Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 10/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5 ust. 1, art. 11 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu odwołania [...] SA Oddział [...] w [...] (zwanych dalej [...]) na skutek uchylenia poprzedniej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej wydanej w sprawie z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1494/06 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 956/07, utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez gminę [...] prawa własności zabudowanej nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] oraz opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda [...], wskazując jako podstawę prawną art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz. 191, ze zm.), decyzją z dnia [...] marca 2006 r. stwierdził nabycie z mocy prawa przez gminę [...] prawa własności zabudowanej nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...]. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że sporne mienie stanowiące w dniu 27 maja 1990 r. własność państwową i jako pozostające wtedy w faktycznym tylko władaniu [...] podlegało komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 z mocy prawa na rzecz gminy, na obszarze której się znajdowało.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem [...] złożyły odwołanie. W uzasadnieniu odwołujący się podniósł, że przedmiotowa nieruchomość pozostawała w zarządzie [...] w dniu [...] grudnia 1990 r., czego dowodzi decyzja o ustaleniu wysokości opłat za zarząd gruntem. Opłaty te były wnoszone również w dacie 27 maja 1990 r., co oznacza, że nieruchomość należała do [...] w sensie prawnym. Ponadto zarzucił Wojewodzie, że nie wykazał podstaw ujawnienia wpisu własności Skarbu Państwa w księdze wieczystej a także, że miał on obowiązek wyłączenia z komunalizacji spornego mienia jako składnika wydzielonego mienia ogólnonarodowego, którym gospodarowały [...], w stosunku do których funkcje organu założycielskiego pełnił Minister Transportu, Żeglugi i Łączności.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zarówno w swojej pierwszej decyzji w tej sprawie (z dnia [...] czerwca 2006 r.), jak i w skardze kasacyjnej z dnia 22 lutego 2007 r. od wyroku z dnia 20 grudnia 2006 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 1494/06, biorąc pod uwagę że komunalizacyjny skutek art. 5 ust. 1 nastąpił z dniem wejścia tego przepisu w życie (27 maja 1990 r.) oraz niesporny fakt wydzielenia spornych składników już po tej dacie, stała na stanowisku niedopuszczalności ich skomunalizowania w omawianym trybie powołując nadto orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej kwestii. Dlatego wcześniej z innych niż podane w odwołaniu [...] SA przyczyn, Komisja uchyliła decyzję Wojewody i odmówiła skomunalizowania spornego mienia. Stanowisko to nie znalazło jednak aprobady Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1494/06 uchylił decyzję organu II instancji. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 956/07.

W tej sytuacji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa ponownie rozpatrzyła złożone odwołanie i stwierdziła, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ odwoławczy wyjaśnił, że zarządu nieruchomością przed dniem 27 maja 1990 r. nie można skutecznie wywodzić z decyzji ustalających opłaty z tytułu jej użytkowania lub zarządu. Tytuł prawny do spornego mienia [...] nie wynika nadto wprost z przepisów regulujących status prawny tego przedsiębiorstwa, ani pozostałych aktów normatywnych wymienionych w odwołaniu, gdyż powstanie i przenoszenie tego prawa było regulowane wówczas ustawowo (art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości) i mogło dotyczyć tylko konkretnie oznaczonej nieruchomości, i nie można domniemywać jego uzyskania przez zaistnienie stanów faktycznych dotyczących całości użytkowanych przez [...] składników. Nadto do zdarzeń i ich skutków prawnych, zaistniałych przed 27 maja 1990 r., a także jeszcze wcześniejszych, stosuje się przepisy wówczas obowiązujące, a nie aktualne. Równocześnie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wyjaśniła, że ponieważ po uchyleniu decyzji organu II instancji z dnia [...] czerwca 2006 r. orzekające w niniejszym postępowaniu zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 grudnia 2006 r., jak i rozpatrujący skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2008 r. uznały dopuszczalność komunalizowania składników mienia wydzielonych (utworzonych) po dniu 27 maja 1990 r., a jak wynika z zebranego materiału dowodowego nieruchomość, z której zostały one wydzielone stanowiła w dniu 27 maja 1990 r. własność państwową (k-18) i [...] nie wykazały uzyskania wówczas do tego mienia tytułu prawnego wyłączającego jego skomunalizowanie z mocy prawa, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa będąc związana w niniejszej sprawie powyższymi wyrokami (art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270, ze zm.) utrzymała w mocy kwestionowaną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r.

