Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 594/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2007-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151 w zw. z art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Związanie oceną prawną sądu administracyjnego i organów administracyjnych, wskazane w art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza, że nie mogą one formułowac nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie.

TEZY

Związanie oceną prawną sądu administracyjnego i organów administracyjnych, wskazane w art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza, że nie mogą one formułowac nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J. Dz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie zaliczenia działki jako użytek - tereny mieszkaniowe oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2007 roku nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. utrzymał w mocy decyzję Starosty M. z dnia [...] czerwca 2006 roku nr [...] orzekającą o zaliczeniu działki nr [...] o pow. [...] ha położonej w K., zapisanej w rejestrze gruntów pod poz. [...], stanowiącej własność J. Dz. jako użytek oznaczony symbolem "B" – tereny mieszkaniowe.

U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:

W dniu [...] sierpnia 2004r. mieszkańcy K., między innymi J. Dz. złożyli skargę do Senatora Rzeczypospolitej Polskiej – K. J., w przedmiocie zapisów w ewidencji gruntów dotyczących rodzaju użytków gruntowych w ich działkach siedliskowych położonych w obrębie miasta K. W związku z powyższym Starosta M. pismem z dnia [...] września 2004r. nr [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zapisów w ewidencji gruntów miasta K. dotyczących działki nr [...]. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] lutego 2005r. nr [...] Starosta M. orzekł o dokonaniu zmiany w operacie ewidencji gruntów miasta K. polegającej na przywróceniu zapisu "B-R IV "a" – grunty rolne zabudowane zamiast dotychczasowego zapisu "B" – tereny mieszkaniowe w działce nr [...].

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. rozpoznając odwołanie J. Dz. decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów polegającą na wpisaniu w miejsce klasoużytku "B-RIVa" użytku gruntowego "B".

Powyższa decyzja została uchylona wyrokiem z dnia [...] grudnia 2005 r. sygn. akt. [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że skarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 139 kpa wyrażającego podstawową gwarancję procesową prawa obrony strony a mianowicie zakaz reformationis in peius. W ocenie Sądu zmiana przez organ odwoławczy klasoużytku gruntu prowadząca do zmiany sposobu opodatkowania tego gruntu podatkiem od nieruchomości w miejsce podatku rolnego, stanowiło pogorszenie sytuacji materialnoprawnej odwołującego się.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpoznając ponownie odwołanie J. Dz. w dniu [...] kwietnia 2006r. wydał decyzję kasacyjną (nr [...]). W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że organ I instancji nie wykazał należytej dbałości i staranności o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, oraz nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sprawie niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu prawnego umożliwiającego prawidłowy zapis w ewidencji gruntów i budynków. Organ podniósł, że w aktach organu I instancji brak jest ustalenia przynależności zlokalizowanego na działce nr [...] budynku gospodarczego, co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Starosta M. decyzją z dnia [...] czerwca 2006r. nr [...] zaliczył działkę nr [...] jako użytek oznaczony symbolem "B" – tereny mieszkaniowe.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł J. Dz. nie godząc się z jej rozstrzygnięciem.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. rozpoznając odwołanie J. Dz. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty M. z dnia [...] czerwca 2006r. nr [...] orzekającą o zaliczeniu działki nr [...] o pow. [...] ha położonej w K., zapisanej w rejestrze gruntów pod poz. [...], stanowiącej własność J. Dz. jako użytek oznaczony symbolem "B" – tereny mieszkaniowe.

