Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 588/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2013-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1, art. 18 ust. 2 pkt 15
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 90
journal: Dz.U. 2004 nr 265 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
article: art. 94
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2013 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w [...] na uchwałę Rady Miasta Opola z dnia 5 lipca 2012 r., Nr XXIX/449/12 w przedmiocie dotacji dla szkół i placówek oświatowych 1) stwierdza nieważność § 5 ust. 1 pkt 3 oraz § 6 ust. 6 zaskarżonej uchwały, 2) dalej idącą skargę oddala, 3) określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w części, w której w pkt 1 stwierdzono jej nieważność, 4) zasądza od Miasta Opola na rzecz skarżącego - A. Sp. z o.o. w [...] kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiot postępowania sądowego stanowi skarga A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na uchwałę Rady Miasta Opola z dnia 5 lipca 2012 r., Nr XXIX/449/12 w sprawie trybu udzielania dotacji szkołom i placówkom oświatowym niepublicznym i publicznym prowadzonym przez osoby prawne niebędące jednostką samorządu terytorialnego lub osoby fizyczne, a także rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania.

Rada Miasta Opola w dniu 5 lipca 2012 r., działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 12 pkt 11, art. 92 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1592 ze zm.) w zw. z art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572) podjęła uchwałę Nr XXIX/449/12 w sprawie w sprawie trybu udzielania dotacji szkołom i palcówkom oświatowym niepublicznym i publicznym prowadzonym przez osoby prawne niebędące jednostką samorządu terytorialnego lub osoby fizyczne, a także rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania.

Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wywiodło A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...]. W złożonej skardze wniosło o stwierdzenie nieważności § 3 ustęp 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12; § 4 ustęp 4 punkt 3; § 5 ustęp 1 punkt 3; § 6 ustęp 5 i 6; § 8 i 9; § 10 ustęp 3 punkt 2; § 10 ustęp 4 i 5; § 13 ustęp 5; § 14 oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżonej uchwale zarzuciło naruszenie art. 90 ustawy o systemie oświaty poprzez wydanie uchwały z naruszeniem zasad przyznawania i rozliczania dotacji a także kontroli ich wydatkowania oraz art. 94 Konstytucji poprzez wydanie uchwały z przekroczeniem zakresu delegacji ustawowej. W uzasadnieniu skargi, wskazując na art. 94 Konstytucji RP oraz orzecznictwo sądów administracyjnych dowodziło, że organy samorządu terytorialnego nie posiadają kompetencji do stanowienia prawa miejscowego z przekroczeniem delegacji przewidzianej w ustawie. Uchwała rady gminy, jako akt prawa miejscowego, może normować jedynie te sprawy, które zostały jej przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym i nie może wykraczać poza zakres spraw określonych w tzw. upoważnieniu, nawet wtedy, gdyby służyło to wykonaniu ustawy i było uzasadnione względami słuszności, celowości gospodarczej czy społecznej. Zdaniem skarżącego w zaskarżonej uchwale wprowadzono uregulowania nie znajdujące potwierdzenia w przepisach rangi ustawowej, a mianowicie:

- § 3 ustępy 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12 uchwały w zakresie w jakim w sposób odmienny niż przewidziany w ustawie o systemie oświaty wskazano tryb udzielania i rozliczania dotacji. Art. 90 ustęp 2a ustawy o systemie oświaty przewiduje, że dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego, o której mowa w ust. 1 i 2, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Jak wynika z cytowanego przepisu beneficjent dotacji ma jedynie obowiązek podania organowi dotującemu planowana liczbę uczniów, a ustawa nie nakłada na niego żadnych dodatkowych obowiązków czy wymagań formalnych od których zależy jej otrzymanie, w szczególności nie jest wymagane dołączenie potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii aktualnego statutu przedszkola czy szkoły. Zdaniem skarżącego, za niedopuszczalne należy uznać nałożenie na beneficjenta dotacji podania danych wyszczególnionych w ust. 8 uchwały. Również uregulowania zawarte w uchwale wykraczają poza delegację ustawową z uwagi na to, że nie zawierają żadnego odzwierciedlenia w przepisach ustawy o systemie oświaty;

- § 4 ustęp 4 punkt 3 uchwały w zakresie w jakim przepisy uchwały regulują, że dotacja przysługuje do 30 czerwca - na ucznia szkoły ponadgimnazjalnej, który ukończył szkołę w semestrze jesiennym i przystępuje do egzaminu maturalnego w sesji bezpośrednio następującej po zakończeniu nauki oraz ucznia, który ukończył szkołę w semestrze wiosennym nie jest zgodny z art. 90 ust. 2a ustawy o systemie oświaty, gdyż dotychczas obowiązująca wykładania przepisów ustawy o systemie oświaty w przedmiocie dotowania absolwentów wskazuje, że przy ustalaniu wysokości i rozliczaniu dotacji dla szkół nie należy kalkulacyjnie zmniejszać liczby uczniów stanowiących podstawę określenia wysokości dotacji o absolwentów, którym wręczono świadectwa ukończenia szkoły. Dotacja zatem od strony podmiotowej powiązana jest z liczbą uczniów uczęszczających do danej szkoły, a faktyczna liczba uczniów powinna być ustalana w oparciu o dokumentację przebiegu nauczania prowadzoną przez szkołę lub placówkę (w szczególności o księgę uczniów, księgę wychowanków, dziennik zajęć);

