Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 254/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 11 art. 243 par. 1,2 art. 245 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 135 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędzia NSA Józef Kremis Protokolant: Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 2 lipca 2013 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego zmiany zezwolenia w zakresie lokalizacji punktów gier oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej we W.– działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej – po rozpatrzeniu odwołania spółki z o.o. "A " (zwanej dalej stroną skarżącą) od własnej decyzji z dnia [...] r. (nr [...]), utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie w sprawie odmowy uchylenia swej decyzji ostatecznej z dnia [...] r. nr [...] uchylającą w całości decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] (w sprawie odmowy zmiany zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w zakresie miejsc urządzania gier) i umarzającą postępowanie w tej sprawie.

W uzasadnieniu decyzji wydanej w drugiej instancji organ wskazał następujące okoliczności faktyczne sprawy.

Decyzją z dnia [...] r. o podanym wyżej numerze, Dyrektor Izby Skarbowej we W. udzielił skarżącej spółce zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa dolnośląskiego.

Wnioskiem z [...] r. strona zwróciła się do Dyrektora Izby Celnej o zmianę decyzji ostatecznej (zezwolenia), w części zawierającej zestawienie punktów gier na automatach o niskich wygranych – odnośnie do dwóch punktów gier. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], zważywszy na fakt, że w świetle brzmienia art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) modyfikacja zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych dotycząca zmiany miejsca urządzenia gry jest niedopuszczalna - odmówiono spółce dokonania zmiany zezwolenia. Ta decyzja - po rozpatrzeniu wniesionego od niej odwołania - została uchylona w całości a postępowanie w sprawie zostało umorzone na mocy decyzji tego organu z dnia [...] r. nr [...]. Uzasadniając wówczas zapadłe rozstrzygnięcie odwoławcze organ ten podał, że przedmiotowe zezwolenie, którego zmiany spółka się domagała, zostało zniesione z obrotu prawnego albowiem odrębną decyzją z dnia [...] r. nr [...] cofnął w całości to zezwolenie a tym samym postępowanie w sprawie jego zmiany stało się bezprzedmiotowe.

Skargi do sądu administracyjnego na decyzję z dnia [...] r. strona nie wywiodła.

Wnioskiem z [...] r. strona skarżąca zwróciła się na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] r., motywując swe żądanie wydaniem w dniu 19 lipca 2012 r. przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyroku w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 (Fortuna i inni).

Dyrektor Izby Celnej uznając dopuszczalność wniosku wznowił postępowanie i w dacie [...] wydał decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej z [...] r., którą następnie – po rozpoznaniu odwołania, w którym strona nadal powoływała się na cytowany wyrok TSUE i w związku z tym zarzucała błędne zastosowanie przepisu art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, gdyż w jej ocenie stanowi on przepis techniczny, podlegający uprzedniej notyfikacji – utrzymał w mocy zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzję z dnia [...] r.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła niezasadne zastosowanie przepisu art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, zakazującego zmiany zezwolenia w zakresie zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych, podczas gdy powołany przepis stanowi regulację techniczną w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 02.06.1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U.UE.L.98.204.37 ze zm.), a w konsekwencji, w braku notyfikacji tejże ustawy Komisji Europejskiej, nie może być on stosowany, zaś wniosek strony winien być uwzględniony na mocy art. 135 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Na podstawie tak sformułowanego zarzutu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uwzględnienie wniosku w przedmiocie zmiany zezwolenia.

Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania przypomniał, że wniosek spółki w sprawie wznowienia postępowania dotyczył decyzji, której podstawą rozstrzygnięcia był przepis art. 233 § 1 pkt 2 lit a) ustawy o grach hazardowych nie zaś art. 135 ust. 2 tejże ustawy. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylono w całości decyzję w sprawie odmowy zmiany zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] i umorzono postępowanie w tej sprawie z uwagi na fakt, iż przedmiotowe zezwolenie zostało w całości cofnięte decyzją nr [...] wydaną w dniu [...] r.

Następnie organ podkreślił, że zgodnie z art. 212 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, który wydał decyzją, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Skoro decyzja z [...] r. nr [...] (cofająca w całości zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 115 punktach gier zlokalizowanych na terenie województwa dolnośląskiego udzielonego opisaną wyżej decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r.) została doręczona stronie w dniu [...] r., to z uwagi na cytowany wyżej przepis art. 212 Ordynacji podatkowej organ był zobligowany do umorzenia - jako bezprzedmiotowego - postępowania w sprawie zmiany tego zezwolenia w zakresie punktów gier.

