Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 83/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 pkt 27, art. 83 ust. 1, 2c, 3 i 4 pkt 6, art. 85 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013r. sprawy ze skargi J. K., M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr Rep. "[...]" w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wniosku J.K. z dnia 14 marca 2006 r. o wydanie zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów, Burmistrz decyzją z dnia [...] zezwolił na usunięcie drzew i krzewów na stanowiących własność M. i J.K. działkach: nr [...] obr. J., nr [...] obr. S.; nie zezwolił na usunięcie drzew i krzewów na należących do M. i J.K. działkach: nr [...] obr. W., nr [...] obr. J., a także nie zezwolił na usunięcie drzew i krzewów na należących do A.K. działkach: nr [...] obr. J. Ponadto organ ustalił opłatę za usunięcie drzew i krzewów wskazanych w decyzji w wysokości 11 268 443,57 zł oraz orzekł o niepobieraniu tej opłaty, ustalił również termin wykonania wycinki drzew i krzewów do dnia 31 grudnia 2013 r. zobowiązując stronę do usunięcia drzew i krzewów we własnym zakresie i na własny koszt. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 84 ust. 1-3, art. 85 ust. 1, art. 86 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220 ze zm.), rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz.U. Nr 228, poz. 2306 ze zm.).

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że po analizie złożonego wniosku, uwzględnieniu przedstawionej przyczyny planowanej wycinki drzew oraz w oparciu o otrzymaną opinię biegłych z zakresu nauk rolniczych oraz z zakresu ekologii uznano, że zasadne będzie usunięcie wyłącznie drzew i krzewów rosnących na działkach nr [...] obr. J. oraz na działce nr [...] obr. S., bowiem uniemożliwiają one gospodarcze wykorzystanie terenów w sposób zamierzony przez wnioskodawcę, a jednocześnie ich wycinka nie wpłynie znacząco negatywnie na stan przyrody. Ponieważ zezwolenie na usunięcie tych drzew i krzewów uzyskała osoba fizyczna na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie pobrano opłaty za ich usunięcie.

Odnośnie przewidzianych do usunięcia drzew i krzewów z działek nr [...] obr. J. oraz działek nr [...] obr. W. organ stwierdził, że ich wycinka byłaby niezasadna. Drzewa i krzewy na tych działkach wchodzą w skład zadrzewień i zakrzewień stanowiących cenne elementy przyrodniczo-krajobrazowe, a z uwagi na miejsce usytuowania nie będą stanowiły przeszkody w prawidłowym użytkowaniu gruntów rolnych wnioskodawcy. Z tego względu odmówiono zezwolenia na ich usunięcie. Odmówiono również wydania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów z działek nr [...] obr. J., bowiem wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do władania tymi terenami. Natomiast z art. 83 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody wynika, że usunięcie drzew z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez burmistrza na wniosek posiadacza nieruchomości, za zgodą właściciela tej nieruchomości. Właściciel tych działek – A.K. w piśmie z dnia 21 września 2011 r. oświadczył, że przystępuje do sprawy i popiera wnioski zgłoszone przez J.K. Pismem z dnia 12 października 2011 r. organ poinformował A.K., że jego pismo uznano za wniosek w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów na należących do niego działkach, który został wyłączony do odrębnego postępowania, i jednocześnie zwrócono się o uzupełnienie wniosku o brakujące dane. Z powodu nieusunięcia w wyznaczonym terminie braków wniosku, wniosek ten został pozostawiony bez rozpoznania.

