Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 796/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 80, rozdział 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia WSA del. Wojciech Jakimowicz Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Lu 787/12 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Lu 787/12, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego, oddalił skargę (pkt 1) oraz przyznał adwokatowi [...] od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 295, 20 zł, w tym 55, 20 zł podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu (pkt 2).

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J.S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza B. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania jej dodatku mieszkaniowego w kwocie 131,39 zł miesięcznie na okres sześciu miesięcy, począwszy od dnia 1 lipca 2012 r.

W uzasadnieniu decyzji podało, że w dniu 6 czerwca 2012 r. złożyła ona wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wraz z deklaracją o dochodach. Na podstawie wywiadu środowiskowego ustalono, że J.S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką – H.P. Łączne dochody brutto w dwuosobowym gospodarstwie domowym za marzec, kwiecień i maj 2012 r. wyniosły 2.558, 97 zł. W tym okresie średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego wynosił 426, 49 zł.

W ocenie organu odwoławczego prawidłowe jest ustalenie organu pierwszej instancji dotyczące liczby członków gospodarstwa domowego wnioskodawczyni, która – wbrew stanowisku wyrażonemu w odwołaniu – prowadzi je razem z matką H.P. Sytuacja, w której znajduje się J.S. oraz jej matka odpowiada definicji gospodarstwa domowego określonej w art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Prawidłowe jest również wyliczenie wysokości miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego wnioskodawczyni. Wydatki na mieszkanie ustalono na kwotę 262, 78 zł, na którą składa się kwota 197, 76 zł potwierdzona przez zarządcę domu oraz ryczałt na ogrzanie lokalu, wody i zakup opału, obliczony na podstawie § 3 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.), przysługujący w związku z brakiem w lokalu instalacji centralnego ogrzewania, centralnie dostarczanej ciepłej wody i gazu przewodowego. Wysokość ryczałtu wynosi łącznie 65, 02 zł (50, 50 zł + 11, 17 zł + 3, 35zł).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wskazało, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek ten przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 125 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 1 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 118), kwota najniższej emerytury od dnia 1 marca 2012 r. wynosi 799, 18 zł, a 125 % tej kwoty to 998, 98 zł. W konsekwencji Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że wnioskodawczyni spełnia warunek z art. 3 ust. 1 ustawy dodatkach mieszkaniowych, gdyż ustalony dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w kwocie 426, 49 zł nie przekracza kwoty 125% najniższej emerytury.

Stosownie do art. 5 ust.1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 40 m² - dla 2 osób. Z art. 6 ust. 1 pkt 2 tej ustawy wynika, że wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6 tego artykułu, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 12 % dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 2 - 4 osobowym. Uwzględniając powyższe dodatek mieszkaniowy odpowiadałby kwocie 160, 42 zł (262, 78 zł - 12% x 852, 99 zł).

Organ odwoławczy podał również, że zgodnie z art. 6 ust.10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Przy tym, stosownie do art. 6 ust. 11 cyt. ustawy, rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć lub obniżyć, nie więcej niż o 20 punktów procentowych, wysokość wskaźników procentowych, o których mowa w ust.10. Z § 1 uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] wynika, że w Gminie B. kwota dodatku mieszkaniowego nie może przekraczać 50% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 50% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. W przypadku J.S. 50% wydatków w kwocie 262, 78 zł stanowi 131, 39 zł i dodatek mieszkaniowy w takiej kwocie jej przyznano.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i korzysta z lokalu na podstawie umowy użyczenia. Wyjaśniła, że alimenty i dodatek mieszkaniowy w całości pokrywają koszty utrzymania mieszkania. Zdaniem skarżącej, organ uchybił przepisom postępowania, błędnie ustalił stan faktyczny i nie wykazał, że prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że skarżąca powołuje się na tytuł do lokalu wynikający z umowy użyczenia lokalu należącego do jej matki. Na tę okoliczność przedstawiła umowę użyczenia zawartą z matką H.P. w dniu [...] marca 2006 r. oraz dwa aneksy do umowy: z dnia [...] marca 2011 r. oraz z dnia [...] grudnia 2011 r. Organy ustaliły, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca mieszka razem ze swoją matką i prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe. Posiada ona wprawdzie stały dochód w postaci alimentów od matki H.P. w kwocie 100 zł miesięcznie, ustalonych ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym [...] w dniu [...] kwietnia 2012 r. w sprawie [...], to jednak z wywiadu środowiskowego z dnia 14 czerwca 2012 r. wynika, że nadal utrzymuje się z emerytury matki H.P., która wynosi 799, 18 zł miesięcznie.

