Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1976/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 135e ust. 1, art. 135g ust. 1 i 2, art. 135j ust. 2 pkt 6, art. 135e ust. 1 w zw. z art. 135p
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

SENTENCJA

Dnia 4 grudnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 741/17 w sprawie ze skargi M.M. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia ze służby 1) oddala skargę kasacyjną; 2) odstępuje od zasądzenia od M.M. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 741/17 po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.M. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 20 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia ze służby, uchylił zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] (pkt 1); zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] na rzecz skarżącego M.M. kwotę 497 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt 2).

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Komendant Miejski Policji w [...] orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] uznał [...] M.M. winnym tego, że w dniu [...] kwietnia 2017 r. w [...] popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w ten sposób, że stawił się do służby będąc w stanie nietrzeźwości (I badanie – wynik 0.38 mg/l; II badanie – wynik 0.33 mg/l zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu), a ponadto przebywał w tym stanie na terenie Komendy Miejskiej Policji w [...], tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U z 2016 r., poz. 1782 ze zm.) w związku z § 1 Decyzji Nr 168/2014 Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 28 października 2014 r. w sprawie zakazu wstępu i przebywania policjantów/pracowników Policji będących w stanie po spożyciu alkoholu lub podobnie działającego środka na terenie Komendy Miejskiej w [...] i jednostek podległych i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji.

Na skutek wniesienia przez [...] M.M. od powyższego orzeczenia odwołania sprawę rozpoznawał Komendant Wojewódzki Policji [...], który orzeczeniem z dnia 20 lipca 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...].

W uzasadnieniu orzeczenia podał, że w sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

- [...] M.M. pełnił służbę na stanowisku [...] Komendy Miejskiej Policji w [...]; ponieważ miał problemy z alkoholem, przed rozpoczęciem służby jego stan trzeźwości był systematycznie badany (potwierdza to sam obwiniony oraz jego przełożony);

- w dniu [...] kwietnia 2017 r. w godz. 14:00 – 22:00 miał pełnić służbę w [...];

- podczas odprawy do służby w dniu [...] kwietnia 2017 r. [...] R.H. – Zastępca Komendanta Miejskiego Policji w [...] polecił, aby kontrolny sprawdzał sposób pełnienia służby przez policjantów; w tym dniu służbę kontrolnego pełniła [...] K.G.;

- przed godziną 14:00 [...] M.M. telefonicznie skontaktował się z [...] P.B. – dyżurnym KMP w [...]; zgłosił dyżurnemu rozpoczęcie służby, podał numer pomieszczenia, w którym przebywał oraz numery telefonów; ponieważ dyżurny nie zlecił mu wykonania żadnej czynności, [...] M.M. przebywał w pokoju służbowym sam;

- około godz. 14:10 do pokoju tego przyszła [...] K.G. i zapytała [...] M.M., czy jest trzeźwy; odpowiedział, że jest; poleciła wówczas, by poszedł z nią i poddał się badaniu stanu trzeźwości;

- badanie wykonano urządzeniem pomiarowym Alkometr A2.0/04 o numerze fabrycznym: [...], uzyskując wynik: w pierwszym badaniu przeprowadzonym o godz. 14:15: 0,38 mg/l, w drugim badaniu przeprowadzonym o godz. 14:20: 0,33 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu;

- podczas badania [...] M.M. oświadczył, że w ciągu ostatnich 24 godzin nie spożywał alkoholu; przesłuchiwany kolejnego dnia wskazał, że w dniu poprzedzającym służbę pił alkohol do godziny 22:00, wypił dwa piwa i około 200-300 ml wódki, był jednak przekonany o tym, że rozpoczynając służbę jest trzeźwy; niespełna miesiąc przedtem, do dnia 28 marca 2017 r. odbywał leczenie odwykowe na [...]; jak oświadczył, przyjmuje leki na [...] oraz leki [...], zalecone przez lekarza [...];

- z uwagi na stan nietrzeźwości [...] M.M., przełożony zabezpieczył jego broń służbową i amunicję, zwolnił go do domu oraz zapewnił policjanta, który przejął służbę w grupie zdarzeniowej;

- Komendant Miejski Policji w [...] postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2017 r. nr [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] M.M. i przedstawił mu powyżej opisany zarzut popełnienia przewinienia dyscyplinarnego.