Od powyższej decyzji J. i M.K. oraz A.K. wnieśli odwołanie domagając się jej uchylenia w części dotyczącej odmowy wydania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów na należących do nich działkach i na działkach będących własnością A.K. W uzasadnieniu podniesiono, że brak zezwolenia na usuniecie tych drzew i krzewów uniemożliwia prowadzenie racjonalnej gospodarki rolnej. Zarzucono, że opinia biegłych, w oparciu o którą wydano decyzję, nie zawiera szczegółowej analizy drzewostanu. W opinii powołano się na siedliska cenne przyrodniczo oraz ostoje dzikich gatunków chronionych fauny i flory, a takich siedlisk na tych nieruchomościach nie ma, jak również nie ma obszarów chronionych. Wskazano, że A.K. jako właściciel części nieruchomości oświadczył, że przystępuje do sprawy i popiera wnioski zgłoszone przez J.K., w związku z czym organ nie miał podstaw, aby oświadczenie A.K. uznać za nowy wniosek w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...], Rep. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W obszernym uzasadnieniu przedstawiono przebieg toczącego się postępowania administracyjnego, w toku którego dwukrotnie uchylane były decyzje organu I instancji oraz wyznaczany był termin do rozpoznania wniosku przez organ I instancji. Wyjaśniono, że Burmistrz zezwolił J.K. na usunięcie drzew i krzewów z terenu 13 działek stanowiących własność jego oraz żony. Nie zezwolił natomiast na usunięcie drzew i krzewów z 4 działek będących własnością państwa K., oraz z 8 działek, których właścicielem od 2010 r. jest syn – A.K.

Decyzja ta została wydana w oparciu o opinie dwóch biegłych: z zakresu rolnictwa przez dr hab. J.T. - prof. [...] oraz z zakresu ochrony przyrody i dendrologii przez dr inż. M.F. - wykładowcę tej uczelni. W opinii tej biegli wyważyli interes wnioskodawcy zainteresowanego usunięciem drzew i krzewów w celu gospodarczego - rolniczego wykorzystania gruntów oraz interes publiczny przemawiający za zachowaniem jak największej liczby obiektów przyrodniczych. W toku postępowania wyjaśniającego zebrane zostały i załączone do akt sprawy jeszcze dwie inne opinie. Jedna z nich została wydana przez specjalistę ds. zadrzewień i zakrzewień – Z.Z., drugą zaś przedłożył J.K. a została ona sporządzona przez specjalistów z zakresu ochrony środowiska oraz z zakresu rolnictwa – M.P. i W.P. Opinia Z.Z. wskazuje na słuszność pierwotnej decyzji organu I instancji, co do zezwolenia na usuniecie drzew ze wskazanych działek jedynie o najmniejszej średnicy, ze wskazaniem usunięcia drzew chorych, usychających i suchych. Cel takiego zabiegu skutkowałby prześwietleniem zbyt gęsto rosnących zadrzewień oraz oczyszczeniem części powierzchni z ekspansywnych zakrzaczeń. Opinia ta ma charakter wyraźnie proekologiczny i odnosi się do interesu publicznego wyrażającego się dążeniem do zachowania jak największej liczby obiektów przyrodniczych. Z kolei opinia M.P. i W.P. odnosi się przede wszystkim do gospodarczego - rolniczego wykorzystania nieruchomości, zwłaszcza pod kątem korzystania ze środków z Unii Europejskiej. W zakresie ochrony przyrody wskazano na niekorzystny skład gatunkowy zadrzewień, gdyż w znacznej części są to drzewa krótkowieczne, pożądana byłaby przebudowa gatunkowa zadrzewień i zakrzewień. Jednak biegli praktycznie nie wypowiedzieli się co do zakresu usunięcia drzew i krzewów, należałoby zatem domniemywać, że optują za wycinką wszystkich drzew i krzewów poza bliżej nieokreślonymi kilkunastoma drzewami w wieku od 120 do 160 lat oraz za nasadzeniami drzew o gatunkach preferowanych, niejednokrotnie tych samych, jak dąb, klon, buk, świerk.

