Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 890/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 75 ust. 3, art. 103
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia NSA del. Jerzy Solarski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 marca 2010r. sygn. akt IV SA/Po 911/09 w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2009r. nr [...] w przedmiocie odsetek od wypłaconego uposażenia i zwrotu potrącenia z uposażenia oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 911/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zwany dalej WSA, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. T. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odsetek od uposażenia i zwrotu potrącenia z uposażenia, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w K. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. w zakresie odmowy wypłaty odsetek od wypłaconego uposażenia, w pozostałej części skargę oddalił i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 197 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu przedstawiono następującą argumentację faktyczną i prawną: Wojskowy Komendant Uzupełnień w K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], odmówił A. T. przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia oraz zwrotu świadczenia potrąconego przy wypłacie tego uposażenia podając, że dnia [...] listopada 2003 r. Dowódca Wojsk Lądowych w oparciu o rozkaz PF 179 z dnia 5 września 2002 r. w sprawie zmian organizacyjnych i dyslokacyjnych w wojskowych komendach uzupełnień zlikwidował m.in. stanowisko służbowe skarżącego. Ponieważ żołnierz odmówił przyjęcia innego stanowiska służbowego, Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego wydał decyzję o wypowiedzeniu stronie zawodowej służby wojskowej. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] Dowódca Wojsk Lądowych stwierdził nieważność decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Skarżący stawił się do miejsca pełnienia służby wojskowej i został przyjęty na ewidencję i zaopatrzenie. Dla celów ewidencyjno-finansowych od dnia zwolnienia do dnia przywrócenia do zawodowej służby wojskowej przyznano stronie zwaloryzowane należności wynikające z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Przy wypłacie tych należności potrącono nienależne świadczenia z tytułu odprawy i ekwiwalentu za urlop. Po otrzymaniu tych świadczeń A. T. wystąpił z wnioskiem o odsetki i zwrot potrąconych świadczeń. Odnośnie do roszczeń o zwrot potrąconych świadczeń ustalono, że z uwagi na decyzję o stwierdzeniu nieważności są to świadczenia nienależne, bowiem podstawa tego świadczenia odpadła. Powołując art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym tylko w razie zwłoki w wypłacie uposażenia żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie stało się wymagalne organ wskazał, że instytucja zwłoki uregulowana w art. 476 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm.; dalej: K.c), w odróżnieniu od opóźnienia (art. 481 K.c.) warunkowana jest winą. Zważywszy na okoliczności nie sposób przypisać winy organowi zobowiązanemu do wypłaty uposażenia. Dopiero w chwili, kiedy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej stała się wykonalna, można naliczać odsetki od tego właśnie momentu ale nie wstecz, lecz po tej dacie.

W odwołaniu A. T. podniósł, że w wyniku stwierdzenia nieważności było wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego ze skutkiem wstecznym. Oznacza to, że nigdy nie został skutecznie zwolniony i wobec tego przysługuje mu wyrównanie świadczeń. Powołując art. 81 ust. 1-3 oraz art. 75 ust. 3 ustawy stwierdził, że organy pozostawały w zwłoce i są zobowiązane do wypłaty świadczeń.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i powtórzył argumentację organu pierwszej instancji. Dodatkowo naprowadził, że skutku polegającego na niepełnieniu służby nie uchyla z mocą wsteczną ani wyrok uwzględniający skargę na decyzję o zwolnieniu ze służby, ani decyzja o stwierdzeniu jej nieważności. Stronę należy traktować jako pozostającą w spornym okresie w stosunku służbowym ale nie jako faktycznie pełniącą służbę wojskową. Stąd też zasadna jest odmowa przyznania odsetek oraz wypłaty potrąconego świadczenia.

