Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 486/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 par. 1, art. 28, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c), art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 25 września 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2012 roku sprawy ze skargi S. A., R. A. i Z.. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] (znak: [...]), Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie K.p.a.), umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek odwołania S. A., R. A. i Z. A. od decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej E. F. i P. F. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego wraz z kanalizacją lokalną do szczelnego zbiornika na ścieki oraz napowietrznym przyłączem energetycznym w miejscowości B. [...], na działce o nr ewid. 22 (gmina N.).

W toku postępowania ustalono, iż od powyższej decyzji organu I instancji z dnia [...], wydanej na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm., powoływana także jako ustawa), odwołanie wnieśli S. A., R. A. oraz Z. A., właściciele działki sąsiedniej o nr ewid. 21/1.

W złożonym odwołaniu skarżący podnieśli, iż dla powyższej działki Sąd Rejonowy dla Ł. Ś. w Ł. prowadzi dwie księgi wieczyste [...] oraz [...]. Wedle zapisów pierwszej z nich właścicielem działki oznaczonej numerem ewidencyjnym 22 jest gmina N., a użytkownikiem wieczystym E. i P. F., którzy nabyli prawo użytkowania wieczystego na podstawie aktu notarialnego z dnia 29 grudnia 2010r. Natomiast z informacji zwartych w drugiej w wymienionych ksiąg wieczystych przedmiotowa działka, oznaczona tym razem numerem ewidencyjnym 21/1 stanowi własność S. i Z. A. oraz R. A.

Dalej odwołujący się wyjaśnili, iż w dniu 21 marca 2011r. wnieśli do Sądu Rejonowego dla Ł. – W. w Ł. pozew m.in. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sprawa ta została następnie przekazana do Sądu Okręgowego w Łodzi, jako sądu właściwego. W dniu 9 czerwca 2011r. odwołujący się złożyli w tymże sądzie wniosek o zabezpieczenie powództwa przez ustanowienie zakazu zbywania przedmiotowej działki gruntu oraz nakazanie wpisania w księgach wieczystych ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu. Zdaniem skarżących należy zatem uznać, że do czasu rozstrzygnięcia sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, nie jest możliwe stwierdzenie czy inwestorzy mają prawo do dysponowania przedmiotową działką gruntu na cele budowlane.

Niezależnie od powyższego odwołujący się wskazali, iż są właścicielami nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu objętego pozwoleniem na budowę, zatem w ich ocenie błędnie organ pierwszej instancji odmówił im przymiotu strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją.

Na tej podstawie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie wyjaśniając jednocześnie, iż inwestorzy spełnili wszystkie wymogi zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę na planowanego przedsięwzięcia, o których mowa w ustawie Prawo budowlane.

Następnie organ odwoławczy wskazał, iż rozpatrując wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji organ pierwszej instancji ustalił krąg stron postępowania, który obejmuje jedynie właścicieli nieruchomości, na których realizowana będzie przedmiotowa inwestycja, bowiem obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji obejmuje w ocenie organu jedynie nieruchomość, na której inwestycja ma być zrealizowana.

Wojewoda, powołując się na treść art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane wyjaśnił, że przepis art. 28 ust. 2 tej ustawy jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 K.p.a., określającego pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym. Tym samym stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, ponieważ postępowanie to dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku, jednak w omawianej sprawie w kręgu stron postępowania, zdaniem organu II instancji, nie znajdują się S. A., Z. A. i R. A., bowiem inwestycja nie będzie oddziaływała na działkę stanowiącą ich własność. Powyższe świadczy w ocenie organu o tym, iż odwołujący się nie posiadają przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Nadto zdaniem organu w niniejszej sprawie odwołujący się nie wykazali, iż posiadają interes prawny w kwestionowaniu spornego pozwolenia na budowę. Dodatkowo wskazano, iż z załączonego do akt sprawy projektu budowlanego wynika, iż przedmiotowy pawilon handlowy usytuowany jest ok. 10m od granicy nieruchomości, a zatem lokalizacja przedmiotowej inwestycji nie spowoduje ograniczeń w zagospodarowaniu działki odwołujących się, ani też nie utrudni jej prawidłowej zabudowy, zgodnej z obowiązującymi przepisami.

