Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 157/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § i 2 pkt 1 , 134, 141 § 4 , 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: § 12
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Leszek Leszczyński sędzia del. WSA Iwona Kosińska Protokolant asystent sędziego Dominika Człapińska po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. Ł., B. S. , A. K., A. W. i M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1125/09 w sprawie ze skargi E. Ł., B. S., A. K., A. W. i M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania wpisu w ewidencji gruntów oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1125/09 oddalił skargę E. Ł., B. S., A. K., A. W. i M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr[...]w przedmiocie odmowy dokonania wpisu w ewidencji gruntów.

Powyższe rozstrzygnięcie Sąd ten poprzedził następującymi ustaleniami faktycznymi i oceną prawną:

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]Prezydent Miasta Stołecznego W. orzekł o odmowie dokonania wpisu w ewidencji gruntów i budynków jako współwłaścicieli: małżonków M. i A. W., E. Ł., A. K. i B. S. do działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...]położonych przy ulicy [...][...] i [...] na terenie dzielnicy B. m.st. W., stanowiących grunt niehipotekowany. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w ewidencji gruntów i budynków nie figurują działki o nr [...]i [...], oznaczenie takie występuje jedynie na mapie do celów sądowych ([...]). Jak wynika z akt sprawy T.M. aktem notarialnym Rep. Nr [...] zawartym w dniu 23 września 1941 r. kupił prawo własności do 1/5 niepodzielnej części gruntu określonego jako osada we wsi G., gminy M., powiatu w., zapisanej w tabeli likwidacyjnej pod nr [...] o powierzchni 1 ha 1757 metrów kwadratowych, natomiast aktem notarialnym Rep. Nr [...] z dnia 28 lutego 1944 r. dokupił 1/10 niepodzielnej części ww. gruntu. W powyższych aktach notarialnych nie powołano się na żadną mapę określającą położenie i przebieg granic tej nieruchomości. W protokole z ustalenia granic oraz właścicieli (osób władających, użytkowników i dzierżawców) sporządzonym w dniu 26 lutego 1969 r. dla działek nr [...] i [...] nie ustalono właścicieli, a wykazano jedynie S. S. jako użytkownika do części działki nr[...], a dla części jako dzierżawcę oraz jako dzierżawcę do działki nr [...]. Ponadto, w toku postępowania ustalono, że w ramach powszechnego uwłaszczenia rolników wydany został dnia 15 listopada 1974 r. akt własności ziemi nr [...]na rzecz B. Z. S., który obejmował m.in. działki nr [...] i [...] z obrębu [...]. Dokument ten stanowił podstawę ujawnienia prawa własności dla działek nr [...] i [...] w rejestrze gruntów dla obrębu [...]. Następnie powołano się na decyzję z dnia [...] maja 1975 r. Nr [...]uchylającą ww. akt własności ziemi w zakresie działek nr [...] i [...] z obrębu [...], i ww. akty notarialne będące podstawą dokonania zmiany nr [...], wprowadzonej do ewidencji w dniu 12 listopada 1976 r. na wniosek T. M. z dnia 17 września 1976 r., polegającą na wpisie w miejsce B. S. jako właścicielki działki nr [...] o powierzchni 1.0365 ha T. M., A. K., J. K. oraz W. K., natomiast w odniesieniu do działki nr [...] o powierzchni 0.3345 ha na wpisie jako właściciela Skarbu Państwa. Organ ustalił również, że w wyniku zmiany nr [...] część działki ewidencyjnej [...] (oznaczonej jako działka [...]o powierzchni 0.1642 ha) wykazano w jednostce rejestrowej nr [...] zawierającej grunty będące we władaniu Urzędu Dzielnicowego W. bez wpisu właściciela.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli: E. Ł., M. W. i A. W. występujący w imieniu własnymi i jako pełnomocnik A. K. i B. S..

