Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 149/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 par.1, 78,  11, 12,
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 2 ust. 2 i 4, art 3 ust1
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 264 poz 1 art.6 , art.7
law: ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) NR 1798/2003 z dnia 7 października 2003 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od  wartości dodanej i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 218/92
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art.51 ust.1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art.138 ust.1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub ( spr. ) Asesor WSA Renata Kantecka Protokolant Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia "[...]" nr "[...]", w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005, I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 705 złotych ( siedemset pięć ), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, IV. zarządza zwrot z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz skarżącego kwoty 28,99 zł ( dwadzieścia osiem 99/100 zł ) tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Ol 149/08

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej ARiMR, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" w sprawie przyznania Społce A w Ł. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości na 2005 rok.

Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, co następuje:

W dniu 4 kwietnia Spółka złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005.

Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości za rok 2005, na mocy której przyznano płatności bezpośrednie w łącznej wysokości 144.986, 74 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania strony skarżącej, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, decyzją z dnia "[...]’ uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Pismami z dnia 24.10.2006r., 28.11.2006r. i 29.12.2006r. oraz pismem z dnia 31.01.2007r. Spółka została poinformowana o przesunięciu terminu wydania decyzji z przyczyn niezależnych od organu.

W dniu "[...]" została wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR decyzja o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z sankcjami, na mocy której przyznano płatności bezpośrednie za 2005r. w łącznej wysokości 145.468,93 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania strony skarżącej, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, decyzją z dnia "[...]" uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości na rok 2005. przyznając Spółce, płatności z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) w wysokości 65.040,77 zł, oraz z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO) w wysokości 80.428,16zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż powierzchnia zgłoszona przez Spółkę, we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005, złożonym w dniu 04 kwietnia 2005 r. do objęcia Jednolitą Płatnością Obszarową (JPO) wynosiła 435,15 ha., natomiast do objęcia Uzupełniającą Płatnością Obszarową (UPO) wynosiła 429,21 ha.

W dniach 31 marca 2006 r. oraz 30 kwietnia 2006 r. organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w związku z wykrytym konfliktem kontroli krzyżowej działek ewidencyjnych nr 22. 34, 38, 41, 26 w obrębie "[...]". oraz nr 2/2 w obrębie "[...]", zgłoszonych we wnioskach przez dwóch producentów rolnych. W tym celu organ przesłuchał strony, świadków oraz przyjął oświadczenie od K. P. i K. P. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, iż sporne grunty użytkowane były w 2005 r. przez pracowników Spółki.

W celu ustalenia powierzchni użytkowanej rolniczo przeprowadzona została w dniach 17-30 maja 2006 r. kontrola na miejscu w gospodarstwie strony. Organ I instancji ustalił, że powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu, kwalifikująca się do przyznania płatności JPO wynosi 387,43 ha, natomiast do UPO- 382,05 ha.

Organ I instancji wydając rozstrzygniecie uwzględnił zeznania świadków oraz wyniki z kontroli na miejscu, popartych opinią biegłego sądowego, który dokonał oceny zdjęć wykonanych przez inspektorów terenowych podczas kontroli na miejscu, potwierdzając prawidłowość dokonanych ustaleń.

Wskazał, iż procentowa różnica w powierzchni działek rolnych zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 w zakresie JPO oraz określonych w wyniku kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wyniosła 12,32 %. Uwzględniając powyższe, organ zastosował zmniejszenia na podstawie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE,) Nr 17827/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. I ze zm.). zgodnie z którym, jeżeli różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną różnicę powierzchni działek.

Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ II instancji wskazał, iż Spółka w dniu 04 kwietnia 2005 r., złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005, deklarując do Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) pow. 435,58 ha oraz do Uzupełniającej Płatności Obszarowej (IJPO) pow. 429,64 ha.

Strona skarżąca wniosła korektę zmniejszającą żądanie, jednakże ze względu na wcześniejsze powiadomienie go o nieprawidłowościach we wniosku, stosownie do art. 15 ust. 3 cyt. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, korekta ta nie została uwzględniona. W przedmiotowej sprawie organ I instancji po stwierdzeniu nieprawidłowości we wniosku, m.in. w odniesieniu do działek rolnych M, K, J, X, wystosował do wnioskodawcy wezwanie do złożenia wyjaśnień, odebrane przez stronę w dniu 27 stycznia 2006 r. W odpowiedzi na nieprawidłowości, wnioskodawca wniósł korektę, zmniejszając powierzchnię działek rolnych M, K i X. Stwierdzone nieprawidłowości nie zostały wyjaśnione na korzyść producenta rolnego, wobec powyższego korekta w tym zakresie nie mogła zostać uwzględniona. Uwzględniona została zaś zmiana powierzchni działki rolnej FG z 11,08 ha na 10.65 ha, bowiem wnioskodawca nie był przez organ informowany o nieprawidłowościach w odniesieniu do danej działki rolnej. Zgodnie z art. 68 ust. 2 cyt. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 r., do dnia wydania decyzji wnioskodawca może zmniejszyć powierzchnię działki rolnej, pod warunkiem, że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku.

Wobec powyższego żądanie strony dotyczące przyznania płatności z tytułu JPO skorygowane zostało do pow. 435,15, zaś z tytułu UPO do pow. 429,21 ha.

