Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 474/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-12-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6339 Inne o symbolu podstawowym 633
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 217 , art. 218, art. 219
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Z. Z. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi K. U. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 23 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 7 maja 2012 r. Z. Z. zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy w D. "o wydanie zaświadczenia o braku ofert pracy dla mojej osoby w tutejszym urzędzie od daty mojej rejestracji jako bezrobotnego do dnia dzisiejszego". Poprosił też o wydanie zaświadczenia o braku ofert pracy dla osób z wykształceniem wnioskodawcy. Podał, że zaświadczenie jest mu niezbędne ze względu na jego interes prawny art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. wynikający z żądania takiego zaświadczenia przez ubezpieczyciela.

Nawiązując do powyższego wniosku pismem z dnia 8 maja 2012 r. Powiatowy Urząd Pracy w D. przywołał treść art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. i wezwał zainteresowanego w terminie 2 dni do wskazania konkretnej normy prawa materialnego, z której legitymując się swoim interesem prawnym wywodzi swoje racje.

Odpowiadając na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 11 maja 2012 r. stwierdził, że Urząd nie zrozumiał treści jego wniosku, w którym wskazał swój interes prawny. Wynika on z potrzeby wykorzystania zaświadczenia przed innym organem, a także z art. 32, art. 51 ust. 3, art. 67 ust. 2 Konstytucji i zapisów europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolnościach.

Starosta D. postanowieniem z dnia [...]. Nr [...] wskazując na art. 217 § 1 i § 2, art. 218 § 1 i § 2 k.p.a. po rozpoznaniu wniosku z dnia 7 czerwca 2012 r. postanowił odmówić wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu podał, że z art. 217 § 1 i § 2 oraz 218 § 1 i § 2 k.p.a. wynika, że zaświadczenie wydaje się jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, lub osoba ubiega się o wydanie zaświadczenia z uwagi na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Organ ma obowiązek wystawiania zaświadczenia bez wnikania w interes prawny osoby ubiegającej się o zaświadczenie, tylko wtedy, gdy przepis prawa wymaga potwierdzenia pewnego stanu rzeczy zaświadczeniem.

W sytuacji gdy urzędowego potwierdzenia faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa osoba ubiegająca się o zaświadczenie powinna wskazać przepis prawa materialnego, z którego wynika jej interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia. Podał, że skarżący od dnia 28 czerwca 2010 r. nie posiada statusu osoby bezrobotnej, a od

1 maja 2011 r. nabył prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką.

Tym samym Urząd nie posiada aktualnych danych dotyczących wykształcenia i uprawnień zawodowych skarżącego.

Zażalenie na powyższe postanowienia złożył wnioskodawca. Uzasadniając je wskazał na definicję dokumentu urzędowego w rozumieniu kodeksu postępowania cywilnego i kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzucił między innymi, że Starosta w wydanym postanowieniu posługuje się nieprawdą, jakoby Urząd nie posiadał danych dotyczących jego wykształcenia i uprawnień zawodowych. Jest to kłamstwo choćby w świetle faktu wydania i przesłania mu dokumentu przez PUP, zatytułowanego informacja, potwierdzającego brak zatrudnienia jak i jego wykształcenia. W związku z tym, że inny organ żąda zaświadczenia potwierdzającego brak ofert pracy zwrócił się o stosowne zaświadczenie. Twierdził, że zaświadczenie

a informacja to dokumenty różniące się formą, choć mogą potwierdzać i zawierać te same fakty. Nie zgodził się ze stanowiskiem, że osoba nie posiadająca statusu bezrobotnego nie ma prawa do zaświadczenia, bowiem Urząd Pracy nie jest tylko urzędem osób, które posiadają status osób bezrobotnych.

Wojewoda D. po rozpatrzeniu powyższego zażalenia utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ wskazał na dotychczasowy stan sprawy, treść zażalenia. Rozpoznając zaś zażalenie powołał treść art. 217 i 218 k.p.a. a także § 8 Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy o sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy z dnia 26 listopada 2004 r. (Dz.U. Nr 262, poz. 2607 ze zm.). Zgodnie z tym ostatnim przepisem PUP wydaje osobie zarejestrowanej jako bezrobotna zaświadczenie o okresach zarejestrowania, pobierania zasiłku i stypendium, o wysokości tych świadczeń oraz o okresach niezdolności do pracy w poszczególnych latach kalendarzowych. Wnioskodawca posiadał status osoby bezrobotnej od 12 lutego 2009 r. do 27 czerwca 2010 r. zatem gdyby wnioskował o wydanie zaświadczenie odnośnie wskazanych w w/w przepisie faktów lub stanu prawnego, to organ takie zaświadczenie zobowiązany byłby wydać na podstawie art. 217 § 1 pkt 1 k.p.a.