W dalszej części uzasadnienia - w odniesieniu do przedstawionego w odwołaniu zarzutu strony skarżącej w kwestii niezasadnego zastosowania przepisu art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, organ przytoczył treść tego przepisu, który stanowi, że w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych, był podstawą rozstrzygnięcia decyzji wydanej w pierwszej instancji. W tej materii – nie godząc się z argumentacją odwołania - organ zauważył, że przepisy dotyczące działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych (w tym art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych) nie mają charakteru przepisów technicznych w rozumieniu wspomnianej dyrektywy. Zdaniem Dyrektora, takiego stanowiska nie neguje wcale wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. wydany w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11.

W uzasadnieniu stanowiska, organ odwoławczy między innymi wskazał na podstawowy motyw przyjęcia ustawy o grach hazardowych - zwiększenie ochrony społeczeństwa i praworządności przed negatywnymi skutkami hazardu przez odstąpienie od możliwości urządzania gier na wszelkich automatach z elementem losowości poza kasynem gry. Podkreślił, że przepisami nie stanowiącymi przeszkód w swobodnym przepływie towarów w rozumieniu przepisów Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej są w szczególności niedyskryminacyjne ograniczenia niektórych sposobów sprzedaży, czyli tak zwane "selling arrangements", za które trzeba też uznać przepisy ustawy o grach hazardowych. Skoro zaś omawiane przepisy, w tym art. 135 ust. 2, stanowią niedyskryminacyjne przepisy w rozumieniu przyjmowanym w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości dotyczącym swobody przepływu towarów, to tym samym nie są one w rozumieniu przepisów TFUE o swobodzie przepływu towarów przeszkodami (ograniczeniami) w swobodnym przepływie towarów między państwami członkowskimi. Z kolei nie będąc przeszkodami w swobodnym przepływie towarów nie są przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, objętymi obowiązkiem uprzedniej ich notyfikacji Komisji Europejskiej.

Odnosząc się do wspomnianego wyroku Trybunału, wyraźnie, zdaniem organu, TSUE wskazał przepisy, które mają charakter techniczny, a jest nim art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych – jednak nie ma on zastosowania w sprawie.

W kontekście wyroku TSUE istotne zdaniem organu jest ustalenie, czy wprowadzone zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure przez użytkowników automatów do gier o niskich wygranych, mogą w sposób istotny wpływać na właściwości lub sprzedaż tych automatów, oraz czy automaty do gier o niskich wygranych mogą zostać zaprogramowane lub przeprogramowane, aby można je wykorzystać w kasynach jako automaty do gier hazardowych. W tej mierze organ poprowadził obszerny wywód mający jego zdaniem wykazać, że przepis art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych nie wywiera takiego wpływu.

Z przedstawioną decyzją nie zgodziła się spółka i wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w pierwszej instancji oraz o nakazanie rozpatrzenia sprawy zgodnie z wnioskiem strony, to znaczy o uchylenie decyzji ostatecznej oraz orzeczenie o zmianie lokalizacji punktów gry objętych zezwoleniem - zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 128 zd. 2 i w zw. z art. 212 zd. 1 oraz art. 127 Ordynacji podatkowej, poprzez bezpodstawną odmowę uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie zmiany lokalizacji z powołaniem się na bezprzedmiotowość prowadzenia postępowania objętego wznowieniem z uwagi na cofnięcie skarżącej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, podczas gdy decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. jest decyzją nieostateczną, od której skarżąca wniosła dotychczas nie rozpatrzone odwołanie i z uwagi na zasadę trwałości decyzji administracyjnej decyzja ta nie może, do czasu jej uostatecznienia się, wywoływać skutku w postaci cofnięcia skarżącej zezwolenia, a w konsekwencji nie stanowi przesłanki do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania w sprawie zmiany lokalizacji zezwolenia, które nie zostało cofnięte mocą decyzji ostatecznej. Przyjęcie, że zezwolenie może zostać cofnięte skutecznie decyzją nieostateczną rażąco godzi w wyrażoną zasadę dwuinstancyjności, określoną w art. 127 Ordynacji podatkowej. Strona postępowania ma bowiem procesowe prawo do dwukrotnej merytorycznej weryfikacji aktu administracyjnego określającego jej obowiązki.

