Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2580/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 136b ust. 1 pkt 1, art. 149 ust. 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2016 poz 1793
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.
article: art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 25 ust. 1 pkt 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 618
law: Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej -tj.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Kisielewicz sędzia NSA Mirosław Trzecki sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 26 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. sp.j. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Po 134/17 w sprawie ze skargi A. H. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Poznaniu z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 15 marca 2017 r. o sygn. akt II SA/Po 134/17, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. H. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Poznaniu (dalej: Dyrektor WOW NFZ) z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzje Dyrektor WOW NFZ oraz zasądził od Dyrektor WOW NFZ na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że:

W dniu [...] marca 2014 r. Dyrektor WOW NFZ ogłosił konkurs ofert na zawieranie na okres 1 lipca 2014 r. – 30 czerwca 2017 r. umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie stomatologiczne w zakresie świadczeń ogólnostomatologicznych. Wśród ofert niewybranych znalazła się oferta A. H. (dalej: Skarżący), prowadzącego Gabinet Stomatologiczny w B.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Dyrektor WOW NFZ, działając na podstawie art. 154 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm., dalej: u.ś.o.z.) oddalił odwołanie A. H.

W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez A. H. decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Dyrektor WOW NFZ, orzekając na podstawie art. 154 ust. 6 u.ś.o.z., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r.

Oddalając skargę A. H. wyrokiem z dnia 29 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podzielił stanowisko Dyrektora WOW NFZ, że wystarczające jest by oferta zawierała stosowne oświadczenie stwierdzające, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy. Z akt sprawy wynika, że oferent A. P. oraz W. S. takie oświadczenie w wystarczającej treści dołączył do oferty (k. 31 akt adm.), zatem dopełnili wymogów prawidłowego złożenia oferty, skutkiem czego nie zaistniała przesłanka odrzucenia oferty, jak tego domagał się Skarżący.

W ocenie WSA słusznie argumentuje organ, że skoro oferent A. P. oraz W. S. posiadają wpis do rejestru podmiotów leczniczych, to uzasadnione jest przekonanie, że spełniają wszystkie wymogi do posiadania takiego wpisu i dopóki korzystają z wpisu do rejestru podmiotów leczniczych nie można czynić zarzutu nie spełniają jakiegoś warunku koniecznego do uzyskania wpisu, w szczególności, że nie posiadają polisy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.

Odnosząc się do zarzutu A. H. dotyczącego naruszenia zasady równego traktowania oferentów Sąd I instancji nie dopatrzył się podniesionych nieprawidłowości. Oferentom udostępniono na takich samych zasadach wszelkie wyjaśnienia i informacje oraz dokumenty związane z zawarciem umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej. Przedmiotem negocjacji jest cena oraz ilość świadczeń, a z uwagi na specyfikę postępowania konkursowego komisja konkursowa nie ma obowiązku wykazywania inicjatywy negocjacyjnej. Z protokołu końcowego negocjacji wynika, że protokół ten zawiera ostateczne stanowisko stron w procesie negocjacji co do ilości i ceny w kwocie 54 000,0000 jednostek po cenie 1,13 (k. załącznik 31 do oferty Skarżącego). Zaznaczono, że zbieżność stanowisk w protokole nie oznacza dokonania wyboru oferenta i przyrzeczenia zawarcia umowy. Nie zgłoszono także żadnych uwag, co oznacza że Skarżący nie zgłosił woli obniżenia wartości punktu jednostkowego w toku negocjacji. W konsekwencji, zdaniem WSA, oświadczenie o wprowadzeniu w błąd Skarżącego w toku negocjacji nie znajduje poparcia w materiale dowodowym sprawy.

WSA zauważył, że Komisja dokonała wyboru w oparciu o całkowitą liczbę punktów uzyskanych przez oferentów, przy czym punkty za cenę i ilość jednostek stanowiły tylko jeden z kryteriów punktacji. Z akt sprawy wynika, że jeden z wybranych oferentów D. M. zaproponowała najwyższą cenę i za ilość i cenę jednostek uzyskała najmniejszą liczbę punktów, ale w całościowej punktacji uzyskała najwyższą liczbę punktów (ranking końcowy załączony do protokołu z posiedzenia komisji z dnia [...] maja 2014 r.). Wskazuje to, w ocenie Sądu I instancji, że najniższa cena jednostki wcale nie decydowała o wyborze oferenta, oferent który zaproponował najniższą cenę nie został wybrany w toku postępowania przez Komisję. Ponadto z akt sprawy wynika, też że Komisja wysoko punktowała jakość udzielanych świadczeń w zakresie pracy lekarzy specjalistów posiadających specjalizację I czy II stopnia oraz dostępność do świadczeń poprzez pracę w godzinach popołudniowych, gdzie konkurenci Skarżącego uzyskali większą liczbę punktów.

Sąd I instancji zauważył, że Skarżący uzyskał także punkty za ciągłość realizacji świadczeń na podstawie dotychczasowych umów z Funduszem, co oznacza również, że znane mu są zasady wyboru oferentów w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki stomatologicznej.

Sąd I instancji nie dopatrzył się także naruszeń procedury przeprowadzenia przedmiotowego konkursu.

