Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 478/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2021-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 i ust. 1a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 128 i następne
journal: Dz.U. 2020 poz 1359
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).
article: art. 151, art. 119 pkt 2.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 lipca 2021 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r. [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 23 lutego 2021 r. znak: [...] 2020, sprostowaną postanowieniem z dnia 4 maja 2021 r. znak: [...] [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] i Gminy P. z dnia 9 października 2020 r. znak: [...], sprostowaną postanowieniem z dnia

23 listopada 2020 r. znak: [...], orzekającą o odmowie przyznania J. S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad siostrą - Z. Ł..

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że osoba wymagająca opieki - Z. Ł. orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Busku - Zdroju z dnia 8 lutego 2019 r. została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe, a zgodnie z orzeczeniem Lekarza Rzeczoznawcy KRUS z dnia 8 października 2019 r. jest okresowo niezdolna do samodzielnej egzystencji od dnia 16 września 2019 r. do września 2021 r. Z oświadczeń bliskich Z. Ł., tj. męża - J. Ł. oraz synów: S. Ł., M. Ł. i G. Ł. wynika, że opiekę nad ww. sprawuje jej brat - J. S.. Z kolei pracownik socjalny podczas wywiadu środowiskowego w dniu 10 kwietnia 2020 r. przeprowadzonego z Z. Ł. nie był w stanie stwierdzić, kto faktycznie sprawuje nad nią opiekę.

Kolegium podało, że negatywna decyzja organu pierwszej instancji opiera się na stanowisku, iż prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje skarżącemu, gdyż osoba wymagająca opieki nie spełnia warunków, o których mowa w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.) zwanej dalej "ustawą", a nadto istnieją osoby zobowiązane w pierwszej kolejności do opieki nad Z. Ł., niż jej brat.

Odnosząc się do uzasadnienia organu pierwszej instancji Kolegium wyjaśniło, że w wyroku z dnia 21 października 2014 r. w sprawie o sygn. K [...] Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

W konsekwencji Kolegium podkreśliło, że argumentacja organu pierwszej instancji, w zakresie naruszenia art. 17 ust. 1b ustawy, jest niezasadna. Organ ds. świadczeń rodzinnych w P. odmawiając przyznania stronie prawa do wnioskowanego świadczenia m.in. ze względu na fakt, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu 25 roku życia, dopuścił się uchybienia prawa materialnego, gdyż nie wziął pod uwagę treści ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego i wydał decyzję w oparciu o niekonstytucyjną normę prawną.

W ocenie Kolegium, w badanej sprawie zaistniała natomiast przesłanka powodująca konieczność odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia, o której mowa w art. 17 ust. 1a ustawy. Jak wskazał organ odwoławczy, zgodnie z art. 128 k.r.o. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Według art. 129 § 1 k.r.o., obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Z kolei zgodnie z art. 129 § 2 k.r.o., krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. W myśl zaś art. 132 k.r.o., obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

Kolegium podniosło, że z przytoczonych regulacji jednoznacznie wynika, iż uzyskanie uprawnienia do otrzymania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez dalszą osobę (np. brata) w stosunku bliskości względem osoby wymagającej opieki możliwe jest w sytuacji, gdy brak jest osoby zobowiązanej w bliższej kolejności do alimentacji (np. mąż, córka, syn), tj. gdy takiej osoby w ogóle nie ma lub gdy osoba taka nie jest w stanie sprawować opieki nad potrzebującym. Organ odwoławczy dodał, że przepisy k.r.o. nie wyjaśniają, w jakich przypadkach należy przyjąć, że osoba spokrewniona w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki "nie jest w stanie" tej opieki świadczyć, a oceny tej okoliczności dokonują organy administracji zgodnie z logiką i zasadami doświadczenia życiowego. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium wskazało, że powyższa przesłanka dotyczy okoliczności uniemożliwiających w sposób obiektywny, a więc niezależny od woli osób spokrewnionych w pierwszym stopniu z osobą niepełnosprawną, sprawowanie przez te osoby opieki nad chorym krewnym. Obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje z mocy prawa, a nie z wyboru dokonanego w rodzinie przez jej członków. Ponadto, obowiązek alimentacyjny może polegać albo na świadczeniu określonych sum pieniężnych, albo na dostarczaniu w naturze określonej ilości produktów potrzebnych do życia, bądź też na osobistych staraniach.