Dalej strona zarzuciła naruszenie art. 212 Ordynacji poprzez błędną jego wykładnię i mylne przyjęcie, że związanie organu wydaną przezeń nieostateczną decyzją podatkową o cofnięciu zezwolenia udzielonego ostateczną i prawomocną decyzją administracyjną Dyrektora Izby Skarbowej, oprócz proceduralnej stabilizacji treści tej decyzji i niemożnością jej dowolnej zmiany lub uchylenia poza ramami postępowania odwoławczego w tej konkretnej sprawie o cofnięcie zezwolenia, oznacza także związanie organu w innych sprawach (np. o zmianę zezwolenia), które nie są tożsame ze sprawą, w której wydano decyzję, tj. ze sprawą o cofnięcie przedmiotowego zezwolenia.

Na poparcie swego zarzutu strona argumentowała, że art. 212 Ordynacji podatkowej stanowi o związaniu decyzją administracyjną pierwszej instancji nie strony postępowania, a samego organu. Przepis ten nie jest podstawą dla przyjęcia natychmiastowej skuteczności decyzji administracyjnej wobec strony. Wyznacza on temporalnie końcowy moment, do którego organ może wpływać na treść wydanego przez siebie rozstrzygnięcia. Po doręczeniu decyzji organ traci to uprawnienie, co ma zagwarantować właśnie ochronę praw strony, która nie może być narażona na niepewność w postaci przyznania organowi kompetencji do swobodnego modyfikowania treści decyzji doręczonej. Ma to znaczenie także, jeżeli rozstrzygnięcie zawarte w decyzji jest w odczuciu strony niekorzystne. Strona dysponuje bowiem uprawnieniem do wniesienia środka odwoławczego, jakim jest decyzja. Chcąc zaś rzetelnie skorzystać ze swojego prawa musi posiadać pewność co do treści otrzymanej decyzji, celem jej zaskarżenia z podniesieniem merytorycznych zarzutów wobec konkretnej argumentacji merytorycznej organu.

Mając na uwadze powyższe skarżąca zaznaczyła, że decyzja nieostateczna o cofnięciu zezwolenia nie może skutkować uznaniem bezprzedmiotowości postępowania w sprawie zmiany takiego zezwolenia. Wobec tego zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja, powołująca się na taką bezprzedmiotowość postępowania objętego wznowieniem jest bezpodstawna.

Strona skarżąca zarzuciła także niezasadne zastosowanie przepisu z art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, podczas gdy powołany przepis stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE, a w konsekwencji, w braku notyfikacji tejże ustawy Komisji Europejskiej, nie może być on stosowany. Zdaniem strony, okoliczność ta jest na gruncie niniejszego postępowania całkowicie bezsporna. W świetle bowiem wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 oraz C-217/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł już w sposób nie budzący wątpliwości, że "przepis z art. 135 ust 2 ustawy o grach hazardowych jest przepisem technicznym, który nie został notyfikowany, a więc jako niezgodny z prawem europejskim, nie może być stosowany", zaś organy celne powinny wobec tego rozważyć "możliwość procedowania w tej sprawie na podstawie art. 135 ust 1 ustawy o grach hazardowych" (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w szczególności z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt: III SA/Wr 495/12 i III SA/Wr 534/12).

W obszernej odpowiedzi organ administracji celnej podtrzymał zajmowane stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi w całości. Uzupełniająco przywołał treść art. 212 Ordynacji podatkowej oraz wskazał na motywy wyroków WSA we Wrocławiu, zapadłych na tle tej kwestii procesowej – sygn. akt III SA/Wr 175/12 oraz III SA/Wr 176/12.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sądy administracyjne, na mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może zatem nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit.a oraz lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi; Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."). Stosownie do art. 134 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując tak określonej kontroli skład orzekający Sądu stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu zaś wniesiona skarga jest niezasadna.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest zgodność z prawem stanowiska organu o niezaistnieniu przesłanki wznowienia postępowania, powołanej przez stronę, wymienionej w art. 240 § 1 pkt.11 Ordynacji podatkowej, wyrażonego w zaskarżonej decyzji podjętej w trybie wznowienia postępowania - o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej tego organu, uchylającej w całości decyzję wydaną w pierwszej instancji w sprawie odmowy zmiany zezwolenia na urządzanie gier hazardowych na automatach o niskich wygranych w zakresie zmiany miejsc urządzania tych gier i umarzającej postępowanie w tej sprawie z uwagi na fakt, że przedmiotowe zezwolenie zostało w całości uprzednio cofnięte decyzją.