Kolegium za najbardziej przydatną dla celów dowodowych w tej sprawie uznało opinię dr hab. J.T., prof. [...] oraz dr inż. M.F. W opinii tej zostały wyróżnione tereny po byłym torowisku od działek typowo rolniczych. Odróżniono również spontaniczne i bezładne zadrzewienia oraz zakrzewienia od regularnych zadrzewień oraz zakrzewień śródpolnych, kępowych i rzędowych. Zdaniem tych biegłych, uzasadnione jest usunięcie zadrzewień oraz zakrzewień śródpolnych, natomiast usunięcie przynajmniej części z kępowych zadrzewień śródpolnych oraz zadrzewień rzędowych nie ma uzasadnienia przyrodniczego czy rolniczego. Biegli wyraźnie określili, na których działkach drzewa i krzewy mogą zostać usunięte bez ograniczeń oraz działki, na których wskazane drzewa, krzewy oraz siedliska należy pozostawić. Kolegium podzieliło stanowisko biegłych w tym zakresie, że kryterium ocennym przy udzielaniu zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów nie powinien być wyłącznie wiek drzewostanu i wielkość obwodu pnia, lecz cenność danego gatunku lub siedliska, które gatunek ten współtworzy. Organ orzekający w tej sprawie miał na uwadze szczególną sytuację wobec faktu, że strona wystąpiła o zezwolenia na usunięcie 4833 drzew oraz krzewów z powierzchni 3772 m²

W kwestii braku udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów z czterech działek należących do J. i M.K. organ wyjaśnił, że takie rozstrzygnięcie znajduje uzasadnienie ze względu na rodzaj znajdujących się na tym terenie zadrzewień i zakrzewień - regularne zadrzewienia i zakrzewienia śródpolne, kępowe i rzędowe – oraz brak uzasadnienia przyrodniczego (jednocześnie występujące przeciwwskazania), brak dostatecznego uzasadnienia rolniczego wykorzystania tego terenu. Kolegium podniosło, że od dnia 20 lipca 2010 r. stosownie do art. 83 ust. 2c ustawy o ochronie przyrody, organ właściwy do wydania zezwolenia przed jego wydaniem dokonuje oględzin w zakresie występowania w obrębie zadrzewień gatunków chronionych. Kolegium przyjęło, że przeprowadzone przez biegłych w dniach 25-26 lipca 2012 r. oględziny w terenie były miedzy innymi przeprowadzane w zakresie występowania w obrębie wnioskowanych zadrzewień i zakrzewień gatunków chronionych.

Odnośnie odmowy udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów z działek należących do A.K. organ odwoławczy stwierdził, że J.K. nie przysługuje podmiotowe prawo do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew z działek, których nie jest już posiadaczem. Zdaniem organu, sprawy z wniosków J.K. i A.K. nie są jedną sprawą, gdyż w każdej z nich powinna zostać wydana odrębna decyzja.

Na tę decyzję J. i M.K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia w części w jakiej odmówiono wnioskodawcy udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew z działek stanowiących własność M. i J.K. oraz A.K. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 7 w związku z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267) zwanej dalej: kpa., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaniechanie sprawdzenia, czy obszary których dotyczyło postępowanie objęte są programem Natura 2000 i czy doszło na nich do wyznaczenia stref ochronnych, zaniechanie przeprowadzenia rzeczowej analizy opinii, w oparciu o którą wydano decyzję;

- art. 107 § 1 i 3 kpa. poprzez nieodniesienie się przez organ II instancji do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu;

- art. 83 ust. 2c ustawy o ochronie przyrody poprzez przeoczenie, że decyzja została wydana bez obowiązkowego przeprowadzenia oględzin działek przez organ.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja organu II instancji nie odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 § 1 i 3 kpa. Organ w decyzji zawarł ogólnikową argumentację, przytoczył opinie biegłych, ale nie dokonał ich merytorycznej analizy. Tymczasem należało przeprowadzić pełną analizę aspektów przyrodniczych i gospodarczych usunięcia lub zachowania drzewostanu.

Strona skarżąca stwierdziła również, że Kolegium nie odniosło się do kwestii, że żadna z działek wskazanych we wniosku nie znalazła się w wyznaczonej strefie ochrony określonych siedlisk przyrodniczych, czy w wyznaczonym obszarze ochrony ptaków. Zatem organ nie mógł odwoływać się do generalnych zasad ochrony przyrody bez wskazania występowania na danym obszarze wyznaczonych terenów ochrony, np. w ramach programu Natura 2000. Tymczasem ani organy nie ustaliły, nie wynika to także z opinii biegłych, aby działki objęte wnioskiem należały do obszarów chronionych programem Natura 2000. Natomiast fakt występowania na niektórych działkach gatunków chronionych nie stanowi wystarczającej podstawy do odmowy udzielenia zezwolenia na wycięcie drzew. Poza tym za wymagające ochrony uznano tylko zadrzewienia rzędowe i gniazdowe, a zatem pozostałe powinny zostać zakwalifikowane do wycięcia.

