Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 466/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 i 3, art. 135, art. 153, art. 193, art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 24 par. 1 i 3, art. 183 par. 1, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 84 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 3, art. 141 par. 1, art. 125 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 6, art. 5 ust. 2 pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 12 ust. 4, 5 i 6
journal: Dz.U. 1995 nr 10 poz 46
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: par. 330 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2009 r. na rozprawie sprawy ze skarg Prokuratora Prokuratury Okręgowej oraz R. P. na decyzję Wojewody z dnia 7 maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz postanowienie Wojewody z dnia 2 listopada 2007 roku, nr [...]; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego R. P. kwotę 1.000 (jeden tysiąc) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2007 roku, wydanym w sprawie o sygnaturze akt II SA/Gd 156/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Wojewody z dnia 17 stycznia 2005 roku, nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta z dnia 5 grudnia 2002 roku, nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych w układzie bliźniaczym w zabudowie jednorodzinnej wraz z infrastrukturą techniczną, przynależnym układem drogowym oraz wewnętrzną instalacją gazową na działce nr [...] przy ul. R. w G.

Powyższy wyrok został wydany w następstwie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2006 roku (sygn. akt II OSK 375/06), którym uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 listopada 2005 roku (sygn. akt II SA/Gd 205/05), oddalający skargę R. P. na ww. decyzję Wojewody z dnia 17 stycznia 2005 roku, i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Naczelny Sąd Administracyjny zakwestionował stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z 16 listopada 2005 roku, iż popełnione przez organ odwoławczy uchybienia przepisom art. 79 § 1 i 2, art. 81 oraz art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity:

Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.) nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bezspornym w sprawie pozostawało, że organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego wynikające ze wskazanych powyżej przepisów, bowiem nie zawiadomił skarżącego, ani jego pełnomocnika, o odbywających się w dniu 3 stycznia 2005 roku oględzinach. W trakcie oględzin zrobiono zdjęcia, które zostały przyjęte przez organ jako dowody potwierdzające harmonię projektowanych budynków z zabudową sąsiednią. Skarżący zakwestionował wartość dowodową tego dowodu podnosząc, że dołączona do akt sprawy dokumentacja fotograficzna nie odnosi się do kwartału mieszkalnego, którego dotyczy budowa.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przeprowadzony dowód miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ponieważ dotyczył spełnienia podstawowego dla rozstrzygnięcia sprawy warunku zgodności projektu zagospodarowania działki nr [...] z wymogami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a w szczególności z zawartym w tej decyzji zaleceniem aby "układ funkcjonalno – przestrzenny i forma architektoniczna projektowanej zabudowy pozostawała w harmonii z otoczeniem i przyległą zabudową".

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy skarżący pozbawiony został uprawnień wynikających z art. 81 k.p.a., który stanowi, iż "okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów". W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można było zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż uchybienie to pozostawało bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Odstąpienie organu odwoławczego od nakazanego wskazanym powyżej przepisem obowiązku pozbawiało bowiem skarżącego możliwości zanegowania niektórych dowodów i uniemożliwiło podjęcie działań zmierzających do ochrony jego interesów prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - w uzasadnieniu, wydanego na skutek powyższego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyroku z dnia 4 kwietnia 2007 roku - stwierdził, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z przepisem art. 153 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), wiążą w sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Stwierdził także, iż przepisy zawarte w art. 10 § 1, art. 79 § 1

i art. 81 k.p.a. gwarantują stronie udział w czynnościach postępowania dowodowego. Wskazał także, iż zasada czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu przejawia się m. in. w obowiązku zawiadamiania strony o terminie i miejscu przeprowadzania dowodu oraz prawie strony do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 1999 roku, sygn. akt IV SA 1229/96, Baza Orzeczeń LEX nr 47188).

Sąd zważył przy tym, że w orzecznictwie sądów administracyjnych w sposób jednolity podkreśla się, iż zachowanie wymagań z art. 79 i art. 81 k.p.a. jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji państwowej. Naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 1998 roku, sygn. akt III SA 1035/97, Baza Orzeczeń LEX nr 36901).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż w niniejszej sprawie skarżący R. P. pozbawiony został możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, w wyniku którego doszło do wydania zaskarżonej decyzji, której skutki mogą mieć wpływ na interes prawny skarżącego. Sąd podzielił zarzut skarżącego, iż błędnie nie został on powiadomiony o terminie oględzin, które odbyły się w dniu 3 stycznia 2005 roku, a które dotyczyły istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. O powyższych oględzinach nie został powiadomiony również pełnomocnik R. P., w związku z czym nie brał on w nich udziału. Zatem oględziny, których wynik miał podstawowe znaczenie w sprawie, zostały przeprowadzone z naruszeniem art. 10 § 1 oraz art. 79 k.p.a.

Sąd stwierdził nadto, że co do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze w pełni aktualna pozostaje ocena tych zarzutów zawarta w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 listopada 2005 roku. W uzasadnieniu tym Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że do przedmiotu niniejszej sprawy stosować należy przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414, ze zm.) w brzmieniu sprzed daty 11 lipca 2003 roku, na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718), a także przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 1999 roku, nr 15, poz. 140, ze zm.), z uwagi na brzmienie § 330 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690), który stanowi, iż przepisów rozporządzenia nie stosuje się, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (to jest 16 grudnia 2002 r.) został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ (zmieniony) wniosek o pozwolenie na budowę złożony został przez inwestora w dniu 28 października 2002 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd stwierdził także, iż:

▪ sporządzona w niniejszej sprawie ekspertyza pozwala przyjąć, że warunki nasłonecznienia budynków mieszkalnych sąsiadujących bezpośrednio z inwestycją, wynikające z przytoczonych powyżej przepisów, zostały zachowane;

▪ działka nr [...] znajduje się poza granicami otuliny T. Parku Krajobrazowego;

▪ przedłożona przez inwestora mapa sytuacyjno – wysokościowa dla celów projektowych jest zgodna z dokumentami geodezyjnymi załączonymi do decyzji o warunkach zabudowy w zakresie przebiegu linii granicy lasu i zadrzewień na terenie inwestycji;

▪ ustalenie charakteru drogi obsługującej zespół projektowanych budynków (ulica osiedlowa) nastąpiło w projekcie budowlanym stanowiącym załącznik do decyzji z dnia 5 grudnia 2002 roku.