W skardze kasacyjnej A. H. domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania mające istoty wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 149 ust. 1 pkt 7 u.ś.o.z. w zw. z art. 17 ust, 1 pkt 4a) oraz art. 25 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 217 z .) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w postępowaniu konkursowym prowadzonym przez Narodowy Fundusz Zdrowia oferta podmiotu wykonującego działalność leczniczą, który prowadzi tę działalność przed dniem złożenia oferty, nie podlega odrzuceniu w przypadku nieposiadania przez ten podmiot obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, a złożenie oświadczenia o zamiarze zawarcia umowy ubezpieczenia OC .zastępuje spełnienie warunku obligatoryjnego określonego w przepisie art. 17 ust. 1 pkt 4a) ustawy o działalności leczniczej, co powoduje, że § 13 ust. 1 pkt. 6 Zarządzenia nr 57/2013r/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest sprzeczny z przepisami rangi ustawowej;

2. art. 142 ust. 6 i 7 i art. 142 ust. 6 i 7 w zw. z art. 134 ust. 1 u.ś.o.z. poprzez błędną wykładnię art. 142 ust. 6 i 7 u.ś.o.z. polegającą na uznaniu, iż dopuszczalna zmiana oferty dokonana na etapie negocjacji przez Skarżącego w zakresie liczby udzielanych świadczeń i związana z tym zmiana harmonogramu godzin pracy poradni nie skutkuje przyznaniem dodatkowych punktów w związku ze spełnieniem warunku dodatkowo punktowanego pracy w godzinach popołudniowych w przeliczeniu do wymiaru czasu pracy, pomimo iż takie stanowisko jest sprzeczne z istotą negocjacji oraz narusza zasadę równego traktowania oferentów, a także błędną wykładnię przepisu art. 148 pkt 1 u.ś.o.z., polegającą na uznaniu, że brak wymagania zapewnienia świadczeń rentgenodiagnostyki na obszarze objętym postępowaniem konkursowym nie narusza kryterium dostępności do świadczeń w ramach ubezpieczenia zdrowotnego;

3. art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2012r., Nr 270, dalej - p.p.s.a.) w związku z art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie mające istotny wpływ na wynik sprawy i zaniechanie przez sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi, pomimo iż w toku postępowania administracyjnego nie wyjaśniono wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności niewyjaśniane pozostały okoliczności związane z zarzutem naruszenia zasady równego traktowania oferentów i zasady zachowania uczciwej konkurencji oraz bezstronności podczas prowadzenia negocjacji przez komisję konkursową w części niejawnej konkursu, która wprowadziła Skarżącego w błąd zapewniając o braku potrzeby obniżenia ceny świadczeń w odpowiedzi na jego propozycję w tej kwestii, a także niedostatecznego udokumentowania rzeczywistego przebiegu tego etapu procesu kontraktowania świadczeń;

4. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu wszystkich zarzutów Skarżącego zawartych w skardze, a mianowicie braku odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do zarzutu naruszenia zasady równego traktowania oferentów poprzez nieprzyznanie dodatkowych punktów Skarżącemu w związku ze spełnieniem warunku dodatkowo punktowanego pracy w godzinach popołudniowych w przeliczeniu do wymiaru czasu pracy po dokonaniu dopuszczalnej zmiany oferty w zakresie harmonogramu godzin pracy poradni po zmniejszeniu liczby deklarowanych świadczeń na etapie negocjacji (zarzutu podniesionego również w skardze kasacyjnej - pkt. 2 powyżej); .

Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. II GSK 1288/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd II instancji wskazał, że uwzględnił pierwszy zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do okoliczności związanych z posiadaniem obowiązkowej polisy OC przez podmioty, których oferta została wybrana.

Uzasadniając to stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż ma rację strona skarżąca kasacyjnie, że podnoszona kwestia braku posiadania przez konkurentów A. P., W. S. [...] Spółka Cywilna (obecnie A. Spółka Jawna), których oferta została wybrana, obowiązkowej polisy OC, wymaganej na dzień wpisu do rejestru podmiotów leczniczych nie została wyjaśniona w sposób właściwy z punktu widzenia art. 149 ust. 1 pkt 7 u.ś.o.z. Przepis ten stanowi, że odrzuca się ofertę jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 u.ś.o.z.

Sąd II instancji ustosunkowując się do podnoszonej w zarzutach zawartych w pkt 2, 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej kwestii przeprowadzenia negocjacji i skutków z tym związanych, dotyczących przyznania dodatkowych punktów za pracę w godzinach popołudniowych uznał, że zarzuty te nie są usprawiedliwione. Wskazał, iż Sąd I instancji słusznie uznał, że w aktach sprawy brak jest dowodu, aby w toku negocjacji doszło do nieprawidłowości bądź manipulacji. Stąd też słuszny jest wniosek WSA, że nie zostało wykazane aby zaistniały podstawy do uchylenia się od skutków oświadczenia woli przez strony negocjacji. Protokół negocjacji został sporządzony zgodnie obowiązującymi wymaganiami i nie zawiera żadnych adnotacji o zgłoszonych przez skarżącego kasacyjnie zastrzeżeniach co do treści tego protokołu, a co za tym idzie co do przebiegu samych negocjacji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił też zasadności zarzutów skargi dotyczących nieprzyznania dodatkowych punktów związanych ze zmianą liczby świadczeń, wynikającej ze spełnienia warunku dodatkowo punktowanego, a mianowicie pracy w godzinach popołudniowych w przeliczeniu do wymiaru czasu pracy.