W uzasadnieniu skargi wskazano ponadto, że wnioskodawcom w stosunku do części działek przysługuje prawo własności, a w stosunku do działek będących własnością A.K. przysługuje prawo do nieodpłatnego korzystania na podstawie użyczenia. Podniesiono również, że organ I instancji nie przeprowadził przed wydaniem decyzji oględzin i tym samym naruszył przepis art. 83 ust. 2c ustawy o ochronie przyrody. Z kolei oględziny biegłych, których opinia była podstawą wydania decyzji w rozpoznawanej sprawie, zostały przeprowadzone powierzchownie. Ilość drzew podlegających oględzinom (ponad 4000) i rozległość obszaru, na którym one rosną wymagały, aby oględziny były przeprowadzane przez kilka dni, a nie kilka godzin.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji. Ponadto organ wyjaśnił, że w uzasadnieniu decyzji wskazano, jakimi przesłankami kierował się organ odmawiając wydania zezwolenia na usunięcie drzew z czterech działek stanowiących własność strony skarżącej. Przesłanki te nie wynikały z żadnych kwestii dotyczących programu Natura 2000. Kolegium uznało również, że skoro oględziny zostały przeprowadzone przez biegłych posiadających wiedzę specjalistyczną, to warunek oględzin w zakresie występowania w obrębie zadrzewień gatunków chronionych został spełniony.

Na rozprawie w dniu 28 maja 2013 r. pełnomocnik J.K. podniósł, że należy w danej sprawie rozważyć, czy ważniejsza jest ochrona prawa własności czy ochrona przyrody. Poza tym w sprawie nie został w pełni wyjaśniony stan faktyczny, bowiem teren, z którego mają zostać usunięte drzewa błędnie został uznany jako obszar objęty programem Natura 2000. Z kolei pełnomocnik organu stwierdził, że w sprawie były przeprowadzane oględziny przez organ II instancji i biegłych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: ustawa ppsa.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1), przy czym kontroli takiej dokonuje na podstawie akt sprawy - art. 133 § 1 ustawy ppsa.

Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie udzielono skarżącym w drodze decyzji zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów z terenu należących do nich 13 działek, nie zezwolono natomiast na usunięcie drzew i krzewów z 4 działek stanowiących ich własność oraz z 8 działek, których właścicielem od 2010 r. jest A.K.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek:

1) posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości;

2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego - jeżeli drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń.

Należy zauważyć, że norma ta nie określa szczegółowych przesłanek, kryteriów określających przypadki, które obligują organ administracji do udzielenia takiego pozwolenia lub odmowy jego wydania. Rozstrzygnięcie sprawy odbywa się w tym przypadku w granicach tzw. uznania administracyjnego. Organ administracji działając w granicach uznania administracyjnego powinien rozważyć, które spośród prawnie dopuszczalnych rozstrzygnięć jest w danym wypadku celowe. W judykaturze przyjmuje się, iż granice uznania administracyjnego wyznacza art. 7 kpa., co oznacza, że organ administracyjny podejmując rozstrzygnięcie powinien uwzględnić interes społeczny i słuszny interes obywatela (por. wyrok NSA z dnia 21 lipca 1998 r., II SA 506/98, Lex nr 41383; wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1999 r., II SA 303/99, Lex nr 46768). W przypadku rozstrzygnięcia zawierającego elementy uznania administracyjnego kontrola sądowa sprowadza się do oceny, czy organ przed wydaniem decyzji prawidłowo przeprowadził postępowanie, czy podjął wszystkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czy właściwie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i nie przekroczył granic swobodnego uznania administracyjnego, a także czy rozstrzygnięcia takie nie posiadają cech dowolności oraz, czy w sposób należyty zostały wyważone interesy społeczne i uzasadnione interesy stron postępowania (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1999 r., II SA 303/99, Lex nr 46768; wyrok NSA z dnia 22 lutego 2001 r.; V SA 2135/00, Lex nr 50156).