Na powyższą decyzję Wojewody skargę do sądu administracyjnego wnieśli S. A., R. A. i Z. A., żądając jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez nietrafne przyjęcie, że skarżącym nie przysługuje status strony postępowania w przedmiotowej sprawie, gdy skarżącym przysługuje prawo własności działki przeznaczonej pod inwestycję, co stanowi przedmiot postępowania sądowego o usuniecie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej nr [...], a rzeczywistym stanem prawnym. Zaskarżonej decyzji zarzucili również błędne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., w sytuacji, gdy spór sądowy pomiędzy skarżącymi, a Gminą N. o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., bowiem od jego rozstrzygnięcia zależy ustalenie, czy inwestorom w chwili występowania z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę przysługiwał tytuł prawny do spornej nieruchomości.

W treści uzasadnienia skargi skarżący zakwestionowali prawo własności Gminy N. do przedmiotowej nieruchomości, która została następnie przekazana aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia [...] w użytkowanie wieczyste na rzecz Gminnej Spółdzielni "[...]" w A. Po czym na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...] Gminna Spółdzielnia "[...]" w A. prawo wieczystego użytkowania ww. działki nr 22 wraz z prawem własności budynku sprzedała na rzecz inwestorów.

Następnie skarżący podnieśli, iż są współwłaścicielami nieruchomości rolnej położonej w miejscowości B. nr [...], dla której Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł. XVI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], w której wpisano m.in. działkę gruntu nr 21/1 (przed scaleniem działki nr 39 i 40, a następnie działka nr 21), jako jej współwłaścicieli R. A., S. A. i Z. A. Dla części wyżej wymienionej działki gruntu prowadzona jest w Sądzie Rejonowym dla Ł.-Ś. w Ł., XVI Wydział Ksiąg Wieczystych księga wieczysta nr [...], w której działka ta oznaczona jest nr 22, a jako właściciela wpisano Gminę N. Przy czym, wpisu w księdze wieczystej nr [...], dotyczącego działki gruntu nr 22 (część działki nr 21/1 w księdze wieczystej nr [...]), dokonano bez jakiegokolwiek dowodu stanowiącego tytuł własności na rzecz Skarbu Państwa, a potem Gminy N. Księga wieczysta nr [...] została założona na podstawie mapy do celów prawnych i decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] zatwierdzającej projekt scalenia. Decyzja ta w żadnym punkcie nie dotyczy spornej działki gruntu. Z decyzji tej nie wynika, aby sporna działka gruntu została przekazana do zasobów Skarbu Państwa, jako ekwiwalent za grunty należące do niego przed scaleniem. Ponadto, mapa poscaleniowa zaginęła i do dnia dzisiejszego nie udało się jej odnaleźć. Nadto wyjaśnili, że postępowanie scaleniowe m.in. na obszarze wsi B. w gminie N. było prowadzone w 1979r. na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1986r. o scaleniu i wymianie gruntów. Decyzję scaleniową zatwierdził [...] Prezydent Miasta Ł., który nie był organem uprawnionym do jej zatwierdzenia, bowiem w ocenie skarżących z treści art. 12 ww. ustawy, z uwzględnieniem zmiany z dnia 1 czerwca 1975r. przeprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975r. w sprawie określania zadań i uprawnień należących do powiatowych rad narodowych i naczelników powiatów, które przejmują wojewódzkie rady narodowe i wojewodowie w § 2 pkt 6 lit. c), organem uprawnionym był wojewoda. Decyzja scaleniowa została wydana przez organ nieuprawniony w związku z tym jest bezwzględnie nieważna i nie wywołuje żadnych skutków prawnych.

Skarżący podkreślili, że na podstawie decyzji scaleniowej wydanej przez organ niepowołany została wydana decyzja komunalizacyjna z dnia 4 grudnia 1991r. Na mocy tej decyzji Gmina N. nabyła własność nieruchomości zabudowanej o powierzchni 0,1 ha we wsi B., należącej przed scaleniem do S. i Z. A.