Organ wskazał, iż na zadeklarowane przez wnioskodawcę grunty położone na działkach ewidencyjnych nr 22, 26. 34. 38, 41 w obrębie "[...]" oraz nr 2/2 w obrębie "[...]", wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2OO5 złożył również J. B. Odnosząc się do powyższego organ wyjaśnił, iż ustawodawca uzależnił przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych od spełnienia m.in. przesłanek określonych w art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. nr 6, poz. 40 z późn. zm.), zgodnie z którym:

1. Osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej .. producentem rolnym przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej ..gruntami rolnymi

2. Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha. które kwalifikują się do objęcia płatnościami. przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha wchodzący w skład gospodarstwa.

0rgan odwoławczy wyjaśnił, że dopiero łączne spełnienie powyższych przesłanek uprawnia do przyznania wnioskodawcy płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Posiadaczem gospodarstwa rolnego jest osoba, która jest właścicielem, dzierżawcą, użytkownikiem, najemcą, zarządcą lub w inny sposób wykorzystuje grunty rolne. W myśl z kolei przepisu art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r., wnioskodawca nie musi posiadać tytułu prawnego do użytkowanego gruntu rolnego, zaś podstawowym warunkiem przesądzającym o uprawnieniu do uzyskania przedmiotowych płatności jest prowadzenie działalności rolniczej na zadeklarowanych gruntach.

Odnosząc się do zebranego materiału dowodowego w sprawie, organ uznał za mało wiarygodne zeznania świadków: B. S., W. K., M. R., W. M., J. S. oraz zeznania złożone przez strony S. D. i J. B. w zakresie wielkości powierzchni użytkowanej rolniczo na działkach ewidencyjnych nr 34, 38, 41 w obrębie "[...]".

W ocenie organu II instancji nie znajdują one odzwierciedlenia w protokole z kontroli na miejscu nr "[...]" oraz wykonanej dokumentacji fotograficznej. Wyniki kontroli jednoznacznie wskazują, że działki rolne Z i Ż położone na dz. ew. nr 38, 41 nie były użytkowane rolniczo zgodnie z wymogami dobrej kultury rolnej. Inspektor terenowy stwierdził, że na gruntach ugorowanych nie zostały przeprowadzone wymagane zabiegi, tj. co najmniej raz w roku w terminie do 15 lipca: zabiegi uprawowe zapobiegające występowaniu i rozprzestrzenianiu chwastów, ani nie zostało przeprowadzone jednokrotne koszenie. Natomiast na działce rolnej W (dz. ew. 34) użytkowana rolniczo była jedynie pow. 0,49 ha.

W odniesieniu do działki rolnej położonej na dz. ew. nr 22 wskazał, że świadkowie nie posiadali wiedzy, kto użytkował rolniczo dane grunty. Organ odwoławczy nie dał wiary zeznaniom J. B., według którego na działce ew. nr 22 nie były wykonywane żadne prace rolnicze. Inspektor terenowy kontrolujący dane grunty potwierdził, że na obszarze 0.51 ha była prowadzona działalność rolnicza zgodnie z dobrą kulturą rolną. Organ uznał za wiarygodne wyjaśnienia S. D. dotyczącym wykaszania ww. działki rolnej.

Podkreślił, iż żaden ze świadków nie posiadał wiedzy o osobie wykonującej zabiegi agrotechniczne na działce rolnej położonej na dz. ew. nr 212 w obrębie "[...]", w związku z tym dał wiarę wynikom kontroli na miejscu stwierdzającym odłóg na ww. gruntach, co świadczy o tym, że nie były tam wykonywane żadne zabiegi w roku 2005.

Zaznaczył, iż między stronami S. D. i J. B., trwał spór związany ze sprzedażą i wydaniem spornych gruntów. Spór potwierdzały monity zgłaszane przez S. D. na Komisariacie Policji w "[...]". W ocenie organu, fakt ten nie wpływa na rozstrzygnięcie o spełnieniu warunków do przyznania płatności bezpośrednich przez Spółkę. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji odstąpił od żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka funkcjonariusza policji oraz dowodu z dokumentu-odpisu meldunku na okoliczność zakazywania przez J. B. pracownikom Spółki wykonywania zabiegów rolniczych na spornych gruntach.

Odnosząc się do przedstawionej przez S. D. dokumentacji, tj. aktu notarialnego umowy sprzedaży Rep. A nr "[...]" z dnia "[...]", wyroku Sądu Okręgowego z dnia "[...]". zobowiązującego do złożenia oświadczenia woli przez J. B., wypisu z KW nr "[...]" z dnia "[...]"i postanowienia Sądu Rejonowego z dnia "[...]"., zawiadomienia Sądu Rejonowego o wpisie Spółki jako właściciela gruntów, dla których prowadzona jest KW "[...]", wyrok Sądu Rejonowego z dnia "[...]" nakazujący zapłatę na rzecz Spółki i opuszczenie budynków mieszkalnych przez rodzinę B. organ uznał, iż świadczą one jedynie o stosunkach zobowiązaniowych między stronami. Nie stanowią natomiast dowodów potwierdzających fakt posiadania spornych gruntów.