Analizując prawidłowość wydanej w niniejszej sprawie decyzji uznaniowej uwzględnić należy cel uregulowania art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Ustawa ta określa zgodnie z jej art. 1 - cele, zasady i formy ochrony przyrody żywej i nieożywionej oraz krajobrazu. Ochrona przyrody w rozumieniu ustawy polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, w tym zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień (art. 2 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy o ochronie przyrody). Z art. 5 pkt 27 tej ustawy wynika, iż drzewa lub krzewy albo ich skupiska niebędące lasem w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435 ze zm.) wraz z terenem, na którym występują i pozostałymi składnikami szaty roślinnej tego terenu, jako roślinne elementy przyrody spełniają cele ochronne, produkcyjne lub społeczno-kulturowe. Ustawodawca w ustawie o ochronie przyrody zamieścił szereg przepisów, których celem jest ochrona drzew - art. 83, 85 i 88 tej ustawy. Postulat zachowania substancji drzew, poza art. 83 ust. 1 przewidującym konieczność uzyskania zezwolenia na wycięcie drzewa, znalazł swój wyraz także w art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, który przewiduje, iż wydanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów. Jednocześnie w art. 85 ust. 1 i 2 tej ustawy przewidziano, że za usunięcie drzew wymierza się opłatę na podstawie stawki zależnej od obwodu pnia i gatunku drzewa Z przepisów tych wynika, iż ochrona drzew przewidziana w ustawie o ochronie przyrody jest zatem ochroną zdecydowanie ukierunkowaną na zachowanie tego elementu przyrody, związaną z możliwością uzależnienia przez organ zgody na usunięcie drzewa od jego przesadzenia, lub zastąpienia innym drzewem, wiążącą się ze znacznymi opłatami i wysokimi sankcjami w razie naruszenia obowiązującego zakazu usunięcia drzewa.

Z uregulowań ustawy o ochronie przyrody wynika, że przewidziane w art. 83 ust. 1 tej ustawy zezwolenie na wycięcie drzew jest wyjątkiem od reguły zachowania drzew jako podlegającego ochronie prawnej elementu przyrody. W art. 83 ust. 4 pkt 6 ustawy o ochronie przyrody wskazano, iż wniosek o wydanie zezwolenia powinien zawierać przyczynę zamierzonego usunięcia drzewa. Zezwolenie na wycięcie drzew nastąpić może jedynie w sytuacji, gdy przyczyna taka zostanie przez organ uznana za przyczynę ważną, uzasadniającą rezygnację z przewidzianej ustawą ochrony drzew.

W ocenie składu orzekającego Sądu, organy obu instancji podejmując decyzję w sprawie wydania skarżącym zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów na wskazanych przez nich działkach, nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, a wydana decyzja nie nosi cech dowolności. W rozpoznawanej sprawie dokładnie został ustalony stan faktyczny oraz rozważono wszystkie okoliczności sprawy, biorąc pod uwagę wyżej wymienione cele i założenia ustawodawcy, jak również interes strony. Zarówno decyzja organu I instancji, jak i organu odwoławczego zostały podjęte w oparciu o zebrany materiał, w tym m.in. opinię biegłych: z zakresu rolnictwa dr hab. J.T. oraz z zakresu ochrony przyrody i dendrologii dr inż. M.F. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów w tej sprawie, że opinia ta została sporządzona rzetelnie i w sposób pełny, którego to elementu zabrakło opinii sporządzonej przez M.P. i W.P., w której zabrakło końcowych stwierdzeń co do przedmiotu opinii, a zatem czy, a jeżeli tak to na których nieruchomościach zadrzewienia i zakrzewienia winny pozostać, ewentualnie na których z nich należało dokonać preferowanych nasadzeń.

