Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 762/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 100 ust. 1 w zw. z art. 103
journal: Dz.U. 2002 nr 207 poz 1761
law: Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wyrównania należności finansowych wynikających z zaliczenia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do okresu wysługi lat 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w T., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 31 ust.1 pkt 4, ust. 2 i ust. 4, art. 100 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 101 ust. 1, art. 102 ust.1 i ust. 2, art.103 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o Służbie Więziennej) oraz § 1 ust. 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. z 2002 r., Nr 14, poz. 137, dalej powoływanego jako rozporządzenie MS z dnia 7 lutego 2002 r.), przyznał sierż. M. M. wyrównanie w wysokości 1.636,88 zł. stanowiące różnicę między kwotą wypłaconego a kwotą należnego dodatku za wysługę lat za okres od 23 lutego 2006 r. do 23 lutego 2009 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż decyzją personalną Dyrektora Aresztu Śledczego w T. z dnia [...] Nr [...] sierż. M. M. został przyjęty do Służby Więziennej z dniem 1 maja 2002 r. Do okresu służby od którego zależy wysokość dodatku za wysługę lat w Służbie Więziennej zaliczono w/w funkcjonariuszowi okres odbywania zasadniczej służby wojskowej. W związku z powyższym ustalono z dniem 12 lutego 2003 r. prawo do dodatku za wysługę lat po 2 latach służby w wysokości 5 % uposażenia zasadniczego oraz z dniem 12 lutego 2006 r. prawo do dodatku za wysługę lat po 5 latach służby w wysokości 10 % uposażenia zasadniczego. Następnie w dniu [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w T. wydał decyzję personalną Nr [...], mocą której ustalił sierż. M. M. z dniem 1 listopada 2008 r. dodatek za wysługę lat po 10 latach służby w wysokości 15 % uposażenia zasadniczego. W decyzji tej organ obliczając okres służby w Służbie Więziennej, od którego zależy wysokość dodatku za wysługę lat uwzględnił okres odbywania przez w/w nadterminowej zasadniczej służby wojskowej.

Organ I instancji wyjaśnił, iż w następstwie decyzji z dnia [...] Nr [...] oraz wniosku sierż. M. M. z dnia 23 lutego 2009 r. o spłatę zaległych świadczeń wynikających z zaliczenia wskazaną decyzją nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej, należało ustalić z dniem 1 maja 2002 r. prawo do dodatku za wysługę lat po 5 latach służby w wysokości 10% uposażenia zasadniczego oraz z dniem 12 lutego 2007 r. prawo do dodatku za wysługę lat po 10 latach służby w wysokości 15 % uposażenia zasadniczego. Konsekwencją zaś ustalenia prawem do dodatku za wysługę lat jest przyznanie w/w funkcjonariuszowi wnioskowanego wyrównania stanowiącego różnicę między kwotą wypłaconego a kwotą należnego dodatku za wysługę lat. W ocenie organu wyrównanie to przysługuje w/w za okres od 23 lutego 2006 r. do 23 lutego 2009 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 103 ustawy o Służbie Więziennej roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Bieg przedawnienia zaś przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia oraz uznanie roszczenia. W związku z tym, iż sierż. M. M. złożył raport dotyczący spłaty zaległych świadczeń pieniężnych z tytułu zaliczenia nadterminowej służby wojskowej do okresu służby od którego zależy wysokość dodatku za wysługę lat w dniu 23 lutego 2009 r., to też w tym dniu, zdaniem organu, w myśl powołanego artykułu, został przerwany bieg terminu przedawnienia. Wobec powyższego wypłata wnioskowanych świadczeń obejmuje okres trzech lat wstecz licząc od dnia złożenia raportu z 23 lutego 2009 r. tj. okres od 23 lutego 2006 r. do 23 lutego 2009 r.

Od decyzji Dyrektor Aresztu Śledczego w T. z dnia [...] Nr [...] sierż. M. M. wniósł odwołanie domagając się uchylenia jej w całości i wydania decyzji przyznającej mu wyrównanie należności finansowych, wynikających z zaliczenia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej, od dnia przyjęcia go do Służby Więziennej do dnia wydania decyzji personalnej zaliczającej okres pełnionej przez niego nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej.

