Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 404/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.3 ust. 4, art. 3 ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 1445
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2021 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Sz [...]

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu sprawy z odwołania R. S. (dalej: "podatnik", "strona", "skarżący") od decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy W. ustalił podatnikowi wartość zobowiązania pieniężnego za rok 2018 w kwocie [...]zł obejmującego zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym w kwocie [...]zł oraz zobowiązanie w podatku od nieruchomości w kwocie [...]zł.

Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. podatnik złożył odwołanie i wniósł o uchylenie w całości decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. a także o wydanie przez Radę Gminy W. uchwały w sprawie zwolnienia jego osoby w od podatku rolnego i od nieruchomości z tytułu gospodarstwa rolnego [...] w części [...]. Podatnik wskazał, że podstawą jego żądania jest rażące bezprawne kształtowanie jego sytuacji materialno-prawnej przez reżim komunistyczno-peerelowski.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. skierowanym do podatnika, Przewodniczący Rady Gminy W. poinformował, że Rada w roku 2018 nie podejmowała uchwały w sprawie udzielenia zwolnień z podatku, zaś jako organ właściwy do rozpoznania wniesionego przez stronę pisma wskazała Wójta [...].

Wójt Gminy W. w piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. skierowanym do podatnika wskazał, że jego wniosek o zwolnienie jest bezprzedmiotowy i jednocześnie poinformował, że brak jest zaległości na koncie podatnika.

Organ odwoławczy, rozpoznając ponownie sprawę, wskazał, że sprawa dotycząca ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2018 dla współwłaścicieli nieruchomości objętych KW nr [...] tj. zabudowanej działki o nr [...] oraz niezabudowanej działki o nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym nr [...] [...] była już przedmiotem rozpoznania przez WSA w Szczecinie w wyroku z dnia [...] lutego 2019 r. I SA/Sz [...].

Kolegium powołując się na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazało, że skoro zarzuty strony zawarte w odwołaniu od decyzji podatkowej z dnia [...] grudnia 2019 r. koncentrują się wyłącznie na żądaniu przyznania jej zwolnienia z podatku rolnego i od nieruchomości w zakresie przysługującemu mu udziału w nieruchomości, przywołać należy stanowisko WSA w Szczecinie odnoszące się do tego żądania w związku z zaskarżeniem do Sądu decyzji SKO w S. z dnia [...]. znak [...]

Organ odwoławczy zauważył, że Sąd ten wskazał, iż "Zgodzić się należy, że stanowiskiem organu odwoławczego, że analiza zapisów ustaw (art. 12-13 c u.p.r., art. 7 u.p.o.l.) doprowadziła do zastosowania zwolnienia z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. odnośnie opodatkowania gruntów klasy V i nie daje w okolicznościach sprawy innych możliwości, w tym wobec braku podjęcia przez Radę Gminy W. uchwały, o której mowa w art. 7 ust. 3 u.p.o.l. czy art. 13e u.p.r. Należy także zauważyć, że Rada Gminy mając na uwadze wyżej wymienione umocowanie może wprowadzać zwolnienia przedmiotowe, co czyni zarzuty skargi co do konieczności podjęcia uchwały przez Radę Gminy odnośnie zwolnienia od ponoszenia opłat przez skarżącego za niezasadne. Również brak zaległości podatkowych na dzień złożenia odwołania tj. [...] maja 2018 r. nie daje możliwości podjęcia indywidualnej uchwały przez Radę Gminy w sprawie umorzenia zaległości podatkowej".

Następnie Kolegium przypomniało, że w decyzji z dnia [...] r. znak: [...] wskazywano, że ustawodawca wprowadził do ustawy o podatku rolnym szereg zwolnień przedmiotowych oraz podmiotowych .