Rozpoznając sprawę ponownie Sąd I instancji doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie należy uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Dyrektor WOW NFZ oddalające odwołanie A. H. od rozstrzygnięcia postępowania Nr [...] w sprawie zawarcia na okres od dnia 1 lipca 2014 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne, albowiem trafny okazał się podniesiony w skardze zarzut uwzględnienia w toku tegoż postępowania i w następstwie tego dokonania wyboru oferty świadczeniodawcy: A. P., W. S. [...] Spółka Cywilna, która to oferta podlegała odrzuceniu.

W uzasadnieniu wskazał, iż ze względu na okoliczność, że przedmiotowe postępowanie sądowadministracyjne dotyczy kontroli zgodności z prawem decyzji wydanej [...] lipca 2014 r., a dotyczącej rozpatrzenia odwołania od rozstrzygnięcia konkursu przeprowadzanego w okresie od dnia 3 marca 2014 r. do dnia 23 marca 2014 r. (data rozstrzygnięcia konkursu) wszelkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, jak też postanowienia aktów wykonawczych do tych ustaw, w tym w szczególności zarządzeń Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wszelkie czynione w jego uzasadnieniu odwołania do treści powyższych aktów dotyczą ich brzmienia obowiązującego na dzień rozstrzygania zaskarżonego konkursu, chyba, że w uzasadnieniu wskazane zostanie, iż chodzi o regulacje w brzmieniu obowiązującym w innej dacie, w tym obecnie.

Stwierdził, iż postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, unormowane w dziale VI u.ś.o.z., stanowi swoistą, znaną tylko ustawie, procedurę zawarcia umowy w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Postępowanie to jest mocno sformalizowane. Ustawodawca stworzył obligatoryjnie stosowane szczególne wymagania dotyczące trybu przeprowadzenia tego postępowania. Szczegółowo tryb postępowania regulują przepisy działu VI u.ś.o.z.(art. 132-161 u.ś.o.z.) oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez NFZ, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719), a także zarządzenia wykonawcze Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

W myśl art. 149 ust. 1 pkt 7 u.ś.o.z. odrzuca się ofertę, jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3. Zaś zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt 3 u.ś.o.z. stanowił natomiast, że Prezes Funduszu określa warunki wymagane od świadczeniodawców.

Dalej wskazać należy, iż zgodnie z 136b ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z. świadczeniodawca będący podmiotem wykonującym działalność leczniczą podlega obowiązkowi ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Według art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej ( tj. Dz.U.2013.217) podmiot leczniczy jest obowiązany zawrzeć w zakresie określonym w art. 25 ust. 1 umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.

W myśl art. art. 25 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej obowiązek ubezpieczenia powstaje najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia wykonywania działalności leczniczej. Stosownie do przepisu art. 25 ust. 3 tej ustawy, kierownik niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od zawarcia umowy, o której mowa w ust. 1, przekazuje organowi prowadzącemu rejestr, o którym mowa w art. 100, dokumenty ubezpieczenia potwierdzające zawarcie umowy ubezpieczenia wystawione przez ubezpieczyciela, zaś informacje dotyczące ubezpieczenia, o których mowa w art. 25 ust. 3 cyt. ustawy podlegają wpisowi do rejestru, o czym stanowi przepis art. 106 ust. 3 pkt 13 ustawy o działalności leczniczej. Dane dotyczące umowy ubezpieczenia wpisuje sie w rubryce 21, co wynika z przepisu § 5 ust. 1 pkt 21 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 września 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych objętych wpisem do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą oraz szczegółowego trybu postępowania w sprawach dokonywania wpisów, zmian w rejestrze oraz wykreśleń z tego rejestru.(Dz.U.2014.325).

Aktem, w którym Prezes NFZ określił warunki wymagane od świadczeniodawców było zarządzenie nr 57/2013/DSOZ z dnia 2 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Dalej stwierdził, że przedmiotowe zarządzenie uznać należy za akt wewnętrznego kierownictwa, bezwzględnie wiążący w zakresie w jakim nie pozostaje w sprzeczności z aktami stanowienia prawa dla komisji konkursowych przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

W ocenie Sądu I instancji przedmiotowe zarządzenie uznać należy za akt wewnętrznego kierownictwa bezwzględnie wiążący, w zakresie w jakim nie pozostaje w sprzeczności z aktami stanowienia prawa, dla komisji konkursowych przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 6 tego zarządzenia oferta w formie pisemnej powinna zawierać między innymi kopię polisy lub innego dokumentu potwierdzającego zawarcie przez oferenta umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej oferenta za szkody wyrządzone w związku z udzielaniem świadczeń w zakresie przedmiotu postępowania na okres obowiązywania umowy; oferent może złożyć także umowę przedwstępną lub inny dokument, w tym także oświadczenie, stwierdzające, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy. Regulacja ta wyraźnie dopuszcza zatem złożenie przez oferenta oświadczenia stwierdzającego, iż umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy.