Tymczasem we wniosku z dnia 7 maja 2012 r. zainteresowany domaga się wydania zaświadczenia o braku dla niego ofert pomocy PUP D. od daty rejestracji do dnia złożenia wniosku oraz o braku ofert pracy dla osób z jego wykształceniem. Wskazał też, że zaświadczenie jest mu niezbędne ze względu na jego interes prawny wynikający z żądania takiego zaświadczenia przez ubezpieczyciela.

Według organu brak jest przepisu prawa materialnego, który wymagałby potwierdzenia przez organ I instancji o braku ofert pracy i braku ofert pracy zgodnego z wykształceniem wnioskodawcy.

Zainteresowany nie wskazał przepisu prawa, który wymaga urzędowego potwierdzenia faktów lub stanu prawnego, jak również przepisu prawa, z którego wynika jego interes prawny w żądaniu wydania zaświadczenia.

Obowiązku takiego nie nakłada również żaden z podanych w piśmie z dnia 11 maja 2012 r. oraz w zażaleniu przepis prawa. Powołane zaś wyroki dotyczą innego stanu faktycznego.

Ponadto cel wydania zaświadczenia wskazany przez zainteresowanego "żądanie przez ubezpieczyciela" nie jest wystarczające do uzyskania zaświadczenia w oparciu o art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.

Dodał też, że gdyby nawet wnioskodawca wykazał swój interes prawny w żądaniu wydania zaświadczenia, wniosek nie mógłby być uwzględniony, pośrednictwo pracy jest bowiem jawne i każde wolne miejsce jest podawane do wiadomości. Jest to zatem informacja dostępna dla wszystkich poszukujących zatrudnienia. Brak jest zatem podstaw prawnych do urzędowego potwierdzenia powyższych informacji w formie zaświadczenia.

Skarżący do Urzędu złożył pismo z dnia 9 stycznia 2013 r. dołączył pismo z obcym języku.

W związku z powyższym PUP wezwał skarżącego do złożenia dokumentu, z którego skarżący wywodzi swoje żądanie wydania zaświadczenia, sporządzonego w języku polskim lub przetłumaczonego przez tłumacza przysięgłego. W piśmie z dnia 17 stycznia 2013 r. skarżący podał, że PUP zażądał przedstawienia dowodu i taki dowód został zgodnie z prawem europejskim przedstawiony. Jeżeli Urząd ma jakieś wątpliwości niech powoła biegłego od języka angielskiego, który rozwieje wątpliwości i zaspokoi ciekawość PUP.

Ponadto wniósł o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka na okoliczność zawarcia umowy od ryzyka utraty pracy.

Dnia 25 stycznia 2013 r. na zlecenie PUP dokonano tłumaczenia nadesłanego przez skarżącego w języku obcym dokumentu. Z tłumaczenia wynika, że jest to pismo skierowane do skarżącego datowane na 27 października 2010 r., w którym w początkowej treści podano: "Dziękujemy za skorzystanie z możliwości ubiegania się o ubezpieczenie dochodu B. w firmie B. I. D. (Ubezpieczenia B. D.). Mamy nadzieję, iż ten sposób organizacji Pańskiego Polecenia zapłaty okaże się dla Pana wygodny. Po zaakceptowaniu danych Pana Polecenia Zapłaty, chcielibyśmy prosić Pana o potwierdzenie, czy są one prawidłowe. Prosimy o sprawdzenie, czy poniższa lista, w tym harmonogram spłat, jest prawidłowa".

Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie IV SA/Wr 546/12 uchylił zaskarżone przez wnioskodawcę postanowienia Wojewody D. z dnia [...] i poprzedzające je postanowienie organu I instancji.

Sąd stwierdził, że organy orzekające winny stosownie do art. 218 § 2 k.p.a. przeprowadzić w tym zakresie postępowanie wyjaśniające.

W ocenie Sądu organy nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego w sprawie, czym naruszyły zasady wyrażone w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Z akt sprawy, jak i wydanych w sprawie postanowień nie wynika, by organy wzywały skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie w zakreślonym terminie dokumentów, z których to skarżący wywodził żądanie wydania przedmiotowego zaświadczenia.

