Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 734/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), Protokolant Alina Buwaj, po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Rz 986/12 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. G. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 27 lutego 2012 r. A. G. (dalej: "skarżący", "strona") wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją ustalającą wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych.

Jako podstawy swojego żądania podał przepis art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej i zażądał uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy w K. z dnia 25 września 2009 r. nr [...] uchylającej w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 29 kwietnia 2009 r. ustalającą wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie 79.196 zł. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów i ustalającą wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie 64.910 zł. od odchodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.

W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że w dniu 18 kwietnia 2011 r. w Sądzie Rejonowym w Przemyślu w sprawie o sygn. akt I Co 537/11 została zawarta ugoda z której wynika, że w dniu 19 lutego 2005 r. C. P. wpłacił kwotę 100 tys. zł. tytułem realizacji umowy zakupu powierniczego zawartej pomiędzy nim a skarżącym. W ocenie pełnomocnika wyszły w ten sposób na jaw nowe okoliczności i dowody dotyczące stanu majątkowego strony i stwierdzające jednoznacznie stan posiadania przez niego w 2005r. środków pieniężnych.

Okoliczności te są przy tym istotnymi dla sprawy bowiem wskazana ugoda potwierdza, że w 2005 r. skarżący dysponował m.in. kwotą 100 tys. zł. przekazaną mu przez C. P.. W dalszej części wniosku pełnomocnik przedstawiał szerokie rozważania na temat znaczenia prawnego ugody sądowej zawartej w trybie zawezwania do próby ugodowej, która w ocenie pełnomocnika ma takie same skutki jak prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające sprawę i korzysta z mocy jakiej orzeczeniu nadaje art. 365 § 1 KPC.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 24 maja 2012r., działając na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( tj. Dz. U. z 2005 nr 8 poz. 60 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa) odmówił uchylenia w całości decyzji własnej z dnia 25 września 2009.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej, odnośnie przesłanki opisanej we wniosku podatnika wskazał, że ma ona zastosowanie wtedy kiedy kumulatywnie zostaną spełnione następujące przesłanki:

- wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody;

-są one istotne dla sprawy tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie;

- nie były znane organowi który wydał decyzję;

- istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej.

Dyrektor przyjął, że przez okoliczności lub dowody "nowe" należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Okoliczności "istotne" to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.

Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że wskazane przez podatnika i załączone do wniosku dowody (opis ugody oraz postanowienie Sądu Rejonowego w Przemyślu) nie stanowią nowych dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i ustalenia skarżącemu zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajadujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2005 r.

Dyrektor wskazał, że zarówno przedmiotowa ugoda (z daty 18 kwietnia 2011r.) jak także postanowienie o nadaniu jaj klauzuli wykonalności (z daty 27 czerwca 2011r.) nie są dowodami istniejącymi w chwili wydania decyzji objętej wnioskiem o wznowienie, a tym samym nie mogą stanowić podstawy wznowienia postępowania.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a to art. 245 § 1 w związku z art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę uchylenia decyzji własnej mimo istnienia przesłanek do jej uchylenia poprzez nie wykazanie konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń oraz wydanie rozstrzygnięcia opartego na błędnych założeniach organu.

Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 9 sierpnia 2012 r. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 24 maja 2012r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor wskazał, że poczynione przez organ pierwszej instancji ustalenia w przedmiocie zaistnienia nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które mogły by skutkować wadliwością przedmiotowej decyzji, jak również wyprowadzona z nich konkluzja są prawidłowe i nie budzą wątpliwości. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że dowody "nowe" jak również "istotne dla sprawy" mogą być wykorzystane w postępowaniu wznowieniowym tylko w takiej sytuacji, gdy strona wykaże, że nie wiedziała o nich w momencie, gdy sprawa toczyła się w trybie zwykłym (wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2009r. sygn. akt IFSK 1458/08 – opublikowany CBOSA www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze zaprezentowany pogląd Dyrektor stwierdził, że przedłożone dowody i wynikające z nich okoliczności faktyczne nie wyczerpują znamion z art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż nie spełniają kumulatywnych wymogów zawartych w tym przepisie.

Po raz kolejny Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na fakt, że zarówno ugoda jak i postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności są dokumentami późniejszymi niż decyzja o ustaleniu zryczałtowanego podatku dochodowego, a zatem nie istniały w chwili wydania zaskarżonej wnioskiem o wznowienia postępowania decyzji.

Ponadto Dyrektor wziął pod uwagę, że umowa zakupu powierniczego nie stanowi nowego dowodu, który ujawnił się po wydaniu decyzji ostatecznej, gdyż odmienne założenie doprowadziłoby do oczywistego wniosku, że sama strona nie wiedziała o zawarciu w dniu 19 lutego 2005r. umowy zakupu powierniczego z C. P. To zaś determinuje stwierdzenie, że nie można nadać tej umowie przymiotu dowodu, który "wyszedł na jaw". Dyrektor podniósł, że w trakcie prowadzonego postępowania skarżący, będący wezwany do wykazania przychodów uzasadniających poniesione w 2005r. wydatki wskazał cały szereg takich przychodów, jednak nie było wśród nich kwoty 100 tys. zł otrzymanej rzekomo od C. P.

Następnie Dyrektor wskazał, że w akcie notarialnym na mocy którego skarżący nabył nieruchomość podał, że nabywa ją z funduszy stanowiących jego majątek osobisty, zaś środki otrzymane na podstawie umowy powierniczej majątku takiego nie stanowiły. Dyrektor przyjął też, że organ podatkowy nie jest związany ugodą sądową zawartą pomiędzy stronami w postępowaniu sądowym oraz wydanym postanowieniom o nadaniu jej klauzuli wykonalności.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i zarzucił w niej naruszenie art. 245 § 1 w związku z art. 240 § 1 pkt. 5 , art. 120 i 121 §1 Ordynacji podatkowej.

Skarżący wniósł o uchylenie obu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący po raz kolejny powołał się na okoliczności z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i stwierdził, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzje. W ocenie skarżącego takie nowe okoliczności i dowody to ugoda zawarta przed Sądem Rejonowym w Przemyślu oraz postanowienie Sądu Rejonowego w Przemyślu o nadaniu ugodzie klauzuli wykonalności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zaskarżonym wyrokiem skargę oddalił, uznając że nie jest ona uzasadniona. W jego uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji dokonał wykładni art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, akcentując, że przepis ten posługuje się dwoma kategoriami przyczyn jakie stanowią podstawę do wznowienia postępowania. Przyczyny te są od siebie niezależne i wystąpienie jednej z nich przy zaistnieniu dalszych przesłanek dookreślających ich charakter musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał, że pojecie nowych okoliczności faktycznych jest odmienne od pojęcia nowych dowodów i każdorazowo przy rozpoznawaniu wniosku o wznowienie postępowania opartego o treść przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej należy przeanalizować podane przez stronę przesłanki zarówno w zakresie uznania ich za okoliczności faktyczne, jak też dowody.

Sąd zwrócił uwagę, że strona przedstawiła jako nowe okoliczności faktyczne zdarzenie polegające na zawarciu ugody sądowej na mocy której skarżący zobowiązał się do zwrotu C. P. kwoty 100 tys. zł. z tytułu wcześniej zawartej umowy (2005r.) umowy zakupu powierniczego. Sąd uznał, że przedstawione zdarzenie faktyczne pozwala stwierdzić, że obejmuje ono dwie okoliczności faktyczne, których zaistnienie mogłoby ewentualnie być brane pod uwagę jako podstawa wznowienia. Pierwszą okolicznością faktyczną będzie zawarcie przedmiotowej ugody pomiędzy tymi dwiema stronami oraz nadanie jej klauzuli wykonalności przez Sąd Rejonowy w Przemyślu, zaś drugą okolicznością faktyczną, wynikającą z tej pierwszej jest fakt, że w 2005r. doszło do przekazania skarżącemu kwoty 100 tys. zł. przez C. P.

O tych dwóch zdarzeniach można wnioskować na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów, a to odnośnie zdarzenia pierwszego, a to w postaci protokołu ugody sądowej oraz odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 27 czerwca 2011 r. Dowodami natomiast okoliczności faktycznej opisanej powyżej jako druga będą w tym konkretnym układzie procesowym oświadczanie skarżącego zobowiązującego się do zwrotu pieniędzy oraz oświadczenie pełnomocnika C. P. akceptującego ugodę i składającego pod nią podpis.

Reasumując powyższe rozważania Sąd stwierdził, że jako podstawę uchylenia decyzji merytorycznej będącej przedmiotem wniosku strona w swej istocie wskazała dwie różne okoliczności faktyczne oraz dwie różne grupy dowodów.

Sąd zaaprobował przy tym stanowisko organu, że ugoda zawarta przed Sądem Rejonowym w Przemyślu jest zdarzeniem późniejszym niż wydanie decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania. Dlatego też zawarcie tej ugody rozumiane jako okoliczność faktyczna wymieniona w art. 240 § 1pkt 5 Ordynacji podatkowej nie może stanowić przyczyny wznowienia postępowania. Okoliczność ta nie istniała bowiem w dniu wydania decyzji. Skoro zaś zawarcie ugody nie będzie stanowiło podstawy do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji objętej wnioskiem o wznowienie w myśl art. 245 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej bezprzedmiotowe są rozważania odnośnie prawnego charakteru zawartej ugody, a w szczególności korzystania przez nią ze skutków prawomocności orzeczenia sądowego określonych w art. 365 § 1 kpc. Zawarcie tejże ugody nie jest bowiem okolicznością mogącą powodować korzystne w niniejszym postępowaniu skutki dla skarżącego.

Sąd odrzucił także koncepcję, jakoby dokumenty w postaci protokołu zawarcia tej ugody oraz odpis postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności tejże ugody mogły jako "nowe dowody" stanowić podstawę do wydania rozstrzygnięcia w myśl art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Obydwa bowiem dokumenty mogące stanowić dowód w myśl art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej nie istniały w chwili wydania decyzji, a zatem nie jest wyczerpana przesłanka określona w przepisie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Dalej Sąd odniósł się do kolejnej podstawy wznowienia, tj. okoliczności faktycznej w postaci zawarcia umowy zakupu powierniczego przez C. P. i skarżącego w roku 2005, jak również rozpatrywane w charakterze dowodu oświadczenie skarżącego oraz ewentualne oświadczenie C. P., jeśli przyjąć, że oświadczenia woli złożone przez jego pełnomocnika na posiedzeniu w przedmiocie próby ugodowej jest emanacją jego wiedzy w zakresie zawartej umowy oraz woli dochodzenia przysługującej mu należności. Dowody te jak możliwość przesłuchania w charakterze świadka lub też w postaci odebrania oświadczenia od C. P. czy też przesłuchania skarżącego istniały już w chwili wydania decyzji przez organ podatkowy, oczywiście przy założeniu, że okoliczność faktyczna w postaci zawarcia takiej umowy rzeczywiście miała miejsce.

Sąd jednakże zwrócił uwagę na kolejną przesłankę warunkującą dopuszczenie nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu jako podstawy wznowienia postępowania, a mianowicie okoliczności "wyjścia ich na jaw". W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej poglądem, że strona może powoływać się w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne, bądź na takie dowody, o których nie wiedziała w momencie, gdy sprawa toczyła się w trybie zwykłym. Obowiązek wykazania tej niewiedzy ciążyć będzie przy tym na stronie.

Jeżeli strona posiadając wiedzę na temat dowodu lub okoliczności fatycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu zwykłym celowo nie powoła się na nie, to traci następnie uprawnienie do oparcia na nich wniosku o wznowienie postępowania. W takim przypadku nie dochodzi bowiem do "wyjścia na jaw" nowych okoliczności faktycznych bądź nowych dowodów. Przesłanka ta wymaga bowiem, aby te zdarzenia były nie znane dotychczas stronom, gdyż tylko w takiej sytuacji możliwe jest dojście do ich ujawnienia. Jeżeli strona celowo ich nie ujawnia, to nie można następnie mówić o ich "wyjściu na jaw".

