Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 469/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Marzenna Kosewska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska -Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi F. Ż. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział z dnia 19 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek o d d a l a s k a r g ę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29 września 2009 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Odziała po rozpoznaniu wniosku F. Ż. z dnia 18 maja 2009 r. w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z wyłączeniem składek w części finansowanej przez ubezpieczonych, odmówił umorzenia należności w łącznej kwocie 52.289,40 zł. tj.

– na ubezpieczenia społeczne za okres od m-ca 04/2000 r. do m-ca 09/2001r., w kwocie: 384 30,06 zł, w tym z tytułu:

1. składek - 13.834,06 zł,

2. odsetek za zwlokę - 24.296,00 zł, (naliczonych na dzień 20 maja 2009r.)

– - na ubezpieczenie zdrowotne - za okres od m-ca 12/1999r. do m-ca 09/2001r., w łącznej kwocie: 10.175,89 zł, w tym z tytułu:

3. składek - 2.921,49 zł,

4. odsetek za zwlokę - 7.246,00 zł, (naliczonych na dzień 20 maja 2009r.)

5. kosztów upomnienia - 8,40 zł.

– na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - za okres od m-ca 01l/2000r. do m-ca 09/2001r. w łącznej kwocie: 3.983,45 zł, w tym z tytułu:

1. składek -1.541,05 zł,

2. odsetek za zwlokę - 2.434,00 zł, (naliczonych na dzień 20 maja 2009r.)

3. kosztów upomnienia - 8,40 zł.

Decyzją z dnia 19 maja 2010 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku zobowiązanego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie przez organ I instancji. Z ustaleń tych wynika, iż F. Ż. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie: Sklep Spożywczo - Przemysłowy z siedzibą w G. w okresie od dnia 13.1.1990 r. do dnia 30.09.2001r. na podstawie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 15.10.1990r. wydanego przez Urząd Miasta i Gminy. Zgodnie z decyzją Burmistrza Miasta i Gminy wyżej wymienioną działalność wykreślono z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 8.10.2001r. W okresie prowadzenia działalności płatnik zatrudniał 9 pracowników w tym jedną osobę współpracującą. Z tego tytułu na dzień złożenia wniosku o umorzenie należności zobowiązany zalegał z opłatą składek:

– na ubezpieczenie społeczne za okres od miesiąca kwietnia 2000r. do miesiąca września 2001 r. w kwocie: 16.359,77 zł plus należne odsetki w kwocie: 24.296,00 zł,

– na ubezpieczenie zdrowotne za okres od miesiąca grudnia 1999r. do miesiąca września 2001r. w kwocie: 4.576,67 zł plus należne odsetki w kwocie: 7.246,00 i koszty upomnienia w kwocie: 8,40 zł,

– na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od miesiąca stycznia 2000r. do miesiąca września 2001r. w kwocie: 1.541,05 zł, plus należne odsetki w kwocie: 2.434,00 zł i koszty upomnienia w kwocie: 8,40 zł.

Z tego należności z tytułu składek finansowane przez płatnika wynoszą:

– na ubezpieczenie społeczne za okres od miesiąca kwietnia 2000r. do miesiąca września 2001 r. w kwocie: 13.834,06 zł plus należne odsetki w kwocie: 24.296,00 zł,

– na ubezpieczenie zdrowotne za okres od miesiąca grudnia 1999r. do miesiąca września 2001r. w kwocie: 2.921,49 zł plus należne odsetki w kwocie: 7.246,00 i koszty upomnienia w kwocie: 8,40 zł,

– na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od miesiąca stycznia 2000r. do miesiąca września 2001 r. w kwocie: 1.541,05 zł, plus należne odsetki w kwocie: 2.434,00 zł i koszty upomnienia w kwocie: 8,40 zł.