We wskazanym zakresie organy miały uzupełnić prowadzone postępowanie.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji, jak stwierdził wykonując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zawarte w uzasadnieniu sprawy IV SA/Wr 546/12, pismem z dnia 27 marca 2013 r., wezwał skarżącego do stawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w D. w celu zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W dniu 3 kwietnia 2013 r. skarżący zgłosił się do Urzędu i do protokołu oświadczył między innymi, że zapoznał się z przetłumaczonym na wniosek organu dokumentem, dostarczonym w dniu 9 stycznia 2013 r. Stwierdził, że dokument ten stanowił podziękowanie banku za zawarcie umowy.

Oświadczył też, że w tym samym dniu dostarczył także umowę ubezpieczenia od utraty pracy. Podtrzymał swoje żądanie przesłuchania świadka, który był obecny przy podpisywaniu umowy. Jednocześnie stwierdził, że w chwili obecnej nie może podać danych osoby, która mogłaby być świadkiem w sprawie gdyż zależy to od zgody tej osoby na podanie jej danych. Nie ma z tą osobą kontaktu, zatem potrzebuje czasu. Może się zdarzyć, że osoba ta jest za granicą, wówczas kontakt będzie możliwy o ile PUP pokryje koszty podróży świadka.

Pismem z dnia 10 kwietnia 2013 r. Urząd wezwał skarżącego do dostarczenia stosownych dokumentów, z których wywodzi swoje żądanie wydania przedmiotowego zaświadczenia oraz do podania danych świadka poprzez wskazanie imienia, nazwiska, adresu do korespondencji i zamieszkania. Podkreślono, że do pisma z dnia 9 stycznia 2013 r. dołączono jeden załącznik.

W odpowiedzi na powyższe skarżący pismem datowanym 15 kwietnia 2013 r. złożonym w Urzędzie 17 kwietnia 2013 r. podtrzymał swoje żądanie wydania zaświadczenia, odmówił podania danych osobowych świadka. Do pisma tego nie dołączył żadnych załączników.

Starosta D. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 217 § 1 i § 2, art. 218 § 1 i § 2 oraz art. 219 z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego po ponownym rozpoznaniu wniosku z dnia 7 maja 2012 r. odmówił wydania zaświadczenia.

Organ podał, że we wskazanym wniosku skarżący wnosił o wydanie zaświadczenia "o braku ofert pracy dla mojej osoby w tutejszym Urzędzie od daty mojej rejestracji, jako bezrobotnego do dnia dzisiejszego (...) o braku ofert pracy dla osób z moim wykształceniem". Przywołał przepisy art. 217 § 2 k.p.a. oraz 218 § 1 k.p.a., które regulują kwestię wydawania zaświadczeń. Wskazał jednocześnie, iż tylko ustalenie interesu prawnego po stronie wnioskodawcy, daje organowi możliwości rozpatrywania wniosku w zakresie zgłoszonego żądania o wydanie potwierdzenia określonych faktów, zgodnych z art. 218 § 2 k.p.a., a przed wydaniem zaświadczenia organ administracji publicznej może prowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Organ ponownie podjął próby ustalenia interesu prawnego wnioskodawcy. Wskazał na pismo organu z dnia 27 marca 2013 r., z dnia 10 kwietnia 2013 r. oraz protokół przesłuchania skarżącego z dnia 3 kwietnia 2013 r., a także pismo skarżącego złożone w dniu 17 kwietnia 2013 r., do którego nie dołączył żadnych dokumentów, z których wywodzi swoje żądanie wydania przedmiotowego zaświadczenia oraz odmówił podania danych osobowych świadka.

W podsumowaniu organ powołując się na przepis art. 219 k.p.a. stwierdził, że w związku z tym, iż wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu faktu braku ofert pracy w tutejszym urzędzie dla osób z jego wykształceniem – odmówił wydania zaświadczenia.

Stwierdził też, iż zaświadczenie z dnia 29 listopada 2012 r. nie powinno być wydane, gdyż przed jego wydaniem nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego co do interesu prawnego wnioskującego w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożył wnioskodawca zarzucił w nim pracownikowi organu kłamstwo, fałszowanie dokumentów i świadome łamanie przepisów k.p.a. Zaprzeczył jakoby odmówił podania danych świadka, przytaczając swoje dotychczasowe oświadczenia i twierdzenia, że najpierw musi zapytać o zgodę świadka o podanie jego danych pracownikowi PUP. Zdaniem żalącego się jego interes prawny przejawia się nie tylko w żądaniu ubezpieczyciela, ale takim interesem prawnym jest też chęć przedstawienia "jako dowodu w doniesieniu do prokuratury, napisania skargi konstytucyjnej, sądu". Według skarżącego przepisy k.p.a. ani w art. 217 ani 218 nie wymagają tego, że interes prawny trzeba udowodnić i to w takich formach, jakie żąda ode niego urząd. Skoro przedstawił i urząd jest w posiadaniu dokumentu, jakim jest "podziękowanie", "informacja" banku o zawarciu takiej umowy. Ubezpieczenie od utraty dochodów, to jest to wystarczający dowód na interes prawny.

