Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1282/94
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1995-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 6
journal: Dz.U. 1991 nr 1 poz. 1
law: Ustawa z dnia 22 grudnia 1990 r. o opodatkowaniu wzrostu wynagrodzeń.
Teza: Utrata mocy obowiązującej przez ustawę z dnia 22 grudnia 1990 r. o opodatkowaniu wzrostu wynagrodzeń /Dz.U. 1991 nr 1 poz. 1/ nie pozbawiła podatników możliwości ubiegania się o wydanie decyzji, o której mowa w art. 8 ust. 6 tej ustawy w odniesieniu do okresu, w którym wystąpił obowiązek podatkowy w tym podatku.

TEZY

Utrata mocy obowiązującej przez ustawę z dnia 22 grudnia 1990 r. o opodatkowaniu wzrostu wynagrodzeń /Dz.U. 1991 nr 1 poz. 1/ nie pozbawiła podatników możliwości ubiegania się o wydanie decyzji, o której mowa w art. 8 ust. 6 tej ustawy w odniesieniu do okresu, w którym wystąpił obowiązek podatkowy w tym podatku.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję Izby Skarbowej z 24.6.1994 r., którą odmówiono Spółdzielni "R" uznania za spełniony w 1993 r. warunku terminowego regulowania zobowiązań wobec budżetu, o którym mowa w art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 22 grudnia 1990 r. o opodatkowaniu wzrostu wynagrodzeń /Dz.U. 1991 nr 1 poz. 1 ze zm./. W uzasadnieniach obu decyzji wskazano, że Spółdzielnia, na skutek stosowania niewłaściwych stawek VAT, doprowadziła do zaniżenia należnego podatku za 4 ostatnie miesiące 1993 r., regulując zobowiązania z opóźnieniem wynoszącym od 72 do 162 dni. Było to wynikiem nieznajomości przepisów przez osoby odpowiedzialne za naliczenie tego podatku.

Brak w tej sytuacji szczególnych przyczyn uzasadniających podjęcie pozytywnej dla podatnika decyzji.

W skardze na powyższą decyzję Spółdzielnia podniosła zarzut naruszenia art. 8 ust. 5 i 6 cyt. ustawy, polemizując z dokonaną przez organy obu instancji oceną uchybień, które określiła jako "drobną nieprawidłowość". Skorygowana kwota podatku stanowi minimalny procent" w stosunku do płaconych podatków. Pominięto okoliczność, "(...) że stwierdzenie zaniżenia podatku i jego wyszukanie w olbrzymiej ilości dokumentów jest zasługą pracowników Spółdzielni".

Konsekwencją zaskarżonej decyzji jest obciążenie Spółdzielni podatkiem w kwocie ponad 208 mln zł zamiast wpłaconej i naliczonej sumy 45,5 mln zł.

W tej sytuacji skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji.

Minister Finansów wniósł o stwierdzenie nieważności jego decyzji oraz decyzji Izby Skarbowej - jako wydanych bez podstawy prawnej. Ustawa o opodatkowaniu wzrostu wynagrodzeń utraciła moc z dniem 31.3.1994 r. na podstawie art. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utracie mocy obowiązującej przez ustawę z dnia 22 grudnia 1990 r. /Dz.U. nr 134 poz. 648/.

Nie jest zatem możliwe, ze względu na brak podstawy prawnej, uznanie za spełniony warunku terminowego regulowania zobowiązań wobec budżetu na podstawie art. 8 ust. 6 ostatnio wymienionej ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy rozważyć - jako dalej idący - wniosek Ministra Finansów o stwierdzenie nieważności decyzji. Byłby on w pełni uzasadniony, gdyby chodziło o okres po wejściu w życie ustawy o utracie mocy obowiązującej przez ustawę z dnia 22 grudnia 1990 r. o opodatkowaniu wzrostu wynagrodzeń - to jest o okres po 31.3.1994 r. W sprawie chodzi jednak o II półrocze 1993 r., a więc o okres, kiedy cyt. ustawa pozostawała w mocy.

Możliwość uzyskania decyzji, o której mowa w art. 8 ust. 6, stanowiła określone uprawnienie podatników podatku od wzrostu wynagrodzeń.

Pozbawienie ich tego uprawnienia - przy pozostawieniu obowiązku podatkowego za okres obowiązywania ustawy - wymagałoby wyraźnego unormowania w ustawie derogacyjnej. Takiego przepisu ustawa ta nie zawiera.

Przyjęcie prezentowanego w odpowiedzi na skargę poglądu prowadziłoby w konsekwencji do odstąpienia od ustalania podatku od wynagrodzeń za okresy sprzed 31.3.1994 r., o ile do tej daty nie wydano ostatecznej decyzji wymiarowej.

Przepisów uchylonej ustawy podatkowej nie można traktować wybiórczo - przyjmując, że niektóre z nich /w nin. sprawie art. 8 ust. 6/ nie mają zastosowania do stanów faktycznych powstałych przed uchyleniem ustawy, przy jednoczesnym wymiarze podatku na podstawie innych przepisów tej samej ustawy.

Należy zatem przyjąć, że utrata mocy obowiązującej przez ustawę o opodatkowaniu wzrostu wynagrodzeń nie pozbawiła podatników możliwości ubiegania się o wydanie decyzji, o której mowa w art. 8 ust. 6 tej ustawy w odniesieniu do okresu, w którym wystąpił obowiązek podatkowy w tym podatku.

Tym samym nie można było uznać, że decyzje organów obu instancji zostały wydane bez podstawy prawnej /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/.

Przechodząc do merytorycznej oceny skargi należy zważyć, co następuje:

Art. 8 ust. 6 cyt. ustawy przewidywał możliwość uznania przez izbę skarbową, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, za spełniony warunku terminowego regulowania zobowiązań wobec budżetu w razie niewielkich opóźnień w regulowaniu tych zobowiązań. A więc do wymienionego wyżej organu należała ocena, czy 1/ opóźnienia są niewielkie 2/ chodzi o przypadek "szczególnie uzasadniony".

Dopiero wystąpienie obu tych przesłanek uzasadniało rozważenie przez izbę skarbową, czy uznać spełnienie warunku, o którym mowa, czy też nie.

Tego rodzaju decyzja ma charakter uznaniowy, co oznacza, że do organu administracyjnego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy.

W niniejszej sprawie potrzeba dokonania tego rodzaju wyboru nie zachodziła, skoro Izba Skarbowa stwierdziła brak przesłanek /niewielkie opóźnienia, szczególnie uzasadniony przypadek/, o których w omawianym przepisie mowa. Odmienna w tym zakresie ocena skarżącej nie może uzasadniać przyjęcia, że odmowa uznania spełnienia warunku narusza prawo. Decyduje bowiem ocena organu podatkowego - dokonana w granicach, jakie zakreśla art. 80 Kpa - a nie ocena samego zainteresowanego.

W tej sytuacji skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu /art. 207 par. 5 Kpa/.