Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1678/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 2535/21 w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. w L. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 stycznia 2021 r., nr DWR-WOW.6524.4.OR0800001.18.21.BB.MD w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od F. Sp. z o.o. w L. na rzecz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 lipca 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2535/21, po rozpoznaniu skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w L. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 stycznia 2021 r. nr DWR-WOW.6524.4.0R0800001.18.21.BB.MD w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie oraz zasądził od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz F. sp. z o.o. z siedzibą w L. zwrot kosztów postępowania.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, (dalej: "ARMiR") po rozpoznaniu wniosku F. sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: skarżąca) rozstrzygnięciem z dnia 27 stycznia 2021 r. nr DWR-WOW.6524.4.OR0800001.18.21.BB.MD, odmówiła przyznania pomocy w zakresie działania 5.4 "Przetwarzanie produktów rybołówstwa i akwakultury" w ramach Priorytetu 5 "Wspieranie obrotu i przetwarzania" zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze". W podstawie rozstrzygnięcia organ wskazał art. 16 ust. 1 ustawy z 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz. U. z 2020 r. poz. 251, ze zm.), a także § 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 21 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 5. Wspieranie obrotu i przetwarzania, zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" (Dz. U. poz. 1965, ze zm.).

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że jednym z kryteriów niezbędnych do przyznania pomocy jest warunek zapisany w § 2 ust. 2. pkt. 5) rozporządzenia krajowego, stwierdzający, że pomoc finansowa jest przyznawana, jeżeli operacja jest uzasadniona ekonomicznie. Dalej ARMiR wskazał, że skarżąca w dniu 18 grudnia 2018 r. złożyła w Opolskim Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o dofinasowanie operacji pt. Inwestycja w zakresie przetwórstwa ryb w Spółce F. w zakresie działania 5.4. Przetwarzanie produktów rybołówstwa i akwakultury.

Z uwagi na braki w złożonej dokumentacji wniosku organ pismem z dnia 22 maja 2019 r. (pierwsze wezwanie), pismem z dnia 10 czerwca 2020 r. (drugie wezwanie) oraz pismem z 6 listopada 2020 r. (trzecie wezwanie) zwrócił się do wnioskodawcy z wezwaniem do usunięcia braków/złożenia wyjaśnień w złożonej dokumentacji o dofinansowanie operacji.

ARiMR po dokonaniu analizy nadesłanych przez skarżącą dokumentów, stwierdził, że skarżąca rozpoczęła działalność w zakresie przetwórstwa ryb pod koniec 2018 r., tuż przed złożeniem Wniosku o dofinansowanie (30 listopada 2018 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w B. wydał decyzję zatwierdzającą zakład przetwórstwa ryb), w związku z czym nie posiadała historii finansowej na podstawie, której można było dokonać oceny finansowej wnioskodawcy. ARMiR wyjaśnił, że z uwagi na fakt, że projekcje finansowe zostały złożone przez Wnioskodawcę dopiero po drugim wezwaniu tj. w dniu 7 lipca 2020 r. dokonał oceny ekonomiczno-finansowej wnioskodawcy na podstawie danych z dotychczasowego okresu działalności. Organ podał, że w latach 2018 i 2019 Spółka wykazała stratę netto: za 2018 r. - 53.289,55zł, a za 2019 r. -530.899,17 zł oraz ujemną marżę operacyjną EBITDA (zysk operacyjny powiększony o amortyzację): za 2018 r. - 0,02%, a za 2019 r. - 9,31 %. Dostarczone po trzecim wezwaniu sprawozdania finansowe, za pierwsze trzy kwartały 2020 r. potwierdziły negatywne tendencje. Strata netto wyniosła -330.520,80 zł, a EBITDA - 22,03 %, a kapitały własne na 30 września 2020 r. osiągnęły wartość ujemną -95.902,19 zł.