Następnie wyższy przełożony dyscyplinarny przedstawił treść art. 132 ust. 1 , 2 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji oraz § 1 decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 28 października 2014 r. w sprawie zakazu wstępu i przebywania policjantów/pracowników Policji będących w stanie po spożyciu alkoholu lub podobnie działającego środka na terenie Komendy Miejskiej w [...] i jednostek podległych

W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...], zgromadzony w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy potwierdza zarówno fakt popełnienia przez obwinionego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego, jak i to, że czynu dopuścił się z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym. [...] M.M., jako policjant z 13-letnim stażem służby, człowiek dorosły, zdawał sobie sprawę z tego, jaki jest wpływ alkoholu na organizm ludzki. Sam wyjaśnił, że alkohol spożywał w dniu [...] kwietnia 2017 r. do godziny około 22.00, wypił dwa piwa oraz około 200 – 300 ml wódki. Zdaniem wyższego przełożonego dyscyplinarnego w tym kontekście bez znaczenia jest to, czy obwiniony według własnej oceny czuł się dobrze, czy też nie, skoro w dniu poprzedzającym rozpoczęcie służby, do późnych godzin spożywał alkohol w ilości, która w momencie rozpoczęcia służby dała wynik kwalifikowany jako stan nietrzeźwości. Musiał się on liczyć z możliwością, że spożyty alkohol może osiągnąć wartości niedopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów. Dopuścił się on zatem popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym.

Ponadto Komendant Wojewódzki Policji [...] wskazał, że w toku postępowania odwoławczego przy ocenie popełnionego przewinienia dyscyplinarnego wzięto pod uwagę fakt, że [...] M.M. nie został skierowany na badania kontrolne bezpośrednio po zakończeniu zwolnienia lekarskiego, ale dopiero w dniu 1 czerwca 2017 r. co stanowiło uchybienie ze strony przełożonego zobowiązanego do wystawienia takiego skierowania i powinno zostać wyjaśnione w odrębnym postępowaniu. Uznał, że fakt dopuszczenia obwinionego do służby bez aktualnego orzeczenia lekarskiego pozostaje bez wpływu na stwierdzenie, że popełnił on przewinienie dyscyplinarne, ani też na ustalenie stopnia winy.

Wyższy przełożony dyscyplinarny, odnosząc się do rodzaju wymierzonej obwinionemu kary dyscyplinarnej, podał treść art. 134h ustawy o Policji i wskazał, że [...] M.M. nie był karany dyscyplinarnie, ma pozytywną opinię służbową, a przełożeni mają dobre zdanie o jego wiedzy, umiejętnościach zawodowych i zaangażowaniu w wykonywanie przydzielonych czynności. Stwierdził jednak, że stawienie się przez niego do służby w stanie nietrzeźwości to zachowanie tak naganne, że podnoszone przez obwinionego "okoliczności łagodzące" nie mogą odnieść skutku w postaci złagodzenia wymiaru kary w postępowaniu dyscyplinarnym. Przełożony, wiedząc o problemach [...] M.M. z alkoholem, doceniając jego umiejętności zawodowe, dał mu szansę na to, by mógł on przezwyciężyć chorobę i pełnić nadal służbę w Policji. Umożliwił mu udział w 6-tygodniowej terapii w [...]. Z danej szansy [...] M.M. nie skorzystał, gdyż po odbytej terapii nadal spożywał alkohol. Czyn, którego obwiniony się dopuścił i okoliczności jego popełnienia są na tyle doniosłe, że przeważają nad argumentacją przemawiającą na jego korzyść, tj. dotychczasową niekaralnością i nienagannym przebiegiem służby. Od policjantów, jako funkcjonariuszy publicznych stojących na straży porządku prawnego, wymaga się zachowania w służbie szczególnej dyscypliny i daleko idącej odpowiedzialności za siebie, innych policjantów oraz obywateli.

W konsekwencji Komendant Wojewódzki Policji [...] w pełni podzielił stanowisko Komendanta Miejskiego Policji w [...] wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, dotyczące oceny popełnionego przez [...] M.M. przewinienia dyscyplinarnego, formy i stopnia winy oraz współmierności orzeczonej kary dyscyplinarnej.

Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi M.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, tj.:

1) art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, poprzez utrzymanie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] w mocy orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], w sytuacji, gdy istniały podstawy do zmiany tego orzeczenia, poprzez wymierzenie kary dyscyplinarnej łagodniejszego rodzaju, aniżeli wydalenie ze służby;

2) art. 135e ust. 1 ustawy o Policji, poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego w sprawie, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychiatry w celu ustalenia poczytalności skarżącego i oparcie się przez ograny obu instancji na niepełnym materiale dowodowym;