Rozpoznając z kolei zarzuty odwołującego się dotyczące nieprawidłowego terminu przeprowadzenia kontroli po sezonie wegetacyjnym, organ podkreślił, że przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE,) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, nie określają w sposób jednoznaczny terminu, w jakim powinna być przeprowadzona kontrola na miejscu dotycząca wniosku złożonego w danym roku gospodarczym. W ww. rozporządzeniu, określone zostały ogólne zasady dotyczące przeprowadzania kontroli na miejscu. Ponadto przepisy krajowe, w tym m.in. ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów, określały również proces przeprowadzania kontroli na miejscu, nie stanowi natomiast w jakim okresie powinna zostać ona przeprowadzona. Odnosząc się do dokumentu AGRI/60363/2005-REV 1, na który wielokrotnie powoływała się strona w trakcie postępowania, organ wskazał, iż jest to dokument techniczny Komisji Europejskiej Dyrekcji Generalnej ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, zawierający wytyczne do kontroli obszarowych na miejscu i do pomiarów powierzchni, natomiast nie stanowi on podstawy prawnej, określającej termin przeprowadzania kontroli na miejscu. Organ podkreślił przy tym, iż nieprawidłowości w gospodarstwie rolnym strony w większości przypadków dotyczyły działek rolnych, na których nie stwierdzono rozpoczęcia prac polowych dotyczących nowego sezonu wegetacyjnego.

Organ odwoławczy wskazał także, iż kontrola na miejscu została przeprowadzona w dniach 17-30 maja 2006 r.. na polecenie Dyrektora "[...]" Oddziału ARiMR . W wyniku otrzymania informacji o uzasadnionym podejrzeniu wystąpienia nieprawidłowości w ubieganiu się o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2005 przez Spółkę. Na podstawie wyników z kontroli na miejscu uznano, iż powierzchnia stwierdzona spełniająca warunki do przyznania płatności JPO wynosi 387,43 ha, zaś do UPO -382,05 ha. Z płatności całkowicie została wykluczona powierzchnia działki rolnej X i YA.

Nieprawidłowości wykryte podczas kontroli wykazały, że na części działek rolnych już w 2005 roku nie była prowadzona działalność rolnicza. Organ nie zgodził się z twierdzeniem strony, iż kontrola mogła być przeprowadzona wyłącznie do końca lutego 2006 r. Wyniki kontroli przeprowadzonej w maju 2006 r., przed rozpoczęciem prac przed kolejnym sezonem wegetacyjnym, w sposób rzetelny ukazały grunty nieużytkowane rolniczo od roku 2005.

Podniósł także, iż Inspektorzy terenowi stwierdzili m.in. że na działce rolnej YA. nie znajduje się deklarowana przez producenta rolnego uprawa (trawy na gruntach rolnych), lecz ugór. Ponadto stwierdzono grunty nieużytkowane rolniczo, które zostały odjęte od deklarowanej powierzchni. Działki rolne YA i YB pomierzono łącznie, ze względu na brak widocznych granic między działkami rolnymi. Inspektorzy terenowi wykonali liczne zdjęcia, które obrazują stwierdzone nieprawidłowości występujące także w 2005 roku. Ponadto, na działkach rolnych Z i Ż stwierdzono nieprawidłowości występujące także w 2005 roku. Działki rolne nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, co obrazują wymienione w uzasadnieniu decyzji zdjęcia.

Ponadto nieprawidłowości stwierdzone na działce rolnej X wskazują, że działka rolna nie była użytkowana rolniczo także w 2005 roku. Inspektorzy terenowi uznali, że na całej działce rolnej X stwierdzony rodzaj rolniczego użytkowania nie kwalifikuje się do płatności JPO i UPO. Liczne zdjęcia wykonane podczas kontroli, obrazują stwierdzone nieprawidłowości występujące także w 2005 roku.

Organ podkreślił, iż ustalenie na innych działkach rolnych zawyżenia powierzchni deklarowanej przez producenta rolnego w związku ze stwierdzeniem części gruntów nie kwalifikujących się do przyznania płatności (nieużytki) świadczy również o tym, że w 2005 roku tego rodzaju nieprawidłowości wystąpiły.

Wyjaśnił, iż zarzuty dotyczące kontroli na miejscu przeprowadzonej w grudniu 2006 r., nie odnoszą się do przedmiotowej sprawy, lecz do sprawy rolnośrodowiskowej. W celu natomiast oceny stanu faktycznego stwierdzonego podczas kontroli, Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR powołał biegłego Sądu Okręgowego ds. szacowania szkód w uprawach rolniczych. Przedmiotowa opinia biegłego potwierdziła zawarte w protokole z czynności kontrolnych uwagi i stwierdzenia inspektorów terenowych. Biegły uznał za prawidłowe zastosowane kody pokontrolne w odniesieniu do działki rolnej A. B. C. E. FG. H. 1, J. M. N. O. P. R. S. T. U. W. X. YA. YB. Oceniając materiał dowodowy potwierdził, iż powierzchnie wykluczone z płatności nie były użytkowane rolniczo w 2005 r. Odnośnie działek rolnych D, K. L, biegły zaproponował zmianę kodu pokontrolnego na bardziej restrykcyjny dla wnioskodawcy (w porównaniu do kodów zawartych w protokole z kontroli). Organ zaznaczył przy tym, iż w niniejszej sprawie przyjął ustalenia dotyczące powierzchni stwierdzonej dokonane przez inspektorów terenowych, które były korzystniejsze dla producenta rolnego nie uwzględniając propozycji biegłego.

