Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2068/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 132
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant spec. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w J. Indonezja na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2016 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części, tj. w zakresie pkt 2 i 3, 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz P. z siedzibą w J. Indonezja kwotę 2217 zł (dwa tysiące dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, działający w trybie postępowania spornego, w decyzji z dnia [...] marca 2016 r. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] lutego 2016 r. sprawy z wniosku P. Tbk. z siedzibą w[...] , Indonezja, na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 164 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowe (Dz. U. 2013 r., poz. 1410 ze zm.) oraz art. 100 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., unieważnił prawo ochronne na znak towarowy "SAKURA" o numerze [...] udzielone na rzecz I. sp. z o.o. z siedzibą w [...] , w zakresie następujących towarów ujętych w klasie 7, tj.: filtry oleju, filtry paliwa, filtry powietrza, filtry wlotu powietrza, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił.

W pkt 3 sentencji decyzji Urząd Patentowy RP przyznał I. sp. z o.o. z siedzibą w [...] od P. Tbk. z siedzibą w [...] , Indonezja, kwotę w wysokości 1600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

Ww. decyzja zapadła w następujących okolicznościach.

W dniu 21 września 2015 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek P. Tbk. z siedzibą w [...] , Indonezja ("wnioskodawca", "skarżąca") o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno - graficzny "SAKURA" o numerze [...] , udzielonego na rzecz l. sp. z o.o. z siedzibą w [...] ("uprawniony", "uczestnik postępowania").

Powyższy znak został przeznaczony do oznaczania następujących towarów ujętych w klasach 7, 9, 11, 12 i 17: automaty rozrusznika, bendixy, części do pomp wtryskowych, elektroniczne moduły zapłonowe, filtry oleju, filtry paliwa, filtry powietrza, filtry wlotu powietrza, koła pasowe alternatora, kopułki aparatu zapłonowego, linki gazu, linki prędkościomierza, łożyska kół, łożyska specjalne, łożyska sprzęgła, łożyska, odboje amortyzatorów, podnośniki szyb, pompki spryskiwaczy, pompy benzynowe (mechaniczne), pompy olejowe, pompy paliwa elektryczne, pompy układu chłodzenia, pompy wspomagania układu kierowniczego, półosie napędowe, przeguby napędowe, przeguby, podpory walu napędowego, przekładnie rozrusznika, przerywacze aparatu zapłonowego, regulatory alternatora, regulatory ciśnienia (jetronic), regulatory pomp wtryskowych, rozdzielacze aparatu zapłonowego, rozruszniki, rury układu wydechowego, szczotki alternatora, szczotki rozrusznika, świece zapłonowe, świece żarowe, tłumiki i ich elementy, tuleje rozrusznika, widełki rozrusznika, wirniki rozruszniki, wtryskiwacze (jetronic) i ich części, zapinki układu wydechowego, zawory pomp wtryskowych, zestawy naprawcze pomp, zestawy naprawcze rozrusznika, złącza elastyczne układu wydechowego, walki rozrządu; bezpieczniki, cewki zapłonowe, czujniki abs, czujniki ciśnienia oleju, czujniki pozycji wału korbowego, czujniki stopu, czujniki świateł cofania, czujniki temperatury silnika, czujniki, włączniki wentylatora, czujniki położenia przepustnicy, końcówki przewodów elektrycznych, kostki stacyjki, przekaźniki, przełączniki, włączniki, przewody wysokiego napięcia, sondy lambda, termostaty, wkłady stacyjki, zamki drzwi, włączniki, czujniki klocków hamulcowych; blendy samochodowe, części reflektorów, klosze lamp, kostki żarówek, lampy kierunkowskazów przednich, lampy obrysowe samochodów ciężarowych, lampy oświetlenia wnętrza, tablicy rejestracyjnej, lampy przeciwmgielne, lampy przenośne, lampy tylne kompletne, reflektory, szkła reflektorów, wkłady reflektorów, wymienniki ciepła - nagrzewnice; amortyzatory zawieszenia, bębny hamulcowe, części silnika zawarte w klasie 12, dociski sprzęgła, drążki kierownicze, reakcyjne, dźwigienki zaworowe, elementy karoserii, elementy luster samochodowych, elementy sprzęgła, elementy zawieszenia zawarte w klasie 12, części sprzęgła zawarte w klasie 12, klamki drzwi, klocki hamulcowe, końcówki drążków kierowniczych, linki hamulcowe, linki i przewody hydrauliczne sprzęgła, lusterka samochodowe, łańcuchy rozrządu, osłony śruby zacisku układu hamulcowego, paski klinowe, paski rozrządu z napinaczami, paski rozrządu, paski wielorowkowe, piasty koła przedniego, pióra wycieraczek, podstawki do gaźnika, poduszki silnika, zawieszenia, pompy i cylinderki hamulcowe, pompy i siłowniki sprzęgła, przekładnie układu kierowniczego, przewody hamulcowe elastyczne, przewody hamulcowe metalowe, ramiona rozpieraków, reperaturki siłownika sprzęgła, rolki napinacza paska rozrządu, silentblok, silniczki i mechanizmy wycieraczek, silniki dmuchawy, spinki różne, sprężynki układu hamulcowego, sprężyny zawieszenia, sprzęgła kompletne, sprzęgła wentylatora chłodnicy, sworznie wahaczy, szczęki hamulcowe, szklanki i popychacze zaworowe, tarcze hamulcowe, tarcze sprzęgła, trzpienie prowadnicy zacisku układu hamulcowego, wahacze, zamki drzwi, zapinki układu hamulcowego, zestawy naprawcze klocków, szczęk, zestawy naprawcze serwomechanizmów, zestawy naprawcze układu kierowniczego, zestawy naprawcze wahacza, stabilizatora, zestawy naprawcze zacisku układu hamulcowego; elementy gumowe zawarte w klasie 17, komplety uszczelek silnika, kroćce układu chłodzenia, osłony amortyzatorów, osłony drążka skrzyni biegów, osłony maglownicy, osłony przegubów napędowych, pierścienie uszczelniające układ hamulcowy, pierścienie uszczelniające układ wydechowy, przewody paliwowe, przewody układu chłodzenia, simeringi, uniwersalne przewody układu chłodzenia, uszczelki pomp wtryskowych, uszczelki silnika, uszczelki układu wydechowego.