Wskazano, że na postawie art. 12 tej ustawy ze zwolnienia korzystają m.in. użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych; grunty położone w pasie drogi granicznej; grunty orne, łąki i pastwiska objęte melioracją - w roku, w którym uprawy zostały zniszczone wskutek robót drenarskich; grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha:, użytki ekologiczne; grunty zajęte przez zbiorniki wody służące do zaopatrzenia ludności w wodę; grunty pod wałami przeciwpowodziowymi i grunty położone w międzywałach; grunty wpisane do rejestru zabytków, pod warunkiem ich zagospodarowania i utrzymania zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami., grunty stanowiące działki przyzagrodowe członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych .

Z kolei art. 13 ustawy o podatku rolnym wprowadza ulgę inwestycyjną z tytułu wydatków poniesionych na cele wskazane w tym przepisie, art. 13 b przewiduje ulgę z tytułu położenia gruntów na terenach podgórskich i górskich., zaś art. 13c ulgę klęskową.

Dalej organ odwoławczy wskazał na zwolnienia podmiotowe określone w art. 12 ust.2 ustawy o podatku rolnym oraz że Skarb Państwa i gminy są wyłączone spod opodatkowania podatkiem rolnym (art. 3a ustawy o podatku rolnym), a także na wynikającą z art. 13f ustawy o podatku rolnym delegację dla rady gminy do wprowadzenia w drodze uchwały innych zwolnień i ulg przedmiotowych niż określone w ustawie, z uwzględnieniem przepisów dotyczących pomocy publicznej .

Organ odwoławczy wskazał następnie, że zwolnienia podatkowe w podatku od nieruchomości określone są w art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz że katalog zwolnień podmiotowych z tego podatku jest bardzo zbliżony do katalogu zwolnień w podatku rolnym. Podobnie jak w podatku rolnym, organ stanowiący gminy na mocy art. 7 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych może wprowadzić uchwałą inne zwolnienia podatkowe mające charakter zwolnień przedmiotowych.

W tym stanie rzeczy, Kolegium podniosło, że WSA w Szczecinie uznał w wyroku z dnia [...] lutego 2019 r. I SA/Sz [...] zarzuty skargi co do konieczności podjęcia uchwały przez Radę Gminy odnośnie zwolnienie od ponoszenia opłat przez skarżącego za niezasadne.

Następnie organ odwoławczy, przystępując do weryfikacji decyzji z dnia [...] r. nr [...], z uwzględnieniem wytycznych WSA w Szczecinie odnośnie zweryfikowania czy z racji normy obszarowej użytków rolnych w przedmiotowej sprawie aktualizuje się norma art. 3 ust. 6 ustawy o podatku rolnym, wskazał, że zgodnie z wydrukiem z rejestru gruntów i budynków, a także wpisami do księgi wieczystej KW nr [...] grunty objęte zakresem zaskarżonej decyzji tj. zabudowana działka o nr [...] oraz niezabudowana działka o nr [...], stanowią współwłasność trzech osób tj. D. N. w udziale do [...] części, M. G. w udziale do [...] części oraz R. S. w udziale do [...] części nieruchomości.

Kolegium, odwołując się do treści art. 21 ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 z późn. zm., dalej: "p.g.k.) wskazało, że wg ewidencji gruntów i budynków działka nr [...] o pow. [...] ha, została sklasyfikowana użytkami: R IVa, R IVb, RV, natomiast działka nr [...] o pow. [...] - użytkami: RIVb, Br-RIVB (łączna powierzchnia działek objętych KW nr SZ [...] wynosi [...]).

W ocenie Kolegium, ze względu na wielkość powierzchni grunty te spełniają definicję gospodarstwa rolnego , zawartą w art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym.

Organ odwoławczy dalej ponownie przywołał rozważania WSA w Szczecinie w niniejszej sprawie, że użycie przez ustawodawcę w ww. art. 2 ust. 1 u.p.r. łącznika "lub" przemawia za tym, że wystarczające jest spełnienie jednej powierzchni obszarowej. Zdaniem organu odwoławczego, nie zmienia powyższego ustalenie podstawy opodatkowania według reguł określonych w art. 4 ust. 5 u.p.r. tj. przez przemnożenie faktycznej powierzchni użytków rolnych przez przypisany dla danego terenu przelicznik powierzchni użytków rolnych zawarty w tabeli (art. 4 ust. 5 u.p.r.) - vide rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie zaliczenia gmin oraz miast do jednego z czterech okręgów podatkowych (Dz. U. Nr 143, poz. 1614) oraz załącznik do tego rozporządzenia.