Zajmując takie stanowisko w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 kwietnia 2007 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że skarga kasacyjna, którą zaskarżono ww. wyrok z dnia 16 listopada 2005 roku, ograniczyła się w zasadzie do zarzutu dotyczącego naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyrażającego się w poglądzie, że pozbawienie strony prawa czynnego udziału w postępowaniu w każdym stadium postępowania, gwarantowanego w art. 10 k.p.a., oraz prawa wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów i ich całokształtu, wynikającego z art. 81

i art. 10 § 1 k.p.a., daje podstawę do uchylenia decyzji dopiero wówczas, gdy miało istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym wadliwe łączenie przesłanek

z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W skardze podniesiono wprawdzie także zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane przez jego błędną wykładnię, wyrażającą się w poglądzie, że spełnienie przesłanek warunkujących udzielenie pozwolenia na budowę, zawartych w planie zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, może następować po udzieleniu tego pozwolenia (zarzut dotyczył jedynie kwestii podziału geodezyjnego działki nr [...] po udzieleniu pozwolenia na budowę). Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2006 roku jednoznacznie wynika jednak, że podstawą uchylenia wyroku pierwszej instancji były jedynie zarzuty dotyczące pozbawienia strony prawa czynnego udziału w postępowaniu. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny - określając wytyczne co do dalszego postępowania, wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ drugiej instancji zobowiązany będzie wyłącznie do powtórzenia postępowania dowodowego w części, w której skarżący nie uczestniczył. Ustalony w prawidłowy sposób stan faktyczny sprawy stanie się podstawą do ponownego wydania decyzji.

Po uprawomocnieniu się powyższego wyroku, Wojewoda - decyzją z dnia 7 maja 2008 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta z dnia 5 grudnia 2002 roku, nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych w układzie bliźniaczym w zabudowie jednorodzinnej wraz z infrastrukturą techniczną, przynależnym układem drogowym oraz wewnętrzną instalacją gazową na działce nr [...] przy ul. R. w G.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że ze wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2007 roku wynika, iż organ odwoławczy został zobowiązany jedynie do wykonania oględzin spornej nieruchomości, gdyż są one wystarczające do ustalenia w prawidłowy sposób stanu faktycznego sprawy. Wykonując te wytyczne Sądu, organ odwoławczy w dniu 12 marca 2008 roku przeprowadził oględziny na terenie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], o terminie których wcześniej poinformował strony. Następnie doręczył stronom kopie protokołu z oględzin i zawiadomił je o zamiarze wydania decyzji, umożliwiając stronom zajęcie stanowiska w sprawie.

Organ stwierdził także, iż planowana inwestycja jest zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta G., który przeznacza teren działki nr [...] dla realizacji przedsięwzięć zintegrowanych budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego lub jednorodzinnego o wysokiej intensywności zabudowy na działkach o powierzchni 140 - 300 m2. Planowana inwestycja jest również zgodna z wydaną na podstawie powyższego planu decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 31 grudnia 1999 roku, nr [...]. Wskazał przy tym, iż w projekcie zagospodarowania działki nr [...] uwidoczniono podział działki na 12 części o powierzchni od 227 m2 do 282 m2 i zaprojektowano 12 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, iż przedłożona przez R. P. "Analiza porównawcza standardów urbanistycznych zespołu zabudowy jednorodzinnej istniejącej na terenie działek nr 100-105 i projektowanej zabudowy bliźniaczej na terenie działki nr [...] przy ul. R. w G." jedynie wyrywkowo i stronniczo porusza sporne aspekty związane z istniejącą i projektowaną zabudową. Zawarta w analizie opinia, że na przedmiotowej działce powinna być zastosowana niska intensywność zabudowy jest w ocenie organu błędna, gdyż uwarunkowania zabudowy wynikają z prawa miejscowego i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Bezpodstawne jest również twierdzenie o niedopełnieniu zabezpieczenia miejsc parkingowych, albowiem według przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wystarczyło zapewnić stosowną liczbę takich miejsc i nie był podany żaden wskaźnik, według którego należałoby tę "stosowną" liczbę uzyskać. Zarzut, że projektowane budynki zabierają słońce w porze najbardziej pożądanej przez mieszkańców nieruchomości sąsiednich jest również chybiony, albowiem organy administracji architektoniczno - budowlanej badają projekt budowlany pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami, a nie pod kątem oczekiwań mieszkańców, bądź inwestorów. Organ odwoławczy wskazał także, iż na podstawie ekspertyzy czasu nasłonecznienia i zacienienia budynków mieszkalnych przy ul. R. w G. ustalono, że sumaryczne czasy nasłonecznienia wnętrz tychże budynków zostały zachowane zgodnie z obowiązującymi normami i wynoszą w każdym przypadku 3 godziny, spełniając tym samym warunek określonym w § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zachowany został również warunek z § 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ww. rozporządzenia, albowiem odległość istniejącego budynku na działce nr [...] od obiektu projektowanego jest nie mniejsza niż jego wysokość.

Organ odwoławczy stwierdził nadto, że odległość ściany bez okien budynku B1/1 i B1/2 wynosi wprawdzie do granicy z działką nr [...] tylko 2,05 m, ale najmniejsza odległość pomiędzy zaprojektowanym budynkiem, a istniejącym budynkiem jednorodzinnym na działce nr [...], jak wynika z projektu zagospodarowania terenu, wynosi 11 m. Obowiązujące w chwili składania wniosku o pozwolenie na budowę przepisy pozwalały na taką lokalizację projektowanego budynku od granicy działki, a warunek uzyskania zgody sąsiada na przybliżenie budynku na odległość mniejszą niż 3 m do granicy działki nie obowiązywał zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 roku, wydanym w sprawie o sygn. P 11/00.