Ponadto wyjaśnili, że bezpośrednio przy granicy z działką gruntu nr 21/1, której skarżący są współwłaścicielami, dla której Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł. XVI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] zgodnie z projektem ma zostać wybudowany parking oraz nieopodal szambo. Powierzchnia działki o nr. 22 wynosi 978 m 2, front ma 282 m, jest więc za mała w stosunku do planowanej zabudowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 2 grudnia 2011r., sygn. akt II SA/Łd 1067/11, uchylił powyższą decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] uznając, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co spowodowało jej usunięcie z obrotu prawnego.

W ocenie Sądu morzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. było co najmniej przedwczesne. Zdaniem Sądu organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy. W pierwszej kolejności należało bowiem rozważyć, czy skarżący, którzy są bezpośrednimi sąsiadami nieruchomości objętej inwestycyjnym zamierzeniem, mają przymiot strony w tym postępowaniu.

Powołując się na art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane Sąd stwierdził, iż w jego ocenie za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę należy uznać właścicieli sąsiadujących nieruchomości bez względu na to, czy powstający po sąsiedzku obiekt jest budowany zgodnie z przepisami technicznymi, jakim powinien odpowiadać budynki i ich usytuowanie, czy z naruszeniem tych przepisów, chyba że organ jednoznacznie ustali, że granice obszaru oddziaływania w otoczeniu obiektu budowlanego nie przekraczają działki którą dysponuje inwestor. Przy ocenie, czy podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługiwał.

Przytaczając orzecznictwo sądów administracyjnych Sąd uznał, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego organ II instancji stwierdzając, że skarżący nie są stronami, powołał się wyłącznie na wynikającą z projektu budowlanego 10 metrową odległość usytuowania spornego pawilonu od granic nieruchomości, co miałoby uzasadniać tezę o braku oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżących, bowiem w ocenie organu obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie wykracza poza granice działki na której ma być zlokalizowana inwestycja. Organ nie poczynił jednak samodzielnych ustaleń dotyczących obszaru oddziaływania obiektu oraz zupełnie nie uzasadnił swojego stanowiska. Z uzasadnienia decyzji organu nie wynikało też, w jaki sposób i na podstawie jakich okoliczności obszar oddziaływania obiektu został w taki sposób ograniczony. W szczególności brak było jakichkolwiek ustaleń faktycznych i rozważań w zakresie oddziaływania obiektu, w tym na uprawnienia skarżących, jako właścicieli działki sąsiedniej, chociażby w świetle charakteru i wielkości inwestycji, którą jest pawilon handlowy, przepisów ustawy Prawo budowlane i przepisów wykonawczych do tej ustawy. Nie odniesiono się także do zarzutu skarżących, iż planowany parking będzie usytuowany w granicy z ich nieruchomością, co już może wskazywać na zasadność zarzutu skarżących. Przede wszystkim jednak, odmawiając im udziału w postępowaniu uniemożliwiono dowiedzenie i wyjaśnienie kwestii oddziaływania inwestycji na ich nieruchomość , a tym samym potwierdzenia bądź wykluczenia tezy co do przymiotu strony w spornym postępowaniu.

