Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1075/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-12-11 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zawieszono postępowanie.
Powołane przepisy: article: art. 125 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 11 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda, Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), , Protokolant specjalista Aneta Brzezińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 roku sprawy ze skarg A. Spółki z o.o. w R. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.


UZASADNIENIE

Postanowieniami z dnia [...] nr [...] do [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] na podstawie 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 34 § 1 i § 4 w związku z art. 17 § 1, art. 18, art. 33 i art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), po rozpatrzeniu zażaleń "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] nr [...] od [...] do [...] w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] Nr [...], uchylił zaskarżone postanowienia w całości i orzekł o oddaleniu zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] na podstawie decyzji z dnia [...] nr [...] wystawił w dniu [...] na skarżącą Spółkę tytuły wykonawcze obejmujące zaległość w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2006 r.

W siedzibie Spółki zastano pracownika sekretariatu, który odmówił przyjęcia przesyłki zawierającej ww. dokumenty. W związku z tym organ egzekucyjny uznał, że doręczenie odpisów ww. tytułów wykonawczych z dnia [...] oraz zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego z dnia [...] nastąpiło w dniu [...] w trybie art. 47 k.p.a. Jednocześnie w dniu [...] przedmiotowe dokumenty organ przekazał do wysłania za pośrednictwem poczty. Ww. korespondencja została odebrana przez pracownika sekretariatu upoważnionego do odbioru korespondencji w dniu [...].

Pismem z dnia [...] Spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując na przedawnienie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi z dnia [...]. Strona wniosła o umorzenie postępowań egzekucyjnych, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, zwrot należności wyegzekwowanych w oparciu o przedmiotowe tytuły wykonawcze oraz wstrzymanie postępowań egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutów. W uzasadnieniu zarzutów Spółka podkreślała, że zobowiązanie w podatku od towarów usług za okres od stycznia do listopada 2006 r. przedawniło się z dniem 31 grudnia 2011 r.

Postanowieniami z dnia [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] na podstawie art. 17 w związku z art. 27 § 1 pkt 9 oraz z art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pozostawił zarzuty bez merytorycznego rozpatrzenia ze względu na uchybienie terminu do ich złożenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z tym, iż korespondencję zawierającą odpis tytułów wykonawczych z dnia [...] i zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego z dnia [...] doręczono w trybie art. 47 k.p.a. w dniu 21 grudnia 2011 r., to 7 - dniowy termin do zgłoszenia zarzutu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., został przekroczony.

W zażaleniach Spółka zakwestionowała zasadność przyjęcia przez organ egzekucyjny, że doszło do doręczenia stronie odpisu tytułów wykonawczych z dnia [...] wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunku bankowego w trybie art. 47 k.p.a. Zdaniem strony, organ nie wskazał, kto w imieniu Spółki złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia pisma, ani też na jakiej podstawie ustalono, że osoba odmawiająca przyjęcia przesyłki jest upoważniona do tego typu czynności. Osobą, która odmówiła przyjęcia pisma była K. O., która nie jest pracownikiem "A" Spółki z o.o., ponieważ jest pracownikiem innego podmiotu gospodarczego. Na dowód wskazanych okoliczności załączono umowę o pracę K. O. zawartą ze Spółką "A" Spółka Komandytowa, Spółka z o.o. Strona wnosiła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz zwrot wyegzekwowanych należności.

Zaskarżonymi postanowieniami z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] orzekł o uchyleniu rozstrzygnięć organu I instancji i orzekł o oddaleniu zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.

