Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1521/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-11-09 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 245, art. 246 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc kwiecień 2006r. postanawia: oddalić wniosek. /-/V.Mielcarek


UZASADNIENIE

Wpis od skargi wynosi [...].

Jak wynika z treści wniosku sporządzonego w dniu [...] na urzędowym formularzu W.M. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, że od dnia [...] toczy się przeciwko niemu egzekucja należności podatkowej objętej decyzją, która jest przedmiotem skargi. W chwili wszczęcia egzekucji decyzja nie była jeszcze ostateczna. W wyniku egzekucji został zajęty cały majątek ruchomy, środki do produkcji i rachunek bankowy. Spowodowało to zaprzestanie produkcji. Do dnia wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, które zostały wniesione w terminie, nie zostały rozpoznane (wierzyciel wypowiedział się już co do zarzutów uznając je za częściowo uzasadnione, jednak nie zapadło jeszcze rozstrzygnięcie w sprawie zarzutów). Cały majątek skarżącego jest równocześnie majątkiem przedsiębiorstwa. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Wnioskodawca wskazał, że z posiadanych oszczędności wypłacił pracownikom wynagrodzenie za [...]. Pracownicy pozostają obecnie w okresie trzymiesięcznego wypowiedzenia. Z uwagi na toczące się postępowanie egzekucyjne nie może sprzedać zajętego majątku ruchomego ani nawet majątku nieruchomego, który nie został zajęty, albowiem pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla nabywcy. Skarżący wskazał, że cały majątek wykorzystywany jest w prowadzonej działalności gospodarczej (zakład pracy, nieruchomość, samochody), a stosownie do obowiązujących przepisów, nabywca przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części odpowiadałby z przedmiotu nabycia za zobowiązanie podatkowe razem z nim. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córką. Podał, że posiada we wspólności majątkowej małżeńskiej dom mieszkalny o powierzchni [...], [...] udziału nieruchomości rolnej o powierzchni [...]. Do majątku przedsiębiorstwa, które prowadzi skarżący należą dom jednorodzinny o powierzchni [...] i budynek o powierzchni [...]. Obie nieruchomości przeznaczone są pod wynajem, jednak wcześniej wymagają kapitalnego remontu. Skarżący oświadczył również, że córka, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, posiada dom jednorodzinny o powierzchni około [...] i jest to dom przedwojenny, odziedziczony po dziadkach, w którym obecnie zamieszkuje syn skarżącego. Córka skarżącego posiada także mieszkanie własnościowe w spółdzielni mieszkaniowej o powierzchni [...]. Skarżący ponadto podał, że posiada oszczędności w kwocie [...] oraz około [...] litrów wyrobów alkoholowych, [...] litrów glikolu, [...] naczepy cysterny, [...] ciągniki siodłowe, przyczepę do samochodu ciężarowego, samochód bus Ducato, wózek widłowy, wózek podnośnikowy, samochody osobowe: Mitsubishi Pajero, toyota Rav, Toyota LandCruiser, Peugeot 607, ciągnik rolniczy. Skarżący wskazał, że w.w ruchomości zajęte zostały w postępowaniu egzekucyjnym. Wskazał, że córka poza wyżej wymienionymi nieruchomościami nie posiada oszczędności i nie osiąga dochodu z nieruchomości. Z uwagi na kontynuowanie nauki na studiach nie pracuje. Posiadane mieszkanie zajmuje w czasie pobytu poza domem. Żona skarżącego nie posiada natomiast odrębnego majątku. Pomiędzy skarżącym a jego żoną istnieje ustrój wspólności majątkowej. Cały majątek został zgromadzony w trakcie małżeństwa i jest wspólny. Skarżący podał, że utrzymanie domu wynosi [...], na leczenie wydaje około [...] miesięcznie. Opłata za studia córki wynosi około [...] za semestr. Oprócz kwoty objętej zaskarżoną decyzją skarżący nie posiada żadnych zaległości publicznoprawnych, zaległości wobec pracowników ani wobec kontrahentów. Podał, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej do sierpnia [...] uzyskiwał dochód miesięczny brutto w kwocie od [...] do [...]. Żona i córka skarżącego nie uzyskują natomiast żadnych dochodów. Oświadczył, że dochody, które uzyskiwał z działalności gospodarczej przeznaczał w całości na rozwój przedsiębiorstwa i inwestycje (rozbudowę zakładu, modernizację, zakup pojazdów, gruntu). Nie czynił oszczędności w postaci lokat itp. Wskazał, że pozostaje w stosunku zlecenia (umowa o stałą obsługę prawną) z adwokatem. Do wniosku załączył kserokopie protokołu zajęcia i odbioru ruchomości oraz wyciągi z rachunku bankowego.

Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy W.M. w odpowiedzi wskazał, że skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], nr [...] złożył w dniu [...]. Podał, że ponosi następujące koszty miesięcznego utrzymania siebie i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym: woda [...], opał [...], gaz [...], energia elektryczna [...], telefon stacjonarny [...], telewizja kablowa [...], abonament RTV [...], ubezpieczenie domu ([...] rocznie) [...], wyżywienie [...], koszty leczenia i zakupu lekarstw [...]. Ponadto skarżący ponosi koszty nauki córki (czesne [...]), opłata za mieszkanie [...], składka KRUS żony [...] raz na kwartał, telefon komórkowy zarejestrowany na firmę i wobec tego stanowi koszt przedsiębiorstwa - około [...]. Skarżący oświadczył, że kredyty zaciągnął wspólnie z żoną i z synem na wyposażenie gospodarstwa rolnego:

- kredyt na zakup maszyn rolniczych w wysokości [...] na [...] lat do dnia [...], miesięczna rata [...],

- kredyt na zakup maszyn rolniczych w wysokości [...] na [...] lat do dnia [...], miesięczna rata [...].

Poza w.w kredytami skarżący, jego żona i córka nie mają innych kredytów. Skarżący oświadczył, że posiada następujące samochody, które są samochodami przedsiębiorstwa:

- Toyota Raw 4,2 TDI , rok prod. [...], wartość rynkowa [...],

- Toyota LandCruiser, rok prod. [...], wartość rynkowa [...],

- Peugeot 607, rok prod. [...], wartość rynkowa [...],

- Mitsubishi Pajero 2,5 TD, rok prod. [...], wartość rynkowa [...],

- Fiat Cinquecento, rok prod. [...], wartość rynkowa [...].

Skarżący oświadczył, że w.w pojazdy zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Żona i córka nie posiadają samochodów ani innych pojazdów.

Skarżący wskazał, że z dodatkowych dochodów uzyskuje dopłaty bezpośrednio do produkcji rolnej z Unii Europejskiej (w [...] wypłacono ok. [...], w [...] [...]), oraz dochód z upraw, który wynosi około [...] - [...] rocznie. Gospodarstwo jest przez skarżącego, jego żonę i syna dzierżawione i z tego tytułu ponoszą znaczne koszty dzierżawy (blisko [...] rocznie). Podatek rolny i leśny wynosi około [...]. Skarżący wskazał, że zarówno on jak i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują poza w.w dochodami innych dodatkowych dochodów, nie korzystają również z pomocy opieki społecznej. Do pisma skarżący załączył odpisy zeznań podatkowych za [...] i [...], odpisy dwóch dowodów wypłaty dopłat bezpośrednich, odpisy dwóch dowodów opłaty składek KRUS, odpisy dwóch umów o kredyt wraz z aneksami i załącznikami, odpisy faktur VAT za energię elektryczną, telewizję kablową, wodę, telefon stacjonarny i dzierżawę, odpisy dwóch polis ubezpieczenia domu, odpisy z rachunków bankowych, odpisy nakazów płatniczych, odpisy czterech protokołów zajęcia.

W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :

1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zauważa się, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia.

Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się do braku środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący posiada we współwłasności majątkowej z żoną dom o powierzchni [...], [...] nieruchomości rolnej o powierzchni [...]. Ponadto do majątku przedsiębiorstwa, które prowadzi należą dom jednorodzinny o powierzchni [...] oraz budynek o powierzchni [...]. Ponadto córka , z którą skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym i na której utrzymanie łoży (opłata za studia, koszty mieszkania i wyżywienia), posiada dom o powierzchni [...] oraz mieszkanie o powierzchni [...]. W.w majątek, który posiada skarżący jak i jego córka może być źródłem finansowania wpisu od skargi. Ponadto zauważyć należy, że skarżący w swoim wniosku całkowicie pominął okoliczność swojej wiarygodności pożyczkowej, czy kredytowej, która to pozwoliła jemu na zabezpieczenie środków na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika, domagając się finansowania w znacznej części ze środków Skarbu Państwa należności publicznoprawnych, do jakich należą wpisy w sprawach sądowoadministracyjnych. Godzi się bowiem zauważyć, że do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe (w tym opłata sądowa pod postacią wpisu), o zwolnienie od których ubiega się, jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie adwokata, który pismem z dnia [...] wniósł w niniejszej sprawie skargę na decyzję organu podatkowego. Zabezpieczając wydatki na koszty postępowania skarżący powinien w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich ich składników, w tym przede wszystkim o charakterze publicznoprawnym.

Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji.

/-/V.Mielcarek