Po rozpatrzeniu odwołania sierż. M. M., Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w B. decyzją z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 31 ust. 4 i art. 100 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 101 ust. 1, art. 102 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 103 ustawy o Służbie Więziennej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż w myśl art. 100 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, funkcjonariusze otrzymują do uposażenia zasadniczego dodatki o charakterze stałym. Jednym z nich jest dodatek za wysługę lat, przy ustalaniu którego uwzględnia się okres zasadniczej służby wojskowej oraz okres zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych w pełnym wymiarze czasu pracy, o czym stanowi art. 100 ust. 2 w/w ustawy. Zaliczenia okresów służby lub zatrudnienia do okresu służby w Służbie Więziennej, od którego zależy wysokość dodatku za wysługę lat, dokonuje się na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach osobowych funkcjonariusza, w szczególności: decyzji personalnej o przyjęciu do Służby Więziennej, świadectwa pracy, wyciągu z książeczki wojskowej. Organ wyjaśnił, iż dopiero decyzją z dnia [...] Dyrektora Aresztu Śledczego w T. zaliczono odwołującemu do okresu służby od którego zależy wysokość dodatku za wysługę lat, okres odbywania przez niego nadterminowej zasadniczej służby wojskowej. Stanowisko organu wyrażone we wskazanej decyzji o zaliczeniu nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do okresu służby w Służbie Więziennej było zgodne, jak wskazał organ II instancji, z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym w wyroku z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt I OSK 283/06. W konsekwencji wskazanej decyzji z dnia [...] sierż. M. M. złożył w dniu 23 lutego 2009 r. wniosek o spłatę zaległych świadczeń finansowych należnych z tytułu zaliczenia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do okresu służby w Służbie Więziennej. Zdaniem organu odwoławczego to właśnie ta czynność odwołującego przerwała bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 103 ustawy o Służbie Więziennej. W związku z czym organ I instancji prawidłowo ustalił, po uprzednim uwzględnieniu pełnionej przez odwołującego nadterminowej służby wojskowej do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej i następnie ustaleniu od dnia 1 maja 2002 r. prawa do dodatku za wysługę lat po 5 latach służby w wysokości 10% uposażenia zasadniczego oraz od dnia 12 lutego 2007 r. prawo do dodatku za wysługę lat po 10 latach służby w wysokości 15% uposażenia zasadniczego, iż spłata należnego uposażenia z tytułu dodatku za wysługę lat obejmować powinna jedynie okres poprzedzający trzy lata wstecz, licząc od dnia złożenia przez funkcjonariusza raportu w tej sprawie, tj. za okres od dnia 23 lutego 2006 r. do dnia 23 lutego 2009 r.

Na powyższą decyzję sierż. M. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania nowej decyzji przyznającej mu wyrównanie dodatku za wysługę lat z tytułu zaliczenia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej, od dnia przyjęcia go do służby w Służbie Więziennej tj. od dnia 1 maja 2002 r. do dnia [...], a więc daty wydania decyzji personalnej Nr [...], na mocy której zaliczono skarżącemu nadterminową zasadniczą służbę wojskową do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej.

