Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 794/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Barbara Drzazga /spr./ Protokolant sekr.sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi Miasta P. na postanowienie Wojewody z dnia 19 sierpnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania; I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ B.Drzazga /-/ M.Górecka /-/ A.Łaskarzewska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 czerwca [...]r. Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta jako prezydenta miasta na prawach powiatu, wykonującego zadania z zakresu administracji państwowej, na podstawie art. 129 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 9 b1 i art. 98 ust. 3 oraz art. 130 ust. 2, art. 132 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1007 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) ustalił na rzecz K.N. odszkodowanie w wysokości [...],- zł za wydzieloną pod drogę publiczną, nieruchomość położoną w P., oznaczoną w ewidencji gruntów obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...], o powierzchni [...]m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze KW [...]. Do wypłaty odszkodowania w terminie 3 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna zostało zobowiązane Miasta P.

Powyższa decyzja została przesłana do: skarżącego, Działu Nabywania Gruntów - jednostki organizacyjnej Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego oraz Miasta P. reprezentowanego przez Prezydenta.

Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody, za pośrednictwem Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego wniosło Miasto P., nadając przesyłkę w urzędzie pocztowym w dniu 16 lipca [...]r. (pismo podpisane przez pełnomocnika M.S.) oraz składając je bezpośrednio w ZGiKM (pismo podpisane przez Zastępcę Prezydenta M.K.) w dniu 16.07. [...]r.

Postanowieniem z dnia 19 sierpnia [...]r. Wojewoda stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 kpa. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że decyzję organu pierwszej instancji doręczono do Urzędu Miasta w dniu 1 lipca [...]r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Na potwierdzeniu tym widnieje przekreślona, urzędowa pieczęć Urzędu Miasta Wydziału Gospodarowania Mieniem Miasta, jak również pokwitowanie odbioru w dacie 1 lipca [...]r. przez U.S., pracownika wydziału do którego skierowana była decyzja tj. Działu Nabywania Gruntów.

Natomiast odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożone zostało przez pełnomocnika Miasta P., M.S. w dniu 20 lipca [...]r.

Organ odwoławczy, powołując się na wyrok NSA z dnia 24 lutego 2000 r., sygn. I SA 1071/99 podniósł, że skutek prawny doręczenia pisma jednostce organizacyjnej powstaje przez sam fakt jego odbioru dokonanego przez osobę upoważnioną. Doręczenie następuje w dacie potwierdzenia przez tę osobę odbioru pisma. Na jej ustalenie nie ma wpływu to, czy osoba ta przekazała następnie pismo osobom powołanym do dokonania czynności, których pismo dotyczyło, bowiem jest to już sprawa wewnętrznej organizacji pracy jednostki organizacyjnej będącej adresatem pisma.

Zdaniem organu odwoławczego, skarżące Miasto P. uchybiło terminowi do wniesienia odwołania określonemu w art. 129 § 2 kpa, bowiem wniosło je dopiero w dniu 20 lipca [...]r., a więc w dziewiętnastym dniu od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji w dniu 1 lipca [...]r.

Powyższe postanowienie organu odwoławczego jest przedmiotem skargi Miasta P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Skarżący wniósł w skardze o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie przepisu art. 7, 77 i 134 kpa.

Zdaniem skarżącego, odwołanie zostało wniesione przez Miasto P. w dniu 16 lipca [...]r., bowiem wtedy nadano w urzędzie pocztowym odwołanie sporządzone przez M.S. oraz przez M.K., Zastępcę Prezydenta Miasta P.

Skarżący podniósł, że w dniu 1 lipca [...]r. pracownik Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego przyniósł do Wydziału Gospodarowania Mieniem Miasta Urzędu Miasta P. decyzję z dnia 30 czerwca [...]r., ale przesyłka była zaadresowana do Działu Nabywania Gruntów ZGiKM. Zgodnie z § 6 ust. 10 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej dla organów gmin i związków międzygminnych (Dz.U. Nr 112, poz. 1319 ze zm.) korespondencję, jako mylnie doręczoną, zwrócono tego samego dnia do adresata tj. Działu Nabywania Gruntów ZGiKM. Wynika to zarówno z pieczątki na potwierdzeniu odbioru, jak i oświadczenia I.S. Natomiast Prezydentowi Miasta P. decyzja z dnia 30 czerwca [...]r. została doręczona dopiero w dniu 2 lipca [...]r. Zdaniem skarżącego potwierdzeniem powyższych ustaleń jest treść postanowienia organu odwoławczego z dnia 25 sierpnia [...]r., w którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez Zastępcę Prezydenta Miasta P. M.K. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że decyzję z dnia 30 czerwca [...]r. doręczono dwukrotnie:

– w dniu 1.07. [...]r. do Działu Nabywania Gruntów ZGiKM

– w dniu 2.07. [...]r. Prezydentowi Miasta P.

Skarżący wskazał, że organ odwoławczy błędnie ustalił, iż na potwierdzeniu odbioru decyzji adresowanej do Działu Nabywania Gruntów widnieje podpis U.S., gdy tymczasem (co wynika z oświadczeń załączonych do skargi) przesyłkę podpisała B.S. z ZGiKM.

Skoro zatem decyzję z dnia 30 czerwca [...]r. doręczono Prezydentowi Miasta P. w dniu 2 lipca [...]r., to termin do złożenia odwołania upływał w dniu 16 lipca [...]r., zatem odwołanie Prezydenta Miasta P. złożone w dniu 16 lipca [...]r., zostało dokonane z zachowaniem terminu określonego w art. 129 § 2 kpa.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż organ pierwszej instancji doręczył odpisy decyzji z dnia 30 czerwca [...]r. Prezydentowi Miasta P. w dniu 2 lipca [...]r. oraz Działowi Nabywania Gruntów ZGiKM, który reprezentuje Miasto P. w sprawach związanych ze zwrotami nieruchomości, w dniu 1 lipca [...]r., a zatem termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg w dniu następnym po dacie skutecznego doręczenia temu ostatniemu podmiotowi.

Organ przyznał, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia błędnie podano, że odwołanie, podpisane przez M.S., zostało złożone w dniu 20 lipca [...]r., gdy tymczasem zostało złożone w dniu 16 lipca [...]r., a ponadto podpis na odbiorze decyzji z dnia 30 czerwca [...]r. w Dziale Nabywania Gruntów nie jest podpisem U.S. Powyższe błędy nie mają jednak, zdaniem organu odwoławczego, wpływu na rozstrzygnięcie.

Na rozprawie w dniu [...]r. uczestnik postępowania wniósł o odrzucenie skargi, bowiem Prezydent Miasta P. nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, ewentualnie o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona. Przedmiotem badania sądu administracyjnego w niniejszym postępowaniu jest kontrola zaskarżonego postanowienia, a wiec ustalenie, czy odwołanie wniesione przez Prezydenta Miasta P. od decyzji z dnia 30 czerwca [...]r., wydanej przez Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta P. jako prezydenta miasta na prawach powiatu, wykonującego zadania z zakresu administracji państwowej, zostało wniesione w terminie określonym w art. 129 § 2 kpa, czy też z przekroczeniem tego terminu. Przepisy art. 129 § 1 i 2 kpa stanowią, iż odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

Zgodnie z art. 45 kpa, w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonego postanowienia, jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym pisma doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis ten zatem reguluje doręczanie pism osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej. Pismo uważa się za doręczone jednostce organizacyjnej w dacie potwierdzenia przez osobę upoważnioną do odbioru pisma.

Zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.jedn. Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591) wójt (burmistrz, prezydent miasta) kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Powierzone zadania wójt wykonuje przy pomocy urzędu gminy, którego organizację i zasady funkcjonowania określa regulamin organizacyjny nadany przez wójta w drodze zarządzenia. Wójt, który jest kierownikiem urzędu, może powierzyć prowadzenie określonych spraw w swoim imieniu zastępcy wójta lub sekretarzowi gminy (art. 33 u.s.g.).

