Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 189/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1, art. 34
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Bożena Suleja –Klimczyk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta U. z dnia [...] nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej Kolegium lub SKO) postanowieniem z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 - dalej k.p.a.) oraz art. 27 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. - Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 - dalej u.p.e.a.) - po rozpatrzeniu zażalenia M. B. (dalej strona skarżąca lub zobowiązana) na postanowienie Burmistrza Miasta U. (dalej Burmistrz lub wierzyciel) z dnia [...], nr [...]o uznaniu za bezzasadne zarzutów - utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wobec zobowiązanej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] z dnia [...], wystawionych przez Burmistrza Miasta U. z tytułu zobowiązania w łącznym zobowiązaniu pieniężnym w zakresie IV raty za 2011 r. i I raty za 2012 r.

Strona reprezentowana przez pełnomocnika wniosła zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i powołując się na przedawnienie zobowiązania zwróciła się o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu zarzutów pełnomocnik wskazał, iż z treści tytułów wykonawczych wynika, iż są to jedyne tytuły dotychczas wystawione, a porównanie daty ich wystawienia w stosunku do daty zobowiązania podatkowego wskazuje, iż wystawienie tytułów wykonawczych nastąpiło po wygaśnięciu zobowiązania. W myśl bowiem art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900, dalej O.p.) zobowiązanie ustalone w drodze decyzji przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku, w którym wydano decyzję podatkową.

Tak sformułowany zarzut został przekazany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (organ egzekucyjny) wierzycielowi w celu zajęcia stanowiska co do zasadności zarzutu.

Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz uznał podniesiony zarzut za nieuzasadniony. W motywach postanowienia wskazał, iż przedmiotowe zobowiązanie było już kilkukrotnie objęte postępowaniami egzekucyjnymi, Które były umarzane ze względu na brak środków. W ich toku skutecznie stosowano środki egzekucyjne, prowadzące do przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p. Stanowisko to potwierdza postanowienie z [...] nr [...] wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W zażaleniu na ww. postanowienie pełnomocnik zarzucił organowi I instancji błąd w ustaleniu okoliczności związanych z wystawionym tytułem wykonawczym, bowiem z jego treści wynika, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu. Tytuły

zostały wystawione w dniu [...], a dotyczą zobowiązań za lata 2011-2012. Podnoszone przez organ prowadzenie wcześniejszych postępowań egzekucyjnych nie ma - w ocenie autora zażalenia - znaczenia, gdyż nie wynika to z treści obecnie ocenianych tytułów, wierzyciel nie wskazał podstaw prawnych i faktycznych do wystawienia tytułów wykonawczych w 2020 r., a okoliczności te nie są znane dłużnikowi notoryjnie.

Ustosunkowując się do zarzutów zażalenia w piśmie z dnia 10 września 2020r., wierzyciel podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał, iż należności podatkowe objęte były postępowaniami egzekucyjnymi prowadzonymi w latach 2012-2019, w wyniku których dokonywano zajęcia rachunków bankowych w dniu [...], pobrania pieniędzy przez poborcę skarbowego w dniu [...], zajęcia wynagrodzenia pracę w dniu [...] i zajęcia rachunku bankowego w dniu [...], co doprowadzało do przerwania biegu terminu zobowiązań podatkowych. Wobec braku uzyskania całości egzekwowanej kwoty, postępowania te w pozostałej części były umarzane z uwagi na bezskuteczność. Obecnie wierzyciel ustalił majątek dłużniczki i wystawił tytuły wykonawcze i skierował je do organu egzekucyjnego.

Kolegium rozpoznając sprawę po wniesieniu zażalenia podniosło na wstępie, że pełnomocnik nie podał podstawy prawnej wnoszonego zarzutu, natomiast analizując treść tytułów wykonawczych wskazał, że ich wystawienie nastąpiło po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za lata 2011-2012 na mocy art. 70 § 1 O.p.

Dalej Kolegium przytoczyło art. 33 u.p.e.a., zgodnie z którym:

§ 1. Zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

§ 2. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Jak wskazało SKO, termin płatności podatku w przypadku łącznego zobowiązania pieniężnego osoby fizycznej uzależniony jest od faktu uprzedniego wydania decyzji ustalającej wymiar zobowiązania. W niniejszej sprawie decyzje te zostały wydane w dniach [...] (za 2011 r.) i w dniu [...] (za 2012 r.) i od końca roku, w którym były wydane rozpoczął bieg termin przedawnienia, chyba że wystąpiły okoliczności przewidziane przez przepisy prawa, mające wpływ na przerwanie biegu tego terminu bądź na jego zawieszenie. Okoliczności takie wskazuje art. 70 ust. 2-8 O.p., których treść organ przytoczył.

W niniejszej sprawie wierzyciel powołuje się na okoliczność wielokrotnego przerwania biegu terminu przedawnienia z uwagi na podejmowane środki egzekucyjne, o których powiadamiano zobowiązaną, co spowodowało, że termin ten biegnie za każdym razem na nowo, ostatnio z uwagi na zastosowanie środka egzekucyjnego w dniu [...]. Okoliczność ta została potwierdzona przez organ egzekucyjny w postanowieniu z dnia [...], w którym Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. wskazał, iż "wobec zastosowania skutecznego środka egzekucyjnego zobowiązania nie uległy przedawnieniu i podlegają egzekucji".

Z kolei zdaniem pełnomocnika nie ma to znaczenia dla sprawy, gdyż w tytułach brak jest informacji o przerwaniu biegu terminu przedawnienia, a nie są to informacje notoryjnie znane dłużnikowi.

W ocenie Kolegium zarzut nie jest zasadny. Jak bowiem wynika z przebiegu czynności egzekucyjnych podjętych w sprawie dochodzony obowiązek nie wygasł.

W tym miejscu SKO przytoczyło brzmienie art. 27 § 1 u.p.e.a. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podniosło, że ocena zawartości tytułów wykonawczych odnosi się do zapewnienia wyegzekwowania należności prawidłowo przypisanej dłużnikowi. Np. w wyroku z dnia 24 października 2018 r. (sygn. II FSK 2389/16) NSA wskazał, że "naruszenie wymogów formalnych tytułu wykonawczego musi przełożyć się na niebezpieczeństwo wyegzekwowania innej kwoty niż obciążająca zobowiązanego. Dopiero taki brak formalny tytułu wykonawczego, który tę gwarancję istotnie narusza, należy postrzegać w kategorii przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty wadliwości postępowania egzekucyjnego opartego na niespełniającym wymogów formalnych tytule wykonawczym należy więc oceniać przez pryzmat wypełnienia funkcji gwarancyjnej oraz pewności co do tego, czy wyegzekwowana zostanie faktycznie obciążająca zobowiązanego kwota. Może bowiem zdarzyć się sytuacja, w której dostrzegalne są pewne braki bądź niedokładności tytułu wykonawczego, jednak ich nieistotność nie zagraża naruszeniu zasad legalizmu i prowadzenia przez organy postępowania w sposób budzący zaufanie". W wyroku z dnia 24 lipca 2018 r. (sygn. II FSK 2186/16) Sąd ten za nieuzasadnione uznał stanowisko, że w tytuł wykonawczy powinien wskazywać jakie środki będą stosowane w danej, konkretnej egzekucji, stanowisko to nie ma bowiem oparcia zarówno w art. 27 u.p.e.a., jak i w pozostałych przepisach regulujących administracyjne postępowanie egzekucyjne.

Zacytowany wyżej przez SKO przepis regulujący zawartość tytułu wykonawczego nie wskazuje konieczności opisu przebiegu sprawy w jego treści. Art. 27 pkt 11 nie wymaga tu opisu przebiegu czynności dotąd przerywających bieg terminu przedawnienia, historii postępowania, bowiem wymaga jedynie wskazania środków egzekucyjnych możliwych do stosowania w postępowaniu egzekucyjnym. I oceniane tytuły wykonawcze taki zapis mają.

Natomiast informację, na którą wskazuje pełnomocnik strony - iż nie nastąpiło przedawnienie - obejmuje wymóg co do zawartości tytułu wskazany w art. 27 pkt 3 ww. ustawy, iż obowiązek jest wymagalny. Wymagalność wierzytelności to stan, w którym wierzyciel ma prawną możliwość żądania zaspokojenia przysługującej mu wierzytelności, a dłużnik obowiązany jest spełnić świadczenie. Tę przesłankę wskazuje pozycja E tytułów wykonawczych w niniejszej sprawie.

Podsumowując Kolegium stanęło na stanowisku, że bieg terminu przedawnienia rozpoczął się na nowo w 2018 r. a zatem zobowiązanie strony nie uległo przedawnieniu. Oceniane tytuły wykonawcze zawierają wskazanie wymagalności zobowiązania i podstawy prawne powstania objętych nimi zobowiązań, co wystarcza do uznania ich prawidłowości w świetle możności dochodzenia zobowiązań nimi objętych jako nieprzedawnionych.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik strony skarżącej zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

- art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., gdyż istotne wątpliwości co do wymagalności i przedawnienia zaległości winny skutkować rozstrzygnięciem sprawy na korzyść skarżącej;

- art. 7 § 3 k.p.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przez nieuwzględnienie zarzutów co do przedawnienia zobowiązania;

- art. 7a k.p.a., w zw. z art. 18 oraz art. 33, art. 34, art. 59 i art. 60, art. 61 u.p.e.a. poprzez rozstrzyganie treści tych przepisów na niekorzyść skarżącej;

- art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, szczególnie w zakresie przedawnienia zaległości podatkowych i okoliczności wydawania kolejnych tytułów wykonawczych mających przerywać bieg tego przedawnienia

Mając na uwadze ww. zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Motywując skargę jej autor wskazał, że istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia czy wystawione przez wierzyciela tytuły wykonawcze o numerach [...] oraz [...] uprawniały do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zostały one wystawione w dniu [...] i obejmują należności za lata 2011 i 2012. Przyznaje to sam wierzyciel podając, że za każdym razem przy kierowaniu sprawy do egzekucji, wbrew zasadom wystawia nowe tytuły wykonawcze (vide. pismo z 10 września 2020 r.). Dla dalszej oceny zasadności skargi nie ma znaczenia, że organ egzekucyjny w dniu [...] od skarżącej pobrał gotówkę.

Poza sporem pozostaje, że wskazane tytuły wykonawcze nie zawierają żadnej adnotacji o wcześniej prowadzonych egzekucjach, ani innych okolicznościach określonych w u.p.e.a.: art. 26b - odpis tytułu wykonawczego, art. 26c - dalszy tytuł wykonawczy, art. 26ca - kolejny tytuł wykonawczy, art. 26d - ponowny tytuł wykonawczy.

Pełnomocnik podkreślił, że z treści art. 26c § 2 i art. 26d § 2 u.p.e.a. wynika wyraźnie, że dalszy tytuł wykonawczy poza wymogami, o których mowa w art. 27, zawiera także numer porządkowy oraz oznaczenie celu, dla którego został wydany, zaś na ponownie wydanym tytule wykonawczym wierzyciel umieszcza adnotację o jego wydaniu oraz oznaczenie postanowienia o utracie pierwotnego tytułu wykonawczego. Jednocześnie art. 26c § 4 i art. 26d § 4 tej ustawy stanowią, że zobowiązanemu nie doręcza się ani dalszego, ani ponownie wystawionego odpisu tytułu wykonawczego, a poza sporem pozostaje, że zobowiązana takie tytuły otrzymała

Zdaniem autora skargi żaden przepis ustawy egzekucyjnej nie daje podstaw do ponownego (wielokrotnego) wydania tytułu wykonawczego w stosunku do należności, wobec których uprzednio wydano już tytuł wykonawczy. W przypadku konieczności ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w stosunku do zobowiązanego w celu wyegzekwowania należności, która była już przedmiotem egzekucji, a która została umorzona wobec jej nieskuteczności, może ona nastąpić na podstawie tylko jednego, pierwotnie wystawionego tytułu wykonawczego (oryginału). Wyjątki od powyższego unormowania, ustawodawca przewidział jedynie w art. 26c i art. 26d u.p.e.a. i dotyczą one tylko wystawienia dalszego tytułu wykonawczego.

Dla oceny przedawnienia zobowiązań istotne pozostaje dalsze prowadzenie postępowania w oparciu o wydany "nowy" tytuł wykonawczy, a nie w oparciu pierwotny, oryginalny tytuł wykonawczy. Istotne jest zwłaszcza to czy prowadzone czynności egzekucyjne na podstawie kolejnych "wtórnych" tytułów wykonawczych powodowały przerwanie biegu przedawnienia.

Zdaniem strony skarżącej, jakiekolwiek czynności prowadzone nie na podstawie pierwotnego tytułu wykonawczego, lecz tzw. tytułów wydanych niezgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami art. 26, b, c, ca, d u.p.e.a. nie powodują skutecznego przerwania biegu przedawnienia, co sprawia, że podnoszone przez stronę zarzuty były uzasadnione. Natomiast rozważania Kolegium o dotyczące treści art. 27 u.p.e.a. pomijają aspekt prawidłowości wystawienia kolejnego "ponownego" tytułu wykonawczego.

Końcowo strona skarżąca podniosła, że treść art. 27e u.p.e.a. obowiązuje od 30 lipca 2020 r. a treść art. 28b dotyczy wszczętego postępowania egzekucyjnego i zmiany tytułu w ramach prowadzonego postępowania, a nie ponownie prowadzonego. W ocenie strony wystawienie drugich tytułów wykonawczych, co do tej samej należności jest niedopuszczalne, gdyż narusza gwarancje ochrony praw zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutu błędnego wystawienia nowych tytułów wykonawczych (podczas gdy nie wystąpiły przesłanki z art. 26b, art.26c art., 26ca, art. 26d u.p.e.a.) organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] wystawiono nowe tytuły wykonawcze obejmujące dotychczasowe zobowiązanie i zwiększoną kwotę odsetek. Nadmieniło, iż w dniu wystawienia nowych tytułów wykonawczych przepis art. 26ca ustawy egzekucyjnej nie obowiązywał, gdyż wszedł w życie z dniem 30 lipca 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skargę należało uznać za uzasadnioną. Uwzględniając przy tym treść art. 134 § 1, jak również art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej P.p.s.a.) Sąd dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego, ale i poprzedzającego go postanowienia wierzyciela.

Na wstępie wskazać przyjdzie, że na mocy art. 1 i art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070 z późn. zm. - dalej ustawa zmieniająca) z dniem 30 lipca 2020 r. znowelizowano m.in. art. 27, art. 33 i art. 34 u.p.e.a., jak również art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. Analiza przepisów intertemporalnych, w tym art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, prowadzi do wniosku, iż w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu sprzed nowelizacji. Wspomniany art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi bowiem, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Uwaga ta ma istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie, albowiem Kolegium w zaskarżonym postanowieniu przywołało treść art. 27 i art. 33 u.p.e.a. w ich znowelizowanym brzmieniu. Jak z tego wynika, organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na regulacjach prawnych, które w sprawie nie miały zastosowania. Tym samym naruszył przepis art. 6 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. stanowiący, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Jednocześnie jednak w odpowiedzi na skargę nadmienił, że przepis art. 26ca nie obowiązywał w momencie wystawienia tytułów wykonawczych, gdyż wszedł on w życie z dniem 30 lipca 2020 r. Tę niekonsekwencję Kolegium winno wyeliminować przy ponownym rozpoznaniu sprawy i wydać rozstrzygnięcie na podstawie właściwych przepisów prawa, biorąc po uwagę przepisy intertemporalne zawarte w ustawie zmieniającej.

Dalej wskazać przyjdzie, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. Przedstawione w art. 33 § 1 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. wyroki NSA: z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1244/10, z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2594/13).

W zgłoszonych zarzutach zobowiązana podniosła zarzut przedawnienia zobowiązania. Uzasadniając ten zarzut zaznaczyła, że zobowiązanie powstało w 2011 i 2012 roku. Natomiast z treści tytułów wykonawczych wynika, iż są to jedyne tytuły dotychczas wystawione, a porównanie daty ich wystawienia w stosunku do daty zobowiązania podatkowego wskazuje, iż wystawienie tytułów wykonawczych nastąpiło po wygaśnięciu zobowiązania. W zażaleniu i w skardze pełnomocnik strony skarżącej sprecyzował, że wierzyciel nie wskazał podstaw prawnych i faktycznych do wystawienia nowych tytułów wykonawczych w 2020 r. Jego zdaniem brak jest podstaw do ponownego (wielokrotnego) wydania tytułu wykonawczego w stosunku do należności, wobec których uprzednio wydano już tytuł wykonawczy. Jeżeli dochodzona należność była już przedmiotem egzekucji, która została umorzona wobec jej nieskuteczności, to ponowna egzekucja może nastąpić na podstawie tylko jednego, pierwotnie wystawionego tytułu wykonawczego (oryginału).

Identyfikując zatem przedmiot sporu w rozpatrywanej sprawie wskazać należy, iż sprowadza się on do oceny czy podjęte przez organ środki egzekucyjne doprowadziły do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania strony skarżącej w sytuacji, gdy organ wierzycielski wystawiał wielokrotnie nowe tytuły egzekucyjne.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i wyjaśnień zawartych w piśmie wierzyciela z dnia 10 września 2020 r. (wyjaśnienia dla organu II instancji) wynika, że postępowanie egzekucyjne w stosunku do strony skarżącej wszczęte zostało po raz pierwszy w 2012 r. poprzez wystawienie tytułów wykonawczych na małżonków M. i L. B. o nr: [...] z dnia [...] (IV rata za 2011 r.) i nr [...] z dnia [...] (I rata za 2012 r.). Na podstawie ww. tytułów organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunków bankowych: [...] w A w U. oraz o [...] w B S.A. Czynności te doprowadziły do zbiegu egzekucji z Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym w C.. W dniu [...] Komornik wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego bezskuteczność i zwrócił tytuły wykonawcze wierzycielowi. Wierzyciel z kolei już w dniu [...] wystawił ponownie tytuły wykonawcze obejmujące tę samą zaległość o nr [...] i [...] (również na małżonków jako odpowiedzialnych solidarnie). W dniu [...] pobrana została przez poborcę skarbowego gotówka u zobowiązanej, a [...] zajęto wynagrodzenie małżonka zobowiązanej - L. B. (zajęcie doręczono dłużnikowi [...]). Zastosowany środek - jak wskazał Burmistrz w powołanym wyżej piśmie z dnia 10 września 2020 r. - skutecznie przerwał bieg terminu przedawnienia zobowiązania. Postanowieniem z dnia [...] Komornik sądowy po raz kolejny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze z 2013 r., z uwagi na jego bezskuteczność. W dalszej kolejności, w dniu [...] wystawiono nowe tytuły wykonawcze o nr [...] i [...]. W tych ramach, w dniu [...] dokonano zajęcia rachunku bankowego skarżącej w A w S.(brak środków), co po raz kolejny doprowadziło do przerwania biegu przedawnienia zobowiązania. Postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne na mocy art. 59 § 2 u.p.e.a. Następnie, wobec ujawnienia majątku zobowiązanej w postaci udziałów w C Sp. z o.o. w U., wierzyciel w dniu [...] wystawił nowe tytuły wykonawcze o nr [...] i [...]. W zakresie zarzutu nieprawidłowego wystawienia nowych tytułów Burmistrz nadmienił, że numeracja tytułów wykonawczych ulegała zmianie, ponieważ po każdym umorzeniu postępowania, tytułu sporządzane były w systemie ponownie, który nadawał kolejny numer porządkowy wynikający z bieżącego roku wystawienia tytułu, co nie ma przełożenia na fakt przedawnienia.

W ocenie Sądu analiza wydanych przez organy wierzycielskie postanowień prowadzi do wniosku, że organy obu instancji w istocie nie ustosunkowały się do sformułowanych przez stronę skarżącą zarzutów. Wierzyciel w postanowieniu pierwszoinstancyjnym lakoniczne stwierdził, że dochodzone zobowiązanie nie przedawniło się, powołując się jednocześnie na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, w którym kwestia ta została przesądzona. Przy czym, uważna lektura powołanego postanowienia wskazuje, że choć organ egzekucyjny przeprowadził obszerny wywód prawny to w istocie nie uzasadnił twierdzenia o braku przedawnienia należności wynikających z decyzji skierowanych do zobowiązanej.

Z kolei organ II instancji skoncentrował się na analizie zagadnienia czy tytuły wykonawcze z 2020 r. spełniają wymogi z art. 27 u.p.e.a. - co zdaniem Sądu nie było przedmiotem zarzutów. Strona skarżąca nie podnosiła bowiem zarzutu, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. (niespełnienie wymogów określonych w art. 27), ale podważała możliwość prowadzenia egzekucji na podstawie kilkakrotnie wystawianych tytułów wykonawczych, z których treści wynikało, że ich podstawą nie był ani przepis art. 26c u.p.e.a. (wystawienie dalszego tytułu wykonawczego), ani też art. 26d u.p.e.a, (wystawienie ponownego tytułu wykonawczego w miejsce utraconego).

Do tej właśnie kwestii organy wierzycielskie były zobligowane się ustosunkować rozpoznając sprawę. Rolą organów było dokonanie analizy przebiegu postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie i odpowiedź na pytanie czy przepisy u.p.e.a. dają podstawę do ponownego (kilkukrotnego) wydania tytułów wykonawczych w stosunku do należności, wobec których uprzednio wydano już tytuły wykonawcze - jak to miało miejsce w badanej sprawie, czy też ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego (po jego umorzeniu) może nastąpić na podstawie tylko jednego, pierwotnie wystawionego tytułu wykonawczego - jak twierdziła strona. Kwestia ta, będąca w istocie przedmiotem zarzutu, ma kluczowe znaczenie dla oceny przedawnienia zobowiązania skarżącej z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za okres IV kwartału 2011 r. i I kwartału 2012 r. Tego jednak w zaskarżonych rozstrzygnięciach nie uczyniono, poprzestając na wskazaniu faktu wystawienia i doręczenia zobowiązanej odpisów ponownie wystawionych tytułów wykonawczych oraz zastosowania na tej podstawie środków egzekucyjnych. Z całą pewnością braku tego nie może sanować pismo wierzyciela zawierające jego stanowisko (wyjaśnienia) skierowane do organu odwoławczego.

Rozstrzygając sprawę organy powinny wziąć również pod uwagę treść art. 61 u.p.e.a. i ocenić prawidłowość jego zastosowania w toku prowadzonego wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z tym przepisem, w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 tej ustawy wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Wykładnia gramatyczna ww. przepisu nie pozostawia wątpliwości, że wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 (czyli w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne), jeżeli zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Oba warunki zatem muszą być spełnione łącznie. Termin "ponowna egzekucja" oznacza, że postępowanie toczy się od stadium początkowego, wysłania upomnienia, doręczenia organowi tytułu wykonawczego wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego itd.

Mając zatem na uwadze, że ustalenia faktyczne organów w zakresie przedawnienia zobowiązania strony skarżącej budzą istotne wątpliwości w badanej sprawie Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie wydane w I instancji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy powtórnym rozstrzyganiu sprawy organy będą zobowiązane uwzględnić powyższą ocenę Sądu, ponownie wyjaśnić stan faktyczny sprawy w sposób nie budzący wątpliwości co do kwestii przedawnienia i dać temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

W tym stanie sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 580 zł, obejmującą uiszczony wpis od skargi (100 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (480 zł).