3) art. 135e ust. 1 ustawy o Policji, poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego w sprawie i niedostateczne rozważenie zaistniałej w sprawie okoliczności w postaci błędu, co do okoliczności stanowiącej znamię czynu będącego przewinieniem dyscyplinarnym.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie orzeczeń organów dyscyplinarnych obu instancji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podał, że jego zdaniem organ nadał zbyt dużą rangę okolicznościom przemawiającym na niekorzyść obwinionego, natomiast zdyskredytował okoliczności łagodzące w postaci wzorowego przebiegu służby, czy też prawidłowego wypełniania przez niego obowiązków służbowych. Argumentując zarzut naruszenia art. 135e ustawy o Policji podał, że w jego ocenie należało zbadać, czy na fakt spożycia przez niego alkoholu i podjęcia pod jego wpływem służby, nie miały znaczenia czynniki, które były poza jego wolą, albowiem wynikały z jego uzależnienia od alkoholu, choroby i być może stanowiły jedną z okoliczności, o których mowa w art. 31 § 1 i 2 Kodeksu karnego. Takich ustaleń nie dokonano, nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłych psychiatrów, którzy by tę kwestię rozstrzygnęli w sposób kategoryczny, przy wykorzystaniu wiedzy specjalnej, której organy orzekające w postępowaniu dyscyplinarnym nie posiadają. Skarżący stwierdził, że w tej sprawie organy weszły w kompetencję biegłego z zakresu psychiatrii, ustalając pewne fakty z naruszeniem przepisów prawa, przyjmując w sposób niemający oparcia w zebranym materiale dowodowym, że nie występowały żadne czynniki, które mogłyby wyłączyć po stronie obwinionego możliwość rozpoznania znaczenia czynu. Jeśli organ miał wątpliwości, czy uzależnienie od alkoholu może wpływać na poczytalność obwinionego, winien dopuścić dowód z opinii lekarzy psychiatrów, czego w niniejszej sprawie nie uczynił. Ponadto skarżący wskazał, że organy obu instancji, mając na względzie jego wyjaśnienia oraz treść art. 28 Kodeksu karnego, powinny dokonać analizy, czy skarżący mógł mylnie przyjąć, że alkohol który spożywał dzień wcześniej został przez jego organizm wydalony. Brak poczynienia ustaleń w tym zakresie czyni orzeczenia tych organów wadliwymi w stopniu rażącym.

Komendant Wojewódzki Policji [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał treść art. 132 ust. 1 i art. 132a ustawy o Policji. Wskazał, że skoro policjant odpowiada dyscyplinarnie wyłącznie za czyny zawinione (zarówno w formie winy umyślnej, jak i nieumyślnej), to stan wyłączający świadomość popełnianych czynów (niepoczytalność) taką odpowiedzialność wyklucza. Powołanie się przez obwinionego policjanta na okoliczności wyłączające jego zawinienie nakłada na organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne obowiązek wyjaśnienia tych okoliczności.

Przedmiotem kontroli Sądu były orzeczenia dyscyplinarne organów Policji, tj. Komendanta Miejskiego Policji w [...] i Komendanta Wojewódzkiego Policji [...], na podstawie których skarżącego uznano za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez stawienie się w dniu [...] kwietnia 2017 r. do służby w stanie nietrzeźwości stwierdzonym badaniem na zawartość alkoholu oraz przebywanie w tym stanie na terenie Komendy Miejskiej Policji w [...] i wymierzono mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że M.M. jest osobą uzależnioną od alkoholu. Z akt postępowania dyscyplinarnego wynika, że w okresie od dnia 14 lutego 2017 r. do dnia 4 kwietnia 2017 r. korzystał ze zwolnienia lekarskiego w związku z leczeniem szpitalnym na oddziale uzależnień [...]. Po zakończeniu pobytu w szpitalu otrzymał 7-dniowe zwolnienie lekarskie poszpitalne. Zaświadczenie z dnia 9 czerwca 2017 r. wydane przez specjalistę terapii uzależnień potwierdza uczestnictwo M.M. w terapii indywidualnej. Ponadto z załączonych przez skarżącego do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi dokumentów wynika, że przebywał on na leczeniu na Oddziale [...] w dniach 13 lipca 2017 r. – 3 sierpnia 2017 r. oraz 10 sierpnia 2017 r. – 18 sierpnia 2017 r. Skarżący przesłuchiwany w postępowaniu dyscyplinarnym zeznał, że w dniu [...] kwietnia 2017 r., tj. w dniu poprzedzającym rozpoczęcie służby i popełnienie zarzuconego czynu, do godz. 22:00 spożywał alkohol. Podał także, iż zażywa leki zalecone mu przez lekarza psychiatrę ze [...], stara się nie pić, ale nie zawsze mu się to udaje. Jest również pod opieką psychologa z Komendy Wojewódzkiej Policji [...]. Oświadczył, iż ze względu na to, że miał i nadal ma problem alkoholowy, systematycznie przed rozpoczęciem służby jego stan trzeźwości jest badany przez przełożonych.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, powyższe fakty uprawdopodobniają możliwość występowania u skarżącego zaburzeń natury psychicznej. W tej sytuacji przełożeni z urzędu powinni przeprowadzić dowody zmierzające do ustalenia, czy w chwili popełnienia zarzuconego mu czynu miał on zachowaną zdolność rozumienia znaczenia zarzuconego mu czynu i kierowania swoim postępowaniem. Nie może być uznana za wystarczającą argumentacja organu, że skarżący, jako policjant z 13-letnim stażem służby, człowiek dorosły, zdawał sobie sprawę z tego jaki jest wpływ alkoholu na organizm ludzki. Nie do zaakceptowania jest również twierdzenie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...], który w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, powołując art. 31 Kodeksu karnego podał, że nie negując, iż skarżący jest uzależniony od alkoholu, to w sytuacji gdy sam wprawił się w stan nietrzeźwości, nie wyłącza to jego winy (art. 31 § 3 tego Kodeksu). Niewątpliwie choroba alkoholowa, czy uzależnienie od alkoholu powoduje zakłócenia psychiczne w funkcjonowaniu i zachowaniu człowieka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w tej sytuacji, aby w sposób prawnie procesowo przyjęty uzyskać dowód w zakresie poczytalności, co wiąże się z kwestią winy skarżącego odnośnie popełnienia zarzuconego mu czynu, należało dopuścić dowód z opinii biegłego lekarza psychiatry.