W uzasadnieniu skargi funkcjonariusz podkreślił, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt I OSK 283/06, iż zasadniczą służbą wojskową, o której mowa w art. 100 ust. 2 ustawy o Służbie Wojskowej, jest również zasadnicza służba wojskowa pełniona nadterminowo, w związku z czym do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej należy zaliczyć także okres nadterminowej zasadniczej służby wojskowej. Wskazał, iż rozporządzenie MS z dnia 7 lutego 2002 r. wyraźnie określa, że zaliczenia okresów służby lub zatrudnienia do okresu służby w Służbie Więziennej, od którego zależy wysokość dodatku za wysługę lat, dokonuje się na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach osobowych funkcjonariusza, w szczególności: decyzji personalnej o przyjęciu do Służby Więziennej, świadectwa pracy, wyciągu z książeczki wojskowej. W jego przypadku dokumentem potwierdzającym okres pełnienia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej była przedłożona przez niego w dniu przyjęcia go do służby książeczka wojskowa z której sporządzono wyciąg. Zdaniem skarżącego, przedłożenie książeczki wojskowej w dniu przyjęcia go do Służby Więziennej z zawartą w niej adnotacją o odbyciu nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, zgodnie z treścią art. 103 ust. 3 pkt 1 w/w ustawy, stanowi podstawą do ustaleniami dodatku za wysługę lat w Służbie Więziennej. Kolejną czynnością przerywającą bieg przedawnienia roszczenia, o którym mowa w art. 103 ust. 3 pkt 1, jak wskazał, było złożenie przez niego raportu z dnia 7 lutego 2007 r. do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B., w którym wnioskował o stwierdzenie nieważności decyzji personalnej Dyrektora Aresztu Śledczego w T. z dnia [...] Nr [...] w związku z rażącym, w jego ocenie, naruszeniem prawa polegającym na niezaliczeniu okresu pełnienia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do okresu zasadniczej służby wojskowej. Pomimo, iż Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w B. znany był wskazany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r., nie zaliczył on skarżącemu okresu nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej, wskazując że powołany wyrok nie ma mocy wiążącej dla organów administracyjnych, bowiem dotyczy on jedynie sprawy, w której został wydany. W ocenie skarżącego przytoczone okoliczności, uzasadniają twierdzenie, iż organy obu instancji, niewłaściwie przyjęły, że datą przerywającą bieg terminu przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych, był dzień 23 lutego 2009 r. tj. dzień złożenia przez skarżącego wniosku o spłatę świadczeń finansowych z tytułu zaliczenia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej. Zdaniem skarżącego, raport z dnia 23 lutego 2009 r. nie był pismem przerywającym bieg terminu przedawnienia, lecz pismem mającym na celu zobligowanie Dyrektora Aresztu Śledczego w T. do podjęcia decyzji w sprawie wypłaty świadczeń finansowych w związku z wydaną przez w/w organ w dniu [...] decyzją personalną Nr [...], na mocy której zaliczono skarżącemu nadterminową zasadniczą służbę wojskową do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej. Raport z dnia 23 lutego 2009 r., jak wyjaśnił, został złożony, albowiem od dnia wydania decyzji Nr [...] tj. od dnia [...] do dnia złożenia powyższego raportu Dyrektor Aresztu Śledczego w T. nie podjął żadnej czynności mających na celu zaspokojenia roszczenia skarżącego z tytułu wydania w/w decyzji personalnej.

Skarżący podniósł również, że pozbawienie go wyrównania dodatku za wysługę lat od dnia przyjęcia go do służby w Służbie Więziennej, narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Aktualnie bowiem osoba, która odbyła nadterminową zasadniczą służbę wojskową, wstępując do Służby Więziennej, ma obligatoryjnie zaliczaną do okresu wysługi lat nadterminową zasadniczą służbę wojskową, czego nie uczyniono w jego przypadku, dokonując błędnej interpretacji przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierować się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. W razie zaś stwierdzenia naruszenia prawa mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, sąd administracyjny wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym, nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania, innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku.

Dokonują kontroli zaskarżonej decyzji w omawianym zakresie, Sąd oceniając legalności zaskarżonej decyzji stwierdza, iż nie odpowiada ona prawu, co czyni zasadnym jej uchylenie.

Na wstępie należy wskazać, iż w przedmiotowej sprawie między stronami nie istniał spór co do prawa skarżącego do wyrównania dodatku za wysługę lat, z tytułu zaliczenia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej, a stanowiącego różnicę miedzy kwotę wypłaconego a kwotą należnego dodatku za wysługę lat. Okoliczność ta była sporna między stronami w postępowaniach administracyjnych poprzedzających niniejsze postępowanie. W przedmiotowym postępowaniu natomiast, spór między stronami dotyczył daty przerwania biegu terminu przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do wyrównania dodatku za wysługę lat, i w konsekwencji okresu, za jaki wnioskowane wyrównanie przysługuje skarżącemu. Zdaniem skarżącego czynnością przerywającą bieg terminu przedawnienia było przedłożenie przez niego w dniu przyjęcia go do Służby Więziennej tj. 1 maja 2002 r. książeczki wojskowej z dokonaną w niej adnotacją o odbyciu nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, w związku z czym okres za jaki przysługuje mu wyrównanie dodatku za wysługę lat obejmuje, w myśl art. 103 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, okres od dnia 1 maja 2002 r. do dnia [...] tj. dnia wydania decyzji personalnej Nr [...], na mocy której zaliczono skarżącemu nadterminową zasadniczą służbę wojskową do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej. Ewentualnie inną czynnością przerywającą bieg terminu przedawnienia, było według skarżącego, złożenie przez niego raportu z dnia 7 lutego 2007 r. do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B., w którym wnioskował on o stwierdzenie nieważności decyzji personalnej z dnia [...] Nr [...]. Natomiast zdaniem organów administracyjnych datą przerywającą bieg terminu przedawnienia w niniejszej sprawie był dzień 23 lutego 2009 r., tj. dzień złożenia przez skarżącego wniosku o spłatę zaległych świadczeń finansowych należnych z tytułu zaliczenia decyzją z dnia [....] Nr [...] nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej, w związku z czym okres za jaki przysługuje skarżącemu wyrównanie dodatku za wysługę lat obejmuje, w myśl art. 103 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, okres od dnia 23 lutego 2006 r. do dnia 23 lutego 2009 r. W celu zatem rozstrzygnięcia sporu między storami, Sąd oceniając legalność stanowiska organów administracyjnych, zobligowany jest przeanalizować przepisy ustawy o Służbie Więziennej regulujące instytucję przedawnienia roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy.

