Postanowienie NSA, sygn. akt FSK 2287/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy p.p.s.a.
Powołane przepisy: article: art. 60, art. 161 par. 1 pkt  1, art. 193
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edmund Łój, Sędziowie NSA Janusz Zubrzycki, Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (spr.), Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 7 października 2005 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej Czesława Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 lipca 2004 r. sygn. akt I SA/Gd 367/01 w sprawie ze skargi Czesława Z. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia 25 stycznia 2001 r. (...) w przedmiocie określenia wysokości zaległości podatkowej z tytułu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc kwiecień 1999 r. wraz z należnymi odsetkami oraz orzeczenia o wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym postanawia: 1) umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym; 2) zarządzić zwrot Czesławowi Z. połowę wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 70 zł. /siedemdziesiąt/.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 lipca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Czesława Z. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia 25 stycznia 2001 r. Decyzją tą utrzymano w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w G. z dnia 10 listopada 2000 r., określającą podatnikowi za kwiecień 1999 r. wysokość zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 30.492 zł, wysokość zaległości podatkowej w tym podatku w kwocie 7.011 zł, odsetki za zwłokę w wysokości 3.556,80 zł oraz wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym podlegającej rozliczeniu w następnych okresach za miesiące od grudnia 1997 do marca 1999 r. Uznano, iż podatnik zaniżył wysokość obrotu w okresie od lipca 1998 do grudnia 1998 r. i nie wpisał do rejestru sprzedaży jednego rachunku uproszczonego. Stwierdzono, iż w rejestrach sprzedaży nie wykazano całej sprzedaży we wskazanym okresie, a wniosek taki wywiedziono z faktu, iż obrót w tym czasie jest niższy od kosztu własnego związanego ze sprzedażą.

W skardze do sądu administracyjnego skarżący domagał się uchylenia decyzji Izby Skarbowej, zarzucając jej naruszenie art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ oraz art. 23 par. 1, art. 122, art. 180 par. 1, art. 187 par. 1 i art. 193 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Wskazał, iż analiza ekonomiczna poszczególnych składników prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, przeprowadzona przez organy podatkowe, była zbyt powierzchowna i ograniczała się do wyliczenia kosztu własnego sprzedanych towarów oraz porównania tego kosztu do wykazanego w ewidencji sprzedaży obrotu. Nie uwzględniono faktu, iż na osiągnięty w tym czasie wynik finansowy wpływ miały takie wielkości ekonomiczne jak stan początkowy towarów handlowych, ich zakup, stan końcowy towarów handlowych i wysokość pozostałych wydatków. Nie uwzględniono także faktu, iż od sierpnia 1998 r. skarżący ewidencjonował sprzedaż przy pomocy kas fiskalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę podzielił pogląd organów podatkowych, iż prowadzone przez skarżącego urządzenia księgowe, służące rozliczeniu podatku dochodowego jak i podatku od towarów i usług są nierzetelne i że nie zaewidencjonowano w nich w pełnej wysokości utargów pochodzących ze sprzedaży towarów handlowych. Uznał, iż podniesione przez skarżącego okoliczności - kradzież towaru /nie potwierdzona zresztą dowodami/, zmniejszenie marży i sprzedaż towarów poniżej kosztów własnych w sytuacji zwiększonych wydatków związanych z otwarciem nowego sklepu nie mogą podważyć ustaleń organów podatkowych. Skoro księga przychodów i rozchodów oraz ewidencje dla potrzeb podatku od towarów i usług nie pozwalały na określenie podstawy opodatkowania sprzedaży w okresie od lipca do grudnia 1998 r., to prawidłowo w ocenie Sądu zastosowano do tego celu art. 23 par. 1 Ordynacji podatkowej. Sąd nie stwierdził również wadliwości w sposobie oszacowania wartości niezaewidencjonowanej sprzedaży podkreślając, iż wybór metody szacowania należy do organów podatkowych, a przyjęta przez nie w tej sprawie metoda pozwala na określenie wysokości sprzedaży w kwocie najbardziej zbliżonej do rzeczywistości. Sąd nie stwierdził również, aby w postępowaniu podatkowym doszło do naruszenia przepisów art. 122, 180 par. 1, 187 par. 1 i 193 Ordynacji podatkowej. Z tych względów oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/.