W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżąca J.S. prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe w rozumieniu przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie z art. 4 tej, przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. W doktrynie wskazuje się, że w świetle przytoczonego przepisu, na gruncie ustawy o dodatkach mieszkaniowych jako zasadę przyjmuje się jedność gospodarstwa domowego w jednym lokalu mieszkalnym. Przypadki, gdy osoby zamieszkujące w tym samym lokalu nie prowadzą jednego gospodarstwa domowego, to jest, gdy w zajmowanym lokalu zamieszkują faktycznie w wydzielonych jego częściach, ponosząc wydatki na utrzymanie siebie i lokalu niezależnie od drugiej osoby, mają charakter wyjątkowy. Wykazanie okoliczności podziału lokalu mieszkalnego między kilka gospodarstw domowych, a tym samym obalenie występującego w ustawie domniemania jedności gospodarstwa domowego w jednym lokalu mieszkalnym, musi podlegać ocenie dokonywanej ze znacznym rygoryzmem, a to ze względu na publicznoprawny charakter pomocy w postaci dodatku mieszkaniowego. Niedopuszczalne jest zatem godzenie się na fikcyjne podziały gospodarstw domowych (por. Andrzej Paduch, Uzyskanie dodatku mieszkaniowego w świetle przesłanek ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, Samorząd Terytorialny 2011 r. Nr 4, s. 63 i nast.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że w sprawie jest niesporne, że skarżąca mieszka w B. w lokalu przy ul. [...] razem ze swoją matką H.P. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie sposób przyjąć, jak twierdzi skarżąca, że nie prowadzą one wspólnego gospodarstwa domowego. Lokal w którym zamieszkują, składa się z jednego pokoju i kuchni i nie został fizycznie podzielony na dwie odrębne części, umożliwiające oddzielne gospodarowanie. Skarżąca poza alimentami ustalonymi ugodą, pozwalających na pokrywanie koszów utrzymania nie ma innych dochodów. Jej twierdzenia o prowadzeniu odrębnego, samodzielnego gospodarstwa domowego nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. W sprawie bez znaczenia jest fakt zamieszkiwania J.S. i H.P. w przedmiotowym lokalu na podstawie różnych tytułów prawnych, skoro jeden z tych tytułów wywodzi się z drugiego.