Odnosząc się do działek rolnych Z i Ż organ uznał, iż należy zastosować wobec wnioskodawcy obniżenia z powodu nieprzestrzegania w 2005 roku wymogów dobrej kultury rolnej. Wyniki kontroli na miejscu (wyjaśnienia kontrolerów: materiał fotograficzny) jednoznacznie potwierdzają, że ugór nie był wykoszony w 2005 r. Zgodnie z przepisem §2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej (Dz.U. z 2004 r., nr 65. poz.600 z późn. zm.), uznaje się, że grunt orny był ugorowany jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku w terminie do dnia 15 lipca: koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu I rozprzestrzenianiu się chwastów. W ocenie organu dokumentacja fotograficzna dotycząca działek rolnych Z i Ż wraz z wyjaśnieniami inspektorów terenowych odnośnie typu roślinności występującej na danych gruntach, stanowiła podstawę do zasadnego wniosku dotyczącego braku przestrzegania ww. wymogów.

W odniesieniu do dalszych zarzutów strony związanych z występowaniem drzew i trzcin, organ odwoławczy podkreślił, iż w przypadku gdy grunty są porośnięte drzewami w znacznej części i widoczny jest brak zabiegów wykonywanych na tych gruntach to taka powierzchnia jest wykluczana z płatności. Na gruntach skarżącego nie występowały pojedyncze drzewa ani skupiska kilku drzew, inspektorzy stwierdzili znaczne obszary porośnięte samosiewkami drzew i krzewów, co zostało zapisane w protokole, jak również potwierdzone w opinii biegłego. Natomiast w odniesieniu do występowania kęp trzciny, co zdaniem skarżącego nie powinno dyskwalifikować gruntu z przyznania płatności, organ podkreślił, iż płatności bezpośrednie przyznawane są do gruntów użytkowanych rolniczo zgodnie z wymogami dobrej kultury rolnej. Obszary na których inspektorzy terenowi stwierdzili występowanie trzciny nie spełniały tych warunków, wobec powyższego zostały z płatności wykluczone.

W ocenie organu odwoławczego, zebrany materiał dowodowy dowodzi, że skarżący nie wykonywał w 2005 roku zabiegów agrotechnicznych na części gruntów zgłoszonych we wniosku. Wyniki kontroli przeprowadzonej w maju 2006 r., poddane ocenie biegłego sądowego z zakresu rolnictwa, wskazują na zaniedbania sięgające również roku 2005. Potwierdza ten fakt występująca na gruntach typowa roślinność charakteryzująca grunty nieużytkowane rolniczo.

Organ odrzucił twierdzenia skarżącego, iż organ I instancji nie wziął pod uwagę zdjęć wykonanych przez niego w gospodarstwie rolnym. Ze względu bowiem na brak szkicu lokalizującego wykonanie zdjęcia, brak charakterystycznych punktów odniesienia na fotografii, brak możliwości ustalenia daty ich wykonania, ww. fotografie nie mogły stanowić dowodu mogącego podważyć ustalenia dokonane na podstawie pozostałego materiału dowodowego zebranego w sprawie.

Odnosząc się do kwestionowanej przez stronę daty wykonywania zdjęć przez inspektorów terenowych, organ II instancji wyjaśnił, iż mimo błędnego oznakowania rokiem 2005 daty wykonania zdjęć od nr 2009 do 2021, nr 2072. 2074. oraz od nr 3000 do 3020, zdjęcia wykonane zostały podczas czynności kontrolnych przeprowadzanych w gospodarstwie Spółki w dniach 17-30 maja 2006 r.

Odnosząc się z kolei do zarzutu strony dotyczącego wykonania kontroli na miejscu bez jej obecności, organ podkreślił, że S. D. uczestniczył w kontroli, potwierdzeniem czego są jego podpisy złożone na stronach protokołu z kontroli. Powołując się na art. 25 ust. 1 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 7962004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., wskazał, iż kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. W dniu 16 maja 2006 r. pracownik Biura Kontroli na Miejscu ARiMR poinformował telefonicznie pracownika Spółki o zamiarze przeprowadzenia kontroli.

Za bezzasadny uznał zarzut dotyczący przewlekłości postępowania i celowego wydłużania postępowania. W sytuacji błędów we wniosku, organ administracyjny zobowiązany był w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić materiał dowodowy. W tym celu, organy ARiMR musiały wielokrotnie wyjaśniać i ustosunkować się do zarzutów strony, podważających kontrolę na miejscu. Zamiarem organów nie było natomiast prowadzenie przewlekłego postępowania w celu zniechęcenia strony.

Organ II instancji odrzucił również zarzut, iż organ bezpodstawnie przyjął wyniki kontroli przeprowadzonej w sprawie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, w odrębnej sprawie rolnośrodowiskowej, prowadzonej z wniosku skarżącego. Wskazał, iż rozpatrując sprawę danego producenta rolnego nie można pominąć w innej jego sprawie, zebranych wcześniej dowodów, jeśli pozwalają one w sposób rzetelny wyjaśnić daną sprawę.

Stwierdził, iż producent rolny spełnia przesłanki ustawowe, stanowiące podstawę do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów, określone w art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. Jest posiadaczem działek rolnych o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha i większość z nich utrzymywał w dobrej kulturze rolnej. Jednakże w przypadku stwierdzenia różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez producenta rolnego we wniosku a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli na miejscu ustawodawca wprowadził przepisy określające wysokości obniżek płatności, które przysługiwałyby producentowi rolnemu, gdyby taka różnica nie wystąpiła.

