Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 950/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 220, art. 234 , art. 254
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 9 poz 8 Art. 5
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004 r. ustanawiające środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie  przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii, i Słowacji.
article: Art. 145
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Tadeusz Wołek (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2010 r. sprawy ze skarg "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 6 lipca 2005 r. nr [...] z dnia 6 lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę 1112,- ( jeden tysiąc sto dwanaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego decyzjami z dnia [...] 2005r.:

1. znak: [...]:

- określił kwotę wynikającą z długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zarejestrowaniu w wysokości 13.322,80 zł stanowiącej należności celne przywozowe za towar objęty zgłoszeniem celnym OGL SAD nr [...] z dnia [...] 2004 r.;

- określił odsetki od w/w kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należną (13.322,80 zł.) a kwotą pobraną (0,00 zł.) - za okres od daty powstania długu celnego tj. [...] 2004 r. do dnia wydania niniejszej decyzji - w wysokości 1.914,30 zł;

- określił, że dłużnikiem jest: A sp. z o.o., - zgodnie z art. 201 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

2. znak: [...]:

- określił kwotę wynikającą z długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zarejestrowaniu w wysokości 6.950,70 zł stanowiącej należności celne przywozowe za towar objęty zgłoszeniem celnym OGL SAD nr [...] z dnia [...] 2004 r.;

- określił odsetki od w/w kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należną (6.950,70 zł.) a kwotą pobraną (0,00 zł.) - za okres od daty powstania długu celnego tj. [...] 2004 r. do dnia wydania decyzji - w wysokości 1.016,80 zł.;

- określił, że dłużnikiem jest: A sp. z o.o., - zgodnie z art. 201 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

Ad. 1. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] 2004 r. przyjął zgłoszenie celne OGL SAD nr [...], obejmujące owoce, warzywa kandyzowane (skórka pomarańczowa PES 14/1/04, rzepa czerwona PES 14/2/04, rzepa zielona PES 14/3/04), klasyfikowane do kodu CN 20060099 - poz. 1 SAD oraz tymczasowo zakonserwowana skórka pomarańczowa PES 14/4/04, rzepa czerwona PES 14/2/04, rzepa zielona PES 14/3/04, klasyfikowane do kodu CN 08140000 - poz. 2 SAD, dostarczone wg faktury nr [...] z dnia [...] 2004 r. Towar objęty uprzednio procedurą składu celnego wg OGL SAD nr [...] z dnia [...] 2004 r.

W związku z przeprowadzoną zgodnie z art. 68 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, zwanego dalej WKC, kontrolą po zwolnieniu towaru przedmiotowego zgłoszenia celnego, stwierdzono, że kwota wynikająca z długu celnego została wykazana nieprawidłowo, z naruszeniem art. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004 r. ustanawiającego środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji. Strona nie przedstawiła, bowiem dowodu, iż nie ubiegała się o zwrot wywozowy (odnośnie towaru objętego poz. 1 SAD) w kraju eksportującym i bezpodstawnie zadeklarowała stawkę celną 0% zamiast stawki celnej erga omnes 20%.

Stwierdzono również, iż w poz. 2 SAD przez pomyłkę zgłaszającego, znalazły się zapisy: "rzepa czerwona PES 14/2/04, rzepa zielona PES 14/3/04", które to towary zostały już, prawidłowo objęte poz. 1 SAD i kodem CN 20060099, jako warzywa kandyzowane. Poz. 2 SAD obejmuje, więc wyłącznie tymczasowo zakonserwowaną skórkę pomarańczową PES 14/4/04, klasyfikowaną do kodu CN 08140000.

Ad. 2. W dniu 6 maja 2004 r. przyjęto zgłoszenie celne OGL SAD nr [...], obejmujące koncentrat pomarańczowy klasyfikowany do kodu CN 20091998 (kod TARIC 2009199899).

W związku z przeprowadzoną zgodnie z art. 68 WKC, kontrolą po zwolnieniu towaru przedmiotowego zgłoszenia celnego, stwierdzono, że kwota wynikająca z długu celnego została wykazana nieprawidłowo, z naruszeniem postanowień art. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004 r. ustanawiającego środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, Strona nie przedstawiła, bowiem dowodu, iż nie ubiegała się o zwrot wywozowy (odnośnie towaru objętego poz. 1 SAD) w kraju eksportującym i bezpodstawnie zadeklarowała stawkę celną 0% zamiast stawki celnej erga omnes 12,2%.