Należy wskazać stronom, że organ po ocenie materiału dowodowego, po dokonanych oględzinach w toku postępowania przez biegłych - J.T. i M.F. w efekcie których przygotowano przedmiotowa opinię przyjął korzystną dla skarżących zasadę, aby nie ograniczać wycinki drzew i krzewów wszędzie tam, gdzie nie ma jednoznacznych przeciwwskazań. Organ posiłkując się ustaleniami zawartymi w tej opinii wyważył interes wnioskodawcy zainteresowanego usunięciem wszystkich drzew i krzewów w celu gospodarczego - rolniczego wykorzystania gruntów oraz interes publiczny przemawiający za zachowaniem jak największej liczby obiektów przyrodniczych. Uznał, że w przypadku typowych działek rolniczych wymagają usunięcia spontanicznie i bezładnie porastające działki drzewa i krzewy, bowiem uniemożliwiają one prowadzenie racjonalnej produkcji rolnej. Natomiast usunięcie regularnych zadrzewień i zakrzaczeń śródpolnych oraz zadrzewień rzędowych nie ma uzasadnienia przyrodniczego, czy rolniczego. Zadrzewienia takie są elementem właściwie urządzonego krajobrazu rolniczego, pełnią one funkcje mikroklimatyczne, biocenotyczne, produkcyjne oraz rekreacyjne. Biegli uznali również, że wydając opinię o konieczności wyłączenia danego osobnika lub powierzchni z wycinki należy przyjąć cenność danego gatunku/siedliska, które gatunek ten współtworzy. Wyznaczając siedliska przyrodniczo cenne oraz ostoje dzikich gatunków chronionych fauny i flory, które należało wyłączyć z planowanej wycinki, biegli do kategorii siedlisk cennych przyrodniczo zaliczyli te siedliska, które chronione są w ramach sieci Natura 2000 (na podstawie dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, Dz.Urz. WE L 206 z 22 lipca 1992 r., s. 7 ze zm.) oraz na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 sierpnia 2001 r. w sprawie określenia rodzajów siedlisk przyrodniczych podlegających ochronie (Dz.U. Nr 92, poz. 1029). Z kolei ostoje dzikich gatunków chronionych fauny i flory zostały wyznaczone w opiniowanym terenie na mocy dyrektywy siedliskowej Natura 2000 (wskazanej powyżej dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r.) oraz ustawy o ochronie przyrody, rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 5 stycznia 2012r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz.U. z 2012 r., poz. 81) i rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 października 2011 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. nr 237, poz. 1419).

Wyjaśnienia wymaga, że w opinii tych biegłych nie wskazano, jak twierdzą błędnie skarżący, aby działki poddane przez nich oględzinom znajdowały się w obszarze chronionym w ramach programu Natura 2000, tym bardziej organ orzekający w sprawie w wydanej decyzji nie przywoływał takiej argumentacji. Tym samym nie można uznać, że przy wydawaniu decyzji został naruszony art. 7 w związku z art. 77 kpa. W wydanej skarżonej decyzji organ orzekający nie stwierdził aby na nieruchomościach będących własnością skarżących znajdował się teren, który objęty zostałby jedną z form ochrony przyrody m.in. obszarem Natura 2000. Cechy takich obszarów chronionych były jedynie przywoływane jako wzorce, do którego odnoszono ustalenia stwierdzone na działkach skarżących rozpoznając na nich zadrzewienia kępowe o charakterze grądowym, zadrzewienia o charakterze łęgowym, zadrzewienia rzędowe, czy też stwierdzone na granicy działek [...] obr. W. okazy wierzby białej o obwodach kwalifikujących do objęcia ochroną w formie pomnika przyrody, jak również stwierdzone na działce nr [...] dęby i lipy drobnolistne, gdzie także stwierdzono okazy o wymiarach kwalifikujących do ochrony w formie pomnika przyrody, czy też występowania na działce nr [...] gatunków chronionych - konwalii majowej i przylaszczki pospolitej - ochrona ścisła.

