Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 235/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 6 ust. 1 pkt 4a lit. c, art. 13 ust. 1i2, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spraw.), Janusz Walawski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2013 r. sprawy ze skargi M. O. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie udzielenia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] sierpnia 2012 r. 1. zobowiązuje Prezesa Rady Ministrów do rozpatrzenia wniosku skarżącego M. O. z dnia [...] sierpnia 2012 r. o udzielenie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Rady Ministrów na rzecz skarżącego M. O. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 4 sierpnia 2012 r. M. O. zwrócił się za pośrednictwem poczty elektronicznej do Prezesa Rady Ministrów z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, tj. treści skargi Prezydenta [...] P. K. z 2008 r. skierowanej do Prezesa Rady Ministrów w sprawie kontroli przeprowadzonej przez CBA w Urzędzie Miejskim w [...] w 2008 r. oraz odpowiedzi Prezesa Rady Ministrów na tę skargę wraz z ewentualnymi załącznikami.

W dniu 7 sierpnia 2012 r. wnioskodawca został poinformowany za pośrednictwem poczty elektronicznej, że wydłużeniu uległ termin realizacji wniosku. Następnie Kancelaria Prezesa Rady Ministrów skierowała zapytania do Prokuratury Okręgowej w [...] oraz do Prezesa Sądu Okręgowego w [...] o możliwość udostępnienia żądanych informacji. Po otrzymaniu stosownych odpowiedzi, w dniu 27 września 2012 r. do wnioskodawcy została skierowana za pośrednictwem poczty elektronicznej informacja, że decyzja co do udostępnienia wnioskowanych dokumentów, należy do Sądu i do tego Sądu należy złożyć stosowny wniosek.

W tym samym dniu M. O. za pośrednictwem poczty elektronicznej podtrzymał swój wniosek oraz zażądał wskazania sądu i sygnatury akt sprawy karnej, w której znajdują się te dokumenty, a także wniósł o wskazanie podstawy prawnej odmowy udostępnienia informacji publicznej wraz z pouczeniem o przysługujących środkach zaskarżenia.

Na skutek złożonego wniosku organ zwrócił się ponownie do Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z prośbą o wskazanie, czy w aktach sprawy o sygn. akt: [...] znajduje się skarga Prezydenta [...] P. K. z dnia [...] lutego 2008 r. wraz z załącznikami oraz odpowiedź udzielona przez Sekretarza Kolegium do Spraw Służb Specjalnych [...] z dnia [...] września 2008 r. wraz z załącznikami. W tym samym piśmie skierowano pytanie, czy Kancelaria Prezesa Rady Ministrów może w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnić skarżącemu żądane przez niego dokumenty.

W odpowiedzi udzielonej w dniu [...] października 2012 r. Prezes Sądu Okręgowego w [...] wskazał, iż skarżący posiada w sprawie [...] status oskarżonego oraz że w niniejszej sprawie w sytuacji uregulowania prawa dostępu M. O. do informacji w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego – nie mają zastosowania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W dniu [...] października 2012 r. wnioskodawca został poinformowany za pośrednictwem poczty elektronicznej o konieczności wystąpienia w pierwszej kolejności do Sądu Okręgowego w [...] w trybie art. 156 kpk., z uwagi na fakt, że wnioskowane przez niego informacje mogą znajdować się w aktach sprawy sądowej.

W dniu 27 grudnia 2012 r. do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów zostało skierowane pismo pełnomocnika skarżącego z ponownym wnioskiem o udostępnienie żądanych informacji.

W odpowiedzi z dnia [...] stycznia 2012 r. Kancelaria RM poinformowała pełnomocnika wnioskodawcy, iż nie znajduje podstaw do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie oraz podtrzymała stanowisko, iż dostęp do informacji znajdujących się w sprawie karnej został uregulowany w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania karnego.

Pismem z dnia 12 kwietnia 2013 r. M. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skragę na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie nierozpoznania jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej:

Skarżący zarzucił organowi:

1) naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy, nierozpoznanie istoty sprawy i niewydanie decyzji administracyjnej kończącej postępowanie, wbrew takiemu obowiązkowi;

2) naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i art. 16 u.d.i.p. poprzez niezałatwienie sprawy administracyjnej i niewydanie decyzji odmawiającej skarżącemu prawa do informacji publicznej w sytuacji gdy organ miał prawny obowiązek wydania takiej decyzji.

Podnosząc powyższe zarzuty M. O. wniósł o zobowiązanie Prezesa Rady Ministrów do rozpoznania jego wniosku i wydania decyzji administracyjnej, zobowiązanie organu do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie i zasądzenie kosztów postępowania.

W przypdku uwzględnienia skargi skarżący wniósł o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasdanieniu skargi podał, iż złożony przez niego wniosek dotyczy zagadnień, które stanowią informację pubilczną. Za taką należy bowiem uznać skargę Prezydenta Miasta [...] na działalność Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz odpowiedź Prezesa Rady Ministrów na tę skargę. Fakt, że jest osobą oskarżoną nie może w żadnym razie wpływać na jego prawa obywatela w zakresie dostępu do informacji publicznej.

Na marginesie zauważył, że dokumenty, o udostępnienie których wnosi nie zostały, wbrew twierdzeniom organu, dołączone do akt postępowania karnego w sprawie [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż w przedmiotowej sprawie nie był zobowiązany do wydania decyzji odmawiajacej udostępnienia informacji publicznej oraz wskazał, iż nie pozostaje w bezczynności.