Uznał, że wykładni tego postanowienia zarządzenia należy dokonywać z uwzględnieniem przywołanych już powyżej powszechnie obowiązujących przepisów rangi ustawowej i rozporządzeniowej. Skoro bowiem zarządzenie Prezesa NFZ nr 57/2013/DSOZ z dnia 2 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest aktem wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego regulującym przebieg konkursu, to co za tym idzie musi być wykładane w sposób zapewniający realizację ustawowych zasad.

Wskazał, iż przewidziana w zarządzeniu dopuszczalność złożenia przez oferenta umowy przedwstępnej lub innego dokumentu, w tym oświadczenia, stwierdzającego, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy dotyczy jedynie tych sytuacji, których na oferencie nie ciążył obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, to jest wyłącznie podmiotu, który na dzień zgłaszania się do konkursu nie wykonywał działalności leczniczej.

Taki sposób skonstruowania powyższej regulacji uznał za uzasadniony względami praktycznymi i uwzględniający okoliczność, iż w danym konkursie ofert wystartować mogą zarówno podmioty już udzielające świadczeń opieki zdrowotnej i wykonujące działalność leczniczą i co za tym idzie posiadające ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej oferenta, jak i podmioty, które dopiero zamierzają rozpocząć wykonywanie działalności leczniczej w przypadku zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Od tych ostatnich podmiotów nie sposób bowiem racjonalnie oczekiwać uprzedniego zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej oferenta za szkody wyrządzone w związku z udzielaniem świadczeń w zakresie przedmiotu postępowania, w sytuacji gdy ewentualne udzielenie im zamówienia na realizację tych świadczeń jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, które dopiero rozstrzygnie się w następstwie konkursu i od którego uzależniają one rozpoczęcie wykonywania działalności leczniczej.

W ocenie Sądu I instancji przedstawiona wykładnia zapisów przedmiotowego rozporządzenia nie pozostaje przy tym w jakiejkolwiek sprzeczności z zasadą, że posiadanie umowy ubezpieczenia jest jednym z podstawowych warunków rozpoczęcia i prowadzenia działalności leczniczej jako podmiot leczniczy, albowiem zapisy ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej rozróżniają sam wpis do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą (art. 103 ustawy), będący warunkiem wykonywania działalności leczniczej od podjęcia wykonywania takowej działalności, co może nastąpić w innej, wskazanej przez dany podmiot dacie i co powinno być poprzedzone zwarciem przez podmiot umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem takiej działalności.

Dalej przypomniał, że organem prowadzącym rejestr w odniesieniu do podmiotów leczniczych jest wojewoda właściwy dla siedziby albo miejsca zamieszkania podmiotu leczniczego (art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej), zaś ustawa przewiduje odpowiednie procedury dotyczące odmowy wpisu do rejestru, wykreśleniu wpisu z rejestru i zmiany wpisu z rejestru (art. 108 – 109 ustawy o działalności leczniczej).

Zaświadczenie o wpisie danego podmiotu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą ma zatem walor dokumentu urzędowego wystawianego przez uprawniony organ, a więc stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podkreślić jednocześnie należy, iż brak jest w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej jakichkolwiek regulacji upoważniających komisję przeprowadzającą konkurs ofert do wkraczania w kompetencje organu prowadzącego rejestr i weryfikowania prawidłowości dokonywanych w tymże rejestrze wpisów.

Wskazał, że dokumentów przedstawionych sądowi wynika, iż oferent A. P., W. S. [...] Spółka Cywilna do oferty dołączył jedynie datowane na [...] marca 2014 r. oświadczenie, że Spółka Cywilna [...] zawrze umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na okres obowiązywania umowy z NFZ na świadczenia leczenia stomatologicznego. Jednocześnie tenże oferent przedłożył wraz z ofertą wypis z księgi rejestrowej nr [...] aktualny na dzień [...] marca 2014 r. (k. 27-30 akt konkursowych), w którym wskazano, że wpisu podmiotu leczniczego do rejestru dokonano [...] września 2013 r. (rubryka 15), zaś jako datę rozpoczęcia działalności leczniczej wskazano w tymże rejestrze dzień [...] października 2013 r. (rubryka 10.1). Jednocześnie rubryce 21 tegoż wypisu z księgi rejestrowej brak wskazania by podmiot leczniczy zawarł umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, o którym mowa w art.. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej.

Z powyższych – dostępnych dla komisji konkursowej informacji – wynikało zatem w sposób jednoznaczny, iż oferent A. P., W. S. [...] Spółka Cywilna na moment zgłaszania oferty prowadził od [...] października 2013 r. działalność leczniczą, a jednocześnie nie posiadał zawartej umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmującej szkody będące następstwem udzielania świadczeń zdrowotnych albo niezgodnego z prawem zaniechania udzielania świadczeń zdrowotnych, który to obowiązek ciążył na nim na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. a w zw. z art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej najpóźniej od dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia wykonywania działalności leczniczej, a więc od dnia [...] września 2013 r.