Zgodnie z art. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 60/2004, w drodze odstępstwa od rozdziału 5 załącznika IV do Aktu Przystąpienia (Dz.Urz. UE L Nr 236 z 23.09.2003) oraz art. 20 i 214 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 (Dz.Urz. WE L Nr 302 z 19.10.1992 ze zmianami) produkty objęte kodami CN 1701, 1702, 1704, 1904, 1905, 2006, 2007, 2009, 2101 12 92, 2301 20 92, 2105 i 2202 z wyjątkiem wyszczególnionych w art. 4 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr!972/2003 (Dz.Urz. UE Nr L 293 z 11.11.2003), podlegają należnościom przywozowym erga omnes, w tym wszelkim dodatkowym należnościom przywozowym stosowanym w dniu wprowadzenia do swobodnego obrotu, pod warunkiem, że:

a) przed 1 maja 2004 r. znajdowały się w swobodnym obrocie na terenie Wspólnoty zgodnie ze stanem na 30.04.2004 r. lub w nowym Państwie Członkowskim i;

b) 1 maja 2004 r.:

i. były czasowo składowane lub

ii. podlegały zabiegom celnym lub procedurom, o których mowa w art. 4 ust. 15 lit. b i art. 4 ust. 16 lit.

b) do g) rozporządzenia (EWG) nr 2913/92 we Wspólnocie, lub

iii. znajdowały się w transporcie po przejściu formalności eksportowych w ramach rozszerzonej Wspólnoty.

Powyższy akapit nie stosuje się wobec produktów, z wyjątkiem rafinowanego cukru buraczanego C, syropu izoglukozowego C oraz syropu insulinowego C objętych kodami CN, odpowiednio, 1701 99 10, 1701 99 90, 1702 30 10, 1702 40 10, 1702 60 10, 1702 90 30, 1702 60 80 i 1702 90 80, wyeksportowanych ze Wspólnoty Piętnastu, jeśli importer przedstawi dowód, że nie ubiegał się o zwroty wywozowe tych produktów w kraju eksportującym. Na żądanie importera, eksporter podejmuje działania w celu uzyskania potwierdzenia od właściwego organu na zgłoszeniu wywozowym, że nie ubiegano się o zwrot wywozowy odnośnie tych produktów w kraju wywozu.

Zgłaszający nie przedstawił dowodu, że nie ubiegał się o zwroty wywozowe tych produktów w kraju eksportującym. Nie mając, więc takiego dokumentu winien, zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne obliczyć i wykazać w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych - z zastosowaniem stawki celnej erga omnes, o której mowa w art. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004 r., w wysokości 20%,12,2%, zgodnie z Rozporządzeniem Rady /EWG/ Nr 2658/87 z dnia 23.07.1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnotowej Taryfy Celnej.

Zgodnie ze Zintegrowaną Taryfą Celną Wspólnot Europejskich TARIC (OJ C 103 A z dnia 30/04/2003) towar klasyfikowany do kodu

- TARIC 2006 00 99 99 objęty jest stawką celną erga omnes 20%.

- TARIC 2009 19 98 99 objęty jest stawką celną erga omnes 12,2%.

Kodem tym objęte są produkty objęte przedmiotowymi zgłoszeniami.

Mając powyższe na uwadze, powstały przesłanki do określenia w drodze decyzji, niezaksięgowanej kwoty należności wynikającej z długu celnego, gdyż zaistniały podstawy do jej retrospektywnego zaksięgowania na podstawie art. 220 ust. 1 WKC (art. 51 ustawy Prawo celne).

W związku z tym, że kwota wynikająca z długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych danych podanych przez zgłaszającego w przedmiotowych zgłoszeniach celnych (nieprawidłowa stawka celna), organ działając na podstawie art. 65 ust. 5 Prawa celnego pobrał odsetki od kwoty, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należną a kwotą pobraną (0,00 zł.) przez organ celny.

A sp. z o.o. wniosła odwołania od powyższych decyzji domagając się zawieszenia postępowania w sprawie i wstrzymanie w wykonalności decyzji do czasu rozpatrzenia przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości (Sąd I Instancji) skargi złożonej 28 czerwca 2004 r. przez Polskę dotyczącej m.in. Rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji w części dotyczącej naliczenia odsetek domagała się:

- uchylenia decyzji organu I instancji w tym zakresie i dokonanie zmiany decyzji w ten sposób, że dłużnik zwolniony będzie z obowiązku zapłaty odsetek naliczanych od kwoty wynikającej z długu celnego.

- wstrzymania wykonania decyzji organu I Instancji w części dotyczącej obowiązku zapłaty odsetek.

