Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 839/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant specjalista Agnieszka Rogowska-Bil, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 14, art. 64 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1769 ze zm., dalej "u.p.s."), po rozpoznaniu wniosku J. O. z dnia 30 października 2017 r., odmówił od 2 listopada 2017 r. całkowitego zwolnienia z opłaty za pobyt M.O. w Domu Pomocy Społecznej [...] " w B. (dalej DPS) ustalonej w decyzji własnej z dnia [...] r. Nr [...] zmienionej decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Postępowanie w sprawie wszczęto na wniosek pełnomocnika strony dotyczący zwolnienia w całości, na podstawie art. 64 pkt. 2 u.p.s., z opłaty za pobyt jej ojca, M.O. w DPS. Pełnomocnik strony złożył nadto wnioski dowodowe, których celem było wykazanie zaistnienia w sprawie szczególnych okoliczności w postaci przemocy domowej stosowanej przez umieszczonego w DPS ojca strony względem córki, a świadczących o tym, że obarczanie jej finansowym obowiązkiem za pobyt ojca w DPS jest rażącą niesprawiedliwością i jest sprzeczne z elementarnymi zasadami współżycia społecznego

W ramach tych wniosków wystąpił o zwrócenie się do Prokuratury Rejonowej w R. o akta sprawy prowadzonej pod sygnaturą [...] lub w przypadku ich braku o podanie informacji, jakiej treści zarzuty zostały przedstawione M.O. w powyższej sprawie, czy był wniesiony akt oskarżenia w sprawie oraz jak zakończyła się ewentualna sprawa sądowa, czy w latach 80-tych i do połowy lat 90-tych były prowadzone w Prokuraturze Rejonowej w R. i inne postępowania przygotowawcze przeciwko M.O.

Pełnomocnik strony wystąpił także o zwrócenie się do Sądu Rejonowego w G. o akta spraw prowadzonych przez ten Sąd pod sygnaturami [...] oraz [...] lub w przypadku braku akt o podanie przedmiotu postępowania i o przesłuchanie w charakterze świadka B. Ż. na okoliczność relacji pomiędzy M. O. a J. O. a w szczególności sposobu traktowania rodziny przez M. O..

W uzasadnieniu opisanej powyżej decyzji organ wyjaśnił, że odpłatność za pobyt ojca strony w DPS ustalono począwszy od stycznia 2015r. (decyzja z dnia [...]. nr [...]). Od 1 kwietnia 2017 r. opłata ta wynosiła 796,81 zł.

Odnosząc się do brzmienia art. 64 u.p.a. organ wskazał, że nabycie uprawnień wymaga udokumentowania wymienionych w nim okoliczności w tym m.in. ustalenia sytuacji rodzinnej czy dochodowej. Służy temu materiał pochodzący z wywiadu środowiskowego.

Wywiad taki został przeprowadzony i na jego podstawie ustalono, że strona mieszka sama, pracuje w A w R., źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę, które otrzymane w styczniu 2018 r. wynosiło 3944,80 zł. Ponadto jest właścicielem samochodu osobowego [...] rocznik 2011 r.

W trakcie wywiadu środowiskowego strona złożyła oświadczenie o swoim stanie zdrowia. Wskazała, że wynika, choruje na hypotrepsię (wyniszczenie organizmu, zaawansowaną [...] (całe życie), [...] drastyczną wymagającą specjalistycznych leków, ostrą [...] (zanik mięśni, kości), depresję, schorzenia górnych dróg oddechowych, choroby układu krążenia (zawansowane), poważną chorobę słuchu (niedosłuch wymaga stosowania aparatów słuchowych), anemię, ma osłabiony wzrok, waży 48 kg. Schorzenia "spowodowane były głodem, biciem i najrozmaitszymi szykanami ze strony ojca. trudno to zmienić". W jej rodzinie miała miejsce przemoc domowa, której sprawcą był ojciec. Nie jest w stanie ojcu wybaczyć i nie jest w stanie pogodzić się z tym, że po tym co przeszła jest jeszcze finansowo obciążona za jego pobyt w DPS. Podsumowując swoje oświadczenia strona wniosła o przesłuchanie trzech świadków (podając imię i nazwisko oraz adres zamieszkania), którzy mogą zaświadczyć o wcześniejszym zachowaniu ojca.

Organ zauważył, że opisanych przez stronę schorzeń nie potwierdzono aktualną dokumentacją medyczną, a jedynie datowaną na 28 lipca 2015 r. (wynik badania radiologicznego). Biorąc jednak pod uwagę posiadane zaświadczenia lekarskie potwierdzające opisane diagnozy organ przyjął, że opis stanu zdrowia jest wiarygodny.

Ze względu na odmowę odpowiedzi na pytania pracownika socjalnego dotyczące aktualnej sytuacji życiowej m.in. w zakresie wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem organ zwrócił się z pismem z dnia 14 lutego 2018r o przesłanie szeregu danych dotyczących stanu zdrowia, wydatków oraz wynagrodzenia..

Na podstawie informacji przekazanej przez stronę organ podał, że dochód strony w styczniu 2018 r. wynosił 3944,80 zł (oświadczenie z dnia 7 lutego 2018 r.), lutym -3625,65 zł, natomiast w marcu 2018 r. - 3157,04 zł (lista płac dołączona do pisma z dnia 20 marca 2018 r.). Natomiast stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania o charakterze obowiązkowym to: czynsz - 348,54 zł- styczeń 2018 r. luty 2018 r. -197,32 zł, (udokumentowano) opłata za energię elektryczną - 26,26 zł (52,53 zł co drugi miesiąc-, udokumentowano) gaz- 19,33 zł (38,66 zł co drugi miesiąc - udokumentowano) – łącznie 394,13 zł.