Wojewoda D. postanowieniem z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W jego motywach przywołał brzmienie art. 217 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2). Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (§ 3). Natomiast w myśl art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zgodnie zaś z przepisem art. 218 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Według organu odwoławczego sposób w jaki ustawodawca ukształtował regulację prawną określającą procedurę wydawania zaświadczeń, obliguje organ administracji publicznej - w przypadku złożenia przez osobę uprawnioną żądania wydania zaświadczenia - do ustalenia w pierwszej kolejności, czy przepis prawa wymaga urzędowego potwierdzenia w formie zaświadczenia faktów lub stanu prawnego, potwierdzenia których osoba ta się domaga. Jeśli bowiem przepis prawa wymaga potwierdzenia pewnego stanu rzeczy zaświadczeniem, organ ma obowiązek jego wystawienia - bez potrzeby wnikania w prawny interes wnioskującego. W przypadku jednak, gdy nie zachodzi przesłanka z art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., priorytetowym obowiązkiem organu jest ustalenie, czy wnioskujący posiada w wydaniu zaświadczenia o żądanej treści interes prawny.

W związku z tym , to po stronie skarżącego leżał obowiązek wykazania interesu prawnego, żądania zaświadczenia o wskazanej przez niego treści. Skoro sam zainteresowany w powyższym wniosku takiego żądania nie wykazał, to rolą organu I instancji było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia interesu prawnego wnioskodawcy.

W ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego Powiatowy Urząd Pracy w D. już w piśmie z dnia 8 maja 2012 r. nr UR 714-120209/0008/MG/12 wezwał stronę do wykazania interesu prawnego. W dniu 11 maja 2012 r. wpłynęło pismo od wnioskodawcy, w którym nie wykazał swojego interesu prawnego.

Organ wskazał, że w związku z pozyskaniem przez Starostę D. w ramach prowadzonych innych postępowań z wniosku strony o wydanie zaświadczenia o podobnej treści, organ był w posiadaniu złożonych przez wnioskodawcę wyjaśnień i dowodu. Takim dowodem był dokument sporządzony w języku obcym złożony za pismem z dnia 9 stycznia 2013 r., który jak twierdzi w przedmiotowym piśmie był kopią umowy ubezpieczenia podpisaną z B. I. D., podpisaną za pośrednictwem oddziału banku B. w W. (Anglia).

Organ zatrudnienia mając na względzie postawę wnioskodawcy oraz dążąc do wyjaśnienia wszystkich okoliczności niniejszej sprawy, zlecił przetłumaczenie przedłożonego przez skarżącego dokumentu, tłumaczowi przysięgłemu języka angielskiego – R. M. Według organu treść tego dokumentu nie wskazuje, że jest to umowa ubezpieczenia. Natomiast jest to pismo skierowane do skarżącego datowane na 27 października 2010 r., w którym w początkowej treści wskazano: "Dziękujemy za skorzystanie z możliwości ubiegania się o Ubezpieczenie Dochodu B. w firmie B. I. D. (Ubezpieczenia B. D.). Mamy nadzieję, iż ten sposób organizacji Pańskiego Polecenia Zapłaty okaże się dla Pana wygodny. Po zaakceptowaniu danych Pana Polecenia Zapłaty, chcielibyśmy prosić Pana o potwierdzenie, czy są one prawidłowe. Prosimy o sprawdzenie, czy poniższa lista, w tym harmonogram spłat, jest prawidłowa".

W ocenie Wojewody D., z dokumentu tego nie wynika, aby skarżący miał obowiązek przedkładania zaświadczenia o żądanej treści. Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w zażaleniu, do przedmiotowego pisma nie była dołączona umowa ubezpieczenia. Strona przesłała tylko powyższe pismo sporządzone w języku angielskim.

Odnosząc się do kwestii powołania świadka, który miałby zeznać na okoliczność podpisania przez skarżącego umowy ubezpieczenia stwierdzono, że to skarżący

w piśmie z dnia 17 stycznia 2013 r. złożył do organu wniosek o przesłuchanie wskazanego przez niego świadka. Natomiast organ I instancji podejmując dalsze czynności procesowe, chciał dopuścić ten dowód w sprawie. Jednakże to rolą strony było podanie danych osobowych świadka w tym imienia i nazwiska oraz adresu zamieszkania, tak aby można było przeprowadzić ten dowód. Tymczasem do protokołu z dnia 3 kwietnia 2013 r. skarżący zeznał, że podtrzymuje swoje żądanie przesłuchania świadka, ale jednocześnie oświadczył, iż w chwili obecnej nie może podać danych osoby, która mogłaby być świadkiem w sprawie, ponieważ zależy to od wyrażenia przez tą osobę zgody na podanie jej danych osobowych do wiadomości organu. Przy czym może to trochę potrwać, gdyż osoba ta może przebywać za granicą.