Wobec tego zdaniem Sądu należało stwierdzić, iż organ odwoławczy nie wykazał, że działka skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, zatem rozpoznając sprawę ponownie Wojewoda w pierwszym rzędzie dokona wyznaczenia obszaru oddziaływania spornego obiektu kierując się kryteriami wynikającymi z definicji ustawowej tego pojęcia i odnosząc je do okoliczności faktycznych sprawy, równocześnie mając na względzie przyjęte w orzecznictwie stanowisko, iż skoro postępowanie administracyjne ma w szczególności zapewnić ochronę interesów prawnych stron, więc wątpliwości na temat legitymacji do udziału w posterowaniu w charakterze strony należy rozstrzygać na korzyść domagającej się uznania jej za stronę posterowania. W ocenie Sądu dopiero ustalenie tej okoliczności pozwoli, na określenie kręgu stron postępowania, a w zależności od tego winno być również podjęte odpowiednie rozstrzygnięcie na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Sąd uznał również, iż podniesiony przez skarżących zarzut, dotyczący ich uprawnień do nieruchomości objętej zamierzeniem inwestycyjnym, wynikających z prawa wieczystego użytkowania nieruchomości wraz z prawem własności budynku, stanowiącego odrębną nieruchomość nie może odnieść skutku. Sąd podkreślił, iż organ wydając decyzję o pozwoleniu na budowę zobowiązany był orzekać w oparciu o stan faktyczny i prawny z dnia wydania owej decyzji. Inwestorzy udokumentowali zaś prawo do dysponowania sporną nieruchomością. Z przedstawionego przez inwestorów aktu notarialnego z dnia [...] Nr Rep. [...] wynika, iż nabyli oni w drodze umowy sprzedaży, prawo wieczystego użytkowania działki gruntu oznaczonej numerem 22, o powierzchni 978 m2, położonej w miejscowości B., w gminie N., w powiecie [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] przez Sąd Rejonowy dla Ł. – Ś. w Ł., wraz z prawem własności budynku, stanowiącego odrębną nieruchomość. Powyższe zapisy potwierdza załączony do akt administracyjnych odpis z księgi wieczystej o ww. numerze. Tym samym należało uznać, że inwestorzy ubiegając się o przedmiotowe pozwolenie na budowę wykazał się prawem do dysponowania sporną nieruchomością na cele budowlane. Natomiast niezakończony spór, toczący się przed sądem powszechnym, między skarżącymi a Gminą N., dotyczący własności działki, na której zlokalizowana ma być inwestycja, nie mógł mieć w ocenie Sądu wpływu na treść decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.

Ponownie rozpatrując odwołanie skarżących od decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...] organ odwoławczy stwierdził, iż skarżący swój interes prawny wywodzą z faktu, iż są właścicielami nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu objętego udzielonym przez organ I instancji pozwoleniem na budowę oraz z faktu, iż są także właścicielami działki na której realizowana będzie przedmiotowa inwestycja, w stosunku do której prowadzą spór z Gminą N. przed sądem powszechnym.

Jednakże w ocenie Wojewody analiza projektu budowlanego (projektu zagospodarowania terenu) wykazała, iż realizacja przedmiotowej inwestycji zlokalizowana na działce o nr ewid. 22 nie spowoduje ograniczeń w swobodnym zagospodarowaniu działki skarżących o nr ewid. 21/1, nie utrudniając jej prawidłowej zabudowy. W przedmiotowej sprawie nie występują bowiem żadne ograniczenia, które wynikają z naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego np. ochrony środowiska lub przepisów techniczno-budowlanych.

Następnie organ II instancji stwierdził, iż przedmiotem inwestycji jest parterowy pawilon handlowy - sklep spożywczy wraz z kanalizacją lokalną do szczelnego zbiornika na ścieki oraz napowietrznym przyłączem energetycznym, usytuowany w odległości 6m od południowej granicy działki oraz ok. 10m od pozostałych granic nieruchomości. Biorąc zatem pod uwagę rozmiary i charakter inwestycji, jak również jej odległość od granic nieruchomości skarżących Wojewoda stwierdził, iż nie powoduje ona ograniczenia zabudowy na działce stanowiącej ich własność, w szczególności ze względu na konieczność zachowania warunków wynikających z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r., nr 75, poz. 690 ze zm.), dotyczącego sytuowania budynków od granicy z sąsiednią działką budowlaną oraz warunków wynikających z § 13, § 57 oraz § 60 wyżej wymienionego rozporządzenia, dotyczących nasłonecznienia i zacieniania, jak również z § 217 ust. 1 tego rozporządzenia, dotyczącego bezpieczeństwa pożarowego, § 19 ust. 1 dotyczącego sytuowania miejsc postojowych.

