznacza to jednak, że z chwilą upływu tych terminów postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe a rozpoznanie sprawy traci sens. Godziłoby to bowiem w samą możliwość zaskarżania do sądu rozstrzygnięcia nadzorczego. Odmienny pogląd organu w tym zakresie nie jest zasadny.

Konsekwencja uznania, że z dniem 24 stycznia 2017r. rozwiązany został Zespól Szkół w Szczycie zaś w dniu 31 sierpnia 2017r. zlikwidowane zostanie Publiczne Gimnazjum w Szczycie jest to, że w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania przepis art.191 ust.1 p.w.p.o. Przepis ten przewiduje bowiem przekształcenie z dniem 1 września 2017r. zespołu szkół w ośmioletnią szkołę podstawową ale dotyczy to tylko takich zespołów szkół, które istnieją w dniu 1 września 2017r. Nie odnosi się natomiast do zespołu szkół, których już nie ma w tym dniu (tzn. w dniu 1 września 2017r.). Zespól szkół, który nie istnieje nie może się przekształcić z dniem 1 września 2017r. w ośmioletnią szkołę podstawową. W rozpoznawanej sprawie Zespół Szkół w Szczycie został rozwiązany w dniu 24 stycznia 2017r. z uwagi na odzyskanie mocy obowiązującej uchwały nr XII/60/2016 a więc nie może się przekształcić w ośmioletnią szkołę podstawową z dniem 1 września 2017r. Przepis art.191 ust.1 p.w.p.o. nie ma tutaj zastosowania. Łódzki Kurator Oświaty błędnie zinterpretował wymieniony przepis i również błędnie przyjął, że z dniem 1 września 2017r. Zespół Szkół w Szczycie przekształci się w ośmioletnią szkołę podstawową.

Sąd nie podzielił poglądu Łódzkiego Kuratora Oświaty wyrażonego w odpowiedzi na skargę, że przepis art.191 ust.1 p.w.p.o. ma zastosowanie w niniejszej sprawie gdyż wszedł on w życie przed wydaniem wyroku NSA w spr. I OSK 2419/16 a więc z mocy prawa Zespół Szkół w Szczycie staje się ośmioletnią szkołą podstawową z dniem 1 września 2017r.

Należy podnieść, że art.191 ustawy z 14 grudnia 2016r. wszedł w życie z dniem 15 stycznia 2017r. co wynika z treści art.369 pkt.1. Nie oznacza to jednak, że wszystkie zespoły szkół istniejące w tym dniu (tzn.15 stycznia 2017r.) automatycznie przekształcają się z dniem 1 września 2017r. w ośmioletnią szkołę podstawową. Przepis ten dotyczy tylko tych zespołów szkół, które funkcjonują w dniu 1 września 2017r. a nie tych, które zostały rozwiązane przed tym dniem. Skoro przed 1 września 2017r. rozwiązano zespół szkół to nie może się on przekształcić z dniem 1 września 2017r. w ośmioletnią szkołę podstawową bo zespołu takiego już nie ma. Aby mogło dojść do przekształcenia, o którym mowa w art.191 ust.1 p.w.p.o,. to taki zespół szkół musi istnieć w dniu 1 września 2017r. W sytuacji gdy nie ma go w tym dniu (tzn.1 września 2017r.) to o żadnym przekształceniu nie może być mowy. Dodać należy, iż przepisy ustawy z 14 grudnia 2016r. nie przewidują zakazu rozwiązywania zespołu szkół przed dniem 1 września 2017r. Oznacza to, że do dnia 31 sierpnia 2017r. istnieje możliwość rozwiązania zespołu szkół na zasadach określonych w ustawie z 7 września 1991r. Nie można się zgodzić z kuratorem oświaty, że w sytuacji gdy w dacie wejścia w życie art.191 ustawy z 14 grudnia 2016r. istniał Zespół Szkół w Szczycie to z mocy prawa zespół ten z dniem 1 września 2017r. przekształca się w ośmioletnią szkołę podstawową. Pogląd taki nie ma żadnego prawnego uzasadnienia. Opiera się on na założeniu, że w okresie od 15 stycznia 2017r. do 31 sierpnia 2017r. zabrania się rozwiązywania zespołów szkół choć zakaz taki nie wynika z żadnego przepisu ustawy. Sąd nie podzielił poglądu organu w tym zakresie.

