Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 728/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 250 par 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 130a ust. 10a, 10e i 10h
journal: Dz.U. 2022 poz 988
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: art. 7, art. 77 par 1, art. 80, art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 1 lutego 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, , Protokolant asystent sędziego Agata Zarychta, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2023 roku sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 24 sierpnia 2022 roku nr SKO.4141.108.2022 w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 15 lipca 2022 roku nr ZDiT-IU.40271.243.1.2022; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu J. B. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. ul. [...] kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu J. N. z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 sierpnia 2022 r., nr SKO.4141.108.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 130a ust. 10h i ust. 10k ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 988 ze zm.), dalej p.r.d., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 15 lipca 2022 r., nr ZDiT-IU.40271.243.1.2022 w przedmiocie ustalenia J.N. kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W dniu 8 czerwca 2015 r. na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] wydanej przez Komendę Miejską Policji pojazd marki Fiat Uno o nr rej. [...] został usunięty z drogi i umieszczony na parkingu strzeżonym przy ul. [...] w Ł. Przyczyną wydania dyspozycji usunięcia pojazdu i jego umieszczenia na parkingu strzeżonym było kierowanie pojazdem przez osobę nieposiadającą uprawnień do kierowania pojazdami. Pojazdem kierował J.G.

Powiadomieniami z dnia 24 czerwca 2015 r. Komenda Miejska Policji w Łodzi poinformowała J.N. i J.G. o usunięciu pojazdu z drogi i umieszczeniu na parkingu strzeżonym. Właścicielowi pojazdu – J.N. powiadomienie doręczono w dniu 1 lipca 2015 r.

Zawiadomieniem z dnia 19 października 2015 r. Prezydent Miasta Łodzi poinformował J.N. o usunięciu pojazdu z drogi i skutkach jego nieodebrania. Zawiadomienie zostało doręczone J.N. w dniu 22 października 2015 r.

Wnioskiem z dnia 16 stycznia 2017 r. Prezydent Miasta Łodzi wystąpił do Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi o orzeczenie przepadku pojazdu w trybie art. 130a ust. 10 p.r.d.

Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2017 r., sygn. akt XVIII Ns 43/17 Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi orzekł o przepadku pojazdu na rzecz Miasta Łodzi. Postanowienie jest prawomocne od dnia 8 września 2017 r.

Zawiadomieniem z dnia 26 maja 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi poinformował o wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu. Zawiadomienie doręczono stronie w dniu 7 czerwca 2022 r.

Decyzją z dnia 15 lipca 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi ustalił wysokość kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu marki Fiat Uno o nr rej. [...] powstałych od momentu wydania dyspozycji usunięcia do zakończenia postępowania na łączną kwotę 24 024 zł zobowiązując do ich zapłaty solidarnie J.N. i J.G.

Ustalając zobowiązanych do zapłaty kosztów usunięcia pojazdu organ wziął pod uwagę regulacje zawarte w art. 130a ust. 10h i 10i p.r.d., zgodnie z którymi koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi:

1) właściciel,

2) jeżeli pojazd w chwili usunięcia znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, solidarnie ta osoba.

W niniejszej sprawie, jak podkreślił organ właścicielem pojazdu w dniu jego usunięcia był J.N., zaś użytkownikiem (kierującym) – J.G. Prezydent Miasta Łodzi wskazał, że stosownie do treści art. 365 § 1 k.p.c. jest bezwzględnie związany treścią prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi z dnia 14 sierpnia 2017 r., sygn. akt XVIII Ns 43/17 o przepadku pojazdu na rzecz Miasta Łodzi, co oznacza, że nie może kwestionować ustaleń faktycznych leżących u jego podstaw, np. co do osoby dotychczasowego właściciela pojazdu, nawet jeżeli strona podważa je w toku postępowania administracyjnego.

W przedmiocie wydania decyzji na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. organ nie ustala tego, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, ponieważ kwestie te zgodnie z art. 130a ust. 10e p.r.d. są przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym w sprawie przepadku pojazdu. W związku z powyższym organ ustalając właściciela usuniętego pojazdu nie wziął pod uwagę umowy sprzedaży przedmiotowego pojazdu z dnia 19 lipca 2014 r. doręczonej do Zarządu Dróg i Transportu w Łodzi w dniu 14 czerwca 2022 r.

Zgodnie z art. 130a ust. 6 p.r.d. rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a."