Pojęcie gospodarstwa rolnego na gruncie ustawy o podatku rolnym różni się zasadniczo od definicji gospodarstwa rolnego zawartej w art. 55 k.c. Jedynym elementem decydującym o istnieniu gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o podatku rolnym są grunty o określonej powierzchni.

Organ odwoławczy wskazał dalej, że w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego.

Przeliczniki powierzchni gruntów rolnych określa ust.5 art. 4 ustawy.

Z kolei okręgi podatkowe do których zaliczone zostały poszczególne gminy i miasta określa ww. rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001r. w sprawie zaliczenia gmin oraz miast do jednego z czterech okręgów podatkowych. Kolegium wskazało, że Gmina W. została zaliczona do I okręgu podatkowego.

Organ odwoławczy, wskazał na treść art. 6 ustawy o podatku rolnym, określającego wysokość podatku rolnego.

Następnie organ odwoławczy odnosząc się do stanu faktycznego sprawy wskazał, że w aktach znajduje się informacja podatkowa z roku [...] złożona przez D. N., w której podatniczka wykazała w zakresie podatku od nieruchomości budynek mieszkalny o pow. użytkowej [...]m2, zaś w zakresie podatku rolnego - grunty sklasyfikowane użytkami rolnymi wg klasy IVa, IV b, V oraz grunt o użytku Br - R IVb o łącznej powierzchni [...].

Wskazano także, że w roku 2018 informację podatkową złożyła natomiast M. G. wykazując tożsame podstawy opodatkowania.

Kolegium wskazało, że organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę (przed wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2021 r.) przeprowadził postępowanie wyjaśniające (zlecone ww. wyroku WSA oraz decyzji SKO uchylającej pierwotną decyzję podatkową) w zakresie tego czy przedmiotowe gospodarstwo użytkowane jest w całości wyłącznie przez jednego ze współwłaścicieli czy też nie. Ustalono, że zarówno M. G. jak i D. N. grunty położone w [...], których są współwłaścicielem w udziale [...] części, użytkują każda w swojej części wynikającej z udziału określonego w Kw [...]. Natomiast R. S. w piśmie z dnia [...].10.2019r. oświadczył, że nie użytkuje gospodarstwa rolnego [...] 38. Nie składał on informacji podatkowych obejmujących przedmiotową nieruchomość.

Organ odwoławczy przytoczył treść art. 3 ust. 1 , art. 3 ust. 5, ust. 6, art. 6c ustawy o podatku rolnym. Następnie stwierdził, odwołując się do wyroku WSA w Szczecinie, że ww. oświadczenia współwłaścicieli nieruchomości wskazujące na prowadzenie gospodarstwa rolnego przez obie współwłaścicielki, wyłącza zastosowanie art. 3 ust. 6 ustawy o podatku rolnym. Tym samym nie może zostać zniesiona solidarna odpowiedzialność wszystkich współwłaścicieli nieruchomości ukonstytuowana przepisem art. 3 ust. 5 ustawy o podatku rolnym.

Kolegium zauważyło, że w przedmiotowej sprawie nie ma sporu co do posiadania nieruchomości, każdy współwłaściciel w złożonych oświadczeniach, w tym także w informacjach podatkowych, podkreśla przynależny mu udział w nieruchomości i w żaden sposób nie manifestuje na zewnątrz wyłącznego własnego władania gospodarstwem rolnym.