Na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły [...] SA. W uzasadnieniu skarżący podtrzymał w całości zarzuty zawarte w złożonym odwołaniu i dodatkowych pismach znajdujących się w aktach sprawy. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 136 oraz art. 107 §1, 3, art. 136 i art. 138 § 1 pkt. 1 kpa oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz § 4 ust. 1 pkt 5 i 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie (Dz. U. Nr 23, poz. 120). Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W obszernym uzasadnieniu złożonej skargi strona skarżąca podkreśliła, że sama decyzja o ustaleniu wysokości opłaty rocznej z tytułu zarządu nieruchomością nie może oczywiście być samodzielną podstawą ustanowienia tego zarządu, natomiast może być dowodem potwierdzającym istnienie tego zarządu w dacie wydania tej decyzji, bowiem w takim przypadku zarząd musiał zostać wcześniej ustanowiony. Stąd też posiadana przez skarżącego decyzja o ustaleniu wysokości opłaty rocznej może potwierdzać fakt istotny z punktu widzenia postępowania zarówno uwłaszczeniowego, jak i komunalizacyjnego, iż w przypadku danej nieruchomości został ustanowiony zarząd tą nieruchomością przed dniem 27 maja 1990 r. i przed dniem [...] grudnia 1990 r. (jak w niniejszej sprawie), a zatem w tych terminach państwowej osobie prawnej przysługiwało prawo zarządu. Zatem uznać należy, zdaniem skarżącego, że przedłożona przez niego decyzja z dnia [...] października 1987 r. o ustaleniu opłaty rocznej z tytułu zarządu gruntu stanowiła logiczną konsekwencję faktu ustanowienia wcześniej na rzecz [...] prawa zarządu tą nieruchomością. Ustalenie zaś granicy gruntów objętych decyzją o opłatach winno być elementem postępowania dowodowego. Prawo zarządu przedmiotowych działek na rzecz [...] musiało przy tym istnieć już znacznie wcześniej przed dniem wydania w/w decyzji, tym bardziej, że żaden z organów administracyjnych rozstrzygających w niniejszej sprawie nie wskazał dowodów ani okoliczności mogących podważyć ważność oraz moc dowodową decyzji z dnia [...] października 1987 r. Zdaniem skarżącego na mocy obowiązujących przepisów decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością (§ 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia) ma taką samą moc dowodową dla celów stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień [...] grudnia 1990 r., jak decyzja o przekazaniu nieruchomości w zarząd (§ 4 ust. 1 pkt 1), umowa między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawarta za zgodą organu (§ 4 ust. 1 pkt 3) czy też odpis z księgi wieczystej, stwierdzający prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości (§ 4 ust. 1 pkt 5).

Ponadto zdaniem skarżącego w odniesieniu do przedsiębiorstwa państwowego [...] funkcję organu założycielskiego, zgodnie z art. 46 ust. 2 obowiązującej w dniu 27 maja 1990 r. ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. Nr 26, poz. 138) wykonywał Minister Transportu, Żeglugi i Łączności. Na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, mienie [...] stanowiło wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, a w skład tego mienia wchodziły środki nabyte przez [...] w toku jego dalszej działalności. A zatem nieruchomości należące do przedsiębiorstwa państwowego, podległego naczelnemu organowi administracji, pozostawały w jego dyspozycji, nie były zatem mieniem należącym do rad narodowych. Równocześnie strona skarżąca stanęła na stanowisku, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygniecie sprawy administracyjnej z zachowaniem zasady prawdy obiektywnej. Organ administracji, w tym Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, jako organ rozstrzygający sprawę merytorycznie winien zatem w sposób wyczerpujący rozpatrzyć zgromadzony w sprawie materiał dowodowy celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy administracyjnej i ewentualnie uzupełnić ten materiał zgodnie z treścią art. 136 kpa. Tymczasem Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa koncentrując się wyłącznie na treści odwołania skarżącego nie rozpatrzyła sprawy zgodnie z powołanymi zasadami. Tym bardziej, że stan faktyczny w ogóle w treści tejże decyzji nie został przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową ustalony. Działania organu nie mogą naruszać obowiązku wnikliwego rozpatrzenia sprawy i pogłębiania zaufania do organów państwa. Zdaniem skarżącego powyższe zasady nie zostały zachowane przez organ II instancji jak również przez Wojewodę. Braki ustaleń w tym zakresie stanowią o wadliwości przeprowadzonego postępowania poprzez naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 136 kpa, jak również naruszenie przepisów prawa materialnego. W tym stanie rzeczy zdaniem strony skarżącej, złożona skarga jest uzasadniona.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.

