Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 739/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 7, 77 par. 1, 80, 75 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent-stażysta Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi [...] w K. i A.P. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia własności nieruchomości zajętej pod drogę z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżącego [...] z siedzibą w K. i A. P. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 739/12

UZASADNIENIE

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania spółki [...] S.A.

z siedzibą w K. oraz A. P., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa własności nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...], stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. własność A. P., zajętą pod drogę krajową - ulicę [...] w K.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa własności przedmiotowej nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...].

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem [...] S.A. z siedzibą w K. i A. P. złożyli odwołanie.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej rozpatrując odwołanie stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy przywołał treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.) i wyjaśnił, że powołany przepis ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r. Z akt sprawy wynika natomiast, że opisana nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność A. P. Na podstawie warunkowej umowy sprzedaży

z dnia [...] lipca 2004 r. Rep. A nr [...] oraz umowy przenoszącej własność z dnia [...] września 2004 r. Rep. A nr [...] prawo własności wskazanej nieruchomości przeszło na rzecz odwołującej się spółki [...], a zatem w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość ta nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego. Przy czym zgodnie z uchwałą Rady Ministrów z [...] grudnia 1985 r.

I SA/Wa 739/12

nr [...] w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z [...]) droga krajowa nr [...] relacji: granica państwa – [...] - granica państwa, w ciągu której leżały ul. [...] i ul. [...], została zaliczona do kategorii dróg krajowych. Jednocześnie uchwałą Rady Miasta K. z [...] czerwca 1991 r. nr [...] w sprawie zmian nazwy ulic i placów ul. [...] i ul. [...] zmieniły nazwę na ulicę [...]. Rozporządzeniem Rady Ministrów z [...] grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr [...], poz. [...]) ulica ta została zaliczona do kategorii dróg krajowych jako droga krajowa nr [...] relacji [...] /droga [...]/ - [...] - granica państwa. Odnosząc się do kwestii zajętości organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się wyrys z mapy ewidencyj-

nej miasta K. dla obrębu [...] w skali [.l..] sekcja [...] z dnia [...] stycznia

2011 r. oraz potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia mapy zasadniczej w skali [...], sekcja [...] wraz z naniesionym położeniem działki nr [...] jako działki drogowej. W ocenie organu odwoławczego z materiału dokumentacyjnego sprawy, a w szczególności z operatu szacunkowego z dnia [...] lipca 2001 r. oraz aktu notarialnego z dnia [...] września 2004 r. wynika, że działka nr [...] stanowiła drogę o nawierzchni asfaltowej w obrębie węzła [...]. Oświadczeniem z dnia [...] września

2010 r. Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu poświadczył, że przedmiotowa działka w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną. Przy czym organ II instancji zauważył, że w związku z prowadzoną obecnie inwestycją drogową, związaną z przebudową węzła drogowego obejmującego również przedmiotową nieruchomość, o przebiegu drogi mogą świadczyć jedynie materiały archiwalne poparte stosownym oświadczeniem, z których wynika, że przedmiotowa nieruchomość w dniu

31 grudnia 1998 r. znajdowała się w granicach pasa drogowego. Minister wskazał również, że przestrzenny zasięg działania powołanego art. 73 ust. 1 w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego

(art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych), jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. Z kolei w sprawie władania publicznoprawnego w ocenie organu odwoławczego metryki ulicy [...] sporządzone w maju 1986 r. oraz plany liniowe tych ulic wykonane według stanu na dzień 31 grudnia 1988 r. potwierdzają władztwo publicznoprawne nad przedmiotową nieruchomością na dzień 31 grudnia 1998 r. Skoro w pierwszej połowie lat 90 XX wieku była przebudowa węzła to znaczy, że było sprawowane władztwo. Jednocze-

I SA/Wa 739/12

śnie ze złożonego oświadczenia Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu z dnia [...] września 2010 r. wynika, że przedmiotowa nieruchomość pozostawała 31 grudnia 1998 r. w zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg - prawnego poprzednika obecnego zarządcy drogi. Natomiast w kwestii przejścia prawa własności przedmioto-wej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721, ze zm.) na podstawie decyzji Ministra Infrastruktury z [...] czerwca 2009 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej dla inwestycji organ odwoławczy wskazał, iż decyzja wydana w trybie art. 73 ust. 1 ustawy ma charakter deklaratoryjny i w przypadku łącznego spełnienia przesłanek z niego wynikających organ stwierdza nabycie własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. Organ bada bowiem wyłącznie stan na dzień 31 grudnia 1998 r., a wszelkie działania prawne podjęte po tej dacie, w tym przypadku również w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Na potwierdzenie tego stanowiska Minister przywołał treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 września 2009 r. sygn. akt. P 33/07, (opubl. Dz. U. Nr 160, poz. 1275; LEX nr 515880).