- § 5 ustęp 1 punkt 3 uchwały w zakresie w jakim zapisy uchwały wprowadziły ograniczenia podmiotowe wskazując, że dotacja nie przysługuje na ucznia, który został przyjęty do szkoły, promowany lub dopuszczony do powtarzania roku - semestru z naruszeniem obowiązujących przepisów lub naruszeniem zasad, dotyczących warunków i sposobu wewnątrzszkolnego oceniania, określonych w statucie. Zdaniem skarżącego regulacja ta narusza art. 90 ustęp 2a ustawy, gdyż dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego, o której mowa w ust. 1 i 2, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Zapis powyższy wprowadza w sposób nieuprawniony element oceny w zakresie ustalenia prawa do dotacji w sytuacji, gdy ustawa nie upoważnia jednostki samorządu terytorialnego do jego wprowadzenia;

- § 6 ustęp 5 i 6 uchwały w zakresie w jakim przewiduje zasady udzielania dotacji w sposób nie uregulowany w ustawie o systemie oświaty. W zakwestionowanych ustępach wskazano, że kwota nadpłaconej lub niedopłaconej dotacji będzie uwzględniania przy naliczaniu dotacji na kolejny miesiąc oraz że w przypadku, gdy uczeń szkoły dla dorosłych jest wykazywany do dotacji przez więcej niż jedną szkołę, organ dotujący ma prawo żądania przedłożenia w Referacie Sprawozdawczości Oświaty Wydziału Budżetu pisemnego oświadczenia ucznia, potwierdzającego jego uczęszczanie do danej szkoły lub szkół, dla których przekazywana jest dotacja na tego ucznia. Powyższe uregulowania zawarte w uchwale Rady Miasta znacząco wykraczają poza materię ustawową, gdyż ustawa w żadnym wypadku nie przewiduje, aby kwota nadpłaconej czy też nieopłaconej dotacji mogła być uwzględniania przy naliczaniu dotacji na kolejny miesiąc, jak również nie nakładają na ucznia obowiązku składania wskazanej dokumentacji do Referatu Sprawozdawczości. Dotacja dla szkoły, przedszkola lub innej formy wychowania przedszkolnego z art. 80 i art. 90 u.s.o. jest dotacją roczną i stosownie do art. 90 ust. 3c ustawy o systemie oświaty dotacje, o których mowa w ust. 1a-3a, są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki. Skarżący przyznał jednocześnie, że dotacje te przysługują w wysokości odpowiadającej faktycznej, rzeczywistej liczbie uczniów, ale jest to już kwestia do rozważenia na etapie rozliczenia dotacji, a nie jej przyznawania. Jeżeli w trakcie roku okaże się, że liczba uczniów z różnych względów będzie inna od planowanej, to istnieje obowiązek zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości na podstawie art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych;

- § 8 i 9 uchwały w zakresie w jakim na beneficjenta dotacji nałożono dodatkowe obowiązki związane z rozliczeniem udzielonej dotacji oświatowej. Zgodnie z obowiązującą uchwałą Rady Miasta organ dotujący egzekwuje od beneficjenta dotacji rozliczenia udzielonych dotacji. Rozliczenia te mają zawierać nie tylko dane o liczbie uczniów, kwotach dotacji otrzymywanych i kwotach dotacji wykorzystanych ale również specyfikacje wydatków sfinansowanych ze środków dotacji. W ocenie skarżącego brak jest podstaw prawnych do zobowiązania podmiotu dotowanego do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej środków otrzymanych z dotacji oraz wydatków dokonanych z tych środków, jak również nałożenia na organ prowadzący szkołę sporządzania rozliczenia wykorzystania dotacji, stanowiącej informację o wydatkach bieżących poniesionych w roku budżetowym ze środków przekazanej dotacji. W powyższym przypadku zakres przeprowadzania kontroli wykracza poza upoważnienie wynikające z przepisów ustawy o systemie oświaty, które nie przewidują możliwości rozliczenia udzielonej dotacji według kryterium innego niż liczba uczniów uczęszczających do danej placówki oświatowej. Argumentował nadto, że obowiązkiem organu dotującego jest udzielenie dotacji publicznym i niepublicznym szkołom i przedszkolom na każdego ucznia i stąd też rozliczenie tych dotacji powinno nastąpić poprzez zobowiązanie podmiotów spoza sektora finansów publicznych prowadzących przedszkola i szkoły do podania faktycznej liczby uczniów w terminach określonych przez organ określającego tryb udzielania i rozliczenia dotacji. Żądanie przestawienia dodatkowych informacji nie znajduje umocowania prawnego w przepisach art. 80 i 90 cytowanej ustawy, z których w sposób jednoznaczny wynika, że dotacja przysługuje na każdego ucznia,

- § 10 ustęp 3 punkt 2 uchwały w zakresie w jakim organ stanowiący błędnie wskazał regulację dotyczącą obliczania dotacji, w tym sposobu i kryteriów jakimi należy się kierować. Organ dotujący wskazał, że podstawą do wyliczenia kwoty dotacji na ucznia danego typu i rodzaju szkoły będzie: kwota wydatków bieżących ustalona w uchwale budżetowej na dany rok w poszczególnych typach i rodzajach szkół oraz liczba uczniów w szkołach danego typu i rodzaju prowadzonych przez Miasto Opole według stanu na dzień 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. W zakresie tego zarzutu skarżący wskazywał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o systemie oświaty podstawą obliczenia dotacji są tylko i wyłącznie ustalone w budżecie wydatki bieżące ponoszone w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju. Ustawa nie określa innej podstawy obliczenia dotacji, w związku z czym wskazany zapis uchwały wykracza poza delegację ustawową;