W tych okolicznościach sprawy, w ocenie Wojewody D., skarżący nie wykazał, ani przepisu prawa materialnego, który wymaga urzędowego potwierdzenia w formie zaświadczenia faktów lub stanu prawnego, ani też nie wykazał interesu prawnego do żądania zaświadczenia o treści wskazanej we wniosku z dnia

7 maja 2012 r. Natomiast podjęte przez Starostę D. czynności wyjaśniające, zmierzające do ustalenia jaki jest faktycznie interes prawny do żądania przez skarżącego zaświadczenia o treści wskazanej we wniosku z dnia 7 maja

2012 r. wobec postawy samego wnioskodawcy, nie wyjaśniły tych powodów. Według organu odwoławczego, to po stronie wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania interesu prawnego stanowiącego podstawę do ubiegania się o wydanie zaświadczenia, na co też wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 listopada 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 380/12 i w wyroku z dnia 3 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 546/12, natomiast na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek zbadania tego interesu prawnego. Stwierdzenie wnioskodawcy, że zaświadczenie to jest mu niezbędne do przedstawienia ubezpieczycielowi, z którym wiąże go umowa ubezpieczenia od utraty pracy nie jest wystarczające do uznania, iż wykazał interes prawny. Również późniejsza korespondencja skarżącego oraz składane wyjaśnienia i dokumenty, nie wykazały tego interesu prawnego. Według organu II instancji zachowanie wnioskodawcy, wskazuje na brak dobrej woli po jego stronie do wykazania jego interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył wnioskodawca. Zarzucił w niej naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art.12, art. 35, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności skarżący podniósł zarzut braku uzasadnienia faktycznego i prawnego, zaniechanie działań zmierzających do wszechstronnego zebrania materiału dowodowego oraz niedochowanie terminów w załatwianiu spraw. Zarzucił także organom obu instancji fałszowanie dokumentów, która to czynność miała być związana z przetłumaczonym dokumentem z języka angielskiego na język polski.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo ustosunkowując się do zarzutu uchybienia terminom przewidzianym w k.p.a. Wojewoda D. stwierdził, że podejmowane przez organ I instancji liczne próby wyjaśnienia okoliczności niniejszej sprawy, przy prawie biernej i roszczeniowej postawie skarżącego spowodowały, że co do zasady uproszczone postępowanie wyjaśniające, przedłużyło się w czasie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 159, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Akt administracyjny jest niezgodny z prawem o ile przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Wówczas to sąd w oparciu o art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu, przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., może w zależności od okoliczności uchylić zaskarżoną decyzję, stwierdzić jej nieważność lub uznać, że została ona wydana z naruszeniem prawa.

Jednakże zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola Sądu, oparta na wskazanych wyżej przepisach, daje podstawę do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie i postanowienie organu I instancji nie narusza prawa.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 7 maja 2012 r., skierowanym do Powiatowego Urzędu w D., o wydanie zaświadczenia "o braku ofert pracy dla mojej osoby w tutejszym Urzędzie od daty mojej rejestracji jako bezrobotnego do dnia dzisiejszego oraz o braku ofert pracy dla osób z moim wykształceniem". Z wskazanej w zaskarżonym postanowieniu podstawy prawnej i motywów rozstrzygnięcia wynika, że organ orzekał na podstawie przepisów normujących postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń, a to przepisów działu VII kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanego "Wydawanie zaświadczeń", zawartych w art. 217 – 220 k.p.a. Przewidują one wydawanie zaświadczeń w dwóch przypadkach, po pierwsze – jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1), po drugie zaś – jeżeli dana osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2). W każdym z tych dwóch przypadków zaświadczenie wydaje się na żądanie osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia (art. 217 § 1 k.p.a.). W sytuacji, gdy podstawą wydania zaświadczenia jest przepis art. 217 par. 2 pkt 2 k.p.a. (interes prawny osoby ubiegającej się o zaświadczenie w jego uzyskaniu) organ jest obowiązany wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.).