ARMiR wydając negatywną rozstrzygnięcie (ocenę) wskazał, że skarżąca podjęła działania w celu poprawy struktury finansowania, poprzez zawarcie porozumień z pożyczkodawcami o wydłużenie terminu spłaty pożyczek oraz uchwaliła dopłaty do kapitału w wysokości 435 tys. zł, czym zapobiegła utracie płynności finansowej. Jednakże, zdaniem organu pomimo tych działań ocena dotychczasowych wyników finansowych wnioskodawcy jest negatywna, ponieważ w badanym okresie 1 stycznia 2018 r. - 30 września 2020 r., nie spełniała warunku dodatniej rentowności na działalności operacyjnej, co w ocenie ARMiR, na dzień wydania odmowy, powoduje wysokie ryzyko braku zachowania trwałości operacji w okresie pięciu lat od płatności końcowej. W ocenie organu skarżąca przedstawiła optymistyczne projekcje finansowe na lata 2020-2022, które nie mają odzwierciedlenia w dotychczasowej, krótkiej działalności i ocena ich wiarygodności wymagałaby wydłużenia okresu rozpatrywania wniosku o kolejne okresy sprawozdawcze, czego nie przewidują przepisy prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił zaskarżone przez F. sp. z o.o. rozstrzygnięcie ARiMR. Sąd I instancji wskazał, że organ dokonując oceny wniosku oparł się na wynikach finansowych strony skarżącej za okres od 1 stycznia 2018 r. do 30 września 2020 r. Jednakże, w ocenie WSA organ winien zauważyć, że skarżąca rozpoczęła działalność w zakresie przetwórstwa ryb pod koniec 2018 r. Organ wskazał, że skarżąca w dniu 30 listopada 2018 r. uzyskała decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii zatwierdzającą zakład przetwórstwa ryb. W związku z powyższym, organ mógł (powinien) ocenić wyniki finansowe strony skarżącej za koniec 2018 r., pełny 2019 r. oraz pierwsze trzy kwartały 2020 r. Organ ocenił wyłącznie wyniki finansowe strony skarżącej za okres od 1 stycznia 2018 r. do 30 września 2020 r., z pominięciem czwartego kwartału 2020 r., tym samym za okres, który z uwagi na sezonowość produkcji strony, istotnie mógł wpłynąć na ocenę płynności finansowej skarżącej. Powyższe, w ocenie Sądu I instancji tzn. nieuwzględnienie danych dotyczących czwartego kwartału 2020 r., w sytuacji gdy zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało 27 stycznia 2021 r., tj. gdy były dostępne już pełne dane dotyczące całego roku 2020, narusza art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego.

WSA wskazał również, że organ w celu oceny wniosku o dofinansowanie działania opisanego na wstępie nie jest zobowiązany do przedłużania tego postępowania do czasu, aż strona wnioskująca uzyska wynik finansowy istotnie wpływający na ocenę spełnienia kryterium uzasadnienia ekonomicznego. Takie rozumienie przepisów cytowanego wyżej rozporządzenia stanowiłoby wypaczenie kryteriów przyznawania pomocy. Jednakże, w rozpoznawanej sprawie, skoro doszło do przedłużenia postępowania w związku z kolejnymi wezwaniami strony skarżącej do uzupełnienia dokumentów, to w sytuacji gdy organ na dzień wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia mógł uzyskać pełne dane dotyczące wyników finansowych strony skarżącej za 2020 r., oparcie się na danych dotyczących tylko pierwszych trzech kwartałów 2020 r. narusza wskazane wyżej przepisy. W ocenie WSA pominięcie danych z czwartego kwartału 2020 r., przy uwzględnieniu sezonowości produkcji strony skarżącej, nie mogło dać pełnego obrazu jej sytuacji ekonomicznej. Takie działanie organu godzi w zasadę praworządności i świadczy o niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego.

