Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2226/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 62 ust. 4b, art. 64 ust. 1, 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3 i 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

M. B. (dalej też jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też jako "organ odwoławczy" lub "GITD") z dnia [...] września 2016 r., nr [...]. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15000 złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23), art. 62 ust. 4 b, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm. - zwanej dalej "prd."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm. - zwanej dalej "udp").

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na karę pieniężną w kwocie 15.000 zł w związku z ustaleniem w trakcie kontroli przejazdu po drogach publicznych zespołem pojazdów złożonym z większej niż dopuszczalna liczba pojazdów. Kierowca w toku czynności kontrolnych okazał m. in. trzy dowody rejestracyjne:

pierwszy od ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] o numerze nadwozia [...],

drugi od naczepy marki [...] o nr rej. [...] nr nadwozia [...],

trzeci od naczepy marki [...] o nr rej. [...] nr nadwozia [...].

Jak wynika z ustaleń organu, kierowca zapytany, czy od zespołu pojazdów można odłączyć tylną przyczepę o nr rej. [...] i wykonywać przewóz pojazdem złożonym z ciągnika siodłowego o nr rej. [...] oraz przyczepy o nr rej. [...], wyjaśnił, iż tak. Zapytany, kiedy poruszał się zespołem pojazdów złożonym z ciągnika siodłowego o nr rej. [...] wraz z przyczepa o nr rej. [...], wyjaśnił, iż takim zespołem pojazdów porusza się tylko na terenie przedsiębiorstwa. Zeznał, że nie posiada zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym,: a kontrolowanym zespołem pojazdów jeździ od około miesiąca.

W piśmie złożonym do organu 13 maja 2016 r. stron wskazywała, że nie ma podstaw do stwierdzenia, iż kontrolowany pojazd składał się z trzech pojazdów. Według strony naczepa kontenerowa o nr rej. [...] faktycznie składała się z dwóch części, z których pierwsza część posiada dwie osie natomiast druga część posiada trzy osie. Strona dodała, iż pierwsza naczepa posiada swój numer rejestracyjny - [...] i może być używana samodzielnie. Posiada też własny dowód rejestracyjny. Zdaniem strony druga część naczepy nie stanowi samodzielnego pojazdu i nie posiada też odrębnego dowodu rejestracyjnego. Tworzy ona pojazd - naczepę kontenerową z pięcioma osiami - wyłącznie w przypadku połączenia jej z częścią pierwszą. Nie posiada ona mechanizmów umożliwiających wyłącznie połączenie drugiej części z ciągnikiem samochodowym. W dowodzie rejestracyjnym naczepy o nr rej. [...] zamieszczony został wpis urzędowy, iż pojazd składa się z dwóch części. Zdaniem strony, kontrolowany zespół pojazdów składał się z dwóch pojazdów o nr rej. [...]. Do wyjaśnień strona załączyła kopię oceny technicznej z dnia [...] lutego 2016 r.

Organ I instancji ocenił, że należący do przedsiębiorcy zespól pojazdów złożony był z trzech pojazdów, tj. liczby pojazdów większej niż dopuszczona w art. 62 ust. 4b p.r.d., a kierowca nie okazał wymaganego zezwolenia kategorii VII. Odnosząc się do pisemnych wyjaśnień wskazał, że stoją w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Jak wynika już z samego, podpisanego przez kierowcę bez wnoszenia jakichkolwiek uwag protokołu kontroli, kontrolowany zespół pojazdów składał się z trzech pojazdów: pojazdu silnikowego o nr rej. [...], przyczepy o nr rej. [...] i przyczepy o nr rej. [...]. Kierowca okazał również wymienione wyżej trzy dowody rejestracyjne. Także z dokumentacji fotograficznej wynika, że każda z przyczep posiadała własną tablicę rejestracyjną. Stoi to w sprzeczności z twierdzeniami strony, że druga cześć naczepy "nie posiadała odrębnego dowodu rejestracyjnego".