Wysokość kosztów została ustalona zgodnie z art. 130a ust. 6 i 6a p.r.d. i wynosi;

1. koszt usunięcia pojazdu w dniu 8 czerwca 2015 r. wynosi 0,00 zł, ponieważ wyrokiem z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 690/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność uchwały Nr XCVI/2003/14 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 22 października 2014 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na terenie miasta Łodzi w 2015 roku, w części obejmującej §1.

2. koszty przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym od dnia przyjęcia na parking, tj. 8 czerwca 2015 r. do momentu uprawomocnienia się postanowienia sądu o przepadku pojazdu, tj. do dnia 8 września 2017 r. wynoszą 24 024 zł, tj.

- od dnia 8 czerwca 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. - 0 zł,

- od 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. (tj. 366 dób) po 39 zł za dobę zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 3 uchwały nr XX/453/15 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 18 listopada 2015 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na terenie miasta Łodzi w 2016 r. - łącznie 14 274 zł;

- od 1 stycznia 2017 r. do 8 września 2017 r. (tj. 250 dób) po 39 zł za dobę zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 3 uchwały nr XXXVI 1/976/16 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 16 listopada 2016 r. w sprawie ustalania wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na terenie miasta Łodzi w 2017 r. łącznie 9 750 zł.

Od powyższej decyzji J.N., złożył odwołanie, w którym podkreślił, że od ponad 8 lat nie jest właścicielem pojazdu, który wygenerował ogromne koszty przechowywania na parkingu strzeżonym. Podniósł, że nie został zawiadomiony przez organ o usunięciu pojazdu na parking strzeżony i możliwości jego odbioru. Podał, że nie posiadał wiedzy o toczącym się postępowaniu cywilnym w przedmiocie orzeczenia o przepadku pojazdu na rzecz Miasta Łodzi, o toczącym się postępowaniu i postanowieniu sądu dowiedział się dopiero z treści zaskarżonej decyzji. Wskazał, że organ posiada wiedzę o ważnej umowie kupna – sprzedaży ww. pojazdu, z której wynika, że od 8 lat nie jest już właścicielem pojazdu. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 24 sierpnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że z materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wynika, że właścicielem pojazdu usuniętego w dniu 8 czerwca 2015 r. był J.N., o czym jednoznacznie świadczy treść postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z dnia 14 sierpnia 2017 r., sygn. akt XVIII Ns 43/17 wydanego w postępowaniu prowadzonym z jego udziałem. Kolegium podkreśliło, że wbrew twierdzeniom skarżącego powiadomienie o miejscu przechowywania usuniętego pojazdu, warunkach odebrania pojazdu z parkingu i skutkach niedopełnienia tego obowiązku, zostało prawidłowo doręczone.

Kolegium podtrzymało stanowisko, że organy administracji publicznej właściwe do załatwienia niniejszej sprawy są bezwzględnie związane treścią prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z dnia 14 sierpnia 2017 r., sygn. akt XVIII Ns 43/17 o przepadku pojazdu na rzecz Miasta Łodzi, co oznacza, że nie mogą kwestionować ustaleń faktycznych leżących u jego podstaw, np. co do osoby dotychczasowego właściciela pojazdu, nawet jeżeli strona podważa je w toku postępowania administracyjnego. Organ administracji nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego celem podważenia wiążącego go prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego. Dopóki zatem postanowienie o przepadku pojazdu nie zostanie we właściwym trybie usunięte z obrotu prawnego, organy orzekające w niniejszej sprawie są związane stwierdzeniem, że skarżący - jako właściciel przedmiotowego pojazdu - utracił własność tego pojazdu z dniem uprawomocnienia się postanowienia sądu cywilnego. To skarżący powinien podjąć w ramach postępowania cywilnego (np. wznowienie postępowania) skuteczne działania mające na celu usunięcie postanowienia z obrotu prawnego.

Kolegium podkreśliło, że postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi z dnia 14 sierpnia 2017 r. jest prawomocne od dnia 8 września 2017 r. co oznacza, że pomiędzy wydaniem niniejszej decyzji a postanowieniem sądu nie upłynął jeszcze termin pięciu lat, o którym mowa w art. 130a ust. 10k p.r.d.