W ocenie Sądu naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, stanowiło również, niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia zasad doboru analizowanych danych dotyczących sytuacji finansowej strony skarżącej. Strona skarżąca w skardze zarzuciła, że organ nie wziął pod uwagę wskaźnika płynności szybkiej (QR), który w jej przypadku jest korzystny. Sąd wyjaśnił, że wskaźnik płynności szybkiej określa w jakim stopniu najbardziej płynny majątek obrotowy przedsiębiorstwa (należności i środki pieniężne) jest w stanie pokryć jego zobowiązania krótkoterminowe, czyli ile razy płynny majątek obrotowy przedsiębiorstwa pokrywają jego bieżące zobowiązania. Sąd nadmienił, że w literaturze ekonomicznej wskaźnik ten oznaczany jest często skrótem angielskim QR (Quick Ratio), czyli wskaźnik szybkiej płynności. Inni określają ten wskaźnik jako Acid Test, który to termin można przetłumaczyć jako "trudny sprawdzian". Wskaźnik wylicza się następująco: Wskaźnik płynności szybkiej = (majątek obrotowy – zapasy – rozliczenia międzyokresowe czynne) / zobowiązania bieżące. Wskaźnik ten, umożliwia ocenę zdolności przedsiębiorcy do terminowego regulowania swoich zobowiązań bieżących (krótkoterminowych). Powyższego wskaźnika organ nie brał pod uwagę, co oznacza, w ocenie Sądu, iż organ nie dochował zasady praworządności, bowiem nie dokonał wszechstronnej oceny danych przedkładanych przez stronę wnioskującą o pomoc. Zatem, organ winien poddać analizie zarówno te dane i wskaźniki, które są dla strony korzystne, jak i te, które mogą świadczyć o jej trudnej sytuacji finansowej. Dopiero w wyniku zestawienia tych danych, ich analizy i porównania organ winien dokonać oceny uzasadnienia ekonomicznego operacji. Takie działanie organu można by uznać za zgodne z wyrażoną w art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy zasadą praworządności.

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie na podstawie art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) pełnomocnik organu oświadczył, iż zrzeka się rozprawy.

Na podstawie art. 174 p.p.s.a. skarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 146 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (dalej: "ustawa") wobec niedostrzeżenia faktu, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności, z których wywodzi on skutki prawne, co doprowadziło do błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że organ powinien podjąć działania w celu uzupełnienia materiału dowodowego o wyniki finansowe wnioskodawcy za czwarty kwartał 2020 r. i zastosować w tym zakresie art. 50 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") w związku z art. 15 ust. 3 ustawy;

2) art. 146 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 50 § 1 k.p.a. oraz art. 15 ust. 3 ustawy poprzez zobowiązanie organu do uzupełnienia materiału dowodowego o wyniki finansowe wnioskodawcy za czwarty kwartał 2020 r., podczas gdy w niniejszej sprawie nie było podstaw do uzupełniania materiału dowodowego i kolejnego wzywania wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień, bowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazywał na brak spełnienia przez wnioskodawcę warunków przyznania mu pomocy finansowej w zakresie uzasadnienia ekonomicznego operacji, a w konsekwencji kolejne wzywanie wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. nie było niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy;

3) art. 146 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy poprzez błędne zarzucenie organowi przeprowadzenia postępowania z naruszeniem zasady praworządności i braku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

4) art. 146 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz w związku z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie przez Sąd I instancji w swoich rozważaniach wyników finansowych wnioskodawcy za czwarty kwartał 2020 r., pomimo że dokumentacja w tym zakresie została przedstawiona przez wnioskodawcę dopiero jako załącznik do skargi, a co więcej dokumentacja ta została wygenerowana dopiero w marcu 2021 r., a więc już po wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organu z dnia 27 stycznia 2021 r., co w konsekwencji oznacza, że Sąd I instancji ocenił rozstrzygnięcie organu w oparciu o dokumentację nieistniejącą w momencie wydawania rozstrzygnięcia przez organ, a tym samym wydając zaskarżony wyrok posłużył się dokumentacją niestanowiącą akt sprawy postępowania prowadzonego przez organ i orzekając w sprawie wyszedł poza jej granice;