Oznacza to, że organ podatkowy zasadnie ustalił łączne zobowiązanie pieniężne dla wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, gdyż w ponownie prowadzonym postępowaniu nie ujawniły się jakiekolwiek okoliczności pozwalające organowi na przyjęcie, że gospodarstwo rolne w [...] prowadzi w całości jeden ze współwłaścicieli. W szczególności nie wyłącza solidarnej odpowiedzialności z art. 3 ust. 5 ustawy o podatku rolnym fakt, że strona faktycznie nie użytkuje nieruchomości (co do zasady jako współwłaściciel nadal jest samoistnym posiadaczem) jak również fakt, że zobowiązanie pieniężne za rok 2018 w całości opłaciła D. N. - w związku z wystawieniem przez organ w dniu [...] r. na jej nazwisko nakazu płatniczego (art. 6c ust.2 ustawy o podatku rolnym).

W ocenie Kolegium, organ I instancji również prawidłowo ustalił zobowiązanie w oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym - przyjmując równowartość pieniężną 2,5 q żyta, od 1 ha przeliczeniowego, obliczone według średniej ceny skupu żyta za 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy ustalonego na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" z dnia 18.10.2017 r.

Zaznaczono przy tym, że powierzchnia ha przeliczeniowych przy uwzględnieniu przeliczników dla RIVa (1,10), RIVb ( 0,80) oraz RV (0,35) oraz gruntów rolnych zabudowanych (1 ha przel.) wynosi 0, 9525 ha przel., w decyzji zaś wskazano 0,9245 ha przel. co wynika z faktu, że dla gruntu zabudowanego organ I instancji przyjął przelicznik 0,80 tj. wg klasy lVb ujawnionej w ewidencji. Przelicznik ten jest korzystniejszy dla podatników, a zatem organ nie rozważał czy dla gruntu sklasyfikowanego symbolem BRlVb należało zastosować art. 4 ust.7 pkt 1 ustawy o podatku rolnym. Ostatecznie w decyzji ,do opodatkowania stawką [...] zł przyjęto 0,9000 ha przel. albowiem do gruntu o pow. 0,07 ha ( 0,0245 ha, przel.) posiadającego klasę R V zastosowano wynikające z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym zwolnienie podatkowe.

Natomiast w zakresie podatku od nieruchomości ustalono zobowiązanie z tytuły wykazanego w informacji podatkowej budynku mieszkalnego o pow. [...]m2 wg stawki [...] zł obowiązującej dla budynków mieszkalnych na podstawie uchwały Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości za rok 2017 w związku z art. 20a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Kolegium wskazało także, że decyzja dnia [...] r. została wystawiona na wszystkich współwłaścicieli i skutecznie im doręczona.

W tym zakresie Kolegium stwierdziło następnie, że organ I instancji nie naruszył prawa, nie wystawiając przedmiotowej decyzji na jednego ze współwłaścicieli, zgodnie z dyspozycją art. 6c ust. 2 ustawy o podatku rolnym, choć niewątpliwie art 6c ust. 2 ustawy o podatku rolnym wraz z art. 92 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa stanowią lex specialis w stosunku do art. 92 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Reasumując, organ odwoławczy, nie dopatrzył się nieprawidłowości w samej decyzji organu I instancji, jak również w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie, które mogłyby doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wójt umożliwił podatnikom zapoznanie się aktami sprawy, strona zaś została poinformowana, że podatek z tytułu przedmiotowej nieruchomości został w całości opłacony przez współwłaścicielkę i nie figuruje on jako dłużnik Gminy z tytułu decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2018. Tym samym wg organu, R. S. nie musi płacić do Gminy podatku za gospodarstwo rolne w [...] za rok 2018, pomimo, że jest jego współwłaścicielem i posiada status podatnika. Nie może natomiast od organu podatkowego domagać się zwolnienia podatkowego, gdyż brak w tym zakresie regulacji ustawowych, a nadto zobowiązanie ustalone decyzją wygasło wskutek zapłaty.

Powyższą decyzję skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie i skierowanie wniosku do Rady Gminy W. w celu podjęcia decyzji (uchwały) zwalniającej skarżącego w całości od opłaty podatku rolnego i od podatku od nieruchomości od gospodarstwa rolnego [...], którego skarżący jest współwłaścicielem w [...] części.