Prawo ochronne na powyższy znak towarowy zostało udzielone z pierwszeństwem od dnia 12 lipca 2004 r. Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca wskazał art. 164 w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Stwierdził, że rejestracja spornego znaku narusza jego prawa do znaku słowno - graficznego "SAKURA SAKURA S/F" o numerze [...] , który jest przeznaczony do oznaczania następujących towarów ujętych w klasach 7 i 12: filtry powietrza, filtry paliwa, filtry hydrauliczne, wszystkie do stosowania w silnikach samochodowych; filtry oleju do pojazdów.

Wnioskodawca zarzucił, że sporny znak towarowy [...] jest podobny do przysługującego mu znaku [...] w sposób mogący powodować mylne skojarzenie tych znaków i wprowadzenie nabywców w błąd co do pochodzenia towarów oznaczonych przedmiotowymi znakami.

Stwierdził, że towary sygnowane tymi znakami są identyczne, bardzo podobne i podobne. Wskazał, ze wszystkie produkty zawarte w wykazie towarów spornego znaku mieszczą się w kategorii części do samochodów i innych pojazdów oraz związane są z poszczególnymi układami pojazdów (napędowym, hamulcowym, kierowniczym, elektrycznym itp.).

Wnioskodawca podkreślił, że w obu znakach [...] i [...] zostało wykorzystane identyczne słowo "SAKURA".

W odpowiedzi, w piśmie z dnia 9 listopada 2015 r., uprawniony wniósł o umorzenie postępowania z powodu braku interesu prawnego po stronie wnioskodawcy lub o oddalenie wniosku. Uprawniony wykluczył podobieństwo znaków [...] i [...] oraz możliwość wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów opatrzonych spornym znakiem. Nie zgodził się z oceną podobieństwa znaków towarowych. Stwierdził, że o braku podobieństwa tych znaków przesądza ich odmienna szata graficzna, kolorystyka oraz wzajemna pozycja poszczególnych elementów składowych w znakach, Uprawniony przyznał, że ujęte w klasie 7 obu znaków filtry są towarami identycznymi, ale pozostałe towary uznał za niepodobne.

Podkreślił, że produkty wnioskodawcy nie są znane na rynku polskim, wobec czego jego znak [...] nie jest rozpoznawalny w Polsce.

W piśmie z dnia 31 grudnia 2015 r. wnioskodawca stwierdził, że jego interes prawny w niniejszym postępowaniu wynika z tego, iż przysługuje mu prawo do znaku "SAKURA SAKURA S/F" [...] . Analizując podobieństwo towarów wskazał, że praktyką rynkową na rynku części samochodowych jest wykorzystywanie jednego oznaczenia dla różnego rodzaju części pochodzących z tego samego źródła. Producenci oferują bowiem wiele typów komponentów samochodowych posługując się tym samym znakiem towarowym. Wnioskodawca podkreślił, że dla stwierdzenia podobieństwa towarów nie jest istotna ich całkowita tożsamość funkcjonalna. Zauważył również, że przynależność towarów do poszczególnych klas towarowych ma jedynie charakter porządkowy.

W piśmie z dnia 8 lutego 2016 r. uprawniony ponownie wskazał, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w niniejszym postępowaniu. Stwierdził, że przedstawione przez wnioskodawcę dowody nie potwierdzają, że znak [...] był lub jest używany na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 r. wnioskodawca stwierdził, ze częściami samochodowymi, które współpracują z filtrami są np. pompy, regulatory ciśnienia, czujniki, przewody hydrauliczne i uszczelki. Wnioskodawca podkreślił, że zamawia towary u innych producentów i opatruje je swoim znakiem. W takiej sytuacji nie można mówić o tym, że odbiorca będzie badał pochodzenie towarów przy oznaczaniu tych produktów znakami tak podobnymi jak znaki [...] i [...] . Uprawniony stwierdził zaś, że wskazane przez wnioskodawcę części samochodowe nie współpracują z filtrami. Wykluczył również możliwość wprowadzenia odbiorców w błąd.

W zaskarżonej decyzji Kolegium Orzekające najpierw oceniło istnienie interesu prawnego wnioskodawcy i w tym zakresie i uznało, że w niniejszej sprawie interes prawny wnioskodawcy znajduje oparcie w art. 153 ust. 1 ustawy p.w.p., który zapewnia wyłączność używania znaku towarowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej poprzez uzyskanie prawa ochronnego na znak towarowy.

Następnie Kolegium Orzekające przeprowadziło analizę porównawczą towarów sygnowanych przedmiotowymi znakami i - po przedstawieniu towarów z wykazu obu znaków - wskazało, że obydwa te znaki przeznaczone są do oznaczania różnego rodzaju filtrów samochodowych.