W myśl przepisów art. 96 ust. 1 i 2 oraz art. 97 ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariusz Służby Więziennej otrzymuje z tytułu służby uposażenie, składające się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia, oraz inne świadczenia pieniężne określone w ustawie, prawo do uposażenia zaś powstaje z dniem mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe. Natomiast z treścią art. 100 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w/w ustawy wynika, iż ustawodawca w ramach wchodzących w skład uposażenia dodatków do uposażenia zasadniczego, wyróżnił m.in. mający charakter stały dodatek za wysługę lat, którego wysokość uzależnił od okresu służby funkcjonariusza w Służbie Więziennej. Ustalając zaś okres służby, od którego zależy wysokość dodatku za wysługę lat należy uwzględnić okres zasadniczej służby wojskowej oraz okresy zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych w pełnym wymiarze czasu pracy (art. 100 ust. 2). Należy także wskazać, iż zmiana uposażenia, w myśl art. 102 ust. 1 w/w ustawy, następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę.

W przypadku natomiast uzyskania przez funkcjonariusza prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych, to roszczenie z tego tytułu, zgodnie z treścią art. 103 ust. 1 w/w ustawy, ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne W myśl art. 103 ust. 2 ustawy organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może natomiast nie uwzględnić przedawnienia, w sytuacji gdy opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. Bieg zaś terminu przedawnienia roszczenia przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia, a także uznanie roszczenia.

Odnosząc przytoczone przepisy prawne do okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, należy w pierwszej kolejności wskazać, iż skarżący nabył prawo do dodatku za wysługę lat z dniem 1 maja 2002 r. w wysokości 10 % uposażenia zasadniczego, przysługującego po 5 latach służby, zaś z dniem 12 lutego 2007 r. w wysokości 15 % uposażenia zasadniczego przysługującego po 10 latach służby, co zostało ustalone przez organy administracyjne, dopiero w decyzji personalnej z dnia [...] Nr [...] oraz z dnia [...] Nr [...], w wyniku zaliczenia skarżącemu do okresu służby, od którego zależy wysokość dodatku za wysługę lat, okresu pełnienia przez niego nadterminowej zasadniczej służby wojskowej. We wcześniejszych decyzjach organy administracyjne odmawiały skarżącemu zaliczenia do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej okresu pełnienia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, ze względu na niejednolitość orzecznictwa sądowoadministracyjnego w tej kwestii, w związku z czym funkcjonariusz otrzymywał mniejszy dodatek za wysługę lat w stosunku do dodatku należnego w świetle obowiązujących przepisów prawa. Niemniej jednak zmiana interpretacji przez organy administracyjne przepisu art. 100 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, związana z rozstrzygnięciem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt I OSK 283/06, rozbieżności interpretacyjnych wskazanego przepisu, nie ma żadnego wpływu na datę nabycia przez skarżącego prawa do dodatku za wysługę lat w określonej wysokości. Prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe, natomiast zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę (art. 96 ust. 2, art. 102 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej). Zgodnie zaś z treścią art. 101 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej uposażenia są płatne miesięcznie z góry.