Powyższe oznacza, że oferent ten – zgodnie z treścią dokumentu urzędowego przedstawionego przez niego komisji konkursowej – na dzień składania oferty nie spełniał wymaganych warunków określonych w przepisach prawa, to jest w art. 136b ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z. oraz art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. a w zw. z art. 25 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej, a jednocześnie nie przedstawił dowodu pozwalającego na obalenie domniemania prawdziwości danych zawartych w tymże dokumencie urzędowym (wypisie z księgi rejestrowej), w postaci odpowiedniej umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej.

Co za tym idzie w stosunku do oferenta A. P., W. S. [...] Spółka Cywilna występowała przesłanka odrzucenia oferty wskazana w art. 149 ust. 1 pkt 7 u.ś.o.z. Wskazał, że sposób sformułowania przez ustawodawcę powyższego przepisu wskazuje, iż odrzucenie oferty w przypadku zaistnienia zdarzeń w przepisie tym wskazanych ma charakter obligatoryjny. Jednocześnie zauważył, iż z dokumentacji i oświadczeń pełnomocnika A. P., W. S. [...] Spółka Cywilna przedstawionych na rozprawie sądowej w dniu 15 marca 2107 r. wynika, że umowa takowa zawarta został dopiero na okres od 1 lipca 2014 r. (Rubryka 21 wypisu z księgi rejestrowej – k. 231 akt sądowych), a więc już po rozstrzygnięciu przedmiotowego konkursu.

Reasumując stwierdził, iż w przeprowadzonym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej zostały naruszone zasady tego postępowania, albowiem dopuszczono do postępowania ofertę, która podlegała obligatoryjnemu odrzuceniu, a że naruszenie to spowodowało uszczerbek w interesie prawnym strony skarżącej, albowiem ta podlegająca odrzuceniu oferta została wybrana jako druga w rankingu, co skutkowało zawarcie umowy z tym oferentem i brakiem zawarcia umowy z A. H., którego oferta zajęła w rankingu pozycję trzecią, to jest najwyższą spośród ofert niewybranych.

Co za tym idzie za wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego uznał decyzje Dyrektor WOW NFZ, w tym decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r. oddalającą odwołanie A. H. jak i utrzymującą ją mocy decyzję z dnia [...] lipca 2014 r., co uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. a p.p.s.a. w z. z art. 135 p.p.s.a.

Od wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z dnia 15 marca 2017r. o sygn. akt II SA/Po 134/17 skargę kasacyjną wraz z jej sprostowaniem i uzupełnieniem wniosła A. Spółka Jawna w P. (dalej - skarżąca kasacyjnie) zarzucając orzeczeniu naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

1) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 244 k.p.c. i art. 233 k.p.c. (ewentualnie art. 76 § 1 k.p.a. i odpowiednio art. 80 k.p.a.) oraz w związku z art. 108 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej poprzez przyjęcie, że moc dowodowa dokumentu urzędowego w postaci wypisu z księgi rejestrowej [...] nie obejmuje dowodu na spełnienie przez Uczestnika warunków do posiadanie takiego wpisu w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą i tym samym nie stanowi dowodu spełnienia warunków prowadzenie działalności leczniczej określonych w przepisach prawa, a w konsekwencji, iż oferta Uczestnika podlega odrzuceniu w postępowaniu konkursowym pomimo posiadania przez Uczestnika wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą.

2) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 k.p.c. i 244 § 1 k.p.c. (ewentualnie art. 80 k.p.a. i art. 76 § 1 k.p.a.) oraz w związku z art. 111 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku działalności leczniczej poprzez przyjęcie, że komisja konkursowa zobowiązana była do dokonania własnych ustaleń w zakresie zgodności wykonywanej przez oferenta działalności leczniczej z przepisami prawa pomimo dysponowania ważnym zaświadczeniem o wpisie do rejestru działalność leczniczą.

3) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie w ocenie stanu faktycznego dowodu z wypisów z księgi rejestrowej Uczestnika wg stanu na dzień 17 marca 2017 r. w części obejmującej informacje o przeprowadzeniu przez organ rejestrowy kontroli działalności Uczestnika wnoszącego skargę w okresie od 14 marca do 24 marca 2014 r. w konsekwencji, wobec niedokonania oceny tego wpisu w świetle art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy o działalności leczniczej, przyjęcie, iż Uczestnik wnoszący skargę wykonywał działalność leczniczą z naruszeniem obowiązujących przepisów, w tym nie posiadając polisy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.

4) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 149 ust. 1 pkt 7 u.ś.o.z. w związku z art. 108 ust. 2 pkt 3 i art. 111 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej oraz art. 244 k.p.c. (ewentualnie art. 76 § 1 k.p.a.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w postępowaniu konkursowym prowadzonym przez Narodowy Fundusz Zdrowia oferta podmiotu posiadającego ważny wpis do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą może podlegać odrzuceniu z powodu naruszenia przez ten podmiot przepisów prawa działalności leczniczej, a także przyjęcie, iż komisja upoważniona jest do wkraczanie w kompetencji organu rejestrowego, to jest Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego i kontroli zgodności wykonywania działalności leczniczej z warunkami jej wykonywania określonymi w ustawie o działalności leczniczej, z jednoczesnym pominięciem pozostawania przez oferenta podmiotem wpisanym w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą już po przeprowadzonej przez kompetentny organ kontroli zgodności wykonywanie działalności leczniczej z prawnymi warunkami jej wykonywania.