W tej materii wypada podkreślić, że z zasad ogólnych funkcjonowania Unii Europejskiej zawartych w Traktatach jak i orzecznictwa Trybunału wynika zasada autonomii proceduralnej państw członkowskich, w świetle której dochodzenie praw gwarantowanych przepisami prawa unijnego zależy od krajowych reguł proceduralnych.

Jedną z podstawowych zasad procedury podatkowej, która ma zastosowanie przed organami celnymi w przypadku gier hazardowych, jest zasada trwałości decyzji ostatecznych. Przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) w drodze wyjątku dopuszczają możliwość weryfikowania przez organy wydanych przez nie decyzji ostatecznych, w tym w trybie wznowienia postępowania. Trzeba podkreślić, że zaskarżona decyzja podjęta została nie w zwykłym, lecz w nadzwyczajnym trybie weryfikacji ostatecznej decyzji, to jest w postępowaniu wznowieniowym, wszczętym na żądanie strony skarżącej.

W myśl art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej, w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 243 § 2 Ordynacji). Zgodnie z art. 245 § 1 Ordynacji organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 tej ustawy wydaje decyzję, w której: 1) uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie; 2) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1; 3) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, lecz w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy, tak jak decyzja dotychczasowa, albo wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70 Ordynacji podatkowej.

Jak z powyższego wynika, omawiane postępowanie składa się z dwóch etapów. W pierwszym, rozstrzygnięciu podlega kwestia dopuszczalności wdrożenia trybu nadzwyczajnego, o czym stanowi art. 243 § 1 Ordynacji. Etap ten kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 ) lub wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 243 § 3). Wydanie tego postanowienia otwiera kolejną, drugą fazę postępowania, w której organ – po myśli art. 243 § 2 Ordynacji - ustala przede wszystkim, czy w sprawie, w rzeczy samej zachodzi którakolwiek ze wskazanych w art. 240 § 1 Ordynacji podstaw wznowienia postępowania. W razie pozytywnego wyniku tych czynności organ przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem decyzji ostatecznej (vide - J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki - Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2010, s. 996-999).

We wniosku o wznowienie postępowania strona skarżąca wskazała na okoliczność wydania w dniu 19 lipca 2012 r. przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyroku w sprawach połączonych C- 213/11, C-214/11, C-217/11, a więc oparła swój wniosek na jednej z ustawowych podstaw wznowienia wymienionych w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji. Prawidłowo zatem organ wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie i w jego toku dokonał badania merytorycznego, czy faktycznie zachodzi wskazana przez stronę podstawa wznowienia.

Według art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej - w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji.

Na gruncie art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, w judykaturze przyjmuje się jednolicie, że ta podstawa wznowienia postępowania wystąpi nie tylko w sprawie, w której sąd krajowy zwrócił się z pytaniem prejudycjalnym, ale dotyczy również przypadków, gdy orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zapadło w innej sprawie, a ma wpływ na treść decyzji, a zatem dotyczy tożsamej podstawy prawa wspólnotowego (unijnego), która była podstawą rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2008 r., sygn. akt I FSK 1655/07). O tym, czy dany wyrok Trybunału Sprawiedliwości może być podstawą do wznowienia postępowania nie przesądza sam fakt wydania go po wydaniu decyzji ostatecznej, wyrok ten musi dotyczyć również wykładni przepisów prawa stanowiących podstawę wydania danej decyzji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2008 r., III SA/Wa 1049/08, LEX nr 468426).

