Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 779/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 72 par. 1 pkt 1, art. 120, art. 122, art. 180, art. 187 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 27 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 41a
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 grudnia 2009r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy określenia wysokości nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. oddala skargę /-/ K.Nikodem /-/ S.Małek /-/ M.Skwierzyńska


UZASADNIENIE

M. W. był od 17 maja 2005r. do 31 lipca 2006r. zatrudniony w A S.A. w W. na stanowisku wiceprezesa zarządu.

W dniu 2 listopada 2005r. wymienione strony zawarły umowę o zarządzanie przedsiębiorstwem. Na jej podstawie M. W. otrzymywał wynagrodzenie w wysokości (...) zł miesięcznie netto oraz premię. Zgodnie z umową należności podatkowe obciążały podmiot zatrudniający (k. 21 akt pod.).

M. W. złożył 30 kwietnia 2007r. zeznanie podatkowe PIT – 37 za 2006r., w którym wykazał podatek należny w kwocie (...) oraz różnicę pomiędzy podatkiem należnym a sumą pobranych zaliczek w kwocie (...) zł. Kwota "do zapłaty" została (k. 5) 30 kwietnia 2007r. przekazana na konto Urzędu Skarbowego w imieniu M. W. przez spółkę B. Nadto spółka A przekazała 30 kwietnia 2007r. organowi podatkowemu kwotę (...) zł z tytułu podatku dochodowego od umowy menadżerskiej za rok 2006.

Pismem z (...) M. W. wniósł o zwrot nadpłaconego podatku dochodowego za 2006 rok do deklaracji PIT – 37 w kwocie (...) zł przekazanej płatnika A S.A. 30 kwietnia 2007r. do Urzędu Skarbowego.

Kolejnym pismem z (...) podatnik wniósł o stwierdzenie nadpłaty "w kwocie, którą winien zweryfikować Urząd SkarbowY".

Na wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego właściwy dla pracodawcy podatnika Naczelnik Urzędu Skarbowego przeprowadził w A kontrolę w zakresie realizacji obowiązków płatnika. W wyniku tej kontroli przeprowadzonej w lutym 2008r. nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie do organu podatkowego. W toku kontroli ustalono też, że spółka A wniosła 29 czerwca 2007r. o udzielenie pisemnej interpretacji w przedmiocie zasadności zapłacenia za podatnika różnicy podatku wynikającej z zastosowania skali podatkowej, argumentując, iż była obowiązana do zapłaty różnicy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z (...) nie podzielił stanowiska A i stwierdził, iż spółka jako płatnik zasadnie potrącała zaliczki na podatek dochodowy w wysokości 19 %. Jest to bowiem zgodne z przepisem art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Mając na względzie powyższe okoliczności Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 18 czerwca 2008r. dokonał zwrotu wpłaconej przez A kwoty (...) zł na rachunek Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Decyzją z dnia (...) Naczelnik Urzędu Skarbowego w trybie przepisu art. 21 ordynacji podatkowej określił podatnikowi należne zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym za 2006r. w kwocie (...) zł.

Dyrektor Izby Skarbowej uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Stwierdzono, iż zaskarżona decyzja wydana została bez wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego. Wniosek podatnika o zwrot nadpłaty wszczął bowiem w tym zakresie postępowanie podatkowe.

Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z (...) określił podatnikowi należne zobowiązanie w podatku dochodowym za 2006r. w kwocie (...) zł, a decyzją z (...) na podstawie art. 72 § 1 pkt 1, art. 74a ordynacji podatkowej oraz art. 41 ust. 1, art. 41a i art. 42 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2000, Nr 14, poz. 176, z późn. zm.) – odmówił podatnikowi określenia wysokości nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2006.

Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji w przedmiocie nadpłaty.

Organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotem sporu jest zwrot nadpłaty w kwocie (...) zł.

Odnosząc się do tego problemu wyjaśniono, że stosownie do art. 13 pkt 9 i art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzenie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich uważa się za przychody z działalności wykonywanej osobiście. Z kolei przepis art. 41 ust. 1 stanowi, iż wymienieni w tym przepisie płatnicy są obowiązani pobierać zaliczki na podatek dochodowy w wysokości 19 % należności pomniejszonej o określone koszty. Zgodnie z przepisem art. 41a płatnicy, o których mowa w art. 41 ust. 1 na wniosek podatnika obliczają i pobierają w ciągu roku wyższe zaliczki na podatek dochodowy, stosując zamiast stawki 19 % odpowiednią stawkę 30 %, 40 % lub 50 %.

