Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2135/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5  ust. 1 i  art. 88
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi E. S. i J. D. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 21 listopada 1990 r. H. S. złożyła wniosek o ekwiwalent za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Niezależnie od powyższego wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej złożyła także, w dniu 11 lutego 2008 r., W. K. Powyższe wnioski dotyczyły nieruchomości pozostawionej przez P. D. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w D.

Zgodnie z orzeczeniem PUR z dnia [...] sierpnia 1945 r. P. D. pozostawił w D. gospodarstwo rolne składające się z 3 ha gruntów, 1 ha łąki, domu mieszkalnego i zabudowań gospodarczych. Spadek po P. D. nabyli: H. D. (następnie S.) – żona oraz dzieci – W. K., E. D., J. D., po 1/4 części każde z nich. Spadek po H. S. nabyła W. K. w całości. Spadek po E. D. nabyła E. S. w całości.

Sprawa z wniosku W. K. została zakończona pozytywną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...]. Zauważyć jedynie w tym miejscu należy, że H. S. zmarła w dniu [...] października 1998 r., czyli przed wydaniem tej decyzji.

Natomiast Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. odmówił E. S. i J. D. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. D. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w D., z uwagi na to, że nie złożyli oni (ani ich poprzednicy prawni) wniosku w terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) – dalej: ustawa z 2005 r. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] września 2011 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. odmówił E. S. i J. D. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. D. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w D., z tej samej co poprzednio przyczyny.

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] marca 2012 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że "organ I instancji miał obowiązek zapewnić czynny udział w postępowaniu" spadkobiercom P. D..

Rozpatrując sprawę po raz trzeci Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], ponownie odmówił E. S. i J. D. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. D. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w D.

W uzasadnieniu stwierdził między innymi, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 2005 r. wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty należy złożyć do dnia 31 grudnia 2008 r. Termin ten nie został dochowany. Z materiału dowodowego wynika, że pierwszą czynnością E. D. i J. D., którą można traktować jako chęć dochodzenia ich uprawienia są pisma:

- E. D. z dnia 10 lipca 2009 r., wskazujące, że przedkłada on dokumenty niezbędne do rozpatrzenia sprawy wraz z dołączonymi oświadczeniami o realizacji prawa do rekompensaty i o miejscach zamieszkania P. D., a także kopią dowodu osobistego E. D.,

- J. D. z dnia 27 lipca 2009 r., wskazujące, że przedkłada on dokumenty niezbędne do rozpatrzenia sprawy wraz z dołączonymi oświadczeniami i kopią dowodu osobistego.

Dopiero więc te czynności można traktować jako wnioski o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Wniosek W. K. z dnia [...] lutego 2008 r. dotyczył jedynie jej uprawnienia, albowiem nie legitymowała się ona pełnomocnictwem udzielonym przez E. D. i J. D. To samo dotyczy wniosku H. S. z dnia 21 listopada 1990 r. Uprawnienie po H. S. odziedziczyła zaś w całości W. K..

W celu wykonania wytycznych zawartych w decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2012 r. Wojewoda [...] zapewnił stronom prawo wypowiedzenia się oraz umożliwił im złożenie dodatkowych wyjaśnień i wniosków w sprawie. Strony reprezentowane przez W. K. złożyły w dniu [...] lipca 2012 r. do akt sprawy pismo, zawierające oświadczenie W. K., że H. S. składając wniosek w dniu [...] listopada 1990 r. działała w imieniu E. D., J. D. i W. K. Jednakże stwierdzenie to nie jest w żaden sposób udowodnione, ani nawet uprawdopodobnione, a z materiału dowodowego wynika, że tak nie było. Twierdzenie zaś, że W. K. "od samego początku" była osobą wskazaną przez braci także nie jest poparte żadnym dowodem.