Kolegium ustaliło, że Z. Ł. ma męża J. Ł. legitymującego się orzeczeniem KRUS z dnia 23 września 2020 r. uznającym go za okresowo całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym od nadal do września 2021r., jednak nie stwierdzono u niego niezdolności do samodzielnej egzystencji. Pomimo legitymowania się przez męża Z. Ł. orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, w aktach sprawy brak jest dokumentu, z którego jednoznacznie wynika, że nie jest on w stanie sprawować opieki nad żoną, na co Kolegium wskazywało w decyzji z dnia 1 lipca 2020 r., znak: [...] [...]. Z oświadczenia J. Ł. złożonego w dniu 23 lipca 2020 r. wynika jedynie, że nie może sprawować opieki nad żoną, ponieważ choruje. Zakładając hipotetycznie, że J. Ł. nie może sprawować takiej opieki ze względu na swój stan zdrowia Kolegium wskazało, że Z. Ł. posiada osoby w dalszej kolejności zobowiązane - po mężu - do opieki nad nią, tj. dzieci: córkę A. Ł. oraz synów: G. Ł., S. Ł. i M. Ł.. A. Ł. w oświadczeniu z dnia 23 lipca 2020 r. podała, iż nie może opiekować się mamą, gdyż sama jest chora i przedłożyła na tą okoliczność zaświadczenie lekarskie z dnia 9 czerwca 2020 r. z którego wynika, iż z powodu diagnostyki i leczenia pacjentka nie jest zdolna stawiać się celem regulacji spraw urzędowych ani też podjąć pracy. Przewidywany okres niezdolności to ok. 3 miesiące tj. do dnia 27 lipca 2020 r. Z kolei G. Ł. podał, iż pracuje zawodowo, posiada własną rodzinę, ma czwórkę dzieci, nie jest stanie zajmować się matką. M. Ł. wskazał, iż pracuje zawodowo, nie może zajmować się matką. S. Ł. podał, iż z powodu pracy w delegacji i wychowywania 15 - miesięcznego syna, nie jest w stanie opiekować się mamą.

Mając na uwadze powyższą argumentację Kolegium podkreśliło, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest skierowane do kogokolwiek z rodziny, w zależności od tego, kto się tej opieki podejmuje, jest to świadczenie przeznaczone wyłącznie dla określonej kategorii osób i nie można aprobować sytuacji, że to rodzina wskazuje spośród jej członków osobę, której winno zostać przyznane świadczenie. Decyduje bowiem o tym przepis prawa regulujący daną sytuację.

Kolegium podkreśliło, że obowiązek alimentacyjny względem Z. Ł. ciąży w pierwszej kolejności na mężu, który nie przedstawił dokumentacji medycznej, tj. zaświadczenia lekarskiego, orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, a zatem nie został wyeliminowany z obowiązku alimentacyjnego względem żony. Nadto zakładając, że mąż takiej opieki nad żoną sprawować nie może, obowiązek ten w dalszej kolejności ciąży na jej dzieciach, a w szczególności na synach, którzy są osobami pracującymi i zdrowymi. Zdaniem Kolegium, nie zostało jednoznacznie wykazane, że córka nie może sprawować opieki nad matką. Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem to nie na bracie Z. Ł. ciąży w pierwszej kolejności obowiązek alimentacyjny w świetle art. 17 ust. 1 ustawy.

J. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając jej rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a ustawy w zw. z art. 128 i art. 132 k. r. o. poprzez przyjęcie, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie zalicza się skarżącego, faktycznie sprawującego opiekę nad niepełnosprawną siostrą, z uwagi na to, że opieka ta powinna być sprawowana przez osoby spokrewnione w linii prostej w pierwszym stopniu z osobą niepełnosprawną, podczas, gdy funkcjonalna wykładania ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia;

- art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy polegające na przyjęciu, że pozostawanie siostry skarżącego w związku małżeńskim stanowi przesłankę negatywną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 czerwca 2010 r., P [...], pozbawienie innych członków rodziny możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt, że osoba jest w związku małżeńskim, zostało uznane za naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony rodziny i pozostawania małżonków w gorszej sytuacji niż osoby niebędące w tym związku.

Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy polegające na przyjęciu, że sama okoliczność, iż skarżący jest bratem osoby niepełnosprawnej, skutkuje brakiem jego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony;

- art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację na poparcie zarzutów i wniósł o uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako "ustawa p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).

Jednocześnie zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Kontrolowana sprawa została na tej podstawie rozpoznana w trybie uproszczonym.

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.

Na wstępie wskazać należy, że w sytuacji przytoczenia w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Sąd rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby istotnie wpłynąć na wynik sprawy, można przejść do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego.

W sprawie niniejszej, wbrew zarzutom skargi, ustalenia faktyczne poczynione przez Kolegium są prawidłowe i odpowiadają zebranym dowodom. Ustalenia organu, jak również ich ocena prawna, znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zawartym w aktach administracyjnych, który był wystarczający do wydania decyzji. Sąd ustalenia te akceptuje w całości i uznaje za własne.

Przechodząc do merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji należy podnieść, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, jak również decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, stanowiły przepisy art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst. jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 111) powoływanej dalej jako "ustawa".

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Przy czym świadczenie pielęgnacyjne, w myśl art. 17 ust. 1a ww. ustawy przysługuje osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że osoba legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymagająca opieki - Z. Ł. ma męża J. Ł. i czworo dzieci - córkę A. Ł. oraz synów: G. Ł., S. Ł. i M. Ł.. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do jednoznacznego wniosku, że w pierwszej kolejności po stronie męża, a następnie dzieci niepełnosprawnej nie zachodzą obiektywne przeszkody uniemożliwiające sprawowanie opieki nad Z. Ł., np.

z pomocą osób trzecich. Zdaniem Sądu fakt niesprawowania tej opieki przez zobowiązanych nie jest uwarunkowany przeszkodami natury obiektywnej.

J. Ł. - mąż Z. Ł., na którym w pierwszej kolejności ciąży obowiązek alimentacyjny względem żony nie przedstawił orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, a zatem nie został z obowiązku tego zwolniony. Ponadto, dzieci Z. Ł. - zobowiązane po ojcu do obowiązku alimentacyjnego, nie wykazały obiektywnych przeszkód uniemożliwiających sprawowanie opieki nad matką. Z oświadczeń dzieci Z. Ł. wynika, że G. Ł. pracuje, posiada własną rodzinę i ma czwórkę dzieci. M. Ł. z powodu pracy zawodowej nie może zajmować się matką. S. Ł. również z powodu pracy w delegacji i wychowywania 15 - miesięcznego syna, nie jest w stanie opiekować się matką. Z kolei córka A. Ł. - jak potwierdza zaświadczenie lekarskie z dnia 9 czerwca 2020 r. – okresowo, tj. przez 3 miesiące, nie może sprawować opieki nad matką.

W ocenie Sądu powyższe okoliczności nie są wystarczające do stwierdzenia, że nie ciąży na mężu, a następnie dzieciach wymagającej opieki Z. Ł. obowiązek alimentacyjny. Okoliczności, na jakie powołują się jej mąż i dzieci, nie są okolicznościami nadzwyczajnymi, a wręcz typowymi przeszkodami, z jakimi stykają się osoby zobowiązane do alimentacji (zwłaszcza dzieci) w sytuacji, gdy ich rodzice chorują i wymagają opieki.

Podsumowując, ani w toku postępowania administracyjnego, ani też w skardze skierowanej do Sądu, skarżący nie powołał się na żadne takie okoliczności, które wyłączałyby całkowicie możliwość sprawowania opieki nad Z. Ł. przez jej męża, a także dzieci, a co w świetle art. 132 k.r.i.o. aktualizowałoby dopiero obowiązek alimentacyjny po stronie skarżącego. Rację ma zatem organ odwoławczy, że skarżącemu nie może zostać przyznane świadczenie pielęgnacyjne.