Kolegium, w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, z uwagi na brak podstaw do uwzględnienia zarzutów stawianych decyzji z racji wydania jej zgodnie z przepisami prawa i na podstawie ustalonego w postępowaniu wyjaśniającym stanu faktycznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19, który stanowi, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie stosowne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I zostało wydane w dniu [...] września 2021 r. i znajduje się ono w aktach sprawy. Sąd zawiadomił strony o posiedzeniu niejawnym w sprawie i pouczył o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień na piśmie.

Sąd uznał jednocześnie za niezasadne zgłoszone przez stronę żądanie rozpoznania sprawy na jawnej rozprawie.

Jak wskazano wyżej, na podstawie u art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 Przewodnicząca Wydziału I, zarządzeniem skierowała niniejszą sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Jak potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 listopada 2020 r. sygn. akt II FSK 1475/18, art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy COVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a aktualnie istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań ustawy COVID-19 w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości (zob. też uchwała NSA z 30.11.2020 r., II OPS 1/20, Legalis). Jak podkreślono, ustawodawca w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 nie uzależnił możliwości rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym od uzyskania uprzedniej zgody strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na wymogi ciągłości działania i bieżącego rozpatrywania spraw przez sądy administracyjne w tym wyjątkowym okresie, z powodu narzuconego reżimu sanitarnego, nie ma możliwości uwzględnienia wniosku strony o zdjęcie sprawy z wokandy posiedzenia niejawnego. Pogląd iż skierowanie sprawy celem rozpoznana na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od zgody lub sprzeciwu strony NSA wyrażał także w innych orzeczeniach (por. postanowienia NSA z 22 października 2020 r. o sygn. akt II FSK 1389/18 i II FSK 1600/18; z 1 grudnia 2020 r. o sygn. akt II FSK 2207/18). Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela powyższe stanowisko.

Jedną z podstawowych zasad postępowania jest zasada szybkości i ekonomiki, która powoduje, że postępowanie sądowoadministracyjne winno przebiegać sprawnie i bez zbędnej zwłoki (która – co należy podkreślić – może skutkować określonymi konsekwencjami). Dlatego też, jeśli nie zakłóca to innych zasad prowadzenia postępowania (o czym był mowa powyżej), Sąd zobowiązany jest do przeprowadzenia czynności zmierzających bezpośrednio do rozpoznania sprawy.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] r., którą ustalono solidarnie od współwłaścicieli nieruchomości – D. N., R. S., M. G. łączne zobowiązanie pieniężnego na rok 2018, w tym podatek rolny w wysokości [...] zł oraz podatek od nieruchomości w kwocie [...]zł.

Sąd w wyniku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, nie stwierdził by Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania (brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy) w sposób, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego ustawodawca dla uchylenia zaskarżonego aktu wymaga w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2325, ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W konsekwencji brak było uprawnionych podstaw do uwzględnienia skargi.

U podstaw wydania tej decyzji legły niesporne ustalenia faktyczne organu podatkowego, a mianowicie, że w roku podatkowym 2018, współwłaścicielami działek gruntu o powierzchni 1,0300 ha fizycznych objętych opodatkowaniem (o nr [...]) są D. N. w udziale [...], R. S. w udziale [...], M. G. w udziale [...]. Przedmiotowe grunty oznaczone są w ewidencji gruntów jako RIVa, RIVb, Br-RIVb, RV. Powyższe potwierdzają o wpis do księgi wieczystej KW nr [...], a także zapisy ewidencji gruntów i budynków. Wymienione współwłaścicielki składały informacje podatkowe za 2017 i 2018. Podatek za 2018 r. wymierzony ww. decyzją organu podatkowego został opłacony.

Skarżący zarówno w odwołaniu jak i w skardze oraz kolejnych pismach procesowych, konsekwentnie wnosi o zwolnienie z opłaty podatku rolnego i od nieruchomości w części [...].