Sąd pierwszej instancji wskazał również, że skarżąca akcentuje jedynie fakt uiszczania odrębnie poszczególnych wydatków związanych z lokalem, natomiast nie powołuje się na okoliczność, że dochody uzyskiwane przez matkę nie służą osobistemu utrzymaniu skarżącej. W świetle takiego stanowiska skarżącej oraz powołanych wyżej argumentów, prawidłowym było ustalenie przez organ miesięcznego dochodu na jedną osobę w gospodarstwie domowym J.S. (art. 3 ust. 1 ustawy) z uwzględnieniem dwóch osób wchodzących w skład tego gospodarstwa oraz sumy dochodów określonych w art. 3 ust. 3 cyt. ustawy, uzyskiwanych tak przez skarżącą, jak i przez jej matkę. Uzgodnienia między skarżącą i jej matką co do ponoszenia wydatków na wspólnie zajmowane mieszkanie nie wykluczają faktu prowadzenia wspólnego gospodarstwa, gdyż elementem wspólnego gospodarowania jest właśnie porozumienie w kwestii ponoszenia takich wydatków.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz zawartych w niej szczegółowych wyliczeń matematycznych prowadzi do wniosku, że obliczenie dodatku mieszkaniowego w niniejszej sprawie nastąpiło zgodnie z powołanymi przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wskazana w art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych różnica między ustaloną kwotą wydatków (262, 78zł ), a 12 % dochodów gospodarstwa domowego J.S. (12 % x 852, 99 zł), do których prawidłowo została wliczona kwota uzyskiwanej przez H.P. emerytury wynosi 160, 42 zł. Dokonane przez organ obliczenie wysokości dodatku mieszkaniowego określonej w art. 6 ust.1 ustawy jest zatem prawidłowe.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] zasadnie wskazało na dodatkowe unormowanie zawarte w art. 6 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W świetle tego przepisu wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Przepis art. 6 ust.11 cyt. ustawy zawiera upoważnienie dla rady gminy do podwyższenia lub obniżenia, nie więcej niż o 20 punktów procentowych, wysokości wskaźników procentowych, o których mowa w ust. 10. Rada Miejska w B. korzystając z tego upoważnienia uchwałą z dnia [...] marca 2004 r. obniżyła o 20 punktów procentowych wysokość wskaźników wymienionych w ust. 10 art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W konsekwencji kwota dodatku mieszkaniowego należnego skarżącej nie może przekraczać 50 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 50 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Powyższe oznacza, że ostatecznie kwota należnego skarżącej dodatku mieszkaniowego jest uzależniona od wielkości wydatków ponoszonych za zajmowany lokal mieszkalny. Przy ustalonej przez organ prawidłowo kwocie wydatków – 262, 78 zł, uwzględniającej właściwie określoną wysokość ryczałtu z tytułu braku w lokalu instalacji centralnego ogrzewania, ciepłej wody i braku instalacji gazowej, wielkość dodatku mieszkaniowego wynosi 131, 39 zł (50 % x 262, 78 zł). Taką też kwotę przyznano J.S. zaskarżoną decyzją i decyzja ta prawa nie narusza.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła J.S., reprezentowana przez adwokata i zaskarżając go w całości zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), a w szczególności:

1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie K.p.a.):

- przez błędne ustalenie stanu faktycznego, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z H.P. oraz że nie ma ona własnego dochodu i utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego matki, podczas gdy faktycznie prowadzą one osobno gospodarstwa domowe, skarżąca ma własne dochody, i nie korzysta z pieniędzy matki, a dochody uzyskiwane przez H.P. nie służą osobistemu utrzymaniu skarżącej, co miało istotny wpływ na ustalenie liczby członków gospodarstwa domowego i miesięcznego dochodu, od którego uzależnione jest wyliczenie dodatku mieszkaniowego,

- przez naruszenie przepisów rozdziału 4 K.p.a. dotyczących postępowania dowodowego oraz oparcie ustaleń wyłącznie na kwestionowanym przez skarżącą wywiadzie środowiskowym z dnia 14 czerwca 2012 r., podczas gdy postępowanie w sprawie dodatku mieszkaniowego nie wyłącza stosowania przepisów K.p.a.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt. 1 lit a. p.p.s.a (w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), w szczególności:

- wskutek błędnej subsumcji ustaleń faktycznych do art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), przez akceptację przez Sąd pierwszej instancji stanowiska organów, że skarżąca nie prowadzi jednoosobowego gospodarstwa domowego, lecz prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z H.P.

- art. 3 ust. 1 o dodatkach mieszkaniowych, przez nieprawidłowe ustalenie miesięcznego dochodu przypadającego na jedną osobę w gospodarstwie domowym J.S. z uwzględnieniem dwóch osób rzekomo wchodzących w skład tego gospodarstwa

- art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, przez nieprawidłowe ustalenie sumy dochodów uzyskiwanych tak przez skarżącą, jak i H.P.