Podniosła, że Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 60/2004 r. ustanawia środki przejściowe w handlu produktami w sektorze cukru w związku z przystąpieniem nowych Państw Członkowskich do Unii Europejskiej, które stanowią wyjątek od ogólnych zasad określania stawek celnych w Unii Europejskiej. Według ogólnych zasad określania stawek celnych, za towar w postaci owoców i warzyw kandyzowanych, eksportowanych z jednego kraju członka Unii Europejskiej do drugiego państwa członkowskiego - stawka celna wynosi 0%. Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 60/2004 r. wprowadza dla nowych Państw Członkowskich w tym dla Polski opłaty celne w wysokości stawek celnych erga omnes, przekraczających wysokość stawek celnych obowiązujących w okresie poprzedzającym przystąpienie Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. W związku z tym Rada Ministrów RP zdecydowała o wystąpieniu do Sądu I Instancji Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przeciwko rozporządzeniu Komisji Europejskiej nr 60/2004, wnosząc między innymi o stwierdzenie nieważności artykułu 5 powyższego rozporządzenia, który stanowił podstawę do wydania decyzji w mniejszej sprawie.

W związku z powyższym zachodzi podstawa do zawieszenia postępowania i wstrzymania wykonalności decyzji organu I instancji do czasu rozpatrzenia przez Sąd I Instancji skargi Rzeczypospolitej Polskiej.

Zdaniem skarżącej odsetki naliczone zostały z naruszeniem art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo Celne. Skarżąca w pismach, oraz w licznych rozmowach telefonicznych wskazywała, iż nieprawidłowości w obliczaniu należności celnych nastąpiły bez jej winy. Postępowanie dotyczy, bowiem towaru w postaci owoców i warzyw kandyzowanych, które zostały przetransportowany do Polski po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej (po 1 maja 2004 r.), a został wyeksportowany z Grecji przed 1 maja 2004 r.. Powyższe nieprawidłowości wynikły na skutek niepełnego stanu wiedzy o przepisach unijnych, braku ich dostępności w początkowym okresie po przystąpieniu do Unii Europejskiej jak również braku wiążącej wykładni w tym zakresie. Dłużnik dokonał obliczenia należności celnej zgodnie z tym, co wykazywał w owym czasie kalkulator taryfowy oraz na podstawie otrzymanej wcześniej na szkoleniu w Izbie Przemysłowo-Handlowej informacji od pracowników Urzędu Celnego, co pozwala stwierdzić, że kalkulacja długu celnego została przeprowadzona w dobrej wierze. Błędne określenie przez skarżącą kwoty wynikającej z długu celnego nie wynika, więc z zaniedbania lub świadomego działania. W tym stanie rzeczy organ celny powinien odstąpić od żądania zapłaty odsetek, a decyzja organu I instancji, powinna zostać w tym zakresie uchylona. Powyższe uzasadnia również wstrzymanie wykonania decyzji w tej części.

Dyrektor Izby Celnej decyzjami z dnia 6 lipca 2005r. sygn: [...], sygn: [...] utrzymał w mocy zaskarżone decyzje.

Jako podstawę prawną wskazał art. 207, art. 210 §1 i §4, art. 233 §1 pkt l ustawy z dnia 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005r., Nr 8, póz. 60), art.65 ust.5 i ust.6 art.73 ust.1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Prawo celne (Dz. U. z 2004r., Nr 68, poz. 622), art. 20 ust. 1 i ust. 3, art. 67, art. 78 ust.1 i ust.2, art.201 ust.1 pkt a), ust.2, ust.3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 19.10.1992r. ze zmianami), art.1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23.07.1987r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnotowej Taryfy Celnej (Dz. Urz. L 256 z dnia 7.09.1987r. ze zmianą w Rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1789/2003 z dnia 11.09.2003r. zmieniającym załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG)nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L 281 z dnia 30.10.2003r.), art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14.01.2004r. ustanawiającego środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. Urz. UE L 009 z dnia 15.01.2004r.).

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonych decyzji, że wezwał w oparciu o art. 244 WKC, do złożenia zabezpieczenia lub wykazania, że złożenie zabezpieczenia może spowodować dla dłużnika poważne trudności natury gospodarczej lub społecznej. Strona nie udzieliła odpowiedzi.