Dodał, że nie może być także aprobaty dla praktyki organów Policji polegającej na odstąpieniu od skierowania skarżącego, po zakończeniu przebywania na zwolnieniu lekarskim powyżej 30 dni, na kontrolne badania lekarskie, dopuszczenie do pełnienia służby i ograniczanie się do każdorazowego badania go na stan trzeźwości przed podjęciem służby. Wprawdzie ta kwestia kwalifikuje się do wyjaśnienia w ramach odrębnego postępowania, to jednak nie może ona skutkować uznaniem wyczerpującego wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu dyscyplinarnym całokształtu okoliczności sprawy, w tym winy skarżącego. Na stosowne badania kontrolne został on skierowany dopiero w dniu 1 czerwca 2017 r., a więc po popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, a nie bezpośrednio po zakończeniu leczenia odwykowego.

Sąd pierwszej instancji uznał, że ustalone w postępowaniu fakty dotyczące uzależnienia M.M. od alkoholu uprawdopodobniają możliwość występowania u niego zaburzeń natury psychicznej, które mogły mieć wpływ na jego poczytalność w momencie popełnienia zarzuconego mu czynu. W tej sytuacji odstąpienie od przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry, co do poczytalności skarżącego w dacie zdarzenia, jest uchybieniem, które dyskwalifikuje zaskarżone postępowanie i wydane w jego ramach orzeczenia dyscyplinarne.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że skoro nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, to stwierdzić należy, iż zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem art. 135i oraz 135l ust. 1 ustawy o Policji. Uwzględniając powyższe uznał, że w tym przypadku ocena pozostałych zarzutów skargi jest przedwczesna.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 oraz art. 200, art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Komendant Wojewódzki Policji [...], reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości zarzucił:

1) na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego:

a) art. 31 § 3 K.k., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że nie ma on zastosowania w przypadku choroby alkoholowej czy uzależnienia od alkoholu, podczas gdy okoliczności te nie stanowią przesłanek negatywnych jego zastosowania, a w konsekwencji błędne postawienie organom zarzutu niezasadnego zastosowania tego przepisu w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że skarżący wprawił się w stan nietrzeźwości, który przewidywał lub mógł przewidzieć;

b) art. 31 § 1 K.k., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że choroba alkoholowa/uzależnienie od alkoholu jest tożsame z zakłóceniami czynności psychicznych stanowiącymi przesłankę zastosowania tego przepisu, podczas gdy brak jest takiej tożsamości, a sam fakt występowania choroby alkoholowej/ uzależnienia od alkoholu nie świadczy o niepoczytalności;

2) na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 106 § 4 P.p.s.a., poprzez wzięcie przez Sąd pod uwagę, jako wiedzy powszechnie znanej, że choroba alkoholowa, czy uzależnienie od alkoholu powoduje zakłócenia psychiczne w funkcjonowaniu i zachowaniu człowieka, podczas gdy wiedza taka nie wynika ani z akt sprawy, ani nie można uznać jej za fakt powszechnie znany;

b) art. 133 § 1 P.p.s.a., poprzez samodzielne ustalenie przez Sąd i uwzględnienie przy rozstrzyganiu sprawy, że M.M. przebywał na leczeniu na Oddziale [...] w dniach 13 lipca 2017 r. – 3 sierpnia 2017 r. oraz 10 sierpnia 2017 r. – 18 sierpnia 2017 r., które to fakty zaistniały zasadniczo po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy, nie mogły być znane temu organowi w chwili wydawania decyzji i nie powinny podlegać uwzględnieniu przy ocenie zaskarżonej decyzji;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 135l ust. 1 oraz art. 135i ustawy o Policji, poprzez uchylenie zaskarżonego orzeczenia i poprzedzającego je orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w [...] zamiast oddalenia skargi w całości, w sytuacji, gdy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania – art. 135l ust. 1 ani art. 135i ustawy o Policji, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy i polegać miałoby na niedopełnieniu obowiązku należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, z uwagi na odstąpienie od przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry co do poczytalności skarżącego w dacie zdarzenia;