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu, że akty notarialne z dnia 23 września 1941 r. i z dnia 28 lutego 1944 r., na podstawie których T. M. nabył udziały w prawie własności dla gruntu określonego jako osada we wsi G., nie stanowią podstawy do ujawnienia prawa własności w rozumieniu § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.), ponieważ nie można zidentyfikować gruntu, który został tymi aktami nabyty. To samo odnosi się do aktów notarialnych, na podstawie których odwołujący się nabyli udziały w spadku po T. M. oraz po jego spadkobiercach (Rep. [...], Rep. [...], Rep. [...]), ponieważ z ich treści wynika, że przenoszą jedynie bliżej nieokreślone prawa i roszczenia do spornej nieruchomości położonej w G. przy ulicy M. [...]a nie prawo własności do ww. nieruchomości. Wpisanie w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...]jako współwłaścicieli: E. Ł., M. W., A. W., A.K. oraz B. S. w oparciu o w/w akty notarialne byłoby bezpodstawne. Wobec techniczno-deklaratoryjnego charakteru ewidencji gruntów i budynków należy podnieść, że nie może ona ustalać i rozstrzygać o prawie własności. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego, dla ustalenia którego prowadzi się księgi wieczyste. T. M. na podstawie ww. aktów notarialnych nie stał się wyłącznym właścicielem określonej działki, czy też działek gruntu, a jedynie nabył udział we współwłasności. Tym samym akty te nie mogą być podstawą do wpisania w ewidencji gruntów spadkobierców po ww. jako współwłaścicieli do konkretnych działek. W związku z powyższym organ stwierdził, że wpis T. M. w ewidencji gruntów i budynków dokonany zmianą nr [...]wprowadzoną w dniu 12 listopada 1976 r. jako współwłaściciela działki nr [...] pochodzącej z obrębu [...]jest nieprawidłowy. Dowodzenie przez odwołujących się prawa współwłasności do działki nr [...] pochodzącej z obrębu [...]na podstawie wpisu w ewidencji gruntów i budynków jest chybione. Wojewódzki Inspektor podniósł, że jak wynika z zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia 26 listopada 2008 r. organ I instancji jako wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie potraktował pismo E. Ł. z dnia 15 grudnia 1999 r., dotyczące żądania wszczęcia postępowania wyjaśniającego dotyczącego nieruchomości położonej w G. przy ulicy M. [...]róg Z., działka nr [...] należąca do T. M., jednakże nie ulega wątpliwości, że przedmiotem niniejszego postępowania było żądanie określone po raz pierwszy w piśmie radcy prawnego A. G. z dnia 20 grudnia 2006 r., tzn. żądanie wpisu wnioskodawców jako współwłaścicieli do działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...], a nie przeprowadzenie wskazanego postępowania wyjaśniającego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniach stwierdzono, że zarzut naruszenia art. 15 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.) jest bezzasadny, ponieważ ustawa ta została uchylona ustawą z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 81 ze zm.). Wcześniej wydane akty własności mogły być nadal podważane w drodze wniosków o wznowienie postępowania lub stwierdzenia jego nieważności w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107, poz. 464 ze zm.) uchylono stosowanie przepisów tego kodeksu dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji wydanych na gruncie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. W ocenie organu odwoławczego nie nastąpiło również naruszenie § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez uznanie, że podstawą wpisu do ewidencji gruntów i budynków może być tylko prawomocne orzeczenie sądu, ponieważ organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wymienia obok orzeczenia sądu także inne dokumenty stanowiące podstawę wpisu w ewidencji gruntów i budynków stosownie do ww. przepisu.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli E. Ł., B. S., A. K., A. W. i M. W. Zarzucając naruszenie wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego skarżący domagali się uchylenia obydwu wydanych w sprawie decyzji.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wyrokiem z dnia 14 października 2009 r. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sąd wskazał, że na podstawie art. 20-26 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze. zm., zwanej dalej "ustawą") oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454, zwanego dalej "rozporządzeniem") w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli objętych tą ewidencją nieruchomości (art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy, § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Zaznaczył jednakże, że możność wpisania danego prawa do ewidencji uzależniona została od potwierdzenia jego istnienia określonego rodzaju dokumentami ujętymi w § 12 ust. 1 rozporządzenia w katalog. Zgodnie z tym przepisem prawa osób i jednostek organizacyjnych do nieruchomości uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2) prawomocnych orzeczeń sądowych, 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, 4) ostatecznych decyzji administracyjnych, 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.