Zaprezentowana linia orzecznicza w zakresie rozumienia wyrażenia "wpływu orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości na treść decyzji" - poprzez pryzmat podstawy prawnej decyzji i jej zbiegu z wykładnią unijnych norm prawnych, dokonywaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wynika bezpośrednio z wyroku tego Trybunału z dnia 13 stycznia 2004 r. w sprawie C-453/00 Khune & Heitz NV /Produktschap voor Pluimvee en Eieren , w którym Trybunał stwierdził, że: "Mająca swe źródło w art.10 TWE (aktualnie art. 4 Traktatu o Unii Europejskiej) zasada współpracy zobowiązuje organ administracyjny do wzruszenia prawomocnej decyzji na wniosek strony w celu zapadłego po jej wydaniu orzeczenia Trybunału ustalającego wykładnię przepisu prawa wspólnotowego, będącego jedną z podstaw uprzednio wydanej decyzji, jeżeli zostaną łącznie spełnione następujące przesłanki: 1. organ jest upoważniony według prawa krajowego do wzruszenia przedmiotowej decyzji administracyjnej; 2.decyzja stała się prawomocna (ostateczna) wskutek orzeczenia sądu krajowego ostatniej instancji; 3. wyrok sądu, jak się okazało wskutek później zapadłego orzeczenia Trybunału oparty był na niewłaściwej interpretacji prawa wspólnotowego, przy czym sąd krajowy dokonał jej bez skierowania do Trybunału pytania prejudycjalnego, mimo że spełnione były przesłanki z art.234 TWE(obecnie art.267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej) oraz 4. zainteresowany podmiot (strona) zwróci się do organu administracyjnego niezwłocznie po tym, jak powziął wiadomość o zapadłym orzeczeniu Trybunału".

Jak z tego wywieść należy, moc wiążąca wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie rozciąga się na sprawy, w których rozstrzygnięcia opierają się na innych przepisach prawnych niż te, które były podstawą orzeczenia Trybunału.

Wbrew przekonaniu strony skarżącej w sprawie nie zachodzi przesłanka z pkt 11 § 1 art. 240 Ordynacji podatkowej, albowiem powołany we wniosku strony skarżącej o wznowienie postępowania – wydany w trybie prejudycjalnym - wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C- 213/11,C- 214/11,C-217/11 nie miał wpływu na treść wydanej decyzji ostatecznej.

Wskazane orzeczenie prejudycjalne dotyczy zagadnienia z zakresu gier hazardowych, na tle powstałego generalnie sporu między organami celnymi a podmiotami prowadzącymi działalność w sferze gier hazardowych na automatach o niskich wygranych, to jest problemu prawnego, czy przepisy z rozdziału 12, zatytułowanego "Przepisy przejściowe i dostosowujące", ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.), w tym art. 135 ust. 2, są przepisami technicznymi w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, z dnia 22 czerwca 1998 r,. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.Urz. UE z 1998 r., L 204, s.37 ze zm.) i czy wobec tego, przed wejściem w życie, powinny podlegać notyfikacji przez Komisję Europejską, zgodnie z art. 8 ust. 1 dyrektywy. Z bezsprzecznego faktu niedochowania procedury notyfikacji wymienionych uregulowań krajowych, przypisując im walor przepisów technicznych, wskazując na obowiązującą zasadę pierwszeństwa stosowania prawa unijnego, strona skarżąca wywodziła obowiązek odmowy ich zastosowania w sprawie i domagała się w ramach wznowienia postępowania uchylenia decyzji ostatecznej, umarzającej postępowanie w sprawie zmiany miejsc urządzania gier oraz uwzględnienia jej żądania na mocy art. 135 ust. 1 ustawy o grach hazardowych.

W podanym wyroku Trybunału Sprawiedliwości orzekł, że: "Artykuł 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego, ostatnio zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r., należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego."

Porównanie treści zacytowanego orzeczenia z treścią decyzji ostatecznej (jej osnową i uzasadnieniem) nie pozostawia żadnych wątpliwości, co do nietrafności zarzutu skargi o niezasadnym zastosowaniu w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji ostatecznej, objętej wznowionym postępowaniem, przepisu art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych. Należy podkreślić, że podstawą prawną decyzji ostatecznej, której uchylenia w postępowaniu wznowieniowym strona skarżąca żądała, były krajowe przepisy proceduralne, a nie materialnoprawne, w kontekście których wypowiadał się Trybunał udzielając wykładni norm prawa unijnego ustanowionych dyrektywą 98/34 WE. Przesłanką bowiem rozstrzygnięcia organu zawartego w decyzji ostatecznej nie było rozważenie zagadnienia o materialnoprawnym charakterze w zakresie zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych, lecz dostrzeżenie przeszkody procesowej w załatwieniu sprawy co do takiej właśnie jej istoty.