W skardze A. T. domagał się uchylenia decyzji obu instancji, gdyż organy dokonując potrącenia kwoty [...] zł działały bez podstawy prawnej. Wskazując na instytucję stwierdzenia nieważności z podstawy przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz na art. 71 ust. 1, art. 76 ust. 1 i 4 oraz art. 77 i art. 103 ustawy twierdził, że zaskarżone decyzje naruszają powołane przepisy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Uwzględniając w części skargę opisanym na wstępie wyrokiem WSA w uzasadnieniu wskazał, że unormowanie o prawie żołnierza zawodowego do odsetek od zaległego uposażenia wprowadzone zostało do ustawy o uposażeniu żołnierzy ustawą z dnia 7 maja 1999 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1999 r. Nr 50, poz. 500) w art. 9 ust. 3a i 9 ust. 4. Od dnia 1 lipca 2004 r. zaczęła obowiązywać ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), która w art. 1 pkt 4 określa zasady otrzymywania uposażenia i innych należności pieniężnych przez żołnierzy zawodowych, co w powiązaniu z art. 8 ust. 1 i 2 prowadzi do wniosku, że świadczenia odsetkowe, o których mowa w art. 75 ust. 3 ustawy należą do drogi administracyjnej. Potwierdza to również orzecznictwo, w tym uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2007 r., III CZP 106/07 (publ. Lex nr 319935) oraz uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., I OPS 3/06 (publ. ONSAiWSA z 2006 r., nr 3, poz. 69). Powołując poglądy doktryny WSA wywiódł, że dopiero z chwilą stwierdzenia przez Dowódcę Wojsk Lądowych nieważności decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego, obalona została moc obowiązująca dokonanego wypowiedzenia stosunku służbowego. Natomiast do czasu stwierdzenia nieważności decyzja ta zachowała moc erga omnes i korzystając z domniemania ważności wywołała określone skutki prawne. Skarżący przestał być więc czynnym żołnierzem zawodowym i nie przysługiwało mu prawo do uposażenia, a tym samym roszczenie o jego zapłatę, a także o odsetki. Zmian nastąpiła po "przywróceniu" skarżącego do służby. Zgodnie z art. 75 ust. 3 ustawy, w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. Podstawową więc kwestią jest ustalenie daty wymagalności należności wynikających ze stosunku służbowego. Dokonując analizy art. 81 ust. 1, 2 i 3 w związku z art. 75 ust. 3 ustawy WSA stwierdził, że roszczenie o wypłatę zaległego uposażenia stało się wymagalne z chwilą stawienia się żołnierza do służby. Z akt wynika, że nastąpiło to w dniu [...] czerwca 2006 r. i od tej daty organy zobowiązane były do wypłaty skarżącemu świadczeń. Ponieważ z akt sprawy nie wynika, w jakiej dacie nastąpiła wypłata należności, dlatego kwestia ta wymaga dodatkowych ustaleń i przesądzi o zasadności żądania odsetek. Odnosząc się natomiast do dokonanego przez organy potrącenia WSA wskazał, że zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy, z uposażenia żołnierza zawodowego mogą być dokonywane potrącenia w granicach i na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę. Powołując art. 87 § 1 i art. 91 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) stwierdził, że z regulacji tych wynika konieczność posiadania tytułu wykonawczego w celu potrącenia z wynagrodzenia sum egzekwowanych na pokrycie innych należności niż świadczenia alimentacyjne, a w przypadku braku takiego tytułu wykonawczego, potrącenie jest możliwe tylko wtedy, gdy pracownik wyrazi na to zgodę na piśmie. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie wyraził takiej zgody co oznacza, że organ dokonując potrąceń naruszył powołane regulacje. Niemniej jednak, skoro art. 103 ustawy odsyła do przepisów Kodeksu pracy, to odnosi się to również do przepisów ogólnych, w tym art. 8 zgodnie z którym, nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno- gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Powołując poglądy doktryny oraz orzecznictwa odnoszące się do tej regulacji prawnej WSA uznał, wykorzystywanie przez skarżącego uprawnień do ochrony uposażenia od dokonywania potrąceń bez zgody w sytuacji, gdy pobrał już inne świadczenia, uznać należy za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Wobec tego, mimo naruszenia przez organ art. 87 § 1 i art. 91 § 1 Kodeksu pracy, orzeczenie o odmowie zwrotu potrąconych świadczeń, z uwagi na art. 8 Kodeksu pracy, jest w pełni uzasadnione.