Kolegium Orzekające uznało, że następujące towary oznaczane spornym znakiem: filtry oleju, filtry paliwa, filtry powietrza, filtry wlotu powietrza ujęte w klasie 7, są identyczne w stosunku do towarów sygnowanych znakiem przeciwstawionym ujętych w klasach 7 i 12 takich jak: filtry powietrza, filtry paliwa, filtry hydrauliczne (wszystkie do stosowania w silnikach samochodowych) oraz filtry oleju do pojazdów. Wszystkie wskazane towary mają identyczną istotę i przeznaczenie. W tym względzie organ wskazał, że kwestia identyczności tych towarów była bezsporna pomiędzy stronami niniejszego postępowania.

Analizując natomiast pozostałe towary sygnowane spornym znakiem towarowym "SAKURA" ujęte w klasach 7, 9, 11, 12 i 17, Kolegium Orzekające uznało, że nie są one podobne do różnego rodzaju filtrów stosowanych w pojazdach, do oznaczania których przeznaczony jest znak towarowy "SAKURA SAKURA S/F".

Organ wskazał, że wszystkie te towary zostały bardzo konkretnie i wąsko określone. Nie użyto przy tym żadnych ogólnych terminów sugerujących, że ochroną danego znaku mogą być objęte również inne pokrewne towary lub ich składowe.

Organ zauważył, że znak przeciwstawiony "SAKURA SAKURA S/F" przeznaczony jest do sygnowania tylko czterech towarów w postaci różnego rodzaju filtrów samochodowych, które mają bardzo konkretne przeznaczenie i zastosowanie.

Filtr powietrza stanowi element układu dolotowego silnika spalinowego lub sprężarki, który ma za zadanie oczyszczać powietrze zasysane do komory spalania z zanieczyszczeń, np. pyłów, z kolei filtr paliwa przeznaczony jest do czyszczenia zanieczyszczonego paliwa. Natomiast filtr oleju stanowi element układu smarowania, który ma za zadanie filtrować olej silnikowy z zanieczyszczeń powstałych podczas pracy silnika. W ww. kontekście organ zauważył, że ww. filtry samochodowe mają zatem bardzo konkretne, wąsko określone przeznaczenie. Towary te nie są w żaden sposób podobne do pozostałych części samochodowych, które mają inne przeznaczenie i spełniają inne funkcje w pojazdach.

Mając na uwadze powyższe Kolegium Orzekające stwierdziło, że wszystkie towary sygnowane spornym znakiem towarowym "SAKURA", poza wskazanymi powyżej filtrami samochodowymi, nie pozostają w związku funkcjonalnym z filtrami oznaczanymi znakiem przeciwstawionym. Są to bowiem odrębne części pojazdów. Powyższe towary nie współdziałają ze sobą. W ocenie Kolegium rozsądny nabywca części do samochodu odróżni poszczególne towary, ponieważ nie pomyli filtrów z innymi częściami samochodowymi.

Organ podkreślił, że sama okoliczność, iż filtry przynależą do kategorii części samochodowych nie stanowi o tym, że pozostałe części samochodowe spełniające całkowicie inne funkcje w pojazdach, są z nimi tożsame. Ze względu na mnogość części, zarówno prostych jak i złożonych, z których składają się pojazdy, nieuzasadnione jest twierdzenie, iż filtry są podobne do pozostałych towarów sygnowanych spornym znakiem.

Kolegium stwierdziło zatem, że argumenty wnioskodawcy dotyczące podobieństwa wszystkich towarów sygnowanych przedmiotowymi znakami są bezzasadne. W przeciwnym razie należałoby uznać wszystkie części samochodowe za podobne tylko dlatego, że pojazdy są z nich złożone, pomijając przy tym okoliczność, iż każda z tych części ma konkretne przeznaczenie i spełnia określoną funkcję.

Wobec stwierdzenia identyczności niektórych porównywanych towarów oraz braku podobieństwa pozostałych towarów Kolegium Orzekające dokonało analizy podobieństwa znaków towarowych będących przedmiotem niniejszego postępowania.

Kolegium Orzekające miało przy tym na uwadze, że sporny znak towarowy "SAKURA" służy do oznaczania różnego rodzaju części samochodowych, wobec czego istotny jest krąg docelowych odbiorców produktów, do których należą kierowcy pojazdów i mechanicy samochodowi. Odbiorcy tego rodzaju towarów pozostają uważni i ostrożni, a przed zakupem produktu często konsultują się ze sprzedawcą. Nie są to bowiem tanie artykuły codziennego użytku wybierane w sposób impulsowy spośród wielu produktów dostępnych na półce sklepowej.

Następnie organ uznał podobieństwo porównywanych znaków, które opierają się na wykorzystaniu identycznego elementu słownego "SAKURA".

Jak wskazał organ przeciętny odbiorca, patrząc na produkty opatrzone znakiem przeciwstawionym, skoncentruje się na tym elemencie słownym.

W ocenie Kolegium Orzekającego przeciętny odbiorca patrząc na produkt opatrzony spornym znakiem towarowym również skupi się na słowie "SAKURA", z którym będzie identyfikował dany towar. Znak ten nie posiada bowiem dodatkowych wyróżniających elementów słownych, które przyciągałyby uwagę odbiorcy, a jego szata graficzna jest mniej istotna od wyrazu "SAKURA".

Różnica pomiędzy przedmiotowymi znakami polega jedynie na wykorzystaniu odmiennych elementów graficznych. W ocenie Kolegium wszystkie powyższe czynniki oznaczają, że porównywane znaki towarowe są podobne na płaszczyźnie wizualnej.