Od wyroku tego Czesław Z. złożył skargę kasacyjną, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz przepisów postępowania, wskazując, iż w jego ocenie naruszone zostały art. 10 ust. 2, art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym oraz art. 23 par. 1, 122, 180 par. 1, 187 par. 1, 193 Ordynacji podatkowej. Domagał się w związku z tym uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Uzasadniając wskazane wyżej podstawy kasacyjne podniósł, iż organy podatkowe nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz błędnie i jednostronnie oceniły zebrane dowody. Przy wyliczaniu kosztu własnego sprzedanych towarów i porównaniu go do wykazanych obrotów ze sprzedaży towarów za dwa okresy 1998 r. jednostronnie, nieobiektywnie postawiono zarzut o sprzeczności ekonomicznej w drugim okresie roku 1998, natomiast nie uznano za sprzeczność ekonomiczną wyliczonej w pierwszym okresie 1998 r. marży w wysokości 88,82 %, której nigdy nie stosowano. Pominięto wyjaśnienia skarżącego, iż wskazane przez niego średnie marże były stosowane w ciągu całego roku, a więc również w pierwszych miesiącach roku 1998 r. Porównanie marż za poprzednie lata również wskazuje na to, iż skarżący nigdy nie stosował marży w wysokości ponad 80 %. Strona podniosła również, iż Sąd powołał się w uzasadnieniu wyroku na błędne podstawy prawne - art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ oraz na ustawę z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości /Dz.U. nr 121 poz. 591 ze zm./, w sytuacji, gdy skarżący w roku 1998 prowadził podatkową księgę przychodów i rozchodów i nie podlegał przepisom ustawy o rachunkowości. Konkludując strona stwierdziła, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy orzeczeń organów podatkowych, w których nastąpiło naruszenie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik postępowania naruszył prawo. Ponadto ani organy podatkowe, ani Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego istotnego dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Uzasadniając drugi z wniosków organ wskazał na szczególny i sformalizowany charakter skargi kasacyjnej i zauważył, iż skarżący nie wyjaśnił, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie przez Sąd przepisów prawa materialnego /poza uzasadnieniem odnoszącym się do art. 24 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów ustawy o rachunkowości/. Organ wskazał ponadto, iż w jego ocenie Sąd prawidłowo uznał, iż art. 10 ust. 2 i art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług mają zastosowanie w tej sprawie. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania podniósł, iż przepisy wskazane w skardze odnoszą się organów podatkowych, a nie do Sądu. Organ podniósł także, iż w skardze kasacyjnej nie wskazano zakresu zaskarżenia, a jest to element istotny skargi kasacyjnej, nie podlegający uzupełnieniu na podstawie art. 49 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pismem z dnia 29 września 2005 r., złożonym przed rozpoczęciem posiedzenia, strona skarżąca cofnęła skargę kasacyjną. Uzasadniając swoje stanowisko wskazała, iż w dniu 27 września 2005 r. oddalona została jej skarga kasacyjna złożona od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiocie podatku dochodowego za rok 1998 r. W sprawie tej również badano kwestię wysokości sprzedaży. Z tych względów strona, powołując się na art. 60 w zw. z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznała za zasadne cofnięcie skargi w sprawie niniejszej.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o umorzenie postępowania w przedmiocie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepisy dotyczące postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną nie regulują w sposób szczególnych możliwości cofnięcia skargi kasacyjnej oraz zakresu związania Sądu tym cofnięciem. Zgodnie z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy zatem w tym przypadku stosować odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

Zgodnie z art. 60 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie to wiąże sąd.

Winien on jednak uznać je za niedopuszczalne, gdy zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Uznać zatem należy, iż również cofnięcie skargi kasacyjnej jest dopuszczalne i wiąże Naczelny Sąd Administracyjny, o ile nie zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy wyroku dotkniętego wadą nieważności. Zauważyć bowiem należy, iż tego typu wady Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod rozwagę z urzędu, rozpatrując skargę kasacyjną /art. 183 par. 1 zd. 1 in fine ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.

Analiza akt sprawy wskazuje na to, iż w tym przypadku nie zachodzi żadna z przyczyn nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 par. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie można także uznać, iż cofnięcie skargi kasacyjnej prowadziłoby do obejścia prawa. Składający skargę kasacyjną nie uzyska bowiem w wyniku złożenia tego oświadczenia takiego stanu stosunków administracyjnych z organami administracyjnymi, które nie mogą zostać zaakceptowane w punktu widzenia wymagań zgodności z prawem i których nie mógłby uzyskać w inny sposób niż cofając skargę /por. T. Woś - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz - Warszawa 2005, s. 291/. Z tych względów cofnięcie skargi kasacyjnej uznać należało za prawnie skuteczne i wiążące Naczelny Sąd Administracyjny. Wobec cofnięcia skargi kasacyjnej postępowanie nią wywołane stało się bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 161 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zwrot połowy wpisu uzasadnia art. 232 par. 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.