W skardze kasacyjnej A. T., reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył powyższy wyrok w części oddalającej skargę (punkt 2) i orzekającej o kosztach postępowania, w jakiej nie zasądzono wynagrodzenia dla pełnomocnika w żądanej kwocie [...] zł (punkt 3). Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 8 Kodeksu pracy poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie, chociaż przepis ten nie ma zastosowania, pomimo stwierdzenia naruszenia art. 103 ustawy w zw. z art. 87 § 1 i art. 91 § 1 Kodeksu pracy;

- art. 103 ustawy w zw. z art. 87 § 1 i art. 91 § 1 Kodeksu pracy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie oparcia o nie rozstrzygnięcia podczas gdy wyznaczają one granice dokonania potrąceń,

- art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, który wprawdzie nie obowiązuje ale ma zastosowanie do świadczeń wypłaconych skarżącemu w 2003 roku, a którego odpowiednikiem jest obecnie art. 77 ustawy,

- art. 156 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe ustalenie konsekwencji prawnych stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu, która to okoliczność nie ma automatycznego wpływu na potraktowanie świadczeń wypłaconych po takim zwolnieniu za nienależne,

- art. 71 ust. 1 w zw. z art. 72 ust.1 w zw. z art. 74 i art. 81 ust. 1 ustawy poprzez błędną ich wykładnie oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że możliwe jest ustalenie wypłaty świadczenia w innej wysokości niż przysługująca z mocy przepisów, które to stwierdzenie jest konsekwencją przyjęcia, że można było zaliczyć świadczenia pobrane w 2003 roku na poczet świadczeń z lat 2003-2006 wypłaconych po "przywróceniu" do służby i dokonać potrącenia w tym zakresie.

Na tej podstawie wniesiono o uchylenie orzeczenia WSA i orzeczenie co do skargi, poprzez uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w części, w jakiej odmówiono skarżącemu świadczenia w kwocie [...] zł potrąconego przy wypłacie uposażenia, przy zasądzeniu na rzecz skarżącego tytułem kosztów zastępstwa procesowego dalszej kwoty [...] zł, ewentualnie o uchylenie orzeczenia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wg norm przepisanych, tj. 1.800zł, ewentualnie 1.200zł (w razie niestawiennictwa pełnomocnika na rozprawie).