W ocenie organu odwoławczego nie nastąpiło w toku postępowania administracyjnego naruszenie prawa przez organ I instancji przy zatwierdzaniu projektu budowlanego i wydawaniu przedmiotowego pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, że układ funkcjonalno-przestrzenny i forma architektoniczna zaprojektowanych budynków pozostaje w harmonii z przyległą zabudową. Poprzez umożliwienie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego realizacji zabudowy mieszanej na obszarze, na którym znajduje się przedmiotowa działka, dopuszczono bowiem różnorodność i niejednolitość projektowanych budynków, czy to pod względem geometrii dachu i kąta nachylenia połaci dachowych, czy też co do wysokości obiektów, wysokości głównej kalenicy i wyglądu bryły, nie określając jednego wyłącznie wyznacznika. Uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta G. w takim kształcie przesądzono także o tym, że omawiany teren nie będzie przedstawiać identycznej, jednorodnej i kopiowanej z terenów sąsiednich zabudowy. Zdaniem organu to ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wydanej na jego podstawie decyzji o warunkach zabudowy określiły jednoznacznie układ funkcjonalno-przestrzenny i formę architektoniczną zaprojektowanej zabudowy, nie stawiając przy tym wymogów co do jej wysokości. W ocenie organu odwoławczego - skoro inwestor spełnił wymogi określone w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane to organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, iż postanowieniem własnym z dnia 2 listopada 2007 roku, po rozpoznaniu wniosku R. P., odmówił wyłączenia K. N. – Dyrektora Wydziału Infrastruktury Urzędu Wojewódzkiego oraz pozostałych pracowników Wydziału Infrastruktury od udziału w prowadzonym postępowaniu odwoławczym.

W skardze na powyższą decyzję Prokurator Prokuratury Okręgowej wniósł o jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 24 § 3 k.p.a. polegające na braku uzasadnienia nieuwzględnienia wniosku skarżącego o wyłączenie K. N. od udziału w postępowaniu, pomimo przedstawienia okoliczności wywołujących wątpliwości co do jego bezstronności.

W uzasadnieniu skargi Prokurator podniósł, że pismem z dnia 15 kwietnia 2008 roku zwrócił się do Wojewody o wyłączenie od udziału w sprawie K. N. i podległych mu pracowników Wydziału Infrastruktury Urzędu Wojewódzkiego. Do pisma załączył kopię notatki służbowej K. N. z dnia 26 października 2007 roku, w której przed przeprowadzeniem nakazanego wyrokami sądów administracyjnych postępowania dowodowego stwierdza on, że wyda decyzję taką, jak poprzednio. Przytoczona deklaracja w ocenie skarżącego jest rażącym zaprzeczeniem postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organów Państwa i nie pozostawiający wątpliwości co do bezstronności w sprawie, w której oceniana jest między innymi zgodność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zobowiązującą do zaprojektowania układu funkcjonalno - przestrzennego i formy architektonicznej w harmonii z otoczeniem i przyległą zabudową. Z notatki tej wynika bowiem, iż przed przeprowadzeniem kluczowego dla rozstrzygnięcia sprawy dowodu w postaci oględzin terenu organ zapowiada, że nie uwzględni treści tego dowodu.

W odpowiedzi na powyższą skargę, Wojewoda wniósł o zawieszenie postępowania sądowego z uwagi na to, że postanowieniem własnym z dnia 29 maja 2008 roku, nr [...], przekazał Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego do załatwienia, według właściwości, sprawę zakończoną decyzją z dnia 7 maja 2008 roku, wskazując na uprawdopodobnienie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego - postanowieniem z dnia 7 lipca 2008 roku, nr [...], uchylił ww. postanowienie Wojewody z dnia 29 maja 2008 r. oraz umorzył postępowanie organu I instancji.

Skargę na decyzję Wojewody z dnia 7 maja 2008 roku złożył również R. P., zarzucając jej:

1) niewykonanie wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2007 roku wyrażające się w przeprowadzeniu dowodu z oględzin na inną okoliczność niż wnioskowana i objęta tymi wytycznymi, albowiem oględziny ograniczono do wybudowanych na podstawie kwestionowanego pozwolenia na budowę obiektów budowlanych i nie dokonano jakichkolwiek ustaleń faktycznych na okoliczność formy i cech istniejącej zabudowy w sąsiedztwie terenu inwestycji, a tym samym przeprowadzono w sposób uniemożliwiający rzetelną ocenę spornego zagadnienia harmonizacji układu funkcjonalno-przestrzennego i formy architektonicznej z otoczeniem i przyległą zabudową, która stanowi warunek dopuszczalności realizacji inwestycji wynikający z planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy;

2) wydanie decyzji przez pracownika organu, co do którego zachodzą wątpliwości co do bezstronności w rozstrzyganiu sprawy; wydanie decyzji przed rozstrzygnięciem wniosku prokuratora uczestniczącego w postępowaniu o wyłączenie dyrektora Wydziału Infrastruktury i podległych mu pracowników od udziału w sprawie, jak też w warunkach braku doręczenia pełnomocnikowi skarżącego rozstrzygnięcia wniosku o takie wyłączenie złożonego przez skarżącego w toku postępowania;

3) obrazę art. 7, art. 12, art. 77 § 1 oraz art. 84 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie niepełnych ustaleń faktycznych dla potrzeb oceny zgodności inwestycji z ustaleniami planu i decyzji o warunkach zabudowy w zakresie przesłanki harmonizacji z otoczeniem i przyległą zabudową oraz nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego mimo ustalenia, że wymagana przez plan zagospodarowania i decyzję lokalizacyjną ocena ww. przesłanki harmonizacji stanowi wiadomość specjalną;

4) obrazę § 12 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez przyjęcie, że odległość budynków, wybudowanych w ramach inwestycji, od granicy z nieruchomością sąsiednią może wynosić 2,05 m.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