Ponadto organ odwoławczy podniósł, że w przedmiotowych zgłoszeniach celnych zadeklarowano stawkę celną 0%, uznając, że towar pochodzący z Grecji, a więc z kraju będącego członkiem Wspólnot Europejskich, nie podlega ocleniu. W wyniku weryfikacji zgłoszeń celnych okazało się, że dane są nieprawidłowe, gdyż stawkę 0% w odniesieniu do towarów objętych kodem CN 2006 i CN 2009 można zastosować tylko, jeśli spełnione są przesłanki określone w art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 60/2004. Przesłanki te nie zostały jednak spełnione. Zaistniała, więc podstawa do naliczenia odsetek od powstałego długu celnego w oparciu o art. 65 ust. 5 Prawa celnego. Wymieniony przepis wprowadza odstępstwo od zasady naliczenia odsetek. Udowodnienie przez dłużnika, że podanie przez niego nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania, stanowi element subiektywny podstawy do określenia kwoty odsetek od długu celnego.

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 60/2004 zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE L 009 w dniu 15 stycznia 2004r. Zgodnie z informacją przekazaną przez Centrum Informacji Europejskiej, przedmiotowe rozporządzenie było dostępne na stronach internetowych Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej już w kwietniu 2004r. (15 marca 2004r. gotowy był już tekst zweryfikowany rozporządzenia, w dniu 2 kwietnia 2004r. można się było zapoznać z tekstem sfinalizowanym aktu).

Wraz z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do struktur Wspólnot Europejskich język polski stał się jednym z języków urzędowych. Oznacza to, że przynajmniej te wszystkie akty prawne, które bezpośrednio mogą tworzyć prawa i obowiązki obywateli Unii, tłumaczy się łącznie na języki urzędowe i każdemu zainteresowanemu przedkłada w jego języku ojczystym. Niemniej jednak wszystkie akty prawne Wspólnot Europejskich istniejące w językach urzędowych Unii Europejskiej obowiązują w równym stopniu. Poza tym nie zwalnia ze stosowania aktu prawnego wspólnotowego brak lub spóźnione tłumaczenie konkretnego aktu na język urzędowy kraju członkowskiego. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do braku spójności wspólnotowego systemu prawnego. Miałoby to miejsce wtedy, gdyby data wejścia w życie aktów prawnych w poszczególnych krajach członkowskich była uzależniona od dokonania tłumaczenia na język urzędowy danego kraju.

W dniu dokonywania zgłoszenia celnego tj. w dniu 13 maja 2004r., w dniu 6 maja 2004r., rozporządzenie nr 60/2004 było opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 15 stycznia 2004r. Polska wersja językowa znajdowała się na stronach internetowych UKIE jeszcze przed dniem akcesji. Strona miała, więc możliwość zapoznania się z rozporządzeniem Komisji (WE) w takim terminie, aby uzyskać potrzebne do zastosowania 0% stawki celnej dokumenty. Nawet jednak brak tłumaczenia opublikowanego w innym języku urzędowym Wspólnot Europejskich, rozporządzenia nr 60/2004 na język polski, nie daje podstawy do zwolnienia Strony z obowiązków czy też do pozbawienia jej uprawnień zawartych w tym akcie.

Organ odwoławczy nie twierdzi, że skarżąca w sposób świadomy i zamierzony nie postarała się o konieczne dokumenty. Niemniej jednak brak niezbędnej wiedzy na temat wymagań stawianych zgłaszającemu w okolicznościach niniejszej sprawy, nie zwalnia skarżącej z odpowiedzialności za konsekwencje wynikające wprost z przepisów prawa. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą i zajmujący się obrotem towarowym z zagranicą powinien być wyczulony na wszelkie zmiany przepisów regulujących sferę jego działalności, w szczególności zaś w okresie istotnych przemian gospodarczych i politycznych w skali całej Europy. Fakt ten jak i możliwość zapoznania się z treścią rozporządzenia w 16 językach urzędowych nakazuje przyjąć, iż skarżąca nie dochowała należytej dbałości w zakresie zgromadzenia informacji, które pozwoliłyby jej na skorzystanie z 0% stawki celnej w niniejszej sprawie.

"A" Sp. z o.o. wniosła skargi na powyższe decyzje organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaskarżając je w części, dotyczącej utrzymania w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie naliczenia odsetek od kwoty długu celnego. Zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:

- art. 121 ordynacji podatkowej, przez nieudzielenie skarżącej niezbędnych informacji o przepisach pozostających w związku z przedmiotem postępowania,

- art. 122 ordynacji podatkowej przez brak wyjaśnienia stanu faktycznego, co z kolei spowodowało przyjęcie, że z powodu zaniedbania skarżącej kwota długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych danych podanych przez zgłaszającego,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 65 ust. 5 Prawa celnego przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o naliczeniu odsetek od kwoty długu celnego, pomimo udowodnienia przez skarżącą, że podanie nieprawidłowych danych spowodowane były okolicznościami niewynikającymi z jej zaniedbania lub świadomego działania.

