Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 774/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Asesor WSA Paweł Groński (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi I. L., L. S., Spółdzielni Budownictwa Jednorodzinnego "W." w W. w likwidacji na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących I. L. kwotę 500 zł (pięćset złotych), L. S. kwotę 500 zł. (pięćset złotych) Spółdzielni Budownictwa Jednorodzinnego "W." w W. w likwidacji kwotę 500 zł. (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco.

Decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...] Burmistrz Gminy W. wydał Spółdzielni Budownictwa Jednorodzinnego "W." pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z czterema odrębnymi mieszkaniami, zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W.

Decyzją z dnia [...] maja 1999 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1999 r., a następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] uchylił własna decyzję i stwierdził nieważność cytowanej wyżej decyzji Wojewody [...].

Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2003 r. sygn. akt IV SA 292/01 uchylona została decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2001 r., a po ponownym rozpatrzeniu wniosku I. L. oraz A. i L. S., decyzją z dnia [...] września 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2000 r.

W wyniku rozpatrzenia skarg I. L., L. S. oraz Spółdzielni Budownictwa Jednorodzinnego "W." w likwidacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 3972/03 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2000 r. i stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1999 r. oraz decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] grudnia 1997 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, iż materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy wskazuje, że inwestor B. T. nie dysponowała ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, a organy administracyjne rozpatrując

sprawę samowolnie wykonanego obiektu budowlanego musiały orzec o jego dalszych losach przy zastosowaniu art. 37, 40 i 42 ustawy Prawo Budowlane z 1974 r. Skoro zatem organ nie dopatrzył się przesłanek określonych w art. 37 ww. ustawy to był zobowiązany do zastosowania art. 40, który to przepis dawał organowi nadzoru budowlanego możliwość wydania decyzji o nakazie wykonania w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Dopiero po stwierdzeniu wykonania obowiązków nałożonych przepisem art. 40 organ mógł prowadzić postępowanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Sąd wskazał także, że nie można się zgodzić z poglądem, iż wyodrębnienie formalne działek, które nastąpiło dopiero w dniu 16 czerwca 1998 r. nie dało podstaw do przyjęcia, iż decyzja o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...] grudnia 1997 r. naruszyła przepis § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.). Jeżeli bowiem organ administracyjny ma obowiązek zbadania obiektu pod względem zgodności z prawem, to brak możliwości zbadania prawidłowości usytuowania budynku z uwagi na niewyodrębnienie formalne granic poszczególnych działek nie pozwala na wydanie pozytywnej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie takiego obiektu. Zdaniem Sądu organy nadzoru orzekające w niniejszej sprawie pominęły również zupełnie kwestię przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 2 oraz art. 40 Prawa budowlanego i innych przepisów.

Skarga kasacyjna na powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1672/04.

W wyniku powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. nr [...], w oparciu o art. 53 ust. 1 i art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedłożenia aktualnej inwentaryzacji budowlanej budynku usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. zawierającej ocenę techniczną i opinię o zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi i Polskimi Normami, zaświadczenia właściwego organu o zgodności lokalizacji obiektu z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w okresie budowy ww. budynku oraz aktualnej inwentaryzacji geodezyjnej

uwzględniającej przedmiotowy budynek sporządzonej przez uprawnionego geodetę zawierającej domiary do granicy działki i istniejących obiektów.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W., na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa) umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego.

W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że z przedłożonej w dniu 14 lutego 2006 r. przez inwestora inwentaryzacji budowlanej sporządzonej przez mgr inż. A. B. posiadającego uprawnienia budowlane i legitymującego się przynależnością do [...] Okręgowej Izby Inżynierów oraz opinii technicznej wynika, że sporny budynek wybudowany jest prawidłowo zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi oraz Polskimi Normami i nadaje się do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Wskazał, że lokalizacja nie narusza ustaleń Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] W. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] W. z dnia [...] września 1992 r. i znajduje się w obszarze funkcjonalnym o funkcji mieszkaniowo-usługowej. Ponadto inwestor przedłożył aktualną inwentaryzację geodezyjną uwzględniającą przedmiotowy budynek, zawierającą domiary do granicy działki i istniejących obiektów, z której wynika, że zachowane są odległości pomiędzy budynkami, co potwierdza opinia w zakresie ochrony przeciwpożarowej dotycząca odległości pomiędzy budynkami przy ul. [...] i [...] w W. Nie można natomiast rozpatrywać odległości obu obiektów od granicy działki, gdyż podział nieruchomości Spółdzielni na działki powstał po wybudowaniu budynków i został określony decyzjami z roku 1997 i 1998. W konkluzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. uznał, że nie znalazł podstaw do zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. nakazującego rozbiórkę obiektu, obowiązku nakładania w trybie art. 40 tej ustawy jakichkolwiek zmian lub przeróbek w tym budynku oraz art. 42 ust. 1 w zakresie użytkowania tego budynku.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli I. L., L. S. oraz Spółdzielnia Budownictwa Jednorodzinnego "W." w likwidacji.