Kolegium wyjaśniło, że wydając decyzję na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. organ nie ustala, czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu o obowiązku odbioru pojazdu. Powyższe kwestie poprzedzające wydanie postanowienia na podstawie art. 130a ust. 10e p.r.d. bada sąd powszechny w sprawie przepadku pojazdu. Decyzja wydawana na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. ma charakter związany, co oznacza, że w każdym przypadku ziszczenia się przesłanek wskazanych w tym przepisie właściciel pojazdu będzie obciążony kosztami związanymi z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, niezależnie od tego, kiedy wydana została dyspozycja usunięcia i kiedy sąd orzekł przepadek pojazdu.

W dalszej części uzasadnienia decyzji Kolegium podzieliło sposób obliczenia kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu przedstawiony przez Prezydenta Miasta Łodzi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego Kolegium uznało, że są chybione i pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Organ podkreślił ponownie, że postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2017 r. sygn. akt XVIII Ns 43/17 Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieście w Łodzi po przeprowadzeniu postępowania z udziałem J.N. orzekł o przepadku pojazdu mechanicznego pojazdu marki Fiat Uno o nr rej. [...] na rzecz Miasta Łodzi. Powyższym postanowieniem sąd przesądził kwestię własności w chwili kończenia postępowania sądowego tj. w dniu 14 sierpnia 2017 r. Prawomocne postanowienie sądu powszechnego wiąże nie tylko ten sąd, ale również organy administracji publicznej oraz uczestnika postępowania co oznacza, że podnoszone przez skarżącego kwestie, że nie był właścicielem przedmiotowego pojazdu nie mogą zostać uwzględnione przez organy administracji publicznej, ponieważ stanowiłoby to zakwestionowanie prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego na podstawie stwierdzenia osoby fizycznej. Dla postępowania, w którym dochodzi do ustalenia kosztów podlegających zwrotowi, prawomocne orzeczenie sądu o przepadku pojazdu ma znaczenie prejudycjalne, kształtuje bowiem stan faktyczny, z jakim ustawodawca związał obowiązek ponoszenia przez właściciela kosztów, do jakich doszło na skutek usunięcia pojazdu z drogi. Na tym etapie wątpliwości organu co do trafności ustaleń poczynionych przez sąd nie mogą prowadzić do zakwestionowania wydanego orzeczenia. Wadliwość ustaleń faktycznych, na jakich oparł się sąd orzekający w sprawie przepadku pojazdu, bez uprzedniego wzruszenia tego orzeczenia, nie może być podstawą do wyprowadzenia wniosku o potrzebie zweryfikowania przez organ dostrzeżonych nieprawidłowości i ewentualnego przyjęcia odmiennych danych.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że umowa sprzedaży samochodu znajduje się w aktach Zarządu Dróg i Transportu w Łodzi, ponieważ dostarczył ją w dniu 14 czerwca 2022 r. Wynika z niej, że od ponad 8 lat nie jest właścicielem samochodu, który wygenerował ogromne koszty przechowywania na parkingu strzeżonym. Podał, że sprzedał pojazd J.G. w dniu 19 lipca 2014 r., który w dniu 8 czerwca 2015 r. został odholowany na parking strzeżony. Oznacza to, że w momencie usunięcia pojazdu z drogi nie był jego właścicielem. Zdaniem skarżącego organ, który powołuje się na fakt istnienia prawomocnego postanowienia orzekającego o przepadku pojazdu nie został zwolniony z możliwości przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego w przedmiocie ustalenia rzeczywistego właściciela pojazdu. Odwołując się do orzecznictwa NSA skarżący podkreślił, że postanowienie sądu cywilnego w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu nie ustala w sposób wiążący dla sądów i organów administracji publicznej prawa własności pojazdu na potrzeby wydania decyzji w oparciu o art. 130a ust. 10h p.r.d., albowiem rozstrzygnięcie o tym, komu przysługuje prawo własności pojazdu w dacie jego odstawienia na parking, nie jest przedmiotem rozstrzygania tego sądu. Oznacza to, że organ administracji powinien przeprowadzić własne, zgodnie z art. 7 k.p.a. wszelkie czynności dążące do dokładnego wyjaśnienia faktu faktycznego. Wydane przez sąd postanowienie w przedmiocie przepadku nie wiąże organu odnośnie tego, kto jest właścicielem pojazdu i od kogo można domagać się opłaty za przechowywanie pojazdu, gdyż postanowienie rozstrzyga tylko o orzeczeniu przepadku, czyli faktu przejścia własności samochodu na rzecz jednostki samorządu terytorialnego. Postanowienie o orzeczeniu przepadku dotyczy faktu przejścia własności na rzecz powiatu. Celem takiego orzeczenia, nie było natomiast wiążące ustalenie pozostałych kwestii właścicielskich - tym bardziej, że zgodnie z art. 130a ust. 10d p.r.d. możliwe jest orzeczenie przepadku także pojazdu, w stosunku do którego nie ustalono właściciela ani osoby uprawnionej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2019r. poz.2325 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania a mianowicie art.7,77 § 1,80 i 107 § 3 K.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja SKO w Łodzi utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o ustaleniu solidarnie dla J.N. i J.G. wysokości kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Fiat Uno nr rej. [...] na łączna kwotę 24 024 zł.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022r. poz.988 ze zm.), dalej p.r.d.