- § 10 ustęp 4 i 5 uchwały w zakresie w jakim przewiduje określenie stawek dotacji na kolejny rok budżetowy w sposób nie znajdujący odzwierciedlenia w ustawie o systemie oświaty. Na mocy uchwały do czasu ustalenia wysokości dotacji na ucznia danego typu i rodzaju szkoły na dany rok budżetowy, dotacja będzie udzielana w wysokości ponoszonej na ucznia w poprzednim roku budżetowym (ustęp 4); za okres wymieniony w ustępie 4 zostanie dokonane wyrównanie udzielonej dotacji. Powyższe zapisy należy uznać za niedopuszczalne z uwagi na fakt, że stawka dotacji na jednego ucznia danej szkoły winna być określana wraz z rozpoczęciem nowego roku budżetowego. Organ dotujący nie posiada swobody w tym zakresie. Powyższy zapis wprowadza możliwość powstania sytuacji, w której beneficjent otrzymujący dotację oświatową w wysokości ustalonej na podstawie zeszłorocznych stawek będzie zobowiązany do zwrotu "nadpłaconej" wówczas dotacji z uwagi na zmniejszenie wysokości stawki dotacji na obecny rok rozliczeniowy w stosunku do roku poprzedniego. Narusza to podstawowe zasady budżetowania wydatków i może doprowadzić do sytuacji, w której jednostka z przyczyn obciążających miasto Opole zmuszona będzie do zwrotu środków, które już wydała i musiała rozliczyć;

- § 13 ustęp 5 uchwały w zakresie w jakim nakłada w przypadku braku dokumentacji podlegającej kontroli na organ prowadzący obowiązek dostarczenia jej do siedziby szkoły. Wskazane uregulowanie nie znajduje potwierdzenia w przepisach ustawy. Zgodnie z przepisami ustawy kontrola dotacji ogranicza się ściśle do prawa wstępu do szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania przez osoby upoważnione przez organ dotujący, stąd na beneficjenta dotacji został nałożony dodatkowy obowiązek nie wynikający z przepisów ustawowych;

- § 14 uchwały w zakresie w jakim na organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego scedowano obowiązki wynikające z czynności postępowania kontrolnego. Na mocy zapisów uchwały Prezydent Miasta Opola został upoważniony do uregulowania w drodze zarządzenia szczegółowych czynności postępowania kontrolnego. Należy jednakże zaznaczyć, że w myśl obowiązujących przepisów prawa to organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczenia dotacji oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczenia dotacji, zakres danych które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i rozliczeniu jej wykorzystania oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. W związku z powyższym organ stanowiący - Rada Miasta nie może na podstawie uchwalonych przepisów aktu prawa miejscowego powierzyć kompetencji w tym przedmiocie innemu organowi, gdyż wykracza to poza upoważnienie wynikać z przepisów ustawowych. Skarżący stwierdził nadto, że w tym stanie naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu dotowanego jakim są szkoły, których organem prowadzącym uprawnionym do reprezentacji jest A. Sp. z o.o., nie może budzić wątpliwości. Wskazał także, iż wypełnił wynikający z art. 87 ustawy o samorządzie powiatowym obowiązek wezwania do usunięcia naruszenia prawa organu, który wydał zaskarżoną uchwałę wzywając Radę Miasta Opole do usunięcia naruszenia prawa i stąd też wykazane naruszenia winny skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej w wymienionej części.

Miasto Opole w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Podkreśliło, że przedmiotowa uchwała była przedmiotem badania przez Regionalną Izbę Obrachunkową w Opolu, która uchwałą nr 17/28/2012 Kolegium RIO w Opolu z dnia 8 sierpnia 2012 r. orzekła o nieważności uchwały w części dotyczącej § 4 ust. 4 punkt 2, § 4 ust. 4 punkt 3 i § 14. W związku z powyższym uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 24 sierpnia 2012 r. poz. 1199 wraz z uwagą o rozstrzygnięciu nadzorczym RIO w Opolu stwierdzającym nieważność części uchwały w zakresie punktów opisanych wyżej. Rozstrzygnięcie nadzorcze RIO powoduje skutek w postaci nieważności zapisów uchwały od momentu ich wydania. Tym samym skarga w tym zakresie jest niezasadna. Odnośnie wskazanych przez skarżącego naruszeń prawa stwierdzić, że nie zasługują one w całości na uwzględnienie. I tak, co do zarzutów dotyczących:

- § 3 ust. 5, 6, 7, 8, 9,10,11,12 organ wskazał na art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Zdaniem organu z tej regulacji prawnej wynika, że organy jednostek samorządu terytorialnego (dalej j.s.t.) upoważnione zostały jedynie do uszczegóławiania zasad przyznawania dotacji, poprzez określanie w sposób techniczny przekazywania i rozliczenia dotacji, a zatem do kompetencji organu stanowiącego należy między innymi ustalenie zakresu danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji. Statut jednostki zawiera podstawowe dane o placówce, tak więc jest istotnym dokumentem, który winien stanowić integralną część wniosku. Także pozostałe kwestionowane zapisy § 3 nie naruszają dyspozycji ustawy, gdyż wskazują one procedury postępowania w przypadku zaistnienia zmian w jednostkach dotowanych. Zachowanie tych zapisów w sposób niezmieniony czyni zadość jawności i przejrzystości finansów publicznych a ponadto sprzyja gospodarności poprzez np. konieczność zgłoszenia aktualizacji numeru rachunku bankowego;

- § 5 ust. 1 punkt 3 organ przyznał, że nie ulega wątpliwości, iż warunkiem otrzymania dotacji jest podanie organowi właściwemu do udzielania dotacji planowanej liczby uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że wysokość dotacji powinna odpowiadać faktycznej, rzeczywistej liczbie uczniów w chwili przekazywania dotacji. Dotacja nie będzie odpowiadać faktycznie liczbie uczniów, gdy będzie ona obejmować osoby, które wprawdzie są do szkoły zapisane, lecz do niej nie uczęszczają, zaś za ucznia zapisanego i uczęszczającego należy rozumieć osobę spełniającą wymogi określone w przepisach wewnętrznych szkoły i przepisach powszechnie obowiązujących. Stąd też regulacja przyjęta przez Radę Miasta Opola w zaskarżonej uchwale ma na celu weryfikację uczniów faktycznie uczęszczających do szkoły, a nie tylko do niego zapisanych;

- § 6 ust. 5 i 6 zauważył, że kwestionowane zapisy uchwały stanowią jeden z elementów w trybie rozliczenia wykorzystania dotacji (ust. 5), jak również jeden z elementów trybu i zakresu kontroli wykorzystywania dotacji (ust. 6). Ponadto należy zauważyć, iż zapis § 6 ust. 5 wynika z faktu, iż w praktyce zdarza się dokonywanie przez organy prowadzące korekty liczby uczniów za poprzednie miesiące - zarówno zmniejszające jak i zwiększające liczbę uczniów. W konsekwencji więc występuje wtedy konieczność np. wyrównania przekazywanej kwoty dotacji;

- § 8 i 9 stwierdził, że zgodnie z art. 126 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczenia środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie ustawy o finansach publicznych, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Natomiast z art. 90 ust. 3d i ust. 3e ustawy o systemie oświaty wynika, że dotacje mogą być wykorzystywane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki, a organy jednostek samorządu terytorialnego mogą kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetu tych jednostek. Stąd też skoro z dotacji można finansować tylko wydatki bieżące, a jednym z elementów procesu kontroli wykorzystywania dotacji winno być sprawdzenie, czy środki z dotacji zostały rozdysponowane przez jednostkę dotowaną na wydatki bieżące, to tym samym beneficjenci pomocy winni udokumentować prawidłowość wykorzystania dotacji i sfinansowanie środkami z niej pochodzącymi właśnie wydatków bieżących. Tak więc zobligowanie beneficjentów dotacji do przedkładnia odpowiednich dokumentów potwierdzających zasadę wynikającą z art. 90 ust. 3d ustawy, że środki z dotacji zostały wykorzystane na finansowanie wydatków bieżących, należy uznać za zasadne. Treść art. 90 ust. 3d i 3e ustawy gwarantuje organom j.s.t. możliwość kontrolowania prawidłowości wykorzystania dotacji. Powyższe oznacza, że organy są uprawnione do badania tego, czy beneficjenci dotacji wykorzystują otrzymane środki w sposób prawidłowy, tj. zgodnie z celami określonymi w art. 90 ust. 3d ustawy. Rozwinięciem tej regulacji jest zawarcie ustawowej delegacji dla organów stanowiących j.s.t. do szczegółowego określania procedury kontroli oraz zakresu elementów poddanych kontroli, przy zastosowaniu kryterium prawidłowości wykorzystania środków, a więc zgodności z celami, którym udzielone dotacje mają służyć;

- § 10 ust. 3 punkt 2 uzasadniał, że zgodnie z art. 90 ust. 3 ustawy dotacje dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych nie wymienionych w ust. 2a przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 50% ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia. W związku z powyższym, aby obliczyć kwotę przypadającą na jednego ucznia konieczne jest wzięcie pod uwagę kwotę wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju jaki i liczby uczniów;

- § 10 ust. 4 i 5 zauważał, że co do zasady organy stanowiące j.s.t. uchwalają uchwały budżetowe na rok następny do końca roku poprzedzającego wskazany następny rok. Jednakże tzw. "metryczka subwencji oświatowych" na dany rok budżetowy z Ministerstwa Edukacji Narodowej przekazywana jest w miesiącu kwietniu lub maju danego roku, a dane z podjętej uchwały budżetowej, jak i dane z metryczki subwencji oświatowej, są niezbędne w celu ustalenia prawidłowych wysokości kwot dotacji na jednego ucznia. Do czasu ich otrzymania nie ma więc możliwości dokonania przeliczeń kwot dotacji, a więc przekazywane są one wg wielkości z roku poprzedniego, a następnie - w razie konieczności - wyrównywane;.