I. L. podniosła, że sporna samowola budowlana stoi w ostrej granicy z działkami zlokalizowanymi przy ul. [...], ul. [...] oraz ulicy

[...] i narusza § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Ponadto organ nie ustosunkował się całkowicie do kwestii przybudówki oraz wiaty samowolnie wybudowanych w ostrej granicy z działką skarżącej, a także nie przeprowadził oceny zdatności do użytku wykonanego obiektu budowlanego. Tymczasem stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu budowlanego wymagane przepisem art. 42 Prawa budowlanego obejmować powinno zbadanie, czy dany obiekt został zbudowany zgodnie z obowiązującymi w danym przypadku przepisami prawa, które należy rozumieć szeroko nie ograniczając ich do zdatności do użytkowania jedynie z uwagi na potrzeby inwestora ale także interes osób trzecich.

Spółdzielnia Budownictwa Jednorodzinnego "W." w likwidacji zwróciła uwagę na szereg nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu administracyjnym oraz nieścisłości występujących w ocenie technicznej przedstawionej przez inwestora B. T. Zdaniem odwołującej się przedstawiona inwentaryzacja budynku, opinia przeciwpożarowa oraz opinia geodety nie są wystarczającą przesłanką do umorzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego i legalizacji budowy w trybie art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. albowiem organ nie przeprowadził zupełnie oceny zdatności do użytku wykonanego obiektu budowlanego. Jednocześnie Spółdzielnia zakwestionowała ocenę techniczną, opinię geodety i opinię przeciwpożarową.

L. S. zwrócił uwagę, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w żadnym zakresie nie przeprowadził właściwej oceny zdatności do użytkowania wykonanego obiektu budowlanego, mimo obligującego go do tego art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. uwzględniającej szeroko rozumiany interes osób trzecich oraz wymagania przeciwpożarowe itd. Całkowicie pomięta została także kwestia dobudówki murowanej oraz wiaty od strony południowo-zachodniej budynku zlokalizowanej w ostrej granicy z sąsiednimi działkami, zaś rozstrzygnięcie tej kwestii byłoby równoznaczne z wydaniem decyzji odmawiającej pozwolenia na użytkowanie budynku przy ul. [...].

Po rozpatrzeniu złożonych odwołań [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ podzielił argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji I instancji i dodatkowo wskazał, że pismami z dnia 5 września 2006 r. oraz 26 września 2006 r. skierowanymi do Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej [...] Izby Inżynierów Budownictwa I. L. oraz L. S. poinformowali, że autor opinii technicznej i inwentaryzacji budowlanej A. B. poświadczył nieprawdę stwierdzając, że budynek spełnia warunki techniczne i został wybudowany prawidłowo, jednakże decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r, znak: [...] Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa umorzył postępowanie wyjaśniające w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przytoczył fragment uzasadnienia powyższej decyzji, z której wynika, iż w dniu [...] listopada 2006 r. zostały przeprowadzone czynności kontrolne na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W., które potwierdziły zasadność twierdzeń obwinionego zawartych we wnioskach końcowych opinii, zaś wykonana opinia techniczna i inwentaryzacja jest zgodna ze stanem faktycznym, warunkami technicznymi i zasadami wiedzy technicznej. Odnosząc się do zarzutów odwołujących się organ podniósł, że faktu zabudowy zarówno nieruchomości B. T., jak i I. L. i L. S. przed podziałem na odrębne działki budowlane wynikają istotne konsekwencje w sferze Prawa budowlanego. W szczególności do obiektów budowlanych wybudowanych na tej nieruchomości nie mogą mieć odniesienia normy odległościowe określone zarówno w rozporządzeniu z dnia 3 lipca 1980 r., jak również obecnie obowiązujące w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W końcowej części uzasadnienia organ przyznał jednakże, że w jego ocenie inwestor powinien ubiegać się o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi I. L., L. S. oraz Spółdzielni Budownictwa Jednorodzinnego "W." w likwidacji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] sierpnia 2006 r.