Wniosła o uchylenie w tej części zaskarżonych decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Powtarzając argumentacje odwołania skarżąca zarzuciła, iż organ naruszył główne zasady postępowania podatkowego tj. zasadę pogłębiania zaufania i zasadę informowania.

Decyzje organ I instancji oparte zostały przede wszystkim o art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 60/2004 r., które stanowi wyjątek od ogólnych zasad określania stawek celnych w Unii Europejskiej. Zaskarżone decyzje dotyczą towarów wyeksportowanych z Grecji przed 1 maja 2004 r. a przetransportowanych do Polski zaraz po 1 maja 2004 r. W tym czasie doszło do szeregu zmian w przepisach, w celu dostosowania polskiego prawa do przepisów unijnych oraz wprowadzone zostały liczne okresy przejściowe. W początkowym okresie trudno było się zorientować, które przepisy w danej chwili obowiązują.

Jak przyznaje organ II instancji Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 60/2004 r., będące podstawą zaskarżonych decyzji, zostało przetłumaczone i umieszczone na stronach internetowych UKIE dopiero 2 kwietnia 2004 r. a więc niecały miesiąc przed jego wejściem w życie. Brak dostępności powyższego aktu, nieposiadanie i nieudzielanie informacji o jego istnieniu przez organy celne było powodem błędnego wyliczenia długu celnego. Dlatego też zaskoczeniem, były dla skarżącej decyzje określające kwotę długu celnego oraz naliczające odsetki od tej kwoty, wydane po upływie roku od zgłoszenia celnego. Długi czas, jaki minął od zgłoszenia celnego do wydania przez organ I instancji decyzji świadczy o braku, również przez organ celny, informacji o istnieniu rozporządzenia Nr 60/2004 r. Dopiero w chwili obecnej, gdy znajomość przepisów unijnych jest lepsza a ich dostępność łatwiejsza urzędy celne wydają decyzje o retrospektywnym naliczeniu cła. Takie działanie narusza zaufanie obywateli do organów celnych. Skarżąca stwierdziła, że organy celne naruszyły ciążący na nich obowiązek udzielania niezbędnych informacji o przepisach prawa celnego pozostających w związku z przedmiotem postępowania.

Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przez organy I i II instancji przepisów prawa materialnego, przez naliczenie odsetek od kwoty wynikającej z długu celnego. Podanie nieprawidłowych danych spowodowane było niepełnym stanem wiedzy o przepisach unijnych, brakiem ich dostępności w początkowym okresie po przystąpieniu do Unii Europejskiej jak również brakiem wiążącej wykładni w tym zakresie. Dłużnik dokonał obliczenia należności celnej zgodnie z tym, co wykazywał w owym czasie kalkulator taryfowy oraz na podstawie otrzymanej wcześniej informacji od pracowników Urzędu Celnego, co pozwala stwierdzić, że kalkulacja długu celnego została przeprowadzona w dobrej wierze. Błędne określenie przez skarżącą kwoty długu celnego nie wynika, więc z zaniedbania lub świadomego działania. W tym stanie rzeczy organy naruszyły art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo Celne, przez nałożenie na skarżącą obowiązku uiszczenia odsetek, pomimo udowodnienia, iż nieprawidłowości w określeniu kwoty długu celnego nastąpiły bez jej winy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.

Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie materialno-prawną podstawą rozstrzygnięcia przez Urząd Celny był także art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004r. Przepis ten został zaskarżony przez Rzeczpospolitą Polską do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Przedmiotowa sprawa sygn. T-258/04 oczekiwała na rozstrzygnięcie.

Sąd Pierwszej Instancji postanowieniem z dnia 10 czerwca 2009 r. polska skarga w sprawie T-258/04 została przez odrzucona, jako niedopuszczalna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 4 września 2009r. WSA w Krakowie podjął zawieszone postępowanie sądowe. Sprawa otrzymała sygnaturę IIISA/Kr 950/09.

Z pisma Biura Orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2009 r. wynika, że tom 42 rozdział 3 edycji polskiej wydania specjalnego Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej został opublikowany z datą 25 listopada 2005 r. Zawierał on rozporządzenie Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004r. ustanawiające środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Malty, Polski, Słowenii, Słowacji (Dz.Urz. L. 9 z dnia 15 stycznia 2004 r. s. 8-12).