Wskazał, iż w przedmiotowej sprawie powierzchnia zgłoszona przez producenta rolnego w ramach JPO, wynosiła 435,15 ha, natomiast powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności JPO wynosiła 387.43 ha. Różnica procentowa w ramach JPO pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez producenta rolnego a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej wyniosła 12.32 %. W związku z powyższym, płatność JPO w roku 2005 została pomniejszona o dwukrotność stwierdzonej różnicy w powierzchni.

Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV 1 IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str.1 ze zm). jeżeli różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę powierzchni działek.

Podniósł, iż na działkach rolnych Z i Ż stwierdzono brak przestrzegania normy dobrej kultury rolnej na deklarowanych ugorach, z tego tytułu zostały nałożone na producenta rolnego obniżenia (sankcje). W myśl art. 6 i 7 ww. rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego(...), w związku z art. 41 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., w przypadku niestosowania się do wymogów podstawowych w zakresie zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, w wyniku działania lub jego zaniechania, które można bezpośrednio przypisać indywidualnemu rolnikowi, zmniejsza się lub anuluje zgodnie z przepisami szczegółowymi ustanowionymi na mocy art. 7, całkowitą kwotę płatności bezpośrednich. które mają zostać przyznane w danym roku kalendarzowym, w którym doszło do wystąpienia niezgodności. Podkreślił, że w 2005 roku stwierdzenie po raz pierwszy nieprzestrzegania wymagań dobrej kultury rolnej na powierzchni równej lub większej od 0.10 ha w ramach więcej niż jednej normy skutkuje pomniejszeniem kwoty płatności bezpośrednich do gruntów rolnych przysługujących w danym roku w wysokości uzależnionej od liczby niespełnionych norm — 1% za każdą normę, w której stwierdzono nieprawidłowości. Na gruntach skarżącego (działka rolna Z i Z) stwierdzono nieprzestrzegania jednej normy, nakładającej obowiązek przeprowadzenia na gruntach ugorowanych co najmniej raz w roku w terminie do 15 lipca zabiegów uprawowych, zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu chwastów lub przeprowadzenie co najmniej jednokrotnego koszenia. Wysokość nałożonych obniżeń (sankcji) z tytułu braku dobrej kultury rolnej wynosi 656,98 zł (65697.75 zł x 1%). W związku z powyższym kwota przysługujących płatności w wysokości 65697,75 zł została pomniejszona o 656.98 zł, wobec powyższego płatności z tytułu JPO przysługiwały w wysokości 65040,77 zł.

Odnosząc się do płatności UPO organ wskazał, iż wnioskodawca zgłosił powierzchnię 429.21 ha, natomiast zgodnie z wynikami przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności UPO wyniosła 382,05 ha. Różnica procentowa w ramach UPO pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez producenta rolnego, a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 12,34 %.W związku z powyższym, płatność UPO w roku 2005 została pomniejszona o dwukrotność stwierdzonej różnicy w powierzchni.

W ocenie organu odwoławczego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR prawidłowo zastosował w ramach płatności UPO, art. 51 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.), który stanowi, że jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka, nasion i tytoniu, jak przewidziano w tytule IV rozdziały 6, 9 i 1Oc rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 50 ust. 3—5 lego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% ustalonego obszaru.

Ze względu na stwierdzenie na działkach rolnych Z i Ż nieprzestrzegania normy dobrej kultury rolnej na deklarowanych ugorach, zostały nałożone na producenta rolnego obniżenia (sankcje). W myśl art. 6 i 7 ww. rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego (...)" w związku z art. 41 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., w przypadku niestosowania się do wymogów pod podstawowych w zakresie zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, w wyniku działania lub jego zaniechania, które można bezpośrednio przypisać indywidualnemu rolnikowi, zmniejsza się lub anuluje, zgodnie z przepisami szczegółowymi ustanowionymi na mocy art. 7 całkowitą kwotę płatności bezpośrednich, które mają zostać przyznane w danym roku kalendarzowym, w którym doszło do wystąpienia niezgodności. Organ podkreślił, iż w 2005 roku stwierdzenie po raz pierwszy nieprzestrzegania wymagań dobrej kultury rolnej na powierzchni równej lub większej od 0,10 ha w ramach więcej niż jednej normy - skutkuje pomniejszeniem kwoty płatności bezpośrednich do gruntów rolnych przysługujących w danym roku w wysokości uzależnionej od liczby niespełnionych norm 1% za każdą normę, w której stwierdzono nieprawidłowości. Na gruntach skarżącego (działka rolna Z i Ż) stwierdzono nieprzestrzegania jednej normy, nakładającej obowiązek przeprowadzenia na gruntach ugorowanych co najmniej raz w roku w terminie do 15 lipca zabiegów uprawowych, zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu chwastów lub przeprowadzenie co najmniej jednokrotnego koszenia. Wysokość nałożonych obniżeń (sankcji) z tytułu braku dobrej kultury rolnej wynosi 812,41 zł (81240.57 zł x 1%). W związku z powyższym kwota przysługujących płatności w wysokości 81240,57 zł pomniejszona zostaje o 812,41 zł. wobec powyższego płatności z tytułu UPO przysługują w wysokości 80428,16 zł.