W uzasadnieniu jednobrzmiącej skargi L. S. i Spółdzielnia Budownictwa Jednorodzinnego "W." w likwidacji powtórzyli dotychczasowe argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji. Ponadto zarzucili, iż

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie odniósł się w ogóle do wniosku likwidatora Spółdzielni i przeprowadzenie postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, w trybie art. 136 kpa. Tym samym nie zostało przeprowadzone stosownie do wymogu art. 42 Prawa budowlanego postępowanie dotyczące oceny zdatności do użytkowania wykonanego obiektu budowlanego. Zwrócili uwagę, że sprawą niewyjaśniona przez organy nadzoru budowlanego jest sprawa inwentaryzacji geodezyjnej budynku przy ul. [...], ponieważ uprawniony geodeta inż. E. K. w swoim oświadczeniu stwierdził, iż opracowanie aktualnej inwentaryzacji z domiarami do granicy działki nie jest możliwe, gdyż dane z mapy sytuacyjnej nieruchomości Kw [...] dz. [...] nie są uwzględnione na zasadniczej mapie miasta, ani w ewidencji gruntów. W aktach sprawy przy piśmie likwidatora Spółdzielni z dnia [...] maja 2006 r. znajduje się komplet dokumentów stwierdzających, że przedmiotowe działki zostały wykazane na przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego mapie, zaś organ I instancji w uzasadnieniu stwierdził, iż inwestor przedłożył aktualną inwentaryzację geodezyjną uwzględniającą budynek i zawierającą domiary do granicy działki i istniejących obiektów. Wskazane nieścisłości i brak wyraźnej opinii geodezyjnej były jednym z powodów przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, zaś nieustosunkowanie się organu do zarzutów stanowi ewidentne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 77, 80 i 107 kpa.

W uzasadnieniu skargi I. L. stwierdziła, że organy nadzoru budowlanego oparły swoje decyzje na opinii technicznej i inwentaryzacji budowlanej A. B. przyjmując je bezkrytycznie, natomiast zupełnie nie zbadały samowolnie zrealizowanej budowy w kontekście art. 37 ust. 1 pkt 2 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., co podważyłoby ustalenia będące podstawą opinii przedstawionych przez inwestora. Skarżąca powtórzyła zarzuty dotyczące niezasadnej opinii, iż zachowane są odległości między budynkami. Stwierdziła, że przyjęcie takiego stanowiska prowadziłoby do uznawania, że granice działek powinna determinować samowola budowlana a nie przepisy Prawa budowlanego. Ponadto zarzuciła niewyjaśnienie przez organy nadzoru budowlanego kwestii przybudówki murowanej i wiaty samochodowej, których posadowienie narusza art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego i stanowi niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowania jej działki.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga powinna zostać uwzględniona ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim organy nadzoru orzekające w niniejszej sprawie w sposób oczywisty naruszyły przepis art. 105 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W orzecznictwie podkreśla się, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego, a zatem gdy jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt OSK 967/05 publ. Lex nr 201507). Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego ma miejsce, gdy nie istnieje sprawa o charakterze administracyjnym lub zainicjowane postępowanie w istocie nie dotyczy sprawy

podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji publicznej. Należy w tym miejscu należy zwrócić uwagę na przepis art. 1 pkt 1 kpa, który stanowi o postępowaniu przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 105 § 1 kpa występuje wówczas, gdy odpada jeden z elementów takiego postępowania, zarówno o charakterze podmiotowym (np. śmierć strony), jak i przedmiotowym (utrata charakteru sprawy administracyjnej będącej we właściwości rzeczowej organu). Jeżeli jednak w prowadzonym postępowaniu występują elementy materialnego stosunku prawnego obejmującego przedmiot postępowania, to wówczas organ nie ma podstaw do umorzenia postępowania.

Jak wynika z akt rozstrzyganej sprawy postępowanie administracyjne dotyczące spornej inwestycji trwa od ponad 10 lat i w jego ramach zostało wydane szereg decyzji administracyjnych i wyroków sądów administracyjnych, które jednakże nie rozstrzygnęły co do istoty sprawy jej legalizacji. Po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyroku z dnia 12 sierpnia 2004 r. oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2005 r. organy nadzoru budowlanego zobowiązane były prowadzić postępowanie w oparciu o przepisy art. 37, 40 i 42 Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z art. 37 ust. 1 przedmiotowej ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1. znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu

przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest

pod innego rodzaju zabudowę, lub

2. powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla

ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub

użytkowych dla otoczenia.