Spółka A dokonywała na rzecz organu podatkowego wpłaty zaliczek w wysokości 19 %. Sporządziła dla podatnika roczną informację o dochodach i pobranych zaliczkach za 2006r. Podatnik, dokonując obliczenia rocznych dochodów zażądał od spółki zapłacenia w jego imieniu podatku w wysokości 40 %. Spółka zapłaciła za podatnika 30 kwietnia 2007r. obliczony zgodnie ze skalą podatkową podatek w wysokości (...) zł.

Organ odwoławczy uznał, iż zapłacona przez A kwota podatku nie jest nadpłatą w rozumieniu przepisu art. 72 § 1 ordynacji podatkowej. Zaliczki na podatek pobrane zostały zgodnie z wymogami przepisu art. 41 ust. 1 ustawy podatkowej. Podatnik nie złożył bowiem wniosku o pobieranie zaliczki w wyższej wysokości, co wynika z przepisu art. 41a ustawy. W tej sytuacji brak jest podstaw do orzekania o odpowiedzialności podatkowej płatnika (art. 30 § 4 o.p.).

Dokonana przez płatnika wpłata nie ma więc żadnego umocowania prawnego. Spółka A nie była bowiem zobowiązana do wpłacenia tego podatku. Słusznie zatem organ pierwszej instancji dokonał zwrotu wpłaconej kwoty na rzecz organu podatkowego właściwego dla płatnika.

Organ odwoławczy podkreślił, iż nadpłatą może być tylko różnica między kwotą wypłaconą a kwotą, która powinna być zapłacona z tytułu obowiązku podatkowego lub zobowiązania podatkowego. Tymczasem zapłacona przez A kwota nie była kwotą potrąconą z dochodu wypłaconego podatnikowi w 2006r. Wskazano, iż Skarbowi Państwa nie należą się "jakiekolwiek" należności pieniężne, lecz kwota podatku naliczona zgodnie z przepisami, pochodząca od podmiotu zobowiązanego do uiszczenia tego podatku. Przepis art. 72 § 1 o.p. nie pozwala uznać za nadpłatę kwoty wpłaconej przez płatnika w wysokości wyższej od pobranego podatku w sytuacji, gdy nie wydano decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika (art. 30 § 4 o.p.). Wobec niestwierdzenia w postępowaniu kontrolnym żadnych nieprawidłowości w zakresie realizacji A obowiązków płatnika i braku decyzji o jego odpowiedzialności – nie ma podstaw do stwierdzenia, iż podatnik wpłacając za pośrednictwem firmy B różnicę między podatkiem należnym a sumą zaliczek nadpłacił podatek dochodowy.

Stwierdził organ odwoławczy, iż kwestionowana decyzja odpowiada wymogom przepisu art. 210 § 1 pkt 5 o.p. Zawiera bowiem odmowę określenia wysokości nadpłaty.

M. W. wniósł skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji "i orzeczenia obowiązku zwrotu nadpłaty podatku dochodowego za 2006r. na konto podatnika".

Zarzucił skarżący naruszenie:

a) art. 187 § 1 ordynacji podatkowej spowodowane nieuwzględnieniem całości zebranych materiałów,

b) art. 207 § 2, art. 210 § 1 pkt 5, art. 74a ordynacji, poprzez nie rozstrzygnięcie żądania zwrotu,

c) art. 76 § 1 o.p., poprzez odmowę zwrotu nadpłaty.

Zdaniem skarżącego odmowa określenia wysokości nadpłaty nie stanowi w świetle art. 207 § 2 o.p. rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Naruszony został zatem przepis art. 210 § 1 pkt 5 o.p., stanowiący, iż decyzja winna zawierać rozstrzygnięcie.

Wskazuje skarżący, iż wymóg, o którym mowa w art. 41a ustawy podatkowej nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż "już w dacie podpisywania umowy wiadomym było, że w skali roku zarobki skarżącego przekroczą trzeci próg podatkowy, określony w art. 27 ust. 1 ustawy podatkowej".

Podkreślił skarżący, iż Urząd Skarbowy powinien zwrócić nadpłaconą zaliczkę na podatek dochodowy a nie przekazywać z powrotem do Urzędu Skarbowego.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.

Wskazano, iż pobór zaliczek według wyższych stawek jest uzależnionych od złożenia przez podatnika wniosku, o którym mowa w art. 41a ustawy podatkowej. Ponieważ skarżący wniosku takiego nie złożył, dlatego płatnik w roku podatkowym pobierał od wypłacanego skarżącemu wynagrodzenie zaliczki w wysokości 19 %.

Organ odwoławczy podkreślił, iż powołany w toku postępowania protokół z kontroli podatkowej, płatnika, jak również postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z (...) jako dokumenty urzędowe w oparciu o przepis art. 194 § 1 o.p., stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002, Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publiczne j i stosują środki określone w tej ustawie. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 powołanej ustawy sąd, uwzględniając skargę – uchyla decyzje, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję w kontekście wskazanych przepisów stwierdzić należy, iż nie narusza ona zarówno przepisów postępowania, jak i prawa materialnego.