W uzasadnieniu swego stanowiska organ wskazał, iż działka nr [...] położona w K. przy ul. K. B. [...] została wydzielona w trybie przepisów ustawy z dnia 10 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz.U. nr 27, poz. 192). Obszar o powierzchni [...] ha obejmujący przedmiotową działkę, zarządzeniem nr [...] Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] września 1978r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego i jego podziału na działki budowlane w mieście K. przy ul. [...] i [...], został podzielony na normatywne działki budowlane oraz nowopowstałe ulice i przeznaczony pod realizację indywidualnego budownictwa jednorodzinnego. Decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] stycznia 1980r. nr [...] za grunty położone w obrębie miasta K. oznaczone numerami działek od [...] do [...] zostały ustalone należności i stała opłata roczna z tytułu nabycia tych gruntów na cele nierolnicze. Powyższa decyzja została wydana w oparciu o art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów (Dz.U. nr 27, poz. 249) i §6 pkt 1 i 3, §9 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 września 1977r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów (Dz.U. nr 33, poz. 14). Decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] czerwca 1981r. nr [...] została zatwierdzona aktualizacja klasyfikacji gleboznawczej gruntów miasta K. wykonana zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956r. (Dz.U. nr 19, poz. 98.). Ponadto w pkt 2 w/w decyzji orzeczono o przeprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów obrębu K. zmian powstałych w wyniku aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów. W wyniku powyższego przedmiotowa działka została wykazana w operacie ewidencyjnym jako R-IVa- (grunt orny klasy IVa).

Na mocy aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] listopada 1985r. J. Dz. nabył prawo użytkowania wieczystego na 99 lat, tj. do dnia [...] listopada 2084 r., działki budowlanej oznaczonej numerem geodezyjnym [...]. Decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w Knyszynie z dnia [...] marca 1986r. nr [...] na przedmiotową działkę zostało udzielone pozwolenie na budowę obejmujące budynek mieszkalny typowy WB-3251, gospodarczy i ogrodzeniem według projektu indywidualnego. Przedmiotowa działka położona jest na typowym osiedlu domków jednorodzinnych i jest aktualnie zabudowana domem mieszkalnym jednorodzinnym oraz budynkiem gospodarczym.

W oparciu o powyższe ustalenia organ II instancji przyjął, jako fakt bezsporny, że w odniesieniu do działki nr 1858 nastąpiło wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej w rozumieniu art. 4 pkt 11 obowiązującej aktualnie ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. nr 121, poz. 1266 ze zm.). Fakt ten powinien być ujawniony w ewidencji gruntów i budynków, poprzez wprowadzenie stosownej zmiany w operacie ewidencyjnym, w celu dostosowania zapisu w tej ewidencji do systematyki użytków gruntowych wykazanych w §67 i 68 oraz w załączniku nr 6 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. nr 38, poz. 454).

W ocenie organu, znajdujący się na przedmiotowej działce budynek gospodarczy, zgodnie z dyspozycją §65 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia, należy zaklasyfikować do rodzaju 10 – inne budynki niemieszkalne, a nie do rodzaju 9 – budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa. W świetle powyższego organ uznał, że przedmiotowa działka winna być wykazana w operacie ewidencji gruntów w grupie 3 grunty zabudowane i zurbanizowane jako tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem "B" a nie w grupie użytki rolne jako grunty rolne zabudowane oznaczone symbolem "B-RIVa".

Powyższa decyzja została uchylona wyrokiem z dnia [...] stycznia 2007 roku sygn. akt. [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że w/w decyzja została wydana z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślono przede wszystkim, iż organ w uzasadnieniu swego stanowiska powołał się na dwie decyzje odmiennie uznające działkę nr [...] za wyłączoną z produkcji rolnej (decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w K. z [...] stycznia 1980r.) i za nie wyłączoną z takiej produkcji (decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w K. z [...] czerwca 1981r). Na tej podstawie Sąd wskazał, iż nie ulega wątpliwości, iż pomiędzy powołanymi decyzjami nie ma zgodności merytorycznej, zaś przyczyna tej niezgodności nie została przez organ odwoławczy wyjaśniona. Organ nie wskazał również na późniejsze zmiany klasyfikacji gruntów, wprowadzonej aktualizacją z 22 czerwca 1981r., stąd nie można twierdzić, iż sporna działka stanowi bezspornie użytek oznaczony symbolem "B’ – tereny mieszkaniowe.