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 135e ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 135p ustawy o Policji w zw. z art. 193 § 1 K.p.k. w zw. z art. 202 K.p.k., poprzez uchylenie zaskarżonego orzeczenia i poprzedzającego je orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w [...], podczas gdy przy prawidłowej interpretacji i właściwym zastosowaniu tych przepisów skarga powinna zostać oddalona w całości ze względu na wyczerpujące wyjaśnienie w postępowaniu dyscyplinarnym całokształtu okoliczności sprawy i braku powinności powołania biegłego lekarza psychiatry co do poczytalności skarżącego w dacie zdarzenia;

e) art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, polegające na powołaniu jako podstawy prawnej ogólnie art. 135i ustawy o Policji bez wskazania konkretnego przepisu, co nie pozwala na ustosunkowanie się do zarzutu jego naruszenia;

f) art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, polegające na niewyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia tj. art. 135i oraz art. 135l ustawy o Policji ze względu na ograniczenie się do stwierdzenia, że przepisy te nakładają na rzecznika dyscyplinarnego oraz organ odwoławczy obowiązki dotyczące wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, podczas gdy przepis art. 135i ustawy o Policji dotyczy problematyki zapoznania z aktami sprawy, a art. 135l ust. 1 ustawy o Policji wskazuje na zakres podstaw do rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.

M.M. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ustosunkowując się do powołanych w niej zarzutów stwierdził, że są one niezasadne, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Przy czym istota podniesionych w niej zarzutów zmierza do wykazania, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawidłowo przyjął, że organy w postępowaniu dyscyplinarnym naruszyły art. 135i, a także art. 135l ust. 1 ustawy o Policji, gdyż nie wyjaśniły wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. Niezasadnie również stwierdził, że odstąpienie w postępowaniu dyscyplinarnym od przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry na okoliczność poczytalności M.M. w dacie zdarzenia, tj. w dniu [...] kwietnia 2017 r., stanowiło uchybienie dyskwalifikujące przedmiotowe postępowanie i wydane w jego ramach orzeczenia.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, mimo że zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135e ust. 1 w zw. z art. 135p ustawy o Policji w zw. z art. 193 § 1 K.p.k. w zw. z art. 202 K.p.k. jest częściowo trafny.

Przypomnieć należy, iż zagadnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów zostało uregulowane w Rozdziale 10 ustawy o Policji "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów". Ustawodawca w tym rozdziale (art. 132 – 144a) zawarł przepisy określające materialnoprawne zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów oraz uregulował tryb postępowania dyscyplinarnego. Jest to regulacja kompleksowa, która tylko w ściśle określonym zakresie odsyła do innych ustaw, a to do art. 115 § 18 oraz art. 318 i 344 Kodeksu karnego, które z mocy art. 141a ustawy o Policji mają odpowiednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji oraz na podstawie art. 135p ust. 1 tej ustawy w zakresie w niej nieuregulowanym stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz stosowania art. 184 K.p.k. do świadków. Postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem samodzielnym i niezależnym od postępowania karnego. Policjant podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów jest oparta na zasadzie winy. Wina, o której stanowi art. 132a ustawy o Policji jest nieodłącznym atrybutem odpowiedzialności o charakterze represyjnym, a zatem również odpowiedzialności dyscyplinarnej. Bez jej stwierdzenia nie można mówić o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Zgodnie z art. 132a omawianej ustawy przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.

W świetle art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w niej może pełnić tylko osoba o pełnej zdolności fizycznej i psychicznej do służby w formacji uzbrojonej. Zdolność fizyczną i psychiczną policjanta do pełnienia służby w Policji ustala się przez zaliczenie policjanta do jednej z kategorii zdolności do służby (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych – Dz. U. z 2014 r. poz.1822). Do komisji lekarskich, zgodnie z ich właściwością, kieruje z urzędu lub na wniosek osoby ubiegającej się o wydanie orzeczenia lekarskiego przełożony właściwy w sprawach osobowych (art. 25 ust. 1 w/w ustawy). Rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia (art. 33 ust. 1 ww. ustawy). Komisja lekarska, po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej, wydaje orzeczenie lekarskie, które może m.in. ustalić trwałą lub całkowitą niezdolność do służby.

Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy – odnosząc się do powyższego zarzutu należało rozważyć, czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że organ w postępowaniu dyscyplinarnym winien był przeprowadzić dowód z opinii biegłego lekarza psychiatry na okoliczność poczytalności M.M. w dacie zdarzenia. W związku z tym niezbędne stało się dokonanie analizy stanu prawnego w zakresie uprawnienia organu dyscyplinarnego do powołania biegłego psychiatry w celu oceny stanu zdrowia psychicznego obwinionego policjanta w dacie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego.