Istotą rozpatrywanej sprawy było, zgodnie z wiążącymi organ odwoławczy w niniejszej sprawie zaleceniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1494/06 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 956/07, rozpatrzenie złożonego przez stronę skarżącą odwołania oraz ustalenie i rozstrzygnięcie, czy w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, czyli dnia 27 maja 1990 r., sporna nieruchomość stanowiła mienie ogólnonarodowe (państwowe) i należała do rad narodowych lub terenowych organów administracji państwowej, czy też stanowiła mienie ogólnonarodowe należące do przedsiębiorstwa (pozostawała w jego zarządzie lub użytkowaniu) i z tego tytułu była wyłączona z komunalizacji. Zdaniem Sądu rozpatrując ponownie niniejszą sprawę organ odwoławczy zastosował się do wiążącej go oceny prawnej zawartej w przywołanych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dokonana zaś przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową ocena rozpatrywanej sprawy jest prawidłowa i znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa. Jak już wielokrotnie w sprawie było wyjaśniane zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.), jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Użyte w tym przepisie przez ustawodawcę pojęcie "należące do" oznacza przynależność mienia państwowego do określonego podmiotu w sensie prawnym, a nie faktycznym. W tym stanie rzeczy faktyczne władanie nieruchomością przez inny podmiot nie stanowi negatywnej przesłanki uniemożliwiającej komunalizację mienia, która w trybie art. 5 ust. 1 następowała z mocy prawa z dniem wejścia ustawy w życie, tj. 27 maja 1990 r. Wydawana w tym przedmiocie przez wojewodę decyzja komunalizacyjna miała jedynie charakter deklaratoryjny i potwierdzała przejście prawa własności danego składnika mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę.

Podstawowy zatem zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie, czy w dacie 27 maja 1990 r. przedsiębiorstwo [...] dysponowało tytułem prawnym do nieruchomości, co by wykluczało możliwość jej komunalizacji, czy też władanie nieruchomością przez to przedsiębiorstwo było jedynie władztwem faktycznym. W ocenie Sądu trafne jest stanowisko organów obu instancji, że strona skarżąca nie dysponowała żadnym indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy, czy też protokołu zdawczo-odbiorczego, który ustanowiłby zarząd czy użytkowanie. Zważyć należy, że zarząd (dziś trwały zarząd), to prawne formy władania, które uprawniają do władania nieruchomością. Sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo z nieruchomości nie kreuje prawa zarządu. Decydujące znaczenie mają bowiem dwie kwestie: dzień wejścia w życie ustawy - tj. 27 maja 1990 r. oraz obowiązujące w tym dniu przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do przedsiębiorstw państwowych. Obowiązująca wówczas ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Stosownie do art. 38 ust. 2 tej ustawy dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: 1) decyzja o oddaniu w zarząd, 2) zawarta za zezwoleniem tego organu, umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, 3) bądź umowa o nabyciu nieruchomości. Zgodnie natomiast z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia zarządu nie można domniemywać (np. wyrok NSA z dnia 5 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 2240/98, LEX nr 47368, wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 1295/05, LEX nr 194864). Istotne jest również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna była określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej (uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 23 września 1993 r., sygn. akt III CZP 81/93, OSNC z 1994 r., nr 2, póz. 27). Brak tytułu prawnego [...] w dniu 27 maja 1990 r. do spornej nieruchomości oznacza, że należała ona wówczas w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Zgodnie bowiem z art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. W tym stanie rzeczy spełnione zostały wszystkie marterialonoprawne przesłanki komunalizacji mienia z mocy prawa.