Na rozprawie skarżąca skorygowała wnioski domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji także w odniesieniu do kwoty długu celnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawą decyzji wydanych w sprawie poddanej kontroli Sądu, był m.in. art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 60/2004z dnia 14 stycznia 2004r. ustanawiające środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii, i Słowacji, który to akt jak wskazały organy został opublikowany w "Dz. Urz. L 9 z 15 stycznia 2004r."

Kwestia publikacji aktów prawa wspólnotowego w językach narodowych Państw Członkowskich a tym samym ich obowiązywania, była rozważana przez Naczelny Sąd Administracyjny i zajęte w tej kwestii stanowisko Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela.

W szczególności w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 września 2008 r. sygn. I GSK 1039/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "wejście do Unii powoduje, że jej system prawny staje się systemem własnym przystępującego. /.../

Należy na wstępie przypomnieć, że "wejście do Unii powoduje, że jej system prawny staje się systemem własnym przystępującego. /.../ W wyniku przystąpienia na terytorium przystępującego Państwa powstaje porządek, obejmujący dotychczasowy system prawa narodowego oraz całe acquis communautaire." (Ewa Łętowska glosa do orzeczenia NSA z dnia 21 października 2004 r., sygn. akt FSK 571/04, OSP 2005/5/71). Od daty przystąpienia Polski do Wspólnoty oba porządki prawne funkcjonują na jej terytorium, jako państwa członkowskiego, wspólnie i jednocześnie, przy czym wspólnotowa część porządku prawnego podlega własnym regułom interpretacji i kontroli zastrzeżonej tylko dla organów wspólnotowych. Skoro problem dotyczy stosowania prawa wspólnotowego - rozporządzenia Rady (WE), w prawie wspólnotowym należy szukać jego rozwiązania.

Szczegółowe warunki przystąpienia uregulowane są w Traktacie o przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, jako "Akt dotyczący warunków przystąpienia", którego uregulowania należą do prawa pierwotnego.

Zgodnie z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych Państw Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych traktatach i w niniejszym Akcie.

Takim aktem przyjętym przez instytucję Wspólnoty przed przystąpieniem Polski do Wspólnoty jest rozporządzenie Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004r. ustanawiające środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Malty, Polski, Słowenii, Słowacji (Dz.Urz. L. 9 z dnia 15 stycznia 2004 r. s. 8-12).

Zgodnie z art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia teksty aktów instytucji oraz Europejskiego Banku Centralnego przyjętych przed przystąpieniem i sporządzone przez Radę, Komisję i Europejski Bank Centralny m.in. w języku polskim są od dnia przystąpienia tekstami autentycznymi, na tych samych warunkach, co teksty sporządzone w obecnych 11 językach. Art. 58 zdanie 2 stanowi, że teksty te zostaną opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jeżeli teksty w obecnych językach były w ten sposób publikowane. Jak wynika z powołanego przepisu, teksty aktów instytucji Wspólnoty przyjętych przed przystąpieniem Polski do Wspólnoty powinny zostać sporządzone także w języku polskim i opublikowane po polsku w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, a tak sporządzone i opublikowane mają walor autentyczności.

Zgodnie z art. 254 ust. 2 TWE Rozporządzenia Rady i Komisji /.../, które są skierowane do wszystkich Państw Członkowskich są publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Wchodzą w życie z dniem w nich określonym lub w jego braku dwudziestego dnia po ich publikacji.

Jest niesporne, że zgodnie z art. 254 ust. 2 TWE rozporządzenie Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004r. było opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej L. 9 z dnia 15 stycznia 2004 r. w językach ówczesnych państw członkowskich i w stosunku do nowych państw członkowskich weszło w życie wraz z Traktatem o przystąpieniu nowych państw, tj. z dniem 1 maja 2004 r.

Z powołanych przepisów prawa wspólnotowego wynika wprost, że rozporządzenie powinno zostać opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej również w języku polskim i posiada wówczas walor autentyczności, a jednocześnie, że wchodzi ono w życie w stosunku do Polski z dniem 1 maja 2004 r. Nie została w przepisach przewidziana ani uregulowana sytuacja, gdy rozporządzenie nie zostało jeszcze opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku polskim, a już weszło w życie, wobec wejścia w życie Traktatu o przystąpieniu. Niespójność, a przynajmniej niekompletność uregulowań jest oczywista, bowiem nie jest jasne, jaka jest moc wiążąca rozporządzenia, które weszło w życie, ale nie zostało opublikowane w sposób określony art. 58 Aktu o warunkach przystąpienia, tj. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej również w języku polskim. Taka właśnie sytuacja występuje w sprawie niniejszej.