Ustalono, że należności w części finansowanej przez ubezpieczonego będącego jednocześnie płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne wynoszą: 11.166,23 zł, na ubezpieczenie zdrowotne: 2.921,47 zł.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił również, że F. Ż. od dnia 1.01.2009r. jest zgłoszony do ubezpieczeń przez płatnika składek J. P. jako osoba wykonująca umowę agencyjną lub umowę - zlecenie z wynagrodzeniem brutto w wysokości 600,00 zł miesięcznic. Od dnia 3 lipca 200Ir. do dnia 29 grudnia 2008 r. zobowiązany był uprawniony do pobierania świadczenia rentowego, a od dnia 30 grudnia 2008 r. jest uprawniony do pobierania świadczenia emerytalnego w wysokości 2.143,22 zł brutto, z którego dokonywane są potrącenia egzekucyjne w wysokości 535,80 zł miesięcznie. W konsekwencji zobowiązany otrzymuje świadczenie w wysokości 1.241,53 zł netto. Żona zobowiązanego Z. Ż. od dnia 5 kwietnia 2008r. uprawniona jest do pobierania świadczenia emerytalnego z ZUS w wysokości: 551,39 zł brutto, tj. 491,76 zł netto miesięcznie. Jak wskazał organ zobowiązany udokumentował jedynie wydatki związane z opłatami za energię elektryczną za okres od dnia 08.01.2009r. do dnia 04.03.2009 r. w wysokości 307,56 zł, telefon stacjonarny w wysokości 109,00 zł za miesiąc kwiecień 2009r. i za miesiąc maj w wysokości 102,42 zł, telefony komórkowe w wysokości 57,22 zł i 40,50 zł, spłatą pożyczki mieszkaniowej w wysokości 120,00 zł w miesiącu maju 2009 r. Natomiast, jak wynika ze złożonego oświadczenia zobowiązanego wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego kształtowały się następująco: opłaty za energię elektryczną 307,00 zł na dwa miesiące, butlę gazową 45,00 zł, wodę 91,70 zł na dwa miesiące, wywóz nieczystości 160,00 zł na miesiąc, telefon komórkowy 50,00 zł miesięcznie, telefon stacjonarny 110,00 zł, ogrzewanie, tj. zakup drewna na opał w wysokości 4.000,00 rocznie. Ponadto żona wnioskodawcy dokonuje wpłat w wysokości 120,00 zł miesięcznie tytułem spłaty pożyczki mieszkaniowej z kasy zapomogowo pożyczkowej. Na lekarstwa zobowiązany wraz z żoną wydaje co najmniej 400,00 zł miesięcznic i na leczenie u specjalisty gastrologa – chirurga 160,00 zł miesięcznie.

Organ rentowy wskazał ponadto, że we wniosku o umorzenie zobowiązany podniósł, iż ze względu na stan zdrowia nie ma możliwości podjęcia pracy zarobkowej w celu poprawy sytuacji finansowej. Na dowód czego przedłożył zaświadczenie lekarskie wystawione przez NZOZ Przychodnię "M." w L. z dnia 10.06.2009r. podpisane przez lekarza chorób wewnętrznych, które nie zawierało konkretnych informacji dotyczących stanu zdrowia, rodzaju schorzenia, ewentualnie przebiegu leczenia zobowiązanego, stwierdzało, że ubezpieczony jest stale leczony w tutejszej przychodni. Zakład ustalił również, że państwo Ż. nie mają nikogo na utrzymaniu i nie posiadają majątku ruchomego oraz nieruchomości, na których Zakład Ubezpieczeń Społecznych mógłby zabezpieczyć należności,. Organ zaznaczył, że prowadzone w stosunku do zadłużenia postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. ze świadczenia emerytalnego zobowiązanego jest skuteczne, a realizowana miesięcznie kwota wynosiła: 535,80 zł.

Organ II instancji wskazał, że w postępowaniu odwoławczym zobowiązany jako nowe okoliczności w sprawie podał fakt, że od dnia 16 sierpnia 2009 r. nie uzyskuje dodatkowego dochodu w kwocie 600,00 zł brutto z tytułu pracy u J. P. oraz, że złamał rękę, co wiąże się z dodatkowymi kosztami leczenia i lepszego odżywiania. Wnioskodawca przedłożył ponadto kartę informacyjną leczenia szpitalnego wystawioną przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w N. T., z której wynika, że w dniu 16 sierpnia 2009r. był pacjentem szpitala na oddziale ratunkowym, z rozpoznaniem (na podstawie RTG) złamania z przemieszczeniem końca dalszego prawej kości promieniowej, w wyniku czego założono mu opatrunek gipsowy i wyznaczono kontrolę w poradni chirurgicznej na dzień 19 sierpnia 2009 r. Wraz z kartą informacyjną leczenia szpitalnego zobowiązany przedłożył również zaświadczenie wystawione przez Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Przychodnia Zespołu Lekarza Rodzinnego "P." w B., informujące, że miał realizowane zabiegi fizjoterapeutyczne z zakresu fizykoterapii w terminie od dnia 9 listopada 2009 r.