Sąd podał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym konsekwentnie podkreśla się, że zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do gruntu (w tym w szczególności prawa własności) mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 ust. 1 rozporządzenia oraz, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów źródeł tych nie można w sposób dowolny interpretować (wyroki NSA z dnia 10 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 1907/01, LEX nr 156364 oraz z dnia 19 marca 2003 r., sygn. akt II SA 1018/02, LEX nr 156374). Organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu, nie może zaś takiego prawa ani ustanowić, ani wyinterpretować. Katalog zawarty w § 12 rozporządzenia ogranicza zasadę wyrażoną w art. 75 § 1 zd. pierwsze K.p.a., zgodnie z którą jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przedmiotem postępowania o wprowadzenie do ewidencji gruntów i budynków danych odnośnie podmiotu dysponującego prawem własności do nieruchomości jest ustalenie przez organ ewidencyjny, czy zgromadzona dokumentacja pozwala na jednoznaczne zidentyfikowanie podmiotu, który prawem tym dysponuje aktualnie. W postępowaniu tym nie chodzi o odtwarzanie stanów historycznych. Uzyskanie przez organ ewidencyjny wiedzy o tym, że po wydaniu orzeczenia administracyjnego lub sądowego, ewentualnie po sporządzeniu innego dokumentu, w oparciu o które dana osoba żąda ujawnienia swego prawa do nieruchomości, wystąpiły zdarzenia prawne działające lub mogące działać na rzecz uprawnień innych osób do tej samej nieruchomości, uniemożliwia oparcie się wyłącznie na dokumentach wnioskodawcy.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji zasadnie przyjęły, że w toku postępowania administracyjnego skarżący nie przedłożyli dokumentacji, która w sposób niewątpliwy potwierdzałaby ich aktualne uprawnienia właścicielskie do nieruchomości objętej wnioskiem. Uzasadnienia decyzji organów są wyczerpujące i w prawidłowy sposób odnoszące się do całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy.

Sąd podniósł, że skarżący wywodzą swoje prawa własnościowe do nieruchomości od T. M., który w latach czterdziestych ubiegłego wieku nabył dwiema umowami notarialnymi udziały wynoszące łącznie 3/10 prawa własności gruntu określonego jako osada we wsi G., gminy M., powiatu warszawskiego, zapisanej w tabeli likwidacyjnej pod nr [...] o powierzchni 1 ha 1757 metrów kwadratowych, uzyskując status współwłaściciela tej nieruchomości w częściach ułamkowych. Słusznie zatem wskazano w postępowaniu administracyjnym, iż wniosku skarżących, którego zakres wiązał organy ewidencyjne, nie można byłoby uwzględnić już z tej przyczyny, że jako ewentualnych uprawnionych należałoby traktować wszystkie osoby, którym w przeszłości przysługiwał współudział w prawie własności tego gruntu.

Sąd podkreślił także, że w niniejszej sprawie występuje kilka elementów istotnie wywołujących niepewność co do statusu prawnego nieruchomości będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Jak podkreślały organy nieruchomość ta nigdy nie posiadała i nie posiada urządzonej księgi wieczystej. Ponadto przedmiotowa nieruchomość podlegała na przestrzeni kilkudziesięciu ostatnich lat przekształceniom geodezyjnym i własnościowym na skutek wydawania kolejnych aktów własności ziemi. W tej sytuacji nie sposób zanegować słuszności oceny organów, że oparcie się wyłącznie na sporządzonych w odległej przeszłości umowach notarialnych, których stroną był T. M. oraz na tym, że na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych ubiegłego wieku T. M. przejściowo figurował w ewidencji jako współwłaściciel nieruchomości, nie daje wystarczających podstaw do traktowania skarżących jako aktualnych współwłaścicieli nieruchomości.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli: E. Ł., B. S., A. K., A. W. i M. W., zaskarżając wyrok w całości. Skarżący zarzucili na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454) przez:

a) błędną (zawężającą) wykładnię polegającą na pominięciu treści ostatecznej i nigdy nie uchylonej w żadnym przewidzianym ustawą trybie decyzji z dnia [...] maja 1975 r., znak [...], mocą której T. M. został ujawniony w ewidencji, a która może i powinna stanowić podstawę wpisu w tym rejestrze zgodnie z ust. 1 pkt 4 wskazanego przepisu oraz

b) niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że przepis ten może modyfikować treść aktu wyższego rzędu (ustawy, tj. art. 75 § 1 K.p.a.) wbrew wyrażonej w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP hierarchii źródeł prawa oraz zawartej w art. 92 ust. 1 Konstytucji zasadzie wykonawczego jedynie charakteru rozporządzenia w ten sposób, że tylko i wyłącznie dokumenty tam wskazane mogą stanowić w postępowaniu administracyjnym podstawę wpisu do ewidencji gruntów i budynków.

Ponadto w skardze kasacyjnej w oparciu o art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono naruszeniem przepisów postępowania, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy przez błędne przyjęcie, że jej okoliczności faktyczne zostały w sposób należyty wyjaśnione;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, polegającym na nierozpoznaniu części zarzutów skargi oraz na zaniechaniu przedstawienia wskazań co do dalszego postępowania, w szczególności na niewyjaśnieniu w uzasadnieniu wyroku:

a) na jakiej podstawie prawnej i z jakiego powodu T. M. został wykreślony z ewidencji gruntów jako współwłaściciel działki nr [...] o powierzchni 1.0365 ha, do której został wpisany na podstawie wyżej wskazanej ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 1975 r.,

b) z jakiego powodu – mimo przedstawienia przez skarżących dowodów – organy przyjmowały, że nie da się obecnie ustalić granic nieruchomości, do której przysługiwały prawa T. M., skoro bezsporne jest, że działka nr[...], której dotyczyło postępowanie obecnie odpowiada działkom o numerze nr [...] i [...] z obrębu [...]położonym przy ul. M. [...] i [...] na terenie dzielnicy B. m.st. W.;

3) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.-- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nieprzeprowadzeniu pełnej kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności prawem;

4) art. 134 §1 P.p.s.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza ich granice mimo istnienia w sprawie okoliczności takie działanie uzasadniających.

Wskazując powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, w sprawie nie wystąpiły też okoliczności wskazujące na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, której przesłanki wyliczone zostały w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany był rozpoznać sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co wynika z § 1 tego artykułu.

W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania opartych na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Analiza tych zarzutów prowadzi do wniosku, że tego rodzaju uchybienia, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.

Art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zakreślają granice kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny w niniejszej sprawie.

Zdaniem skarżących Sąd I instancji nie przeprowadził pełnej kontroli skarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. Zarzut ten uzasadniony został brakiem ustosunkowania się do szeregu zarzutów podniesionych w skardze, w tym również wskazujących na naruszenie licznych przepisów (powołanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej), co do których Sąd nie zajął stanowiska,

Granice rozpoznania sprawy, o których mowa w art. 134 P.p.s.a. wyznaczone są z jednej strony przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś przez całokształt prawnych aspektów tego stosunku prawnego, który jest objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rozpoznając skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego o odmowie dokonania wpisu w ewidencji gruntów, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie dokonał w sposób pełny kontroli tej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, przedstawiając w wyroku istotne dla rozstrzygnięcia sprawy kwestie.