Podnosząc powyższe zarzuty spółka skarżąca kasacyjnie wniosła o:

1) zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi Skarżącego,

2) ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie go Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu,

3) zasądzenie od Skarżącego na rzecz Uczestnika, opisanego w pkt 2 petitum pisma, kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

A. H. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie od Uczestnika na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne, niewyartykułowane przez skarżącego naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.

Wymaga podkreślenia, że zarzuty skargi kasacyjnej należy oprzeć, zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowo formułując zarzuty, skarżący powinien więc jasno wskazać, na której podstawie kasacyjnej opiera zarzuty, czy podnosi naruszenie przepisów prawa materialnego, czy postępowania. Jeżeli zarzuty są postawione w oparciu o pierwszą podstawę kasacyjną, należy również precyzyjnie określić, czy naruszenie nastąpiło poprzez błędną wykładnię przepisu, czy jego niewłaściwe zastosowanie. Opierając zarzuty na drugiej podstawie kasacyjnej, strona zobowiązana jest nie tylko wykazać, na czym polegało to naruszenie, lecz również jaki mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (por. wyroki NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1795/11, z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11, z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 717/12).

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. jednak w związku ze sposobem sformułowania zarzuty w skardze kasacyjnej należy je rozpoznać łącznie.

W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1288/15 zobligowała Sąd I instancji aby przy ponownym rozpoznaniu sprawę wziął pod uwagę powołane przepisy prawa i oceni kwestię prawidłowości wydanych w sprawie rozstrzygnięć Dyrektora WOW NFZ w kontekście zgodności z prawem działania organów , a co za tym idzie czynności podejmowanych przez komisję konkursową, która dopuściła do udziału w konkursie podmiot nie posiadający w treści wpisu do rejestru jakiejkolwiek polisy OC w dacie rozpoczęcia swojej działalności.

Należy stwierdzić, że Sąd I instancji dokonał analizy przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej biorąc także pod uwagę brzmienie tych przepisów obowiązujących na dzień rozstrzygnięcia zaskarżonego konkursu. Przeanalizował także zarządzenie Prezesa NFZ nr 57/2013/DSOZ z dnia 2 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w których określono warunki wymagane świadczeniodawców .

Wskazał, że zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 6 wyżej wskazanego zarządzenia oferta w formie pisemnej powinna zawierać między innymi kopię polisy lub innego dokumentu potwierdzającego zawarcie przez oferenta umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej oferenta za szkody wyrządzone w związku z udzielaniem świadczeń w zakresie przedmiotu postępowania na okres obowiązywania umowy; oferent może złożyć także umowę przedwstępną lub inny dokument, w tym także oświadczenie, stwierdzające, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy.

Uwzględniając fakt, że przedmiotowe zarządzenie Prezesa NFZ wydane zostało na podstawie upoważnienia ustawowego regulujące przebieg konkursu uznał, że jego zapisy winny być wykładanych w sposób zapewniający realizację ustawowych zasad. Dlatego też wywiódł, iż przewidziana w zarządzeniu dopuszczalność złożenia przez oferenta umowy przedwstępnej lub innego dokumentu, w tym oświadczenia, stwierdzającego, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy dotyczy jedynie tych sytuacji, których na oferencie nie ciążył obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, to jest wyłącznie podmiotu, który na dzień zgłaszania się do konkursu nie wykonywał działalności leczniczej. Wskazuje na to w szczególności brzmienie art. 136b ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach, gdzie w jednoznaczny i niebudzący jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych sposób powiązano istnienie po stronie świadczeniodawcy obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej właśnie z wykonywaniem działalności leczniczej, a nie z zawarciem umowy z NFZ, czy też wpisem do rejestru podmiotów leczniczych.

W ocenie Sądu II instancji powyższe stanowisko prawidłowe, logiczny i zasługujące w całości na akceptację.

Rozpoznawanej sprawie niekwestionowane jest, że oferent A. P., W. S. [...] Spółka Cywilna do oferty dołączył jedynie datowane na [...] marca 2014 r. oświadczenie, że Spółka Cywilna [...] zawrze umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na okres obowiązywania umowy z NFZ na świadczenia leczenia stomatologicznego. Jednocześnie tenże oferent przedłożył wraz z ofertą wypis z księgi rejestrowej nr [...] aktualny na dzień [...] marca 2014 r., w którym wskazano, że wpisu podmiotu leczniczego do rejestru dokonano w dniu [...] września 2013 r. (rubryka 15), zaś jako datę rozpoczęcia działalności leczniczej wskazano w tymże rejestrze dzień [...] października 2013 r. (rubryka 10.1). Jednocześnie rubryce 21 tegoż wypisu z księgi rejestrowej brak wskazania by podmiot leczniczy zawarł umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, o którym mowa w art.. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej.