Odpowiadając na zarzut zobowiązanego zawarty we wniosku z dnia 26 października 2009r., dotyczący uchybień organu I instancji Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił, że wydając w dniu 29 września 2009r. decyzję, wziął pod uwagę wszystkie, nie budzące wątpliwości, zgromadzone w postępowaniu dowody i informacje. Zaznaczył, że fakt wyrejestrowania z ubezpieczeń zobowiązanego przez płatnika składek J. P. od dnia 1 października 2009r., został odnotowany w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w dniu 14 października 2009 r. Zatem na dzień orzekania w przedmiotowej sprawie zobowiązany figurował jako osoba ubezpieczona. W związku z powyższym przyjęto, iż na dzień 29 września 2009 r. wnioskodawca nadal wykonuje umowę agencyjną lub umowę zlecenie u J. P. i nie ma uzasadnienia prowadzenie dalszego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie.

Z kolei odpowiadając na zarzut wnioskodawcy dotyczący zaliczania w pierwszej kolejności egzekwowanych od niego sum na koszty egzekucji, a nie na zaległości organ odwoławczy wyjaśnił m.in., że zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008r. w sprawie szczegółowych zasad rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych, z wpłaty dokonywanej na poczet należności z tytułu składek objętych tytułem wykonawczym w pierwszej kolejności pokrywa się koszty upomnień, koszty egzekucyjne, a następnie składki i odsetki za zwłokę. Dokonaną wpłatę rozlicza się proporcjonalnie na pokrycie kwoty zaległych składek oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości z tytułu składek do kwoty odsetek za zwłokę.

Co do podniesionego zarzutu w kwestii interesu zobowiązanego i interesu społecznego Zakład wskazał, iż nie budzi wątpliwości w tej sprawie słuszny interes zobowiązanego. Jednakże podkreślił, iż orzekając w sprawie umorzenia należności uwzględnił również interes społeczny, który zgodnie z zasadą zawartą w art. 7 k.p.a. jest interesem innych ubezpieczonych, którzy płacą regularnie składki i nie mogą z tego powodu ponosić konsekwencji braku zapobiegliwości i ryzyka gospodarczego innych niepłacących składek ubezpieczonych.

Przechodząc do badania istnienia przesłanek umorzenia wskazanych w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) – w dalszej części zwanej u.s.u.s. - organ stwierdził, iż oceniając materiał dowodowy niniejszej sprawy, do zobowiązanego nie mogą odnosić się przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 1 ("dłużnik zmarł..."), pkt 2 (nie zgłasza wniosku o ogłoszenie upadłości), pkt 4 (nie toczyło się postępowanie likwidacyjne) oraz pkt 4a u.s.u.s. Zdaniem Zakładu nie można uznać całkowitej nieściągalności zadłużenia na podstawie art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s., gdyż w stosunku do zadłużenia z tytułu składek jest prowadzone skuteczne postępowanie egzekucyjne ze świadczenia emerytalnego realizowane aktualnie w kwocie 560,56 zł miesięcznie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. Zatem organ egzekucyjny nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Z tego samego powodu jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy). Co do przesłanki całkowitej nieściągalności wskazanej w art. 28 ust 3 pkt 3 u.s.u.s. stwierdzić należy, iż od dnia 30 września 2001r. nastąpiło całkowite zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. Zobowiązany posiada jednak stale źródło dochodu, tj. świadczenie emerytalne. Wobec powyższego posiada majątek, z którego można egzekwować należności. W konsekwencji organ stwierdził, że nie ma prawnych podstaw do umorzenia zadłużenia z tytułu składek w oparciu o przepisy dotyczące całkowitej nieściągalności.