Wobec powyższych ustaleń, organ lI instancji nie znalazł przesłanek do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 68 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 r. Uznał, iż strona nie wykazała, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości. Zwrócił uwagę, iż strona deklarując we wniosku określone działki rolne, powinna przed złożeniem przedmiotowego wniosku dokonać pomiaru powierzchni gruntów, do których ubiegała się o przyznanie płatności. Producent rolny powinien we wniosku podać stan faktyczny użytkowanych rolniczo przez siebie gruntów. tj. zarówno odnośnie powierzchni, jak i rodzaju uprawy. Reprezentant Spółki powinien sprawdzić, jak w rzeczywistości przedstawia się stan posiadanych gruntów.

Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącego dotyczącego istnienia podstaw do wyłączenia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR od załatwienia sprawy. Po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego organ odwoławczy nie dopatrzył się wymienionych w art. 25§1 kpa, okoliczności skutkujących wyłączeniem organu. Ponadto organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uznania stronniczości pracowników prowadzących postępowanie w przedmiotowej sprawie. Skierowanie zaś kontroli na miejscu w maju 2006 r., było wynikiem stwierdzenia nieprawidłowości we wniosku i nieprecyzyjnych zeznań świadków w odniesieniu do powierzchni użytkowanej rolniczo, którzy przesłuchiwani byli w kwietniu 2006 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji w całości, zgodnie z art. 145 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zgodnie z art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a., oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE Nr L 141 z 30.04.2004r.), w zakresie wymogu przeprowadzania kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu w taki sposób, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, poprzez bezpodstawne wyznaczenie do przeprowadzenia kontroli na miejscu na działkach rolnych skarżącej na miesiąc maj 2006r., czyli prawie rok po okresie wegetatywnym, oraz na miesiąc grudzień 2006r.,

2. art. 68 ust. 1 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r., w zakresie w jakim organ (ARiMR) uznał, iż strona skarżąca nie wykazał braku winy w zakresie przypisywanych mu nieprawidłowości, poprzez brak zbadania czy istnieją przesłanki określone we wskazanym przepisie,

lI. rażącą obrazę przepisów postępowania poprzez:

1. art. 7, 77§ 1 k.p.a. poprzez zaniechanie działań mających na celu wyjaśnienie istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy,

2. naruszenie art. 78 k.p.a. poprzez pominiecie dowodu z zdjęć, którymi skarżąca udokumentowała faktyczny stan rzeczy dotyczący stanu i zakresu prac wykonanych na działkach rolnych należących do skarżącej,

3. art. 8 kpa. poprzez działania ARiMR powodujące podważenie zaufania skarżącej do organów Państwa,

4. obrazę art. 11 k.p.a. z uwagi na brak wyjaśnienia zasadności przesłanek stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, w szczególności w zakresie w jakim ARiMR pominęła znaczenie: dokumentu AGRI/60363/2005-REV1, stanowiska Dyrektora Departamentu Kontroli na Miejscu Centrali ARiMR wyrażonego w piśmie znak "[...]" z dnia 13 marca 2007r. oraz pisma Departamentu Programowania i Analiz Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi znak PA wr-II /07(4566) z dnia 17 października 2007r. (którym dysponował "[...]"Oddział Regionalny ARiMR i którego odpis znajduje się w aktach sprawy sądowej, której stroną jest .ARiMR, zawisłej przed Sadem Rejonowym,

5. obrazę art. 107 3 k.p.a. wobec pominięcia w uzasadnieniu decyzji oceny dowodów przedstawionych przez skarżącą (zdjęcia), które de facto zostały pominięte,

6. rażące naruszenie art. 2, 7 i 32 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez wydanie rozstrzygnięcia wskazującego na nierówne, dyskryminujące traktowanie przez władzę publiczną skarżącej,

7. rażące naruszenie art. 35 §1 k.p.a. w zw. z w art. 12 k.p.a., poprzez dopuszczenie się przez organ administracji publicznej długotrwałego pozostawania w bezczynności wskutek rażącego naruszenia określonych w art. 35 k.p.a. terminów rozpoznania sprawy.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, iż w okresie wegetacyjnym miesiące czerwiec i lipiec 2005r. były wykonywane prace na terenie zadeklarowanych do przyznania pomocy działek. Powołując się na treść dokumentu AGR1160363/2005-REV1, stanowiska Dyrektora Departamentu Kontroli na Miejscu Centrali ARiMR wyrażonego w piśmie z dnia 13 marca 2007r. oraz pisma Departamentu programowania i Analiz Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r., za zaskakujący uznała fakt przeprowadzenia kontroli na miejscu (która powinna odbyć się do końca lutego 2006r.) dopiero w maju 2006r. Podniosła, iż wyciąganie wniosków z powyższej kontroli, pozostaje w jawnej sprzeczności z wymogami odnoszącymi się do skutecznego weryfikowania zakresu prac z poprzedniego sezonu.

W ocenie strony doszło do rażącego naruszenia przez ARiMR postanowień Dokumentu Roboczego AGRI/60363/2005, określającego wytyczne dotyczące kontroli na miejscu obszarów i pomiaru obszarów. Dokument ten, jak podkreśliła strona, ma istotne znaczenie w procesie stosowania prawa przez działające w tym zakresie organy administracji publicznej.