Ponadto Sąd wskazał, iż nie w pełni została wyjaśniona kwestia prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego. Wyjaśnienie okoliczności prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego, jego położenia i rozmiarów mogło natomiast w istotny sposób rzutować nie tylko na zakwalifikowanie budynku gospodarczego, ale i całej działki.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpoznając ponownie odwołanie J. Dz. w dniu [...] maja 2007 r. wydał zaskarżoną decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty M. z dnia [...] czerwca 2006 roku nr [...] orzekającą o zaliczeniu działki nr [...] o pow. [...] ha położonej w K., zapisanej w rejestrze gruntów pod poz. [...], stanowiącej własność [...] jako użytek oznaczony symbolem "B" – tereny mieszkaniowe.

W uzasadnieniu organ odwoławczy omawiając decyzję Naczelnika Miasta i Gminy w K. z [...] stycznia 1980r. nr [...] i decyzję Naczelnika Miasta i Gminy w K. z [...] czerwca 1981r nr [...], co do których Sąd wskazał, iż brak jest zgodności merytorycznej, szczegółowo przytoczył przepisy obowiązujące w czasie ich wydawania i stanowiące podstawę prawną tych decyzji. Na tej podstawie stwierdził, iż cytowane przepisy dotyczące ewidencji gruntów, ochrony gruntów i gleboznawczej klasyfikacji gruntów nie posiadały wzajemnej zgodności merytorycznej w zakresie zakwalifikowania gruntów do odpowiedniej grupy użytków gruntowych, a w dalszej konsekwencji do rozstrzygnięcia czy dany grunt podlegał czy też nie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Zdaniem organu w sytuacji gdy te przepisy były ze sobą wzajemnie niespójne, były organ administracji państwowej tj. Naczelnik Miasta i Gminy w K., zgodnie z dyspozycją § 22 ust 3 zasad stanowiących załącznik do Zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów ustalił zasięg gruntów podlegających klasyfikacji w granicach miasta i decyzją z dnia [...] czerwca 1981 nr [...] zatwierdził aktualizację klasyfikacji gleboznawczej gruntów miasta K. obejmującą także działkę nr [...] oraz orzekł o przeprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów obrębu K. zmian powstałych w wyniku aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów.

Odnośnie kwestii prowadzenia przez J. Dz. gospodarstwa rolnego organ ustalił, iż mocą aktu notarialnego Rep A nr [...] z dnia [...] maja 1993 roku umową darowizny od swoich rodziców J. Dz. nabył własność gospodarstwa rolnego w skład którego wchodziły działki nr [...] położone w obrębie wsi Cz. gm. K. o łącznej powierzchni [...] ha oraz działkę nr [...] o powierzchni [...] ha położoną w K.. Ponadto organ wskazał, iż w chwili obecnej jest on w dalszym ciągu właścicielem tych działek i prowadzi gospodarstwo rolne. Zdaniem organu jednak przedmiotowa działka nr [...] nie jest gruntem rolnym zabudowanym z dwóch względów: praca J. Dz. na gospodarstwie rolnym jest jego zajęciem dodatkowym albowiem jest on zatrudniony na pełen etat w Starostwie Powiatowym w M., a ponadto jak wynika z aktu notarialnego i wypisu z rejestru gruntów to na działce nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w Cz. znajduje się tzw. siedlisko rolnicze zabudowane murowanym domem, oborą, dwiema drewnianymi stodołami, murowanym chlewem, garażem i szopą.

W dalszym ciągu organ przedstawił szczegółowo okoliczności przemawiające za tym, że przedmiotowe działki stanowią "teren mieszkaniowy" zgodnie z definicją zawartą w ust 3 pkt 1 w/w zarządzenia.

Organ II instancji podkreślił także, że zapisy dokonywane w operacie ewidencji gruntów i budynków są czynnościami materialno - technicznymi w wyniku, których wykazuje się informacje objęte art. 20-26 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (jednolity tekst z 2005 r. Dz. U. Nr 240, poz.2027 z późn. zm.) w tym rodzaj użytków gruntowych i ich klas gleboznawczych (art. 20 ust 1 pkt 1 ustawy).