Mając powyższe na uwadze organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r.

Na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli spółka [...] S.A. z siedzibą w K. i A. P., wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie o uchylenie w całości wskazanych decyzji. Zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie:

I. prawa procesowego, tj.

* art. 156 § 1 pkt 3 kpa w zw. z jego pkt 2, poprzez ich niezastosowanie, tj. poprzez nie-stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...], podczas gdy decyzja Wojewody [...] dotyczyła przedmiotu sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, tj. decyzją wydaną w postępowaniu o ustalenie lokalizacji drogi wojewódzkiej dla inwestycji pn. "Rozbudowa [...] wraz z rozbudową infrastruktury: [...]. Decyzja Wojewody [...], rozstrzygając przedmiot sprawy uprzednio rozstrzygniętej decyzją lokalizacyjną, wydana została z rażącym narusze-niem prawa,

art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa, poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, co nastąpiło w szczególności poprzez naruszenie prawa procesowego, tj. art. 75 kpa w związku z art. 78 kpa oraz w związku z art. 86 kpa, poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji niedopuszczenie w sprawie wszystkiego, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, podczas gdy strony skarżące zgłosiły żądanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka R. L., a żądanie to dotyczyło okoliczności, które miały znaczenie dla sprawy. Minister nie przeprowadził większości dowodów, o których mowa w piśmie Wojewody [...] do Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lipca 2010 r., a które miały służyć wykazaniu władztwa Skarbu Państwa nad wyżej opisaną nieruchomością, Minister nie przesłuchał stron skarżących, pomimo niewyczerpania w/w środków dowodowych, co skutkowało niewyjaśnieniem faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Minister nie zlecił wykonania pomiaru geodezyjnego, pozwalającego określić, czy wyżej opisana nieruchomość faktycznie wchodziła w skład pasa ul. [...], gdy tymczasem taka potrzeba w niniejszej sprawie zachodziła, że względu na brak dostatecznych środków dowodowych,

art. 80 kpa, poprzez błędne jego zastosowanie i w konsekwencji uznanie za udowodnione nabycie wyżej opisanej nieruchomości przez Skarb Państwa z dniem 1 stycznia 1999 r., podczas gdy Minister przekroczył granicę swobodnej oceny dowodów wskutek oparcia zaskarżonej decyzji o dokumenty (wyrys z mapy ewidencyjnej, odbitkę mapy zasadniczej) wydane w 2010 r., a także o dokumenty (metryka ul. [...], plan liniowy ul. [...]) aktualne odpowiednio na stan 1986 i 1988 r., przy czym uznaniowo odmówił przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez strony skarżące. Minister błędnie zinterpretował fakty wynikające z operatu szacunkowego z dnia [...] lipca 2001 r. oraz z decyzji Urzędu Rejonowego w K., Oddział Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] czerwca 1994 r.

II. prawa materialnego, tj.

I SA/Wa 739/12

* art. 73 § 1 ustawy "Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną" z dnia 13 października 1998 r., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny został (błędnie) uznany za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej wyrażonej w art. 73 § 1 przepisów wprowadzających, gdy tymczasem niespełniona została przesłanka władania w/w nieruchomością przez Skarb Państwa w dniu 31 grudnia 1998 r.

* art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece z dnia [...] lipca 1982 r. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy jego uwzględnienie winno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji Wojewody [...].

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty Sądu uznał za uzasadnione.

Materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.). Zgodnie z tą regulacją prawną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że określone w nim grunty stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Pań-

I SA/Wa 739/12

stwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, niestanowiącymi ich własności. Powołany art. 73 nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie posiłkować się ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.) i w jej przepisach szukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa warunki. Po pierwsze musi to być droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych. Po drugie z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. By zyskała taki status, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego korzystania z niej. Zatem zawarte w art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt

ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (zob. także wyrok NSA z dnia 30 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 513/00).

W niniejszej sprawie niesporny jest fakt, że przedmiotowa droga została zaliczo-na do kategorii dróg publicznych, a w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielem spornej nieruchomości był A. P. Uzasadnione wątpliwości budzi natomiast przebieg granicy nieruchomości zajętej pod drogę w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz fakt władania nią w podanej dacie przez Skarb Państwa. Ze znajdujących się bowiem w aktach sprawy kserokopii dokumentów nie wynika jaki na dzień 31 grudnia 1998 r. był stan zajętości nieruchomości pod drogę publiczną oraz nie zostało należycie udokumentowane władnie w tej dacie przez Skarb Państwa przedmiotową działką. Oznacza to, że okoliczność tę (co do granic pasa drogowego i zakresu władania nieruchomością) należy uznać za niedostatecznie wyjaśnioną przez organy orzekające przed podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie Sądu ani organ I instancji, ani organ II instancji ponownie rozpatrujący niniejszą sprawę prowadząc postępowanie wyjaśniające te kwestie nie mogły poprzestać w ich ustaleniu jedynie na znajdującej się w aktach sprawy metryce dawnej ulicy [...], planu liniowego dawnej ulicy [...], wypisie z ewidencji gruntów z dnia [...] stycznia 2011 r., mapie ewidencyjnej, odbitce