Spółka podniosła również zarzut bezpodstawnego wykluczenia zaproponowanego przez nią materiału dowodowego w postaci min. zdjęć, z tej tylko przyczyny, że nie zostały one określone datą. Wskazała na brak obiektywizmu i bezstronności organu w postępowaniu dowodowym. Zarzuciła organom, iż przedstawione przez nią zdjęcia zostały rozmyślnie pominięte, podczas gdy organ nie wezwał strony do złożenia stosownych wyjaśnień odnoszących się m.in. do czasu powstania tych zdjęć.

Zarzuciła organom opieszały, przewlekły sposób prowadzenia sprawy. Zdaniem strony, kolejne pisma dotyczące kolejnych zmian terminu załatwienia sprawy służyły w praktyce wydłużaniu trwania postępowania i zniechęcaniu wnioskodawcy, który ubiegając się o środki został zmuszony do prowadzenia działalności bez możliwości bieżącego pokrywania wydatków z płatności, które powinny zostać znacznie wcześniej przyznane.

Zarzuciła również organowi, iż wykorzystał ustalenia w zakresie kontroli wykonanej w ramach wniosku o płatność obszarową dla potrzeb odrębnego postępowania pomocowego (rolnośrodowiskowego), skoro brak w tym zakresie wyraźnego przepisu prawa, które umożliwiałby takie działania.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W świetle przepisów art.1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U.z 2002r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem na podstawie art.3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego zadaniem sądów administracyjnych jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji państwowej przepisów prawa zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania.

W przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, uwzględnia skargę na podstawie art.145 §1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanego dalej p.p.s.a.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich do gruntów rolnych określonych przepisami Unii Europejskiej określa ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. Nr 6, poz. 40 ze zm.). Przewiduje ona w art. 2 ust. 2 i 4, że posiadaczowi gospodarstwa rolnego, zwanemu "producentem rolnym", przysługują płatności pod warunkiem posiadania przez niego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, zaś wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni gruntów rolnych i stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego. Stosownie zaś do art. 2 ust. 3 płatności obejmują jednolitą płatność obszarową; płatności uzupełniające do powierzchni upraw.

W niniejszej sprawie miał też zastosowanie m.in. art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE Nr L 345 z 20.11.2004 L, str. 1 ze zm.), zgodnie z którym, jeżeli różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną różnicę powierzchni działek.

W związku natomiast ze stwierdzeniem przez organy w 2005 roku po raz pierwszy nieprzestrzeganiem wymagań dobrej kultury rolnej na powierzchni równej lub większej od 0,10 ha w ramach więcej niż jednej normy, zastosowano pomniejszenia kwoty płatności JPO, przysługujących w danym roku o 1 %, na podstawie art. 6 i 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone .systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/200], (WE) nr 1868/94, (WE) nr 125 1//999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. WE nr L 270 z 21 .10.2003 r., str. 1 ze zm.), oraz art. 41 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego .systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.).

Zastosowano również art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla .systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych .systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.), zgodnie z którym, jeżeli różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej wówczas kwota jaka ma być przyznana zostanie pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną różnicę powierzchni działek. Ponadto ze względu na stwierdzenie w 2005 roku po raz pierwszy nieprzestrzegania wymagań dobrej kultury rolnej na powierzchni równej lub większej od 0,10 ha w ramach więcej niż jednej nomy, zastosowano pomniejszenie kwoty płatności UPO przysługujących w danym roku o 1 %, w związku z art. 6 i 7 ww. rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. oraz art. 41 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Jak wynika z powyższych uregulowań prawnych, wysokość płatności uzależniona jest m.in. od zadeklarowanej powierzchni gruntów rolnych. Natomiast zawyżenie zgłoszonej powierzchni gruntów zagrożone jest sankcjami przewidzianymi w prawie wspólnotowym. Jednocześnie w myśl art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 r. z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości.

Jak już wyżej stwierdzono, zmniejszenie pomocy stosuje się, gdy rolnik zawyżył we wniosku deklarowaną powierzchnię gruntów rolnych, o ile było to działanie zawinione. Jest to więc zasadnicza okoliczność, która musi być bezspornie ustalona w toku postępowania administracyjnego.

Stosownie zaś do unormowań art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych płatność przyznawana jest w drodze decyzji administracyjnej. Konsekwentnie zatem, wydanie tego aktu musi być poprzedzone postępowaniem administracyjnym, które powinno być prowadzone zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim wskazać należy, iż obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy ciąży na organach prowadzących to postępowanie. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym, a jeżeli okaże się to niemożliwe, dokonanie ustaleń zbliżonych do stanu rzeczywistego. Stan faktyczny powinien być zatem wyjaśniony dokładnie, a nie pobieżnie. Dążąc do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, organ powinien w pierwszej kolejności ustalić jakie fakty są istotne z punktu widzenia prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie, a następnie rozważyć jakie dowody będą pomocne w ustaleniu tych faktów.

Opisana zasada skonkretyzowana została w art.77§1 k.p.a., który nakłada na organ obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Tym samym, organ prowadzący postępowanie zobligowany jest zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. Niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego jest wadą postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji wydanej w wyniku takiego zaniedbania (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1981r., sygn. akt SA 503/81, publ. ONSA z 1981r., nr 1, poz.54). Z kolei przez wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć ustosunkowanie się organu do każdego dowodu i dokonanie ich oceny we wzajemnym powiązaniu.