W ocenie organu odwoławczego po nabyciu prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki nie zaistniały okoliczności przekształcające ją faktycznie w nieruchomość rolną. Zmiana charakteru (funkcji) tej działki może nastąpić w czasie aktualizacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, bądź też w przypadku dokonania przez zainteresowanego zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (chodzi o budynek gospodarczy) w procedurach przewidzianych art. 71 i dalszych ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jednolity tekst z 2006 r. Dz. U. Nr 156, poz. 1118).

Na tej podstawie, a także w związku z tym, że przedmiotowy budynek gospodarczy nie służy wyłącznie produkcji rolniczej – zdaniem organu – przedmiotowa działka nie ma charakteru gruntu rolnego. Zgodnie bowiem z dyspozycją § 65 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów ( Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454) przynależność budynku do odpowiedniego rodzaju ustala się zgodnie z zasadami Klasyfikacji Środków Trwałych, wprowadzonej na podstawie przepisów o statystyce publicznej. W Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych ( KŚT) ( Dz. U. z 1999 Nr 112, poz. 1317) znalazł się zapis: "O zaliczeniu budynku (lokalu) do właściwej podgrupy i rodzaju decyduje jego przeznaczenie oraz związana z tym konstrukcja i wyposażenie, a nie sposób użytkowania, który w praktyce bywa czasem niezgodny z przeznaczeniem". W związku z powyższym, ponieważ w dacie wydania pozwolenia na budowę dotyczącego przedmiotowego budynku gospodarczego obowiązujący wówczas miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego ustalał na tym obszarze teren zabudowy jednorodzinnej, a nie zabudowy zagrodowej, a także później obowiązujące plany zagospodarowania przestrzennego przewidywały ten sam rodzaj zabudowy, zdaniem organu, aktualnie budynek ten nie może zostać zakwalifikowany do rodzaju: 108 Budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa, nawet biorąc pod uwagę okoliczność, że zainteresowany stał się w roku 1993 właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, mającego jednakże budynki gospodarcze służące do produkcji rolnej zlokalizowane na działce nr [...] położonej w obrębie wsi Cz.

Skargę od powyższej decyzji do sądu administracyjnego wywiódł pan J. Dz. zarzucając:

– naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 6, 7, 8, 10, 77, 79, 80 i 107 § 3 kpa oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)

– naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 46 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454).

Skarżący wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie stwarza podstaw do uznania, że istotnie w oparciu o decyzję Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] stycznia 1980r. nr [...] mogło dojść do wyłączenia z produkcji rolniczej działki nr [...]. Nadto skarżący wskazał, że przedmiotową nieruchomości otrzymał od Skarbu Państwa w użytkowanie wieczyste na podstawy umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1985 roku Rep A nr [...] jako grunt rolny. W tym czasie skarżący podniósł, iż nie otrzymał jakiegokolwiek rozstrzygnięcia wskazującego na obowiązek uiszczenia należności z tytułu nabycia gruntów rolnych bądź też stałej opłaty z tytułu ich użytkowania. Dodatkowo skarżący stwierdził, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprawdza się jedynie do przytoczenia "historii działki", natomiast nie wyjaśnia zasadniczej kwestii polegającej na zmianie pierwotnego zapisu w ewidencji w zakresie klasoużytku działki RIVa przyjmując, iż powinien on aktualnie odpowiadać zapisowi B.

Końcowo skarżący podkreślił także, iż organ odwoławczy naruszając podstawowe zasady postępowania dokonał samodzielnej oceny prawnej sprawy, pomimo związania wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. wydanym [...] stycznia 2007 roku sygn. akt [...], naruszając w tej sposób dyspozycję art. 153 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik wydane w sprawie rozstrzygnięcia.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując swoje stanowisko, iż bezspornym jest w sprawie, że w odniesieniu do działki nr [...] nastąpiło wyłącznie gruntów z produkcji rolniczej, przytaczając swoją dotychczasową argumentację.

Dodatkowo wskazał, iż nieruchomości wymienione w § 1 zarządzenia nr [...] Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] września 1978 r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego i jego podziału na działki budowlane w mieście K. przy ulicy [...] i [...], z których to nieruchomości w wyniku podziału terenu budowlanego została wyodrębniona miedzy innymi działka nr [...] wywłaszczone zostały trybie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach.( Dz. U. z 1972 r. Nr 27, poz. 192 ze zm.) Przejęcie własności na rzecz Państwa następowało z mocy prawa, po upływie 2 miesięcy od wejścia w życie uchwały o ustaleniu terenu budowlanego i jego podziału na działki budowlane, ogłaszanej w dzienniku urzędowym wojewódzkiej rady narodowej. Za przejęte na rzecz Państwa nieruchomości ich dotychczasowi właściciele otrzymywali odszkodowanie ustalone w trybie art. 10 ust 1 pkt 2 w/w ustawy. Decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] kwietnia 1979 roku Nr [...] dotychczasowym właścicielom przyznano stosowne odszkodowania za nieruchomości przejęte na rzecz Państwa. To właśnie na Urzędzie Miasta i Gminy w K. jako nowemu właścicielowi, między innymi nowo wydzielonej działki nr [...], stosownie do art. 10 ust 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów (Dz. U Nr 27, poz. 249 z późn. zm.) ciążył obowiązek uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa należności z tytułu nabycia gruntów rolnych lub leśnych na cele nierolnicze lub nieleśne oraz stałą opłatę roczną z tytułu ich użytkowania. Dlatego też została wydana decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] stycznia 1980 r. Nr [...] ustalająca należności i stałą opłatę roczną z tytułu nabycia gruntów na cele nierolnicze. Natomiast obowiązek uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa należności z tytułu nabycia gruntów rolnych lub leśnych na cele nierolnicze lub nieleśne nie mógł dotyczyć ustanawianych w terminie późniejszym użytkowników wieczystych nieruchomości, ponieważ w rozpatrywanej sprawie to Skarb Państwa nabywał nieruchomości rolne z przeznaczeniem na cele nierolnicze.

Ponadto organ wskazał, iż przy rozstrzyganiu kwestii prawidłowego zaklasyfikowania budynku gospodarczego położonego na działce nr [...] należy mieć na uwadze to, że zmiana sposobu użytkowania tego budynku i wykorzystania go do innych celów niż podano to w decyzji o pozwoleniu na budowę, wymaga przeprowadzenia stosownych procedur administracyjnych w trybie art. 71 i 71a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jednolity tekst Dz. U z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.)

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270). W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty i argumenty skargi nie podważają jej legalności, dlatego też skarga podlegała oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Związanie zaś samego sądu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Sąd nie może powracać do kwestii już wcześniej przesądzonych ( vide: wyrok NSA z 22 marca 1999r., IV S.A. 527/97, LEX nr 47275). Ocena prawna o której mowa w w/w przepisie dotyczy zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, natomiast wskazania mają wytyczyć kierunek działalności organu przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.

Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. ponownie przeprowadzając postępowanie zainicjowane odwołaniem pana J. Dz. i wydając w dniu [...] maja 2007 r. decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty M. z dnia [...] czerwca 2006 roku nr [...] orzekającą o zaliczeniu działki nr [...] o pow. [...] ha położonej w K., zapisanej w rejestrze gruntów pod poz. [...], stanowiącej własność J. Dz. jako użytek oznaczony symbolem "B" – tereny mieszkaniowe, związany był wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia [...] stycznia 2007 r. sygn. akt [...]. Ustaleniami prawnymi i wskazaniami w/w wyroku związany był również sąd orzekający w niniejszym postępowaniu.

W uzasadnieniu wyroku w sprawie sygn. akt [...] sąd wskazał, iż w obrocie prawnym istniejąc dwie decyzje odmienne uznające działkę nr [...] za wyłączoną z produkcji rolnej (decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w K. z [...] stycznia 1980r.) i za nie wyłączoną z takiej produkcji (decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w K. z [...] czerwca 1981r). W konsekwencji sąd uznał, że pomiędzy powołanymi decyzjami nie ma zgodności merytorycznej, a organ powinien jednoznacznie ustalić czy sporna działka stanowi użytek oznaczony symbolem "B" – tereny mieszkaniowe i ewentualnie na podstawie czego za taką może być uznana. Ponadto Sąd stwierdził, iż nie w pełni została wyjaśniona kwestia prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego, co może rzutować na zakwalifikowanie przedmiotowej działki i wskazał w jakim kierunku powinny iść wyjaśnienia organu administracyjnego.

Przeprowadzona analiza postępowania organu, który wydał zaskarżoną obecnie decyzję wskazuje, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego szczegółowo wyjaśnił okoliczności wskazane w w/w wyroku i w sposób nie budzący wątpliwości omówił podstawy prawne decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w K. z [...] stycznia 1980r. nr [...] i decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w K. z [...] czerwca 1981r nr [...]. Tym samym organ wyjaśnił, co przyczyniło się do wydania dwóch merytorycznie odmiennych decyzji w zakresie spornej działki. Nadto organ dokładnie ustalił kwestie prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego i mając na uwadze tak ustalony stan faktyczny wskazał na szereg okoliczności przemawiających za tym, iż działka nr [...] powinna zostać uznana za użytek oznaczony symbolem "B" – tereny mieszkaniowe.

Ustalenia powyższe - zdaniem Sądu - w pełni zasługują na aprobatę. Podkreślić bowiem należy, iż przedmiotowa działa została wydzielona jako działka budowlana przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne (art. 11 ust 1) ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U z 1972 r. Nr 27, poz. 192) a nie jak działka budowlana przeznaczona pod budownictwo zagrodowe jak stanowi art. 11 ust 2 tej ustawy.

Ponadto należy mieć na uwadze, iż nieruchomości wymienione w § 1 zarządzenia nr [...] Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] września 1978 r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego i jego podziału na działki budowlane w mieście K. przy ulicy [...] i [...], z których to nieruchomości w wyniku podziału terenu budowlanego została wyodrębniona miedzy innymi działka nr [...] wywłaszczone zostały w trybie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach ( Dz. U. z 1972 r. Nr 27, poz. 192 ze zm.). Nieruchomości te zostały przejęte na własność Państwa z mocy prawa, a za przejęte nieruchomości dotychczasowi właściciele otrzymywali odszkodowanie. W związku z powyższym Urząd Miasta i Gminy w K. jako nowy właściciel, między innymi nowo wydzielonej działki nr [...], stosownie do art. 10 ust 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów (Dz. U Nr 27. poz. 249 z późn. zm.) zobowiązany był do uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa należności z tytułu nabycia gruntów rolnych lub leśnych na cele nierolnicze lub nieleśne oraz stałą opłatę roczną z tytułu ich użytkowania. Dlatego też została wydana decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] stycznia 1980 r. Nr [...] ustalająca należności i stałą opłatę roczną z tytułu nabycia gruntów na cele nierolnicze.

Mimo, iż w obrocie prawnych funkcjonowała później decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w K. z [...] czerwca 1981r nr [...], uznająca sporną działkę za użytek rolny, to na mocy aktu notarialnego Rep A Nr [...] z dnia [...] listopada 1985 r. J. Dz. nabył prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej działki – określonej jako budowlana - na okres 99 lat. Nie można zatem przychylić się do twierdzeń skarżącego podniesionych w skardze, iż w w/w akcie notarialnym działka ta figurowała jako grunt rolny, skoro w akcie notarialnym wskazano wprost, iż chodzi o użytkowanie wieczyste działki budowlanej (k. 45 verte akt administracyjnych).

Ponadto jak trafnie wskazał organ, decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] marca 1986 r. Nr [...] J. Dz. udzielono pozwolenia na zabudowę przedmiotowej działki budynkiem mieszkalnym typowym WB-3251, gospodarczym i ogrodzeniem według projektu indywidualnego. W decyzji tej znalazł się zapis, ze pozwolenie zostało wydane zgodnie z planem szczegółowym zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy w K. z dnia [...] listopada 1977 r. ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. Nr 12 poz.72 z 1977 r. A zarówno w tym planie jak i w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta K. zatwierdzonym uchwalą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] czerwca 1993 r. ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa B. Nr 10 poz. 61 z 1993 r. przedmiotowa działka znalazła się w obszarze oznaczonym symbolem MN lub MNj - jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

