Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 901/98
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1999-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 1 pkt 39
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Zwolnienie od cła może bowiem dotyczyć tylko towaru stanowiącego przedmiot wkładu niepieniężnego. Jeżeli zatem wnoszący towar nie jest jego właścicielem to w rozumieniu art. 14 ust. 1 pkt 39 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ w dacie zawarcia umowy określone środki trwałe nie mogły być przedmiotem wkładu niepieniężnego.

TEZY

Zwolnienie od cła może bowiem dotyczyć tylko towaru stanowiącego przedmiot wkładu niepieniężnego. Jeżeli zatem wnoszący towar nie jest jego właścicielem to w rozumieniu art. 14 ust. 1 pkt 39 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ w dacie zawarcia umowy określone środki trwałe nie mogły być przedmiotem wkładu niepieniężnego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.-C.C. Poland SA w W. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 10 marca 1998 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego w P. decyzją z 29.07.1997 r. zawartą w Jednolitym Dokumencie Administracyjnym (...) wymierzył spółce z o.o. M.-C.C. Poland w W. należności celne od sprowadzonego z zagranicy ogrodzenia z drutu. Spółka wniosła o odwołanie, kwestionując odmowę zwolnienia z cła na podstawie przepisu art. 14 ust. 1 pkt 39 prawa celnego.

Wskazała, iż przedmiotem importu było kompletne ogrodzenie hali. Towar ten stanowi aport rzeczowy zagranicznego udziałowca firmy. Towar był kompletny i zdatny do użytku. Spółka przed dokonaniem odprawy celnej przedłożyła uchwałę wspólników wraz z postanowieniem sądu o wpisie do rejestru handlowego oraz szczegółową specyfikację ilościowo-wartościową.

Zdaniem Spółki towar winien być zwolniony od cła. Prezes Głównego Urzędu Ceł zaskarżoną decyzją, działając w trybie przepisu art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż na podstawie przepisu art. 14 ust. 1 pkt 39 prawa celnego zwolnieniu od cła podlegają towary, które spełniają łącznie następujące przesłanki:

- zostały wniesione do kapitału zakładowego spółki jako przedmiot wkładu niepieniężnego podmiotu zagranicznego,

- mają charakter środków trwałych,

- zostały określone w akcie założycielskim spółki oraz we wpisie do rejestru handlowego jako wkład niepieniężny podmiotu zagranicznego.

Uchwała Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 30.05.1997 r. zawiera jedynie stwierdzenie, że nowo utworzone udziały, objęte przed udziałowca zagranicznego, zostaną przez niego pokryte wkładem niepieniężnym w postaci m.in. ogrodzenia hali. Ponieważ uchwała nie określa czy ogrodzenie jest wniesione na własność czy też do używania, domniemywa się że towar wspólnik wnosi na własność spółki co potwierdza umowa sprzedaży zawarta z firmą H.

W momencie podejmowania uchwały towar nie stanowił własności wspólnika zagranicznego. Dopiero bowiem 22.07.1997 r. wystawiona została faktura Nr 155589 dotycząca zakupu przedmiotowego towaru.

Organ odwoławczy wskazał też, że przy określeniu daty przeniesienia własności nie bierze się pod uwagę datę umowy kupna-sprzedaży. Stosownie bowiem do art. 155 par. 2 Kc jeżeli przedmiotem umowy zobowiązującej do przeniesienia własności są rzeczy oznaczone tylko co do gatunku /tak jak w niniejszej sprawie/ do przeniesienia własności potrzebne jest przeniesienie posiadania rzeczy.

Wobec nie spełnienia wszystkich przesłanek z art. 14 ust. 1 pkt 39 towar - zdaniem organu odwoławczego - nie należy do grupy towarów wolnych od cła przywozowego.

Spółka Akcyjna M.-C.C. Poland wniosła skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skarżąca zarzuciła, iż faktura na którą powołał się organ odwoławczy jest jedynie dokumentem księgowym. Dokument ten nie stwierdza przeniesienia prawa własności. Istotna jest jedynie umowa zawarta pomiędzy stronami i ewentualnie wydanie towaru nabywcy o ile tak stanowi prawo.

Skarżąca powołała się także na przepis art. 163 kodeksu handlowego i wywodzi, że kodeks handlowy nie stawia wymogu aby w chwili podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału spółki przedmiot wkładu niepieniężnego stanowił własność wspólnika. Rzeczy bowiem wnoszone jako aport mogą być własnością każdego kto zezwala na przeniesienie własności na spółkę.

W niniejszej sprawie towar został wniesiony do spółki w wykonaniu zobowiązania wspólnika wynikającego z uchwały nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników. Z tego powodu towar korzysta ze zwolnienia od cła.

Skarżąca podała też, że 1.10.1998 r. sąd rejestrowy wpisał do rejestru handlowego przekształcenie spółki z o.o. w spółkę akcyjną pod firmą "M.-C.C. Poland S.A.".

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Stwierdzono dodatkowo, że faktura nie jest jedynie dokumentem księgowym. Zgodnie z definicją podaną w "Słowniku handlu zagranicznego" /PWE - W-wa 1986 r./ jest to dokument będący rachunkiem wystawionym przez sprzedającego na towary sprzedane i wydane lub wysłane kupującemu, jak również za wykonane usługi. Ten rodzaj faktury stwierdza wykonanie dostawy/ nie może być wystawiona przed wysyłką lub wydaniem towaru /. Przed datą wystawienia faktury rzecz oznaczona co do gatunku nie jest własnością kupującego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 14 ust. 1 pkt 39 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./.

Wskazany przepis wprowadzał wyjątkową regulację prawną, której celem było przyznanie podmiotom zagranicznym przywileju zwolnienia od cła sprowadzonych na polski obszar celny środków trwałych w celach inwestycyjnych. Tego typu preferencyjna polityka pomyślana była jako szczególna zachęta dla kapitału zagranicznego lokowanego w przedsięwzięciach inwestycyjnych w kraju.

Według wskazanego przepisu zgłoszony do odprawy celnej towar podlega zwolnieniu od cła ale przy zastrzeżeniu, że spełnione są łącznie następujące przesłanki prawne:

a/ towar ma charakter środków trwałych,

b/ stanowi przedmiot wkładu niepieniężnego podmiotu zagranicznego

c/ nie będzie odstępowany na rzecz innych podmiotów przez okres trzech lat, licząc od dnia odprawy celnej.

Organy celne uznały, iż dla skutecznego przeniesienia na skarżącą spółkę własności towaru będącego przedmiotem wkładu niepieniężnego konieczne jest, by wspólnik wnoszący aport wykazał się w dniu zawierania umowy prawem własności tego towaru. Można bowiem przenieść tyle praw ile samemu się posiada.

Powyższy pogląd jest słuszny.

Przede wszystkim zauważyć należy, iż wykładnia omawianego przepisu, będącego odstępstwem od zasady powszechności wymiaru cła /art. 4/ nie powinna podlegać wykładni rozszerzającej ani też w zasadzie wykładni systemowej lub celowościowej.

Zgodnie z tym przepisem przywóz towarów z zagranicy jest wolny od cła i od wymaganego zgodnie z art. 7 pozwolenia, jeżeli przedmiotem przywozu są środki trwałe stanowiące przedmiot wkładu niepieniężnego podmiotu zagranicznego.

Wspólnik wnoszący towar /aport/ winien zatem co najmniej w dacie zawarcia umowy, o utworzeniu udziałów pokrytych wkładem niepieniężnym, legitymować się prawem własności towaru. Zwolnienie od cła może bowiem dotyczyć tylko towaru stanowiącego przedmiot wkładu niepieniężnego. Jeżeli zatem wnoszący towar nie jest jego właścicielem to w rozumieniu art. 14 ust. 1 pkt 39 w dacie zawarcia umowy określone środki trwałe nie mogły być przedmiotem wkładu niepieniężnego.

Uchwała o podwyższeniu kapitału zakładowego i pokrycia go wkładem niepieniężnym została podjęta 30 czerwca 1997 r. Natomiast faktura potwierdzająca zakup przedmiotowego towaru

/ogrodzenia/ została wystawiona 22 lipca 1997 r. Powyższe świadczy, iż w dacie podjęcia uchwały wspólnik wnoszący towar nie był jego właścicielem.

Nie można podzielić poglądu strony skarżącej, iż faktura jest jedynie dokumentem księgowym i nie stanowi dowodu nabycia prawa własności. Faktura jest bowiem dowodem transakcji kupna - sprzedaży. Zawiera między innymi określenie rodzaju i ceny sprzedanych wyrobów, sumę należności i sposób zapłaty dostarczonych towarów. Nie budzi więc wątpliwości, iż jest to dowód zakupu określonego towaru.

Zgodnie z przepisem art. 155 par. 2 Kc do przeniesienia własności rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku potrzebnej jest przeniesienie posiadania rzeczy. Zasadnie zatem organy celne przyjęły, iż wspólnik skarżącej spółki przed datą wystawienia faktury nie był właścicielem przedmiotowego towaru. W konsekwencji towar ten nie podlegał na podstawie przepisu art. 14 ust. 1 pkt 39 prawa celnego zwolnieniu od cła. Przedstawiona przez stronę skarżącą argumentacja, nawiązująca do przepisów kodeksu handlowego nie ma wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Istotne znaczenie ma bowiem w tym przypadku ścisła wykładnia przepisu upoważniającego organ celny do zwolnienia od cła.

Organy celne z mocy przepisu art. 1 ust. 2 ustawy Prawo celne są obowiązane do stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, którego art. 6 Kpa stanowi, iż organy administracji działają na podstawie przepisów prawa.

Uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji wyroku.