Podstawą uprawniającą do działania w imieniu osób trzecich jest pełnomocnictwo, które wymaga formy pisemnej, albo zgłoszenia do protokołu – art. 33 K.p.a. Pełnomocnictwo udzielone W. K. pochodzi z dnia [...] lutego 2012 r., co oznacza, że nie miała go ona w chwili składania swojego wniosku, nie złożyła więc wniosku w imieniu innych osób. Wojewoda [...] nie miał zaś obowiązku zapewnienia czynnego udziału – w postępowaniu wnioskowym – osobom, które wniosku nic złożyły. Istotą postępowania wnioskowego jest bowiem jego dyspozycyjność, której najważniejszym przejawem jest wyłączna kompetencja strony do zainicjowania postępowania (jedyny bardzo wąski wyjątek określa przepis art. 61 § 2 K.p.a.).

"Wskazanie" przez braci, o którym mowa w piśmie z dnia [...]lipca 2012 r. nie może także dotyczyć czynności przeniesienia uprawnień, albowiem brak oświadczeń o "wskazaniu", a ponadto brak jakichkolwiek informacji o takiej czynności. Status osoby wskazanej nie wynika z żadnych wcześniejszych pism W. K., co więcej W. K. nie kwestionuje uprawnień swych braci, które w razie wskazania musiałaby zakwestionować, albowiem efektem "wskazania" byłoby ich przeniesienie. W. K. wskazuje zaś w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r., że jej bracia powinni mieć czynny udział w sprawie.

Ze wszystkich powyższych okoliczności w sposób jednoznaczny wynika, że W. K. nie była w momencie składania wniosku ani pełnomocnikiem E. D. lub J. D., ani osobą przez nich wskazaną. H. S. także nie była pełnomocnikiem E. D., J. D. i W. K.

Termin określony w art. 5 ust. 1 ustawy z 2005 r. jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że określając datę dokonania określonej czynności (złożenia wniosku), stanowi on jednocześnie przesłankę potwierdzenia albo odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. Powoduje to, że termin ten nie może zostać przywrócony, a z jego bezskutecznym upływem wygasa uprawnienie.

Przed upływem terminu, tj. przed dniem 31 grudnia 2008 r. E. D. i J. D. nie wykazali żadnej aktywności, którą można potraktować jako wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty. W związku z tym uprawnienie nie przysługuje ani J. D., ani E. S. – spadkobierczyni po E. D. Wezwanie przez organ wojewódzki J. D. i E. D. do sprawy dokonane po dniu 31 grudnia 2008 r. nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie, albowiem skutek upływu terminu z art. 5 ust. 1 ustawy z 2005 r. następuje z mocy prawa.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z 2005 r., w przypadku niespełnienia wymogów wskazanych w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i ust. 2 wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Ponieważ przesłanki określone we wskazanych przepisach muszą być spełnione kumulatywnie, to stwierdzenie przez organ administracji publicznej, że strona nie spełnia jednej z nich powoduje, że nie ma konieczności badania pozostałych przesłanek.

Od powyższej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. odwołanie wnieśli E. S. i J. D., reprezentowani przez W. K. Domagali się uchylenia w całości zaskarżonego orzeczenia i wydania wiążącej tenże organ decyzji, ponieważ decyzję Wojewody uważają za krzywdzącą, między innymi z powodu celowego zatajenia informacji o prawach stron, których status wcześniej nie był kwestionowany przez organ.

Po rozpatrzeniu tego odwołania Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...]września 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...].

W uzasadnieniu stwierdził między innymi, że według art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.: "Potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r." H. S. pismem z dnia [...] listopada 1990 r. złożyła do Urzędu Rejonowego w O. wniosek o wypłacenie ekwiwalentu za mienie pozostawione przez P. D. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie, po śmierci H. S., z wnioskiem z dnia [...] lutego 2008 r. w tej sprawie wystąpiła do [...] Urzędu Wojewódzkiego jej córka, W. K. Z wniosku z dnia [...] listopada 1990r. nie wynika, aby wyżej wskazana działała w imieniu lub na rzecz jeszcze innych spadkobierców właściciela pozostawionych nieruchomości – P. D.