Odnosząc się do przedłożonej przez stronę "oceny technicznej" organ ocenił, że dokument ten, stworzony na zlenienie strony, wskazuje na możliwość rozłączania i podłączania z sobą przyczep o numerach identyfikacyjnych [...] i [...]. Wskazuje też sposób zarejestrowania w/w pojazdów w Holandii. Uznał, że z oceny tej wynika, iż przyczepa o numerze identyfikacyjnym [...] może być użytkowana tylko z przyczepą o numerze identyfikacyjnym [...].

Zdaniem organu dokument ten nie świadczy o niemożności zakwalifikowania pojazdów o numerach identyfikacyjnych [...] i [...] jako odrębnych pojazdów. Wręcz przeciwnie - wskazuje na możliwość swobodnego łączenia i rozłączania w/w przyczep, co świadczy o tym, że kontrolowany zespół pojazdów składał się z 3 pojazdów: pojazdu silnikowego o nr rej. [...], przyczepy o nr rej. [...], przyczepy o nr rej. [...]. Świadczą o tym zapisy protokołu kontroli, okazane w toku czynności kontrolnych trzy odrębne dowody rejestracyjne, utrwalone dokumentacją fotograficzną trzy różne numery rejestracyjne. Organ wskazuje również, iż przyczepy można było rozłączyć i połączyć czego potwierdzeniem jest dokumentacja fotograficzna oraz zeznania kontrolowanego kierowcy.

Od powyższej decyzji M. B. złożył odwołanie. Wnosił o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu założenia, że przejazd po drodze publicznej pojazdu członowego, będącego w dyspozycji przedsiębiorcy wymagał uzyskania zezwolenia kategorii VII. Jego zdaniem, naczepa kontenerowa o nr rej. [...] wchodząca w skład kontrolowanego pojazdu faktycznie składa się z dwóch części, z których pierwsza posiada dwie osie, a druga trzy osie. Pierwsza część naczepy - dwuosiowa, może być używana bez drugiej części, po zespoleniu jej bezpośrednio z ciągnikiem samochodowym, ponieważ jest wyposażona we wszystkie niezbędne mechanizmy i oświetlenie oraz spełnia wymagania stawiane pojazdom. Natomiast druga część naczepy - trzyosiowa, nie może być tráktowana jako osobny pojazd, ponieważ nie posiada mechanizmów, umożliwiających jej bezpośrednie zespolenie z ciągnikiem samochodowym, a zatem nie jest możliwe jej wykorzystanie do transportu bez części pierwszej, a ponadto nie posiada własnego dowodu rejestracyjnego. Druga część naczepy może wchodzić w skład pojazdu - naczepy kontenerowej z pięcioma osiami - wyłącznie w przypadku połączenia jej z częścią pierwszą. W takiej sytuacji, po połączeniu dwóch części naczepy, powstaje pojazd o nr rej. [...], umożliwiający utworzenie, wraz z ciągnikiem samochodowym, pojazdu członowego. Pojazd ten, kontenerowa pięcioosiowa, posiada własny dowód rejestracyjny, w którym to został umieszczony między innymi wpis urzędowy, iż pojazd ten składa się z dwóch części oraz posiada pięć osi.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie, że [...] kwietnia 2016 r. w miejscowości G. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z dwuosiowego samochodu marki [...] o nr rej. [...], dwuosiowej przyczepy marki [...] o nr rej. [...] i trzyosiowej przyczepy marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował P. C., który wykonywał przejazd z ładunkiem dwóch kontenerów (jeden pusty, drugi ze smażoną cebulą) w imieniu skarżącego M. a B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: M. B. na trasie [...]. Podobnie jak organ I instancji stwierdził, że z ustalonego na podstawie: protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., dowodów rejestracyjnych kontrolowanych pojazdów, prawa jazdy kontrolowanego kierowcy, wypisu z licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, protokołu przesłuchania w charakterze świadka kontrolowanego kierowcy i dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas kontroli.