Także na płaszczyźnie fonetycznej o identyczności znaków przesądza użycie identycznych wyrazów, tj. "SAKURA".

Porównując przedmiotowe znaki pod względem znaczeniowym Kolegium Orzekające stwierdziło fantazyjny charakter spornego znaku i znaku przeciwstawionego analizowanych w kontekście rozpatrywanych towarów.

Kolegium Orzekające miało na uwadze, że element słowny "SAKURA" nie był rejestrowany na rzecz innych podmiotów w zakresie analizowanych towarów. A zatem zbieżność w zakresie tego elementu może prowadzić do uzasadnienia konfuzyjnego podobieństwa oznaczeń mimo tego, że ich szata graficzna jest odmienna.

Zdaniem Kolegium występujące w analizowanych znakach towarowych podobieństwo wizualne i fonetyczne przesądza o ich kolizji. Wobec powyższego Kolegium Orzekające stwierdziło, że pomiędzy analizowanymi znakami zachodzi podobieństwo w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Na końcu Kolegium poddało ocenie ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku towarowego ze znakiem wcześniejszym.

W tym zakresie Kolegium rozważyło zachowanie odbiorcy przeciętnego, który świadomie poszukuje właściwego towaru i świadomie wybiera pomiędzy dostępnymi na rynku markami. Zgodnie z orzecznictwem przeciętny konsument to osoba właściwie poinformowana, wystarczająco uważna i ostrożna. Jednak poziom uwagi przeciętnego odbiorcy może się różnić w zależności od kategorii nabywanych towarów.

W niniejszej sprawie wniosek o unieważnienie spornego prawa dotyczył różnego rodzaju części samochodowych sygnowanych spornym znakiem. W tym kontekście Kolegium stwierdziło, że przeciętny odbiorca przy wyborze tego rodzaju produktów kieruje się wysoką ostrożnością i uwaga. Kolegium Orzekające miało na uwadze, że odbiorcami przedmiotowych towarów są głównie kierowcy pojazdów oraz mechanicy samochodowi, którzy nabywając te produkty będą kierowali się podwyższonym stopniem uwagi przy wyborze tych towarów. W przypadku analizowanych znaków odbiorcy będą zwracali uwagę na identyczną nazwę pojawiającą się na opakowaniach produktów, czyli na element słowny "SAKURA". Zdaniem Kolegium istnieje niebezpieczeństwo, że tak pojmowani przeciętni odbiorcy mogą pomylić znaki towarowe "SAKURA" i "SAKURA SAKURA S/F" pomimo podwyższonego stopnia uwagi przy wyborze towarów. Przesądzają o tym bowiem dominujące podobieństwa pomiędzy porównywanymi znakami.

Wobec powyższego Kolegium Orzekające stwierdziła, że ze względu na podobieństwo znaków towarowych istnieje realne niebezpieczeństwo, iż przeciętny odbiorca może błędnie uznać sporny znak za odmianę wcześniejszego znaku towarowego, pochodząca od tego samego producenta lub też mylnie przyjmie, że istnieją związki organizacyjno - prawne łączące odrębne przedsiębiorstwa.

Zatem istnieje znaczne niebezpieczeństwo, że podobieństwo znaków oraz towarów może w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego wprowadzać odbiorców w błąd co do pochodzenia oznaczanych spornym znakiem filtrów oleju, filtrów paliwa, filtrów powietrza i filtrów wlotu powietrza ujętych w klasie 7, które są podobne do towarów oznaczanych znakiem wcześniejszym. Kolegium Orzekające uznało natomiast, że należy wykluczyć ryzyko wprowadzenia w błąd odbiorców pozostałych towarów ujętych w klasach 7, 9, 11, 12 i 17 spornego znaku.

Na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Urząd Patentowy RP unieważnił w części sporne prawo.

Kwestię zwrotu kosztów postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 256 ust. 2 p.w.p.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, P. Tbk. z siedzibą w [...] , Indonezja, zaskarżyła decyzję Urzędu Patentowego RP w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy SAKURA o numerze [...] , w zakresie w jakim wniosek został oddalony w odniesieniu do towarów: części do pomp wtryskowych, pompki spryskiwaczy, pompy benzynowe (mechaniczne), pompy olejowe, pompy paliwa elektryczne, pompy układu chłodzenia, pompy wspomagania układu kierowniczego, regulatory ciśnienia (jetronic), regulatory pomp wtryskowych, wtryskiwacze zawory pomp wtryskowych, zestawy naprawcze pomp, czujniki ciśnienia oleju, komplety uszczelek silnika, przewody hydrauliczne, przewody paliwowe, przewody układu chłodzenia, simeringi, uniwersalne przewody układu chłodzenia, uszczelki pomp wtryskowych, uszczelki silnika oraz odpowiednio - w zakresie orzeczenia o kosztach, tj. w zakresie części punktu 2.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego a mianowicie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. polegające na jego wadliwej wykładni i zastosowaniu poprzez:

a) wadliwe rozumienie pojęcia podobieństwa towarów;

b) uznanie, że o podobieństwie towarów świadczą pomyłki odbiorców co do ich rodzaju;

c) brak zastosowania zasady współzależności pomiędzy podobieństwem towarów a podobieństwem znaków towarowych;

d) brak uwzględnienia tzw. pośredniego ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 7, art 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na błędnej ocenie całokształtu materiału dowodowego:

a) poprzez ustalenie, że towary dla których pozostaje zarejestrowany sporny znak towarowy są niepodobne do tych, dla których jest przeznaczony wcześniejszy znak towarowy;

b) poprzez pominięcie materiału dowodowego świadczącego o sposobie funkcjonowania rynku części samochodowych i sposobu ich oznaczania;

c) poprzez ustalenie. że towary wymienione z wykazie spornego znaku towarowego nie współdziałają z filtrami samochodowymi;

2) art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu decyzji poprzez:

a) brak należytego wyjaśnienia z jakiego powodu części do pomp wtryskowych, pompki spryskiwaczy, pompy benzynowe (mechaniczne), pompy olejowe, pompy paliwa elektryczne, pompy układu chłodzenia, pompy wspomagania układu kierowniczego, regulatory ciśnienia (jetronic), regulatory pomp wtryskowych, wtryskiwacze (jetronic) i ich części, zawory pomp wtryskowych, zestawy naprawcze pomp (kl. 7), czujniki ciśnienia oleju (kl. 9), przewody hydrauliczne (kl. 12), komplety uszczelek silnika, przewody paliwowe, przewody układu chłodzenia, simeringi uniwersalne przewody układu chłodzenia, uszczelki pomp wtryskowych, uszczelki silnika (kl. 17), zostały uznane za niepodobne do towarów, dla jakich jest przeznaczony wcześniejszy znak towarowy, skoro stanowią elementy układów, w których są wykorzystywane różnego rodzaju filtry;

b) posłużenia się ogólną charakterystyką ww. towarów jako części samochodowych bez ustalenia ich relacji w odniesieniu do towarów, dla jakich jest przeznaczony wcześniejszy znak towarowy.

Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w pkt 2 i 3 oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że w tej sprawie organ ograniczył swe ustalenia do towarów identycznych. W pozostałym zaś zakresie ustalenia Urzędu Patentowego były skrajnie ogólnikowe. Tymczasem stosowany w sprawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. rozróżnia wprost podobieństwo od identyczności wiążąc z tym różne skutki prawne. Prawidłowo stosunek pomiędzy towarami obejmuje identyczność oraz podobieństwo w różnym stopniu natężenia.

Ustalenie relacji pomiędzy towarami wymaga odniesienia się do każdego z nich, a nie poprzestanie na objęciu ich pojemnym pojęciem "części samochodowe". Tym bardziej, że produkty wymienione w wykazie spornego znaku towarowego pełnią różne funkcje, które nie zostały w żaden sposób przenalizowane.

W świetle powyższego organ dokonał wadliwego porównania towarów pomijając kwestię ich specyfiki i współzależności oraz zaniechał bliższej analizy poprzestając na stwierdzeniu, że stanowią części samochodowe, które nie są wzajemnie podobne.

Skarżąca wskazała, że chociaż organ dostrzegł, że części samochodowe mogą mieć różnych faktycznych producentów lecz wyciągnął z tego faktu błędne wnioski. Odbiorcy mogą bowiem dojść do przekonania, że towary oznaczane znakiem SAKURA przez osobę trzecią i towary oznaczane wcześniejszym znakiem towarowym pochodzą z przedsiębiorstw powiązanych ekonomicznie.

W ocenie skarżącej pomiędzy porównywanymi towarami występuje intensywne podobieństwo, co w połączeniu z identycznością dominującego elementu znaku towarowego prowadzi do ryzyka wprowadzenia odbiorcy w błąd.

Organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

W dniu 8 stycznia 2019 r. złożono w biurze podawczym Sądu pismo uczestnika postępowania stanowiące odpowiedź na skargę, w którym wniesiono o oddalenie skargi wobec niezasadności podniesionych w niej zarzutów.

W piśmie wskazano, że spółka I. wykreowała kilka marek własnych, pod którymi oferuje zamienniki części do samochodów. Od ponad 10 lat znaczący udział w sprzedaży firmy stanowią dwie marki własne, tj.: [...] oraz [...] jest marką, pod którą oferowane są zamienniki części (z wyjątkiem części powypadkowych) do samochodów europejskich, natomiast Sakura stanowi markę do oznaczania części aut azjatyckich.

Uprawniony do spornego znaku uważa, iż wszystkie kolizyjne towary zostały już usunięte z wykazu podczas postępowania zakończonego przed Kolegium Orzekającym. Zdaniem uprawnionego, dalsze podnoszenie przez skarżącą konieczności ograniczenia wykazu towarów jest wyłącznie próbą ograniczenia swobody gospodarczej spółki I. sp. z o.o.

W ww. piśmie procesowym wskazano, że opierając się na argumentach przedstawionych w skardze, należałoby przyjąć, że różnego rodzaju filtry są głównymi podzespołami pojazdów samochodowych i są podobne lub komplementarne do większości podzespołów odpowiedzialnych za systemy hydrauliczne, zasilania powietrzem i paliwem. Zdaniem uprawnionego takie założenie jest błędne i świadczy o bardzo powierzchownej analizie budowy układów pojazdów samochodowych przez skarżącą. Jak wynika ze skargi we wszystkich systemach odpowiedzialnych za systemy hydrauliczne, zasilania powietrzem i paliwem najistotniejszym elementem pojazdów samochodowych są filtry, a zwłaszcza jak dookreślono w wykazie towarów przeciwstawionego znaku "wszystkie z nich do stosowania w silnikach samochodowych." Faktem jednak jest, iż filtry są elementami trzecio- lub nawet czwartorzędowymi w funkcjonowaniu pojazdów samochodowych. Podstawową funkcją filtrów w silnikach samochodowych jest oczyszczanie/filtrowanie paliwa, oleju i powietrza w układach zasilania silników samochodowych. Ze względu na realizowaną funkcję oczyszczania/filtrowania mediów umożliwiających wieloletnią bezawaryjną pracę silnika filtry są montowane w tych układach jako zupełnie oddzielne/odrębne moduły umożliwiające wymianę samych filtrów (elementów filtrujących) po określonym czasie pracy lub przejechaniu przez pojazd określonej liczby kilometrów.

Spółka P. Tbk. oferuje klientom wyłącznie elementy filtrujące do samochodów. Natomiast same układy zasilające silnik pojazdu samochodowego w paliwo, olej i powietrze są w pojeździe samochodowym zamontowane przez producenta pojazdu jako instalacje stałe, przy czym wszystkie dodatkowo wskazane przez skarżącego towary są integralną częścią składową pojazdów i nie wymagają wymiany podczas normalnej eksploatacji.

W świetle powyższego, wymienionych towarów nie można uznać za komplementarne, gdyż pomiędzy nimi nie istnieje ścisły związek polegający na tym, że filtr oferowany przez firmę P. Tbk. jest nieodzowny oraz istotny do zastosowania w układach zasilających wskazanych w skardze towarów. Z technicznego punktu widzenia filtry, z powodu wymogu konieczności ich okresowej wymiany po określonym okresie użytkowania lub przebiegu, nie są zaliczane do części zamiennych, lecz raczej do materiałów eksploatacyjnych.

W przedmiotowej decyzji Kolegium Orzekające przeanalizowało w sposób kompleksowy wszystkie towary sygnowane porównywanymi znakami towarowymi oraz wszystkie podobieństwa i różnice pomiędzy tymi znakami nie stwierdzając możliwości wystąpienia ryzyka konfuzji w zakresie pozostawionych towarów.

Zdaniem uprawnionego, podczas porównywania towarów Kolegium Orzekające wykazało duży poziom wiedzy technicznej w zakresie konstrukcji pojazdów samochodowych dostrzegając istotne cechy funkcjonalne i użytkowe kwestionowanych w wykazie towarów wymiennych filtrów, nie dostrzegając ich identyczności, podobieństwa ani komplementarności do stałych instalacji zasilających pojazdy samochodowe w paliwo, olej i powietrze - zbudowanych z towarów oferowanych przez uczestnika.

Zdaniem uczestnika nieprawdziwe są stwierdzenia skarżącego dotyczące rzekomego podobieństwa wskazanych niżej towarów do filtrów.

I tak:

• części do pomp wtryskowych - pompy wtryskowe są jednym z wielu elementów układu paliwowego pojazdu samochodowego, w skład którego elementów konstrukcyjnych wchodzi także wymienny filtr paliwa wskazany w wykazie towarów wcześniejszego znaku towarowego. Ale fakt, że filtry paliwa wchodzą w skład szeroko rozumianego układu zasilania silnika, nie oznacza zarazem, że są one częściami zamiennymi pomp wtryskowych. Częściami zamiennymi do pomp wtryskowych są zestawy naprawcze lub zużywające się elementy takie jak: tłoczki, popychacze, uszczelniacze, uszczelki;

• pompki spryskiwaczy - pompki spryskiwaczy są jednym z wielu elementów systemu przemywania szyb lub reflektorów przednich. Częściami zamiennymi do systemu przemywania szyb lub reflektorów są zbiorniki płynu, pompki spryskiwaczy, wężyki hydrauliczne, trójniki, dysze spryskujące oraz elementy sterujące silnikami pompek spryskiwaczy. Filtry i osadniki cieczy myjącej mogą być elementami składowymi zbiorników cieczy, ale nie są elementami składowymi pompek spryskiwaczy.

• pompy benzynowe (mechaniczne), pompy paliwa elektryczne, regulatory ciśnienia (jetronic) i ich części, regulatory pomp wtryskowych, zawory pomp wtryskowych, zestawy naprawcze pomp - są jednymi z wielu elementów szeroko rozumianego układu paliwowego, którego jednym z dużej liczby elementów składowych są filtry paliwa wymienione w wykazie wcześniejszego znaku towarowego.

Uprawniony podkreślił, że wymienialne okresowo filtry układu paliwowego są elementami składowymi układu paliwowego, a nie pomp benzynowych (mechanicznych), pomp paliwa elektrycznych, regulatorów ciśnienia (jetronic) i ich części, regulatorów pomp wtryskowych, zaworów pomp wtryskowych, zestawów naprawczych pomp. I. w swej ofercie posiada wszystkie elementy układu paliwa (oprócz filtrów paliwa) oznaczane spornym znakiem;

• pompy olejowe, czujniki ciśnienia oleju - są jednymi z wielu elementów układu smarowania, którego jednym z dużej liczby elementów składowych są filtry paliwa wymienione w wykazie wcześniejszego znaku towarowego, przy czym należy zaznaczyć, iż wymienialne okresowo filtry układu paliwowego są elementami składowymi szeroko rozumianego układu smarowania, a nie pomp olejowych i czujników ciśnienia oleju. I. w swej ofercie posiada wszystkie elementy układu smarowania (oprócz filtrów oleju) oznaczane spornym znakiem;

• pompy układu chłodzenia - są jednym z wielu elementów układu chłodzenia, który wbrew sugestiom skarżącej nie zawiera żadnych filtrów. I. w swej ofercie posiada wszystkie elementy układu chłodzenia oznaczane spornym znakiem.

• pompy wspomagania układu kierowniczego - są jednym z wielu elementów wspomagania układu kierownicy i wbrew sugestiom skarżącej nie zawierają żadnych filtrów. I. w swej ofercie posiada wszystkie elementy układu wspomagania kierownicy oznaczane spornym znakiem.

• regulatory ciśnienia (jetronic) i ich części, regulatory pomp wtryskowych, zawory pomp wtryskowych, zestawy naprawcze pomp - są jednym z wielu elementów układu paliwowego i wbrew sugestiom skarżącej nie zawierają żadnych filtrów. I. w swej ofercie posiada wszystkie elementy układu paliwowego oznaczane spornym znakiem.

• komplety uszczelek silnika, uszczelki silnika - uszczelki w silniku spalinowym służą do uszczelnienia elementów korpusu silnika z głowicą oraz silnika z miską olejową i wbrew sugestiom skarżącego nie zawierają one ani nie współpracują z żadnymi filtrami. I. w swej ofercie posiada komplety uszczelek silnika oznaczanych spornym znakiem;

• przewody hydrauliczne, przewody paliwowe, przewody układu chłodzenia, uniwersalne przewody układu chłodzenia, uszczelki pomp wtryskowych - są jednymi z wielu elementów konstrukcyjnych wszystkich układów sterowania, zasilania i chłodzenia pojazdu samochodowego, których jednym z dużej liczby elementów składowych jest filtr paliwa i powietrza wymienione w wykazie wcześniejszego znaku towarowego, przy czym należy zaznaczyć, iż filtry te stanowią podzespoły wymienialne okresowo, zaś przewody hydrauliczne, przewody paliwowe, przewody układu chłodzenia, uniwersalne przewody układu chłodzenia, uszczelki pomp wtryskowych są na stałe zamontowane w pojeździe praktycznie przez cały okres jego użytkowania. I. w swej ofercie posiada szeroka gamę przewodów i uszczelek oznaczanych spornym znakiem;

• simmeringi - są to pierścienie wykonane z gumy stosowane do uszczelniania mechanicznych elementów obrotowych pracujących w komorach mechanizmów wypełnionych olejem lub smarami i wbrew sugestiom skarżącego nie zawierają ani nie współpracują z żadnymi filtrami. I. w swej ofercie posiada szeroką gamę simmeringów oznaczanych spornym znakiem.

W konkluzji uczestnik stwierdził, że Urząd Patentowy prawidłowo ocenił, że nie istnieje podobieństwo pomiędzy filtrami a towarami będącymi przedmiotem skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) - tj. pod względem jej zgodności z prawem - stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem postępowania toczącego się przed Urzędem Patentowym RP było unieważnienie w części prawa ochronnego na słowno - graficzny znak towarowy SAKURA nr [...] .

Postępowanie toczyło się na skutek wniosku skarżącej, którego podstawę stanowił art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Z przepisu tego wynika, że nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

Niedopuszczalne jest więc udzielenie stosownego prawa ochronnego, gdyby w jego wyniku powstało prawo wyłączne, którego zakres pokrywałby się z zakresem prawa z rejestracji (prawa ochronnego) z wcześniejszym pierwszeństwem.

Na tle tego przepisu nie ulega wątpliwości, że o tym, czy w konkretnym przypadku mogłoby dojść do kolizji praw z rejestracji, rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów, do oznaczania których przeznaczony został sporny znak towarowy.

Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów jest centralnym pojęciem prawa znaków towarowych. Najogólniej biorąc, polega ono na możliwości błędnego, nieodpowiadającego rzeczywistości, przypisania przez odbiorcę pochodzenia danego towaru, ze względu na znak towarowy, przedsiębiorcy uprawnionemu z rejestracji znaku towarowego (por. R. Skubisz /w:/ System prawa prywatnego. Prawo własności przemysłowej, Tom 14B, pod red. prof. R. Skubisza, Wydawnictwo C.H. Beck/Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2012, Nb. 44, a także powołane tam orzecznictwo oraz literatura).

Tak więc prawdopodobieństwo wprowadzenia odbiorców w błąd zakłada jednoczesne istnienie identyczności lub podobieństwa pomiędzy znakiem zgłaszanym, a znakiem wcześniejszym oraz identyczność lub podobieństwo pomiędzy towarami i usługami, dla których dokonuje się zgłoszenia, a tymi, dla których zarejestrowany został wcześniejszy znak towarowy. Przesłanki te powinny być spełnione kumulatywnie (tak m.in. /w:/ wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 października 2004 r. w sprawie C-106/03 P, Vedial vs. OHIM, Rec. s. I-9573, pkt 51).

Tak więc, w braku jednej z przesłanek niezbędnych do zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., nie może występować prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd.

Innymi słowy, we wszystkich sprawach, w których powstaje problem podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych, jest on wypadkową dwóch - ściśle ze sobą powiązanych - elementów: po pierwsze - podobieństwa oznaczeń, a po drugie - podobieństwa (jednorodzajowości) towarów, dla których znaki są zgłaszane, zarejestrowane lub używane. Oba te czynniki wyznaczają zakres ochrony znaku towarowego (tak m.in. M. Kępiński /w:/ Niebezpieczeństwo wprowadzania w błąd odbiorców co do źródła pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych, ZNUJ PWOWI, zeszyt nr 28 z 1982 r., s. 10).

W tej sytuacji, na gruncie rozpatrywanej sprawy, Urząd Patentowy RP zobowiązany był ocenić w toku postępowania nie tylko kwestię podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń, ale przede wszystkim problem podobieństwa towarów. Dopiero bowiem przesądzenie o podobieństwie towarów rodzi konieczność dokonania porównania samych oznaczeń.