Zdaniem Ministra Skarbu Państwa organ wojewódzki w sposób właściwy ustalił okoliczności faktyczne i prawne, mające istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie. W swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. Wojewoda prawidłowo wskazał, iż wnioski E. S. i J. D. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty wpłynęły po dniu 31 grudnia 2008 r., to jest z uchybieniem terminu do ich wniesienia (art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.).

Minister Skarbu Państwa w decyzji z dnia [...]marca 2012 r., mocą której uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., zalecił kontynuowanie postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy wszyscy uprawnieni do rekompensaty występowali w postępowaniu łącznie, względnie czy wnioskodawczyni H. S. została wskazana przez osoby uprawnione. Minister zauważył, iż organ I instancji nie wyjaśnił, czy H. S. była osobą wskazaną przez osoby uprawnione w rozumieniu ówcześnie obowiązującego art. 81 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.), czy też w postępowaniu występowali wszyscy spadkobiercy łącznie. Z przepisu art. 81 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. wynikało bowiem, iż w razie śmierci właściciela mienia nieruchomego pozostawionego za granicą uprawnienia do zaliczenia (obecnie prawo do rekompensaty) przysługują łącznie wszystkim jego spadkobiercom lub jednemu z nich, wskazanemu przez osoby uprawnione. Tymczasem w aktach sprawy brak było dokumentów potwierdzających jakiekolwiek działanie ze strony organu zmierzające do wyjaśnienia tej kwestii.

W wykonania wytycznych decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2012 r. Wojewoda [...] zapewnił stronom prawo wypowiedzenia się oraz umożliwił złożenie dodatkowych wyjaśnień i wniosków w sprawie. Strony reprezentowane przez W. K. złożyły w dniu [...] lipca 2012 r. do akt sprawy pismo zawierające oświadczenie W. K. że H. S. składając wniosek w dniu [...] listopada 1990 r. działała w imieniu E. D., J. D. i W. K.. Minister podzielił ustalenia organu I instancji i uznał, że niniejsze oświadczenie nie stanowi wystarczającego dowodu w sprawie, albowiem stwierdzenie to nie jest w żaden sposób udowodnione. Również twierdzenie zawarte w tym piśmie, wskazujące że W. K. "od samego początku" była osobą wskazaną przez braci także nie jest poparte żadnym dowodem.

Pełnomocnictwo udzielone W. K. pochodzi dopiero z dnia [...] lutego 2012 r., co oznacza, że nie miała go ona w chwili składania swojego wniosku, Nie złożyła więc wniosku w imieniu innych osób. Natomiast ewentualne "wskazanie" przez braci, o którym mowa w piśmie z dnia 12 lipca 2012 r., nie może także dotyczyć czynności przeniesienia uprawnień, albowiem w aktach sprawy brak jest oświadczeń o wskazaniu osoby uprawnionej, brak jest również jakichkolwiek informacji o takiej czynności. W tym zakresie organ II instancji w całości podzielił ustalenia Wojewody [...].

Ze wszystkich okoliczności w sposób jednoznaczny wynika, ze H. S., jak również W. K. nie były w momencie składania wniosku ani pełnomocnikiem E. D. lub J. D., ani osobami przez nich wskazanymi. Powyższe ustalenia prowadzą do konkluzji, iż E. D., którego następcą prawnym jest E. S. i J. D. dopiero w dniu 10 lipca 2009 r. wystąpili z wnioskami o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. D. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości D., a zatem po terminie przewidzianym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Zachowanie powyższego terminu jest warunkiem koniecznym merytorycznego rozpoznania wniosku, ponieważ po jego upływie roszczenie o potwierdzenie prawa do rekompensaty wygasa.

Postępowanie przewidziane w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. ma charakter wnioskowy i jest wszczynane tylko i wyłącznie na wniosek strony. Wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty mogą złożyć albo wszyscy spadkobiercy w jednym piśmie bądź każdy z nich z osobna. Wykluczone jest domniemanie wnioskodawców. Winni oni wynikać albo wprost z treści żądania, albo z załączonych pełnomocnictw umocowujących do działania w imieniu innych osób aniżeli swoim.

Biorąc pod uwagę powyższe Minister uznał, że pomimo, iż wniosek H. S. złożony został w okresie obowiązywania przepisów umożliwiających łączną realizację uprawnień, to faktycznie intencją i rzeczywistą wolą wnioskodawczyni było działanie wyłącznie na własną rzecz i nabycie uprawnień w przypadających jej częściach. Natomiast wnioski E. D., którego następcą prawnym jest E. S. i J. D. z dnia [...] lipca 2009 r. należy uznać za złożone z uchybieniem terminu wskazanego w art. 5 ust. 1 ustawy z 2005 r. Dlatego też Minister uznał, że Wojewoda [...] w zgodzie z prawem odmówił E. S. i J. D. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez P. D.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2012 r. wnieśli J. D. i E. S. W skardze podniesiono między innymi, że w piśmie z dnia [...] maja 2009 r. Urząd Wojewódzki zapewnił W. K. oraz jej braci – J. i E,. D., że są osobami uprawnionymi do ubiegania się o rekompensatę. J. D. i E. D. zostali poproszeni o przedłożenie kopii dokumentów tożsamości. Z tego wynika, że zostali pierwotnie uznani za strony przedmiotowego postępowania i Urząd nie miał żadnych wątpliwości co do ich udziału w sprawie. Dopiero później okazało się, że J. D. i E. D. zostali wykluczeni z powodu nie złożenia wniosków w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r. Niewinni ludzie mają więc ponieść karę za niedopełnienie obowiązków, które nie były im wcześniej ujawnione.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W ocenie sądu skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Organy obydwu instancji odmawiając E. S. i J. D. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. D. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (w D.) uznały, że złożyli oni wnioski, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) – dalej: ustawa z 2005 r. – po terminie określonym w tym przepisie. Niespełnienie wymogu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z 2005 r. (czyli złożenia wniosku w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r.) stanowiło podstawę do wydania decyzji odmownej przez wojewodę, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z 2005 r.

Zdaniem organów obydwu instancji postępowanie przewidziane w ustawie z 2005 r. ma charakter wnioskowy i jest wszczynane tylko na wniosek strony, który powinni byli złożyć wszyscy uprawnieni do rekompensaty, w tym wypadku wymienieni w art. 3 ust. 2 ustawy z 2005 r. Przepis ten stanowi, że "w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2. Wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej."

Ponieważ H. S., jak również W. K., w momencie składania wniosków nie były ani pełnomocnikami E. D. lub J. D., ani osobami przez nich wskazanymi, a E. D. (którego następcą prawnym jest E. S.) i J. D. dopiero w dniu [...] lipca 2009 r. wystąpili z wnioskami o potwierdzenie prawa do rekompensaty, to zdaniem Ministra Skarbu Państwa odmowa potwierdzenia prawa do rekompensaty była zasadna.

Takie stanowisko nie uwzględnia jednak konsekwencji złożenia wniosku z dnia [...] listopada 1990 r. przez H. S. o wypłacenie ekwiwalentu za mienie pozostawione przez P. D. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosek ten został złożony w czasie obowiązywania art. 88 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu z listopada 1990 r. (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.), którego odpowiednikiem w tekście jednolitym z 1991 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) był art. 81 ust. 4. Z przepisu tego wynikało, że w razie śmierci właściciela mienia nieruchomego pozostawionego za granicą uprawnienia wynikające z ust. 1 (do zaliczenia na poczet ceny nabycia nieruchomości lub opłaty za użytkowanie wieczyste – obecnie prawo do rekompensaty) przysługują łącznie wszystkim jego spadkobiercom lub jednemu z nich, wskazanemu przez osoby uprawnione. Minister Skarbu Państwa wprawdzie odnotował fakt złożenia wniosku pod rządami art. 81 ust. 4 (wcześniej art. 88 ust. 4) ustawy z 29 kwietnia 1985 r., przewidującego "łączne" (czyli przypadające wszystkim spadkobiercom łącznie) uprawnienie do zaliczenia, ale wyprowadził z tego niewłaściwe wnioski. Uznał bowiem, że wniosek H. S., mimo że złożony w okresie obowiązywania przepisów umożliwiających łączną realizację uprawnień, to faktycznie intencją i rzeczywistą wolą wnioskodawczyni było działanie wyłącznie na własną rzecz i nabycie uprawnień w przypadających jej częściach.

Tymczasem fakt łącznego przysługiwania uprawnień wszystkim spadkobiercom właściciela mienia nieruchomego pozostawionego za granicą, wynikający z art. 88 ust. 4 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. należy – zdaniem sądu w niniejszym składzie – odczytywać w ten sposób, że wszyscy spadkobiercy uzyskiwali status strony postępowania, jeśli z wnioskiem o "zaliczenie" wartości pozostawionego mienia na poczet ceny nabycia nieruchomości lub opłaty za użytkowanie wieczyste wystąpił choćby jeden ze spadkobierców. Ówczesny łączny charakter "prawa zaliczenia" nie pozwalał bowiem na rozdzielne (jak to jest możliwe obecnie) przyznanie uprawnień, poza sytuacją wskazania niektórych spadkobierców przez innych.

Ma to zasadnicze znaczenie z punktu widzenia art. 27 ustawy z 2005 r. Przepis ten stanowi, że "Postępowania w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów", a z kolei "Ilekroć w odrębnych przepisach jest mowa o prawie do zaliczania wartości nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., należy przez to rozumieć prawo do rekompensaty, o którym mowa w niniejszej ustawie" (art. 26 ustawy z 2005 r.).

Z tego wynika, że po wejściu w życie ustawy z 2005 r. nie było konieczności występowania z kolejnym (odrębnym) wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty, a postępowania w tym przedmiocie wszczęte i niezakończone "przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów". W ocenie sądu nie uchyla to reguły, że stronami postępowania w dalszym ciągu pozostają wszyscy spadkobiercy właściciela pozostawionego mienia nieruchomego, jeśli postępowanie zostało wszczęte pod rządami art. 88 ust. 4 (art. 81 ust. 4) ustawy z 29 kwietnia 1985 r. A jeśli tak, to nie mają oni obowiązku składania osobnych wniosków w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z 2005 r., skoro już stronami postępowania stali się wcześniej. Raz nabytego statusu strony postępowania nie można bowiem utracić bez utraty interesu prawnego lub bez wyraźnego przepisu ustawy, respektującego zachowanie praw słusznie nabytych (w tym wypadku praw procesowych, wynikających ze wszczęcia postępowania). Co innego, gdyby pierwszy wniosek wszczynający postępowanie w sprawie został złożony po dniu wejścia w życie ustawy z 2005 r., od którego to momentu postępowanie może się toczyć tylko na indywidualny wniosek podmiotu uprawnionego.

Z akt sprawy wynika, że przynajmniej do [...] maja 2009 r. (zobacz pismo z tej daty, k. 58), J. D. i E. D. byli traktowani przez organ I instancji jako strony postępowania, mimo że w ocenie organu przed tą datą nie złożyli wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty, gdyż organy uznały, że nastąpiło to dopiero w dniu [...] lipca 2009 r. W kwestii statusu procesowego tych osób organ dopiero później zmienił zdanie, w ocenie sądu bezpodstawnie.

W tej sytuacji, ponieważ postępowanie zostało wszczęte już w 1990 r. na wniosek H. S., która była jednym ze spadkobierców P. D., to odmowa potwierdzenia prawa do rekompensaty na rzecz innych spadkobierców lub ich następców prawnych (J. D. i E. S.), którzy z dniem wszczęcia postępowania uzyskali status strony, narusza art. 7 ust. 2 w zw. z art. 27 i art. 5 ust. 1 ustawy z 2005 r. oraz w zw. z art. 88 ust. 4 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. i art. 28 K.p.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji uwzględni podaną wyżej wykładnię powołanych przepisów.

Mając to wszystko na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. i na podstawie art. 152 p.p.s.a. sąd orzekł jak w wyroku.