Ocenił, że ze stanu faktycznego wynika, że kierowca nie okazał zezwolenia kategorii VII na poruszanie się pojazdem nienormatywnym, tj.: zespołem pojazdów złożonym z trzech pojazdów, tj. liczby pojazdów większej niż dopuszczona w art. 62 ust. 4, 4a i 4b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepisy te przewidują, że zespół pojazdów może składać się najwyżej z 3 pojazdów, a zespół ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny - z 2 pojazdów. Przejazd zespołu pojazdów złożonego z liczby pojazdów większej niż określona w ust. 4 lub o długości większej niż określona w ust. 4a wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 64d (zezwolenie kategorii VII). Zdaniem organu, w przypadku gdy zestaw porusza się wyłącznie z pierwszą częścią przyczepy, pojazd jest normatywny i nie wymaga zezwolenia, natomiast po dołączeniu drugiego członu stosownego zezwolenia wymaga.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących dopuszczenia do ruchu jego pojazdu członowego organ odwoławczy powołał się na regulacje ustawy prawo o ruchu drogowym art. 71 ust. 1, ust. 2, art. 75 ust. 1 prd oraz § 11 ust. 1 pkt 5 w zw. z ust. 2 pkt 30 Instrukcji w sprawie rejestracji pojazdów, stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2014 r. poz. 1727 ze zm.). Stwierdził, że wśród treści podlegających wpisowi w rubryce ADNOTACJE URZĘDOWE wymienionych w § 11 ust. 2 pkt 30 powołanej Instrukcji, brak jest takich, jak zawarte w dowodzie rejestracyjnym naczepy o nr rej. [...]:

"- naczepa składa się z II części -

[...] - przednia-

[...] - tylnia-,,

Na tej podstawie organ odwoławczy uznał, że wpisy w dowodzie rejestracyjnym przyczepy o nr rej. [...] są pozbawione podstaw prawnych. Poruszanie się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych zostało obwarowane licznymi obostrzeniami wymienionymi w art. 62 i 64 prd. Zalicza się do nich wymóg uzyskania zezwolenia za przejazd pojazdem nienormatywnym. Odwołał się do art. 62 ust. 4b prd, który przewiduje, że za przejazd zespołu pojazdów złożonego z liczby pojazdów większej niż określona w ust. 4 lub o długości większej niż określona w ust. 4a wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 64d (zezwolenie kategorii VII).

Nie dopatrzył się możliwości wyłączenia odpowiedzialności skarżącego na podstawie art. 140aa ust. 4 prd uznając, że skarżący w toku postępowania administracyjnego,, ani na etapie odwoławczym nie przedstawił dowodów wskazujących, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Ocenił, że treść powołanych regulacji prawnych oraz zgłaszanych przez stronę wyjaśnień nie uzasadniała uznania uwolnienia się od odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swojej odpowiedzialności.

Skarżący złożył na powyższą decyzję skargę do tut. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając, że kontrolowany pojazd nie nosił cech pojazdu nienormatywnego, w związku z czym nie było konieczności uzyskania zezwolenia na jego przejazd po drodze publicznej. Jego zdaniem, organ dokonał niewłaściwej oceny stanu faktycznego, a zatem zarówno wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej, jak i również wydanie decyzji administracyjnej, orzekającej o nałożeniu kary pieniężnej za brak zezwolenia kat. VII jest nieuzasadnione.

W jego ocenie, organ nie ma podstawy do twierdzenia, by kontrolowany pojazd członowy składał się rzeczywiście z trzech niezależnych pojazdów, tj. ciągnika samochodowego i dwóch naczep. Naczepa kontenerowa o nr rej. [...], wchodząca w skład kontrolowanego pojazdu członowego faktycznie składa się z dwóch części, a nie z dwóch pojazdów, z których pierwsza część posiada dwie osie, natomiast druga część tej naczepy posiada trzy osie. Łącznie ww. naczepa posiada pięć osi. Pierwsza część ww. naczepy posiada swój numer rejestracyjny - [...] i może być używana samodzielnie - po zespoleniu jej bezpośrednio z ciągnikiem samochodowym, ponieważ - jako naczepa kontenerowa z jedną osią jest wyposażona we wszystkie niezbędne mechanizmy i spełnia wymagania stawiane pojazdom.

Skarżący przyznał, że do tego pojazdu przypisany jest też dowód rejestracyjny, ale jest on niezbędny wyłącznie w przypadku, gdy po zespoleniu z ciągnikiem samochodowym, naczepa dwuosiowa byłaby używana do przewozu drogowego, tworząc pojazd członowy, składający się z ciągnika samochodowego i naczepy dwuosiowej. Jego zdaniem, druga część naczepy natomiast nie może być traktowana jako osobny pojazd. Część ta nie posiada też odrębnego dowodu rejestracyjnego. Może ona utworzyć pojazd - naczepę kontenerową z pięcioma osiami - wyłącznie w przypadku połączenia jej z częścią pierwszą. Po połączeniu dwóch części tej naczepy, nie istnieje już pojazd (naczepa) o nr rej. [...], ponieważ część ta wchodzi w skład naczepy pięcioosiowej o nr rej. [...].

Druga część naczepy nie posiada mechanizmów, umożliwiających jej bezpośrednie zespolenie z ciągnikiem samochodowym. Mechanizmy zespalające umożliwiają wyłącznie połączenie drugiej części z pierwszą częścią naczepy i utworzenie w ten sposób pojazdu - naczepy pięcioosiowej o nr rej. [...]. Powołał się na wpis w dowodzie rejestracyjnym naczepy o nr rej. [...] wystawiony przez organ administracji publicznej, że pojazd ten składa się z dwóch części.

W konsekwencji wniósł o uchylenie wydanej decyzji i orzeczenie umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016.1066 j.t. z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej cyt. jako p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), czy też stwierdzenie, że akt ten dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy organy Inspekcji Transportu Drogowego prawidłowo zakwalifikowały naczepy:

naczepę marki [...] o nr rej. [...] nr nadwozia [...],

naczepę marki [...] o nr rej. [...] nr nadwozia [...] - jako dwa pojazdy, a nie jeden pojazd, jak podnosi skarżący, powołując się na "wpis urzędowy".

Sąd nie ma żadnych zastrzeżeń do prawidłowości poczynionych przez organy ustaleń faktycznych, z których jednoznacznie wynika, że kontrolowany w dniu [...] kwietnia 2016r. zespół pojazdów składał się z 3 pojazdów: pojazdu silnikowego o nr rej. [...], przyczepy o nr rej. [...], przyczepy o nr rej. [...]. O powyższym świadczą nie tylko zapisy protokołu kontroli, ale okazane w toku czynności kontrolnych trzy odrębne dowody rejestracyjne, których kserokopie dołączono do akt administracyjnych oraz utrwalone dokumentacją fotograficzną trzy różne numery rejestracyjne. Nie budzą zastrzeżeń również ustalenia, że przyczepy można było rozłączyć i połączyć, czego potwierdzeniem jest dokumentacja fotograficzna oraz zeznania kierowcy.

Natomiast twierdzenie skarżącego, że naczepa posiadająca numer rejestracyjny stanowi tylko część naczepy, że może funkcjonować zarówno z tym nr rejestracyjnym jak i bez, bo nie może być traktowana jako osobny pojazd ("po połączeniu dwóch części tej naczepy, nie istnieje już pojazd (naczepa) o nr rej. [...], ponieważ część ta wchodzi w skład naczepy pięcioosiowej o nr rej. [...]") – należy ocenić wyłącznie w oparciu o regulacje ustawowe.