Rozważając z kolei istnienie przesłanek wskazanych w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), organ wziął pod uwagę fakt, iż dochodami rodziny są: świadczenie emerytalne zobowiązanego oraz świadczenie emerytalne małżonki zobowiązanego w łącznej kwocie 2.819,10 zł brutto. W związku z tym uznał, że w chwili obecnej zobowiązany nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że istnieje zagrożenie dla możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb rodziny. Zakład zaznaczył, że do sprawy o ponowne rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności strona nie przedłożyła dokumentów potwierdzających wysokość aktualnie ponoszonych wydatków. Zatem Zakład uznał, że kwota bieżących kosztów nie uległa zmianie w porównaniu do stanu ustalonego na dzień wydania decyzji przez organ I instancji.

Natomiast w odniesieniu do § 3 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia organ stwierdził, iż obecna sytuacja materialna zobowiązanego jest wywołana czynnikami odmiennego rodzaju niż okoliczności o wymiarze klęski żywiołowej, czy też inne zdarzenia nadzwyczajne. Za "zdarzenie nadzwyczajne" nie można uznać niepowodzenia w działalności gospodarczej prowadzonej na własne ryzyko i we własnym imieniu. Ponadto z brzmienia powyższego przepisu wynika, że okoliczności te musiałyby spowodować skutek w postaci niemożności "dalszego prowadzenia działalności", a działalność gospodarcza prowadzona przez wnioskodawcę została zlikwidowana.

Z kolei biorąc pod uwagę treść § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, dotyczącego sytuacji zdrowotnej zobowiązanego i jego rodziny, Zakład nie stwierdził przesłanki jego zastosowania, gdyż wnioskodawca nie wykazał, że stan jego zdrowia i jego rodziny pozbawia go możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego uregulowanie tych należności. Organ wskazał, że zobowiązany przedłożył zaświadczenie lekarskie wystawione przez NZOZ Przychodnie "M." w L. z dnia 10.06.2009 r., z którego treści wynika, iż jest on "stale leczony w tutejszej przychodni". Jednak zdaniem Zakładu zaświadczenie nie wskazuje na stan przewlekły uniemożliwiający uzyskiwanie dochodów. Ponadto wnioskodawca uzyskuje dochód z tytułu emerytury.

W końcowej części uzasadnienia organ podkreślił uznaniowy charakter instytucji umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego F. Ż., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił powyższej decyzji naruszenie prawa materialnego przez wadliwą wykładnię art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i bezzasadne uznanie, że nie ma podstaw do umorzenia zaległości wobec ZUS na podstawie tych przepisów.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z wyłączeniem składek w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz zasądzenie od ZUS I Oddział na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi zobowiązany podkreślił, że już we wniosku wszczynającym niniejsze postępowanie wniósł o umorzenie należności na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, a nie na podstawie innych przepisów szczegółowo omówionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uzasadniając istnienie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia skarżący wskazał, że ma 66 lat, a w wieku 58 lat stał się niezdolny do pracy z powodu choroby i otrzymywał rentę z ZUS do czasu uzyskania wieku emerytalnego. Zaznaczył ponadto, że wbrew twierdzeniom organu rentowego nie ma możliwości uzyskania dodatkowych dochodów z uwagi na wiek i stan zdrowia, a podjęta próba ich uzyskania zakończyła się pogorszeniem jego stanu zdrowia. Zobowiązany podkreślił ponadto, że nie posiada nieruchomości i ruchomości, w tym samochodu, które mógłby sprzedać, aby zapłacić zadłużenie. Jedynym dochodem jego i jego żony są świadczenia emerytalne. Jak wskazał otrzymuj emeryturę w wysokości 1.241,55 zł. netto, po jej potrąceniu egzekucyjnym w wysokości 535,80 zł. na rzecz zadłużenia wobec ZUS. Z kolei jego żona otrzymuje emeryturę w wysokości 491,76 zł. netto. Łącznie otrzymują kwotę 1.733,29 zł. Skarżący podkreślił, iż w postępowaniu administracyjnym przedłożył dokumenty potwierdzające koszty eksploatacyjne związane z mieszkaniem i koszty leczenia, które wynoszą miesięcznie 1.411 zł. Do tych kosztów należy doliczyć koszty wyżywienia, środki chemiczne i czystości, dojazdy do lekarza do P., koszty zakupu odzieży i obuwia. Zobowiązany zwrócił uwagę, iż wraz z żoną zaspokajają te potrzeby na poziomie minimalnym i to jeszcze przy pomocy rodziny, przy czym stan ten trwa już od 8 lat.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Wobec żądania skarżącego uchylenia zaskarżonej decyzji oraz umorzenia przez Sąd należności z tytułu nieopłaconych składek należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż Sąd bada wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz poprawność przyjętej procedury. Sąd nie ma natomiast prawnych możliwość merytorycznego orzekania w sprawie, czyli umorzenia skarżącemu zaległych należności z tytuł nieopłaconych składek.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z wyłączeniem składek w części finansowanej przez ubezpieczonych. Ocena legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż została ona wydana zgodnie z prawem.