Z powyższego wynika więc, że zaświadczeniem w rozumieniu k.p.a. jest urzędowe potwierdzenie w formie pisemnej obiektywnie istniejącego (aktualnie lub w przeszłości) stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego), dokonane przez organ administracji publicznej na żądanie zainteresowanej osoby, której interes oparty jest na prawie (por. Z. Kmiecik, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalania weryfikacji jego treści, PiP z. s10, 2004 r. s. 58). Oznacza to, że zaświadczenia są aktami, które potwierdzają istnienie uprawnień czy obowiązków, określonych (tzn. stworzonych lub ustalonych) uprzednio indywidualnym aktem prawnym.

Postępowanie w tym zakresie ma charakter uproszczony i odformalizowany (vide: J. Borkowski, B. Adamiak: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa, Wydawnictwo C.H. Beck, 2008 str. 833). Składają się na nie wyłącznie czynności materialno - techniczne polegające na badaniu, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane i czy dane te dotyczą stanu prawnego lub faktycznego, którego potwierdzenia domaga się wnioskodawca. W postępowaniu tym nie dokonuje się ustaleń i ocen, jak ma to miejsce w postępowaniu jurysdykcyjnym. Z tych względów zaświadczenie nie może rozstrzygać o prawach i obowiązkach oraz nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Potwierdza ono stan ustalony, jest wyłącznie przejawem tego, co zawarte jest w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie (vide: wyrok NSA z 16 września 2005 r. sygn. II OSK 36/05, ONSAiWSA 2006/2/64, wyroki WSA w Warszawie z 23 marca 2006 r. sygn. I SA/Wa 1356/04, Lex nr 202335 oraz z 21 listopada 2008 r. sygn. III SA/Wa 1612/08, Lex nr 519918). Przy czym przewidziana w art. 218 § 2 k.p.a. możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na skutek złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia sprowadza się w istocie do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Postępowanie wyjaśniające nie może prowadzić do dokonywania jakichkolwiek ocen, w tym ocen prawnych odnośnie informacji będących w dyspozycji organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 23 marca 2006 r. wcześniej powoływany).

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika więc, że postępowanie to może się zakończyć w trojaki sposób, a mianowicie:

1/ przez wydanie zaświadczenia dotyczącego stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba zainteresowana;

2/ przez odmowę w ogóle wydania zaświadczenia;

3/ przez odmowę wydania zaświadczenia o żądanej treści z powodu nie potwierdzenia się w toku postępowania wyjaśniającego istnienia stanu faktycznego lub prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba ubiegająca się o zaświadczenie.

Wskazać w tym miejscu należy ,że odmowa wydania zaświadczenia,

w przypadku określonym w art. 217 § 2 pkt. 2 k.p.a. może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy strona nie wykaże interesu prawnego w jego uzyskaniu. Przy czym interes prawny osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia na podstawie art. 217

§ 2 pkt 2 k.p.a. nie został jej przyznany przez przepis prawa, jak to ma miejsce

w stosunku do osób, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., lecz podlega badaniu przez organ administracji. Natomiast powołanie się na interes prawny wymaga każdorazowo wskazania przez stronę normy prawa materialnego, przyznającej jej określone prawo podmiotowe, którego ochrony się domaga. Interes prawny winien być też realny i aktualny, tzn. winien ściśle wiązać się z aktualnymi prawami bądź obowiązkami strony, związanymi z przedmiotem postępowania lub czynności organu, a nie z jej zamiarami na przyszłość. Należy przy tym odróżnić interes faktyczny od interesu prawnego.

Zatem w sytuacji przewidzianej w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., w pierwszej kolejności organ administracji jest obowiązany ustalić w postępowaniu wyjaśniającym, czy osoba ubiegająca się o zaświadczenie ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 218 § 2 k.p.a.). Prowadzenie takiego postępowania wyjaśniającego indywidualny stan prawny, opierać się może jedynie na danych zawartych w posiadanej przez organ dokumentacji. W pierwszej kolejności zatem, w ramach takiego postępowania organ ustala jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane. Dalsza część postępowania sprowadza się do wyjaśnienia, czy posiadane dane odnoszą się do osoby wnioskodawcy oraz, co najważniejsze, czy dotyczą stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca (por. Z. Kmiecik, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalania i weryfikacji jego treści, PIP, zeszyt 10, 2004 r., s. 63). Jeżeli organ stwierdzi, że osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia nie ma tego interesu – odmawia wydania zaświadczenia lub zaświadczenia żądanej treści.

W niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją wskazaną w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia sprowadza się więc do oceny zasadności odmowy wydania przez organ zaświadczenia o żądanej przez stronę treści. Z treści przedmiotowego wniosku wynika, że dotyczył on wydania zaświadczenia o braku ofert pracy w PUP w okresie od zarejestrowania skarżącego jako osoby bezrobotnej do dnia złożenia wniosku oraz zaświadczenia o braku ofert pracy dla osób z wykształceniem, jakie posiada wnioskodawca.

W ocenie Sądu oba organy orzekające podjęły właściwe czynności w celu należytego wyjaśnienia kwestii interesu prawnego skarżącego, gdyż w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy tylko ustalenie interesu prawnego po stronie skarżącego dawało możliwość rozpatrywania wniosku w zakresie zgłoszonego w nim żądania. Zasadnie również organy uznały, że to po stronie skarżącego leżał obowiązek wykazania interesu prawnego w żądaniu zaświadczenia o określonej treści, a skoro sam zainteresowany w złożonym wniosku takiego żądania nie wykazał,

to zadaniem organu administracyjnego było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia interesu prawnego wnioskodawcy. Natomiast wbrew zarzutom skargi postępowanie wyjaśniające zostało przez organ I instancji przeprowadzone starannie i rzetelnie. Organ ten - zgodnie z przepisami art. 7 i art. 77

§ 1 k.p.a - zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy konieczny do prawidłowego rozpoznania sprawy, wyprowadzając z niego logiczne i merytorycznie uzasadnione wnioski, zaś swoje stanowisko w tym zakresie wraz z uzasadniającą je argumentacją zawarł w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu postanowienia, spełniającym wymogi, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a.

Wskazać w tym miejscu również należy, że tym samym organy wypełniły zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 546/12.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący trzykrotnie, pismami z dnia 8 maja 2012 r., 14 stycznia i 10 kwietnia 2013 r., był wzywany przez właściwy organ do przedstawienia w zakreślonym 7 dniowym terminie stosownych dokumentów, umów cywilnoprawnych (dowodów), z których wywodził żądanie przedmiotowego zaświadczenia, aby można było obiektywnie stwierdzić istnienie interesu prawnego po stronie wnioskodawcy w uzyskaniu żądanego zaświadczenia. Wprawdzie na powyższe wezwania skarżący reagował pismami ale podawał w nich ogólnikowo powody, dla których jest mu potrzebne wnioskowane zaświadczenie. Skarżący nie uczynił zadość wezwaniu organu do wykazania interesu prawnego, przedstawił tylko dokument, sporządzony w języku obcym. Mimo wezwania, skarżący odmówił przedstawienia fachowego tłumaczenia tego dokumentu. To organ zatrudnienia dokonał tłumaczenia zaoferowanego przez stronę dokumentu, który jak się okazało nie miał związku z treścią żądania. Wprawdzie interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia nie musi zawsze pokrywać się z interesem prawnym w znaczeniu materialnoprawnym. Interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia wystarczająco może wynikać z postrzeganej przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie, korzyści, jaką spodziewa się ta osoba odnieść po przedstawieniu zaświadczenia innemu organowi. W analizowanej sprawie strona powoływała na stosowną korzyść wynikającą z tytułu umowy ubezpieczenia od utraty pracy, zawartej z angielskim ubezpieczycielem. Na poparcie tego faktu skarżący nie zaoferował stosownego dowodu (dokumentu). Wobec tego mają rację organy obu instancji, kiedy wywodzą, że skarżący nie wykazał swojego interesu prawnego w uzyskaniu potwierdzenia faktu braku ofert pracy w Powiatowym Urzędzie Pracy w D. dla osób z jego wykształceniem, a w konsekwencji postępowanie o wydanie zaświadczenia zakończyło się odmową jego wydania.

Argumentacja skarżącego, koncentrująca się na polemice z przyczyną, z powodu której organ odmówił wydania zaświadczenia, sprowadza się do twierdzenia, że służy mu interes prawny, którego nie musi udowodnić, lecz wystarczy "zaręczyć, wyjawić, twierdzić". Wyjaśnić w tym miejscu należy, że wprawdzie rozwiązania prawne przyjęte w k.p.a., w tym także i w postępowaniu administracyjnym uproszczonym nie przewidują obowiązku strony wskazania dowodów potrzebnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, bowiem strona jest jedynie uprawniona, a nie zobowiązana do przedstawienia stosownych dowodów. Nie oznacza to jednak możliwości przerzucania w całości ciężaru dowodzenia na organ administracyjny, a w każdym razie nie ma on nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności, z których strona wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne. W takim przypadku inicjatywa w zakresie wykazywania stosownych okoliczności – w tym przypadku interesu prawnego – spoczywa również na stronie postępowania. W tym zakresie skarżący nie zadość uczynił powyższemu obowiązkowi.

Jak wcześniej sąd zaakcentował postępowanie o wydanie zaświadczenia nie ma charakteru pełnego postępowania administracyjnego, w którym uczestniczą strony. Jest to postępowanie, uproszczone, w którym organ wyłącznie konfrontuje treść wniosku osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia z treścią posiadanych przez organ danych, których dotyczyć ma zaświadczenie. Wynikająca z art. 218 § 2 k.p.a. możliwość przeprowadzenia przed wydaniem zaświadczenia, postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie, nie może być rozumiana jako "tworzenie" na etapie postępowania o wydanie zaświadczenia, podstawy (bazy) do wystawienia zaświadczenia. Niedopuszczalne jest zatem kompletowanie w tym postępowaniu materiału dowodowego, mającego służyć wydaniu zaświadczenia określonej treści, gdyż treść zaświadczenia ma się opierać na już posiadanych przez organ ewidencjach, rejestrach, czy zbiorach danych.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art.10 k.p.a., albowiem w prowadzonym postępowaniu umożliwiono skarżącemu zapoznanie się z całym materiałem dowodowym zebranym w sprawie i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Znalazło to odzwierciedlenie w znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy protokole z dnia 3 kwietnia 2013 r., z którego treścią skarżący został zapoznany, co potwierdził stosownym podpisem. Nadto w prowadzonym postępowaniu uwzględniono wniosek skarżącego o przesłuchanie świadka, oczekując jedynie wskazania przez stronę stosownych danych, umożliwiających przeprowadzenie tego dowodu osobowego, z którego skarżący wycofał się na dalszym etapie postępowania sugerując, że może się to wiązać ze znacznymi kosztami.

Pod adresem organu I instancji nie może też być skutecznie wyartykułowany zarzut prowadzenia postępowania z uchybieniem terminu określonego w k.p.a., albowiem organ ten podjął wszelkie próby wyjaśnienia okoliczności sprawy , zaś bierna w gruncie rzeczy postawa skarżącego spowodowała, że uproszczone postępowanie wyjaśniające przedłużyło się w czasie.

Jako niezasadne należy również ocenić zarzuty zawarte w skardze oraz wypowiedzi na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. a także we wcześniejszych pismach i zażaleniach, dotyczące fałszowania przez urząd dokumentów składanych przez skarżącego. Skarżący nie uprawdopodobnił swojego twierdzenia, że do pisma z dnia 9 stycznia 2013 r. dołączył "cały komplet dokumentów z banku".

Na rozprawie skarżący złożył do akt dwie kserokopie pisma z dnia 9 stycznia 2013 r. Na pismach tych jest nabita prezentata PUP w D., na pierwszej ze złożonych kserokopii, na dole, pod tekstem, na drugiej u góry, ponad tekstem pisma. W obu przypadkach na prezentatach określono datę złożenia pisma w kancelarii ogólnej PUP – 9 stycznia 2013 r. Pierwsza z kserokopii wszytych do akt sądowych zawiera informację, iż załączników jest 1 (w piśmie skarżący stwierdza, że załącznikiem jest umowa), wpisany jest również numer dziennika, zamieszczony jest też podpis osoby przyjmującej pismo, na drugiej kserokopii nie wypełniono rubryk – liczby dziennika i rubryki dotyczącej załączników. W prawym rogu znajdują się dwa nieczytelne znaczki.

Opisane kserokopie pisma dają podstawę tylko do stwierdzeń takich, iż na jednym odpisie pisma z 9 stycznia dokładnie opisano datę złożenia, liczbę dziennika, pod którą jest pismo zarejestrowane i ilość załączników, na drugim tego nie uczyniono.

Dają również podstawę do stwierdzenia, że w istocie do omawianego pisma był dołączony 1 załącznik. Ilość załączników była opisana na prezentacie a skarżący, w którego posiadaniu jest potwierdzenie złożenia pisma nie zakwestionował otrzymując je w takiej postaci. Nie ma na nim żadnego sprostowania.

Zauważyć też należy, iż załącznik do pisma skarżącego z dnia 9 stycznia 2013 r. był sporządzony w języku angielskim, zatem weryfikacja tego załącznika z informacją zawartą w piśmie, że załącznikiem jest umowa z całą pewnością była utrudniona.

Dodać też należy, że wskazana wyżej postawa skarżącego w toku postępowania administracyjnego była również akcentowana w postępowaniu sądowym. Na rozprawie na pytanie Sądu czy posiada egzemplarz umowy zawartej z bankiem wnioskodawca oświadczył, że posiada ale jej nie udostępnił bo takiej umowy urząd nie żądał.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenie o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu uzasadnia treść art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1

lit. c) oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).