Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 201/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 89 ust. 1 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 910
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tj

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2021 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej opinii dotyczącej zamiaru likwidacji szkoły podstawowej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2020 r. 2. zasądza od Ministra Edukacji i Nauki na rzecz Gminy [...] kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2019 r. Rada Gminy [...] podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w [...] (zwanej dalej również "szkołą nr [...]"). W uchwale Rada Gminy [...] zadeklarowała, że zapewni uczniom likwidowanej szkoły możliwość kontynuowania nauki w Szkole Podstawowej [...] im. [...] w [...] (zwanej dalej również "szkołą [...] "). W uzasadnieniu uchwały Rada Gminy podała, że po planowanej likwidacji uczniowie szkoły [...] będą dowożeni do szkoły [...] , która jest oddalona o około 1,5 km od siedziby tej pierwszej. Rada Gminy wskazała na niedogodności nauczania w szkole [...] (brak sali gimnastycznej, boiska sportowego, małe grupy rówieśnicze) oraz korzyści płynące z planowanego przeniesienia uczniów do szkoły [...] . Z uzasadnienia uchwały wynika też, że przyczyną likwidacji szkoły [...] są niekorzystne zmiany demograficzne oraz fakt, że w całej miejscowości [...] liczba urodzeń w latach 2013-2019 jest wystarczająca do utworzenia jednego oddziału, a nie jak dotychczas dwóch oddziałów - po jednym w każdej ze szkół. Rada Gminy podniosła, że utrzymywanie dwóch szkół w jednej miejscowości, oddalonych od siebie o ok. 1,5 km, stanowi znaczne obciążenie dla budżetu gminy.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. (znak: [...]), [...] Kurator Oświaty (zwany dalej również "kuratorem oświaty"), negatywnie zaopiniował zamiar likwidacji Szkoły Podstawowej [...] im. [...] w [...].

Na powyższe postanowienie Wójt Gminy [...] pismem z dnia [...] lutego 2020 r. (znak: [...]) wniósł zażalenie do Ministra Edukacji Narodowej. W zażaleniu strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i pozytywne zaopiniowanie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej [...] im. [...] w [...].

Minister Edukacji Narodowej, jako organ II instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał w dniu [...] marca 2020 r. postanowienie (znak: [....]), którym uchylił zaskarżone postanowienie kuratora oświaty w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

[...] Kurator Oświaty, po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. (znak: [...]), negatywnie zaopiniował zamiar likwidacji z dniem [...] sierpnia 2020 r. Szkoły Podstawowej [...] im. [...]w [...]. Przedmiotowe postanowienie wpłynęło do Urzędu Gminy [...] w dniu [...] sierpnia 2020 r. Uzasadniając swoje stanowisko kurator oświaty stwierdził, że co prawda wygląd i wyposażenie siedziby likwidowanej szkoły wskazuje, że jest ona mniej doinwestowana (szczególnie baza sportowa) niż szkoła [...] , to jednak uczniowie szkoły [...] mają zapewnione bezpieczne i higieniczne warunki nauki, wychowania i opieki. W ocenie kuratora oświaty, baza lokalowo-dydaktyczna likwidowanej szkoły pozwala na realizację podstawy programowej ośmioklasowej szkoły podstawowej. Zdaniem organu I instancji, likwidacja szkoły jest nieuzasadniona z uwagi na wysokie wyniki nauczania, w tym wyniki egzaminów zewnętrznych. Kurator oświaty podniósł, że gdyby doszło do likwidacji, nastąpiłoby pogorszenie warunków nauki uczniów szkoły [...] poprzez wydłużenie im drogi do nowej szkoły, jak i pogorszenie warunków nauki uczniów szkoły [...] poprzez zwiększenie liczby oddziałów w szkole (wydłużenie czasu nauki i ograniczenie dostępu do dodatkowych zajęć).

Na powyższe postanowienie Wójt Gminy [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. wniósł, za pośrednictwem [...] Kuratora Oświaty, zażalenie do Ministra Edukacji Narodowej. Zażalenie zostało wniesione w ustawowym terminie. Wójt Gminy [...] wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i pozytywne zaopiniowanie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej [...] im. [...]w [...].

Minister Edukacji i Nauki (zwany dalej również "Ministrem") postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie [...] Kuratora Oświaty wyrażające negatywną opinię w przedmiocie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej [...] im. [...] w [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że z protokołu kontroli oględzin bazy lokalowo-dydaktycznej Szkoły Podstawowej [...] w [...] przeprowadzonych przez pracowników Kuratorium Oświaty w [...] w dniu [...] czerwca 2020 r. wynika, że siedziba szkoły usytułowana jest na działce, której właścicielem jest Gmina [...] i mieści się w jednopiętrowym budynku. Teren szkoły jest ogrodzony tylko od strony ulicy. Przed budynkiem, od strony ulicy, usytuowany jest parking i plac zabaw. Z drugiej strony budynku znajduje się teren zieleni z bramkami i siatką do gry w piłkę siatkową (nie ma linii wyznaczających granice boisk) - tereny te są wykorzystywane do prowadzenia zajęć wychowania fizycznego. Szkoła dysponuje 8 salami dydaktycznymi: na parterze - sala dla dzieci oddziału przedszkolnego, sala edukacji wczesnoszkolnej, na piętrze - sala klasy I, sala klasy II, sala klas V, sala klasy VI - pełni jednocześnie funkcję biblioteki, sala klasy VII z 8 stanowiskami komputerowymi, sala klasy VIII. Wielkość sal jest adekwatna do liczby uczniów. Sale przeznaczone dla oddziału przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej podzielone są na cześć edukacyjną ze stolikami i cześć rekreacyjną z dywanem. W każdej z tych sal znajdują się indywidulane szafeczki dla uczniów. Pozostałe sale wyposażone są w regały meblowe z szafkami, gdzie uczniowie mogą pozostawić swoje podręczniki i pomoce. Meble dostosowane są do wzrostu dzieci. W dwóch salach znajdują się tablice multimedialne. Korytarz na piętrze pełni funkcję auli i miejsca do prowadzenia zajęć wychowania fizycznego. Ponadto szkoła dysponuje gabinetem pielęgniarki, pełniącym jednocześnie funkcję pokoju logopedy i pedagoga szkolnego, toaletami, kuchnią z zapleczem gospodarczym, usytuowaną w części korytarza na parterze jadalnią dla 19 osób, szatniami, pomieszczeniem na sprzęt sportowy, pomieszczeniami administracyjnymi i gospodarczymi. Na potrzeby świetlicy w roku szkolnym 2019/2020 przeznaczono salę oddziału przedszkolnego, zajęcia świetlicowe były prowadzone w godzinach 12:50 - 14:30. Odnosząc się do podnoszonej przez stronę kwestii braku sali gimnastycznej i boiska sportowego w Szkole Podstawowej [...] w [...] wskazano, że z ww. protokołu oględzin wynika, że brak sali gimnastycznej rekompensowany jest poprzez realizowanie zajęć wychowania fizycznego na korytarzu na I piętrze (na ścianach drabinki do ćwiczeń, pod ścianami ławeczki, do dyspozycji uczniów stoły do tenisa stołowego) lub na świeżym powietrzu (teren zieleni z bramkami i siatką do gry w piłkę siatkową). Minister wskazał, że program nauczania do danych zajęć edukacyjnych, w tym przypadku wychowania fizycznego, opracowuje nauczyciel prowadzący te zajęcia, a dyrektor szkoły dopuszcza go do użytku w danej szkole. Program nauczania powinien uwzględniać wszystkie treści określone w podstawie programowej oraz powinien być dostosowany do potrzeb i możliwości uczniów dla których został opracowany. Cele kształcenia oraz treści nauczania wychowania fizycznego określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. poz. 356, z póżn. zm.). Ww. rozporządzenie określa, że wychowanie fizyczne powinno być prowadzone w sali sportowej, w specjalnie przygotowanym pomieszczeniu zastępczym bądź na boisku szkolnym. Wskazano, że szczególnie istotne są zajęcia ruchowe na zewnątrz budynku szkolnego, w środowisku naturalnym, również w okresie jesienno-zimowym. Szkoła w miarę możliwości powinna zapewnić urządzenia i sprzęt sportowy niezbędny do zdobycia przez uczniów umiejętności i wiadomości oraz kompetencji społecznych określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej. Zgodnie z przepisami przywołanego rozporządzenia, zajęcia wychowania fizycznego mogą być realizowane w obiektach sportowych znajdujących się w otoczeniu szkoły (np. korzystanie z hal sportowych). Zatem brak sali gimnastycznej w ocenie organu, co do zasady, nie oznacza braku możliwości realizacji ww. podstawy programowej wychowania fizycznego.

Minister wskazał, że organy państwa i jednostki samorządu terytorialnego powinny zapewnić taką organizację procesu nauczania, wychowania i opieki w szkołach i placówkach, aby warunki prawne określone w art. 1 i innych przepisach tejże ustawy zostały wykonane. W związku z powyższym, za wyposażenie i dostosowanie budynku Szkoły Podstawowej [...] w [...] oraz jej otoczenia do wymogów wynikających zobowiązujących przepisów prawa odpowiada Gmina [...], która jest organem prowadzącym tę szkołę. Zatem wskazane przez stronę niedogodności powinny być niwelowane, a niewywiązywanie się przez organ prowadzący z obowiązków określonych w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe nie może stanowić dla niego argumentu przemawiającego za likwidacją szkoły.

Dalej wskazano, że z protokołu oględzin bazy lokalowo-dydaktycznej Szkoły Podstawowej [...] w [...] przeprowadzonych przez pracowników Kuratorium Oświaty w [...] dnia [...] czerwca 2020 r. wynika, że siedziba szkoły usytuowana jest na działce, której właścicielem jest Gmina [...]. Teren szkoły jest ogrodzony. Szkoła mieści się w jednopiętrowym budynku (niski i wysoki parter oraz piętro). Szkoła dysponuje 11 salami dydaktycznymi na potrzeby klas 1-V111: na parterze - sala klasy 1, sala klasy ii, sala klasy III, pracownia językowa, pracownia matematyczno-przyrodnicza, pracownia humanistyczna, pracownia biologiczno-chemiczna z zapleczem, na I piętrze - sala klasy IV, sala klasy V, sala klasy VI, pracownia komputerowa (24 stanowiska komputerowe). W salach klas l-lll wyodrębniono części edukacyjną i rekreacyjną - każda z sal wyposażona jest w indywidualne szafeczki dla uczniów. W sali klasy 1 i III znajdują się tablice multimedialne. W pracowni językowej znajdują się 24 stanowiska ze słuchawkami, tablica multimedialna, telewizor. Pozostałe sale dydaktyczne wyposażone są w sprzęt multimedialny i pomoce dydaktyczne niezbędne do realizacji podstawy programowej. W niskiej części parteru usytułowane są dodatkowo 2 sale na potrzeby 2 oddziałów przedszkolnych. Sale te mają wydzieloną część edukacyjną i rekreacyjną (tzw. dywanową). Każda z tych sal wyposażona jest w tablicę multimedialną, rzutnik, pomoce do realizacji podstawy programowej (gry, zabawki), w jednej z sal jest telewizor. Przed salą dla dzieci młodszych znajduje się szatnia, z której przechodzi się do toalety dla dzieci i personelu. Z sali dzieci starszych jest bezpośrednie przejście do toalety. Ponadto szkoła dysponuje, biblioteką, świetlicą (stoliki dla 24 uczniów), salą rekreacyjną (stoły do ping-ponga), gabinetem pielęgniarki, salką dla logopedy, kuchnią z zapleczem gospodarczym, jadalnią (wydzielona cześć korytarza na parterze), szatniami (oddzielny boks dla każdej klasy i oddziału przedszkolnego dzieci starszych), toaletami, pomieszczeniami administracyjnymi oraz gospodarczymi. Bazę sportową szkoły stanowi: sala gimnastyczna z szatniami i toaletami dla uczniów, boisko wielofunkcyjne ze sztuczną nawierzchnią oraz plac zabaw dla dzieci młodszych klas i oddziałów przedszkolnych. W ww. protokole oględzin odnotowano, że przeglądy i badania wymagane przepisami prawa są aktualne, bez uwag, wykonywane na bieżąco, o czym świadczą protokoły kontroli stanu technicznego i sanitarnego obiektu.

Biorąc pod uwagę powyższe Minister Edukacji i Nauki stwierdził, że zarówno Szkoła Podstawowa [...] , jak i Szkoła Podstawowa [...] w [...] dysponują bazą lokalowo-dydaktyczną zapewniającą możliwość realizacji podstawy programowej szkoły podstawowej, z tym, że siedziba Szkoły Podstawowej [...] w [...] wymaga przeprowadzenia niezbędnych inwestycji, szczególnie w zakresie zmodernizowania posiadanej bazy sportowej. Minister podzielił opinię organu I instancji, że w przypadku likwidacji Szkoły Podstawowej [...] w [...] uczniowie tej szkoły realizowaliby obowiązek szkolny w lepszych warunkach lokalowych. Jednak zadaniem Ministra, nowocześniejsza baza materialna szkoły [...] nie jest wystarczającym argumentem za przeniesieniem do niej uczniów ze szkoły [...] . Ten aspekt jest ważny, ale w zderzeniu z innymi argumentami, dotyczącymi chociażby dowożenia uczniów czy demografii, przestaje mieć decydujące znaczenie.

Odnosząc się do czynnika demograficznego, wskazywanego jako główna przyczyna likwidacji Szkoły Podstawowej [...] w [...] zauważono, że z ww. protokołów oględzin wynika, że w roku szkolnym 2019/2020 do szkoły [...] uczęszczało 57 uczniów do 7 oddziałów (klasa I - 7 uczniów, klasa II - 6 uczniów, klasa III - 9 uczniów, klasa IV - brak uczniów, klasa V- 6 uczniów, klasa VI - 13 uczniów, klasa VII - 9 uczniów, klasa VIII - 7 uczniów) oraz 14 dzieci do oddziału przedszkolnego. Nauka w szkole odbywała się w systemie jednozmianowym, w godz. 08:00 - 15:30. Natomiast do Szkoły Podstawowej [...] w [...] uczęszczało 142 uczniów do 9 oddziałów (klasa I - 18 uczniów, klasa II - 12 uczniów, klasa III - 13 uczniów, klasa IV - 10 uczniów, klasa V - 15 uczniów, klasa VI a - 17 uczniów, kiasa VI b - 22 uczniów, klasa VII - 19 uczniów, klasa VIII - 16 uczniów) oraz 34 dzieci do 2 oddziałów przedszkolnych (oddział t - 12 dzieci 6-cio letnich, oddział II - 22 dzieci w wieku 3-5 lat). Nauka w szkole odbywała się w systemie jednozmianowym w godz. 08:00 - 15:30, natomiast w oddziałach przedszkolnych w godz. 08:00-13:00. Gdyby doszło do planowanej likwidacji i przeniesienia uczniów do szkoły [...] , liczebność klas przedstawiałaby się następująco: klasa I - 17 uczniów, klasa II - 25 uczniów, klasa III - 18 uczniów, klasa IV - 22 uczniów, klasa V- 10 uczniów, klasa VI - 21 uczniów, klasa VII - 52 uczniów, klasa VIII - 28 uczniów. W zażaleniu strona podnosi, że po likwidacji nie będzie konieczności tworzenia żadnego dodatkowego oddziału w szkole [...] , zatem nieprawdziwy jest argument kuratora oświaty, że likwidacja spowoduje utworzenie większej liczby oddziałów (przynajmniej 2). Tylko na marginesie zauważono, że na str. 2 i 3 zaskarżonego postanowienia kurator oświaty stwierdza, że planowana likwidacja spowoduje utworzenie większej liczby oddziałów (przynajmniej o 2), a na str. 6 tegoż postanowienia podaje, że w toku postępowania ustalono, że nie planuje się podziału wszystkich klas na dwa odziały, a jedynie utworzenie dwóch oddziałów klasy VII (należy zauważyć, że w roku szkolnym 2019/2020 istniały już dwa oddziały klasy VI) i dodatkowego oddziału przedszkolnego. Zauważono, że w uzasadnieniu do uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] listopada 2019 r. podano, że gmina zapewni zatrudnienie wszystkim nauczycielom likwidowanej szkoły "poprzez podział klas na dwa oddziały". Natomiast w zażaleniu z dnia [...] lutego 2020 r. strona wskazała, że "przy uwzględnieniu łącznej liczby dzieci ze Szkoły Podstawowej [...] i [...] w [...] od września 2020 r. tylko oddział klasy VII liczyłby powyżej 25 dzieci, co wymagałoby tylko jednej dodatkowej sali lekcyjnej dla 2 oddziałów tej klasy i jednej dodatkowej sali dla oddziału przedszkolnego". Mając na uwadze, że w roku szkolnym 2019/2020 istniały już dwa oddziały klasy VI (a i b), stwierdzono, że sama strona niejednoznacznie przedstawia skutki jakie w organizacji pracy szkoły [...] spowoduje planowana likwidacja szkoły [...] . Istotne w sprawie jest jednak to, że co do zasady przepisy prawa nie wskazują maksymalnej liczby uczniów w oddziałach klas V-VIII w szkole ogólnodostępnej. Odrębną pozostaje kwestia liczebności oddziałów integracyjnych, oddziałów przedszkolnych oraz oddziałów klas I-III w szkołach ogólnodostępnych, dla których określona została maksymalna liczba uczniów w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (Dz. U. z 2019 r. poz. 502).

Zdaniem Ministra, proponowane przez stronę rozwiązanie jest niekorzystne dla uczniów szkoły [...] , którzy dotychczas uczęszczali do mniejszej szkoły, dołączenie do większej, zintegrowanej już grupy rówieśniczej może stanowić przyczynę trudności adaptacyjnych związanych z przystosowaniem się do nowego otoczenia, w tym środowiska rówieśniczego, szczególnie dla dzieci w młodszym wieku szkolnym. W ocenie Ministra, nauka w mniejszej szkole korzystnie wpływa na poczucie bezpieczeństwa, brak anonimowości, indywidualizację nauczania, co jest istotne dla prawidłowego rozwoju emocjonalnego i poznawczego uczniów, szczególnie dzieci z oddziałów przedszkolnych i klas I-III. Zdaniem Ministra Edukacji i Nauki, kontunuowanie nauki w Szkole Podstawowej [...] w [...] będzie bardziej korzystne od przeniesienia uczniów do Szkoły Podstawowej [...] w [...]. Minister zauważa również, że zmiana miejsca edukacji oznaczająca konieczność odnalezienia się w nowych rolach społecznych w nieznanym dziecku otoczeniu, w tym grupie rówieśniczej (najczęściej dzieci z tej grupy zżyły się ze sobą) niekorzystnie wpływa na poczucie bezpieczeństwa. Temat trudności i wyzwań jakie stoją przed dziećmi zmieniającymi środowisko szkolne i rówieśnicze został zauważony przez 9 pedagogów i psychologów (np.: https://[...]), a wiele szkół publikuje na swoich stronach internetowych programy adaptacyjne dla uczniów.

Organ odniósł się też do materii liczby urodzeń w miejscowości [...] w latach 2013-2019 i uznał, że ta kwestia nie usprawiedliwia planowanej likwidacji.

Nadto zdaniem Ministra, małych szkół nie należy oceniać na podstawie wyników egzaminów zewnętrznych. W przypadku niskiej liczby zdających indywidualny wynik ucznia ma zbyt duży wpływ na średnią szkoły/klasy. Z tych też względów uzyskiwane przez uczniów Szkoły Podstawowej [...] w [...] wyniki z egzaminów zewnętrznych nie powinny być rozpatrywane w kontekście oceny zasadności planowanej likwidacji. Z pewnością w małych klasach obserwuje się częstszą pracę nauczyciela z całą klasą, a także większe zaangażowanie uczniów na lekcji i bardziej aktywne wchodzenie w interakcje z nauczycielem. Chociaż same w sobie te zjawiska nie gwarantują wzrostu efektywności nauczania. Niewielka klasa okazuje się raczej szansą na poprawę efektywności nauczania niż jej gwarancją. Z uwagi na powyższe, Minister nie może uznać za uzasadniony argument, że nauka w mniejszej szkole jest niekorzystna dla uczniów.

Organ II Instancji przeanalizował również kwestię dowozu uczniów Szkoły Podstawowej [...] w [...] po ewentualnej likwidacji. W roku szkolnym 2019/2020 z dowozu organizowanego przez gminę korzystało 30 uczniów klas IVII I 6-letnle dzieci z oddziału przedszkolnego. Jak podaje strona, dowóz do szkoły [...] w roku szkolnym 2019/2020 był zapewniony z uwagi na ukształtowanie terenu, a co za tym idzie rozrzuconą lokalizację domów. Strona deklaruje, że po planowanej likwidacji, uczniom zostanie zapewniony bezpłatny transport (zewnętrzna firma przewozowa) do Szkoły Podstawowej [...] w [...] wraz z opieką. Ponadto wskazuje, że w szkole [...] funkcjonuje świetlica, w której dzieci korzystające z dowozu będą spędzać czas pod opieką nauczyciela oczekując na rozpoczęcie zajęć, a po ich zakończeniu na przyjazd autobusu. Odległość drogowa pomiędzy szkołami ustalona na podstawie mapy Google wynosi 1,6 km. Z dokumentacji sprawy wynika, że odległości dzieci po planowanej likwidacji do Szkoły Podstawowej [...] w [...] będą wynosiły od 1,3 km do 6,7 km. Pismem z dnia 1 lipca 2020 r. Wójt Gminy [...] zadeklarował, że zapewni dowóz wszystkim uczniom i dzieciom z oddziału przedszkolnego, wobec których ma ustawowy obowiązek dowożenia. Z powyższej deklaracji wynika, że dzieci z oddziału przedszkolnego i uczniowie klas l-IV, których droga do szkoły nie przekracza 3 km oraz uczniowie klas V-VIII, których droga do szkoły nie przekracza 4 km, nie byłyby dowożone. Z ww. pisma wynika, że taka sytuacja dotyczyć będzie wszystkich dzieci uczęszczających w roku szkolnym 2019/2020 do oddziału przedszkolnego, 21 uczniów klas l-VII oraz dzieci 3- i 4-letnich zamieszkujących w obwodzie likwidowanej szkoły, które chciałyby ewentualnie skorzystać z prawa do wychowania przedszkolnego w roku szkolnym 2020/2021. Przeniesienie uczniów do nowej szkoły będzie szczególnie niekorzystne dla dzieci, które z uwagi na bliskość szkoły od miejsca zamieszkania dotychczas nie musiały korzystać z transportu organizowanego przez gminę. Zdaniem Ministra, oznacza to pogorszenie warunków nauki w odniesieniu do obecnych. Choć odległość pomiędzy szkołami wydaje się niewielka, to jednak uczniom, którzy dotychczas nie korzystali z dowozów wydłużyłby się czas, który musieliby poświęcić na dojazd do Szkoły Podstawowej [...] w [...], oczekiwanie na autobus, zajęcia w świetlicy, a następnie oczekiwanie na autobus po zajęciach i powrót do domu. Ważnym dla strony argumentem przemawiającym za likwidacją Szkoły Podstawowej [...] w [...] jest aspekt ekonomiczny. Minister dostrzega podnoszone przez stronę argumenty dotyczące kosztów utrzymania likwidowanej szkoły. Należy jednak wskazać, że zgodnie z art. 8 ust. 15 ustawy - Prawo oświatowe zakładanie i prowadzenie publicznych szkół podstawowych należy do zadań własnych gmin, a zatem zdaniem Ministra, argumenty natury ekonomicznej nie mogą stanowić zasadniczej przesłanki powzięcia zamiaru likwidacji szkoły.

Od powyższego postanowienia skargę do tut. Sądu wywiódł Wójt Gminy [...].

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił :

1) naruszenie przepisów postępowania: - art. 7, art. 77 k.p.a. w związku z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (zwanej dalej: "k.p.a.") poprzez całkowite pominięcie interesu społecznego przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia, pominięcie istotnych okoliczności sprawy oraz oparcie rozstrzygnięcia na domniemanych wnioskach; - art. 7 k.p.a.; art. 77 § 1 k.p.a i art. 80 k.p.a. polegające na braku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe poprzez brak przeanalizowania wszystkich przesłanek likwidacji Szkoły, a przede wszystkim zasad pedagogicznych i psychologicznych rozwoju dzieci;

3) naruszenie prawa materialnego tj. art. 89 ust. 3 i 4 w związku z ust. 9 oraz w związku z art. 51 ustawy - Prawo oświatowe poprzez oparcie opinii na dowolnej ocenie, jak również przekroczenie ustawowych kompetencji przyznanych Kuratorowi i wydanie negatywnej opinii w sprawie likwidacji Szkoły (utrzymanej następnie w mocy przez Ministra) w oparciu wyłącznie o ocenę aktualnych warunków budynku (warunków lokalowych), do którego Szkoła miałaby zostać przeniesiona, pomimo tego, że zadaniem kuratora oświaty jest przede wszystkim pełnienie nadzoru pedagogicznego nad publicznymi szkołami i jednocześnie współdziałanie z organami jednostek samorządu terytorialnego w zakresie kształtowania i rozwoju bazy materialnej szkół i placówek.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, wniósł o:

1. uchylenie stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ppsa w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia z dnia 30 stycznia 2020 roku [...] ego Kuratora Oświaty;

2. zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów sądowych według norm przepisanych.

Minister Edukacji i Nauki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest uzasadniona.

Przesłanki likwidacji szkoły publicznej przez organ prowadzący szkołę określa art. 89 ust. 1 i 3 Prawa oświatowego, stanowiąc, że szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 14-18, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, a w przypadku uczniów pełnoletnich - tych uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty.

Rada Gminy [...], w uchwale podjętej na podstawie tego przepisu, wyraziła zamiar likwidacji konkretnej Szkoły Podstawowej. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że zapewniono uczniom tej szkoły możliwość kontynuowania nauki w Szkole Podstawowej odległej o 1,5 km. oraz dowożenie do tej szkoły wraz z opieką.

Skarżąca w skardze do Sądu podniosła, że powyższe świadczy o tym, że spełniła wymagania określone w art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego - zapewniła bowiem możliwość kontytuowania nauki na poziomie szkoły podstawowej uczniom w innej szkole. Gmina podkreśliła, że szkoła ta dysponuje lepszymi warunkami dydaktycznymi i stwierdziła, że za przekształceniem szkoły przemawiają nie tylko względy rozwojowe, ale również względy demograficzne i ekonomiczne.

Tut. Sąd podziela to zapatrywanie skarżącej i uznaje, że zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie [...] Kuratora Oświaty naruszają prawo.

W rozpatrywanej sprawie chodzi w istocie o ustalenie podstaw i zakresu ingerencji organu administracji rządowej - kuratora oświaty - w decyzje organu gminy prowadzącego szkołę, dotyczące przekształcenia szkoły.

W związku z tym należy przypomnieć, że zasadniczym elementem wyznaczającym pozycję ustrojową jednostek samorządu terytorialnego jest ich samodzielność, podlegająca ochronie sądowej (art. 163 i 165 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Dz.U. z 2020 r. poz. 713, dalej jako u.s.g.). Gwarancją tej samodzielności jest również ograniczenie zakresu nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego do kryterium legalności (art. 171 Konstytucji RP i art. 85 u.s.g.).

Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność (art. 2 ust. 1 u.s.g.). Do zadań własnych gminy należą m. in. sprawy edukacji publicznej (art. 7 ust. 1 pkt 8 u.s.g.). Potwierdza to art. 8 pkt 15 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, według którego zakładanie i prowadzenie m. in. szkół podstawowych należy do zadań własnych gminy.

Przepis art. 51 ust. 1 Prawa oświatowego stanowi, że kurator oświaty wykonuje w imieniu wojewody, zadania i kompetencje w zakresie oświaty określone w ustawie i przepisach odrębnych na obszarze województwa, a w szczególności sprawuje nadzór pedagogiczny nad publicznymi i niepublicznymi przedszkolami, innymi formami wychowania przedszkolnego, szkołami, placówkami oraz kolegiami pracowników służb społecznych, które znajdują się na obszarze danego województwa. Przedmiotem nadzoru kuratora jest głównie działalność szkół i placówek (art. 55 ustawy), zaś jedynie w ograniczonym zakresie środki nadzoru mogą być kierowane do organu prowadzącego szkołę (art. 56 ust. 1 i 6).

Prawo oświatowe określa również granice tego nadzoru. W zakresie działalności dydaktyczno-wychowawczej i opiekuńczej organ sprawujący nadzór pedagogiczny, może ingerować w działalność szkoły lub placówki wyłącznie w zakresie i na zasadach określonych w ustawie (art. 58).

Przepis art. 89 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe stanowi, że szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, a w przypadku publicznej szkoły artystycznej prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - po uzyskaniu pozytywnej opinii ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną może zostać zlikwidowana za zgodą organu, który udzielił zezwolenia na jej założenie.

Te kompetencje kuratora oświaty kwalifikują się do kategorii działań określonych w ustawie o samorządzie gminnym jako zatwierdzanie, uzgadnianie lub opiniowanie rozstrzygnięć organu gminy przez inny organ, o których mowa w art. 89 tej ustawy. Powołany przepis (§ 1) stanowi, że jeżeli prawo uzależnia ważność rozstrzygnięcia organu gminy od jego zatwierdzenia, uzgodnienia lub zaopiniowania przez inny organ, zajecie stanowiska przez ten organ powinno nastąpić, co do zasady, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego rozstrzygnięcia lub jego projektu.

Nie sposób abstrahować również od tego, że w świetle art. 171 ust. 2 Konstytucji RP kurator oświaty nie jest organem nadzoru nad działalnością gminy. Niemniej jednak powołany przepis art. 89 został zamieszczony w rozdziale 10 tej ustawy o nadzorze nad działalnością gminną (por. np. wyrok NSA z 2 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 3274/19).

Należy zauważyć, że przepis art. 98 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym odróżnia (pojęciowo) rozstrzygnięcia organu nadzorczego określone w art. 96 ust. 2, art. 97 ust. 1 tej ustawy od zajęcia stanowiska w trybie art. 89. Z tego względu problem charakteru prawnego środka przewidzianego w art. 89 ustawy o samorządzie gminnym budzi pewne wątpliwości w orzecznictwie sądowym i w piśmiennictwie (por. np. A. Matan [w:] B. Dolnicki (red), Ustawa o samorządzie gminnym, Komentarz, wyd. II, WKP 2018, wyrok NSA z 2 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 3274/19).

Zdaniem Sądu, środek w postaci wiążącej, pozytywnej opinii kuratora oświaty ma cechy środka nadzorczego. Pełni niewątpliwie taką funkcję, jako że w istocie opinia kuratora oświaty w sprawie likwidacji szkoły decyduje jednostronnie o skuteczności (ważności) działania organu założycielskiego w tej materii. Z tego też powodu podlega kontroli sądowej na zasadach dotyczących kontroli rozstrzygnięć organu nadzoru (art. 98 ustawy o samorządzie gminnym). Za takim znaczeniem tego środka przemawia także, poza wykładnią systemową ( wspomnianym usytuowaniem w ramach rozdziału 10 ustawy o samorządzie gminnym, dotyczącego nadzoru nad działalnością gminną) fakt, że należy do kompetencji organu, który w tym zakresie działa w imieniu wojewody (art. 51 ust. 1 Prawa oświatowego), a więc organu nadzoru w znaczeniu konstytucyjnym. Działanie w cudzym imieniu w prawnym rozumieniu tego terminu oznacza zarachowanie tego działania na poczet podmiotu reprezentowanego. Nawet jeżeli to umocowanie ma, jak w tym przypadku charakter ustawowy, to jeżeli konkretny przepis ustawy na to nie pozwala, nie ma podstaw prawnych do przyjęcia, że umocowanemu w zakresie kompetencji nadzorczych "wolno więcej" niż podmiotowi, którego reprezentuje.

Pozwala to na wniosek, że kompetencje kuratora oświaty, określone w art. 89 ust. 3 Prawa oświatowego w związku z art. 89 ustawy o samorządzie gminnym - podmiotu działającego w imieniu wojewody, w ramach jednostki organizacyjnej wchodzącej w skład zespolonej administracji rządowej w województwie (art. 4 pkt 17 i art. 51 ust. 1 ustawy) podlegają, poza ustawą Prawo oświatowe, regule nadzoru sprawowanego nad działalnością jednostek samorządowych, określonej w Konstytucji i w odniesieniu do gmin w ustawie o samorządzie gminnym (nadzoru z punktu widzenia legalności).

Z tych powodów Sąd nie podziela stanowiska, że opinia kuratora oświaty przewidziana w art. 89 Prawa oświatowego nie mieści się w zakresie nadzoru nad działalnością gminną, sprawowanego przez administrację rządową, którego podstawowe ramy określa wspomniany art. 171 Konstytucji RP. Nie ma żadnych prawnych przesłanek do dopatrywania się w Prawie oświatowym wyjątków od konstytucyjnego kryterium nadzoru i podstaw do wkraczania przez organy sprawujące nadzór pedagogiczny (co do zasady nad szkołami) w działalność jednostek samorządowych prowadzących szkoły w ramach swoich zadań własnych, głębiej, niż pozwala na to Konstytucja i samorządowe ustawy ustrojowe. W szczególności usprawiedliwieniem takiej ingerencji nie mogą być wyłącznie przepisy typu zadaniowego - np. art. 51 ust. 1 pkt 5 ustawy oświatowej mówiący o realizowaniu przez kuratora polityki oświatowej państwa. Odwołanie się do polityki państwa pozwalałoby bowiem na kontrolę działań jednostek samorządu terytorialnego również pod względem celowościowym. Prowadzi to, zdaniem Sądu do wniosku, że organ nadzoru pedagogicznego wydając na podstawie art. 89 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe opinię w sprawie likwidacji szkoły prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego działa wyłącznie według kryterium legalności. Może odmówić organowi samorządowemu prowadzącemu szkołę wydania pozytywnej opinii tylko wtedy, gdy decyzja o likwidacji jest sprzeczna z konkretnymi przepisami ustawy. Nie uzasadniają zatem takiej odmowy względy polityki państwa, definiowanej przez organ nadzoru, ze wskazaniem celów tej polityki w sposób zasadniczo wybiórczy.

Taka wykładnia przytaczanych przepisów prawa, zgodnie z którą kurator oświaty wydając postanowienie w przedmiocie wyrażenia opinii jest związany prawem, mimo braku zakreślonych w ustawie kryteriów szczegółowych, znajduje oparcie stanowisku w Trybunału Konstytucyjnego zajętym w wyroku z 8 maja 2002 r. sygn. akt K 29/00 (OTK-A 2002/3/30), a także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktrynie. Wynika z niego, że kurator oświaty wydając opinię w sprawie likwidacji szkoły jest związany konkretnymi normami prawnymi, m.in. wynikającymi z przepisu art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty (obecnie art. 89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe) i innymi z innych przepisów prawa.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca Gmina wypełniła wymagania określone w art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego. Zapewniła uczniom możliwości kontytuowania nauki w innej Szkole Podstawowej oraz bezpłatne dowożenie do szkoły wraz z opieką.

Jak już to wcześniej powiedziano, przepis art. 89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe nakłada na organ prowadzący szkołę w razie likwidacji szkoły ogólny obowiązek zapewnienia uczniom szkoły likwidowanej możliwości kontunuowania nauki w innej szkole publicznej. W tym przepisie chodzi o gwarancję możliwości kontynuowania nauki, a nie o gwarancję porównywalnych lub lepszych warunków kontynuowania nauki. Niemniej jednak należy zauważyć, że Minister przyznał, że pod względem warunków lokalowych, warunki nauki w nowej szkole są lepsze niż w szkole dotychczasowej.

Z przepisu art. 39 ust. ust. 3 Prawa oświatowego, który określa wymagania dotyczące drogi dziecka z domu do szkoły wynika, że jeżeli ta droga przekracza odległości wymienione w ust. 2 (3 km - w przypadku uczniów klas I-IV szkół podstawowych, 4 km - w przypadku uczniów klas V-VIII szkół podstawowych), obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka albo zwrot kosztów przejazdu dziecka środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice, a do ukończenia przez dziecko 7 lat - także zwrot kosztów przejazdu opiekuna dziecka środkami komunikacji publicznej. Okoliczności wywiązania się przez Gminę z powyższego obowiązku Minister zaś nie zakwestionował.

Organ szczególnie podkreślił tylko materię transportu dzieci do nowej szkoły, w kontekście wydłużenia czasu ich pobytu poza domem, a w konsekwencji skrócenia czasu na odpoczynek oraz "oddziaływania wychowawczego w rodzinie". Te okoliczności nie mają prawnego znaczenia w niniejszej sprawie, podobnie jak względy demograficzne, możliwość znalezienia zatrudnienia dla wszystkich pracowników dotychczasowej szkoły, opinia lokalnej społeczności czy polityka oświatowa państwa.

Zdaniem Sądu kompetencje organu stanowiącego gminy dotyczące likwidacji szkoły należałoby określać nie tylko na podstawie omawianych wyżej art. 89 ust. 1 i art. 39 ust. 3 Prawa oświatowego, ale również z uwzględnieniem innych przepisów prawnych, w szczególności przepisów tej ustawy określających zadania jednostek samorządu terytorialnego w zakresie edukacji, w tym prowadzenia szkół. Ustawa o samorządzie gminnym stanowi jedynie ogólnie, że do zadań własnych gminy należą sprawy edukacji publicznej, nie przesądzając o ich obowiązkowym charakterze (art. 7 ust. 1 pkt 8 i ust. 2 tej ustawy). Ustawa Prawo oświatowe określa z kolei zadania oświatowe jednostek samorządu terytorialnego Do zadań oświatowych gminy (obowiązkowych) należy zapewnienie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej m.in. w szkołach, o których mowa w art. 8 ust. 15 (art. 11 ust. 2 pkt 1), czyli np. w szkołach podstawowych, w tym integracyjnych oraz z oddziałami integracyjnymi lub specjalnymi. Ponadto ustawa Prawo oświatowe nakłada na radę gminy obowiązek ustalenia sieci prowadzonych przez gminę publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych (art. 32 ust. 1). Ustalenie planu sieci publicznych szkół prowadzonych przez gminę następuje po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty o zgodności planu z warunkami określonymi w ustawie (art. 39 ust. 8).

Plan sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, w tym granice obwodów publicznych szkół podstawowych, powinny uwzględniać dążenie do tego, aby szkoły podstawowe były szkołami: 1) o pełnej strukturze organizacyjnej; 2) funkcjonującymi w jednym budynku lub jego bliskiej lokalizacji (art. 39 ust. 6). Ponadto ustawa wymaga, aby sieć publicznych szkół podstawowych była zorganizowana w sposób umożliwiający wszystkim dzieciom spełnianie obowiązku szkolnego, w szczególności z zachowaniem określonych w ustawie, nieprzekraczalnych odległości (drogi) pomiędzy domem dziecka a szkołą (art. 39 ust.2). Z przytoczonych przepisów wynika, że spoczywające na gminie obowiązki w zakresie zapewnienia dzieciom i młodzieży prawa do kształcenia się oraz do wychowania i opieki, stosownie do wieku i osiągniętego rozwoju, mają charakter dyrektyw o charakterze ogólnym. Nie można z nich w sposób skuteczny wyprowadzić szczegółowych i wiążących standardów (poza tymi, o których mowa w art. 39 ust. 2 ustawy), dotyczących zapewnienia warunków realizacji obowiązku szkolnego, nie tylko w zakresie samego nauczania, ale również co do warunków nauczania (lokalowych czy innych), które mogłyby być wykorzystane jako dodatkowe kryteria oceny zasadności decyzji o likwidacji szkoły, połączonej z przeniesieniem nauczania dzieci tej szkoły do innej placówki. Tym samym nie mają prawnego uzasadnienia m. in. twierdzenia , że dzieci, które rozpoczęły naukę w danej szkole podstawowej mają prawo do jej ukończenia danej szkole.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznaje, że negatywna opinia organów w sprawie przekształcenia szkoły została oparta na argumentacji pozaprawnej, celowościowej. Nie ma więc dostatecznego uzasadnienia prawnego a w szczególności nie wskazuje z jakimi konkretnymi przepisami prawnymi kolidują zamierzenia jednostki samorządowej co do przekształcenia szkoły.

W realiach prawnych niniejszej sprawy należy jeszcze raz podkreślić, że gmina wykonuje zadania w zakresie prowadzenia szkół podstawowych jako zadania własne, działając na własną odpowiedzialność (art. 2 ust. 1 u.s.g.). Wobec tego ingerencja w istocie o charakterze nadzorczym w tę jej samodzielność wymaga konkretnej podstawy ustawowej i może być usprawiedliwiona jedynie niezgodnością z prawem zamierzonych działań. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości teza, że wiążące dla organu stanowiącego stanowisko kuratora w sprawie likwidacji szkoły lub placówki nie może naruszać samodzielności gminy w zakresie wykonywania jej własnych, obowiązkowych zadań publicznych w dziedzinie oświaty (por. np. wyrok NSA z 10 listopada 2006 r. sygn. akt I OSK 258/06, wyrok WSA w Rzeszowie z 14 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 692/17, wyrok NSA z 2 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3274/19, wyrok WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1603/19).

Niezależnie od powyższego, w ocenie tut. Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie uzasadnia merytorycznie wydania negatywnej opinii dla planowanego przekształcenia.

Przede wszystkim należy mieć na względzie to, że budynek nowej szkoły jest większy i znacznie nowocześniejszy od budynku likwidowanej placówki, oraz nieporównywalnie lepiej wyposażony.

Oczywistym jest zaś, że taka szkoła (tak wyposażona i proponująca możliwość tak rozległego rozwijania u uczniów zdolności i zainteresowań), zapewnia de facto lepsze warunki rozwoju dzieci. Niedostrzeganie przez organy obydwu instancji powyższych pozytywnych skutków nauki w nowej szkole, stanowi już samoistną przesłankę dla uchylenia skarżonych rozstrzygnięć.

W ocenie tut. Sądu za negatywnym zaopiniowaniem zamiaru przekształcenia szkoły nie przemawia też odległość pomiędzy miejscem zamieszkania uczniów a siedzibą szkoły do której miałyby być dowożone. Okolicznością niesporne w sprawie jest bowiem to, ze organ prowadzący wywiązał się ze swoich ustawowych obowiązków i zapewnił wszystkim uczniom bezpłatny transport do i ze szkoły, a także opiekę podczas oczekiwania na przewóz. Wydłużenie czasu pobytu uczniów poza domem, w związku z koniecznością dojazdów wydłużonych o ok. 1,5 km, nie jest zaś nadmierne. Nie odbiega bowiem od czasu trwania takich dojazdów w dużych miastach, gdzie trudności komunikacyjne (korki uliczne) sprawiają, że często pokonanie znacznie krótszej odległości trwa niepomiernie dłużej, niż taka droga pokonywana na terenach niezurbanizowanych. Tym samym, omawiana okoliczność oceniana w sposób obiektywny, nie uniemożliwia skutecznie dokonania zamierzonego przekształcenia.

Nadto podnoszone przez organ w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia uwagi dotyczące możliwych kłopotów z adaptacją uczniów w większej szkole, zdają się nieuprawnione, gdyż że organ również tych twierdzeń nie poparł żadnymi dowodami. Wnioski wyciągane przez organ, które następnie materializują się w wydawanym rozstrzygnięciu, nie mogą być zaś skutecznie opierane wyłączne na domniemaniach i przypuszczeniach a powinny znajdować oparcie w dowodach. Tylko konkretne dowody podlegać mogą bowiem ocenie Sądu. Nieostre domniemania, wymykają się zaś takiej kontroli.

Reasumując uwagi ad. meriti, w ocenie tut. Sądu organ w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia nie udowodnił, ani nawet nie zawarł przekonujących argumentów przemawiających za tym, że dla jakości kształcenia uczniów, większe znaczenie będzie mieć fakt krótszego pobytu poza domem (z uwagi na brak konieczności dojazdów) niż możliwość kształcenia się w nowoczesnej placówce doskonale wyposażonej w sprzęt i pomoce naukowe, oferującej nadto wiele ułatwień w przyswajaniu wiedzy i proponującej znacznie szerszy wachlarz zajęć pozalekcyjnych.

Przedstawione wyżej rozważania – zarówno te o charakterze ogólnym jak i merytorycznym - prowadzą do wniosku, że zaskarżone postanowienie Ministra Edukacji Narodowej oraz utrzymane nim w mocy postanowienie [...] Kuratora Oświaty zawierające negatywną opinię o zamiarze likwidacji szkoły, zostały wydane z naruszeniem art. 89 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo oświatowe i dlatego podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Mając to wszystko na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji.

O kosztach orzeczono stosownie do dyspozycji art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 3 tej ustawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni argumentację zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu.