Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3841/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 par. 1,  art 29 par. 1, art.  33 par. 1 pkt 1 -7 , 9 i 10, art 34 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 lipca 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... lipca 2015 r., nr ... w przedmiocie uznanie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadny; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...] czerwca 2015 r. wniesionego przez J.K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu wniesionego do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] za bezzasadny Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu własnego postanowienia organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne :

Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. skarżący wniósł do prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia [...] lipca 2014 r. postępowania egzekucyjnego, zarzut określony w punkcie 1 art. 33 § 1 u.p.e.a., tj. zarzut nieistnienia obowiązku, wskazując również na okoliczność wystawienia tytułu wykonawczego bez uprzedniego doręczenia upomnienia. W związku z tym organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1 - 7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu uzasadnionego stanowiska wierzyciela, którego obowiązkiem jest dokonanie wszechstronnej analizy podniesionego zarzutu z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

W niniejszej sprawie wierzycielem jest Zarząd Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, zatem organ egzekucyjny zwrócił się pismem z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonego przez Zobowiązanego zarzutu nieistnienia obowiązku. Odnosząc się do tego zarzutu wierzyciel, postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], uznał ten zarzut za niezasadny. Wierzyciel wyjaśnił, iż obowiązek ubezpieczenia w zakresie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych wynika z art. 23 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach, który na posiadacza pojazdu mechanicznego nakłada obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia OC i kontynuowania jej przez cały okres rejestracji pojazdu, niezależnie od jego stanu technicznego oraz zakresu użytkowania. Wierzyciel zaznaczył, iż podczas kontroli dokonanej w dniu [...] kwietnia 2012 r. przez Straż Miejską [...]. W., Zobowiązany nie okazał dokumentu potwierdzającego spełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC, zawartej w związku z posiadaniem pojazdu. W dalszej kolejności wierzyciel wyjaśnił, iż pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. wezwał zobowiązanego do uiszczenia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania, opłaty wynikającej z niedopełnienia obowiązku ubezpieczenia, albo do przedstawienia dokumentów potwierdzających w roku kontroli zawarcie umowy ubezpieczenia obowiązkowego. Wobec faktu, iż Zobowiązany nie udokumentował, że był objęty ochroną ubezpieczeniową w zakresie OC i nie wniósł również w trybie dobrowolnym nałożonej opłaty, wierzyciel nie ma podstaw do odstąpienia od dochodzenia nałożonej opłaty.

Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej w W. zauważa, iż w przedmiotowej sprawie Zobowiązany skorzystał z prawa do zaskarżenia stanowiska wierzyciela (art. 34 § 2 u.p.e.a.), które postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] organ odwoławczy tj. Rada Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego podtrzymał.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. będąc związanym stanowiskiem wierzyciela, postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] uznał zarzut zobowiązanego za bezzasadny.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia z dnia [...] maja 2015 r., podziela rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego.

Postępowanie egzekucyjne wszczynane jest przez organ egzekucyjny na wniosek wierzyciela, na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego (art. 26 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, w tym także tytuł wykonawczy pod kątem wymogów formalnych stosownie do art. 27 § 1 u.p.e.a. Zatem jeśli egzekucja prowadzona jest na wniosek wierzyciela, organ egzekucyjny może badać z urzędu tylko dopuszczalność egzekucji, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Nie może tym samym wkraczać w kompetencje innego organu - wierzyciela, który w tej kwestii ma decydujący głos.

Stąd też przewidziany w art. 34 § 1 u.p.e.a. obowiązek uzyskania przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów określonych w art. 33 § 1 u.p.e.a., w tym co do nieistnienia obowiązku, na co wskazuje w niniejsze sprawie Zobowiązany.

Jednocześnie zgodnie z treścią, art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Z istoty przyjętego w ustawie rozwiązania wynika, że stanowisko wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów ma dla organu egzekucyjnego charakter wiążący i organ ten nie ma uprawnień do jego podważenia, jak również nie jest uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 grudnia 2008 r., sygn. I SA/Po 806/08).

Zarzut zobowiązanego oparty na twierdzeniu, że obowiązek nie istnieje nie może być więc uwzględniony przez organ egzekucyjny w sytuacji, gdy wierzyciel w wypowiedzi uzyskanej w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie potwierdził tego zarzutu, a brak jest innych podstaw merytorycznych do uwzględnienia zarzutu. Poza tym "stanowiskiem wierzyciela związany jest zarówno organ egzekucyjny, jak i organ odwoławczy". Wobec powyższego organ odwoławczy, którym w niniejszej sprawie jest Dyrektor Izby Skarbowej w W., rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, również jest związany stanowiskiem wierzyciela.

Stąd też stanowisko Rady Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego wyrażone w ostatecznym postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] jest w tym zakresie wiążące również dla Dyrektora Izby Skarbowej w W., co de facto przesądziło o sposobie rozpatrzenia sprawy.

Odnosząc się do kwestii wystawienia tytułu wykonawczego bez uprzedniego doręczenia upomnienia, Dyrektor Izby Skarbowej w W. wyjaśnia, iż z akt sprawy wynika, że Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wystosował do Zobowiązanego upomnienie, które wysłane na adres ul. T., W., awizowane w dniu [...] maja 2015 r. i powtórnie w dniu [...] czerwca 2015 r. zostało zwrócone nadawcy jako zwrot nie podjęty w terminie. A zatem zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. upomnienie uznano za doręczone w dniu [...] czerwca 2014 r.