- § 13 ust. 5 organ wskazując na przepis, że art. 90 ust. 3f ustawy podniósł, że kontrolujący ma prawo wstępu do szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania. Stąd też przetrzymywanie dokumentacji poza jednostką placówki kontrolowanej i niedostarczenie jej na żądanie kontrolującego czyniłoby jego prawa niewykonalnymi, gdyż kontrolujący ma prawo wstępu jedynie do jednostki kontrolowanej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. sprawowana przez sądy administracyjne kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, wyliczone w przywołanym przepisie postanowienia, a także inne akty lub czynności podejmowane przez organy administracji publicznej oraz organy samorządu terytorialnego, w tym akty prawa miejscowego, a także akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego i bezczynność organów we wskazanych w ustawie przypadkach.

Stosownie do art. 147 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

W badanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarga - z uwagi na materię podlegającą regulacji w drodze zakwestionowanej uchwały - dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej, a więc jej rozpoznanie pozostaje w kompetencji sądu administracyjnego. Skarżący - w ocenie Sądu - dopełnił również wymogu skutecznego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, gdyż wystąpił z takim wezwaniem do Rady Miasta Opola pismem z dnia 8 października 2012 r., które wpłynęło do organu w dniu 11 października 2012 r. (k-25 akt). Na powyższe wezwanie Rada Miasta nie udzieliła odpowiedzi, a skarżący wywiódł skargę, która wpłynęła do organu w dniu 13 listopada 2012 r. Uwzględniając zatem treść art. 53 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym skargę w rozpatrywanym przypadku wnosi się w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, należy stwierdzić, że skarga została wniesiona do Sądu z zachowaniem ustawowego terminu oraz warunków formalnych.

Kolejnym zagadnieniem, które należało rozstrzygnąć w rozpoznawanej sprawie było udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy skarżący legitymował się interesem prawnym do zaskarżenia uchwały Rady Miasta Opola z dnia 5 lipca 20102 r., Nr XXIX/449/12. Procesową podstawą kwestionowania powyższej uchwały skarżący uczynił art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm., zwanej dalej u.s.g.) zgodnie z którym, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skarżący swój interes prawny wywiódł z faktu prowadzenia na terenie miasta Opola placówek dotowanych przez miasto.

W doktrynie oraz w orzecznictwie akcentuje się, że aby zarzuty skargi dotyczące uchwały zostały przez sąd administracyjny rozpoznane merytorycznie, interes prawny skarżącego musi zostać naruszony. W ten sposób wyłączone spod kontroli sądowej są skargi tych osób, których uprawnienia ani obowiązki nie zostały zmodyfikowane przez zaskarżony akt. Nie można skarżyć się na potencjalne jedynie zagrożenie dla interesu prawnego. Podmiot skarżący musi wskazać jego naruszenie polegające na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją (W. Kisiel, w: red. P. Chmielnicki, Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, Warszawa 2010 r., str. 815-816 oraz podane tam orzecznictwo, J. Zimmermann, Konstrukcja interesu prawnego w sferze działań Naczelnego Sądu Administracyjnego, w: red. H. Olszewski, B. Popowska, Gospodarka – Administracja – Samorząd, Poznań 1997, str. 615-616).

Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest uchwała Rady Miasta Opola z dnia 5 lipca 2012 r., Nr XXIX/449/12, w sprawie trybu udzielania dotacji szkołom i palcówkom oświatowym niepublicznym i publicznym prowadzonym przez osoby prawne niebędące jednostką samorządu terytorialnego lub osoby fizyczne, a także rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania.

Art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.), zwanej dalej ustawą, stanowi, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Zgodnie zatem z przepisem art. 90 ust. 4 ustawy jednostki samorządu terytorialnego otrzymały kompetencje: po pierwsze - do ustalania trybu udzielania i rozliczania między innymi dotacji, o których mowa w art. 90 ust. 3 ustawy, a po drugie - do ustalenia trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawy obliczania dotacji, zakres danych które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.

Uchwała Rady Miasta Opola z dnia 5 lipca 2012 r., Nr XXIX/449/12, w sprawie trybu udzielania dotacji stanowi zatem wykonanie ustawowego upoważnienia wynikającego z art. 90 ust. 4 ustawy.

Art. 94 Konstytucji RP stanowi, iż organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Oznacza to, że organy administracji publicznej nie posiadają kompetencji do stanowienia prawa miejscowego z przekroczeniem delegacji przewidzianej w ustawie. Akt wykonawczy musi spełniać wymogi zawarte w delegacji ustawowej, a skoro uchwała rady gminy podjęta na podstawie upoważnienia ustawowego jest aktem prawnym powszechnie obowiązującym na obszarze gminy, stąd też powinna odpowiadać wymogom, jakie stawiane są przepisom powszechnie obowiązującym. Akt wykonawczy musi regulować tylko i wyłącznie sprawy z zakresu spraw przekazanych w upoważnieniu ustawowym i musi regulować te sprawy zgodnie z wytycznymi ustawowymi zawartymi w upoważnieniu.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej uchwały zgodnie z ww. kryteriami stwierdzić należy, że w § 5 ust. 1 pkt 3 oraz w § 6 ust. 6 nie odpowiada prawu, a zarzuty skarżącego w tym zakresie należało uwzględnić.