Zgodnie z treściąart.130a ust.10h wymienionej ustawy koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

W myśl art.130a ust.10i p.r.d. jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.

Zgodnie z treścią art.130a ust.10 p.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu.

W myśl art.130a ust.10a p.r.d. starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia.

Zgodnie z treścią art.130a ust.10e p.r.d. w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

W myśl art.130a ust.10k p.r.d. decyzji, o której mowa w ust. 10h, nie wydaje się, jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 8 czerwca 2015r. funkcjonariusze Policji zatrzymali samochód marki Fiat Uno nr rej. [...], kierowany przez J.G. Kierowca nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdami, dowodu rejestracyjnego i polisy ubezpieczenia OC a ponadto pojazd nie miał aktualnego badania technicznego. W związku z czym policjanci umieścili pojazd na parkingu strzeżonym. Organ ustalił, że właścicielem samochodu jest J.N. Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2017r. w spr. XVIII Ns 43/17 Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi orzekł przepadek wymienionego pojazdu na rzecz Miasta Łodzi. Uczestnikiem postępowania sądowego był J.N. Organy administracji obciążyły solidarnie J.N. i J.G. kosztami przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym uznając, że zgodnie z treścią art.365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, są związani treścią orzeczenia sądowego z 14 sierpnia 2017r. Skarżący natomiast podnosił, że nie był właścicielem pojazdu w chwili jego usunięcia gdyż w dniu 19 lipca 2014r. sprzedał go J.G. Na tę okoliczność przedłożył umowę kupna – sprzedaży samochodu.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to czy J.N. był właścicielem pojazdu w dacie wydania dyspozycji jego usunięcia tzn. w dniu 8 czerwca 2015r. oraz czy postanowienie sądu cywilnego w przedmiocie orzeczenia o przepadku pojazdu ustala w sposób wiążący dla organu administracji prawo własności pojazdu na potrzeby wydania decyzji, o której mowa w art.130a ust.10h p.r.d.

W ocenie sądu organy administracji błędnie uznały, że postanowienie sądu cywilnego z dnia 14 sierpnia 2017r. przesądziło, iż właścicielem pojazdu w dniu 8 czerwca 2015r. był J.N.

Należy zaznaczyć, że kwestia czy orzeczenie sądu cywilnego o przepadku pojazdu, o którym mowa w art.130a ust.10h p.r.d., przesądza, iż właścicielem pojazdu jest osoba wskazana w tym orzeczeniu, była już wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Obecnie stanowisko sądów w tym zakresie jest już utrwalone. Sądy uznały, że postanowienie sądu cywilnego nie ustala w sposób wiążący dla organów administracji prawa własności pojazdu na potrzeby wydania decyzji w oparciu o art.130a ust.10h p.r.d.

W wyroku z dnia 20 kwietnia 2016r. w sprawie I OSK 584/16 NSA stwierdził, że " ...orzeczenie sądu w przedmiocie przepadku pojazdu nie ustaliło w sposób wiążący dla sądów i organów administracji publicznej prawa własności pojazdu. Postanowienie w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu zostało wydane w postępowaniu nieprocesowym w oparciu o art. 6106 i art. 6107 k.p.c. Zgodnie z art. 365 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jednakże przedmiotem prawomocności materialnej jest jedynie ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Walor prawomocnego rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu dotyczył przepadku rzeczy - pojazdu samochodowego. Nie miało ono zatem charakteru ustalającego. Postanowienie o orzeczeniu przepadku dotyczy faktu przejścia własności na rzecz powiatu. Celem takiego orzeczenia nie było natomiast wiążące ustalenie pozostałych kwestii właścicielskich – tym bardziej, że zgodnie z art. 130a ust. 10d ustawy Prawo o ruchu drogowym możliwe jest orzeczenie przepadku także pojazdu, w stosunku do którego nie ustalono właściciela ani osoby uprawnionej. Takie rozwiązanie jest możliwe dlatego, że nabycie prawa własności przez powiat, które następuje na podstawie konstytutywnego orzeczenia sądu o przepadku jest nabyciem pierwotnym, a nie pochodnym".