Nadmienić w tym miejscu wypada, że w orzecznictwo sądowoadministracyjne nie było jednolite w przedmiotowej materii. Jednak już od dłuższego czasu utrwaliła się linia orzecznicza przyjmująca, że w sprawach dotyczących określonego mienia nieruchomego, pozostającego w dyspozycji faktycznej [...] decydujące znaczenie odgrywa okoliczność, czy [...] legitymuje się w stosunku do tego rodzaju mienia decyzją o ustanowieniu prawa zarządu (użytkowania). Jedynie bowiem istniejący po stronie [...] tego rodzaju tytuł prawny świadczyłby, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. nie należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej i z tego powodu nie podlegałaby komunalizacji z mocy prawa. Tego rodzaju pogląd wyrażony został przez Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu wyrokach w tym m. in. w wyrokach z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 942/07, I OSK 940/07 i I OSK 941/07, z dnia 27 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 1019/07, z dnia 18 grudnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1884/06. W orzeczeniach tych Sąd zwrócił w szczególności uwagę, że dysponowanie czy zarządzanie majątkiem ogólnonarodowym (państwowym), nawet na podstawie upoważnienia ustawowego, nie pozwala na konkluzję, że majątek ten należy do dysponenta czy zarządcy. Pojęcia "dysponowanie" i "zarządzanie" nie są bowiem tożsame z pojęciem "należy do", które w swym semantycznym zakresie wskazuje na aspekt prawnorzeczowy. W tej sytuacji za prawidłowe należy uznać stanowisko organów, że fakt, iż przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest infrastrukturą [...], nie może wywrzeć oczekiwanego przez stronę skarżącą skutku prawnego. Ugruntowany jest również pogląd, że akty regulujące status prawny przedsiębiorstwa [...] oraz akty ustawowe i wykonawcze, na podstawie których przeprowadzono nacjonalizację [...], mają charakter ogólnych aktów normatywnych i nie regulowały stanu prawnego konkretnej nieruchomości, lecz mogły tylko stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia ogólnonarodowego (np. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2008 r. sygn. akt I OSK 187/07). Nie można zatem się zgodzić ze skarżącym, że prawo zarządu [...] do spornych działek można wywieść z przepisów ustaw regulujących utworzenie i funkcjonowanie przedsiębiorstwa państwowego [...], ponieważ obowiązująca w dniu 27 maja 1990 r. ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" bądź wcześniejsze akty prawne regulujące status [...] nie mogły być źródłem dowodu na wykazanie prawa zarządu. Przepisy te nie wskazywały expressis verbis, że do mienia będącego w dyspozycji tego przedsiębiorstwa [...] służy prawo zarządu.

W niniejszej sprawie organ ustalił, że skarżąca spółka nie posiadała tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. Powoływanie się na fakt, że wnosiła opłaty za zarząd przedmiotową nieruchomością nie ma znaczenia prawnego przy ocenie decyzji komunalizacyjnej. Decyzja o opłatach jest jednym z dokumentów, które wymieniało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu i mogła stanowić podstawę do przyjęcia stanowiska, że zarząd taki w dniu [...] grudnia 1990 r. istniał, co z kolei rzutowało na uwłaszczenie nieruchomością. Taka decyzja nie ma jednak żadnego znaczenia dla komunalizacji nieruchomości. Sąd podzielił też pogląd, że dla komunalizacji nieruchomości użytkowanej przez przedsiębiorstwo państwowe bez tytułu prawnego nie ma znaczenia, jaki organ administracji pełnił funkcję organu założycielskiego (wyrok NSA z 24 kwietnia 1996 r. sygn. I SA 282/95 i z 25 listopada 2003 r. sygn. I SA 687/02).

Błędny jest również pogląd wyrażony w skardze, że w rozpatrywanej sprawie miał zastosowanie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., wyłączający spod komunalizacji mienie służące do wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Fakt, że funkcję organu założycielskiego pełnił w stosunku do przedsiębiorstwa państwowego minister, nie przesądza o tym, że przedsiębiorstwo wykonywało zadania należące do właściwości administracji rządowej. Nie organizacyjne uwarunkowania, a aspekt funkcjonalny - służenie mienia wykonywaniu zadań należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej, wyłącza mienie z komunalizacji następującej z mocy prawa. Podzielić zatem należy stanowisko wyrażone przez organy orzekające, że w okolicznościach niniejszej sprawie prawnorzeczowy tytuł [...] co do przedmiotowej nieruchomości nie wynika ani z mających charakter ogólny aktów normatywnych dotyczących przedsiębiorstwa państwowego, ani też z konkretnych dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Jeżeli natomiast określone mienie ogólnonarodowe należało do przedsiębiorstwa państwowego w sensie faktycznym, a nie prawnym, gdyż nie legitymowało się ono odpowiednim tytułem prawnym do użytkowanego mienia, to mienie podlegało komunalizacji ex lege na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Odpowiadało to bowiem ustrojowej przesłance wymienionej w tymże przepisie (mienie należało do rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej).

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.