5) art. 146 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy poprzez zarzucenie organowi niewyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia zasad doboru analizowanych danych dotyczących sytuacji finansowej strony skarżącej, podczas gdy w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ w sposób jednoznaczny wskazał na podstawie jakich danych finansowych wnioskodawcy dokonał negatywnej oceny ekonomicznego uzasadnienia operacji w niniejszej sprawie;

6) art. 146 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz w związku z art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku treści znajdującej się w aktach sprawy notatki służbowej z dnia 20 stycznia 2021 r., w której organ dokonał analizy wysokości wskaźnika płynności szybkiej (QR), Jak również innych danych finansowych wnioskodawcy, co doprowadziło do błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że organ w niniejszej sprawie nie wziął pod uwagę wskaźnika płynności szybkiej (QR);

2. naruszenie prawa materialnego:

- § 2 ust. 2 pkt 5 w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 21 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 5. Wspieranie obrotu i przetwarzania, zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" (dalej: "rozporządzenie") poprzez błędną wykładnię tych przepisów, a polegającą na uznaniu, że pozytywna wartość wskaźnika płynności szybkiej (QR) powinna determinować dokonanie przez organ pozytywnej oceny uzasadnienia ekonomicznego operacji, także w sytuacji gdy ocena dotychczasowych wyników finansowych wnioskodawcy jest negatywna, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, iż uzasadnienie ekonomiczne operacji może być stwierdzone tylko wtedy, gdy zarówno dotychczasowe, jak i prognozowane wyniki finansowe wnioskodawcy są pozytywne, a tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy warunki stwierdzenia uzasadnienia ekonomicznego operacji nie zostały kumulatywnie wypełnione, co skutkowało koniecznością udzielenia wnioskodawcy odmowy przyznania wnioskowanej pomocy finansowej.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Izby Gospodarczej NSA – w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.; dalej: ustawa: COVID-19) sprawę skierowano na posiedzenie niejawne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie podstawami środka prawnego polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. NSA bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to że jest związany podstawami określonymi w art. 174 p.p.s.a i wskazanymi w art. 176 p.p.s.a wnioskami skargi. Związanie podstawami skargi kasacyjnej oznacza, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Artykuł 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez Sąd pierwszej instancji (patrz: postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych.

Rozpoznając niniejszą sprawę wskazać należy, że zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach wspierania zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem środków finansowych pochodzących z Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego zostały określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenia Rady (WE) nr 2328/2003, (WE) nr 861/2006, (WE) nr 1198/2006 i (WE) nr 791/2007 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1255/2011 (Dz.Urz.UE.L 149 z 20.05.2014, str. 1, ze zm.) oraz w ustawie z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1267; dalej: ustawa z dnia 10 lipca 2015 r.), która określa zadania oraz właściwość organów w zakresie wspierania zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem środków finansowych pochodzących z Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na realizację działań objętych priorytetami, zawartymi w programie operacyjnym.

Z kolei szczegółowe zasady i tryb przyznawania pomocy finansowej na realizację operacji w zakresie działania 5.4 "Przetwarzanie produktów rybołówstwa i akwakultury" w ramach Priorytetu 5. "Wspieranie obrotu i przetwarzania", zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze", reguluje rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 21 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 5. Wspieranie obrotu i przetwarzania, zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" (Dz. U. z 2016 r. poz. 1965, ze zm.; dalej: rozporządzenie wykonawcze), wydane w oparciu o delegację ustawową, a mianowicie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. Zgodnie z art. 11 pkt 3 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r., w ramach programu operacyjnego pomoc jest przyznawana, jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, przepisach tej ustawy oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 24.

W myśl art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r., wniosek o dofinansowanie jest oceniany przez instytucję pośredniczącą w zakresie:

1) poprawności sporządzenia i złożenia,

2) zgodności planowanej operacji z celami działania, w ramach którego ma być realizowana operacja,

3) celowości udzielenia pomocy na realizację planowanej operacji - w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 24.