Dokonując oceny powyższych ustaleń przez pryzmat przywołanych w uzasadnieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpień 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, a także postanowienie zarządzenie Prezesa NFZ nr 57/2013/DSOZ z dnia 2 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dała w pełni Sądu I instancji podstawę do stwierdzenia, iż skarżąca kasacyjnie na moment zgłaszania oferty prowadził od [...] października 2013 r. działalność leczniczą, a jednocześnie nie posiadał zawartej umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmującej szkody będące następstwem udzielania świadczeń zdrowotnych albo niezgodnego z prawem zaniechania udzielania świadczeń zdrowotnych, który to obowiązek ciążył na nim na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. a w zw. z art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej najpóźniej od dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia wykonywania działalności leczniczej, a więc od [...] września 2013 r.

Powyższe stwierdzenie prowadzi do wniosku, że skarżąca kasacyjnie zgodnie z treścią dokumentu urzędowego to jest wypisem z księgi rejestrowej, przedstawionego przez nią komisji konkursowej, na dzień składania oferty nie spełniała wymogu wymaganych warunków określony w przepisach prawa, to jest w art. 136b ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z. oraz art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. a w zw. z art. 25 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej. Jednocześnie nie przedstawiła dowodu pozwalającego na obalenie domniemania prawdziwości danych zawartych w tymże dokumencie urzędowym, w postaci odpowiedniej umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Dlatego należy uznać stwierdzenie Sądu I instancji, że w przypadku skarżącej kasacyjnie występowała przesłanka odrzucenia oferty wskazana w art. 149 ust. 1 pkt 7 u.ś.o.z.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zgodzić się z zarzutem skargi kasacyjnej, iż Sąd I instancji przyjął, że moc dowodowa dokumentu urzędowego w postaci wypisu z księgi rejestrowej nr [...] nie obejmuje dowodu na spełnienie przez skarżącą kasacyjnie warunków do posiadanie takiego wpisu w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą i tym samym nie stanowi dowodu spełnienia warunków prowadzenie działalności leczniczej określonych w przepisach prawa, a w konsekwencji, iż oferta skarżącej kasacyjnie podlega odrzuceniu w postępowaniu konkursowym pomimo posiadania przez nią wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Należy podkreślić, że w żadnej części swojego uzasadnienia Sąd I instancji nie zakwestionował, iż skarżąca kasacyjnie nie spełnia warunków do posiadania wpisu w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Nie zakwestionował także w mocy dowodowej dokumentu urzędowego jakim jest wypis z księgi rejestrowej, a wręcz przeciwnie wskazał, że zaświadczenie o wpisie danego podmiotu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą wydane przez wojewodę właściwego dla siedziby albo miejsca zamieszkania podmiotu leczniczego ma walor dokumentu urzędowego, a więc stanowić dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Właśnie w oparciu o wypis z księgi rejestrowej nr [...] aktualny na dzień [...] marca 2014 r., który skarżąca kasacyjnie przedłożyła w swojej ofercie, Sąd I instancji wywiódł, że skarżąca kasacyjnie nie posiadała zawartej umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej albowiem w rubryce 21 tegoż wypisu brak było adnotacji aby podmiot leczniczy zawarł umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, o której mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej, a domniemania prawdziwości danych zawartych w tym wypisie skarżąca kasacyjnie nie obaliła. Dopiero na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. pełnomocnik skarżącej kasacyjnie przedłożył dokumenty z których wynika, że umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej skarżąca kasacyjnie zawarła dopiero na okres od [...] lipca 2014 r. to jest po rozstrzygnięciu konkursu.

Sąd I instancji dokonując analizy w obowiązujących przepisów prawidłowo wywiódł, że skarżąca kasacyjnie składając swoją ofertę winna do niej dołączyć kopię polisy lub innego dokumentu potwierdzającego zawarcie przez nią umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z udzieleniem świadczeń w zakresie przedmiotu postępowania na okres obowiązywania umowy albowiem taki obowiązek ciążył na oferenta, którzy na dzień zgłaszania się do konkursu wykonywali działalność leczniczą. Do takich oferentów zaliczyć należy skarżącą kasacyjnie bo jak wynika to z przedłożonego wypisu z rejestru prowadzi ona działalność leczniczą od [...] października 2013 r. a co za tym idzie w myśl art. 25 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej zobowiązana była do zawarcia obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia wykonywania działalności leczniczej to jest [...] września 2013 r. Dołączenie przez skarżącą kasacyjnie do oferty jedynie oświadczenie datowanego na dzień [...] marca 2014 r., że Spółka Cywilna [...] zawrze umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na okres obowiązywania umowy z NFZ na świadczenia leczenia stomatologicznego nie spełnia warunków formalnych wymaganych od oferty składanej w konkursie. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji zarządzenie Prezesa NFZ przewidywało dopuszczalność złożenia przez oferenta umowy przedwstępnej lub innego dokumentu w tym oświadczenia, stwierdzającego, umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy jednak dotyczy jedynie tych sytuacji, których na oferencie nie ciążył obowiązek zawarciu umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na zasadach określonych w ustawie z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, to jest wyłącznie podmiotu, który na dzień zgłaszania się do konkursu nie wykonywał działalności leczniczej.