NSA nadto pokreślił, że "..art. 130a ust. 10e ustawy określa granice kognicji sądu w sprawach o przepadek pojazdu. Zgodnie z tym przepisem, sąd w tych sprawach stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Inne są zatem przesłanki rozstrzygania w sprawie przepadku pojazdu, inne zaś w sprawie ponoszenia kosztów".

Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu kolejnych orzeczeniach a mianowicie w wyrokach: z 19 lipca 2019r. w spr. I OSK 2501/18, z 10 grudnia 2019r. w spr. I OSK 1266/18, z 15 maja 2019r. w spr. I OSK 2272/18, z 30 grudnia 2020r. w spr. I OSK 1768/20, z 10 lipca 2020r. w spr. I OSK 2599/18, z 26 maja 2020r. w spr. I OSK 1751/19, z 21 stycznia 2020r. w spr. I OSK 1760/18 i wiele innych.

Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach. Oznacza to, że postanowienie Sądu Rejonowego w Łodzi z dnia 14 sierpnia 2017r. nie ustaliło w sposób wiążący dla organów administracji, iż J.N. był właścicielem pojazdu w dacie jego usunięcia z drogi. Obowiązkiem organów było przeprowadzenie postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie kto był właścicielem samochodu marki Fiat Uno w dniu 8 czerwca 2015r. Organy jednak takiego postępowania nie przeprowadziły.

Organy wydając swoje rozstrzygnięcia oparły się wyłącznie na treści postanowienia sądu cywilnego z dnia 14 sierpnia 2017r. uznając, że przesądziło ono, iż właścicielem pojazdu był skarżący. Organy nie odniosły się do istotnego dowodu w sprawie jakim jest umowa kupna – sprzedaży z dnia 19 lipca 2014r. z której wynika, że w tym dniu J.N. sprzedał J.G. samochód marki Fiat Uno za kwotę 700 zł. Umowę tę skarżący złożył w Zarządzie Dróg i Transportu w Łodzi w dniu 14 czerwca 2022r. zaś w odwołaniu od decyzji organu I instancji wyjaśnił kiedy i komu sprzedał samochód. Organy administracji pominęły jednak umowę sprzedaży z dnia 19 lipca 2014r. i nie odniosły się do wersji przedstawionej przez skarżącego uznając, że nie ma ona znaczenia wobec wiążącego charakteru postanowienia sądu cywilnego z 14 lipca 2017r. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach wymienione orzeczenie sądu jest wiążące jedynie w zakresie rozstrzygnięcia o przepadku pojazdu na rzecz Miasta Łodzi ale nie w zakresie jego własności przed orzeczeniem przepadku.

W związku z czym organy administracji były zobowiązane do wyjaśnienia czy w dniu 19 lipca 2014. J.N. faktycznie sprzedał pojazd J.G. W tym celu należało przesłuchać strony umowy sprzedaży samochodu a w razie konieczności jeszcze inne osoby. Należało także wyjaśnić co się stało z dowodem rejestracyjnym samochodu gdyż J.G. nie poosiadał tego dokumentu i z akt administracyjnych nie wynika gdzie się on znajduje. Nie zostało także wyjaśnione czy samochód Fiat Uno posiadał kartę pojazdu a jeżeli tak to co się z nią stało. Zarówno dowód rejestracyjny jak i karta pojazdu pozwoliłyby dokładniej wyjaśnić kto był właścicielem pojazdu w dniu 8 czerwca 2015r.

W sytuacji gdy organy administracji nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego czy skarżący był czy też nie był właścicielem pojazdu w dacie jego usunięcia z drogi to przedwczesne jest obciążenie J.N. kosztami przechowywania samochodu.

Reasumując sad uznał, ze skarga jest uzasadniona. Organy administracji nie wyjaśniły czy w dniu 8 czerwca 2015r. J.N. był właścicielem pojazdu. Organy błędnie uznały, że kwestię tę przesądziło postanowienie Sądu Rejonowego w Łodzi z 14 sierpnia 2017r. podczas gdy postanowienie to, w zakresie własności pojazdu przed orzeczeniem jego przepadku, nie ma charakteru wiążącego. Organy administracji naruszyły przepisy art. 7,77 § 1,80 i 107 § 3 K.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt 1c.) p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 15 lipca 2022r.

Na podstawie art.250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018r. pzo.265) sąd przyznał radcy prawnemu J.B. kwotę 3600 zł obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Przy określeniu wysokości kosztów sąd uwzględnił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020r. w sprawie SK 66/19 w którym podniesiono, że analiza statusu adwokatów i radców prawnych oraz ich roli w postępowaniu, w którym występują jako podmioty powołane i zobowiązane do zastępstwa prawnego, prowadzi do uznania, że różnicowanie ich wynagrodzenia, tj. obniżenie pełnomocnikom z urzędu wynagrodzenia, które otrzymaliby, gdyby występowali w sprawie jako pełnomocnicy z wyboru, nie ma konstytucyjnego uzasadnienia.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy a w szczególności to czy w dniu 19 lipca 2014r. J.N. rzeczywiście zbył sporny samochód J.G. tak jak wynika to z treści umowy sprzedaży. W związku z czym należy rozważyć możliwość przesłuchania obu stron umowy. Należy także podjąć działania mające na celu załączenie dowodu rejestracyjnego oraz wyjaśnienie czy samochód posiadał kartę pojazdu a jeżeli tak to należy podjąć starania zmierzające do załączenia tego dokumentu. W razie potrzeby należy także podjąć jeszcze inne czynności procesowe w sprawie. Przy ocenie wiarygodności umowy sprzedaży z 19 lipca 2014r. należy wziąć pod uwagę następujące okoliczności:

- po pierwsze pismem Komendy Miejskiej Policji w Łodzi z dnia 24 czerwca 2015r. skarżący został wezwany do odebrania pojazdu z parkingu strzeżonego oraz poinformowano go o konsekwencjach nieodebrania samochodu (wezwanie doręczono J.N. w dniu 1 lipca 2015r.). Skarżący nie poinformował jednak organu Policji o sprzedaży samochodu. W ogóle nie odpowiedział na to pismo;

- po drugie pismem Zarządu Dróg i Transportu w Łodzi z dnia 19 października 2015r. skarżący został wezwany do odebrania pojazdu z parkingu strzeżonego oraz poinformowano go o konsekwencjach nieodebrania samochodu (wezwanie doręczono J.N. w dniu 22 października 2015r.). Skarżący nie poinformował jednak organu administracji o sprzedaży samochodu. W ogóle nie odpowiedział na to pismo;

- po trzecie skarżący nie poinformował Prezydenta Łodzi o fakcie zbycia pojazdu J.G. w terminie 30 dni od dnia sprzedaży mimo, że taki obowiązek spoczywał na nim na podstawie art.78 ust.2 pkt 1 p.r.d.;

- po czwarte z wydruku z bazy KSIP – CEP wynika, że pojazd marki Fiat Uno nr rej. [...] posiadał wykupioną polisę ubezpieczenia OC na okres od 27 września 2014r. do 26 wrzenia 2015r. w T. S.A. na nazwisko J.N. Polisę wykupiono zatem przeszło dwa miesiące po rzekomej sprzedaży pojazdu przez skarżącego;

- po piąte w postępowaniu w sprawie XVIII Ns 43/17 J.N. nie powiadomił sądu cywilnego o fakcie sprzedaży pojazdu w dniu 19 lipca 2014r. mimo, że był stroną w tym postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że gdyby to uczynił to sąd cywilny powiadomiłby nowego właściciela pojazdu o toczącym się postępowaniu.

Wymienione okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ocenie wiarygodności umowy z 19 lipca 2014r. uwzględniając fakt, że skarżący po raz pierwszy ujawnił sprzedaż pojazdu w dniu 14 czerwca 2022r. składając umowę sprzedaży w organie I instancji. Po zebraniu całego materiału dowodowego należy dokonać wnikliwej jego oceny a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.

is