Z kolei zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. w postępowaniu w sprawie przyznawania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Natomiast stosownie do art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r., w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków, o którym mowa w art. 9 ust. 1, 2 lub 3, podmiot właściwy do przyznania danej pomocy informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy.

Z § 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego wynika, iż pomoc finansowa jest przyznawana na realizację operacji uzasadnionej ekonomicznie. Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego uzasadnienie ekonomiczne operacji stwierdza się na podstawie dotychczasowych i prognozowanych wyników finansowych wnioskodawcy, możliwości sfinansowania operacji, w tym ze środków pochodzących z kredytu lub pożyczki, jak również biorąc pod uwagę posiadane zasoby rzeczowe i ludzkie, weryfikowane na podstawie analizy danych ekonomicznych zawartych w biznesplanie.

Naczelny Sąd Administracyjny uznając za zasadne podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, nie podziela zaprezentowanego przez Sąd I instancji stanowiska w sprawie. Rozpoznając niniejszą sprawę należy przede wszystkim wskazać, że podmiotem odpowiedzialnym za zapewnienie kompletności, poprawności i zgodności z wymogami prawa wniosku i planowanej operacji jest wnioskodawca, jako strona postępowania w sprawie przyznania środków finansowych (pomocy). Oznacza to, że ubiegający się o wsparcie finansowe ze środków publicznych, ma szczególną powinność dochowania należytej staranności w uzyskaniu i przedłożeniu właściwych dokumentów niezbędnych do oceny spełniania kryteriów przyznania pomocy.

Z akt sprawy wynika, że w toku rozpatrywania wniosku skarżącej organ nie otrzymał od skarżącej danych dotyczących czwartego kwartału 2020 r. Nadmienić również należy, że skarżąca nie poinformowała organu, że takie dane są dostępne, a co najważniejsze, nie przedstawiła ze swojej inicjatywy takich danych. Tymczasem należy mieć na uwadze, że dane za czwarty kwartał 2020 r. w głównej mierze mogły zaważyć o istocie, czyli otrzymaniu wnioskowanych środków. Dlatego, mając w szczególności na uwadze to, że na wnioskodawcy zgodnie z dyspozycją wynikającą z art. 15 ust. 2 ustawy spoczywa obowiązek udowodnienia wszystkich okoliczności sprawy uzasadniających przyznanie wnioskowanego dofinansowania, w tym również udowodnienia, że przedłożony do dofinansowania w ramach programu projekt jest uzasadniony ekonomicznie, stanowisko Sądu I instancji należy uznać za błędne. Natomiast, w świetle przywołanych powyżej przepisów należy uznać, że skarżąca spółka w toku postępowania nie wykazała powyższych okoliczności, zaś argumenty przez nią podnoszone w skardze nie podważają prawidłowości oceny dokonanej przez organ.

Naczelny Sąd Administracyjny, nie podziela również wyrażonej przez Sąd I instancji oceny, w której Sąd stwierdził, że skoro w niniejszej sprawie doszło do przedłużenia postępowania w związku z kolejnymi wezwaniami strony skarżącej do uzupełnienia dokumentów, to w sytuacji, gdy organ na dzień wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia mógł uzyskać pełne dane dotyczące wyników finansowych strony skarżącej za 2020 r., oparcie się na danych dotyczących tylko pierwszych trzech kwartałów 2020 r. narusza wskazane wyżej przepisy, tj. art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy. Zgodnie z treścią w pełni aprobowanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2018 r. (sygn. akt V SA/Wa 2133/17): "(...) skarżący jest odpowiedzialny za treść wniosku, a rola organu ogranicza się jedynie do weryfikacji wniosku pod względem formalnym i merytorycznym. Zatem wszelkie braki w treści wniosku winny być oceniane negatywnie dla strony". Jak wynika z odmowy przyznania pomocy organ trzykrotnie wzywał skarżącą do uzupełnienia wniosku, w tym w zakresie przedłożenia danych finansowych potwierdzających uzasadnienie ekonomiczne operacji. Przedstawione na etapie rozpatrywania wniosku dane finansowe (w tym wyjaśnienia oraz dane przedstawione w ramach ostatniego wezwania) nie wskazywały na pojawienie się nowych okoliczności, czy też wystąpienia dalszych wątpliwości w sprawie, predestynujących organ do wystosowania czwartego z kolei wezwania. Ponadto, organ działając w granicach obowiązujących przepisów prawa nie miał podstawy prawnej do wzywania skarżącej do uzupełnień, aż do momentu uzyskania danych umożliwiających przyznanie pomocy. Takie działania organu w stosunku do jednego z uczestników konkursu mogłyby prowadzić do naruszenia zasady równego traktowania wobec uczestników postępowania o przyznanie dofinansowania.