Dalej organ odwoławczy podkreślił, iż z projektu zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji wynika, iż w otoczeniu działki inwestora, projektowanej do zabudowy przedmiotowym pawilonem handlowym, działka skarżących jest działką niezabudowaną. Z projektu zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji wynika ponadto, iż projektowane są cztery miejsca postojowe, zlokalizowane od frontu działki tj. od strony drogi, a ich odległość od granicy z działką skarżących o nr ewid. 21/1 wynosi ok. 6,5m od strony północnej oraz ok. 8m od strony południowej, spełniając tym samym ustalenia § 19 ust. 2 pkt 1 powołanego powyżej rozporządzenia, co również wyklucza konieczność uznania skarżących za strony przedmiotowego postępowania administracyjnego. Ponadto przedmiotowa inwestycja nie oddziaływuje na środowisko w sposób wymagający przeprowadzenia procedury postępowania w sprawie oddziaływania na środowisko, w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010r., nr 213, poz. 1397), nie jest objęta materią regulowaną ustawą z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005r., nr 239, poz. 2019 ze zm.) oraz ustawą z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008r., nr 25, poz. 150), nie emituje pól elektromagnetycznych, o czym mowa w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymywania tych poziomów (Dz.U. z 2003r., nr 192, poz. 1883) oraz nie obejmuje realizacji bazy i stacji paliw płynnych, rurociągu przesyłowego dalekosiężnego służącego do transportu ropy naftowej i produktów naftowych (rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie - Dz.U. nr 243, poz. 2063 ze zm.) wobec czego zdaniem organu odwoławczego brak jest podstaw do wyznaczenia obszaru oddziaływania przedmiotowego obiektu w oparciu o inne aniżeli rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przepisy odrębne, o których mowa w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane.

Odnośnie podniesionego przez skarżących zarzutu dotyczącego ich uprawnień do nieruchomości objętej zamierzeniem inwestycyjnym, wynikających z prawa wieczystego użytkowania nieruchomości wraz z prawem własności budynku stanowiącego odrębną nieruchomość organ II instancji, powołując się na ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 grudnia 2011r., sygn. akt II SA/Łd 1067/11 stwierdził, iż skarżący wprawdzie toczą spór przed sądem powszechnym z Gminą N. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, jednak wskazać należy, iż organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę zobowiązany jest orzekać w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania tej decyzji. Inwestorzy udokumentowali zaś prawo do dysponowania sporną nieruchomością. Natomiast nie zakończony spór, toczący się przed sądem powszechnym, między skarżącymi a Gminą N., dotyczący własności działki na której zlokalizowana ma być przedmiotowa inwestycja nie może mieć w ocenie organu odwoławczego wpływu na treść decyzji wydanej przez organ I instancji.

Wobec powyższego, Wojewoda stwierdził, iż w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, skarżący nie posiadają przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym i w związku z tym wskazaną na wstępie decyzją umorzył postępowanie odwoławcze.

Na ostateczną decyzję organu odwoławczego z dnia [...], nr [...] skargę do sądu administracyjnego wnieśli S. A., R. A. i Z. A., powołując się na okoliczności dotychczas podnoszone zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego dodając, iż ich działka, stanowiąca ich współwłasność znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, która ma ujemny wpływ na ich nieruchomość. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podnieśli, iż zachowanie wymaganych odległości w zakresie sytuowania budynku na działce nie oznacza, że podmioty mające tytuł prawny do działek znajdujących się w otoczeniu projektowanego obiektu nie posiadają interesu prawnego, a zatem nie mogą być stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Ponadto w zaskarżonej decyzji wskazano, iż w ramach przedmiotowej inwestycji projektowane są cztery miejsca postojowe, zlokalizowane od frontu działki tj. od strony drogi, a ich odległość od granicy z działką skarżących o nr ewid. 21/1 wynosi ok. 6,5 m od strony północnej oraz ok. 8 m od strony południowej. W rzeczywistości klienci sklepu parkują na całej szerokości przedmiotowej działki, a często również na działce skarżących - na poboczu. Poza tym faktycznie miejsc parkingowych jest znacznie więcej i są stale wykorzystywane przez co najmniej siedem pojazdów. Często parkują również tiry. Należy zwrócić uwagę, że hałas oraz emitowane zanieczyszczenia mogą przenikać na teren sąsiednich nieruchomości i utrudniać korzystanie z nich zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Nie można więc zgodzić się ze stwierdzeniem, że spełnione są ustalenia § 19 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto klienci sklepu rozrzucają śmieci na nieruchomości skarżących, która sąsiaduje z terenem inwestycji od trzech stron - północnej, południowej i zachodniej. Na nieruchomości skarżących znajdują się uprawy zbóż, ogródek oraz pasieka. Tymczasem klienci sklepu rzucają niedopałki papierosów i śmieci m.in. butelki na sąsiadującą nieruchomość. Budynek będący przedmiotem inwestycji zacienia ogródek skarżących, natomiast szambo usytuowane jest przy samej granicy nieruchomości, a rura od szamba znajduje się na działce skarżących. Na przedmiotowej działce znajduje się również telebim - reklama świetlna sklepu, która oślepia sąsiadów.