Nadto pozostaje również wskazać, że organy orzekające w tej sprawie swoje przekonanie o niezbędności ochrony zadrzewień istniejących na wskazanych działkach oprały nie tylko posiłkując się ustaleniami dokonanymi przez biegłych w opinii J.T. i M.F. lecz również w opinii M.P. oraz W.P., w której zawarto wskazanie, iż na działkach nr [...] znajduje się kilkanaście drzew - dębów i lip, noszących cechy pomnikowych okazów, które nie powinny być usuwane. Zatem potwierdzone występowanie szczególnych okazów drzew znajduje swoje odzwierciedlenie nie tylko w ostatniej opinii biegłych, której ustalenia organ I instancji oraz Kolegium uznały za najpełniejsze oraz najdokładniejsze lecz również w tym zakresie znajdują one potwierdzenie w opinii M.P. i W.P.

W tym stanie sprawy Sąd nie stwierdził aby ocena organów co do możliwości udzielenia zezwolenia na usuniecie drzew i zakrzewień jedynie ze wskazanych enumeratywnie działek nie znajdowała oparcia we właściwie uzasadnionym stwierdzeniu, że na pozostałych czterech działkach o nr [...] obr. W. oraz nr [...] obr. J. potrzeba ochrony cennych terenów i okazów drzew przemawia za pozostawieniem tych zadrzewień zwłaszcza, że jak wskazano w opinii J.T. i M.F. z widniejącego zapisu w ewidencji gruntów działka nr [...] stanowi teren zalesiony lub przeznaczony pod zalesienie.

Za nietrafny należy uznać również zarzut braku przeprowadzenia przez organ orzekający w sprawie oględzin przed wydaniem decyzji w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów. Stosownie do art. 83 ust. 2c ustawy o ochronie przyrody, organ właściwy do wydania zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, przed jego wydaniem dokonuje oględzin w zakresie występowania w obrębie zadrzewień gatunków chronionych. W niniejszej sprawie oględziny takie zostały przeprowadzone przez organ w pierwszym etapie prowadzonego postępowania. Ponadto organ przed wydaniem decyzji wystąpił do biegłych posiadających specjalistyczną wiedzę odnośnie siedlisk cennych przyrodniczo oraz ostoi dzikich gatunków chronionych fauny i flory. Dokonanie oględzin działek przez biegłych J.T. i M.F. w dniach 19 oraz 25 -26 lipca 2012 r. należy uznać za spełnienie warunku określonego w art. 83 ust. 2c ustawy o ochronie przyrody. Trudno, zwłaszcza w realiach tej sprawy przyjąć, aby organ administracji publicznej bez takiego fachowego wsparcia dokonał sprawdzenia wymagań występowania w obrębie zadrzewień gatunków chronionych w stosunku do tak znacznej liczby drzew 4833 i powierzchni krzewów - 3772 m² wnioskowanych do usunięcia nie posiadając wystarczającej wiedzy z zakresu gatunków chronionych.

Zasadnie organy odmówiły skarżącemu J.K. udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów na należących do syna A.K. działkach. Jak zostało wcześniej wskazane z art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody wynika, że usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić jedynie po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości, ale za zgodą właściciela tej nieruchomości. W rzeczonej sprawie skarżącego J.K. wzywał organ do przedstawienia takiej zgody właściciela działek oraz wskazania tytułu posiadania tych działek. Wprawdzie p. A.K. wniósł pismo, w którym stwierdził, że wstępuje do sprawy, jednak nie udzielił takiej zgody skarżącemu, jak również sam skarżący mimo wezwania organu nie wskazał swojego uprawnienia do usunięcia drzew i krzewów z działek stanowiących własność A.K. Dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego strona skarżąca podała, że posiadaczem wskazanych działek jest na zasadzie nieodpłatnego użyczenia.

Reasumując w tym stanie rzeczy nie można skutecznie postawić zarzutu, że zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 1 i 3 kpa, w części dotyczącej odmowy udzielenia zezwolenia na wskazane działki zawarte w pkt 14-25 tej decyzji skoro zawiera ona wszystkie wymienione w tym przepisie elementy, jak również Kolegium wskazało fakty, które uznało za udowodnione, dowody, na których się oparło podejmując decyzję, a także przytoczono przepisy prawa i dokonano ich wykładni.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.