W artykule 2 prd wprowadzono szereg definicji ustawowych dotyczących określeń używanych w ustawie i tak w odpowiednio wskazanych punktach zdefiniowano:

31) pojazd - środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszynę lub urządzenie do tego przystosowane;

32) pojazd silnikowy - pojazd wyposażony w silnik, z wyjątkiem motoroweru i pojazdu szynowego;

35) pojazd członowy - zespół pojazdów składający się z pojazdu silnikowego złączonego z naczepą;

35a) pojazd nienormatywny - pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy;

42a) ciągnik samochodowy - pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie wyłącznie do ciągnięcia przyczepy; określenie to obejmuje ciągnik siodłowy i ciągnik balastowy;

49) zespół pojazdów - pojazdy złączone ze sobą w celu poruszania się po drodze jako całość; nie dotyczy to pojazdów złączonych w celu holowania;

50) przyczepa - pojazd bez silnika, przystosowany do łączenia go z innym pojazdem;

52) naczepa - przyczepę, której część spoczywa na pojeździe silnikowym i obciąża ten pojazd;

Zasadą jest, stosownie do art. 62 ust. 4 i 4b prd, że zespół pojazdów może składać się najwyżej z 3 pojazdów, a zespół ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny - z 2 pojazdów. Natomiast przejazd zespołu pojazdów złożonego z liczby pojazdów większej niż określona w ust. 4 lub o długości większej niż określona w ust. 4a wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 64d.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 prd ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem: uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.

Stosownie do art. 64d ust. 1 prd zezwolenie kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane na jednokrotny lub wielokrotny przejazd po drogach publicznych w wyznaczonym czasie, na trasie wyznaczonej w zezwoleniu. Zezwolenie wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-VI.

W myśl przytoczonej wyżej definicji ustawowej, pojazd jest to środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszyna lub urządzenie do tego przystosowane.

Stwierdzić należy, że każdy, ze stanowiących elementy kontrolowanego pojazdu członowego środków transportu oznaczonych: nr rej. [...] (ciągnik siodłowy marki [...], nr rej. [...] (naczepa marki [...]) i nr rej. [...] (naczepa marki [...]) - spełnia definicję pojazdu.

Podnoszony przez skarżącego argument, że naczepa kontenerowa o nr rej. [...], wchodząca w skład kontrolowanego pojazdu członowego faktycznie składa się z dwóch części, a nie z dwóch pojazdów, z których pierwsza część posiada dwie osie, natomiast druga część tej naczepy posiada trzy osie i nie jest w stanie poruszać się samodzielnie po drodze bez podłączenia go do pojazdu poprzedzającego, zdaniem Sądu nie ma znaczenia w sprawie.

Ustawa, zgodnie z przytoczoną definicją, nie wymaga aby pojazd był w stanie samodzielnie poruszać się po drodze. Fakt, że środek transportu o nr rej. [...] nie jest w stanie samodzielnie poruszać się po drodze bez pojazdu poprzedzającego, nie stanowi o możliwości zakwalifikowania tych środków transportu jako osobnych pojazdów.

Podnoszona przez skarżącego kwestia liczby osi także nie może przesądzać o kwalifikacji środka transportu jako osobnego pojazdu. Pojazd ten bowiem, co do zasady, może być sprzęgnięty z inną naczepą o takiej samej konstrukcji jak naczepa stanowiąca element środkowy zespołu pojazdów. Zatem istnieje możliwość połączenia z innym pojazdem o takiej samej konstrukcji zaczepu i utworzenia w ten sposób innego zespołu pojazdów.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że organy Inspekcji Transportu Drogowego dokonały prawidłowego ustalenia, że kontrolowany zespół pojazdów składał się z trzech pojazdów o numerach rejestracyjnych [...] (ciągnik siodłowy marki [...], [...] (naczepa marki [...]) i [...] (naczepa marki [...]), zatem składał się z większej liczby pojazdów niż określona w art. 62 ust. 4 prd.

Oznacza to, że skarżący nie legitymował się zezwoleniem kategorii VII.

Art. 140aa prd stanowi, że: 1. Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

2. Decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej wydaje właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, Służby Celnej lub zarządca drogi.

3. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na:

1) podmiot wykonujący przejazd;

2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.

4. Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Zgodnie z art. 140ab ust.1 prd karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:

1) 1.500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II;

2) 5.000 zł - za brak zezwolenia kategorii lll-VI;

3) za brak zezwolenia kategorii VII:

a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 2.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15.000 zł - w pozostałych przypadkach.

Jak słusznie wywodził organ ustawodawca nie wprowadził legalnych definicji "ładunku sypkiego" oraz "drewna" jednak nie budzi wątpliwości Sądu dokonane w przedmiotowej sprawie ustalenie organów, że przewożone puste kontenery nie stanowiły żadnego z tych materiałów.

Prawidłowo też wywodził organ, że Prawo o ruchu drogowym nie definiuje pojęcia "należytej staranności", czy "braku wpływu", w związku z czym w zakresie należytej staranności należy posiłkować się regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym.

Zgodnie z art. 355 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Pod pojęciem zachowania należytej staranności należy zatem rozumieć sposób postępowania dłużnika odpowiadający wymaganiom zawartym w obiektywnym wzorcu postępowania, który jest tworzony na tle danego stosunku. Kwestia niezachowania należytej staranności może być rozpatrywana wówczas, gdy zachowanie podmiotu stanowiło będzie odstępstwo od tak ukształtowanego wzorca. Budowa wzorca staranności w przypadku podmiotów wykonujących przewozy drogowe musi uwzględniać regulację zawartą w art. 355 § 2 KC. Zgodnie z tym przepisem przy ocenie należytej staranności, w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, należy brać pod uwagę zawodowy charakter tej działalności. Co za tym idzie należyta staranność wymagana w stosunkach danego rodzaju będzie musiała być oceniana przy uwzględnieniu wiedzy, doświadczenia i umiejętności praktycznych, jakie wymagane są od przedsiębiorcy podejmującego w tym przypadku działalność w zakresie przewozu drogowego. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów należy mieć zatem na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności. Zaostrzony wzorzec staranności wpływa na zwiększenie wymagań wobec podmiotu wykonującego przewozy. Przewoźnik musi mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą przewoźnika i wyłącza możliwość zastosowania umorzenia o którym mowa w art. 140aa ust. 4 pkt 1 ww. ustawy. Naruszenie norm prawa bezwzględnie obowiązującego świadczy o niedochowaniu przez stronę należytej staranności oraz o jej wpływie na powstanie naruszenia.

Odnośnie użytego przez ustawodawcę pojęcia "braku wpływu" wskazać należy, że zgodnie z przyjętymi w orzecznictwie poglądami brak wpływu na powstanie naruszenia ma miejsce, gdy naruszenie następuje na skutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot przy dochowaniu należytej staranności nie mógł przewidzieć (vide np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 989/08, wyrok z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt 404/10).

W okolicznościach niniejszej sprawy słusznie ustalił organ, że nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności. Jak wynika z treści odwołania i skargi do naruszenia doszło na skutek błędnego przekonania strony, że złączone pojazdy nr rej. [...] (naczepa marki [...]) i nr rej. [...] (naczepa marki [...]) stanowią jeden pojazd, w związku z tym organ prawidłowo ustalił, że nie można przyjąć braku wpływu skarżącego na powstanie naruszenia.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 maja 2016r. II GSK 2809/14 – w podobnym stanie faktycznym wyraził podobne stanowisko. Stosownie do art. 2 pkt 49 prd zespołem pojazdów są pojazdy złączone ze sobą w celu poruszania się po drodze jako całość. Za pojazd ustawa rozumie zaś środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszynę lub urządzenie do tego przystosowane (art. 2 pkt 31 prd). Także na gruncie tamtej sprawy było bezsporne, że możliwe jest rozłączenie 2 elementów naczepy i korzystanie jedynie z 2 osiowej przedniej części naczepy.

Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że na gruncie niniejszej sprawy organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy zatem stwierdzić, iż organy dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego, a kara pieniężna została wymierzona zgodnie z przepisami prawa.

Z uwagi na powyższe, na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.