Ponadto skarżący ponownie podkreślili, iż przed Sądem Rejonowym dla Ł.-W. w Ł. toczy się postępowanie dotyczące przedmiotowej nieruchomości o nr ewid. 22 m.in. o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej nr [...], a rzeczywistym stanem prawnym, przez wykreślenie w dziale II księgi wieczystej nr [...] wpisów dotyczących działki nr 22. Skarżący podnieśli, iż w dziale III księgi wieczystej nr [...] dokonano wpisu ostrzeżenia o toczącym się przed Sądem Rejonowym dla Ł.-W. w Ł. ww. postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 25 września 2012r. skarżący R. A. oświadczył, iż postanowieniem z dnia 5 grudnia 2011r. dokonano wpisu ostrzeżenia o toczącym się przed Sądem Rejonowym dla Ł.-W. w Ł. postępowaniu o usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w sprawie VIII C 2/11.

Pełnomocnik inwestorów wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., nr 270, powoływana dalej jako p.p.s.a.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla to rozstrzygnięcie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, sąd dopatrzył się w zaskarżonej decyzji tego rodzaju uchybień, które obligują do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Zaznaczyć przy tym należy, ze przedmiotem kontroli sądu była wyłącznie decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia 23 marca 2012r. o umorzeniu postępowania odwoławczego. Takie granice kontroli sądowo administracyjnej oznaczają, iż sąd nie dokonywał oceny i nie zajmował się decyzją Starosty [...] z dnia [...], nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą E. F. i P. F. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego wraz z kanalizacją lokalną do szczelnego zbiornika na ścieki oraz napowietrznym przyłączem energetycznym w miejscowości B. [...], na działce o nr ewid. 22, gmina N..

Podkreślić należy, że kontrolowana decyzja została wydana po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 2 grudnia 2011r., w sprawie sygn. akt II SA/Łd 1067/11 poprzedniej decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] umarzającej postępowanie odwoławcze, zainicjowane przez S. A., R. A. i Z. A.

Tym samym w pierwszej kolejności wskazać trzeba, iż Wojewoda prowadząc ponownie postępowanie, zobligowany był w myśl art. 153 p.p.s.a. uwzględnić wskazówki zawarte w uzasadnieniu w/w prawomocnego wyroku tutejszego sądu. Z uwagi na treść wskazanego przepisu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą również sąd ponownie rozpoznający sprawę.

Przede wszystkim należy zwrócić więc uwagę na wyrażony przez sąd w uzasadnieniu przywołanego wyroku pogląd, stanowiący punkt wyjścia dla dalszych zawartych tam rozważań, że za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, w kontekście art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, uznać należy właścicieli sąsiadujących nieruchomości, bez względu na to, czy powstający po sąsiedzku obiekt jest budowany zgodnie z przepisami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, czy z ich naruszeniem, chyba że organ jednoznacznie ustali, że granice obszaru oddziaływania obiektu nie przekraczają działki, którą dysponuje inwestor. Dalej sąd stwierdził, że przede wszystkim, odmawiając skarżącym udziału w postępowaniu uniemożliwiono dowiedzenie i wyjaśnienie kwestii oddziaływania inwestycji na ich nieruchomość, a tym samym potwierdzenia bądź wykluczenia tezy co do przymiotu strony w spornym postępowaniu.