Z art. 135e ustawy o Policji wynika, że rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. W szczególności przesłuchuje świadków, obwinionego, przyjmuje od niego wyjaśnienia, dokonuje oględzin. Rzecznik dyscyplinarny może także zlecić przeprowadzenie odpowiednich badań. Przepis ten nie przewiduje możliwości powołania biegłego. Okoliczność, że określony w tym przepisie katalog środków dowodowych ma charakter otwarty nie oznacza, iż taki dowód jest dopuszczalny. Jak wyżej wykazano, ustawa o Policji nie przewiduje innej możliwości weryfikacji stanu zdrowia psychicznego policjanta niż skierowanie na komisję lekarską, celem oceny stanu jego zdrowia. Z kolei zawarty w art.135p ustawy o Policji zakres odpowiedniego stosowania w postępowaniu dyscyplinarnym w zakresie nieuregulowanym w ustawie przepisów Kodeksu postępowania karnego nie obejmuje przepisów o biegłych z tego Kodeksu. Jednocześnie zauważyć należy, iż wprawdzie art. 193 § 1 K.p.k. stanowi, że jeżeli stwierdzenie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy wymaga wiadomości specjalnych, zasięga się opinii biegłego albo biegłych, to jednak art. 202 § 1 K.p.k. zawęża krąg podmiotów uprawnionych do powołania biegłego lekarza psychiatry wyłącznie do prokuratora w postępowaniu przygotowawczym i sądu w postępowaniu jurysdykcyjnym. Ponadto wskazać należy, iż możliwość powołania biegłego lekarza psychiatry w postępowaniu dyscyplinarnym nie została także przewidziana w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz. U. z 2014 r. poz. 306).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawiony stan prawny prowadzi do wniosku, że organy w postępowaniu dyscyplinarnym nie dysponują możliwością procesową powołania biegłego lekarza psychiatry w celu oceny stanu zdrowia psychicznego obwinionego policjanta w dacie popełnienia przez niego przewinienia dyscyplinarnego. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji, uchylając wydane w postępowaniu dyscyplinarnym orzeczenia, nałożył na organy wskazania co do dalszego postępowania w toku ponownego rozpoznania sprawy, które są niewykonalne.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach faktycznych i prawnych rozpoznawanej sprawy, mimo przedstawionego wyżej uchybienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie przyjął jednak, że organy obu instancji w postępowaniu dyscyplinarnym w sposób wyczerpujący nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności związanych z przypisaniem [...] M.M. winy w zakresie zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego.

Komendant Wojewódzki Policji [...] w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia podał, że "konstrukcja winy w przepisach regulujących odpowiedzialność dyscyplinarną policjantów oparta jest na rozwiązaniach prawnych zastosowanych w przepisach Kodeksu karnego; pośród okoliczności wyłączających winę wskazanych w przepisach Kodeksu karnego, w omawianej sytuacji rozważać można jak się wydaje, tylko jedną: niepoczytalność lub ograniczoną poczytalność spowodowaną uzależnieniem od alkoholu". Następnie przedstawił regulację zawartą w art. 31 § 1 i § 3 Kodeksu karnego, a także wyjaśnienia obwinionego oraz wskazał na fakt skierowania go na badania kontrolne, zrealizowanego po dniu zdarzenia z dnia [...] kwietnia 2017 r. ([...] M.M. został uznany następnie za zdolnego do służby na zajmowanym stanowisku) i stwierdził, że "nie można przyjąć, by nie można mu było przypisać winy ze względu na zakłócenia czynności psychicznych, pomimo tego, że w chwili popełnienia przewinienia dyscyplinarnego nie miał aktualnego orzeczenia lekarskiego potwierdzającego zdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku". W konsekwencji Komendant Wojewódzki Policji [...] uznał, że dopuszczenie [...] M.M. do służby bez aktualnego orzeczenia lekarskiego "pozostaje bez wpływu na stwierdzenie, że popełnił on przewinienie dyscyplinarne ani też na ustalenie stopnia winy".

Zauważyć należy, iż dopuszczalność stosowania w postępowaniu dyscyplinarnym przepisów Kodeksu karnego wymaga wyraźnej podstawy normatywnej. Jak już wyżej podano, przepis art. 141a ustawy o Policji stanowi, że przepisy art. 115 § 18 oraz art. 318 i 344 Kodeksu karnego mają odpowiednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji. Sąd pierwszej instancji czyniąc rozważania w zakresie okoliczności wyłączającej winę obwinionego – niepoczytalności z powodu choroby alkoholowej, nie dostrzegł, że organy obu instancji w postępowaniu dyscyplinarnym nie wyjaśniły, na jakiej podstawie prawnej oceniały zawarte w art. 31 Kodeksu karnego materialnoprawne konsekwencje zagadnienia niepoczytalności oraz poczytalności ograniczonej zarówno niezawinionej, jak i zawinionej obwinionego. Powyższe stwierdzenie czyni zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 31 § 3 i § 1 Kodeksu karnego nieskutecznymi.