Wbrew więc zarzutom skargi organ nie stosował w ogóle przepisu art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, lecz przepis art. 233 § 1 pkt 2 lit a) in fine, albowiem uchylił decyzję pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie, w związku z art. 208 i art. 212 Ordynacji podatkowej. Orzeczenie Trybunału, jako że pozostaje wyłącznie w korespondencji z oceną uregulowań materialnoprawnych, które nie legły u podstaw rozstrzygnięcia, co do którego wznowienia postępowania skarżąca spółka się domagała, nie wywarło zatem wpływu na treść tej decyzji. Zachodzi ewidentny brak tożsamości podstaw prawnych między treścią orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej a rozstrzygnięciem decyzji ostatecznej. Związek taki by zachodził, gdyby omawiana decyzja organu miała walor rozstrzygnięcia merytorycznego poprzez odmowę zmiany zezwolenia na mocy art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych.

W kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C- 213/11,C- 214/11,C-217/11, strona nie może skutecznie powołać się na przesłankę wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej w sytuacji, gdy w sprawie jej wniosku o zmianę miejsca urządzania gier hazardowych nie zapadła decyzja merytoryczna, rozstrzygająca sprawę co do istoty na mocy art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, lecz wydana została decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie.

Analogicznie żądanie strony skarżącej dotyczące weryfikacji podstaw procesowych omawianej ostatecznej decyzji - to znaczy art. 233 § 1 pkt 2 lit a) oraz art. 208, art. 212 i art. 128 Ordynacji podatkowej - nie mieści się w komentowanej podstawie wznowienia, albowiem przytoczone przepisy nie pozostają w związku z cytowanym orzeczeniem Trybunału w sprawie gier hazardowych. W konsekwencji zarzuty formułowane w tej materii nie mogą być przedmiotem ponownego badania. Jak podano na wstępie, przedmiotem postępowania prowadzonego w ramach instytucji wznowienia jest ustalenie istnienia ustawowych przesłanek wznowienia, a dopiero gdy to nastąpi - zachodzi możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach strony. W postępowaniu wznowieniowym nie prowadzi się po raz kolejny postępowania, tak jak w zwykłym trybie. Instytucja wznowienia postępowania nie jest bowiem ani kontynuacją postępowania zwykłego, ani swoistą "trzecią" instancją pozwalającą na kolejne rozpatrzenie wniosku (żądania) strony lub swobodną, ponowną merytoryczną kontrolę uprzednio zapadłej, ostatecznej decyzji, w pełnym kształcie. Wznowienie postępowania ma na celu usunięcie wad uprzednio toczącego się postępowania, enumeratywnie wyliczonych jako ustawowe podstawy wznowienia w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej i dopiero ich wystąpienie otwiera sposobność ponownego rozpatrzenia sprawy. W sytuacji ustalenia natomiast braku wystąpienia ustawowej podstawy wznowienia (wadliwości procesowej decyzji) - nie jest dopuszczalne ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy uprzednio załatwionej decyzją ostateczną. Prawidłowość rozstrzygnięcia zawartego w osnowie decyzji ostatecznej, wydanej w zwykłym postępowaniu - czyli zastosowania przez organ przepisów art. 233 § 1 pkt 2 lit a) oraz art. 208 i art. 212 Ordynacji podatkowej, a przez to umorzenie postępowania, które toczyło się w zwykłym trybie - mogłaby być przedmiotem oceny Sądu tylko w ramach rozpoznania skargi wniesionej od tej decyzji ostatecznej, a nie w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, dotyczącym skargi na decyzję wydaną w toku postępowania wznowieniowego.

W takim świetle organ zgodnie z prawem odmówił uchylenia decyzji ostatecznej na mocy art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej z racji braku stwierdzenia istnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej. Chybiony jest przy tym zarzut naruszenia art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, którego organ przecież nie zastosował, po słusznym uznaniu nieistnienia przesłanek z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, a których wystąpienie jest warunkiem niezbędnym do orzekania na tej podstawie prawnej.

Z przedstawionych powodów zbędne jest odniesienie się Sądu do zarzutów strony skarżącej oraz twierdzeń formułowanych na ich poparcie, polemizujących ze stanowiskiem organu w kwestiach legalności stosowania art. 233 § 1 pkt 2 lit a) i art. 212 Ordynacji podatkowej oraz rozważenia, czy przepis art. 135 ust. 2 miał charakter normy technicznej.

W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.