Akta administracyjne dokumentują, że organ odwoławczy zignorował całkowicie wywód sądu dotyczący konieczności umożliwienia skarżącym wykazania i wypowiedzenie się co do przymiotu strony, co jest warunkiem możliwości wykluczenia przesłanek z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Dotyczy to również przesłanek z art. 28 K.p.a., którego zastosowanie nie może być w sprawie wykluczone a priori (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2229/10, dostępny w systemie Informacji Prawnej Lex, Lex nr 1138114, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 110/12, dostępny w systemie Informacji Prawnej Lex, Lex nr 1138651, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 250/11, dostępny w systemie Informacji Prawnej Lex, Lex nr 886430). Tymczasem organ, po przekazaniu mu akt z wyrokiem uchylającym wcześniejszą decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze, bez wezwania strony do wypowiedzenie się, z jakich okoliczności, faktów czy przepisów prawa wywodzi ona swój interes prawny, arbitralnie odmówił skarżącym przymiotu strony, wydając analogiczne rozstrzygnięcie jak uprzednio uchylone, aczkolwiek pogłębiając motywy rozstrzygnięcia o wskazanie przepisów odrębnych, które wskazują, zdaniem organu, na brak ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości skarżących, co determinuje brak po ich stronie interesu prawnego. Niewątpliwie taki wywód można by zaakceptować, gdyby odnosił się on do argumentów strony, wezwanej uprzednio do wykazania przymiotu strony.

Nie powinno budzić wątpliwości, że organ rozstrzyga według stanu faktycznego i prawnego aktualnego na czas orzekania. Dotyczy to również kwestii badania przymiotu strony. W przedmiotowej sprawie Wojewoda nie podjął jednak żadnych czynności w tym zakresie przed wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia, naruszając nie tylko przepisy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. związane z obowiązkiem wszechstronnego zbadania istotnych w sprawie okoliczności ( interesu prawnego strony ), ale i podstawowe zasady postępowania administracyjnego zapisane w art. 8, art. 9 i 10 § 1 K.p.a.

Tymczasem skarżący w postępowaniu sądowo administracyjnym podnieśli nie tylko nadal nie wyjaśnioną kwestię posadowienia i wpływu wylotu szamba w stosunku do działki nr 21/1, której są właścicielami, ale przede wszystkim to, że postanowieniem z dnia 5 grudnia 2011r. w sprawie sygn. akt VIII C 2/11 w dziale III księgi wieczystej nr KW [...] dokonano wpisu ostrzeżenia o toczącym się przed Sądem R. dla Ł.-W. w Ł. postępowaniu o usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Powyższy wpis, dokonany już po wyroku tutejszego sądu z dnia 2 grudnia 2011r., uchylającym poprzednią decyzję Wojewody, a więc w toku ponownego rozpatrywania sprawy przed organem, niewątpliwie spowodował nowy stan prawny, dotyczący nieruchomości objętej inwestycją, położonej w miejscowości B. [...], gmina N., oznaczonej nr ewid. 22, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...].

Zdaniem sądu okoliczność ta winna być przez organ zbadana i rozważona, oczywiście w kontekście badania przez organ odwoławczy przymiotu strony skarżących, nie zaś w kontekście prawidłowości decyzji organu I instancji, czy też złożonego przed tym organem oświadczenia inwestorów o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które to elementy organ odwoławczy bada po skutecznym uruchomieniu postępowania odwoławczego. Podkreślić przy tym należy, że skarżący już w odwołaniu od decyzji pierwszo instancyjnej wskazywali na spory dotyczące prawa własności działki oznaczonej nr ewid. 22 i swoje roszczenia w tym przedmiocie, wywodząc również z tego tytułu interes prawny w przedmiotowej sprawie, tym bardziej więc należało odnieść się do tej kwestii po dokonaniu wpisu ostrzeżenia w dziale III księgi wieczystej nr [...], czego organ jednak nie uczynił, bowiem z uzasadnienia decyzji jasno wynika, że okoliczność ta z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a. nie została poddana ocenie organu. Organ nie odniósł się również nadal do argumentacji skarżących o oddziaływaniu wylotu szamba, posadowionego przez inwestorów, jak twierdzą skarżący bezpośrednio przy granicy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ winien uwzględnić rozważania wynikające ze wskazanych wyżej motywów i jednoznacznie wyjaśnić wszelkie okoliczności, również te, które wskażą skarżący, pozwalające na ustalenie, czy przysługuje im przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, ewentualnie art. 28 K.p.a., w kontekście aktualnego stanu faktycznego i prawnego, a następnie stanowisko swoje prawidłowo uzasadni zgodnie z zapisem art. 107§ 3 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

j.m.