Należy mieć również na uwadze, że organ nie ma kompetencji do nieograniczonego w czasie poszukiwania albo zbierania dokumentów, bowiem to ubiegający się o pomoc finansową, musi dochować należytej staranności w uzyskaniu i przedłożeniu właściwych dokumentów niezbędnych do oceny spełniania kryteriów przyznawania pomocy. Działanie organu nie może bowiem zastępować działania, do którego zobowiązana z mocy prawa jest strona inicjująca własnym wnioskiem postępowania w przedmiocie przyznania dofinansowania.

W ocenie NSA odnosząc się do kwestii braku wezwania strony przez organ w trybie art. 50 § 1 k.p.a. do dodatkowych uzupełnień zauważyć trzeba, iż analiza ekonomiczna operacji została przeprowadzona w oparciu o dane finansowe dotyczące przeszłego zamkniętego okresu, który – poza pewnymi wyjątkami - posiada właściwość danych niezmiennych. W związku z powyższym rozbieżności lub nowe zagadnienia będące przedmiotem wątpliwości ARiMR w zakresie analizy finansowanej operacji, nie mogłyby zostać skorygowane, czy uzupełnione w trybie wezwania do dodatkowych wyjaśnień na podstawie art. 50 k.p.a. z uwagi na ich historyczny i niezmienny charakter. Możliwość wystosowania dodatkowego wezwania mogłaby mieć miejsce wówczas, gdyby pojawiła się konieczność ostatecznego wyjaśnienia zidentyfikowanych wątpliwości powstałych na skutek składanych uzupełnień, co w niniejszym przypadku nie wystąpiło.

Mając na uwadze powyższe, wydając rozstrzygnięcie w sprawie ARiMR wskazała na szczegółowe algorytmy dotyczące sposobu wyliczania zarówno wskaźnika płynności szybkiej, jak i skorygowanego wskaźnika płynności szybkiej. Wyliczone wskaźniki, które odwołują się do konkretnych danych finansowych podawanych przez stronę, określone zostały przez Instytucję Zarządzającą we wzorze Biznes Planu operacji i to właśnie na podstawie tych danych dokonywana jest przez ARiMR ocena płynności finansowej spółki. Dokonywana przez ARiMR analiza nie ma więc charakteru ocennego, opartego na subiektywnych kryteriach, ale wynika z danych finansowych podanych przez sam podmiot ubiegający się o pomoc.

Podkreślenia w sprawie w szczególności wymaga, że skarżąca przystępując do przedłożenia wniosku ma obowiązek zapoznania się z wymaganiami jakie powinna spełnić by daną pomoc otrzymać. Zatem w rozpoznawanej sprawie, ARIMR nie uchybiła obowiązującym ją zasadom proceduralnym, w szczególności zasady praworządności oraz rozpatrzyła cały zgromadzony materiał dowodowy, gdyż prawidłowo przeprowadziła postępowanie w niniejszej sprawie, a negatywny dla skarżącej wynik postępowania nie może być równoznaczny z naruszeniem powołanych zasad. Tym samym w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji błędnie dopatrzył się zasadności podniesionego przez Stronę w skardze zarzutu naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r.

Wobec powyższego, uznając istotę sprawy za dostatecznie wyjaśnioną, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji.

O kosztach postępowania sądowego, jak w pkt 3 sentencji, postanowiono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 265).