Uzasadniając skargę kasacyjną wskazano na bezprawność potrącenia kwoty [...] zł, gdyż świadczeń pobranych przez A. T. po zwolnieniu ze służby w 2003 roku nie można traktować jako świadczeń nienależnych. Była to bowiem odprawa i jednorazowe odszkodowanie z tytułu skróconego okresu wypowiedzenia, które należały się stronie w związku ze zwolnieniem i po stwierdzeniu nieważności decyzji o wypowiedzeniu nie odpadły przesłanki nabycia prawa do tych świadczeń wypłaconych w 2003 roku. Podkreślono, że decyzja nieważna wiąże do czasu stwierdzenia nieważności i samo usunięcie jej z obrotu prawnego nie uchyla jej skutków. Skutki stwierdzenia nieważności dotyczą tylko decyzji, której to stwierdzenie dotyczy, a wszystkie inne rozstrzygnięcia, jakie zapadły w związku z tą decyzją pozostają w mocy, a na potwierdzenie powołano szereg orzeczeń Sądu Najwyższego odnoszących się do wypłaconej w takim przypadku zwolnionemu żołnierzowi emerytury. Wskazano też, że obowiązujące przepisy wyłączają w ogóle możliwość potrącenia (art. 505 pkt 4 K.c., art. 87 i nast. Kodeksu pracy w zw. z art. 103 ustawy), za wyjątkiem podatku i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Stąd też potrącenie świadczeń wypłaconych stronie po zwolnieniu w 2003 roku było bezprawne, a zatem nie mogło dojść do wzajemnego umorzenia obu wierzytelności do wierzytelności niższej (art. 498 § 2 K.c.). Zdaniem skarżącego kasacyjnie potwierdzają to orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. I OSK 904/09 oraz I OSK 977/09. Niezależnie od powyższego wskazano, że brak jest podstaw do zastosowania w sprawie art. 8 Kodeksu pracy. Administracyjny charakter stosunku służbowego przesądza, że stosowanie innych przepisów możliwe jest tylko w zakresie wynikającym z ustawy regulującej ten stosunek (tak SN w postanowieniu sygn. I PZP 2/07). Oznacza to, że przepisy kodeksu pracy stosuje się do żołnierzy zawodowych tylko w przypadku wyraźnego odesłania, takiego jak w art. 70 ust. 4 i art. 103 ust. 1 ustawy, przy czym w ostatnim przypadku dotyczy to wyłącznie potrąceń określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę, a nie wszystkich zasad ogólnych zawartych w Kodeksie pracy. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 czerwca 1997 r. sygn. K 24/96, a także w innych orzeczeniach podkreślających specyfikę statusu pracowniczego kategorii umundurowanych funkcjonariuszy służb publicznych. Niezależnie od wszystkiego WSA nie powinien był zajmować się kwestią celowości i zasadności działań Szefa WSzW tylko rozstrzygnąć, czy zostały one podjęte w zgodzie z obowiązującymi przepisami. Wobec tego, skoro stwierdzono naruszenie przepisów, to koniecznym było usunięcie z obrotu pranego decyzji. Co do kosztów zastępstwa procesowego podniesiono, że sprawa dotyczy należności pieniężnych w kwocie 18.090,55zl, co winno skutkować zasądzeniem wynagrodzenia stosownie do § 14 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 14 ust.2 pkt 1 lit.a w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna podlega oddaleniu, gdyż zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ponieważ w niniejszej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności nie występuje, dlatego NSA związany był granicami skargi kasacyjnej.

Przede wszystkim trzeba zauważyć, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły jedynie prawa materialnego ( art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), zatem nieuprawnionym było twierdzenie zawarte w uzasadnieniu skargi, że WSA dokonał błędnych ustaleń stanu faktycznego. Tego rodzaju zarzut może być bowiem podnoszony, ale jedynie w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., która w tym przypadku nie została w ogóle powołana. W związku z powyższym przyjęty przez WSA stan faktyczny był dla Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążący.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego art. 8 Kodeksu pracy należy podzielić stanowisko skarżącego kasacyjnie, że WSA przepis ten zastosował w niniejszej sprawie w sposób nieusprawiedliwiony. Przepis ten stanowiąc, że nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego bo takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony, zawiera jedną z ogólnych zasad prawa pracy. Z tego też powodu umiejscowiony został w rozdziale I Przepisy wstępne w Dziale I Przepisy Ogólne. W stosunkach administracyjnych a takim jest stosunek służby żołnierza zawodowego, nie jest natomiast możliwe stosowanie przepisów Kodeksu pracy, chyba że przepis szczególny na to zezwala. Odesłanie zawarte w art. 103 ust. 1 ustawy dotyczy tylko i wyłącznie przepisów o wynagrodzeniu za pracę a w związku z tym tylko w tym, wąskim zakresie, jest możliwe poddawanie stosunku służby żołnierza zawodowego reżimowi prawa pracy.

Natomiast zarzut dotyczący art. 103 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez WSA jest o tyle zasadny, że przepis ten w niniejszej sprawie nie miał w ogóle zastosowania. Zgodnie z ust. 1 tegoż artykułu, z uposażenia żołnierza zawodowego mogą być dokonywane potracenia w granicach i na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę, z zastrzeżeniem ust. 2-4. Jak wyżej jednak wspomniano, omawiany stan faktyczny dotyczył stosunku służbowego a więc mającego charakter administracyjny.