Dodać jeszcze należy, że zgodnie z Ogłoszeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 maja 2004 r. (M.P. z 2004 r. Nr 20, poz. 359) Dzienniki Urzędowe Unii Europejskiej w polskiej wersji językowej będą dostępne w sprzedaży i nieodpłatnie do wglądu w Regionalnych Centrach Informacji Europejskiej. Jak wynika z Ogłoszenia, będącego legalną informacją skierowaną do obywateli i organów Państwa, polskie teksty prawa wspólnotowego powinny być dostępne i to także nieodpłatnie dla wszystkich zainteresowanych.

Należy stwierdzić, że trudna do zaakceptowania jest teza, że akt prawa wspólnotowego regulujący wprost uprawnienia i obowiązki obywateli polskich, (co do wysokości należnego cła) posiada wobec nich moc wiążącą i może być stosowany, mimo że nie jest opublikowany w prawem przewidziany sposób w ich języku narodowym i nie jest dostępny zgodnie z informacją zawartą w Ogłoszeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 maja 2004 r. w Regionalnych Centrach Informacji Europejskiej.

Po 1 maja 2004 r. na porządek prawny w Polsce składają się dotychczasowy system prawa narodowego oraz szeroko rozumiane prawo wspólnotowe. Prawo wspólnotowe, które poprzez akcesję stało się częścią prawa krajowego, nie podlega jednak tym samym zasadom interpretacji i kontroli, co krajowa część porządku prawnego. Prawo wspólnotowe, traktaty założycielskie i akty prawne oparte na traktatach są stosowane zgodnie z treścią traktatów i warunkami Aktu dotyczącego warunków przystąpienia oraz zgodnie z zasadami stosowania prawa wspólnotowego, tj. zasadą bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności. Ich stosowanie i interpretacja nie opiera się na przepisach prawa kraju przystępującego, bowiem wspólnotowy porządek prawny zawiera własne, wspólne uregulowania wiążące we wszystkich państwach Wspólnoty. Stąd żądanie oceny prawa wspólnotowego wedle przepisów Konstytucji RP i ustawy o języku polskim nie jest uzasadnione. Nie zmienia to faktu, że niespójność uregulowań wspólnotowych istnieje. Jej rozwiązania należy jednak szukać we wspólnotowym porządku prawnym.

Po dacie akcesji sądownictwo krajowe stało się sądownictwem wspólnotowym w tym znaczeniu, że sądy krajowe stosują prawo wspólnotowe. Prawo to stosowane jest, zatem w sposób zdecentralizowany w państwach członkowskich. Dla zapewnienia jednolitości interpretacji i stosowania prawa wspólnotowego w państwach Unii, interpretacja prawa wspólnotowego i jego wykładnia zgodnie z art. 220 TWE zastrzeżona jest dla Trybunału Sprawiedliwości i Sądu Pierwszej Instancji, które w zakresie swojej właściwości czuwają nad poszanowaniem prawa w wykładni i stosowaniu Traktatu. Instytucją, która umożliwia sądom krajowym uzyskanie takiej legalnej wiążącej wykładni prawa wspólnotowego, jest instytucja pytań prejudycjalnych.

Zgodnie z art. 234 TWE, Sąd każdego z państw członkowskich, który poweźmie wątpliwość, co do wykładni Traktatu oraz ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje Wspólnoty i Europejski Bank Centralny może zwrócić się z pytaniem prejudycjalnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Jest to zasadniczy mechanizm współpracy prawnej między sądami krajowymi a Trybunałem Sprawiedliwości (por. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 grudnia 2006 r. P 37/05, OTK-A 2006/11/177). Tak, więc z mocy powołanego przepisu prawa pierwotnego wykładnia prawa Wspólnoty należy do Trybunału Sprawiedliwości.

Jak wyjaśnił Europejski Trybunał Sprawiedliwości w pkt 12 noty informacyjnej dotyczącej składania przez sądy krajowe wniosków o wydanie orzeczeń w trybie prejudycjalnym (2005/C143/01), sąd krajowy, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, jest co do zasady zobowiązany skierować do Trybunału pytanie prejudycjalne, chyba, że Trybunał orzekał już w tej kwestii, a jakikolwiek nowy kontekst nie rodzi poważnych wątpliwości co do możliwości stosowania jego wcześniejszego orzecznictwa.