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podała, że źródłem utrzymania J.S. jest dodatek mieszkaniowy w kwocie 171, 05 zł, a od miesiąca grudnia 2011 r. także alimenty w kwocie 100 zł miesięcznie (protokół rozprawy sądowej z dnia [...] kwietnia 2012 r. przed Sądem Rejonowym [...], sygn. akt [...]). Do dochodu skarżącej organ wliczył składki na ubezpieczenie zdrowotne płatne z Powiatowego Urzędu Pracy w [...], w łącznej kwocie 161, 43 zł. (kwota 55, 81 zł mies. x 3 = 161, 43 zł). Pominął jednak, że skarżąca w okresie III, IV, V 2012 r. była objęta pomocą w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" i korzystała z takiego świadczenia w kwocie 100 zł miesięcznie (zaświadczenie [...] z dnia [...] czerwca 2012 r.). Osiągany przez skarżącą dochód pozwala jej, wbrew ocenie dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, na samodzielne utrzymywanie się. W ocenie autora skargi kasacyjnej, organ błędnie wyliczył łączny dochód skarżącej, gdyż do jej dochodu wliczył emeryturę matki, przyjmując, że ponoszenie kosztów utrzymania skarżącej odbywa się choćby częściowo ze świadczenia emerytalnego H.P. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, także z umowy użyczenia nie można wywieść prezentowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stanowiska, że skarżąca pozostaje na utrzymaniu matki. Gospodarstwa domowe skarżącej i H.P. zostały fizycznie wydzielone, poprzez przedzielenie pokoju meblościanką. Nie mają więc wspólnych przedmiotów, zaś H.P., z uwagi na znaczny stopień niepełnosprawności, nie korzysta z urządzeń gospodarstwa domowego, takich jak np. pralka czy kuchnia gazowa. Ma ona opiekuna, który prowadzi jej gospodarstwo domowe – sprząta, robi zakupy, przyrządza posiłki i wykonuje inne niezbędne czynności dnia codziennego. Opiekun nie wykonuje żadnych prac na rzecz skarżącej, a skarżąca nie udziela żadnej pomocy matce. Pieniędzmi matki dysponuje i zarządza jej opiekun, brat skarżącej, który reguluje wszystkie opłaty. Wydatki ponoszą one niezależnie od siebie. Skoro skarżąca nie korzysta z pieniędzy matki i każda z nich osobno opłaca własne koszty utrzymania, to ustalenia co do wspólnego prowadzenia przez nie gospodarstwa domowego są dowolne. Odrębność gospodarstwa skarżącej i H.P. zakładają też umowy użyczenia z dnia [...] marca 2006 r. i dwa aneksy do tej umowy (z dnia [...] marca 2011 r. i z dnia [...] grudnia 2011 r.). Wspólnie zamieszkując w jednym lokalu mieszkalnym H.P. zajmuje [...] m² pokoju, a J.S. zajmuje [...] m² powierzchni. Obie korzystają z pomieszczeń wspólnych. Zamieszkiwanie wspólnie z innymi osobami nie wyklucza prowadzenia oddzielnego gospodarstwa domowego. Zawarcie ugody sądowej w sprawie alimentów dla skarżącej J.S. od H.P. świadczy o istniejącym między nimi konflikcie. W wywiadzie środowiskowym z dnia 14 czerwca 2012 r., ich wzajemne relacje interpersonalne nie zostały tak szczegółowo ustalone i z tego względu wywiad ten został przez skarżącą zakwestionowany. Autor skargi kasacyjnej stwierdził, że ustalenia te zostały dokonane z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących postępowania dowodowego. Podstawę ustalenia okoliczności, czy skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z H.P. stanowić może dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe. Wskutek wadliwie ustalonych okoliczności faktycznych, doszło do naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego, a w konsekwencji do nieprawidłowego ustalenia miesięcznego dochodu na jedną osobę w gospodarstwie domowym J.S.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Rozpoznając skargę kasacyjną w tym zakresie, uznać należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż podniesione w niej zarzuty nie zawierają usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., to jednak ich istota sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który zaaprobował stwierdzenie organu administracji publicznej, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką H.P. Zdaniem autora skargi kasacyjnej skutkowało to ustaleniem nieprawidłowej liczby członków gospodarstwa domowego i miesięcznego dochodu, od którego uzależnione jest wyliczenie kwoty dodatku mieszkaniowego .

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie trafnie uznał, że organ administracji publicznej podjął niezbędne czynności w celu dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz prawidłowo przyjął, że skarżąca prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe w rozumieniu art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przy określaniu średniego miesięcznego dochodu na jednego członka w gospodarstwie domowym skarżącej - art. 3 ust.1 cyt. ustawy uwzględnił dwie osoby oraz sumy dochodów określonych w art. 3 ust.3 tej ustawy uzyskiwane przez skarżącą i jej matkę. Zasadnie przyjął, że dokonane przez organ administracji publicznej obliczenie wysokości dodatku mieszkaniowego wskazanej w art. 6 ust.1 cyt. ustawy należnego skarżącej było prawidłowe.

W sprawie ustalono, że skarżąca mieszka z matką w lokalu o pow. [...] m2 składającym się z jednego pokoju i kuchni na podstawie umowy użyczenia tego lokalu należącego do jej matki. Skarżąca legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, może pracować tylko w warunkach pracy chronionej, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Otrzymuje dodatek mieszkaniowy w kwocie 171, 05 zł oraz alimenty od matki w kwocie 100 zł, wypłacane od grudnia 2011 r. W konsekwencji skarżąca poza wskazanymi wyżej świadczeniami w łącznej kwocie 271,05 zł, nie ma innych własnych stałych dochodów, które pokryłyby wydatki związane z zaspakajaniem podstawowych potrzeb życiowych (żywność, leki, odzież, środki czystości). Matka skarżącej jest osobą w podeszłym wieku o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymagającą opieki. Jej dochód stanowi emerytura w kwocie 799,18 zł brutto oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie 195,67 zł (po potrąceniu zaliczki na podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne pozostaje łącznie kwota 886,92 zł).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, dla uznania, że skarżąca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe nie jest wystarczająca okoliczność fizycznego podziału pokoju poprzez rozdzielenie go meblościanką, zawarcie z matką umowy użyczenia mieszkania oraz otrzymywanie od niej alimentów, a także brak w wywiadzie środowiskowym z dnia 14 czerwca 2012 r. szczegółowych ustaleń dotyczących jej relacji interpersonalnych z matką, czy też sprawowanie wyłącznej opieki nad matką przez brata skarżącej. Istotne jest bowiem to, że dochody uzyskiwane przez matkę (jej emerytura) służą osobistemu utrzymaniu skarżącej. Otrzymywane przez nią świadczenia są bowiem niewystarczające do samodzielnego utrzymania się.

Zauważyć należy, że Sąd Najwyższy, w wyroku z dnia 2 lutego 1996 r. sygn. akt II URN 56/95 (publ. OSNP1996r., nr 16, poz. 240) stwierdził, że "cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna, ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuację charakteryzują". Pojęcie wspólnego gospodarowania nie oznacza zatem wyłącznie – wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej – przyczyniania się do funkcjonowania wspólnoty, poprzez wykonywanie na jej rzecz jakichkolwiek czynności, współdecydowaniu o przeznaczeniu dochodu rodziny oraz wykonywaniu czynności związanych z codziennymi zajęciami. Istotną cechą wspólnego gospodarowania jest również pozostawanie na utrzymaniu osoby, z którą takie gospodarstwo się tworzy. Z tych względów zarzut naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Konsekwencją niepodważenia stanu faktycznego ustalonego w sprawie oraz jego oceny była niezasadność zarzutu naruszenia powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego art. 4, art. 3 ust.1 i ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu.