Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 188/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 188/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 maja 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: WSA Urszula Zięba (spr), WSA Ewa Michna, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2006r., sprawy ze skargi M. K., przy uczestnictwie F. J., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 19 grudnia 2003r. Nr [...], w przedmiocie opłaty skarbowej, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

I SA/Kr 188/04

UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2000 roku F. J. na podstawie umowy dożywocia zawartej w formie aktu notarialnego nr rep [...] przeniósł na rzecz M. K. własność nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonym w K. przy ul. S., w zamian za co nabywca nieruchomości zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie.

W umowie strony określiły wartość przedmiotu czynności prawnej na kwotę 70.000 złotych i od tej kwoty notariusz jako płatnik opłaty skarbowej obliczył i pobrał opłatę skarbową w wysokości 5% tj. kwotę 3.500 złotych.

Organ podatkowy I instancji po stwierdzeniu, że podana wartość przedmiotu umowy nie odpowiada jej wartości rynkowej postanowieniem z dnia[...] stycznia 2003 roku wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia opłaty skarbowej od wyżej wymienionej umowy. W trakcie prowadzonego postępowania organ zaproponował podwyższenie wartości przedmiotu umowy do kwoty 122.000 złotych lecz strony wartości tej nie zaakceptowały.

W związku z powyższym organ podatkowy - działając na podstawie art. 10 ust 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./- przeprowadził postępowanie dowodowe na tą okoliczność. W tym celu powołał dwóch rzeczoznawców majątkowych, którzy przy zastosowaniu metody porównania parami określili wartość rynkową nieruchomości na kwotę 147.400 złotych, wartość prawa dożywocia na kwotę 47.400 a wartość nieruchomości z obciążeniem na kwotę 100.000 złotych.

Kwota 147.400 złotych stała się podstawą wymiaru opłaty skarbowej od zawartej umowy dożywocia. Określił ją w decyzji z dnia [...] października 2003 roku nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego. Odwołanie M.K. od tej decyzji nie zostało uwzględnione.

Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie decyzją z dnia 19 grudnia 2003 roku nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż w myśl art. 10 ust 1 pkt 5 i 10 ust 2 i 3 ustawy o opłacie skarbowej podstawę obliczenia opłaty skarbowej przy umowie dożywocia stanowi wartość rynkowa nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego. Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnej określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku z uwzględnieniem ich stanu zużycia oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju z dnia dokonania czynności, bez odliczania przejętych przez nabywcę długów i ciężarów. Powołane przepisy stały się więc postawą przyjęcia wartości rynkowej nieruchomości w kwocie 147.400 złotych, za podstawę opodatkowania. Dodatkowo podkreślono, że biegli zastosowali właściwą metodę szacowania gdyż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./ oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998 roku w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego /Dz.U. nr 98 poz. 612 ze zm./ wartość nieruchomości określa się w podejściu porównawczym a nie odtworzeniowym. Ten ostatni ma zastosowanie jedynie w sytuacji gdy nie ma w obrocie nieruchomości podobnych. Biegli dokonali wyboru metody szacowania po wnikliwej analizie rynku w zakresie transakcji dotyczących analogicznych nieruchomości i uzyskaniu informacji co do cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do wycenianej. Głównymi atrybutami wpływającymi na wartość nieruchomości są; lokalizacja, powierzchnia działki, powierzchnia budynku, powierzchnia użytkowa lokali wolnych, stan techniczny, wyposażenie w instalacje oraz forma władania. Wszystkie te elementy zostały uwzględnione w operacie szacunkowym a analizie poddane zostały nieruchomości o podobnym standardzie wykonania i użytkowania, położone w Krakowie w dzielnicy Podgórze obręb 15 i sąsiednie, ostatecznie wybrano do wyceny trzy nieruchomości o parametrach zbliżonych do wycenianej nieruchomości. Tak więc wybór metody szacowania i rzetelność sporządzonego elaboratu odpowiada wymogom stosownych przepisów.

Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w zakresie opłaty skarbowej stała się przedmiotem skargi M.K. do sądu administracyjnego. W skardze skierowanej, zgodnie z pouczeniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości jako wydanej z rażącym naruszeniem przepisów prawa oraz błędną interpretacją ustawy z dnia 31 stycznia 1989 roku o opłacie skarbowej.

Skarżący zarzucił, iż operat szacunkowy sporządzony przez biegłych został wykonany w sposób nierzetelny z naruszeniem elementarnych zasad ustalania wartości nieruchomości metodą porównawczą. Stało się tak przede wszystkim dlatego, że obiekty do których porównywano przedmiotową nieruchomość są zlokalizowane w zupełnie innych dzielnicach Krakowa. Podniósł, iż wycenę należało przeprowadzić metodą odtworzeniową, która byłaby najbardziej adekwatna dla określenia wartości konkretnej nieruchomości. W konkluzji uzasadnienia skargi skarżący stwierdził, iż zapewne ani rzeczoznawcy ani inny kupiec nie nabyliby przedmiotowej nieruchomości za cenę rynkową ustaloną w postępowaniu podatkowym.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko.

Druga strona umowy dożywocia, F. J. nie zajął stanowiska w sprawie a sam nie kwestionował wydanych decyzji.

Rozpoznanie sprawy nastąpiło zgodnie z dyspozycją art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DzU nr 153 poz 1271 ze zm./- stanowiącego, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym przypadku skarga została co prawda wniesiona już po wskazanej wyżej dacie lecz powołany przepis znajduje zastosowanie z uwagi na zakres udzielonego pouczenia i adresata skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DzU nr 153 poz 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z treści art. 145 § 1 cytowanej ustawy wynika zaś, że sąd uchyla decyzję gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Analiza akt prowadzonego postępowania oraz zarzutów podniesionych w skardze doprowadziły Sąd do przekonania, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

Zgodnie z treścią art. 1 ust 1 pkt 1h, art. 4 ust 1 i 2 i art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./ umowy dożywocia podlegają opłacie skarbowej, do której uiszczenia zobowiązane są solidarnie strony czynności prawnej a obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej powstaje z chwilą dokonania czynności. Podstawę obliczenia opłaty skarbowej od umowy dożywocia stanowi - stosownie do dyspozycji art. 10 ust 1 pkt 5 cytowanej ustawy - wartość rynkowa nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego. Ustępy 2 i 3 powołanego przepisu określają sposób ustalania wartości rynkowej przedmiotu umowy oraz sposób postępowania stron i organów podatkowych przy ustalaniu tej wartości. Wskazują one, że wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnej określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku z uwzględnieniem ich stanu i stopnia zużycia, bez odliczania przejętych przez nabywcę długów i ciężarów. Jeżeli strony czynności cywilnoprawnej nie określiły wartości przedmiotu dokonanej czynności lub wartość przez nie wskazana nie odpowiada, według oceny organu podatkowego, jej wartości rynkowej, organ ten wezwie strony do określenia wartości, jej podwyższenia lub obniżenia w terminie nie krótszym niż 14 dni, podając jednocześnie wartość rynkową według własnej wstępnej oceny. W razie nieokreślenia wartości lub podania wartości nie odpowiadającej wartości rynkowej, organ podatkowy dokona jej ustalenia z uwzględnieniem opinii biegłych.

Wskazaną w cytowanych przepisach procedurę dokładnie i starannie zrealizował organ podatkowy pierwszej instancji a opinia sporządzona przez biegłych potwierdziła prawidłowość wyrażonych przez ten organ zastrzeżeń co do wskazanej przez strony wartości rynkowej czynności cywilnoprawnej. Wskutek zaniżenia wartości rynkowej przedmiotu transakcji doszło jednocześnie do zaniżenia należnej opłaty skarbowej stąd decyzja o jej określeniu w prawidłowej wysokości była zasadna.

Sąd nie znalazł też podstaw do kwestionowania opinii biegłych rzeczoznawców z uwagi na fakt, iż była ona rzetelna i wiarygodna a podstawę do jej wydania stanowiła prawidłowa i dogłębna analiza cen rynkowych mających zastosowanie w obrocie nieruchomościami o podobnym charakterze w podobnym stanie technicznym oraz o podobnej lokalizacji. Analizę tą poprzedziło zebranie danych wystarczających do wydania opinii. Wybór metody szacunku nastąpił zgodnie z przepisami wskazanymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ustanawiającymi priorytet dla metody porównawczej, którą w sprawie prawidłowo zastosowano. Sąd nie podzielił jednocześnie zarzutów skarżącego o przyjęciu za podstawę szacunku nieruchomości danych dotyczących nieruchomości położonych w innych dzielnicach Krakowa gdyż jak wynika z treści opinii, nieruchomości porównywane również położone były w dzielnicy Podgórze na terenach o zbliżonej atrakcyjności rynkowej. Sąd uznał też za chybione, podnoszone w postępowaniu podatkowym, argumenty skarżącego o pozbawionym etyki i uczciwości działaniu organów podatkowych w stosunku do niego, jako osoby która z pobudek wyłącznie humanitarnych podjęła się opieki nad samotnym, chorym człowiekiem a obecnie jest karana wysokimi opłatami. Podnosząc te twierdzenia skarżący wydaje się chyba zapominać, iż w zamian za zaoferowaną pomoc i opiekę nad człowiekiem będącym u schyłku życia uzyskał prawo własności nieruchomości o znaczącej wartości a nadto nie są to argumenty mogące wpłynąć na wysokość ustalonej opłaty skarbowej.

Biorąc powyższe pod uwagę skargę - jako nieuzasadnioną - oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/.