W uzasadnieniach postanowień organ odwoławczy wyjaśniał, że postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] zostało wydane w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a., tj. w trybie przewidzianym dla zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Stosownie natomiast do brzmienia art. 34 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów przysługuje zażalenie. Organ odwoławczy uznał, że błędnie organ egzekucyjny wskazał w postanowieniu, iż na ww. rozstrzygnięcie nie przysługuje stronie zażalenie. W tych okolicznościach organ uznał, że zażalenia podlegają merytorycznemu rozpoznaniu. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił również, że organ egzekucyjny nieprawidłowo sformułował treść sentencji zaskarżonego postanowienia. Z art. 34 § 4 ww. ustawy wynika bowiem, iż organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Ze sformułowania "postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów" nie można wyprowadzić wniosku o dopuszczalności wydania orzeczenia o pozostawieniu zarzutów bez rozpoznania w razie zgłoszenia ich po terminie.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w [...] organ egzekucyjny winien oddalić zarzuty z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Organ egzekucyjny stwierdził, że wniesienie zarzutów nastąpiło z uchybieniem ww. terminu do ich złożenia, gdyż doręczenie zobowiązanej Spółce odpisu tytułów wykonawczych nastąpiło w dniu [...], w siedzibie Spółki na zasadach określonych w art. 47 k.p.a. Zgodnie z powyższym przepisem, jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. Organ wyjaśnił, że Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, jako jednostce organizacyjnej, pismo może być doręczone w lokalu jej siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism, to jest członkowi organu spółki uprawnionemu do jej reprezentowania lub pełnomocnikowi procesowemu spółki, ustanowionemu w postępowaniu administracyjnym w sprawie albo pracownikowi uprawnionemu do odbioru pism (art. 45 k.p.a. w związku z art. 133 § 2 i § 3 oraz art. 211 k.p.c.). Organ ocenił, że przesyłka została prawidłowo uznana za doręczoną osobie upoważnionej do odbioru korespondencji w imieniu Spółki.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że z opisu egzekutora o sposobie doręczenia przesyłki w dniu [...] wynika, że udał się on do siedziby Spółki mieszczącej się w Ł. przy ul. B 6. Siedziba Spółki była otwarta, w sekretariacie zastano pracownicę sekretariatu, która oświadczyła, iż nie ma nikogo z właścicieli Spółki, zatem nie ma kto odebrać korespondencji. Oświadczyła również, że gdyby korespondencja została wysłana pocztą, to ona by ją odebrała. Doręczyciel korespondencji zawierającej m.in. tytuły wykonawcze wskazał, iż w związku z odmową przyjęcia korespondencji w siedzibie Spółki przez pracownika sekretariatu w tym dniu korespondencję uznano za doręczoną w dniu 21.12.2011 r. w trybie art. 47 k.p.a. Organ odwoławczy wyjaśnił, że siedzibą Spółki był ujawniony przez nią adres w Krajowym Rejestrze Sądowym, tj. Ł. ul. B 6. To właśnie na ten adres udał się egzekutor celem doręczenia Spółce korespondencji, a Spółka nie neguje prawidłowości tego adresu.

Dyrektor Izby Skarbowej w [...] zauważył, że analiza korespondencji doręczanej Spółce pod wskazanym adresem wykazała, że K. O. odbierała w okresie m.in. od grudnia 2011 r. do stycznia 2012 r. kierowaną do Spółki z o.o. "A" korespondencję. Kwestie prawidłowości doręczenia powyższej korespondencji nie były przez Spółkę podnoszone, a doręczenia te uznano za skuteczne. W ocenie organu odwoławczego zasadne więc było uznanie, że odpisy tytułów wykonawczych z dnia [...] zostały doręczone Spółce w dniu [...], a tym samym 7-dniowy termin do wniesienia zarzutów upływał w dniu [...]. Zatem wniesienie zarzutów w dniu [...] nastąpiło z uchybieniem terminu.

Organ odwoławczy zauważył także, że strona uznaje, że w dniu [...] prawidłowo doręczono jej odpisy tytułów wykonawczych, a korespondencję tę odebrała K. O. Okoliczność ta nie była kwestionowana. Skoro strona wskazuje, iż odebranie w dniu [...] korespondencji przez K. O. było prawidłowe, to zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w [...] nie znajduje swojego uzasadnienia w tych okolicznościach stwierdzenie, zawarte w zażaleniu, że nie doszło do doręczenia przesyłki w trybie art. 47 k.p.a. w dniu 21 grudnia 2011 r.

W skargach z dnia 2 września 2013 r. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Rzeszowie zarzuciła naruszenie art. 47 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie, rażące naruszenie art. 45 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię, w tym nieuprawnione zastosowanie przepisów k.p.c. Strona wskazała także na naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcie zażalenia w sposób niekorzystny dla strony w oparciu o hipotezy oraz naruszenie art. 57 § 5 k.p.a. w związku z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że strona uchybiła terminowi do wniesienia zarzutów. Strona podkreśliła, że odmowy przyjęcia pisma dokonała osoba trzecia, nie będąca pracownikiem Spółki dlatego przyjęcia prawidłowości doręczenia budzi wątpliwości. Spółka powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 lipca 2013 r. sygn. I SA/Łd 553/13 dotyczący decyzji wymiarowej, w którym Sąd jednoznacznie stwierdził, że oświadczenie osoby, nie będącej w grudniu 2011 r. pracownikiem Spółki i odmawiającej przyjęcia korespondencji jest bez znaczenia, skoro przepis art. 47 § 1 i 2 k.p.a. zawiera przesłankę odmowy przyjęcia pisma przez adresata. Spółka wniosła o uchylenie o uchylenie postanowień i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego.

W odpowiedziach na skargę z dnia 7 października 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w postanowieniu.

Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia wszystkie sprawy ze skarg "A" spółki z o.o. w R. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w [...] o sygnaturach: od III SA/Łd 1075/13 do III SA/Łd 1087/13 . Sprawy po połączeniu prowadzone są pod sygnaturą III SA/Łd 1075/13. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej Spółki popierał skargę i wnosił o niezwieszanie postępowania sądowoadministracyjnego.

Pełnomocnik organu wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisu art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.) sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Zawieszenie postępowania określone w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, bowiem ocena jego zasadności pozostawiona została uznaniu sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Fakultatywność zawieszenia nie oznacza jednak dowolności działania sądu w tej mierze. Dla sądu administracyjnego kwestią wstępną może być wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne, aby sformułować wypowiedź czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Brak jest podstaw do zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy sąd jest w stanie samodzielnie dokonać koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy ustaleń (por. postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. II OZ 286/13, publ. Baza orzeczeń CBOIS).

Ekonomia procesowa, a także względy sprawiedliwości, mogą przemawiać za potrzebą zawieszenia postępowania w razie, badania przez Naczelny Sąd Administracyjny kwestii, która była rozstrzygana w zaskarżonym orzeczeniu. Zadaniem sądu administracyjnego jest bowiem kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej oraz jednolitość orzecznictwa. Wobec tego zjawiskiem wysoce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt II FZ 821/12, LEX nr 1223295).

Przedmiot rozpoznawanej sprawy stanowią zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wystawionych na rzecz skarżącej Spółki tytułów wykonawczych. Spółka podniosła zarzut przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. określonego decyzją Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] nr [...]. W wyniku odwołania Spółki Dyrektor Izby Skarbowej w [...] decyzją z dnia [...] orzekł o uchyleniu decyzji I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję. W wyniku jej rozpoznania Sąd wyrokiem z dnia 2 lipca 2013 r. uchylił decyzję z dnia [...] (sygn. I SA/Łd 553/13). Sąd z urzędu ustalił, że wyrok ten nie jest prawomocny, bowiem Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł skargę kasacyjną. W dniu 22 października 2013 r. przekazano akta do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sprawa ta toczy się pod sygn. I FSK 1975/13.

W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania sądowego w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji w zakresie podatku towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zauważyć bowiem należy, że w wyroku z dnia 2 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że doszło do przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2006 r. stosownie do treści art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie Sąd wypowiedział się także w kwestii prawidłowości doręczenia Spółce odpisów tytułów wykonawczych z dnia [...] i zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego. W rozpoznawanej sprawie organ skarbowy również powołuje się na prawidłowe doręczenie Spółce tych samych wskazanych tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciu rachunku w dniu [...]. Stanowiło to podstawę do wydania zaskarżonych postanowień orzekających o oddaleniu zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że orzeczenie, które zapadnie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, będzie stanowiło jedną z podstaw rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu. Wskazać bowiem należy na tożsamość problemu prawnego wyłaniającego się w niniejszej sprawie oraz pozostającego do rozstrzygnięcia przez NSA w sprawie o sygn. akt I FSK 1975/13. Skoro decyzja wymiarowa została wyeliminowana z obrotu prawnego, to uzasadnione jest zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Łodzi z dnia 2 lipca 2013 r.

W postanowieniu z dnia [...] sygn. II FZ 64/12 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że należy unikać sytuacji, w której Sąd pierwszej instancji dokonałby kontroli w zakresie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przed prawomocnym zakończeniem sprawy, w której strona skarżąca powoływała się na te same okoliczności (LEX nr 1123058). W wyroku natomiast z dna 1 grudnia 2009 r. sygn. II FSK 1045/08 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że uchylenie decyzji, w związku z którą wystawiono tytuł wykonawczy, oznacza konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., czyli ze względu na wygaśnięcie egzekwowanego obowiązku. Obowiązek przestał istnieć, gdyż został określony w decyzji, która została wyeliminowana z obrotu prawnego po wystawieniu tytułu wykonawczego. Postępowanie egzekucyjne toczy się natomiast na podstawie konkretnego tytułu wykonawczego i służy wykonaniu obowiązku wskazanego w tym tytule, wobec czego może być prowadzone tylko tak długo, jak długo tytuł wykonawczy zachowa swą aktualność, tzn. jak długo egzekwowane na jego podstawie kwota wynikająca z zobowiązania podatkowego znajduje podstawę w orzeczeniu wskazanym w tytule.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego.

b.a.