Jak wynika z treści skargi zobowiązany twierdzi, iż oparł swoje żądanie umorzenia odsetek od zaległości z tytułu nieopłaconych składek na przesłance umorzenia sformułowanej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365) w związku z art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585).

Zgodnie z powołanym przepisem § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Należy przy tym zauważyć, iż decyzje w przedmiocie umarzania należności z tytułu składek podejmowane są w granicach tzw. uznania administracyjnego. Organ zobowiązany jest jednakże do rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Zatem w przypadku decyzji organu administracji, która ma charakter uznaniowy, tak jak decyzja wydana w niniejszej sprawie, kontrola Sądu polega przede wszystkim na zbadaniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tj. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy oraz rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi - w postaci umorzenia należności.

Dokonując w tym zakresie kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że organ działał w sposób odpowiadający wskazanym wyżej zasadom i zasadnie odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek.

Przepis § 3 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia, do którego odwoływał się skarżący w niniejszej sprawie, wymaga od zobowiązanego wykazania, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie uiścić powstałych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. A zatem ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek do umorzenia spoczywa na zobowiązanym. Treść przepisu należy więc odnieść do konkretnej sytuacji zobowiązanego, tak, aby organ miał podstawy do przyjęcia, że zapłata należności przez zobowiązanego, czy to jednorazowa, w ratach lub w drodze egzekucji, oznacza niemożność zapewnienia koniecznych potrzeb bytowych zobowiązanego i jego rodziny.

W ocenie Sądu wydanie zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie zostało poprzedzone wyczerpującym zebraniem i analizą niezbędnego materiału dowodowego z uwzględnieniem oświadczeń skarżącego. Na tej podstawie organ poczynił prawidłowe ustalenia w zakresie sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego, które zresztą nie były kwestionowane przez niego. Wbrew twierdzeniom skarżącego, argumentacja organów jest logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego. Zdaniem Sądu organ prawidłowo stwierdził w okolicznościach niniejszej sprawy, że nie zaistniała podstawa umorzenia określona w pkt 1 ust. 1 § 3 ww. rozporządzenia. Słusznie Zakład zwrócił uwagę, iż skarżący i jego żona uzyskują stałe dochody w postaci świadczeń emerytalnych i z tego tytułu otrzymują miesięcznie 2.819,10 zł. brutto. Zatem mają możliwość choćby ratalnego spłacania należności. Dowodem na to jest skuteczne postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego. Jak zasadnie zauważył organ nie bez znaczenia dla sprawy jest także fakt, iż zobowiązany prowadzi gospodarstwo domowe tylko z żoną i nie ma nikogo na utrzymaniu. Rację ma ponadto Zakład, że zobowiązany w toku postępowania administracyjnego nie wykazał zaistnienia jakiegokolwiek nadzwyczajnego zdarzenia, uniemożliwiającego opłacenie należności. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał również podstaw do przyjęcia, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby skarżącego i jego żonę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, a więc że została spełniona przesłanka umorzenia określona w § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. W ocenie Sądu stanowisko organu w tym zakresie zostało należycie uzasadnione i nie przekracza granic uznania administracyjnego.

Mając powyższe na względzie, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).