Inne obciążenia nieobowiązkowe: Internet- i TV - średnio 28,48 zł (35,98 zł styczeń 2018 r., 20,98 zł luty - udokumentowano), telefon- średnio 111,45 zł (141,88 zł styczeń 2018 r., 81,02 zł luty udokumentowano) - łącznie - 139,93 zł

Inne wydatki o charakterze niezbędnym (żywność, odzież, obuwie): wydatki na zakup żywności - 900 zł, zakup odzieży - 200,00 zł, środki czystości - 100 zł Łącznie 1200,00 zł.

Ponadto inne wydatki to: zakup leków -średnio miesięcznie 372,15 zł i inne wydatki wynikające z oświadczenia strony o charakterze stałym - zakup paliwa (dojazd do pracy) - 340 zł, ubezpieczenie samochodu - 139,66 zł (roczna kwota 1676 zł), przegląd samochodu - 10 zł (rocznie 120 zł), książki, prasa życie kulturalne - 100 zł. Ponadto wydatki związane z naprawą sprzętu domowego, samochodu, czyszczenie dywanów, naprawa okularów, naprawa butów u szewca - 66,66 zł (wydatki okazjonalne - 800,00 zł rocznie), ubezpieczenie aparatu słuchowego - 37,50 zł (rocznie 450 zł). Powyższe wydatki wyniosły łącznie 693,82 zł.

Jako wydatki jednorazowe podano: 936,08 zł zakup telefonu komórkowego - paragon z 13 stycznia 2018 r., 59 - etui na telefon komórkowy w samochodzie - faktura z 13 stycznia 2018 r,. 14 800 zł - zakup aparatu słuchowego - faktura z 27 lutego 2018 r. 427 zł - zakup gorsetu ortopedycznego, rajstop medycznych, poduszki ortopedycznej, 400 zł - zabiegi krioterapii (faktury z marca 2018 r.).

Powyższe wydatki wyniosły łącznie 16.622,08 zł.

Oceniając sytuację życiową strony pod każdym kątem społecznego egzystowania, uznano, że przedstawione wydatki umożliwiają bezpieczną egzystencję oraz są adekwatne do statusu społecznego strony. W analizie nie uwzględniono natomiast kosztów zakupu aparatu słuchowego, kosztów zabiegów krioterapii oraz zakupu telefonu komórkowego przyjmując, że były to wydatki jednorazowe, mieszczące się w finansowych możliwościach strony (np. pochodzące z oszczędności). W zakresie sytuacji dochodowej stwierdzono, że jest ona stabilna. Strona ma stale zatrudnienie, w materiale dowodowym nie ma informacji o zagrożeniu utraty pracy, wynagrodzenie jest regularnie wypłacane, a jego wysokość przewyższa 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej zwalniające z mocy ustawy z obowiązku wnoszenia opłaty za pobyt swoich bliskich w domu pomocy społecznej tj. 1902 zł.

Odnosząc się do sytuacji zdrowotnej wskazano, że sytuacja zdrowotna strony jest trudna, ale jednocześnie materiał dowodowy pokazał, że ponoszone koszty leczenia, nawet te rzędu 14 800 zł, mogą być zaspokojone w ramach własnych możliwości Tak też problemy zdrowotne i związane z tym wydatki na leki nie powodują, by strona po poniesieniu tych kosztów miała problemy z zaspokajaniem innych niezbędnych potrzeb. Kwota miesięcznych wydatków na zakup leków (średnio 372,15 zł) nie stanowi bowiem groźby niezrealizowania innych niezbędnych potrzeb.

Organ podniósł nadto, że strona w trakcie innych postępowań została poinformowana o możliwości złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności.

Na podstawie przedstawionych wydatków i dochodów strony ustalono że budżet domowy obciążony jest stałymi opłatami tzw. mieszkaniowymi (czynsz, energia, gaz, telefon, TV) w łącznej wysokości 534,06 zł. Przy analizie wzięto także inne wydatki o charakterze stałym, przyjmując ich wartość w przeliczeniu na jeden miesiąc. Do tej kategorii opłat zaliczono: zakup paliwa, ubezpieczenie samochodu, przegląd samochodu, zakup książek, prasy, koszty związane z korzystaniem z życia z kulturalnego, ubezpieczenie aparatu słuchowego. Wydatki związane z naprawą sprzętu domowego, samochodu, czyszczeniem dywanów, naprawą okularów, naprawą butów u szewca uznano za wydatki okazjonalne i dlatego wykazaną kwotę - przeliczono również w stosunku miesięcznym. Za wydatki o charakterze niezbędnym uznano zakup leków - 372,15 zł, zakup odzieży - 200 zł, zakup żywności 900 zł oraz zakup środków czystości - 100 zł. Łącznie jest to kwota 1572,15 zł.

Biorąc pod uwagę powyższe obliczenia ustalono, że miesięczne wydatki strony w łącznej wysokości 2800,03 zł pozwalają na bezpieczną egzystencję.

Po odjęciu sumy wydatków od ustalonych dochodów organ przyjął, że stronie na realizację innych niewykazanych potrzeb pozostało: 1144,77 zł - w styczniu 2018 r., 825,62 zł - w lutym 2018 r. i 357,01 w marcu 2018 r. Natomiast aktualna wysokość opłaty za pobyt ojca strony w DPS wyniosła 796,81 zł.