Reasumując Sąd wskazał, że jeżeli do zawarcia przedmiotowej umowy rzeczywiście doszło, to zdarzenie to rozumiane jako okoliczność faktyczna w kategoriach przepisu art. 240 §1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej było znane skarżącemu już w chwili, gdy toczyło się postępowanie podatkowe. Zdarzenie to miało się bowiem rozegrać w roku 2005 , zaś decyzje ustalające zostały wydane w roku 2009. W tych okolicznościach doszłoby do zatajenia przez stronę tej okoliczności, choć była ona rozpytywana o źródła przychodu przez organ podatkowy i nie wskazała umowy zakupu powierniczego jako źródła przychodu.

Zakładając taki przebieg wypadków nie można stwierdzić że okoliczność zawarcia takiej umowy "wyszła na jaw" dopiera w roku 2011, skoro była ona znana skarżącemu już w roku 2005.

Takie same uwagi Sąd odniósł do ewentualnych relacji złożonych przez skarżącego bądź C. P. odnośnie tego zdarzenia rozpatrywanych w kategoriach nowego dowodu który "wyszedł na jaw" w roku 2011.

Zakładając bowiem, że prawdziwa jest wersja wskazana w skardze, że do zawarcia takiej umowy doszło w 2005 r., to obydwa źródła dowodowe były skarżącemu znane i mógł on z nich skorzystać już w trakcie postępowania podatkowego, przy czym sam będąc jednym z nich miał zataić rzekomo zawartą umowę. Nic nie stało również na przeszkodzie aby w postępowaniu podatkowym w roku 2009 zgłosił dowód z zeznań C. P.

Nie można zatem stwierdzić że wyszły na jaw nowe dowody skoro zakładając prawdziwość aktualności relacji strony były one jej znane w trakcie postępowania podatkowego.

Zatajenie tego faktu przez skarzącego, jako nie znajdujące racjonalnych podstaw, musi według Sądu skutkować krytycznym podejściem do głoszonych przez niego aktualnie tez o zawarciu w roku 2005 umowy z C. P. Przedstawiane aktualnie dowody w postaci jego oświadczenia czy też możliwego przesłuchania C. P. nie mogą, zdaniem Sądu, być z tego powodu uznane za istotne.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wywiedziona została skarga kasacyjna, którą strona zaskarżyła tenże wyrok w całości zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 p.p.s.a. w zw. z: art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 240 § 1 pkt 5, art. 245 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie błędnej oceny przesłanek z art. 240 § 1 pkt 5 uzasadniających wznowienia postępowania w sprawie oraz poprzez odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej w całości mimo zaistnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, art. 151 p.p.s.a. polegające na jego zastosowaniu w sytuacji gdy skargę należało uwzględnić.

Z uwagi na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zwrot kosztów postępowania, w wysokości prawem przepisanej, w tym wynagrodzenia doradcy podatkowego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w R. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Podstawą konstrukcji, treści i zakresu skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie niniejszej jest unormowanie podstawy wznowienia postępowania wynikające z zapisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Na podstawie przywołanego przepisu: w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności lub dowody stanowią podstawę wznowienia postępowania, jeżeli spełniają łącznie następujące cechy: (1) są nowe, (2) istniały w dniu wydania decyzji, (3) są istotne dla sprawy, (4) nie były znane organowi, który wydał decyzję (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Tom II, Toruń 2007 r., s. 543). W braku jednej z wymienionych cech tych okoliczności czy dowodów nie można uznać, by zaistniała przesłanka do wznowienia określona we wskazanym wyżej przepisie.

W ocenie skarżącego wyszły na jaw istotne okoliczności i dowody dotyczące jego stanu majątkowego, z których miałoby wynikać, że dysponował on w 2005 r. odpowiednimi zasobami pieniężnymi. Tymi okolicznościami i dowodami miała być zawarta w dniu 18 kwietnia 2011 r. w Sądzie Rejonowym w Przemyślu ugoda, z treści której wynika, że w dniu 19 lutego 2005 r. C. P. wpłacił kwotę 100.000 zł. tytułem realizacji umowy zakupu powierniczego, zawartej ze skarżącym.