Instytucja potrącenia uregulowana jest natomiast w Kodeksie cywilnym w art. 498 – 505 i - jak zgodnie podnosi się w doktrynie i orzecznictwie - ma zasadniczo zastosowanie do należności wynikających ze stosunków cywilnoprawnych (prywatnoprawnych). Przemawia za tym treść art. 1 k.c., który ogranicza zasięg regulacji kodeksowej do tej sfery stosunków prawnych. W związku z powyższym instytucja potrącenia, uregulowana w Kodeksie cywilnym, odnosi się jedynie do wierzytelności cywilnoprawnych a dokonanie potrącenia wierzytelności o zróżnicowanym charakterze (wierzytelności publicznoprawnych z należnością cywilnoprawną) jest możliwe, o ile przewidują to konkretne przepisy prawa. W rozpoznawanej sprawie treść wydanych decyzji mogłaby sugerować, że z uposażenia żołnierza zawodowego dokonano potracenia (bo takim terminem posługiwały się organy), to jednak w rzeczywistości nie doszło do tego rodzaju kompensacji.

Na skutek stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej A. T. przyznano zwaloryzowane należności, wynikające z pełnienia zawodowej służby wojskowej a jedynie – przy ich wypłacie – odliczono od nich wysokość wypłaconych wcześniej, w związku ze zwolnieniem ze służby, świadczeń w postaci: odprawy wojskowej, ekwiwalentu za urlop i odszkodowania za urlop. W ten sposób organ odliczył dokonaną wcześniej na rzecz żołnierza wypłatę środków pieniężnych od kwoty należnego mu uposażenia. Podkreślić należy, że wypłacone żołnierzowi świadczenia w związku ze zwolnieniem ze stosunku służby są świadczeniami jednorodnymi z uposażeniem w ścisłym tego słowa znaczeniu. Prawo do tych świadczeń wynika z tego samego stosunku administracyjnego a dokonanie wypłaty odprawy może nastąpić jedynie po zakończeniu służby. Świadczenia te mają jednakowy okres przedawnienia i jednolicie dla nich określono prawo do żądania odsetek w przypadku zwłoki w wypłacie ( art. 75 ust. 1 i 3 ustawy); podlegają one też jednakowej ochronie prawnej przewidzianej art. 103 ust. 1 i 2 ustawy. W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą uznał, że organ był uprawniony do odliczenia od uposażenia żołnierza należnego mu za okres, w którym nie pełnił faktycznie służby, wypłaconych wcześniej z tytułu służby wojskowej kwot pieniężnych. Zaliczenie wcześniej wypłaconych środków pieniężnych na poczet obecnie wypłacanych należności nie może być przy tym traktowane jako naruszenie art. 77 ustawy, zgodnie z którym pobrane przez żołnierza uposażenie i inne należności określone w art. 73 ustawy, przysługujące mu w dniu wypłaty, nie podlegają zwrotowi. Czym innym jest bowiem zwrot należności (czyli oddanie ich) a czym innym jest ich odliczenie od obecnie wypłacanych stronie kwot.

Odnosząc się do kwestii odsetek, których przyznania domagał się skarżący, skład orzekający podziela w tej mierze wielokrotnie prezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny pogląd, że dopiero z chwilą stwierdzenia nieważności decyzji wypowiadającej stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej obalone zostaje domniemanie ważności tej decyzji a zatem w okresie obowiązywania decyzji o wypowiedzeniu stosunku służby żołnierzowi nie przysługiwało prawo do uposażenia. Zgodnie bowiem z art. 72 ust. 2 ustawy, żołnierz zawodowy otrzymuje uposażenie z tytułu pełnienia służby. Skoro zatem między dokonanym wypowiedzeniem stosunku służbowego a stwierdzeniem nieważności decyzji organ nie miał podstaw prawnych do wypłaty uposażenia (skarżący nie pozostawał w służbie), to nie mogło dojść do zwłoki w wypłacie uposażenia, liczonej wg terminów określonych w art. 81 ust. 1 ustawy. Z tych względów nie można było twierdzić, że w zaskarżonej decyzji organy a następnie WSA, niewłaściwie zastosowały przepisy ustawy pragmatycznej, regulującej kwestie uposażeń żołnierzy.