Zabudowa zatem przedmiotowej działki, znajdującej się w strefie zabudowy jednorodzinnej, budynkiem mieszkalnym i gospodarczym oznaczała, że nastąpiło także faktyczne wyłączenie tego gruntu z produkcji rolniczej w rozumieniu art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( Dz. U. z 1995 r. Nr 16. póz.78 z późn. zm.), a więc przedmiotowa działka przestała mieć charakter gruntów rolnych pomimo, że działka ta objęta była wcześniej aktualizacją gleboznawczej klasyfikacji gruntów na mocy decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] czerwca 1981 r. Nr [...].

Dodatkowo również w operacie technicznym z modernizacji ewidencji gruntów i opracowania mapy zasadniczej w postaci numerycznej miasta K. przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 26.05.2003 r. pod nr [...] przedmiotowa działka została zakwalifikowana jako tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B.

Powyższe okoliczności przedstawione szczegółowo w decyzji organu II instancji w sposób nie budzący wątpliwości wskazują, iż przedmiotowa działka była uznana za teren mieszkaniowy przeznaczony pod zabudowę jednorodzinną, a nie grunty rolne. Tym samym nie doszło w sprawie do naruszenia art. 46 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454).

Ponadto na gruncie przedmiotowej sprawy nie ma również podstaw do zastosowania przepisu art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2004 roku, nr 121, poz. 1266) zgodnie z którym gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolnej tj. przepisu na który wskazywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. uchylając rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

Przedmiotowa działka nr [...] o pow. [...] ha położona w K. – zdaniem Sądu - nie jest gruntem rolnym, podlegającym szczególnej ochronie, na podstawie ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Ochrona ta bowiem polega między innymi na ograniczaniu przeznaczania gruntów rolnych na cele nierolnicze (art. 3 pkt 1 ustawy). Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, nie tracą takiego charakteru między innymi grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu. Ten właśnie przepis stanowił podstawę stanowiska utrwalonego dotychczas w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopuszczającego zabudowę gruntów rolnych obiektami kubaturowymi, jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje zakazu takiej zabudowy (por. choćby uchwałę pięciu sędziów NSA z 11 maja 1998 r., OPK 40/97, ONSA 1998, nr 4, poz. 111). Ani jednak powołany przepis, ani też przytoczone stanowisko NSA nie mogą znaleźć zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

W przedmiotowej sprawie już bowiem w akcie notarialnym z dnia [...] listopada [...] roku działka nr [...] została określona jako budowlana, co znalazło później odzwierciedlenie, w udzielonym w dniu [...] marca 1986 roku pozwoleniu na zabudowę. Powyższe okoliczności wynikały zaś z zapisów szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy w K. z dnia [...] listopada 1977 r. oraz zapisów miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] czerwca 1993 r., gdzie niniejsza działka znalazła się w obszarze terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Jeszcze raz zatem należy podkreślić, iż zabudowa przedmiotowej działki, znajdującej się w strefie zabudowy jednorodzinnej, budynkiem mieszkalnym i gospodarczym oznaczała, że nastąpiło także faktyczne wyłączenie tego gruntu z produkcji rolniczej w rozumieniu art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Należy mieć na uwadze, iż w powołanym przepisie art. 2 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ustawodawca przyjął fikcję braku zmiany przeznaczenia gruntu rolnego pod budynkiem mieszkalnym lub innym budynkiem (urządzeniem) służącym wyłącznie produkcji rolniczej, jednak tylko wtedy, gdy wchodzą one w skład gospodarstwa rolnego. Założenie o możliwości prowadzenia gospodarstwa rolnego przyjmował też NSA w orzeczeniach dopuszczających zabudowę gruntów rolnych. Sądowi chodziło bowiem o umożliwienie rolnikowi zamieszkania w posiadanym gospodarstwie rolnym i prowadzenia tego gospodarstwa. W wyroku z 2 czerwca 2000 r. (II CKN 1067/98) Sąd Najwyższy przyjął, że gospodarstwem rolnym jest tylko jednostka zorganizowana na takim areale, który umożliwi prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie na zbyt (OSP 2001, nr 2, poz. 27).