Uposażenie zatem staje się wymagalne każdego kolejnego miesiąca. Należy jednak odróżnić prawo do uposażenia od realizacji tego prawa, którym jest żądanie wyrażone w zgłoszeniu roszczenia. W tym znaczeniu skarżący nie ma racji twierdząc, że w dniu 1 maja 2002 r., a więc w dniu przyjęcia go do Służby Więziennej, kiedy to przedłożył organowi książeczkę wojskowej z dokonaną w niej adnotacją o odbyciu nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia. W tym dniu bowiem, jak już Sąd wcześniej wskazał, skarżący dopiero nabył prawo do dodatku za wysługę lat i w tym też dniu roszczenie o to prawo stało się wymagalne, a zatem rozpoczął się jednocześnie bieg 3 - letniego terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 103 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. W celu natomiast określenia zarówno daty przerwania biegu terminu przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do dodatku za wysługę lat w należnej wysokości, jak i w konsekwencji okresu za jaki przysługuje skarżącemu wyrównanie z tego tytułu, należy ustalić w którym momencie skarżący podjął czynność przed organem administracyjnym bezpośrednio w celu dochodzenia lub też ustalenia roszczenia (art. 103 ust. 3 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej). Zdaniem Sądu akta prawidłowe jest stanowisko organów obu instancji, iż datą w której skarżący podjął taką czynność, a więc datą przerywającą bieg terminu przedawnienia jest dzień 23 lutego 2009 r., tj. dzień w którym skarżący złożył wniosek o spłatę zaległych świadczeń finansowych.

Jak wynika z akt sprawy wcześniejsze czynności skarżącego zamierzały do bieżącego zwiększenia dodatku za wysługę lat a nie wypłaty zaległych świadczeń. W aktach znajduje się raport skarżącego z dnia 9 czerwca 2008 r. skierowany do Dyrektora Aresztu Śledczego w T., w którym wnioskował on o zaliczenie do wysługi lat w służbie więziennej okresu pełnienia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej oraz o podobnej treści wcześniejszy raport z dnia 7 lutego 2007 r. przekazany, za pośrednictwem Dyrektora Aresztu Śledczego w T., Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w B. W następstwie raportu z dnia 9 czerwca 2008 r. wydana została w dniu [...] decyzja nr [...] ustalająca skarżącemu dodatek za wysługę lat uwzględniający okres odbywania przez niego nadterminowej zasadniczej służby wojskowej.

Przepis art. 103 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, mówiący że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, konstytuuje zasadę trzyletniego terminu przedawnienia roszczeń z tytułu prawa do uposażenia. Natomiast ust. 2 wskazanego artykułu jest wyjątkiem od tej zasady, stanowiąc że organ może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. W ocenie Sądu wcześniejsze próby dochodzenia roszczenia (przed 23 lutego 2009 r.) winny być przedmiotem rozważań organu, czy nie stanowią podstawy do ewentualnego skorzystania z uprawnienia przewidzianego w ust. 2 cyt. przepisu. Roszczenie wypłaty zaległości poprzedza pozytywna decyzja organu co do zasadności żądania na przyszłość, a więc winien on przynajmniej ocenić, czy wcześniej kierowane przez skarżącego wnioski dot. zwiększenia dodatku w tym zawarty w raporcie z dnia 7 lutego 2007 r., nie stanowią nadzwyczajnej okoliczności usprawiedliwiającej opóźnienie w żądaniu wyrównania należności. Pomimo, iż obowiązek wykazania istnienia wymienionych nadzwyczajnych okoliczności obciąża podmiot, który się na nie powołuje, to jednak organ nawet w przypadku braku jakiejkolwiek aktywności skarżącego w tej kwestii, powinien w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazać przynajmniej, iż nie dopatrzył się tych wyjątkowych okoliczności z urzędu. Uwzględnienie bowiem tych okoliczności objęte jest uznaniem administracyjnym, w związku z czym konieczne jest ustosunkowania się organu do tej kwestii.

Z uwagi na to, iż nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w powyższym zakresie w znacznej części, a materiał dochodowy zgromadzony w sprawie uniemożliwia jej ponowne zweryfikowanie, Sąd nie uznał za celowe uchylanie również decyzji organu i instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organu winien rozważyć, czy nie jest uzasadnione zastosowanie art. 103 ust. 2 ustawy.

Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.