Europejski Trybunał Sprawiedliwości odpowiadając na pytanie wniesione w trybie art. 234 TWE przez Krajsky soud v Ostrave (Republika Czeska) wypowiedział się w kwestii możliwości powoływania się na przepisy wspólnotowe nieprzetłumaczone na język państwa członkowskiego, przy czym chodziło o Rozporządzenie Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 2003 r., które po przystąpieniu Republiki Czeskiej do Wspólnoty, w chwili popełnienia spornych czynów nie zostało jeszcze opublikowane w języku czeskim.

W pkt 51 orzeczenia z dnia 11 grudnia 2007 r. w sprawie C-161/06 Skoma Lux przeciwko Celni reditelstvi Olomouc (Dz. Urz. WE Nr C 51, z 23.02.2008 r., s. 13) Europejski Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił, że "art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia sprzeciwia się, aby obowiązki zawarte w przepisach wspólnotowych, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku nowego państwa członkowskiego, jeżeli język ten jest językiem urzędowym Unii, mogły zostać nałożone na jednostki w tym państwie, nawet jeżeli mogły one zapoznać się z tymi uregulowaniami przy użyciu innych środków". Europejski Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił także (pkt 61), że orzekając o niemożności powoływania się na rozporządzenie wspólnotowe nieopublikowane w języku państwa członkowskiego, wobec jednostek w tym państwie członkowskim Europejski Trybunał Sprawiedliwości dokonuje wykładni prawa wspólnotowego w rozumieniu art. 234 TWE. Wskazać należy, że jednoznaczna i dokładna odpowiedź w przedmiocie wykładni prawa wspólnotowego w praktyce determinuje treść orzeczenia sądu krajowego w danej sprawie, a także mimo braku wyraźnego uregulowania tej kwestii, faktycznie ma moc powszechnie obowiązującą, zważywszy, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości dba o jednolitość orzecznictwa i często odwołuje się do swoich wcześniejszych orzeczeń.

Mając na względzie powyższe zauważyć należy, że powołane orzeczenie zawiera wykładnię art. 2 i art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia w związku z art. 254 ust. 2 zd. 1 TWE, a rozważania w nim zawarte znajdują pełne zastosowanie do kwestii będącej przedmiotem sprawy niniejszej.

Z pisma Biura Orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2009 r. wynika, że tom 42 rozdział 3 edycji polskiej wydania specjalnego Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej został opublikowany z datą 25 listopada 2005 r. Zawierał on rozporządzenie Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004r. ustanawiające środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Malty, Polski, Słowenii, Słowacji (Dz.Urz. L. 9 z dnia 15 stycznia 2004 r. s. 8-12).

W tym stanie rzeczy w sprawie poddanej kontroli Sądu prawidłowa wykładnia art. 2 i art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia w związku z art. 254 ust. 2 zd. 1 TWE nie pozwala na przyjęcie, że rozporządzenie Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004r. mogło znaleźć zastosowanie do zgłoszenia celnego OGL SAD nr [...] dokonanego w dniu [...] 2004 r. oraz zgłoszenia celnego OGL SAD nr [...] dokonanego w dniu [...] 2004 r., skoro rozporządzenie to zostało opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej dopiero w dniu 25 listopada 2005 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrażał pogląd (m.in. w wyroku z dnia 19.09.2008 r. sygn. I GSK 1039/07), który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że przesłanką możliwości powoływania się wobec jednostek na prawo wspólnotowe jest jego prawidłowa publikacja w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, zaś elektroniczne wersje tłumaczeń nie gwarantują w dostatecznym stopniu pewności prawa i równości obywateli Unii. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której obywatele jednych krajów Unii są zobowiązani do przestrzegania prawa, z którym mogą zapoznać się w swoim języku ojczystym w powszechnie dostępnych przewidzianych prawem organach publikacji, a obywatele innych (nowych) krajów są związani przepisami prawa, z którymi w taki sposób nie mogą się zapoznać. W ocenie Sądu, wobec treści powołanych przepisów prawa wspólnotowego nie jest uprawniony pogląd, że obywatele Polski, aby zapoznać się z obowiązującym ich prawem Unii muszą korzystać z nieoficjalnych tłumaczeń dostępnych w internecie oraz, że jako profesjonaliści powinni to czynić. Obowiązków się nie domniemywa, obowiązki muszą wynikać przepisów prawa opublikowanego we właściwy sposób.

Dokonując wykładni odmiennej, organy wydając decyzje w sprawie naruszyły prawo materialne, tj. powołane przepisy prawa wspólnotowego.

Z uwagi naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię zbędne jest odnoszenie się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, gdyż ewentualne uchybienia w tym zakresie nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Uznając, że zaskarżone decyzje oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcia organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym, które miało wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.

Zgodnie z art. 152 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.