Prawidłowe jest w efekcie stanowisko organu odwoławczego, z którego wynika, że w świetle art. 17 ust. 1a ustawy, w realiach niniejszej sprawy, to na mężu Z. Ł. ciąży w pierwszej kolejności obowiązek alimentacyjny, a następnie na jej dzieciach. Jednocześnie brak jest okoliczności uzasadniających niemożność sprawowania przez zobowiązanego do alimentacji w pierwszej kolejności J. Ł. opieki nad żoną. Brak jest również okoliczności uzasadniających niemożność sprawowania tej opieki przez zobowiązanych do alimentacji w dalszej kolejności – przez dzieci Z. Ł..

Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, możliwe jest przyznanie świadczenia innemu członkowi rodziny, gdy osoby zobowiązane do alimentacji w pierwszej kolejności np. mąż, dzieci osoby niepełnosprawnej, z przyczyn od siebie niezależnych i niewynikających z ich woli nie są zdolne do sprawowania nad nią opieki. Przyznanie świadczenia innemu członkowi rodziny nie może jednak obejmować sytuacji, w których mąż, a dalej dzieci osoby wymagającej opieki mają obiektywną możliwość sprawowania tej opieki (pozwala im na to wiek lub stan zdrowia), lecz odmawiają jej sprawowania. Nie ma przy tym znaczenia, zdaniem Sądu, jakie są subiektywne przyczyny tej odmowy, a więc czy wynika to z wzajemnych relacji między członkami rodziny, czy też z innych przyczyn np. zdrowe dzieci nie chcą zrezygnować z pracy zawodowej w celu sprawowania opieki, a wolę takiej rezygnacji wyraża inny członek rodziny (por.: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Go [...], Lex nr 2690435). Dopuszczalna jest bowiem każda postać świadczeń alimentacyjnych, w tym poprzez świadczenia w naturze, jeżeli sposób ten będzie skuteczniej zabezpieczać interesy uprawnionego i będzie wygodniejszy dla zobowiązanego. Decydować o tym będą każdorazowo okoliczności sprawy. Obowiązek alimentacyjny może być spełniony przez wypłatę niezbędnych środków lub pokrycie koniecznych wydatków, w tym na opiekę, a nie tylko przez osobiste świadczenie (por. np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Lu [...]). Przyjęcie odmiennego stanowiska spowodowałoby bowiem niczym nieuzasadnione przerzucenie na organy państwa kosztów związanych z opieką nad niepełnosprawną osobą, w sytuacji, gdy istnieją osoby z kręgu jej najbliższej rodziny, które w świetle obowiązujących regulacji prawnych mają względem tej osoby obowiązek pokrywania takich kosztów w ramach obowiązku alimentacyjnego, w oparciu o art. 128 i następne k.r.i.o.

Zauważyć należy, że Sądowi znany jest również pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazujący na możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej w dalszej kolejności do alimentacji w sytuacji, gdy są osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki i nie legitymują się one orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale wówczas, gdy osoby zobowiązane w pierwszej kolejności nie mogą sprawować opieki z przyczyn obiektywnie nadzwyczajnych, niezależnych od nich i ich woli. [...] z taką sytuacją nie mamy w tej sprawie do czynienia.

Reasumując, okoliczności powoływane w odwołaniu, a teraz w skardze, nie aktualizują możliwości ubiegania się o wnioskowane świadczenie. W tym celu należałoby wykazać, że - zgodnie z brzmieniem art. 132 k.r.i.o. - mąż i dzieci Z. Ł. nie są w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub uzyskanie od nich na czas potrzebnych osobie uprawnionej środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, co mógłby potwierdzać np. wyrok sądowy oddalający powództwo o alimenty wytoczone przez Z. Ł. przeciwko mężowi, a następnie dzieciom, orzeczenie o niepełnosprawności tych osób w stopniu znacznym bądź nadzwyczaj trudna ich sytuacja życiowa. Samo tylko twierdzenie osób zobowiązanych do alimentacji, że nie mogą sprawować tej opieki, nie jest wystarczające. Trzeba podkreślić, że zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ administracji prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, ale nie zwalnia z inicjatywy dowodowej strony postępowania, co potwierdza brzmienie art. 7 k.p.a. To bowiem strona postępowania posiada wiedzę o istotnych dla sprawy okolicznościach i dowodach na ich poparcie.

W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie Kolegium zasadnie uznało, że skarżącemu nie mogło zostać przyznane świadczenie pielęgnacyjne, a w konsekwencji chybiony okazał się zarzut skargi wskazujący na naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.