Stosownie natomiast do treści art. 40 w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, organ wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do

doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Ustawodawca postanowił na gruncie art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., iż inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. Ponadto poza wypadkiem określonym w art. 42 ust. 1 właściwy terenowy organ administracji państwowej może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu budowlanego, gdy jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa ludzi lub mienia, ochrony środowiska albo innymi względami interesu społecznego (art. 42 ust. 2). Na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Należy podkreślić, że postępowanie legalizacyjne prowadzone w oparciu o art. 37, 40 i 42 Prawa budowlanego nie mogło się zakończyć umorzeniem postępowania. W świetle bowiem powołanych przepisów organ prowadzący postępowaniu mógł albo nakazać rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu w sytuacji wystąpienia przesłanek określonych w art. 37 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego lub - po stwierdzeniu ich braku -prowadzić dalsze postępowanie w oparciu o art. 40 i 42 w przedmiocie uzyskania pozwolenia na użytkowanie, które dopiero w sposób ostateczny zakończyłoby przedmiotowy proces legalizacyjny. W żadnym natomiast przypadku nie można stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie brak jest któregokolwiek z elementów postępowania administracyjnego, co powodowałoby bezprzedmiotowość tego postępowania i stanowiło podstawę do jego umorzenia. Toczącą się od dłuższego czasu sprawą administracyjną wymagającą rozstrzygnięcia jest właśnie sprawa spornego obiektu usytuowanego na działce przy ul. [...] w W. W rezultacie nawet, gdy organy nadzoru budowlanego uznają, że sporny obiekt jest zdatny do użytku zobowiązane są do rozstrzygnięcia tej sprawy w drodze merytorycznej decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie, a nie w postaci jego umorzenia. Warto w tym kontekście zwrócić uwagę, że również [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że w jego ocenie inwestor powinien ubiegać się o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu.

Niezależnie od powyższego należy zwrócić także uwagę na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nadzoru orzekające w niniejszej sprawie nie zachowały wymogów wynikających z art. 7, 77 i 80 kpa. Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia warunków określonych w art. 107 kpa. Przede wszystkim organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do rozpatrzenia całego bardzo obszernego materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę także wnioski zgłaszane przez wszystkie strony uczestniczące czynnie w tym postępowaniu. Dopiero bowiem tak przeanalizowany materiał dowodowy może stanowić podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Tymczasem organy oparły swoje rozstrzygnięcia właściwie wyłącznie na wnioskach zawartych w opinii mgr inż. A. B., przerzucając wręcz ciężar ich oceny na Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej [...] Izby Inżynierów Budownictwa. Podkreślenia wymaga, że jakkolwiek opinie i ekspertyzy przedstawione przez uprawnioną osobę stanowią istotny element postępowania dowodowego, to jednak nie zwalnia to organu administracji publicznej z oceny całego materiału zebranego w sprawie, zaś ocena wyrażona w decyzji Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, na którą powołuje się [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dotyczy przede wszystkim postępowania wyjaśniającego w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie i nie ma bezpośredniego wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie postępowania prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego.

Należy zaznaczyć, że organy nadzoru zupełnie nie ustosunkowały się do argumentów I. L., L. S. i Spółdzielni Budownictwa Jednorodzinnego "W." w likwidacji.

Zgodzić się także należy z zarzutami skarżących zawartymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji i podniesionymi w skardze do Sądu, iż organy nadzoru w ogóle nie wzięły pod uwagę niektórych wiążących ustaleń zawartych w orzeczeniach sądowoadministracyjnych zapadłych w niniejszej sprawie dotyczących m. in. zbadania kwestii murowanego ogrodzenia oraz przybudówki wiaty oraz wszystkich przesłanek zawartych w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Organy nadzoru ograniczyły się jedynie do ustalenia, iż budowa była zgodna z obowiązującym w czasie jej wykonania miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem zobowiązane były dokonać oceny ewentualnego występowania

przesłanek nie tylko zawartych w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego ale także w art. 37 ust. 1 pkt 2 dotyczących spowodowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W konsekwencji organy naruszyły także przepis art. 153 ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Organy nadzoru rozpatrując ponownie sprawę nieruchomości położonej przy ul. [...] powinny wziąć pod uwagę całość bardzo obszernego materiału dowodowego, a nie tylko ocenę techniczną przedstawioną przez inwestora, a w razie wątpliwości lub ewentualnych nieścisłości przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, o które wnioskowała m. in. Spółdzielnia Budownictwa Jednorodzinnego "W." w likwidacji. Jak słusznie podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 sierpnia 2004 r., a czego zupełnie nie wziął pod uwagę organ nadzoru dopiero po wykluczeniu przesłanek zawartych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz analizie zdatności do użytku przy ewentualnym zastosowaniu instrumentu procesowego wynikającego z art. 40 możliwe jest zakończenie postępowania w przedmiocie legalizacji spornej inwestycji w postaci udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu. Sąd przy tym nie przesądza o wyniku tego postępowania, wskazując wszakże na konieczność jego

przeprowadzenia przy zachowaniu bezwzględnie obowiązujących reguł procesowych

1 zakończenia decyzją merytoryczną w przedmiocie legalizacji budynku przy ul.

[...].

Reasumując, wskazane uchybienia powodują, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. dotknięte są wadami uzasadniającymi ich uchylenie i wyeliminowanie z obrotu prawnego.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 152 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.