W uzasadnieniu skargi R. P. stwierdził, że organ odwoławczy wadliwie przyjął, iż zobowiązany jest jedynie biernie powtórzyć i to jedynie dowód z oględzin, przeprowadzony uprzednio z naruszeniem art. 10 k.p.a., przy czym z góry założył, że ocena materialnoprawna sprawy jest prawidłowa i powtarzane czynności procesowe nie będą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia kończącego sprawę. W ocenie skarżącego organ odwoławczy błędnie ustalił przedmiot oględzin, ograniczając się jedynie do opisu inwestycji i całkowicie pomijając opis cech i formy zabudowy przyległej oraz otoczenia inwestycji. Zdaniem skarżącego, otoczenia i zabudowy sąsiedniej nie dotyczy żaden dowód przeprowadzony w sprawie przez organ odwoławczy, zaś podająca takie dane ekspertyza wykonana na zlecenie skarżącego nie została, poza stronniczym wytknięciem zachodzących zdaniem organu uchybień, w ogóle uczyniona przedmiotem rozpoznania. Nie była ona także przedmiotem rozpoznania w 2005 roku, albowiem załączona została dopiero do skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, po tym jak w istocie uniemożliwiono jej dołączenie do stanowiska skarżącego przedstawionego po zamknięciu postępowania dowodowego, a przed wydaniem decyzji.

Zdaniem skarżącego organ odwoławczy, uchybiając rażąco art. 7 i art. 12 k.p.a., nie wyodrębnił w toku postępowania, a w szczególności dla potrzeb nakazanych oględzin, żadnych kryteriów, na których ocena przesłanki harmonizacji winna być przeprowadzana, nie przyjął zatem żadnej metodyki oceny, zbierając przy tym tylko połowę danych niezbędnych w ogóle do przeprowadzenia takiej oceny. W rezultacie wadliwie organ odwoławczy wywiódł istnienie takiej harmonii między nową, a istniejącą zabudową, tylko z faktu, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza dla terenu inwestycji przedsięwzięcia zintegrowanego budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego lub jednorodzinnego o wysokiej intensywności zabudowy oraz że z planu i decyzji o warunkach zabudowy nie wynika ograniczenie co do liczby kondygnacji. Zdaniem skarżącego, przy takich ustaleniach planu oraz decyzji lokalizacyjnej, to właśnie rolą organów architektoniczno - budowlanych było określenie, jakie rozwiązanie projektowe, układ, cechy i forma nowej zabudowy prowadzą do harmonii z otoczeniem, a nie przyjęcie, że skoro brak dokładnych kryteriów zapisanych w dokumentach planistycznych, to wszystko jest w aspekcie takiej harmonii dozwolone. Szczególnie różnica w wysokości zabudowy pomiędzy istniejącą, a nową zabudową budzi uzasadnione wątpliwości. W ocenie skarżącego organ odwoławczy po raz kolejny w sposób arbitralny i gołosłowny wypowiedział się co do przesłanki harmonizacji, potwierdzając jej spełnienie. Tymczasem problemem faktycznym w czasie oględzin było, ze względu na skomplikowanie formy, nawet określenie liczby kondygnacji nowej zabudowy, a pracownik organu prowadzący oględziny wprost przyznał, iż nie posiada uprawnień do oceny ww. przesłanki. Wskazuje to - zdaniem skarżącego, że organ odwoławczy wypowiadał się bez wymaganych uprawnień i dowodów na temat zagadnień stanowiących wiadomości specjalne. Mimo istnienia takich okoliczności, wbrew art. 84 § 1, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ nie przeprowadził wymaganego dla takich wiadomości dowodu z opinii biegłego.

Odnośnie wydania zaskarżonej decyzji przez pracownika organu podlegającego wyłączeniu, skarżący stwierdził, iż przy rozpatrywaniu tego wniosku nie podano przyczyn, dla których wniosek nie został pozytywnie rozpatrzony, jak również, wbrew art. 40 k.p.a., nie doręczono tego rozstrzygnięcia pełnomocnikowi skarżącego.

Skarżący podniósł nadto, że wbrew ocenie organu odwoławczego, wyrok Trybunału Konstytucyjnego zapadły odnośnie § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie tworzy uprawnienia do zabudowy w odległościach od granicy działki mniejszych niż dozwolone rozporządzeniem, a zatem, w świetle § 12 ust. 4 i 5 tegoż rozporządzenia, usytuowanie zabudowy w odległości 2,05 m od granicy działki rażąco narusza powołane przepisy rozporządzenia.

W odpowiedzi na tę skargę Wojewoda stwierdził, że wytycznymi Sądu zobowiązany został wyłącznie do powtórzenia postępowania dowodowego w części, w której skarżący nie uczestniczył. W odniesieniu do zarzutów skargi wyjaśnił, że sprawa układu funkcjonalno-przestrzennego i formy architektonicznej została rozstrzygnięta na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy z dnia 31 grudnia 1999 r. i jej zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczającym teren działki nr [...] dla realizacji przedsięwzięć zintegrowanych budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego lub jednorodzinnego o wysokiej intensywności zabudowy na działkach o powierzchni od 140 m2 do 300 m2. Sprawa oceny harmonii z przyległą zabudową jest rozstrzygana przez właściwe organy i urbanistów na etapie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie podlega weryfikacji przez organy architektoniczno - budowlane wydające decyzje o pozwoleniu na budowę zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2008 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zarządził połączenie sprawy ze skargi R. P. na decyzję Wojewody z dnia 7 maja 2008 roku, nr [...], ze sprawą ze skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej na tę samą decyzję, do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i postanowił prowadzić połączone sprawy pod sygnaturą akt II SA/Gd 466/08.

Na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 roku strony zgodnie oświadczyły, że w odległości 2,05 m od granicy terenu inwestycji z działką nr [...] znajduje się w zaprojektowanym budynku ściana z luksferami (wykusz budynku).