W złożonej skardze J.K. wniósł o stwierdzenie nieważności wyżej opisanego postanowienia jego zdaniem rażąco naruszającego art. 33 § 1, 6 i art. 34 § 4 u.p.e.a.. w zw. z art. 2.1 pkt 10 ppkt a i art. 23.1 ustawy ubezpieczeniowej, w zw. z art. 2 pkt 33 Kodeksu drogowego, a tym samym art. 2, 7,30, 32, 37.1, 40, 83 Konstytucji.

W uzasadnieniu skargi jej autor podkreślił iż poświadczono nieprawdę, że art. 34 § 1 u.p.e.a. jest wiążący zarówno dla pierwszej instancji egzekucyjnej - jak i organu ODWOŁAWCZEGO. Wiążące jest stanowisko organu ubezpieczeniowego - jako organu administracji publicznej - tylko i wyłącznie do czasu złożenia środka zaskarżenia. Tylko wtedy gdy rzekomy dłużnik się nie odwoła to organ egzekucyjny nie może badać zarzutów pod względem merytorycznym.

W ocenie skarżącego art. 34 § 1 u.p.e.a. nakłada na rzekomego wierzyciela obowiązek uzasadnienia stanowiska poprzez wszechstronną analizę podniesionego zarzutu na podstawie całego materiału dowodowego.

Skarżący podnosi że wierzyciel wyjaśnił jedynie swoje stanowisko w stosunku do pojazdów mechanicznych, które w pełni podziela. Jego pojazd był wrakiem bez silnika i według prawa drogowego nie wypełniał definicji - pojazdu samochodowego - a tym samym mechanicznego. W związku z tym niedorzecznością było powołanie się na art. 23. 1 ustawy o ubezpieczeniach. Nieprawdą jest iż stan techniczny pojazdu bez silnika nie ma tu znaczenia. Ponadto nie było żadnej kontroli w związku z ruchem.

Ponadto odmiennie niż w prawie cywilnym należy stosować tytuł wykonawczy w administracji, który administracyjnemu organowi egzekucyjnemu daje możliwość zweryfikowania ostatecznego orzeczenia wierzyciela i uwzględnienia zarzutu (faktycznie skargi) lub nie.

Reasumując skarżący wskazał, że postanowienie nie zostało wydane na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie przypomnieć trzeba że w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dz.u. 2016.599-tekst jedn. ; dalej u.p.e.a.) wskazano że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Z kolei stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. w 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się.

Nie od rzeczy będzie również podkreślenie że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, natomiast nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.)

Zatem w sytuacji gdy egzekucja prowadzona jest na wniosek wierzyciela na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego a więc w sytuacji przewidzianej w art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada jedynie (tak jak przewiduje to art. 29 § 1 u.p.e.a.) dopuszczalność egzekucji. Nie może zatem wkraczać w kompetencje innego organu, który rozstrzygał sprawę merytorycznie. Stąd też przewidziany w art. 34 § 1 u.p.e.a. obowiązek uzyskania przez organ egzekucyjny stanowiska, merytorycznej wypowiedzi wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów.

Stanowisko wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów określonych w art. 33 § 1 u.p.e.a. pkt 1 - 5 i 7 ma dla organu egzekucyjnego charakter wiążący i organ ten nie ma uprawnień do jego podważenia, jak również nie jest uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela.

Zatem organ egzekucyjny nie może samodzielnie weryfikować zarzutu nieistnienia obowiązku zwłaszcza w sytuacji gdy wierzyciel w odpowiedzi udzielonej w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a. nie potwierdził zasadności takiego zarzutu.

Wobec przedstawionych przez wierzyciela (w postanowieniu z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], a następnie w ostatecznym postanowieniu dnia [...] kwietnia 2015 r. r [...]) faktów i dowodów uzasadniających przyjęte stanowisko o braku zasadności wniesionego zarzutu nieistnienia dochodzonego obowiązku, organ egzekucyjny zasadnie wskazał że zarzut nieistnienia obowiązku jest bezzasadny. Trzeba bowiem raz jeszcze podkreślić że uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną nie stwarza podstawy do kontroli przez organ odwoławczy stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Stąd też stanowisko Rady Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego wyrażone w formie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2015 r. jest dla Dyrektora Izby Skarbowej w W. wiążące.

Niejako na marginesie sąd wyjaśnia skarżącemu iż fakt braku wyrejestrowania przez niego pojazdu rodzi daleko idące konsekwencje także w sferze finansowej. Otóż o trwaniu obowiązku ubezpieczenia komunikacyjnego decyduje nie to w jakim jest on stanie technicznym i czy jest eksploatowany ale to czy jest zarejestrowany. Mało tego każdy postój pojazdu bez względu na czas jego trwania i przyczyny jest przez ustawodawcę traktowany na potrzeby odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów jako ruch pojazdu, pod warunkiem wszakże iż pojazd był zarejestrowany ( por. wyrok sądu okr. w Białymstoku z dn. 28 października 2009 r. sygn. akt II Ca 722/09 oraz komentarz do art. 23 i 90 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych – Dz.U. 2013.392 tekst. jedn. pod red. Doroty Maśniach).

Mając powyższe na względzie sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.