Z wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, wynika nakaz prowadzenia postępowania w sposób zgodny z procedurą. Postępowanie budzące zaufanie, to postępowanie, w którym dopuszcza się wnioskowane dowody, traktuje się na równo interes strony postępowania i Skarbu Państwa, nie zmienia się ocen tych interesów, a materialnoprawnych wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść strony.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem wymienionych reguł postępowania. Zebrany materiał dowodowy nie daje bowiem podstaw do poczynienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń i wyciągnięcia wniosków, jakie przyjęto w zaskarżonej decyzji.

Analizując zgromadzony w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy Sąd stwierdził, iż z akt administracyjnych wynika, że w dniu 6 kwietnia 2006r., przeprowadzono przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wizję lokalną na terenach spornych działek. Z czynności tej, została sporządzona notatka służbowa. Wskazano w niej między innymi, iż działka 2/2 w obrębie "[...]", gm. "[...]" nie nosi żadnych śladów użytkowania rolniczego i w związku z tym należy ją wykluczyć z dopłat za rok 2005. Z podjętej przez organ czynności nie został jednak sporządzony protokół, co uniemożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonej wizji lokalnej.

Wymóg sporządzenia takiego protokołu został sformułowany w sposób kategoryczny w art. 67§ 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. Z jego treści wynika, iż organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność ta została w inny sposób utrwalona na piśmie. W szczególności sporządza się protokół z oględzin i ekspertyz dokonywanych przy udziale przedstawiciela organu administracji publicznej. W ocenie Sądu, okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym m.in. oględziny działek gruntu Spółki, mają wartość dowodową tylko wówczas, gdy zostały przez organ utrwalone w formie protokołu zgodnie z art. 67 i nast. K.p.a. Okoliczności stwierdzone przez organ przeprowadzający oględziny nie mogą zatem zostać uznane za udowodnione, jeżeli zostały utrwalone w postaci zwykłej notatki służbowej.

W ocenie Sądu, ograniczenie się organów administracyjnych do stwierdzenia, iż przedstawione przez Skarżącą spółkę zdjęcia nie mogą stanowić dowodu na potwierdzenie jego stanowiska, uznać należy za przedwczesny. Nie wystarczy bowiem samo uznanie, iż zdjęcia nie posiadają daty ich wykonania, szkicu lokalizującego wykonanie zdjęć.

Brak działań organów w zakresie ustalenia, czy przedstawione przez Spółkę zdjęcia rzeczywiście przedstawiają sporne działki, narusza podstawowe zasady postępowania podatkowego, a w szczególności: zasadę prawdy materialnej oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, wyrażone w art.7 i art.8 k.p.a. Dążąc do ustalenia prawdy materialnej organy administracji publicznej zobowiązane są do dokonania ustaleń w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego. Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich faktów mających znaczenie dla sprawy, również tych, które potwierdziłyby tezę dowodową strony skarżącej. Wbrew zatem twierdzeniom organu drugiej instancji nie rozpatrzono całego materiału dowodowego, zaś postępowanie pracowników organu dokonujących pomiaru było pozbawione cech obiektywizmu i bezstronności. Odnosząc się bowiem do kwestionowanej przez stronę skarżącą daty wykonania zdjęć przez inspektorów terenowych, organ nie przeprowadzając postępowania uznał, iż doszło do błędnego oznakowania rokiem 2005 wykonanych podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w 2006r. w gospodarstwie Spółki zdjęć od nr 2009 do 2021, nr 2072, 2074, oraz od nr 3000 do 3020.

Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, iż ustalenia dokonane przez organ nie wyjaśniają w sposób jednoznaczny, czy rzeczywiście zaistniały przesłanki do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej przez organ wysokości na 2005r.

W ocenie Sądu, w świetle art.67 § 1 i § 2 k.p.a. przyjęcie przez organ oświadczenia osób kontrolujących, w formie notatki służbowej, sporządzonej na okoliczność błędnego oznakowania zdjęć rokiem 2005, zamiast rokiem 2006, jest niedopuszczalna formą dowodzenia tych okoliczności. Dopiero przesłuchania w charakterze świadków osób kontrolujących, pozwoli wyjaśnić okoliczności wpisania tej błędnej daty na zdjęciach, sposobu poprawiania tej daty z roku 2005, na 2006, zatem taki dowód będzie miał moc prawną na podstawie art. 67 § 2 pkt 2 k.p.a..

Zdaniem Sądu, w kwestii zdjęć fotograficznych przedłożonych przez Spółkę, należałoby na podstawie art.86 k.p.a. przesłuchać reprezentanta Spółki, w celu wyjaśnienia istotnych faktów, niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy dopłat do gruntów Spółki za 2005 rok.

Mając na względzie przedstawione okoliczności faktyczne i prawne, Sąd stwierdził, że zaskarżoną decyzję podjęto z naruszeniem przepisów prawa procesowego, zwłaszcza art. 7 i art. 77, art.8, art.11,art.67, art.80 k.p.a. przy czym naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i do dokonania oceny okoliczności na podstawie całego zebranego materiału. Wskazane błędy proceduralne powodują, że przedwczesne byłoby odnoszenie się do dokonanej przez organ podatkowy oceny prawnej stanu faktycznego.

Z wymienionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na mocy art.145 §1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art.205§2 i art.209 p.p.s.a., zaś na podstawie art.152 określono, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienie się wyroku.