W aktualnym stanie faktycznym tej sprawy tego warunku nie może z pewnością spełnić działka skarżącego, w sytuacji kiedy większość gospodarstwa rolnego ([...] ha, całość gospodarstwa [...] ha) położona jest w obrębie wsi Cz., gdzie znajduje się całe siedlisko rolnicze zabudowane murowanym domem, oborą, dwiema drewnianymi stodołami, murowanym chlewem, garażem i szopą otrzymane w darowiźnie od rodziców skarżącego w dniu [...] maja 1993 roku, a więc już po dacie zabudowania działki nr [...] budownictwem jednorodzinnym. Powyższe okoliczności świadczą jednoznacznie o tym, iż budynek gospodarczy znajdujący się na działce nr [...] nie służy wyłącznie produkcji rolniczej, a zatem przedmiotowa działka nie ma charakteru gruntu rolnego. Jak podniósł skarżący w trakcie rozprawy na gruntach, które posiada w K. znajduje się jedynie [...] ha łąki, [...] arów ziemniaków, a pozostała ziemia nie nadaje się do uprawy (k. 21).

Ponadto należy podkreślić, iż skarżący w swoim odwołaniu od decyzji I instancji wskazywał dodatkowo na konieczność równoprawnego traktowania obywateli, odnosząc tą zasadę do tego, iż na jego ulicy są mieszkańcy, którzy mają działki zakwalifikowane jako grunty rolne. Niemniej jednak organ, a następnie Sąd zawsze rozpatrują konkretną, indywidualną sprawę w konkretnym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący natomiast jeśli wie o jakiś nieprawidłowościach w stosunku do oznaczenia konkretnych gruntów może taką okoliczność zasygnalizować właściwym organom, które ewentualnie mogą wszcząć stosowne postępowania w tej mierze.

Kwestie te nie mogą stanowić przedmiotu niniejszej sprawy i nie mogą podlegać ocenie sądu. To bowiem jedynie rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji wyznacza kierunek rozpoznania sprawy. Zaskarżanie konkretnego orzeczenia oznacza, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego, staje się ta sama sprawa, która został rozstrzygnięta w tym konkretnym rozstrzygnięciu. Wszystkie zatem istotne elementy identyfikacyjne, zakreślające tożsamość tego orzeczenia, określają normy administracyjne prawa materialnego obowiązującego w momencie wydawania zaskarżonego orzeczenia. W rezultacie więc to stosunek administracyjnoprawny wyznacza przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego i ramy tego postępowania, a badanie prawidłowości konkretyzacji tego stosunku stanowi istotę postępowania sądowoadministracyjnego. Tak to też miało miejsce w niniejszej sprawie.

Końcowo podnieść również należy, że zasadności decyzji nie podważa argumentacja zawarta w skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego mimo, iż zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest częściowo zasadny.

Zaakcentować bowiem trzeba, iż na przyszłość Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficzne w B. winien unikać takich niefortunnych stwierdzeń jak "nie podziela się opinii zawartej w wyroku" dotyczącej tej konkretnej sprawy, w sytuacji kiedy to ten organ ponownie rozpoznając sprawę związany jest wykładnia Sądu zawartą w uzasadnieniu tegoż wyroku, z mocy art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 czerwca 2006 roku w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 406/06 ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji publicznej w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd i organ, jeżeli ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu nie zostanie uchylona w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie. Związanie sądu administracyjnego oraz organów administracyjnych oceną prawną oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (opublikowany w bazie LEX nr 219355).

Także to niefortunne sformułowanie zawarte w uzasadnień zaskarżonej decyzji stanowi naruszenie cytowanego przepisu. Jednakże na gruncie niniejsze sprawy naruszenie to nie miało wpływu na wynik wydanego w sprawie rozstrzygnięcia albowiem organ – mimo odmiennej opinii - zastosował się do wszystkich wcześniejszych wytycznych Sądu, co szczegółowo omówił w uzasadnieniu decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.

p

t t

X 4

\/

o ł

o c

C