W chwili wydania zaskarżonego postanowienia organizację i zasady funkcjonowania Urzędu Miasta P. określał Regulamin Organizacyjny nadany Zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta P. z dnia 13 sierpnia 2003 r. Zgodnie z § 14 regulaminu w skład Urzędu wchodzą wyliczone wydziały, w tym m.in. Wydział Mienia Komunalnego. Zarządzeniem z dnia 22 grudnia 2003 r. Nr [...] wydział ten został przekształcony na dwie jednostki: Biuro Nadzoru Właścicielskiego i Wydział Gospodarowania Mieniem Miasta, do którego należą m.in. sprawy z zakresu gospodarowania mieniem Miasta niezastrzeżone dla innych jednostek organizacyjnych.

Z kolei art. 9 ust. 1 u.s.g. umożliwia gminie tworzenie jednostek organizacyjnych w celu wykonywania zadań. Gminne jednostki organizacyjne mogą przybierać różne formy prawne. W szczególności jednostkami organizacyjnymi gminy mogą być wszelkie dopuszczalne przez prawo formy organizacyjne, jak wszelkiego rodzaju spółki cywilne i handlowe, fundacje, jednostki i zakłady budżetowe.

Taką właśnie gminną jednostką budżetową Miasta P. jest Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego, co wynika z jego statutu stanowiącego załącznik do Uchwały Nr 108/99 Zarządu Miasta P. z dnia 30 marca 1999 r. Do zadań ZGiKM należy m.in. prowadzenie gospodarki nieruchomościami miejskimi. Strukturę organizacyjną jednostki tworzą m.in. działy, w tym Dział Nabywania Gruntów.

Jak w powyższego wynika, Urząd Miasta i Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego stanowią dwie odrębne jednostki organizacyjne Gminy Miasto P., nieposiadające osobowości prawnej. W związku z powyższym, do doręczenia im pism należy stosować art. 45 kpa, a nie przepisy Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej dla organów gmin i związków międzygminnych, bowiem rozporządzenie powyższe reguluje obieg korespondencji wewnątrz danej jednostki organizacyjnej gminy, a nie pomiędzy jednostkami organizacyjnymi.

W niniejszej sprawie decyzja z dnia 30 czerwca [...]r. została przesłana, zgodnie z rozdzielnikiem do: K.N., Miasta P. reprezentowanego przez Prezydenta Miasta pl. [...] oraz do Działu Nabywania Gruntów "w miejscu".

Miasto P., otrzymało odpis w/w decyzji w dniu 2 lipca [...]r. o czym świadczy prezentata Sekretariatu Zastępcy Prezydenta Miasta P. na potwierdzeniu odbioru.

Przesyłka skierowana do Działu Nabywania Gruntów ZGiKM jak wynika z potwierdzenia odbioru została najpierw złożona mylnie do Wydziału Gospodarowania Mieniem Miasta Urzędu Miasta P. w dniu 1 lipca [...]r. Przesyłka ta następnie, tego samego dnia, została przekazana do adresata (Dział Nabywania Gruntów), który potwierdził jej otrzymanie w dniu 1 lipca [...]r.

Nietrafny zatem okazał się pogląd organu odwoławczego, iż Miasto P. otrzymało przesyłkę w dniu 1 lipca [...]r., skoro przesyłka która wpłynęła do Urzędu Miasta P. w dniu 1 lipca [...]r. była skierowana do innego adresata, różnej od Urzędu Miasta jednostki organizacyjnej Gminy Miasto P.

Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 kpa winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 § 2 kpa, w przeciwnym wypadku postanowienie takie narusza art. 7 i 77 kpa. Naruszenie tych przepisów prowadzi do uchylenia postanowienia (wyrok NSA z dnia 11.05.1994 r., SA/Gd 2813/93, Wspólnota 1994, nr 39, poz. 14).

W niniejszej sprawie, jak to wykazano wyżej, organ odwoławczy nie dopełnił obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i stąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Sąd uznał, że brak jest w sprawie podstaw do odrzucenia skargi, bowiem Miasto P. ma interes prawny w rozumieniu art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wniesienia skargi, skoro to właśnie Gmina Miasto P. jest zobowiązana do wypłacenia odszkodowania za wydzieloną pod drogę publiczną nieruchomość. Sąd podzielił przy tym pogląd zaprezentowany w postanowieniu SN z dnia 9.11.2001 r. III RN 189/01, OSNP 2002/8/177.

/-/ B.Drzazga /-/ M.Górecka /-/ A.Łaskarzewska

MK