Na rozprawie w tym samym dniu pełnomocnik organu przyznał, że uchybieniem organu odwoławczego było nierozpoznanie wniosku złożonego przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej o wyłączenie K. N. i podległych mu pracowników. Oświadczył także, iż jedyną przyczyną uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było naruszenie art. 10 k.p.a. i w związku z tym Sąd nakazał organowi powtórzenie wyłącznie oględzin, które nie miały na celu badania harmonii planowanej inwestycji z otoczeniem. Kwestia ta bowiem została rozstrzygnięta na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Pełnomocnik skarżącego oświadczył natomiast, że kwestia zachowania harmonii powinna być przedmiotem badania na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, skoro warunek taki został zawarty w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wynika z treści planu. Wszystkie szczegółowe ustalenia pozwalające na zbadanie tego warunku, dotyczące wysokości, brył budynków i odległości, powinny zostać dokonane podczas oględzin, które nie mogą ograniczać się do działki nr [...] i powinny obejmować szerszy obszar dający możliwość porównania istniejącej zabudowy z zabudową planowaną.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika zaś, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, wskazanym w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., albowiem decyzja wydana została przez pracownika, który podlegał wyłączeniu stosownie do art. 24 § 3 k.p.a.

Art. 24 k.p.a. stanowi:

"Art. 24. § 1. Pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie:

1) w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki,

2) swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia,

3) osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli,

4) w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych

w pkt 2 i 3,

5) w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji,

6) z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne,

7) w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej.

§ 2. Powody wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu trwają także po ustaniu małżeństwa (§ 1 pkt 2), przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 1 pkt 3).

§ 3. Bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika.

§ 4. Wyłączony pracownik powinien podejmować tylko czynności nie cierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes stron."

W przedmiotowej sprawie skarżący R. P. – pismem z dnia 1 października 2007 roku, złożonym w Wydziale Nadzoru i Kontroli Urzędu Wojewódzkiego w dniu 3 października 2007 roku (po powrocie akt sprawy do organu odwoławczego z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2007 roku uchylił decyzję Wojewody z dnia 17 stycznia 2005 roku), wniósł o wyłączenie K. N. oraz podległych mu pracowników Wydziału Infrastruktury Urzędu Wojewódzkiego od udziału w rozstrzyganiu sprawy. Uzasadniając wniosek powołał się na art. 24 § 3 k.p.a. i stwierdził, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, które wywołują wątpliwości co do bezstronności K. N. i podległych mu pracowników. Wnioskodawca wyjaśnił, że w jego ocenie sposób prowadzenia przez K. N. postępowania dowodowego w niniejszej sprawie wskazuje, iż faworyzuje on jedną ze stron postępowania tj. inwestora – A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Fakt ten uzasadnia wniosek o wyłączenie K. N. oraz podległych mu służbowo pracowników Wydziału Infrastruktury Urzędu Wojewódzkiego, którego K. N. jest dyrektorem.

Po wpłynięciu tego wniosku, w dniu 26 października 2007 roku do Wydziału Nadzoru i Kontroli Urzędu Wojewódzkiego przekazana została notatka służbowa K. N. z tej samej daty, zatytułowana: "W sprawie wystąpienia P. P. R. (...) o wyłączenie Dyrektora i pracowników Wydziału Infrastruktury UW z postępowania w sprawie budowy przez A w K. 6-ciu budynków w G. przy ul. R. na działce nr [...]". W notatce tej K. N. napisał m. in.: "Wyrokiem z dnia 22 listopada 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 16 listopada 2005 r. ze względu na pomyłki proceduralne. (...) Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Wojewody z dnia 17 stycznia 2005 r. i zobowiązał organ II instancji do ponownego rozpatrzenia sprawy, wyjaśniając, że organ II instancji zobowiązany jest do ponownego rozpatrzenia sprawy w części, w której skarżący nie uczestniczył. (...) Wojewoda wszczął ponownie postępowanie w powyższej sprawie i wezwał strony do zajęcia stanowiska w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia. Po upływie tego terminu Wojewoda przeprowadzi wizję lokalną w terenie i wyda decyzję jako organ II instancji, zgodnie z delegacją w wyroku Sądu z dnia 4 kwietnia 2007 r., która będzie taka sama jak poprzednia decyzja z dnia 17 stycznia 2005 r., gdyż wybudowane budynki zostały już zasiedlone przez właścicieli mieszkań, w sumie 20 rodzin, którzy są stronami w postępowaniu. Wniosek P. P. (...) o wyłączenie Dyrektora i pracowników Wydziału Infrastruktury UW z postępowania w powyższej sprawie nie posiada uzasadnienia formalnego i prawnego".

Po otrzymaniu tej notatki Wojewoda, postanowieniem z dnia 2 listopada 2007 roku, nr [...], wydanym na podstawie art. 24 § 3 k.p.a., odmówił wyłączenia K. N. - Dyrektora Wydziału Infrastruktury Urzędu Wojewódzkiego oraz pozostałych pracowników tego wydziału od udziału w prowadzonym przez Wojewodę postępowaniu odwoławczym.

Kolejny wniosek o wyłączenie z przedmiotowego postępowania K. N. oraz podległych mu pracowników Wydziału Infrastruktury Urzędu Wojewódzkiego złożył w dniu 21 kwietnia 2008 roku Prokurator Prokuratury Okręgowej, który wcześniej – działając na podstawie art. 183 § 1 k.p.a. - zgłosił swój udział w postępowaniu. Prokurator - powołując się na art. 24 § 3 k.p.a., stwierdził, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, o których mowa w ww. przepisie, ponieważ – jak wynika z treści notatki służbowej K. N. z dnia 26 października 2007 roku, przed przeprowadzeniem nakazanego wyrokami sądów kluczowego dowodu w sprawie w postaci oględzin, K. N. zapowiada, iż nie uwzględni jego treści i wyda decyzję taką, jak poprzednio.

Wniosek ten nie został rozpoznany przez Wojewodę.

Natomiast K. N. - dnia 7 maja 2008 roku, wydał w imieniu Wojewody zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta z dnia 5 grudnia 2002 roku. W uzasadnieniu tej decyzji nie podano przyczyn nieuwzględnienia powyższych wniosków.