§ 5 ust. 1 pkt 3 uchwały stanowi, że dotacja nie przysługuje na ucznia, który został przyjęty do szkoły, promowany lub dopuszczony do powtarzania roku – semestru z naruszeniem obowiązujących przepisów lub naruszeniem zasad, dotyczących warunków i sposobu wewnątrzszkolnego oceniania, określonych w statucie. Określenie przez organ stanowiący, w ramach delegacji ustawowej zawierało upoważnienie dotyczące ustalenia "trybu udzielania" dotacji, a więc ustalenia wymagań formalnych, jakie powinny spełnić podmioty ubiegające się o przyznanie dotacji, jak również "trybu rozliczania" dotacji, a więc czynności z zakresu księgowości i rachunkowości. Stosownie do art. 90 ust. 2a ustawy dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego, o której mowa w ust. 1 i 2, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Z przepisu powyższego wynika zatem, że dotacja przysługuje na każdego ucznia faktycznie uczęszczającego do szkoły i stąd też organ nie został uprawniony do stanowienia norm ograniczających przyznanie dotacji. Ustanawiając zatem zaskarżonym przepisem § 5 ust. 1 pkt 3 przyznanie dotacji przekroczył delegację ustawową, gdyż zakwestionowana przez skarżącego regulacja nie dotyczy ani wymagań formalnych jakie winny spełnić podmioty ubiegające się o przyznanie dotacji, ani też trybu rozliczania dotacji, jak i trybu kontroli. Wprowadzenie w uchwale wydanej na podstawie art. 90 ust. 4 ustawy dodatkowych warunków udzielania dotacji jest prawnie niedopuszczalne.

§ 6 ust. 6 uchwały zawiera regulację stanowiącą, że w przypadku, gdy uczeń szkoły dla dorosłych jest wykazywany do dotacji przez więcej niż jedną szkołę, organ dotujący ma prawo żądania przedłożenia w Referacie Sprawozdawczości Oświaty Wydziału Budżetu pisemnego oświadczenia ucznia, potwierdzającego jego uczęszczanie do danej szkoły lub szkół, dla których przekazywana jest dotacja na tego ucznia. W tym zakresie skarżący argumentował, że Rada Miasta znacząco wykroczyła poza materię ustawową, gdyż ustawa nie przewiduje możliwości nakładania na ucznia obowiązku składania pisemnej dokumentacji do Referatu Sprawozdawczości. Z powyższą argumentacją należy się zgodzić. Nadto, zdaniem Sądu, zaskarżony przepis nie jest precyzyjny, gdyż nie wynika z niego w sposób jasny, do którego z podmiotów organ może kierować żądanie przedłożenia pisemnego oświadczenia ucznia, a mianowicie czy organ żądanie to będzie kierował do dotowanej placówki, czy też bezpośrednio do ucznia. Z przepisu powyższego nie wynika także i to, jakie skutki wiązałby organ z ewentualnym brakiem złożenia przez zobowiązany podmiot stosownego oświadczenia w sytuacji, gdy dotacja przysługuje na każdego ucznia faktycznie uczęszczającego do szkoły. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że przepisy prawa miejscowego muszą być precyzyjne i jasne. Uchwały organów gminy muszą zawierać sformułowania, które uniemożliwiają stosowanie sprzecznego z prawem luzu interpretacyjnego.

Nie sposób nie dostrzec również i tego, że ustawodawca w art. 90 ust. 3 ustawy zawarł przepis, który przewiduje, że dotacja dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w ust. 2a przysługuje na każdego ucznia uczęszczającego w co najmniej 50 % obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu (...), a zatem brak jest podstaw do wprowadzania wymogu potwierdzania przez ucznia w formie oświadczenia faktu uczęszczania do szkoły. Powyższe jest możliwe do ustalenia na podstawie ewidencji obecności ucznia w szkole. Z powyższych względów stwierdzono nieważność § 6 ust. 6 uchwały.

Dokonując dalszej analizy zakwestionowanych przepisów uchwały stwierdzić należy, że odpowiadają one prawu.

Zakwestionowany § 3 ust. 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11,12 uchwały znajduje oparcie w cytowanym wyżej art. 90 ust. 4 ustawy. Negowane przez skarżącego regulacje zamieszczone w tym przepisie dotyczą zakresu danych, jakie winny zostać zawarte we wniosku o udzielenie dotacji (aktualny statut, wykaz uczniów zamieszkałych poza terenem miasta, informacje o zmianie organu prowadzącego placówkę, nazwę i numer rachunku bankowego, w tym i informację o jego zmianie, zaświadczenie o wpisie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych) oraz wskazują podmiot, który uprawniony będzie do kontroli złożonych wniosków. W związku z powyższym podkreślić należy, że ustawodawca upoważnił jednostki samorządu terytorialnego do określenia wymogów formalnych wniosku o udzielenie dotacji, a więc danych, które pozwolą na ustalenie wysokości dotacji, ich zaplanowanie i rozliczanie. Stąd też zakres danych wymaganych tym przepisem nie wykracza poza ustawowe umocowanie. Zgodzić należy się z organem, że statut jednostki zawiera podstawowe dane o placówce, tak więc jest istotnym dokumentem, który winien stanowić integralną część wniosku oraz że pozostałe kwestionowane zapisy § 3 nie naruszają dyspozycji ustawy, gdyż wskazują one procedury postępowania w przypadku zaistnienia zmian w jednostkach dotowanych, w tym i konieczność zgłoszenia zmiany numeru rachunku bankowego, zwłaszcza, że przepis art. 90 ust. 3c ustawy jednoznacznie stanowi, że dotacje przekazywane są na rachunek bankowy szkoły lub placówki. Co do ustępów 6 i 7 dostrzec należy, że ustawodawca w art. 90 ust. 2e zawarł regulacje dotyczące obowiązku ponoszenia przez gminę, której mieszkańcem jest uczeń, który uczęszcza do placówki w gminie, w której nie jest mieszkańcem, określonych kosztów dotacji. Stąd też taki zakres danych wymaganych przy wniosku również nie wykracza poza ustawową delegację.

Nie zasługuje na aprobatę stanowisko skarżącego, dotyczące wadliwości § 6 ust. 5 uchwały, spowodowanej wykroczeniem poza materię ustawową. Zdaniem skarżącego ustawa w żadnym wypadku nie przewiduje, aby kwota nadpłaconej czy też nieopłaconej dotacji mogła być uwzględniania przy naliczaniu dotacji na kolejny miesiąc. § 6 ustęp 5 uchwały stanowi, że kwota nadpłaconej lub niedopłaconej dotacji będzie uwzględniania przy naliczaniu dotacji na kolejny miesiąc. W tym zakresie zważyć należy, że dotacja dla szkoły, przedszkola lub innej formy wychowania przedszkolnego z art. 80 i art. 90 ustawy jest dotacją roczną i stosownie do art. 90 ust. 3c ustawy dotacje, o których mowa w ust. 1a-3a, są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki. Poza sporem jest, że dotacje przysługują w wysokości odpowiadającej faktycznej, rzeczywistej liczbie uczniów, a zatem skoro organowi ustawodawca przyznał ustawową delegację do ustalenia m.in. do ustalenia w formie uchwały trybu udzielania i rozliczania dotacji to dostosowując kwotę przekazywanej dotacji do rzeczywistej liczby uczniów, którzy uczęszczają do placówki w poszczególnych miesiącach nie naruszył zakresu ustawowej delegacji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lipca 2006 r., w sprawie o sygn. akt II GSK 97/06 stwierdził, że dotacja przysługuje na każdego ucznia faktycznie uczęszczającego do szkoły. Dotacja jest związana z faktyczną i rzeczywistą liczbą uczniów uczęszczających do placówki w chwili przekazywania dotacji, a podawana przez szkoły w terminie do 30 września informacja służy jedynie do planowania wysokości dotacji na rok następny. (por. http:orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w niniejszym składzie z tym poglądem się identyfikuje. Nadto, Sąd aprobuje stanowisko organu, że kwestionowany zapis uchwały stanowi jeden z elementów w trybie rozliczenia udzielonej dotacji.

Sąd nie podziela zarzutów skarżącego związanych z brakiem podstaw prawnych do zobowiązania podmiotu dotowanego do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej środków otrzymanych z dotacji oraz wydatków dokonanych z tych środków, jak również co do nałożenia na organ prowadzący szkołę sporządzania rozliczenia wykorzystania dotacji, stanowiącej informację o wydatkach bieżących poniesionych w roku budżetowym ze środków przekazanej dotacji. Ze skarżącym należy się zgodzić co do tego, że dotacja przysługuje na każdego ucznia, a zatem ma charakter podmiotowy. Okoliczności tej nie neguje także organ. Kwestionowany § 8 uchwały zawiera przepisy związane z dokumentowaniem środków pochodzących z dotacji i ich wykorzystaniem. Stanowi on, że organ prowadzący ma obowiązek prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej środków otrzymanych z dotacji oraz wydatków dokonanych z tych środków, zaś § 9 określa zakres danych, jakie winny znaleźć się we wniosku o rozliczenie dotacji. W związku z zarzutami skargi przypomnieć należy ponownie, że organ upoważniony został do ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji, jak również do określenia trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, a także zakres danych, które winny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania. Dodatkowo dostrzec należy, że przepis art. 90 ust. 3d zd. drugie przewiduje, że dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących. Z przepisem tym powiązany jest przepis art. 90 ust. 3e ustawy stanowiący, że organy jednostek samorządu terytorialnego mogą kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetu tych jednostek. Wykładnia ww. przepisów oraz art. 90 ust. 4 ustawy prowadzi do wniosku, że organy jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w ust. 1a-3b uprawnione są m.in. do określenia zakresu danych, które winny być zawarte we wniosku o rozliczenie wykorzystania dotacji, a określenie rodzaju dokumentów, które mają służyć ustaleniu tego, czy beneficjenci dotacji wykorzystują otrzymane środki w sposób prawidłowy, tj. zgodnie z celami określonymi w art. 90 ust. 3d ustawy, ustawodawca pozostawił organom jednostek samorządu terytorialnego. Postanowienia uchwały stanowią rozwinięcie tej regulacji, a przepis art. 90 ust. 4 uprawnia do szczegółowego określania procedury kontroli oraz zakresu elementów poddanych kontroli, przy zastosowaniu kryterium prawidłowości wykorzystania środków, a więc zgodności z celami, którym udzielone dotacje mają służyć. Obowiązkiem organu dotującego nie jest tylko i wyłącznie udzielenie dotacji publicznym i niepublicznym szkołom i przedszkolom na każdego ucznia, ale także dokonanie kontroli prawidłowości wydatkowania i rozliczenie tych dotacji. Kontrola ta winna obejmować nie tylko ustalenie faktycznej liczby uczniów w terminach określonych przez organ udzielający dotacji, ale także stosownie do art. 90 ust. 3e ustawy prawidłowość wykorzystania dotacji.