Mając na uwadze treść przepisu art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji pubilcznej poinformował wnioskodawcę, aby w pierwszej kolejności zwrócił się o udostępnienie żądanych dokumentów do Sądu Okręgowego w [...], który prowadzi postępowanie w sprawie karnej i rozpatrzy wniosek stosownie do treści art. 156 k.p.k. Stanowisko organu znajdowało uzasadnienie w odpowiedzi uzyskanej od Prezesa Sądu Okręgowego w [...]. Z uwagi na treść pisma wymienionego Prezesa z dnia [...] października 2012 r. udostępnienie żądanych przez skarżącego informacji naraziłoby organ na niedochowanie przepisów ustawy szczególnej, jaką w odniesieniu do ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest Kodeks postępowania karnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów w przeważającej części zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych oraz poglądami doktryny, informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona bądź odnoszona do szeroko rozumianych władz publicznych oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także innych podmiotów, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie ich kompetencji. Informację publiczną stanowi więc m.in. treść i postać dokumentów urzędowych, w tym wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, jak stanowi przepis art. 6 ust. 1 pkt 4a lit. c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Jednocześnie bliższa analiza art. 6 powołanej ustawy, poparta również orzecznictwem i stanowiskiem doktryny, wskazuje, iż wnioskiem o udostępnienie mogą być objęte jedynie informacje o określonych faktach, danych lub stanach zjawisk na dzień ich udostępnienia.

Ponadto w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że wniosek zainteresowanego rodzi po stronie dysponenta informacji obowiązek jej udostępnienia wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym. Przy czym, jedynie udostępnienie informacji w Biuletynie Informacji Publicznej zwalnia jej dysponenta od udostępnienia jej na wniosek, jak wynika z art. 10 ust. 1 ustawy (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2003 r., II SAB 372/03, Lex Polonica, "Wokanda" 2004, nr 5, s. 33, wyrok WSA w Gliwicach z 22 stycznia 2004 r., II SA/Ka 2633/03, niepubl.).

Oceniając pod tym względem wniosek skarżącego, należy przyjąć, że żądanie niewątpliwie dotyczy informacji publicznej, gdyż zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. c, udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.

W przedmiotowej sprawie organ skorzystał z trybu określonego w art. 13 ust. 2 i poinformował wnioskodawcę w dniu 7 sierpnia 2012 r., iż termin udostępnieniea informacji ulega wydłużeniu – zostanie ona udostępniona nie później niż 4 października 2012 r.

Działania organu podjęte po złożeniu wniosku nie dają podstaw do uznania, iż spełnione zostały wymogi niezbędne do zastosowania trybu przewidzianego w art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W tej sytuacji zasadne jest przyjęcie, iż organ pozostaje w bezczynności.

Z bezczynnością organu mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty, a czynność dokonana, w szczególności, czy jest to wynikiem zawinionej bądź niezawinionej opieszałości organu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt w ogóle nie powinien zostać podjęty, a czynność dokonana.

W niniejszej sprawie organ pozostawał w przeświadczeniu, iż wnioskodawca ma dostęp do żądanych dokumentów z akt sprawy karnej. Z pisma Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...] wynikało bowiem, iż M. O. posiada status strony w sprawie [...] zawisłej przed Sądem Okręgowym w [...] i służą mu uprawnienia wynikające z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania karnego, w świetle których, ma on prawo zapoznawania się z aktami sprawy. Jednakże z powyższego pisma, jak też z wcześniejszej korespondencji przekazanej organowi przez Prezesa Sądu Okręgowego w [...], nie wynika, iż żądane materiały pozostają w aktach sprawy karnej. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, iż żądane informacje są osiągalne w innym trybie i że w sprawie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie będą miały zastosowania na mocy art. 1 ust. 2 tej ustawy w związku z art. 156 § 1 kpk., a zatem wydanie decyzji w trybie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest zbędne.

Oceniając okoliczności sprawy Sąd uznał, że organ pozostawał w bezczynności, toteż zobowiązał Prezesa Rady Ministrów do rozpatrzenia wniosku M. O. z dnia 4 sierpnia 2012 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy bądź przez udzielenie wnioskowanej informacji, bądź przez wydanie decyzji o odmowie zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, co umożliwi wnioskodawcy ewentualne wykorzystanie środków prawnych łącznie z prawem wniesienia skargi do sądu administraycjnego.

Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 wyroku.

Jednocześnie Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanej sprawie bezczynność organu była dotknięta rażącym naruszeniem prawa.

Niezwłocznie po otrzymaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej organ podjął szereg czynności zmierzających do wyjaśnienia kwestii dostępu wnioskodawcy do uzyskania informacji w innym trybie. Z materiału sprawy wynika, iż okoliczności prowadzące do stwierdzenia bezczynności organu nie były tak oczywiste i niewątpliwie, aby mówić o rażacym naruszeniu prawa, gdyż w istocie naruszenie to sprowadzało się do przyjęcia, że żądane informacje skarżący uzyska z akt sprawy, której jest stroną. W żadnym razie nie można uznać, że bezczynność organu wynikała, jak zarzuca skarżący, z celowego lekceważenia jego praw konstytucyjnych.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.