Nieuzasadnione jest stwierdzenie w zaskarżonej opinii, że uchwała z 15 lutego 2017r. zawiera wadliwy zapis dotyczący zmiany lokalizacji Gimnazjum Publicznego Zespołu Szkół w Szczycie ( w uchwale wskazano, że od 1 września 2017r. do 31 sierpnia 2019r. klasy Gimnazjum w Szczycie mieścić się będą w Szkole Podstawowej w Oporowie). W ocenie kuratora przeniesienie szkoły jest bowiem jej przekształceniem w myśl art.59 ust.6 u.s.o. i obowiązuje tutaj procedura opisana w art.59 ust.1 i 2 u.s.o.

Przede wszystkim należy podnieść, że kwestia ta nie jest warunkiem wydania pozytywnej opinii przez kuratora oświaty. Jedynym warunkiem pozytywnego zaopiniowania uchwały jest przekształcenie Zespołu Szkół w Szczycie w ośmioletnią szkołę podstawową z dniem 1 września 2017r. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach z dniem 24 stycznia 2017r. odzyskała moc obowiązującą uchwała nr XII/60/2016, z tym dniem doszło do rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie i z tym dniem nie ma już Gimnazjum Publicznego Zespołu Szkół w Szczycie. Powstała natomiast odrębna szkoła – Publiczne Gimnazjum w Szczycie, które zostanie zlikwidowane z dniem 31 sierpnia 2017r. Wspomnieć tylko należy, iż w uchwale nr XII/60?2016 uczniom zlikwidowanego Gimnazjum w Szczycie zapewniono możliwość nauki w Publicznym Gimnazjum w Oporowie. Z dniem 1 września 2017r. nie będzie już Gimnazjum w Szczycie a więc nie dojdzie do żadnego przekształcenia tej szkoły. Skoro z dniem 31 sierpnia 2017r. Gimnazjum w Szczycie zostanie zlikwidowane to niezasadny jest zarzut kuratora wadliwego przekształcenia tej szkoły z dniem 1 września 2017r.

Dodać należy, że w tutejszym sądzie toczy się 7 spraw ze skarg Gminy Oporów na różne rozstrzygnięcia nadzorcze Wojewody Łódzkiego (III SA/Łd 436/17; 437/17; 438/17; 441/17; 501/17; 508/17 i 509/17). Wszystkie te sprawy wiążą się z problematyką odzyskania mocy obowiązującej przez uchwałę nr XII/60/2016. We wszystkich tych sprawach skargi zostały uwzględnione. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach co do kwestii jakie skutki wywołuje uchwała nr XII/60/2016 po wydaniu przez NSA wyroku w spr. I OSK 2419/16.

Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Kurator błędnie zinterpretował przepis art.191 ust.1 p.w.p.o. Nie uwzględnił faktu, że z dniem 24 stycznia 2017r. uchwała nr XII/60/2016 odzyskała moc wiążącą i w tym dniu doszło do rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie. Tym samym błędnie określił warunek pozytywnego zaopiniowania uchwały z 15 lutego 2017r. jakim jest przekształcenie z dniem 1 września 2017r.Zespołu Szkół w Szczycie w ośmioletnią szkołę podstawową. Łódzki Kurator Oświaty naruszył przepis art.19 ust.1 p.w.p.o. co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a.) p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną opinię.

Na podstawie art.200 p.p.s.a. sąd zasądził od organu administracji na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na sumę tę złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej.

R.T.