Z powyższych względów Sąd I instancji prawidłowo wywiódł i stwierdził, że w przypadku oferty skarżącej kasacyjnie nastąpiły przesłanki odrzucenia oferty wskazane w art. 149 ust. 1 pkt 7 u.ś.o.z. Przy czym, wbrew zarzutom zawartym w skardze kasacyjnej, przesłanki te nie wynikają z faktu kwestionowanie posiadania przez skarżącą kasacyjnie prawidłowego wpisu w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą lecz braku wykazania, że na dzień składania oferty konkursowej posiadała ona zawartą umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej to jest nie spełniała wymaganych prawem warunków.

Za niezasadny należy uznać także zarzut zawarty w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej. Jak wyżej wskazano Sąd I instancji uznał, że zaświadczenie o wpisie danego podmiotu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą wydane przez wojewodę właściwego dla siedziby albo miejsca zamieszkania podmiotu leczniczego ma walor dokumentu urzędowego, a więc stanowić dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jednocześnie podkreślił, iż brak jest w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej jakichkolwiek regulacji upoważniających komisję przeprowadzającą konkurs ofert do wkraczania w kompetencje organu prowadzącego rejestr i weryfikowania prawidłowości dokonywanych w tymże rejestrze wpisów. Kierując uwagi adresowane do komisji konkursowej Sąd I instancji wskazywał na obowiązki wynikające z regulacji zawartych w art. 149 u.ś.o.z. Jednocześnie podkreślił, że sposób sformułowania przez ustawodawcę art. 149 ust. 1 u.ś.o.z. wskazuje, że odrzucenie oferty w przypadkach zaistnienia zdarzeń w przepisie tym wskazanych ma charakter obligatoryjny. W związku z powyższym nie można zarzucić Sądowi I instancji aby zobowiązywał komisję konkursową do dokonywania jakichkolwiek ustaleń które nie leżą w jej kompetencji w ramach prowadzanego konkursu.

Zdaniem Sąd II instancji informacja o przeprowadzeniu przez organ rejestrowy kontroli działalności skarżącej kasacyjnie w okresie od 14 marca do 24 marca 2014 r. nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Należy podkreślić, że zadaniem WSA była kontrola czy postępowaniem w sprawie o zawarciu umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej było prowadzone zgodnie z zasadami tego postępowania. Dla wykonania tego zadania mało istotna była informacja o efektach kontroli przeprowadzonej przez organ rejestrowy. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie ustalał i nie przyjął aby skarżąca kasacyjnie prowadzi działalność leczniczą niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Stwierdził jedynie, że oferta skarżącej kasacyjnie nie spełnia wymaganych warunków określonych w przepisach prawa albowiem nie dołączono do niej kopię polisy lub innego dokumentu potwierdzającego zawarcie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w dacie składania ofert, co stanowi przesłankę odrzucenia oferty wskazaną w art. 149 ust. 1 pkt 7 u.ś.o.z. Dlatego zarzut zawarty w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej nie jest zasadny.

Odnosząc się do ostatniego z zarzutów skargi kasacyjnej należy uznać go także za nietrafny. Właściwie stanowi on powielenie wcześniej podniesionych zarzutów, dlatego też powyższe uwagi odnoszą się także do tego zarzutu. W tym miejscu jeszcze raz trzeba zauważyć, że Sąd I instancji dokonał analizy przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej biorąc także pod uwagę brzmienie tych przepisów obowiązujących na dzień rozstrzygnięcia zaskarżonego konkursu. Przeanalizował także zarządzenie Prezesa NFZ nr 57/2013/DSOZ z dnia 2 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w których określono warunki wymagane świadczeniodawców. Doprowadziło go to do prawidłowego stwierdzenia, że oferta skarżącej kasacyjnie nie spełniał wymaganych warunków określonych w przepisach art. 136b ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z. oraz art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. a w zw. z art. 25 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej, co skutkuje odrzuceniem oferty zgodnie z przepisem art. 149 ust. 1 pkt 7 u.ś.o.z. Dlatego zgodzić się należy z konkluzją Sądu I instancji, że "...w przeprowadzonym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej zostały naruszone zasady tego postępowania, albowiem dopuszczono do postępowania ofertę, która podlegała obligatoryjnemu odrzuceniu, a że naruszenie to spowodowało uszczerbek w interesie prawnym strony skarżącej, albowiem ta podlegająca odrzuceniu oferta została wybrana jako druga w rankingu, co skutkowało zawarcie umowy z tym oferentem i brakiem zawarcia umowy z A. H., którego oferta zajęła w rankingu pozycję trzecią, to jest najwyższą spośród ofert niewybranych.“

Stwierdzając powyższe uchybienia Sąd I instancji prawidłowo na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. a p.p.s.a. w z. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje Dyrektor WOW NFZ, w tym decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r. oddalającą odwołanie A. H. jak i utrzymującą ją mocy decyzję z dnia [...] lipca 2014 r.

Wobec zatem braku zasadności zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił. Jednocześnie nie orzeczono o kosztach postępowanie kasacyjnego bowiem przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości zasądzenia od uczestnika na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych o co wnosił pełnomocnik A. H.