Wskazać należy, iż kwalifikowanie przez organ w postępowaniu dyscyplinarnym określonego przewinienia dyscyplinarnego policjanta w oparciu o art. 132 ust. 1 ustawy o Policji wymaga wszechstronnego rozważenia okoliczności faktycznych w kontekście konkretnego przypadku, w niniejszej sprawie – naruszenia przez [...] M.M. dyscypliny służbowej, poprzez stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu i przebywanie w tym stanie na terenie Komendy Miejskiej Policji w [...], tj. czynu z art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji i to – w sytuacji wydania orzeczenia o ukaraniu obwinionego najsurowszą karą dyscyplinarną, tj. karą wydalenia ze służby.

Z art. 135e ust. 1, art. 135g ust. 1 i 2 i art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji wynika, że organy dyscyplinarne są obowiązane zebrać materiał dowodowy i podjąć czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, w tym badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego, przy czym niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. Orzeczenie dyscyplinarne powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne orzeczenia. Wprawdzie art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji szczegółowo nie określa konkretnych elementów uzasadnienia orzeczenia, to jednak przyjąć należy, iż powinno ono zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Powołane przepisy ustawy o Policji zobowiązują organy dyscyplinarne do dokładnego i precyzyjnego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia i wyjaśnienia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności. Przypisanie policjantowi winy wymaga jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego prawidłowej oceny prawnej. Właściwe ustalenie stanu faktycznego jest konieczne dla późniejszego zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego lub ich wykładni w stanie faktycznym sprawy, który nie może nasuwać żadnych wątpliwości.

W sprawie jest niesporne, że M.M. jest osobą uzależnioną od alkoholu. W okresie od dnia 14 lutego 2017 r. do dnia 4 kwietnia 2017 r. korzystał ze zwolnienia lekarskiego w związku z leczeniem szpitalnym na oddziale uzależnień szpitala [...] (po zakończeniu leczenia odwykowego otrzymał 7-dniowe poszpitalne zwolnienie lekarskie). Ponadto z zaświadczenia z dnia 9 czerwca 2017 r., wydanego przez specjalistę terapii uzależnień wynika, że uczestniczył on w terapii indywidualnej. Po zakończeniu leczenia, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 229 § 2 Kodeksu pracy, mającego w sprawie zastosowanie na podstawie art. 71a ust. 6 ustawy o Policji, nie został przez Komendanta Miejskiego Policji w [...] skierowany na badania kontrolne w celu ustalenia zdolności do służby na dotychczasowym stanowisku służbowym, lecz został do służby dopuszczony i każdorazowo przed jej podjęciem systematycznie był badany jego stan trzeźwości.