Jeśli zaś chodzi o kwestię podobieństwa towarów, należy wskazać, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, dla dokonania oceny podobieństwa między danymi towarami lub usługami należy wziąć pod uwagę wszelkie istotne czynniki, które charakteryzują wzajemny stosunek tych towarów lub usług. Do czynników tych należy zaliczyć w szczególności charakter towarów, ich przeznaczenie, sposób ich użycia, jak również to, czy konkurują one ze sobą, czy też się uzupełniają (tak m. in. wyrok Trybunału Sprawiedliwości WE z dnia 29 września 1998 r. w sprawie C-39/97, Canon, Rec. s. I-1237, pkt 23, oraz wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 11 lipca 2007 r. w sprawie T-150/04, M.Minoronzoni (TOSCA BLU), Zb.Orz. s. II-2353, pkt 29).

Wskazać należy, że wyliczenie to nie jest wyczerpujące, lecz ma charakter przykładowy. W konkretnej zatem sprawie, dla ustalenia podobieństwa towarów, mogą mieć zastosowanie również inne czynniki, takie jak np. kanały dystrybucji towarów lub usług, czy charakter właściwego kręgu odbiorców towarów/usług.

Przydatność każdego z ww. czynników zależy od charakteru porównywanych towarów lub usług. Poszczególne kryteria nie mają zatem wartości standardowej, uniwersalnej. Dla stwierdzenia podobieństwa towarów/usług w konkretnej sprawie nie jest konieczne łączne wystąpienie wszystkich wyżej wymienionych czynników. Wystarczające jest by elementy podobne porównywanych towarów/usług przeważały nad ich elementami odmiennymi, w sposób sugerujący pochodzenie tych towarów/usług z tego samego przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstw powiązanych.

Nie ma przy tym przeszkód w stwierdzeniu podobieństwa towarów należących do różnych klas klasyfikacji nicejskiej.

W przedmiotowej sprawie Urząd Patentowy RP nie sprostał przytoczonym standardom już na etapie oceny podobieństwa towarów, do oznaczania których został przeznaczony sporny znak towarowy oraz znak przeciwstawiony.

W ocenie Sądu, rozważenia Urzędu Patentowego RP co do istotnych kwestii związanych z oceną podobieństwa części towarów - szczegółowo wskazanych w zarzutach skargi - do oznaczania których został przeznaczony znak sporny, są niewystarczające, co zasadnie podnosi autor skargi.

Przeprowadzając w niniejszej sprawie analizę podobieństwa towarów Urząd ograniczył się jedynie do wskazania grup identycznych towarów i stwierdzenia, że w pozostałym zakresie są one niepodobne, nie rozpatrzył natomiast w ogóle kwestii komplementarności tychże towarów ocenianej w stosunku do każdego z nich oddzielnie. W orzecznictwie funkcjonuje definicja towarów komplementarnych jako takich, pomiędzy którymi istnieje ścisły związek polegający na tym, iż jeden towar jest nieodzowny lub istotny do użycia drugiego, wobec czego konsumenci mogą myśleć, że oba towary zostały wyprodukowane przez to samo przedsiębiorstwo (wyrok Sądu z 1 marca 2005 r. w sprawie T- 169/03 S.).

Wyznaczenie przez organ zbyt wąskich - bo ograniczonych wyłącznie do identyczności - kryteriów podobieństwa towarów może prowadzić do niewłaściwego określenia granic prawa wyłącznego wynikającego z rejestracji znaku towarowego.

Brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w tym zakresie, w jakim wniosek został oddalony w odniesieniu do takich towarów, jak części do pomp wtryskowych, pompki spryskiwaczy, pompy benzynowe (mechaniczne), pompy olejowe, pompy paliwa elektryczne, pompy układu chłodzenia, pompy wspomagania układu kierowniczego, regulatory ciśnienia (jetronic), regulatory pomp wtryskowych, wtryskiwacze zawory pomp wtryskowych, zestawy naprawcze pomp, czujniki ciśnienia oleju, komplety uszczelek silnika, przewody hydrauliczne, przewody paliwowe, przewody układu chłodzenia, simeringi, uniwersalne przewody układu chłodzenia, uszczelki pomp wtryskowych, uszczelki silnika mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Nic bowiem nie zwalnia organu z obowiązku przeprowadzenia także w tej sprawie - mimo że chodzi o części samochodowe - rzetelnej analizy podobieństwa towarów według wypracowanych w orzecznictwie kryteriów.

Podsumowując stwierdzić należy, że niedostateczne wyjaśnienie i niewystarczające rozważenie przez Urząd Patentowy RP istotnych kwestii związanych z oceną podobieństwa części towarów do oznaczenia, których został przeznaczony znak sporny, mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dopiero zaś właściwe ustalenie podobieństwa towarów pozwala na prawidłową ocenę podobieństwa oznaczeń oraz istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.

Błąd organu popełniony przy ocenie towarów oznaczanych porównywanymi znakami mógł rzutować na rozstrzygnięcie o kosztach w postępowaniu toczącym się przez organem. Dlatego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję także w jej pkt 3.

Zasadne zatem okazały się zarzuty naruszenia przez organ wskazanych w skardze przepisów procesowych w stopniu istotnym, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Uwzględnienie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy czyni przedwczesnym odnoszenie się do zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Zasadność ww. zarzutów powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 r., poz. 1302). Zasądzając w pkt 2 od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 2217 zł, Sąd orzekł w związku z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265), które wynosi 1200 zł oraz 1000 zł wpisu sądowego, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.