W tym zakresie wskazać należy, że powyższą okolicznością, że skarżącemu nie może zostać przyznane zwolnienie zarówno w podatku rolnym, jak i w podatku od nieruchomości, zajmowały się już i organy podatkowe uprzednio rozpoznające sprawę skarżącego za 2018 r., jak i WSA w Szczecinie. W wyroku z dnia [...] lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Sz [...], Sąd ten stwierdził, że żądania skarżącego są niezasadne, analizując szczegółowo obowiązujące w tym zakresie przepisy podatkowe, określające zwolnienia podmiotowe i przedmiotowe. Powyższy wyrok jest prawomocny. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie, co w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło.

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Sąd nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w ww. wyroku z dnia [...] lutego 2019 r. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę zgadza się z powyższą oceną, że żądanie skarżącego dotyczące zwolnienia od podatku rolnego i od podatku od nieruchomości, jak i wnioskowanie o podjęcie stosownej uchwały przez organ stanowiący Gminy W. są niezasadne, odstępując od jej powtarzania w niniejszym uzasadnieniu, zwłaszcza, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji również odwołał się szczegółowo do tych rozważań.

W tym miejscu należy wskazać na treść przepisów, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Kategorie podmiotów, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości zawiera art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1445), dalej: "u.p.o.l.", zaś podatku rolnego art. 3 ust. 1 pkt 1ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1892), dalej: "u.p.r.". Stosownie do treści wskazanych przepisów, podatnikami podatku od nieruchomości i podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej będące właścicielami.

W przypadku, gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym (art. 3 ust. 3 u.p.o.l).

W myśl art. 3 ust. 4 u.p.o.l oraz art. 3 ust. 5 u.p.r, jeżeli grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, nieruchomość lub obiekt budowlany stanowią współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od gruntów, nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach.

Przywołać również należy art. 3 ust. 6 u.p.r. stosownie do którego, jeżeli grunty, o których mowa w ust. 5, stanowią gospodarstwo rolne, obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie będącej współwłaścicielem (posiadaczem), która to gospodarstwo prowadzi w całości.

Art. 6c u.p.r. stanowi zaś, że osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2. Przepisy art. 6a ust. 6a i 10a stosuje się odpowiednio. Łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę.

Wskazać także należy, że podstawą do wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Przepis ten nie przewiduje wyjątków, w związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w prowadzonym postępowaniu podatkowym. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm.), dalej: "O.p." Zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

W przedmiotowej sprawie ustaleń, co do osób będących współwłaścicielami nieruchomości rolnej położonej w [...] organy dokonały na podstawie danych wynikających z wypisu z ewidencji gruntów. Wynika z niego, że współwłaścicielami tymi są: D. N. w udziale [...], R. S. w udziale [...], M. G. w udziale [...].

Jak wynika z akt sprawy, organy podatkowe, wykonały zalecenia Sądu, wynikające z ww. wyroku z dnia [...] lutego 2019 r. i ustaliły, że zarówno M. G. jak i D. N. grunty położone w [...], użytkują każda w swojej części. Natomiast skarżący nie użytkuje gospodarstwa rolnego [...]. Nie składał on informacji podatkowych obejmujących przedmiotową nieruchomość.

Zatem w ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że łączne zobowiązanie pieniężne za 2018 r. ciąży na wszystkich osobach fizycznych, będących współwłaścicielami nieruchomości.

Samo prawo własności nieruchomości lub jej posiadanie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego. Powołane wyżej przepisy art. 3 ust. 4 u.p.o.l oraz art. 3 ust. 5 u.p.r, wskazują jedynie, że współwłaściciele odpowiedzialni są solidarnie. Regulacji odpowiedzialności solidarnej należy, z mocy art. 91 O.p., poszukiwać w przepisach prawa cywilnego. Zgodnie bowiem z art. 91 O.p. do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego.