Niewątpliwie choroba alkoholowa jest dolegliwością, do powstania której człowiek w mniejszym lub większym stopniu się przyczynia świadomie bądź nieświadomie, to jednak skutki tej choroby już nie zależą od jego woli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawidłowo jako fakt powszechnie znany w rozumieniu art. 106 § 4 P.p.s.a. przyjął, że każda choroba alkoholowa powoduje zakłócenia psychiczne w funkcjonowaniu i zachowaniu człowieka, co w konsekwencji miałoby przekładać się na brak poczytalności osoby chorej. Czyni to zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 106 § 4 P.p.s.a. trafnym. Naczelny Sąd Administracyjny w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy uznał jednak, że organ w postępowaniu dyscyplinarnym, kwalifikując popełnione przez M.M. przewinienie dyscyplinarne jako czyn dokonany z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym, powinien rozważyć, czy po zakończeniu leczenia odwykowego i zwolnienia lekarskiego choroba alkoholowa pozwalała mu na pełnienie służby m.in. w dniu [...] kwietnia 2017 r., a więc w dacie popełnienia zarzucanego mu czynu. Jak wyżej podano nieskierowanie wyżej wymienionego policjanta na badania kontrolne, a w konsekwencji brak zaświadczenia lekarskiego w przedmiocie jego zdolności do pełnienia służby w Policji, nie pozwalał organowi dyscyplinarnemu jednoznacznie przyjąć, że te okoliczności nie miały znaczenia dla stwierdzenia, iż popełnił on przewinienie dyscyplinarne oraz dla ustalenia stopnia winy. Dokonywanie przez organ dyscyplinarny oceny zachowania M.M. w dniu [...] kwietnia 2017 r. przez pryzmat okoliczności, że po skierowaniu na badania kontrolne przez przełożonego w dniu 1 czerwca 2017 r., a więc już po popełnieniu zarzucanego mu czynu, został on uznany za zdolnego do służby, nie stanowi podstawy do przyjęcia, że wynik badań byłby taki sam, gdyby zostały one przeprowadzone zgodnie z w/w przepisami, tj. bezpośrednio po stawieniu się obwinionego do służby po leczeniu odwykowym i zwolnieniu lekarskim. Ponadto oparcie przez organy dyscyplinarne stwierdzenia popełnienia przez obwinionego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego z winy umyślnej z zamiarem ewentualnym na tym, że skoro wyjaśnił, że pił alkohol w dniu poprzedzającym, tj. [...] kwietnia 2017 r. do godz. 22:00 w ilości dwóch piw i około 200-300 ml wódki, to miał świadomość tego, że spożyty alkohol może w dniu [...] kwietnia 2017 r. o godz. 14:00 (rozpoczęcie pełnienia służby) osiągnąć wyniki niedopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów – w tym przypadku pierwsze badanie przeprowadzone o godz. 14:15 wykazało 0,38 mg/l, a drugie o godz. 14:20 wykazało 0,33 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu – nie uwzględnia skutków choroby alkoholowej, z jaką się on zmagał, które nie zależą od woli osoby uzależnionej. W uzasadnieniach orzeczeń dyscyplinarnych organów obu instancji brak jest wystarczających rozważań dotyczących przedmiotowego czynu popełnionego na tle przedstawionych okoliczności faktycznych bądź też czy ewentualnie te konkretne okoliczności mogłyby mieć wpływ na wymierzenie kary łagodniejszej (organy rozważały inne okoliczności łagodzące).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. jest chybiony. Fakt podania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ustalenia, że M.M. przebywał na leczeniu na [...] w dniach 13 lipca 2017 r. – 3 sierpnia 2017 r. oraz 10 sierpnia 2017 r. – 18 sierpnia 2017 r., który nie był znany organom dyscyplinarnym w dacie wydawania przez nie orzeczeń i nie mógł podlegać ich ocenie, potwierdza jedynie poważne problemy zdrowotne obwinionego spowodowane jego chorobą alkoholową, która, jak wynika z kart informacyjnych w/w leczenia szpitalnego, miała związek z jego leczeniem na oddziale psychiatrycznym. Nie stanowi zatem uchybienia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Okoliczność poważnego uzależnienia M.M. od alkoholu i próby jego leczenia wynikała z dokumentów znanych organowi i zebranych w toku postępowania dyscyplinarnego.

W niniejszej sprawie na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten jest przepisem proceduralnym, określającym wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku. W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 P.p.s.a. i umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Zawiera przedstawienie stanu sprawy, w którym podano, jaki stan faktyczny przyjęto za podstawę orzekania, zarzuty podniesione w skardze, stanowisko strony przeciwnej oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem. Z uzasadnienia wyroku wynika, dlaczego Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia. Wprawdzie, jak już wskazano, Sąd pierwszej instancji błędnie nakazał organom dyscyplinarnym przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry na okoliczność poczytalności M.M. w dacie zdarzenia, to jednak prawidłowo podał podstawę rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 135i ust. 1 ustawy o Policji, rzecznik dyscyplinarny, po przeprowadzeniu czynności dowodowych i uznaniu, że zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, zapoznaje obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego. Faktycznie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podał konkretnej jednostki redakcyjnej art. 135i ustawy o Policji, to jednak z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wyraźnie wynika, że dotyczy to wymienionej w tym przepisie kwestii "wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy". Natomiast art. 135l ust. 1 cyt. ustawy stanowi, że w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Jeżeli jest to potrzebne do prawidłowego wydania orzeczenia, wyższy przełożony dyscyplinarny może uzupełnić materiał dowodowy, zlecając rzecznikowi dyscyplinarnemu prowadzącemu postępowanie dyscyplinarne wykonanie czynności dowodowych, określając ich zakres. Biorąc pod uwagę argumentację Sądu pierwszej instancji zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, stwierdzić należy, iż powołanie w/w przepisów było prawidłowe. Okoliczność niewymienienia dodatkowo np. art. 135e ust. 1, art. 135g ust. 1 i 2 i art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji, które zostały wskazane przez Naczelny Sąd Administracyjny, w okolicznościach tej sprawy nie daje podstawy do przyjęcia naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.

W konsekwencji niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 135l ust. 1 oraz art. 135i ustawy o Policji, gdyż – pomijając kwestię odstąpienia od przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry – w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. m.in. art. 135i ust. 1 i art. 135l ust. 1 ustawy o Policji, dotyczących należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych.

Ponownie rozpoznając sprawę organy dyscyplinarne uwzględnią przedstawioną argumentację i oceniając okoliczności faktyczne w sposób wnikliwy rozważą podniesione wyżej kwestie, przy czym Sąd drugiej instancji wyniku tej oceny nie przesądza.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu i na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.