Wskazać też w tym miejscu wypada, że ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych reguluje kompleksowo zagadnienia związane ze służbą wojskową. Z tego względu wydaje się, że nie ma w tym wypadku konieczności ani uzasadnionych podstaw by traktować w sposób rozdzielny roszczenie żołnierza - jako roszczenie realizowane na drodze administracyjnej a roszczenie organu - jako roszczenie cywilne, pod warunkiem oczywiście, że oba roszczenia mają źródło w tym samym stosunku administracyjnym łączącym żołnierza i organ. Tym bardziej więc nieuprawnionym jest powoływanie się w sprawach wynikających ze stosunków administracyjnych (stosunków służbowych żołnierzy zawodowych) na orzecznictwo dotyczące kwestii emerytalnych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 156 k.p.a. trzeba podkreślić, że artykuł ten ma dwa paragrafy a pierwszy z nich składa się z siedmiu punktów, z których każdy dotyczy innej sytuacji prawnej. W skardze kasacyjnej nie określono żadnej jednostki redakcyjnej w/w artykułu podnosząc jedynie, że WSA dokonał błędnej wykładni "art. 156 k.p.a." i nieprawidłowo ustalił konsekwencje prawne stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu. Tak ogólnikowo postawiony zarzut praktycznie uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie oceny jego prawidłowości, gdyż Sąd ten nie ma uprawnień do uściślania, czy korygowania zarzutów kasacyjnych. W zaistniałej sytuacji nie można określić konkretnie granic zaskarżenia. WSA dość szeroko omówił skutki stwierdzenia nieważności decyzji i brak konkretyzacji zarzutu powoduje, że nie jest wiadomym, jaki dokładnie pogląd skarżący miał na uwadze.

Zgodnie z art. 239 pkt 1 d) p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Określenie natomiast "sprawa ze stosunku pracy" czy "ze stosunku służbowego" oznacza, że chodzi w tym wypadku o sprawę, której przedmiot ma swoją podstawę w stosunku pracy lub stosunku służbowym (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2006 r. sygn. akt I OPS 7/05, ONSAiWSA 2007/1/2). Z tego powodu należy przyjąć, że istotą skargi ze stosunku służbowego, niezależnie od tego czy dotyczy ona roszczenia o określonej wysokości pieniężnej, czy odnosi się ona do innego rodzaju prawa, jest rozstrzygnięcie co do zasady. Kwestia wysokości świadczenia (w przypadku roszczenia pieniężnego) jest w tym przypadku rzeczą wtórną, zależną od prawidłowości wyliczenia. O zasadności zaś samego roszczenia decyduje legalność rozstrzygnięcia w kwestii przyznania lub pozbawienia strony prawa wynikającego ze stosunku służbowego. W związku z powyższym wysokość wynagrodzenia radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego w postępowaniu przed sądem wojewódzkim w sprawach dotyczących skarg wynikających ze stosunków służbowych określa § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Wynagrodzenie to, przy zastosowaniu stawki minimalnej, wynosi 240 zł. Zatem wobec faktu, że skarga A. T. została uwzględniona przez WSA jedynie w części, pozwalało to Sądowi na miarkowanie wysokości zwrotu kosztów postępowania zasądzonego na rzecz skarżącego, na zasadzie art. 206 p.p.s.a.

Ponieważ skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, gdyż zaskarżony wyrok mimo częściowo nieprawidłowego uzasadnienia odpowiada prawu, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.