W ocenie Sądu stanowisko K. N. zawarte w jego notatce służbowej z dnia 26 października 2007 roku uzasadnia tezę, iż w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do wyłączenia tego pracownika organu oparte na treści art. 24 § 3 k.p.a., ponieważ treść tej notatki wywołuje uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. W notatce tej K. N., przed podjęciem działań zmierzających do należytego rozpoznania sprawy, nakazanych wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2007 roku, stwierdza bowiem, powołując się na okoliczność pozostającą bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy tj. fakt zasiedlenia wybudowanych na podstawie zaskarżonej decyzji budynków, iż wyda decyzję taką jak poprzednio. Tym samym kwestionuje potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalonym w wytycznych Sądu, ponieważ z wypowiedzi tej wynika, iż jego zdaniem postępowanie to nie ma żadnego znaczenia dla wyniku sprawy. Dowód, który nakazał przeprowadzić Sąd, w żaden sposób nie zmieni bowiem jego nastawienia i podjętej już decyzji co do kształtu przyszłego rozstrzygnięcia sprawy, które w jego ocenie musi polegać na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, co zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadniało jej uchylenie. Sąd miał przy tym na uwadze, że naruszenie to stanowiło przesłankę uzasadniającą uchylenie decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy.

Uznając, iż Wojewoda niezasadnie odmówił wyłączenia K. N. od udziału w prowadzonym postępowaniu, Wojewódzki Sąd Administracyjny – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił także postanowienie tego organu z dnia 2 listopada 2007 roku, nr [...], ponieważ zostało ono wydane z istotnym naruszeniem art. 24 § 3 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy.

Należy wskazać także, iż wydanie zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem wniosku Prokuratora Prokuratury Okręgowej, uczestniczącego w postępowaniu administracyjnym, o wyłączenie dyrektora Wydziału Infrastruktury i podległych mu pracowników od udziału w sprawie, poprzez wydanie stosownego postanowienia, także stanowiło naruszenie przepisów postępowania tj. art. 24 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Instytucja wyłączenia, w tym także instytucja wyłączenia pracownika organu na podstawie art. 24 k.p.a., jest bowiem realizowana w trybie określonym przez właściwe przepisy, co oznacza, że zgłoszenie tego rodzaju wniosku rodzi za sobą konieczność rozpoznania go według stosownej, właściwej procedury. Nie można zatem pozostawić tego rodzaju wniosku bez rozpoznania. Zgłoszenie wniosku o wyłączenie, nawet jeżeli organ uważa go za niezasadny, rodzi obowiązek po stronie organu administracji do jego rozpoznania. Wojewoda winie był zatem w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek Prokuratora, a dopiero potem podejmować dalsze czynności w sprawie. Również to naruszenie przepisów postępowania uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 21 grudnia 2007 roku, wydanych w sprawach o sygnaturach akt - I OSK 383/07, Baza Orzeczeń LEX nr 372671 oraz I OSK 384/07, Baza Orzeczeń LEX nr 372627).

Odnośnie zarzutu skarżącego R. P. dotyczącego niedoręczenia pełnomocnikowi skarżącego postanowienia Wojewody z dnia 2 listopada 2007 roku, należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 24 k.p.a. w zw. z art. 141 § 1 k.p.a. jest to postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie. Nie można na nie wnieść także odrębnej skargi do sądu administracyjnego (vide art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zatem nie doręcza się go stronie na piśmie albowiem art. 125 § 1 k.p.a. stanowi, iż doręcza się na piśmie jedynie te postanowienia, od których służy stronom zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego.

Oceniając pozostałe zarzuty zawarte w skardze R. P., Wojewódzki Sąd Administracyjny za zasadny uznał stawiany organowi odwoławczemu zarzut niewykonania wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2007 roku oraz rozpoznania niniejszej sprawy z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie niepełnych ustaleń faktycznych dla potrzeb oceny zgodności inwestycji z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy w zakresie przesłanki harmonizacji projektowanej inwestycji z otoczeniem i przyległą zabudową.

Zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Art. 190 cyt. ustawy stanowi zaś, wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Z art. 193 ww. ustawy wynika nadto, że jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, z tym że Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wyroki i postanowienia w terminie trzydziestu dni.

Z powyższych przepisów wynika, że rozpatrując ponownie sprawę - na skutek uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia uprzednio wydanego wyroku - wojewódzki sąd administracyjny, a w ślad za nim również organ, którego działalność jest przedmiotem zaskarżenia, związani są nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 12 czerwca 2008 roku, sygn. I SA/Sz 161/08, Baza Orzeczeń LEX nr 393265). Przy czym ocena prawna, o jakiej mowa powyżej, dotyczyć może nie tylko wykładni prawa materialnego, ale także braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1177/97, Baza Orzeczeń LEX 47301). Postępowanie wynikające z obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy na skutek kasacyjnego wyroku sądu administracyjnego jest przy tym w istocie ponownym postępowaniem, obejmującym całość sprawy, jednak nie wszystkie czynności procesowe muszą być przeprowadzone po raz drugi, tylko bowiem w sytuacji, gdy sąd administracyjny uznał całe postępowanie poprzedzające wydanie uchylonego rozstrzygnięcia za wadliwe, musiałoby być ono powtórzone od początku.