Organy podatkowe stosownie do przepisów ordynacji podatkowej w toku postępowania działają na podstawie przepisów prawa (art. 120 o.p.), podejmując wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122). Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180). Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1).

Wbrew zarzutowi skargi organ odwoławczy nie naruszył obowiązku, o którym mowa w przepisie art. 187 § 1 o.p. W szczególności bowiem zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył wszystkie dowody i materiały, mające znaczenie dla zastosowania przepisu prawa materialnego.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest żądanie skarżącego zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2006 w kwocie (...) zł dokonanej 30 kwietnia 2007r. przez płatnika. Zgodnie z przepisem art. 8 o.p. płatnik jest obowiązany na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczania i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. W odniesieniu do osób fizycznych pobór podatku i zaliczek na podatek przez płatników określają przepisy art. 31 – 44 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2000, Nr 14, poz. 176).

Skarżący zawarł 2 listopada 2005r. ze spółką A umowę o zarządzenie przedsiębiorstwem. Dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy istotne są zatem powołane w zaskarżonej decyzji przepisy art. 41 ust. 1 i art. 41a ustawy podatkowej. Wynika z nich jednoznacznie, że określeni płatnicy na wniosek podatnika obliczają i pobierają w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy, stosując zamiast najniższej stawki – wyższą stawkę podatkową, o której mowa w art. 27 ust. 1. Bezsporne jest, że w ciągu roku podatkowego skarżący nie składał wskazanego wniosku. Spółka A prawidłowo więc pobierała zaliczki, stosując najniższą stawkę. Stanowisko organu odwoławczego potwierdza protokół kontroli podatkowej przeprowadzony w spółce oraz interpretacja przedmiotowych przepisów prawa podatkowego przedstawiona przez organ podatkowy. Wskazane dowody są dokumentami urzędowymi, o których mowa w art. 194 § 1 o.p.

Podstawą odmiennej oceny zaskarżonej decyzji nie może być umowa zawarta z płatnikiem, w szczególności jej postanowienie, iż będzie ponosił wszelkie podatki wynikające z tej umowy, jak również wydany w tej sprawie wyrok sądu cywilnego, zasądzający od spółki na rzecz skarżącego (...) zł z tytułu należności podatkowych za 2006 i 2007 rok. Uszło bowiem uwagi skarżącego, iż obowiązki i zobowiązania podatkowe nie wynikają z zawartej między zainteresowanymi stronami umowy cywilnoprawnej, lecz z przepisów ustaw podatkowych.

Organ odwoławczy słusznie zwrócił uwagę, iż tylko podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym w terminie do 30 kwietnia (art. 45 ust. 1 ustawy). W tym też terminie podatnicy są obowiązani wpłacić różnicę między podatkiem należnym wynikającym z zeznania a sumą należnych za dany rok zaliczek, w tym również sumę zaliczek pobranych przez płatników (art. 45 ust. 4). Bezpodstawnie więc skarżący zarzuca, iż organy podatkowe nie wskazały "przyczyny ani też przepisu na podstawie którego powyższą kwotę nie zaliczoną na podatek bezprawnie przetrzymuje się w kolejnych urzędach skarbowych". Z niekwestionowanych ustaleń wynika, iż organ pierwszej instancji zwrócił Urzędowi Skarbowemu wpłaconą uprzednio do tego Urzędu (przekazaną 20 listopada 2007r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) wpłaconą przez A kwotę (...) zł. Strona skarżąca była też zawiadomiona o powyższych czynnościach (k. 96 akt pod.).

Zgodnie z przepisem art. 210 § 1 pkt 5 o.p. decyzja zawiera rozstrzygnięcie.

Skarżący domagał się stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym i określenia jej wysokości (wniosek z (...)).

Wbrew poglądowi strony skarżącej nie ma podstaw do uznania, iż rozstrzygnięcie o odmowie określenia wysokości nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. narusza wymogi powołanego przepisu w zw. z art. 207 § 2 o.p. Zarówno z tego rozstrzygnięcia, jak i uzasadnienia decyzji wynika jednoznacznie, iż organy podatkowe nie stwierdziły nadpłaty, co w konsekwencji oznacza odmowę określenia jej wysokości (art. 74a o.p.).

Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, to jest przepisu art. 72 § 1 pkt 1 o.p. Według wskazanego przepisu za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Zapłacona przez A kwota (...) zł nie jest nadpłaconym lub nienależnie zapłaconym podatkiem skarżącego.

Uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.

/-/ Katarzyna Nikodem /-/ Stanisław Małek /-/ Maria Skwierzyńska