Ustawowe upoważnienie dla organu jednostki samorządu terytorialnego wiązało się także z ustaleniem podstawy obliczania dotacji. Stąd też zawarcie w § 10 ustęp 3 punkt 2 uchwały przepisu, że podstawą do wyliczenia kwoty dotacji na ucznia danego typu i rodzaju szkoły, o których mowa w § 1 ust. 2 uchwały stanowić będzie: kwota wydatków bieżących ustalona w uchwale budżetowej na dany rok w poszczególnych typach i rodzajach szkół oraz liczba uczniów w szkołach danego typu i rodzaju prowadzonych przez Miasto Opole według stanu na dzień 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji, nie narusza ani zakresu delegacji ustawowej, ani też przepisu art. 90 ust. 3 ustawy. Zgodnie z art. 90 ust. 3 ustawy dotacje dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych nie wymienionych w ust. 2a przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 50% ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia. Stąd też zgodzić należy się z organem, że aby obliczyć kwotę przypadającą na jednego ucznia konieczne jest wzięcie pod uwagę kwoty wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju, jak i liczby uczniów.

Zanegowane przez skarżącego przepisy § 10 ustęp 4 i 5 uchwały w zakresie, w jakim przewidują określenie stawek dotacji na kolejny rok budżetowy (ust. 4) oraz przewidują możliwość wyrównania udzielonej dotacji (ust. 5) dotyczą zasad rozliczania dotacji, a zatem mieszczą się w zakresie delegacji ustawowej. Na mocy zakwestionowanych wyżej przepisów uchwały do czasu ustalenia wysokości dotacji na ucznia danego typu i rodzaju szkoły na dany rok budżetowy, dotacja będzie udzielana w wysokości ponoszonej na ucznia w poprzednim roku budżetowym, a za okres wymieniony w ustępie 4 zostanie dokonane wyrównanie udzielonej dotacji. Ustalenie kwot dotacji na jednego ucznia wiąże się m.in. z subwencją oświatową, jaką otrzymuje jednostka samorządowa, stąd też zgodzić należy się z organem, że do czasu jej otrzymania organ nie ma posiada możliwości dokonania przeliczeń kwot dotacji na dany rok budżetowy. Organy jednostki samorządu terytorialnego upoważnione zostały przez ustawodawcę do ustalenia kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji (art. 90 ust. 3e ustawy) oraz trybu i zakresu kontroli (art. 90 ust. 4 ustawy). Skarżony § 13 ustęp 5 uchwały nakłada na podmiot dotowany w przypadku braku dokumentacji podlegającej kontroli na organ prowadzący obowiązek dostarczenia jej do siedziby szkoły. Zgodnie z przepisami art. 90 ust. 3f i 3g ustawy kontrola dotacji uprawnia osoby uprawnione do przeprowadzenia kontroli do prawa wstępu do szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania przez osoby upoważnione przez organ dotujący, a także przetwarzania danych osobowych uczniów. Skoro zatem ustawodawca udzielił organowi tego rodzaju kompetencji określając jednocześnie ich zakres i wskazując miejsce dokonywania kontroli, to trudno uznać, aby realizując to prawo organ kontrolujący pozbawiony został możliwości i prawa wglądu do prowadzonej dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dotyczącej przebiegu nauczania, w sytuacji, gdy jest ona przetrzymywana poza jednostką placówki kontrolowanej. Niedostarczenie określonej przepisem ustawy dokumentacji na żądanie kontrolującego czyniłoby prawo do kontroli niewykonalnym. Przypomnieć należy bowiem, że kontrolujący ma prawo wstępu jedynie do jednostki kontrolowanej. Tym samym ten zarzut skarżącego nie mógł zostać uznany za zasadny.

Skarżący wnosił nadto o stwierdzenie nieważności § 4 ust. 4 pkt 3 oraz § 14 uchwały. Postępowanie w tym przedmiocie podlegało umorzeniu, gdyż Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Opolu uchwałą z dnia 8 sierpnia 2012 r., Nr 17/28/2012, orzekło nieważność uchwały w części dotyczącej § 4 ust. 4 punkt 2, § 4 ust. 4 punkt 3 i § 14. W związku z powyższym uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 24 sierpnia 2012 r. poz. 1199 wraz z uwagą o rozstrzygnięciu nadzorczym RIO w Opolu stwierdzającym nieważność części uchwały dotyczącej punktów opisanych wyżej. Rozstrzygnięcie nadzorcze RIO, jako organu nadzoru powoduje skutek w postaci nieważności zapisów uchwały od momentu ich wydania (por. art. 18a ust. 3 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. z 2012 r., poz. 1113), a tym samym w zakresie § 4 ust. 4 punkt 3 i § 14 brak było przedmiotu postępowania, bowiem skarga wniesiona została po podjęciu uchwały przez RIO w Opolu.

Mając zatem powyższe na uwadze, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a. oraz art. 161 § 3 P.p.s.a. w punkcie 1, 2 i 3 orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 205 § 2 P.p.s.a.