Organ po całościowej analizie sytuacji dochodowej i majątkowej stwierdził, że strona jest w stanie wywiązać się z obowiązku pokrycia powyższej opłaty, a jej sytuacja nie jest "wyjątkowa".

Zauważono, że ustawodawca nie sprecyzował jakie konkretnie okoliczności uzasadniają skorzystanie z art. 64 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej.

Dokonując wykładni sformułowania "uzasadnione okoliczności" organ wskazał na potoczne jego znaczenie przyjmując, że to sytuacje wyjątkowe, wyróżniające się od normy. Przykładowo klęska żywiołowa czy też zdarzenie losowe np. pożar, wypadek. A zatem okoliczności na które nie ma się wpływu, a które jednocześnie powodują skutki tak poważne, że osoba zobowiązana nie ma możliwości realizacji nałożonego zobowiązania finansowego. Szczególne okoliczności nierozłącznie więc wiążą się z możliwościami finansowymi wykonania obowiązku.

Odnosząc się do wniosków dowodowych organ podał, że Prokuratura Rejonowa w R. przekazała informację, że sprawa o sygnaturze [...] prowadzona w sprawie znęcania się M. O.nad żoną zakończyła się wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Ponadto w latach 80 -tych i 90-tych nie toczyły się inne postępowania dotyczące M. O. Natomiast z pisma Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r. wynikało, że sprawa [...] nie dotyczy stron O., a w sprawie [...] zapadł w dniu [...] r. wyrok zasądzający alimenty od M. O..

Przeprowadzono nadto dowód z fotokopii akt sądowych dołączonych przez pełnomocnika do akt. Zdaniem organu dokumenty te potwierdzaja, że zachowanie M. O. względem J.O., jej matki i siostry było naganne w takim stopniu, że Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z dnia [...] r. zasądził na ich rzecz alimenty - 11.000 tysięcy dla strony i po 8000 zł dla siostry i matki ([...]). Akta potwierdzają także rozwód H.O. z M. O. (wyrok Sądu Rejonowego G. z dnia [...] r. [...]).

Mając na uwadze powyższe dowody jak również aktualne przepisy ustawy o pomocy społecznej organ stwierdził, że przemocy domowej, której strona była w przeszłości ofiarą nie może uznać jako sytuacji wyjątkowej. Zdaniem organu o ewentualnym zwolnieniu dzieci wobec rodziców na skutek doznanych w przeszłości krzywd powinien zdecydować sąd i dopiero takie orzeczenie mogłoby być podstawą do zastosowania zwolnień określonych w art. 64 u.p.s. Aktualnie ustawodawca w art. 64a u.p.s. zawarł tylko jedną sytuację powodującą całkowite zwolnienie osoby zobowiązanej do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej - jeżeli przedstawi prawomocne orzeczenie sądu o pozbawieniu rodzica władzy rodzicielskiej nad tą osobą i oświadczy, że władza rodzicielska nie została przywrócona. Zebrane dowody nie wskazują, aby ojciec strony został pozbawiony władzy rodzicielskiej - a tylko ta okoliczność mogłaby stanowić podstawę do uwzględnienia żądań strony.

Organ odniósł się do pojęcia "inne zdarzenia losowe z art. 64 pkt 2 u.p.s." Wskazał, że musi być to okoliczność, która ma wpływ na bieżącą sytuację osoby wnoszącej opłatę za pobyt swojego bliskiego w domu pomocy społecznej i to w takim stopniu, że uniemożliwia wywiązanie się z tego obowiązku gdyż zachodzi obawa uszczerbku dla koniecznego utrzymania się. Zdaniem organu w katalogu okoliczności "wyjątkowych" nie wykluczono "przemocy domowej" . Uznał jednak, że okoliczność taka może zostać uwzględniona, ale w kontekście teraźniejszości oraz przez pryzmat powyższych warunków. W rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono, aby stosowana w przeszłości przemoc domowa miała wpływ na aktualną finansową strony w taki sposób, że wywiązanie się z nałożonego obowiązku finansowego uniemożliwiałoby bezpieczną egzystencję.

Wobec braku dowodu w postaci prawomocnego orzeczenia sądu o pozbawieniu ojca strony władzy rodzicielskiej jak również braku ustalenia "zdarzenia losowego" organ powołując się na treści art. 86 K.p.a. uznał, że dopuszczenie dowodu w postaci przesłuchania w charakterze świadka B. Ż. (siostry) na okoliczność relacji pomiędzy M. O. a J. O. a w szczególności sposobu traktowania rodziny przez M. O., jak również dowodu w postaci przesłuchania świadków z listy świadków nie ma dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotnego znaczenia. Strona uzasadniając ten środek dowodowy wskazała, że przesłuchania świadków mają potwierdzać wcześniejsze naganne zachowanie ojca względem strony i jej rodziny.

Wskazano, biorąc pod uwagę art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3, 4 i art. 17 ust. 1 pkt 16, że w odniesieniu do wcześniej opisanej analizy budżetowej, fakt dysponowania przez stronę dochodem znacznie przekraczającym kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej uprawniające do korzystania ze świadczeń finansowych z pomocy społecznej - aktualnie 634 zł - przy jednoczesnym ustaleniu, że nie istnieje zagrożenie niezaspokojenia niezbędnych potrzeb w przypadku uiszczenia opłaty za pobyt ojca w DPS oznacza, że nie występuje realne zagrożenie ograniczenia usamodzielnienia. Dokonane ustalenia pokazały, że strona posiada własne możliwości, aby wywiązać się z nałożonego obowiązku wnoszenia opłaty za pobyt ojca w DPS, a po realizacji tego obowiązku nadal dysponuje określonymi środkami finansowymi. W tej sytuacji pozytywne rozpatrzenie wniosku godziłoby w ideę i cele pomocy społecznej i byłoby sprzeczne z jej zasadą pomocniczości i adekwatności.