W rozpoznawanym przypadku z uzasadnień wyroków - Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2006 roku (II OSK 375/06) oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2007 roku (II SA/Gd 156/07), wynika, iż oba Sądy uznały, że w niniejszej sprawie do wyjaśnienia nadal pozostaje jedynie jedna istotna dla jej rozstrzygnięcia kwestia dotycząca tego czy układ funkcjonalno – przestrzenny i forma architektoniczna projektowanej na działce nr [...] zabudowy pozostaje w harmonii z otoczeniem i przyległą zabudową. Warunek tej harmonizacji - stawiany projektowanej zabudowie, wynika wprost z wydanej dla projektowanej inwestycji decyzji Prezydenta o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 31 grudnia 1999 roku, nr [...]. Punkt 2d tej decyzji brzmi bowiem następująco: "uwarunkowania dla projektowanej zabudowy: układ funkcjonalno – przestrzenny i forma architektoniczna w harmonii z otoczeniem i przyległą zabudową". Nawiązuje on także do uzasadnienia zapisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G. (zatwierdzonego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej nr [...] z dnia 4 lutego 1988 r., Dz. Urz. Woj. Gd. Z 1989 r., nr 13 poz. 91, a zmienionego uchwałą Rady Miasta Gdyni nr LVII/497/93 z dnia 28 kwietnia 1993 r., Dz. Urz. Woj. Gd. nr 14 poz. 78, oraz uchwałą Rady Miasta Gdyni nr V/94/94 z dnia 30 listopada 1994 r., Dz. Urz. Woj. Gd. nr 33 poz. 176) dotyczącego przedmiotowej działki, zgodnie z którym dla terenu obejmującego działkę nr [...], oznaczonego symbolem X.28.1.MW.MN ustala się przeznaczenie: "dla realizacji przedsięwzięć zintegrowanych budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego lub jednorodzinnego o wysokiej intensywności na działkach o powierzchni od 140 do 300 m2" w celu "kontynuacji istniejącej zabudowy mieszkaniowej w sąsiedztwie terenów uzbrojonych".

Zdaniem Sądu spełnienie tego warunku ma zostać ocenione przez organ architektoniczno – budowlany w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Warunek ten został bowiem zawarty w decyzji o warunkach zabudowy, w której stwierdzono, że stanowi on "uwarunkowanie dla projektowanej zabudowy". Harmonia układu funkcjonalno – przestrzennego i formy architektonicznej z otoczeniem i przyległą zabudową stanowi zatem cechę, którą musi posiadać zaplanowana przez inwestora zabudowa aby spełnić warunki zawarte w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. O tym czy projektowana zabudowa jest zgodna z wydaną dla niej decyzją o warunkach zabudowy decyduje organ wydający pozwolenie na budowę. Wynika to z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo budowlane, który na ten organ nakłada obowiązek sprawdzenia, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Niezasadne jest zatem stanowisko organu odwoławczego, przedstawione przez jego pełnomocnika na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 roku, zgodnie z którym Wojewódzki Sąd Administracyjny "nakazał (organowi) powtórzenie wyłącznie czynności oględzin, które nie miały na celu badania harmonii planowanej inwestycji z otoczeniem. Kwestia ta została rozstrzygnięta na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (...)."

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2006 roku oraz opartego na tym rozstrzygnięciu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2007 roku wynika, że nakazane w wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oględziny miały służyć właśnie ustaleniu czy układ funkcjonalno – przestrzenny i forma architektoniczna planowanej zabudowy pozostaje w harmonii z otoczeniem i przyległą zabudową. Tym samym – wbrew stanowisku Wojewody zawartemu w zaskarżonej decyzji, oględziny te nie mogły ograniczać się do działki nr [...]. Z celu jakiemu miał służyć ten dowód wynika wręcz, że działka nr [...] w ogóle nie musiała być przedmiotem tych oględzin. Aby ustalić czy ww. warunek został spełniony organ winien bowiem w istocie porównać sam projekt (podlegający zatwierdzeniu), a nie to co zostało na jego podstawie wybudowane, z otoczeniem działki nr [...] i przyległą do tej działki zabudową. To zatem otoczenie planowanej inwestycji i sąsiadująca z nim zabudowa stanowić winny przede wszystkim przedmiot oględzin. Obszar podlegający oględzinom nie powinien przy tym – zdaniem Sądu – ograniczać się jedynie do działek tych osób, które w toku postępowania kwestionowały harmonię planowanej zabudowy z otoczeniem i przyległą zabudową. To organ w pierwszej kolejności winien ustalić obszar, który pozwoli mu zbadać czy przedmiotowa przesłanka dotycząca harmonizacji została spełniona i - jak słusznie wskazuje skarżący R. P., parametry, które podlegać będą badaniu na tym obszarze, a następnie przeprowadzić oględziny. Jeżeli organ stwierdzi, iż nie posiada wiedzy umożliwiającej mu ustalenie czy planowana inwestycja spełnia opisany powyżej warunek harmonii, zgodnie z treścią art. 84 § 1 k.p.a., może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii w tej sprawie. Błędne jest bowiem stanowisko organu, iż z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2007 roku wynika, że organ winien jedynie przeprowadzić dowód z oględzin, a nie może przeprowadzić żadnego innego dowodu w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w ww. wyroku nakazał bowiem jedynie powtórzenie tylko tych dowodów, które zostały przeprowadzone bez udziału skarżącego R. P., a nie - wszystkich dotąd przeprowadzonych w sprawie. Nie wykluczył przy tym, iż w wyniku ustaleń poczynionych w trakcie przeprowadzenia oględzin może - w zakresie badania warunku harmonii inwestycji z otoczeniem, pojawić się konieczność przeprowadzenia dodatkowych dowodów na tę okoliczność. Nadal bowiem organ odwoławczy obowiązują w tym zakresie zasady postępowania wyrażone w art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi organ musi podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy dotyczącego spełnienia przedmiotowego warunku wynikającego z decyzji o warunkach zabudowy.