Jak trafnie stwierdził Sąd pierwszej instancji w motywach wyroku, wskazana ugoda, odpis protokołu jej zawarcia oraz postanowienia o nadaniu jej klauzuli wykonalności, nie mogą stanowić podstawy wznowienia postępowania podatkowego, stosownie do art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Okoliczności te i dowody nie istniały bowiem w dniu wydania decyzji. Z tych samych powodów nie mogą stanowić podstawy wznowieniowej pozyskane po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej oświadczenia skarżącego oraz C. P. Słusznie również wywiódł, WSA w Rzeszowie, że skoro zawarcie ugody nie będzie stanowiło podstawy wznowienia postępowania i uchylenia decyzji objętej wnioskiem o wznowienie, bezprzedmiotowe są rozważania dotyczące prawnego charakteru zawartej ugody.

Ustawodawca w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa nie wyjaśnił, co należy rozumieć przez użyte w tym przepisie określenie "okoliczności faktyczne". Odróżnienie przesłanki wznowieniowej, polegającej na ujawnieniu "nowych okoliczności faktycznych" od przesłanki "nowe dowody" wskazuje jednakowoż, że przez zwrot: "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć te zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu. Uznać zatem można, że wyjście na jaw okoliczności faktycznych, wskazujących na uzyskanie przez podatnika określonej kwoty pieniężnej, mającej wpływ na ustalenie wysokości jego obowiązku podatkowego, które to zdarzenie istniało w dniu wydania decyzji i nie było znane organowi, który ją wydał, mając istotne znaczenie dla wymiaru podatku, stanowić może podstawę wznowienia postępowania podatkowego, w świetle treści art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Okoliczności faktyczne lub dowody są bowiem dla sprawy istotne, jeżeli dotyczą przedmiotu tej sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.

Kluczowe jednakże znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy będzie miało ustalenie znaczenia użytego w analizowanym przepisie zwrotu "wyszły na jaw". Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że strona może powoływać się w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne, bądź na takie dowody, co do których istnienia nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania podatkowego, prowadzonego w trybie zwykłym, nie mogła zatem żądać ich uwzględnienia w toku tego postępowania. Niepodobna racjonalnymi względami usprawiedliwić działanie podatnika, który w toku postępowania podatkowego, m.in. wzywany do przedstawienia dowodów mających wpływ na ustalenie jego zobowiązania podatkowego, nie wskazuje na znane mu zdarzenie mające wpływ na wysokość tego zobowiązania, a powołuje się na tę okoliczność kilka lat później. Z punktu widzenia stanu wiedzy podatnika, nie można uznać, że okoliczności o posiadaniu przez niego w 2005 r. kwoty 100.000 zł. z tytułu umowy powierniczej, zawartej w tym roku, "wyszły na jaw" dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Jeszcze raz podkreślić należy, że na okoliczność tę strona nie powoływała się ani w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego (w tym składając pisemne oświadczenie z dnia 26 sierpnia 2008 r. o wysokości i źródłach uzyskanych dochodów/przychodów), ani też w toku postępowań sądowych dotyczących tego samego zobowiązania podatkowego, zakończonych wyrokami: WSA w Rzeszowie z dnia 18 lutego 2010 r. (sygn. akt I SA/Rz 926/09) oraz NSA z dnia 4 grudnia 2012 (sygn. akt II FSK 1290/10). Dodać również trzeba, że do protokołu z dnia 19 grudnia 2008 r. strona zeznała, że na zakup nieruchomości wydatkowała wyłącznie środki pochodzące z systematycznie gromadzonych oszczędności. Uprawniony wobec tego był pogląd Sądu pierwszej instancji nieznajdującym racjonalnych podstaw zatajeniu przez podatnika w toku prowadzonego postępowania podatkowego informacji i zawarciu w 2005 r. umowy powierniczej.

Tym samym zasadny jest wniosek, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki wznowieniowe, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Na koniec dodać należy, że ocenianie przez Sąd pierwszej instancji postępowanie administracyjne, jak również postępowanie sądowe nie dotyczyły wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej. Wynika z tego, że kwestia zgodności z Konstytucją RP art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. – oceniona w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09, nie mogła stanowić podstawy rozstrzygnięcia niniejszego wyroku, rozważającego zaskarżony wyrok i skontrolowane nim postępowanie w kontekście przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, która stanowiła przedmiot stosowania przez organy administracji i sąd administracyjny pierwszej instancji.

Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.