Organ dokonując analizy art. 7 K.p.a. podkreślił, że interes publiczny nie powinien być rozumiany, jako sprzeczny z indywidualnym interesem obywatela. Sytuacja w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa, nie jest bowiem zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym. Przesłankami ważnego interesu indywidualnego tutejszy organ uznał: zdarzenia losowe, klęski żywiołowe oraz sytuacje niezależne, na które osoba nie ma wpływu, a które skutkują trudną sytuacją materialną niepozwalającą na bezpieczne egzystowanie przy jednoczesnym założeniu, że wpływ tych okoliczności dotyczy teraźniejszości. Tymczasem w sprawie nie ma takich okoliczności. Wnioskowana przyczyna byłaby zasadna, ale tylko wtedy gdyby jej skutki miałyby wpływ na bieżącą sytuację i to w takim stopniu, że wywiązanie się z nałożonego obowiązku stanowiłoby niebezpieczeństwo realnego ubóstwa. Wnioskodawczyni bez problemu reguluje nie tylko wszystkie swoje zobowiązania związane z bieżącym funkcjonowaniem, ale dysponuje środkami, które umożliwiają zaspokojenie innych potrzeb np. zakup telefonu komórkowego za 936,08 zł. Zdaniem organu strona kieruje się emocjami. które nie mogą decydować o uznaniu, że w rozpoznawanej sprawie występuje słuszny interes strony przemawiający za uwzględnieniem jej wniosku. Interes indywidualny winien być słuszny w rozumieniu obiektywnym, a nie oparty na własnym przekonaniu o poczuciu krzywdy.

Odnosząc się do pojęcia interesu publicznego organ podał, że to zespół ogólnie zarysowanych celów, które należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa i zawsze odnieść go do indywidualnego przypadku. Powoduje to, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wartości. Analiza decyzji organów potwierdza, że nie ma podstaw do przeciwstawiania interesu publicznego jako sprzecznego z indywidualnym interesem obywatela. Jakkolwiek w interesie publicznym leży to by wszyscy zobowiązani wywiązywali się z zapłaty należności stanowiących dochód państwa to interes publiczny należy rozumieć nie tylko jako potrzebę zapewnienia maksymalnych środków po stronie dochodów w budżecie państwa, ale też jako ograniczenie jego ewentualnych wydatków np. na zasiłki dla bezrobotnych, pomoc społeczną.

W konkluzji organ stwierdził, że udzielenie zwolnienia z opłaty nie leży w interesie społecznym Gminy K., a strona nie znajduje się w szczególnej sytuacji w rozumieniu art. 64 pkt 2 u.p.s. i posiada dochód umożliwiający wywiązanie się z tego obowiązku. Ponadto strona została poinformowana o treści art. 10 K.p.a. i skorzystała ze swoich uprawnień.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik strony wnosząc o zmianę decyzji poprzez zwolnienie strony z obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej i zarzucając

1) naruszenie prawa materialnego, a to art. 64 u.p.s. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że: przemoc domowa osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej względem osoby zobowiązanej do ponoszenia opłat za jej pobyt nie jest okolicznością osobistą uzasadniającą zwolnienie z ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, a nadto że podstawą zwolnienia mogą być tylko okoliczności związane z aktualną sytuacją osobistą strony, ewentualnie pozbawienie ojca strony nad nią władzy rodzicielskiej.

W przypadku uznania wskazanego wyżej zarzutu za przedwczesny podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na treść wydanej decyzji a to:

2) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków wskazanych we wniosku, dowodu z przesłuchania strony, dowodu z dokumentów przedłożonych przez pełnomocnika strony oraz nierozpoznanie pozostałych wniosków dowodowych złożonych przez pełnomocnika strony we wniosku z 30 października 2017r.

3) art. 79a k.p.a. poprzez niewskazanie stronie przed wydaniem decyzji przesłanek zależnych od strony uzasadniających uzyskanie zwolnienia na podstawie art. 64 u.p.s. a w szczególności braków formalnych przedłożonych dokumentów oraz braku zasadności zgłoszonych wniosków dowodowych.

Uzasadniając przedstawione zarzuty pełnomocnik wskazał, że art. 64 u.p.s. zawiera jedynie przykładowy katalog i ta regulacja ma charakter uznaniowy.

Podniósł, że organ uznał za udowodniony fakt stosowania przemocy domowej względem strony. W ocenie pełnomocnika w toku postępowania został wykazany kilkudziesięcioletni brak więzi emocjonalnej jak i brak kontaktów pomiędzy stroną a jej ojcem.

Zdaniem pełnomocnika, okolicznościami uzasadniającymi zwolnienie strony z obowiązku ponoszenia opłat są naganny w przeszłości stosunek ojca do strony noszący znamiona znęcania się psychicznego, brak jakichkolwiek więzi emocjonalnych oraz kontaktów pomiędzy stroną a jej ojcem. Istnienie wskazanych okoliczności powoduje, że nałożony na stronę obowiązek uiszczenia opłat za pobyt pozostaje w oczywistej sprzeczności z elementarnymi zasadami współżycia społecznego. Zmuszanie odwołującej do finansowania pobytu w DPS osoby, od której doznała trudnych cierpień fizycznych i psychicznych jest nieetyczne.

Pełnomocnik zwrócił uwagę na treść art. 1441 K.r.o., zgodnie z którym zobowiązany może uchylić się od wykonania obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Ponoszenie przez stronę opłat za pobyt ojca odwołującej w DPS jest sui generis świadczeniem alimentacyjnym i tym samym zasady współżycia społecznego winne być brane pod uwagę przez organ przy dokonywaniu wykładni art. 64 u.p.s. Wskazał, że w innym postępowaniu administracyjnym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w decyzji z dnia [...] r. uznało, że podstawą zwolnienia z obowiązku regulowania opłat może być także brak relacji pomiędzy osobą zobowiązana do pokrywania opłat a osobą umieszczoną w domu pomocy społecznej.

Zdaniem pełnomocnika twierdzenie organu, że przemoc domowa nie może stanowić okoliczności uzasadniającej zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłat w sposób oczywisty pozostają w sprzeczności z treścią powyżej cytowanych przepisów. Twierdzenie, że zwolnienie z opłat za pobyt DPS można oprzeć tylko o aktualną sytuację strony jest nieuzasadnione. Podobnie wiązanie przemocy domowej z aktualną sytuacją finansową strony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ przedstawił zastosowane przepisy prawne oraz stan faktyczny sprawy.

Wskazał, że decyzja w przedmiocie całkowitego lub częściowego zwolnienia za pobyt w DPS wydana na podstawie art. 64 u.p.s. ma charakter uznaniowy. Powyższe oznacza, że organ nie jest ustawowo zobowiązany do przyznania zwolnienia. Natomiast w przypadku wystąpienia szczególnych okoliczności związanych z sytuacją osoby zobowiązanej do ponoszenia opłaty (przykładowo wymienionych we wskazanym przepisie) dokonuje oceny tych okoliczności zgodnie z wymaganiami art. 7 K.p.a., tzn. mając na względzie nie tylko słuszny interes strony wnioskującej o zwolnienie, ale także interes społeczny. W orzecznictwie przyjmuje się, że fakultatywność orzeczenia o zwolnieniu z odpłatności zależna jest od sytuacji materialnej i rodzinnej osób zobowiązanych do opłat. Przypadki uprawniające do zwolnień zostały w art. 64 u.p.s. wymienione jedynie przykładowo. Każdorazową decyzję rozstrzygającą o wniosku o przyznanie zwolnienia organ winien uzasadnić w sposób pozwalający prześledzić tok rozumowania organu i poznać kryteria podjęcia danej decyzji przy czym może, a nie musi, zastosować ulgi w postaci zwolnienia z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy i odwołaniem strony Kolegium stwierdziło, że decyzja zasługuje na utrzymanie w mocy. Organ I instancji zasadnie ustalił, że dochód strony przekracza 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Strona jest osobą schorowaną, ale z akt sprawy nie wynika aby posiadała orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, przy czym posiada stałą pracę. Nadto z szeroko przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania dowodowego wynika, że strona jest w stanie wywiązać się z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt swojego ojca w domu pomocy społecznej.

Kolegium podkreśliło, że zwolnienie nie powinno nastąpić, jeżeli pomimo zaistnienia wskazanej okoliczności osoba jest w stanie płacić za pobyt w placówce (np. utrzymuje się z jednego, ale wysokiego wynagrodzenia). Stosowanie odmiennych zasad godzi w idee i cele pomocy społecznej.

Odnosząc się do zakwestionowania przez pełnomocnika strony poglądu organu I instancji co do tego, że przemoc domowa osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej względem osoby obowiązanej do ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej nie jest okolicznością osobistą uzasadniającą zwolnienie z ponoszenia tej opłat za pobyt Kolegium odwołało się do uzasadnienie projektu ustawy nowelizującej z 5 sierpnia 2015 r. dodającego art. 64a u.p.s. W uzasadnieniu ustawy nowelizującej wskazano, że "wprowadzenie nowej regulacji w art. 64a ma na celu przeciwdziałanie poczuciu niesprawiedliwości w stosunku do dzieci zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt rodzica w domu pomocy społecznej, wobec którego zostało wydane orzeczenie o pozbawieniu władzy rodzicielskiej". Jednakże z akt sprawy nie wynika, aby ojciec strony został pozbawiony władzy rodzicielskiej, a tylko taka okoliczność zgodnie z ww. przepisem mogłaby stanowić podstawę do całkowitego zwolnienia strony z ponoszenia opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej.

Zdaniem Kolegium, decyzja organu I instancji zasługuje na utrzymanie w mocy. Organ I instancji przeprowadził w szerokim zakresie postępowanie dowodowe, uwzględnił sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną strony i w konsekwencji wydal zaskarżoną decyzję. Tym samym nie przekroczył granic uznania administracyjnego i podjął decyzję zgodnie z prawem.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o uchylenie zaskarżonego aktu, zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść wydanej decyzji, a to: art. 11, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób niezgodny ze wskazanymi przepisami, a w szczególności poprzez zaniechanie ustosunkowania się do podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji z [...] r. zarzutów - naruszenia prawa materialnego (art. 64 u.p.s.) oraz naruszenia przepisów postępowania w zakresie dowodów oraz niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 79a K.p.a.

Pełnomocnik, w przypadku uznania zarzutu procesowego za nieuzasadniony, podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 64 u.p.s. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przemoc domowa osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej względem osoby zobowiązanej do ponoszenia opłat za jej pobyt nie jest okolicznością uzasadniającą zwolnienie z ponoszenia tych opłat, a nadto że podstawą zwolnienia mogą być tylko okoliczności związane z aktualną sytuacją osobistą strony.

Ponad powyższe wskazano zarzut naruszenia przepisów postępowania mający wpływ na treść wydanej decyzji, a to: art. 136, art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora MOPS w K. w sytuacji naruszenia przez ten organ przepisów postępowania, a to art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków wskazanych we wniosku, dowodu z przesłuchania strony, dowodu z dokumentów przedłożonych przez pełnomocnika strony oraz nierozpoznanie pozostałych wniosków dowodowych złożonych przez pełnomocnika strony we wniosku z 30 października 2017r. oraz art. 79a k.p.a. polegającym na niewskazaniu stronie przed wydaniem decyzji przesłanek zależnych od strony uzasadniających uzyskanie zwolnienia na podstawie art. 64 u.p.s., a w szczególności braków formalnych przedłożonych dokumentów oraz braku zasadności zgłoszonych wniosków dowodowych.

Uzasadniając przedstawione zarzuty pełnomocnik podniósł że mimo wydania decyzji w ramach tzw. uznania administracyjnego, jej uzasadnienie ma bardzo ogólnikowy charakter. W jego treści brak jest w zasadzie odniesienia się do podniesionych zarzutów, naruszenia prawa materialnego art. 64 u.p.s. oraz naruszenia przepisów postępowania w zakresie dowodów oraz niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 79a k.p.a.

Pełnomocnik skarżącej zwrócił również uwagę na istniejącą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sprzeczność we wnioskowaniu. Z jednej strony bowiem organ wskazał na otwarty katalog uzasadniający zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłat za pobyt domu pomocy społecznej, z drugiej podał, że istnieje tylko jedna okoliczność osobista uzasadniająca zwolnienie z opłat w postaci pozbawienia władzy rodzicielskiej (art. 64a u.p.s.).

Autor skargi odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego podkreślił, że art. 64 u.p.s. wymienia przypadki uprawniające do zwolnień jedynie przykładowo. Zawarcie w normie katalogu otwartego oznacza, że strona ma prawo dowodzić istnienia wszystkich przesłanek, które w jej ocenie mają wpływ na zasadność obciążenia jej kosztami pobytu mieszkańca DPS. Każdorazową decyzję rozstrzygającą o przyznaniu bądź odmowie zwolnienia organ winien uzasadnić, odnosząc się do wszystkich powoływanych przez stronę okoliczności w sposób wyczerpujący i pozwalający prześledzić tok rozumowania organu i poznać kryteria podjęcia danej decyzji (pełnomocnik odniósł się w tym zakresie do wyroku WSA w Łodzi z 29 września 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 366/16).

Zdaniem pełnomocnika, wykładnia zaprezentowana przez organ jest nieprawidłowa, a okolicznościami uzasadniającymi zwolnienie skarżącej z obowiązku ponoszenia opłat są naganny w przeszłości stosunek ojca względem swojej córki noszący znamiona znęcania się psychicznego oraz brak jakichkolwiek więzi emocjonalnych i kontaktów pomiędzy skarżącą a jej ojcem. Nieprawdziwe jest natomiast twierdzenie, że organ nie jest zobowiązany do udzielenia zwolnienia, o którym mowa w art 64 u.p.s. jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności związane z sytuacją osoby zobowiązanej do ponoszenia opłat. Do takich okoliczności należy przemoc domowa. Odmowa zwolnienia w takiej sytuacji pozostawałaby w oczywistej sprzeczności z zasadą wynikającą z art. 8 K.p.a.

Pełnomocnik zakwestionował twierdzenie organu, co do tego, że bierze się pod uwagę aktualną sytuację strony. Jego zdaniem art. 64 u.p.s. nie uzależnia możliwości zwolnienia z opłat od aktualnej sytuacji osobistej strony. W dodatku organ nie przeprowadził wnioskowanych dowodów zmierzających do wykazania aktualnej sytuacji i innych okoliczności uzasadniających takie zwolnienie. Ponadto organ I instancji wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 79a K.p.a. nie wskazał pełnomocnikowi strony, przed wydaniem decyzji, okoliczności wskazujących na niespełnienie przesłanek zależnych od strony uzasadniających uzyskanie zwolnienia na podstawie art. 64 u.p.s., a w szczególności braków formalnych przedłożonych dokumentów oraz braku zasadności zgłoszonych wniosków dowodowych.

Zdaniem pełnomocnika, podważanie wiarygodności dokumentów złożonych przez pełnomocnika dopiero w uzasadnieniu samej decyzji w sposób oczywisty świadczy o naruszeniu regulacji art. 79a k.p.a.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczasowo prezentowane stanowisko i argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Dokonując kontroli legalności działania organów administracji, w świetle brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne badają czy wydawane przez te organy akty prawne nie uchybiają przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania. Nadto badają czy organ administracyjny nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji.

Rozpoznając skargę inicjującą kontrolę legalności zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.

Obowiązek ponoszenia opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej jest obowiązkiem ustawowym zaś kolejność podmiotów zobowiązanych została określona w art. 61 ust. 1u.p.s. Według niego obowiązek zstępnych wyprzedza obowiązek gminy. Konkretyzuje się on w albo w drodze umowy zawartej z poszczególnymi zobowiązanymi podmiotami albo w drodze decyzji administracyjnej określającej wysokość obowiązku.

Jako bezsporne w sprawie przyjąć należy istnienie decyzji, mocą której nałożono na skarżącą obowiązek ponoszenia opłaty za pobyt jej ojca w DPS. Skarżąca domagała się jednak zwolnienia jej od tego obowiązku ze względu na swoją szczególną sytuację. Nie kwestionowała przy tym ustaleń organu w zakresie jej sytuacji finansowej i zdrowotnej.

Analizę stanu budżetu skarżącej, z uwzględnieniem jej szczegółowych wydatków, Sąd ocenia jako wnikliwą i racjonalnie uzasadnioną. W konsekwencji tego uznaje ocenę sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącej również za bezsporną. Posiadane przez skarżącą zasoby pieniężne pozwalają jej bowiem bez uszczerbku na pokrycie nie tylko podstawowych ale także zasadniczo wszystkich wskazanych organowi potrzeb jak również pokrycie opłat nałożonych na nią mocą decyzji z dnia [...] r.

Kwestią sporną natomiast stało się w sprawie czy do przesłanek uzasadniających zwolnienie od opłaty za pobyt w DPS należą okoliczności nie związane z obiektywnymi możliwościami ponoszenia odpłatności lecz wynikające z relacji rodzinnych z przeszłości.

Materialnoprawną podstawę wydania kontrolowanego aktu stanowił art. 64 u.p.s. Zgodnie z tym przepisem, osoby wnoszące opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej można zwolnić, na ich wniosek, częściowo lub całkowicie z tej opłaty, w szczególności jeżeli:

1) wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia lub innej placówce;

2) występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych;

3) małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub wynagrodzenia;

4) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko.

Ponadto art. 64a u.p.s. stanowi, że osobę zobowiązaną do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej zwalnia się całkowicie z tej opłaty na jej wniosek pod warunkiem, że przedstawi prawomocne orzeczenie sądu o pozbawieniu rodzica władzy rodzicielskiej nad tą osobą i oświadczy, że władza rodzicielska nie została przywrócona.

Zasadnie zauważono w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, że art. 64 u.p.s. jest podstawą wykonywania kompetencji uznaniowej. Jej istota polega na zachowaniu przez procedujący organ swobody w zakresie wyboru sposobu zachowania kompetencyjnego, rodzaju podejmowanego rozstrzygnięcia lub wariantu następstw prawnych określonych w dyspozycji konkretyzowanej normy, w granicach wyznaczonych przez przepisy prawa oraz cel upoważnienia ustawowego.

Swoboda decyzyjna organów w sprawie, o której mowa w art. 64 u.p.s., związana jest nie tylko z orzekaniem w warunkach uznania administracyjnego, lecz także z upoważnieniem do swobodnej oceny stanu faktycznego sprawy w zakresie sytuacji (osobistej, majątkowej, dochodowej, rodzinnej) osoby wnoszącej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej i ubiegającej się o całkowite lub częściowe zwolnienie od obowiązku ponoszenia tej opłaty.

Ocena tych okoliczności nie może być jednak oderwana od tych okoliczności, które wskazał ustawodawca w punktach od 1 do 4. Muszą być to zatem okoliczności szczególnie uzasadnione i związane z wyjątkową lub trudną sytuacją podmiotu ubiegającego się o zwolnienie.

Sąd orzekający w pełni podziela ugruntowane już stanowisko orzecznictwa co do tego, że szczególnie uzasadnione okoliczności wskazane w art. 64 u.p.s. to okoliczności mające wpływ na sytuację materialną zobowiązanego podmiotu, ponieważ uiszczanie opłat na dom pomocy społecznej stanowi dla osoby zobowiązanej obciążenie finansowe. Mimo, że katalog wymienionych w tym przepisie przypadków nie ma charakteru zamkniętego, na co wskazuje użycie zwrotów "w szczególności", "zwłaszcza", to jednak "uzasadnione okoliczności", nie dotyczą relacji pomiędzy członkami rodzinny.

Organy administracji publicznej nie zostały uprawnione do oceny stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy w przedmiocie zwolnienia od opłaty za DPS pod kątem zasad współżycia społecznego, etyki czy moralności. Organy administracji nie są także upoważnione do przeprowadzania postępowania dowodowego w sprawach przekazanych do kompetencji innych instytucji. To organom prokuratury czy sądom powszechnym, w tym głównie sądom rodzinnym, przekazano rozstrzyganie spraw związanych z nagannym z punktu widzenia prawa zachowaniem rodziców w stosunku do dzieci, małżonków wobec siebie czy też dzieci wobec rodziców. Takie stanowisko potwierdza brzmienie art. 64a u.p.s. dodanego przez art. 1 pkt 16 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 poz.1310) zmieniającej ustawę o pomocy społecznej z dniem 5 października 2015 r. Wprowadzony ustawą nowelizacyjną przepis wyraźnie wskazuje, że zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłat za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej ze względu na naganne więzi rodzinne przewidziane jest w przypadku istnienia prawomocnego orzeczenia w przedmiocie pozbawienia władzy rodzicielskiej (por. wyrok NSA z dnia z dnia 7 sierpnia 2018 r. sygn. akt I OSK 3509/18 publ. CBOSA). W ten sposób ustawodawca potwierdził wyłączną kompetencje sądów do prowadzenia zarówno postępowania dowodowego w zakresie stosunków rodzinnych jak i rozstrzygania tych spraw.

W kontrolowanej sprawie skarżąca nie przedstawiła dowodów na spełnienie się przesłanki, o jakiej mowa w art. 64a u.s.p. Tym samym skarżąca pozbawiła organ możliwości zwolnienia jej od ustawowego obowiązku wnoszenia opłaty za ojca przebywającego w DPS z tytułu ze względu na przesłankę określoną w tym przepisie.

Złożone w sprawie wnioski dowodowe zmierzały natomiast do wykazania wiarygodności twierdzeń skarżącej o jej negatywnym stosunku do ojca i tego przyczynie. Wnioskowane przez nią dowody z informacji z Prokuratury Rejonowej w R. i Sądu Rejonowego w G. o postępowaniach karnych przeciwko jej ojcu, nie potwierdziły twierdzeń skarżącej.

Przede wszystkim jednak ustawodawca nie uzależnił obowiązku ponoszenia opłat przez krewnych (wstępnych i zstępnych) od okoliczności subiektywnych, takich jak wzajemne stosunki w rodzinie (Sierpowska Iwona, Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. IV Opublikowano: WKP 2017). Okoliczności tych nie bada organ administracji. Z tych przyczyn, twierdzenia skarżącej, podkreślając, że nie było one uznane za niewiarygodne, traktować trzeba jako argumenty pozaprawne, bez znaczenia dla możliwości jej zwolnienia od obowiązku wypełniania jej ustawowego obowiązku.

Zdaniem Sądu, organy administracji właściwie uzasadniły, że interes skarżącej nie może uzyskać przewagi nad interesem społecznym związanym z partycypacją rodziny w kosztach pobytu jej członka w domu pomocy społecznej. W sytuacji negatywnego stosunku do ojca, nawet obiektywnie zasadnego, obowiązek ponoszenia opłat za jego pobyt w placówce pomocy społecznej, spoczywający na córce w dobrej kondycji finansowej, przechodziłby de facto na społeczeństwo. Takie rozwiązanie godziłoby w idee i cele pomocy społecznej. Takie niezasadne zwolnienie byłoby sprzeczne z zasadą pomocniczości, przerzucałoby bowiem na jednostki samorządu terytorialnego i obywateli koszty utrzymania osób, które są samowystarczalne pod względem finansowym lub mogą być utrzymywane przez swoich krewnych. Rozpatrując wniosek o zwolnienie z opłat, organ powinien mieć na uwadze nie tylko słuszny interes wnioskodawcy, ale także interes społeczny.

Jednym z zadań pomocy społecznej jest wspieranie, a nie wyręczanie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Słusznie zatem zauważa się w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, że zwolnienie całkowite nie powinno nastąpić, jeżeli pomimo zaistnienia wskazanych w art. 64 u.p.s. okoliczności osoba jest w stanie płacić za pobyt osoby bliskiej w placówce społecznej.

W ocenie Sądu, postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie w ramach uznania administracyjnego. Zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego zinterpretowano prawidłowo trafnie przyjmując, że powoływanie się przez stronę na negatywne relacje z ojcem, nie stanowi przesłanki całkowitego zwolnienia z wnoszenia opłaty w trybie art. 64 u.s.p.

Zaskarżone rozstrzygnięcie oparte jest zatem na dostatecznie zebranym i wyczerpująco ustalonym stanie faktycznym i nie może być uznane za dobrowolne i arbitralne.

Ponadto organy administracji nie naruszyły wskazanych przez pełnomocnika przepisów postępowania, w tym art. 11, art. 107 § 3, art. 75 § 1, art. 77 § 1 K.p.a. Zamierzonego skutku nie mógł odnieść także zarzut naruszenia art. 79a K.p.a., będący rozwinięciem zasady czynnego udziału stron z art. 10 § 1 K.p.a.

Po pierwsze, jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik strony skarżącej w dniu 29 grudnia 2017 r. w ramach uprawnień z art. 10 § 1 K.p.a. stwierdził, że nie składa żadnego wniosku (k. 37 akt sprawy). Po drugie, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, wedle którego dla przyjęcia naruszenia przez organ tej zasady, konieczne jest wykazanie przez stronę, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła ona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć to naruszenie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. II OSK 881/10, Lex nr 746920 oraz z dnia 12 października 2010 r. sygn. II OSK 1279/09, Lex nr 746442). Innymi słowy, dopiero wykazanie przez stronę, że naruszenie przez organ wspomnianej zasady uniemożliwiło jej podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia powołanego przepisu. Takiego zaś wpływu braku efektywnego powiadomienia w trybie art. 10 § 1 k.p.a. (jak też w trybie art. 79a k.p.a.) na jakimkolwiek etapie na wynik tej sprawy pełnomocnik strony skarżącej nie wykazał.

Reasumując należy powtórzyć, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, z uwzględnieniem zasad postępowania administracyjnego. Istotne elementy stanu faktycznego sprawy zostały w pełni ustalone i udokumentowane w wydanych w sprawie rozstrzygnięciach (szczególnie w obszernej decyzji organu I instancji), a przesłuchiwanie zawnioskowanych świadków nie było zasadne. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znalazły się wszystkie wymagane prawem elementy. Organ odwoławczy przeprowadził dokładną i rzetelną analizę stanu faktycznego sprawy, kierując się przy tym treścią odwołania i obowiązujących w tym zakresie przepisów.

Z tych przyczyn ani zawarte w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego, ani prawa procesowego nie mogły zostać uznane za trafne.

Sąd również z urzędu nie dopatrzył się naruszenia innych zasad postępowania administracyjnego, jak również innych przepisów prawa materialnego.

Z powodów wyżej wyjaśnionych Sąd, na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

-----------------------

5