Nie można podzielić zarzutu, że Sąd I instancji naruszył art. 134 § 1 P.p.s.a., gdyż nie wyszedł poza granice zarzutów i wniosków skargi oraz powołaną podstawę prawną mimo istnienia w sprawie okoliczności takie odwołanie uzasadniających. Zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu mającym za przedmiot żądanie wpisania w ewidencji gruntów i budynków wnioskodawców jako współwłaścicieli do działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] z obrębu [...], położonych przy ul. M. [...] i [...] na terenie dzielnicy B. m.st. W., stanowiących grunt niehipotekowany. Oczekiwanie, że Sąd rozpozna sprawę w aspekcie szerszym niż wynikający z przedmiotu postępowania nie znajduje umocowania we wskazanym przepisie. Zauważyć przy tym trzeba, że przedstawiając podstawę prawną rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny odwołał się także do innych przepisów, zarówno ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454) niż tylko § 12 tego rozporządzenia, jak to stwierdzono w uzasadnieniu zarzutu.

Nie są również słuszne pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 141 § 4 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie i wszystkie te elementy zawierają motywy zaskarżonego orzeczenia. Zauważyć przy tym trzeba, że Sąd przedstawia jedynie zarzuty mające istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i do tych zarzutów winien się ustosunkować w motywach pisemnych. Zdanie drugie tego paragrafu obliguje Sąd do zawarcia w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji. Skoro skarga została oddalona, to nie istniały podstawy do przedstawienia jakichkolwiek wskazań co do dalszego postępowania. Sąd nie naruszył także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że okoliczności sprawy zostały w sposób należyty wyjaśnione. Jakkolwiek zarzut ten nie został bezpośrednio powiązany z zarzucanym Sądowi pominięciem naruszeń w postępowaniu administracyjnym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to skoro w uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano się na braki materiału dowodowego naruszające dyspozycję art. 7 i art. 77 K.p.a. w takim zakresie został przez Naczelny Sąd rozpoznany. Nie można zgodzić się ze skarżącymi - w świetle materiału zgromadzonego w postępowaniu prowadzonym przez organy administracji publicznej – że sprawa niniejsza nie została właściwie wyjaśniona. Prowadzone w sprawie postępowanie dotyczyło istnienia bądź nieistnienia podstaw do dokonania obecnie wpisu do ewidencji gruntów żądanej przez wnioskodawców zmiany. Oczekiwanie, że w tym trybie dowiedzione zostanie prawo współwłasności małżonków M. i A. W., E. Ł., A. K. i B. S. do działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] z obrębu [...], jako pochodzące od praw nabytych przez T. M. aktami notarialnymi z dnia 23 września 1941 r. i z dnia 28 lutego 1944 r. wykraczało poza ramy niniejszego postępowania.

Jak już wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że zapisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencji rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu, budynku czy lokalu. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością.

Ujawniony w ewidencji stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach wskazanych w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. Postępowanie ewidencyjne służy ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach i ma charakter wyłącznie informacyjny (tak m.in. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 lutego 2008, sygn. akt SA/Bk 636/07 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1395/10).

Odmowa dokonania żądanego opisu z braku podstaw wskazanych w § 12 ust. 1 powyższego rozporządzenia, jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, nie narusza prawa. Jak już wskazano w decyzji odwoławczej dowodzenie przez odwołujących się prawa współwłasności do działki nr [...] pochodzącej z obrębu [...]na podstawie dokonanego w dniu 12 listopada 1976 r. wpisu jako współwłaściciela T. M. jest chybione, bowiem ewidencja gruntów i budynków nie przesądza o prawie własności, jedynie spełnia funkcję rejestrującą aktualny stan prawny.

Wskazana wyżej rola, jaką pełni ten rejestr powoduje, że gromadzone w nim dane oparte są na prawach do gruntów, budynków i lokali wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 ust. 1 rozporządzenia. I choć istotnie niefortunnie stwierdził Sąd I instancji, że "katalog zawarty w § 12 rozporządzenia ogranicza zasadę wyrażoną w art. 75 § 1 zdanie pierwsze K.p.a.", to w praktyce, z uwagi na pochodny charakter informacji gromadzonych w rejestrze, który służyć ma jedynie ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach inne środki dowodowe, poza dokumentami zawierającymi dane wskazane w rozporządzeniu, byłyby w niniejszym postępowaniu nieprzydatne, jako że nie służy ono wyjaśnianiu i ustalaniu spornych kwestii dotyczących własności nieruchomości.

Słusznie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.