W myśl art. 366 § 1 k.c. kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Odpowiedzialność solidarna oznacza, że organ podatkowy (wierzyciel) może żądać całości lub części świadczenia (uiszczenia należnego podatku) od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych, przy czym aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani (art. 366 k.c.). Jednoznaczne brzmienie przepisu nie pozwala, jak chce skarżący, ustalić obowiązku podatkowego odrębnie w stosunku do każdego ze współwłaścicieli, uwzględniając wysokość posiadanych przez nich udziałów oraz zwolnić skarżącego od podatku. Nie można zatem podzielić zarzutu skarżącego, że obowiązek podatkowy nie ciąży na nim, tylko winien obciążać pozostałych współwłaścicieli. Dopóki przedmiot opodatkowania stanowi współwłasność organ, opodatkowując współwłaścicieli, wydaje jedną decyzję dotyczącą całej nieruchomości, bez wyszczególnienia udziałów poszczególnych współwłaścicieli. Zaś warunkiem powstania solidarnej odpowiedzialności jest doręczenie decyzji wymiarowej (art. 92 § 1 O.p.).

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organ podatkowy prawidłowo zatem zastosował powyższą ogólną zasadę i wystawił decyzję na wszystkich współwłaścicieli i doręczył ją każdemu z nich. Przy czym zasadnie zaznaczył organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że taki sposób wystawienia decyzji (również na skarżącego) nie oznacza, że musi on płacić podatek za gospodarstwo rolne, mimo, że jest jego współwłaścicielem, gdyż zobowiązanie to zostało opłacone w całości przez innego współwłaściciela, o czym skarżący został poinformowany. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego i cytowanego w zaskarżonej decyzji orzecznictwa sądów administracyjnych, że wystawienie decyzji na wszystkich współwłaścicieli nie stanowiło naruszenia prawa, w tym zasady wyrażonej w art. 6c ust. 2 u.p.r, zgodnie z którą wystarczy wystawić decyzję na któregokolwiek ze współwłaścicieli i tak też ją doręczyć, aby powstało solidarne zobowiązanie podatkowe wszystkich współwłaścicieli. Wystawienie jednego nakazu płatniczego jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem organu podatkowego. Dopóki istnieje współwłasność na nieruchomości, będącej przedmiotem opodatkowania, dopóty skarżący jako współwłaściciel będzie podatnikiem podatku rolnego i podatku od nieruchomości, zaś okoliczność, że nie użytkuje on gospodarstwa rolnego pozostaje bez znaczenia dla ustalenia solidarnego łącznego zobowiązania pieniężnego.

Jednocześnie podkreślić należy, że sprawy związane z posiadaniem nieruchomości przez współwłaścicieli oraz ewentualnym zniesieniem współwłasności należą do kompetencji sądów powszechnych, nie mają wpływu na obowiązek podatkowy i nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu podatkowym.

Podsumowując przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność w związku z czym jest odrębnym przedmiotem opodatkowania, a obowiązek podatkowy obciąża solidarnie wszystkich współwłaścicieli. Istota zaś solidarnego obowiązku podatkowego sprowadza się do tego, że wszyscy współwłaściciele są zobowiązani do płacenia podatku od nieruchomości wspólnej, ale zapłacenie całego podatku przez jednego lub kilku z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w stosunku do wszystkich. Organ podatkowy wymierza zatem podatek osobom fizycznym (lub jednej z nich zgodnie z uprawnieniem z art. 6c u.p.r.) w kwocie ogólnej w jednym nakazie płatniczym, gdyż nie jest upoważniony do dzielenia zobowiązania między współwłaścicieli. Tym samym prawidłowe i zgodne z przepisami art. 3 ust. 4 u.o.p.o.l i art. 3 ust. 5 u.p.r. jest stanowisko organu, że łączne zobowiązanie pieniężne na 2018 r. od całej nieruchomości ciąży na nich solidarnie.

Na marginesie należy podkreślić jedynie, że takie unormowanie opodatkowania współwłaścicieli nieruchomości nie przekreśla ich wzajemnych rozliczeń za uiszczony podatek tak jak przy każdym wykonaniu zobowiązania przez osoby solidarnie zobowiązane. Ale kwestia takich rozliczeń i ich zwrotu nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w ramach prowadzonego postępowania co do ustalenia wysokości należnego podatku.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.