W ocenie Sądu zasadnie zatem skarżący R. P. zarzucił, iż organ odwoławczy błędnie zinterpretował wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2007 roku i przeprowadził dowód z oględzin na inną okoliczność niż przez niego wnioskowana i objęta tymi wytycznymi, albowiem oględziny ograniczył jedynie do wybudowanych na podstawie kwestionowanego pozwolenia na budowę obiektów budowlanych i nie dokonał jakichkolwiek ustaleń faktycznych na okoliczność formy i cech istniejącej zabudowy w sąsiedztwie terenu inwestycji, a tym samym przeprowadził dowód, który nie dawał podstaw do rzetelnej oceny spornego zagadnienia harmonizacji układu funkcjonalno -przestrzennego i formy architektonicznej z otoczeniem i przyległą zabudową. Tym samym – rozpoznając niniejszą sprawę, organ naruszył przepisy art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. – w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ nie zbadał wyczerpująco czy układ funkcjonalno – przestrzenny i forma architektoniczna planowanej zabudowy pozostaje w harmonii z otoczeniem i przyległą zabudową, a tym samym nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Odnośnie podniesionego przez R. P. dopiero w rozpoznawanej w niniejszym postępowaniu sądowym skardze zarzutu naruszenia § 12 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez przyjęcie, że odległość budynków, wybudowanych w ramach inwestycji, od granicy z nieruchomością sąsiednią może wynosić 2,05 m, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż w sprawie bezspornym pozostaje, że jedynie fragment budynku nr B 1 (wykusz z luksferami) pozostaje w odległości 2,05 m od granicy działki nr [...] z sąsiednią działką nr [...]. Pozostałe części tego budynku, który tworzą dwa domy nr B 1/1 i B 1/2 w zabudowie bliźniaczej, podobnie jak reszta zaprojektowanych budynków, usytuowana jest od granic działki nr [...] w odległościach większych niż 3 m. Powyższe ustalenia znajdują także potwierdzenie w projekcie zagospodarowania terenu przedłożonym przez inwestora oraz projekcie architektoniczno – budowlanym /architektura, konstrukcja/ budynków B 1/1 i B 1/2. Z projektu zagospodarowania terenu wynika także, co nie było kwestionowane w toku postępowania, iż budynek znajdujący się na działce nr [...] posadowiony jest w odległości 11 m od budynku nr B 1.

Przepisy - znajdującego w niniejszej sprawie zastosowanie na podstawie

§ 330 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,

§ 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stanowią, że co do zasady należy zachować następujące odległości zabudowy od granicy z sąsiednimi działkami:

1) dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi - co najmniej 4 m.

2) dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą bez otworów - co najmniej 3 m.

Ustęp szósty § 12. ww. rozporządzenia wprowadza od powyższych zasad wyjątek. Zgodnie bowiem z tym przepisem: "Dopuszcza się usytuowanie budynku (...) bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległości mniejszej od określonej w ust. 4 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu (działki budowlanej) zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej i uzyskana pisemna zgoda jej właściciela." Przy czym z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r., wydanego w sprawie o sygn. akt P 11/00 (Dz. U. z dnia 16 marca 2001 roku, nr 17, poz. 207), wynika, że § 12 ust. 6 cytowanego rozporządzenia - w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej nie obowiązuje, ponieważ Trybunał uznał go za niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126).

W przedmiotowej sprawie w odległości 2,05 m od granicy z działką sąsiednią znajduje się część budynku B 1 stanowiąca wykusz z otworem okiennym wypełnionym luksferami. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd zawarty w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2006 roku (sygn. akt II OSK 1275/05, Baza Orzeczeń LEX nr 196421), zgodnie z którym otwór okienny wypełniony luksferami nie jest otworem o jakim mowa w § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie. Tym samym w niniejszej sprawie istniała możliwość zastosowania

§ 12 ust. 6 cyt. rozporządzenia, co też organy uczyniły, słusznie uznając, że w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu działki budowlanej nr [...] została wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową, a istniejącymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej tj. działki nr [...]. Jak wynika bowiem z tego projektu najmniejsza odległość budynku B 1 od zabudowy znajdującej się na działce nr [...] wynosi 11 m. Odległość ta umożliwia także zachowanie przewidzianych ww. rozporządzeniem wymogów dotyczących nasłonecznienia pomieszczeń w budynku znajdującym się na działce nr [...]. Takie usytuowanie budynków względem siebie zgodne jest zatem również

z art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy - Prawo budowlane, zgodnie z którym obiekt budowlany należy projektować w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, która obejmuje w szczególności ochronę przed pozbawieniem dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Nie zakłóca nadto możliwości korzystania z budynku usytuowanego na działce nr [...] ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno – gospodarczego przeznaczenia tej nieruchomości.

Z tych też powodów Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia w niniejszej sprawie przepisów § 12 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd uznał bowiem, iż zaskarżona decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.) oraz z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, przejawiającym się w braku należytych ustaleń odnośnie tego czy układ funkcjonalno – przestrzenny i forma architektoniczna planowanej zabudowy pozostaje w harmonii z otoczeniem i przyległą zabudową.

Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił także postanowienie Wojewody z dnia 2 listopada 2007 roku, nr [...], uznając, iż zostało ono wydane z istotnym naruszeniem art. 24 § 3 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy.

W wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającego czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie byłoby bezprzedmiotowe, ponieważ z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że inwestycja, której dotyczy zaskarżona decyzja, została już zrealizowana w całości.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku

z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.), zasądzając od Wojewody na rzecz skarżącego R. P. zwrot wpisu sądowego uiszczonego od skargi w kwocie 500 zł oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 500 zł. Ustalając wynagrodzenie pełnomocnika na ww. kwotę Sąd uznał, iż jest ono adekwatne do niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika w niniejszej sprawie i uwzględnia charakter sprawy oraz wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.

Z uwagi na uwzględnienie skarg sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ II instancji, który winien uwzględnić treść powyższych rozważań Sądu przy podejmowaniu rozstrzygnięcia zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W pierwszej kolejności Wojewoda powinien przy tym zająć stanowisko w przedmiocie dwóch wniosków – Prokuratora Prokuratury Okręgowej i R. P., dotyczących wyłączenia podległych mu pracowników. Rozpoznając następnie sprawę Wojewoda winien mieć na uwadze, że w wyniku kolejnych rozstrzygnięć sądów zakres ponownego rozpoznania niniejszej sprawy został ograniczony do wyjaśnienia opisanego powyżej problemu harmonii planowanej inwestycji z otoczeniem. Pozostałe zarzuty dotąd podnoszone w sprawie, dotyczące m. in. nasłonecznienia zabudowy sąsiadującej z planowaną inwestycją, podziału działki nr [...] oraz granicy lasu i zadrzewień, zostały bowiem, w wyniku zapadłych w sprawie orzeczeń sądów, uznane ostatecznie za bezzasadne.