I SA/Wa 739/12

mapy zasadniczej oraz oświadczeniu Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu z dnia [...] września 2010 r. Wynika to z faktu, że powołana w decyzji organu

I instancji jako dowód faktycznego zajęcia w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowej działki odbitka mapy zasadniczej jest to kserokopia z nieopisanego dokumentu kartograficznego, pozbawiona jakiejkolwiek legendy i opisu. Dokument ten nosi datę [...] stycznia 2011 r., nie wiadomo kto, na jakiej podstawie, w jakim trybie oraz na podstawie jakich dokumentów geodezyjnych na tej kserokopii dokonał odręcznie wrysowania

działki nr [...]. Nie można też w żaden sposób ustalić, czy wrysowane granice spornej nieruchomości odzwierciedlają jej stan faktyczny na dzień 31 grudnia 1998 r. czy obecny. Oznacza to, że nie sposób z tego dokumentu określić, w jakiej dacie ma on dokumentować istniejący stan faktyczny. Na kserokopię tę nie zostały również naniesione przez uprawnionego geodetę istniejące w dniu 31 grudnia 1998 r. granice pasa drogowego, które potwierdzałyby stan zajętości przedmiotowej działki w konkretnym ustawowym terminie. Ponadto znajdujące się także w aktach sprawy wyrys z mapy ewidencyjnej oraz wypisy z rejestru gruntów dotyczące przedmiotowej działki nr [...] odzwierciedlają jedynie stan prawny aktualny na dzień wydania tych dokumentów, czyli na

dzień [...] stycznia 2011 r., o czym świadczy znajdująca się na tych dokumentach data. Natomiast znajdujące się w aktach sprawy kserokopie metryki dawnej ulicy [...] również są dokumentami, z treści których nie sposób ustalić, jaki jest ich związek z przedmiotową działką w rozumieniu art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających. Dokumenty te zostały sporządzone [...] maja 1986 r. i posiadają jedynie po jednym wpisie z 1986 r., który w żaden sposób nie odnosi się ani do daty 31 grudnia 1998 r., ani

do spornej działki. Taka sama sytuacja dotyczy znajdujących się w aktach sprawy planów liniowych dawnej ulicy [...]. Oba te plany obrazują stan na 31 grudnia 1988 r. i posiadają jedynie po jednym wpisie, z którego w żaden sposób nie sposób ustalić, jaki jest ich związek z przedmiotową działką w rozumieniu art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających. Zarówno zatem kserokopie metryk, jak i planów liniowych mogą stanowić jedynie dowód tego, że w roku 1986 oraz na dzień 31 grudnia 1988 r. istniały dawne ulice [...] o określonych w tych dokumentach parametrach. Dokumenty te nie dotyczą jednak stanu istniejącego w dniu 31 grudnia 1998 r. Brak jest podstaw do uznania tych dokumentów za dowód granic przestrzennej zajętości przedmiotowej drogi w stosunku do przedmiotowej działki nr [...] oraz faktu władania przez Skarb Państwa tą konkretną nieruchomością. Oznacza to, że żaden zatem ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie zawiera określenia granic pasa drogowego

w stosunku do przedmiotowej działki nr [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. W tej sytuacji

I SA/Wa 739/12

za jedyny i wystarczający dowód zajętości tej działki pod drogę nie można uznać oświadczenia Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu z dnia [...] września 2010 r. Nie został on bowiem poparty żadnymi innymi dowodami, a zatem nie może on stanowić jedynej podstawy orzekania przez organy w niniejszej sprawie. Oznacza to, że samodzielnie dokument ten nie może przesądzać o wykonywaniu przez Skarb Państwa na dzień 31 grudnia 1998 r. władztwa w stosunku do spornej działki. Podkreślić przy tym należy, że sam fakt wydatkowania środków budżetowych na utrzymanie dróg nie przesądza o władaniu konkretną nieruchomością, jeśli nie zostanie wykazane, że w ramach sprawowanego zarządu drogą wykonywano czynności (zob. art. 20 pkt 4, 11 ustawy o drogach publicznych) wskazujące na publiczne władztwo nad sporną nieruchomością.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekający stanął na stanowisku, że kwestia władania i zajętości działki nr [...] pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. wymaga wyjaśnienia i uzupełnienia istniejącego materiału dowodowego. W rozpatrywanej sprawie w ogóle bowiem nie został udokumentowany ani stan zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r. ani fakt władania w tej dacie sporną nieruchomością przez Skarb Państwa, co oznacza brak należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego (naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa) przez organy I i II instancji przed wydaniem rozstrzygnięć i brak właściwego udokumentowania istnienia wszystkich koniecznych, ustawowo określonych przesłanek zastosowania art. 73 ust. 1 powołanej powyżej ustawy, czyli faktycznego zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz faktu władania w tej da-

cie przedmiotową nieruchomością. Oznacza to, że zaskarżone decyzje wydane zostały

z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, które to naruszenie ma bezpośrednie znaczenie dla prawidłowego określenia zakresu możliwości pozbawienia A. P. posiadanego przez niego i konstytucyjnie chronionego prawa własności przedmiotowej działki.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopu-

ścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny, dokumenty geodezyjne sporządzone przez uprawnionego geodetę wykazujące stan zajętości przedmiotowej działki w dniu 31 grudnia 1998 r.

(tzw. mapa synchronizacyjna). Z brzmienia tego przepisu wynika, że przez pojęcie dowodu należy rozumieć także inne dowody niewymienione wyraźnie w tym przepisie. Art.

I SA/Wa 739/12

75 § 1 nie zawiera zatem zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu dowodowym, lecz jest to jedynie wyliczenie przykładowe. Oznacza to, że Skarb Państwa ma możliwość dowodzenia istotnych dla sprawy okoliczności różnymi dowodami, w tym również opracowaniami geodezyjno-kartograficznymi.

Dodatkowo odnosząc się do postawionych w skardze zarzutów wyjaśnić należy, że Sąd nie uznał za uzasadnionego zarzutu naruszenia przez organy orzekające w niniejszej sprawie art. 156 § 1 pkt 3 w związku z art. art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zgodnie bowiem z treścią art. 156 § 1 pkt 3 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, czyli tzw. res iudicata. Dla stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie rei iudicatae, istotne znaczenie ma istnienie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami (wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 931/09, LEX nr 597967). Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa możliwe jest zatem tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Istotnym jest, że aby zaistniała tożsamość sprawy konieczne jest aby obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego, jak i faktycznego. Taka sytuacja nie zaistniała natomiast w rozpatrywanej sprawie. W postępowaniu zakończonym przywołaną w skardze decyzją lokalizacyjną Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r. brak jest bowiem tożsamości spraw zarówno po stronie podmiotowej, jak i przedmiotowej, przy jednoczesnym braku tożsamości stanu prawnego tych spraw. Sąd podziela zatem zawarte w zaskarżonej decyzji stanowisko Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, że decyzja wydana w trybie powołanego wyżej art. 73 ust. 1 ma charakter deklaratoryjny i w przypadku zaistnienia określonych w tym przepisie przesłanek stwierdza ona nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. władności określonej nieruchomości według stanu istniejącego na dzień 31 grudnia

1998 r. Wszelkie zatem działania podjęte po tej dacie nie mają znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy w trybie tej regulacji ustawowej. Decyzja ta nie tworzy bowiem, jak wyjaśnił to Trybunał Konstytucyjny w zasadnie przywołanym przez Ministra orzeczeniu z dnia [...] września 2009 r. sygn. akt [...], nowego stanu prawnego, lecz potwierdza jedynie stan prawny istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r.

I SA/Wa 739/12

W tej sytuacji przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, biorąc pod uwagę ocenę i zalecenia Sądu zawarte w niniejszym wyroku, powinien zebrać i przeanalizować całość dostępnych dokumentów i ewentualnie przeprowadzić inne dowody, które pozwolą przede wszystkim bezspornie ustalić istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r. stan faktyczny i prawny przedmiotowych działek, czyli ustalić istniejący w tej dacie faktyczny przebieg w terenie spornego odcinka ulicy oraz jego położenie względem granicy przedmiotowej działki nr [...]. Oznacza to konieczność sporządzenia dokumentacji geodezyjnej (np. mapy geodezyjnej wraz z wykazem synchronizacyjnym), która dokumentować będzie istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r. stan faktyczny sprawy. Niezbęd-ne jest także uzupełnienie materiału dowodowego sprawy o wypisy z ewidencji gruntów dotyczące spornych nieruchomości aktualnych na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz zebranie dowodów świadczących o wykonywaniu (i jego zakresie) władztwa Skarbu Państwa w stosunku do działki nr [...]. Dopiero po prawidłowo przeprowadzonym postępowa-niu dowodowym, na podstawie dokonanych ustaleń organ będzie mógł skonfrontować ustalony stan faktyczny z treścią przywołanego wyżej art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. i ocenić możliwość jego zastosowania. Swoje zaś ustalenia i rozstrzygnięcie organ wyczerpująco umotywuje w uzasadnieniu wydanego orzeczenia, sporządzonego zgodnie z art. 107 § 3 kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) orzekł jak w sentencji.