Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 983/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 94 ust. 6, art. 220 ust. 2
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny
article: art. 121 § 1, art. 210 § 1 pkt 4, art. 123 § 1 w zw. z art. 178 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia del. WSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant Sebastian Gajewski po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej U. Spółki z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Sz 1040/11 w sprawie ze skargi U. Spółki z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od U. Spółki z o.o. w P. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w S. 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1.Wyrok Sądu I instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami celnymi.

1.1.Wyrokiem z 22 lutego 2012r. sygn. akt: I SA/Sz 1040/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę U. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z [...] września 2011r. nr [...] w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego.

1.2.Sąd I instancji podał, że art. 233§1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. Nr 8 z 2005r., poz. 60 ze zm. dalej-O.p.), art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm. dalej-p.c), art. 20 ust. 1, ust. 2, ust 3 lit. "a", "b" i "c", art. 24, art. 25, art. 67, art. 78 i art. 79 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L nr 302 z 19 października1992r. ze zm. dalej-WKC), art. 94 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. L 235 z 11 października1993r. ze zm.), art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1174/2005 z 18 lipca 2005r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe i stanowiące o ostatecznym poborze cła tymczasowego nałożonego na przywóz wózków jezdniowych ręcznych (paletowych) oraz ich zasadniczych części pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L nr 189 z 21 lipca 2005r.) organ II instancji utrzymał decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z [...] grudnia 201 Or. skierowaną do U. Spółki z o.o. z siedzibą w P. i orzekającą o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty długu celnego w wysokości 33.762,00 zł należnego z tytułu importu wózków paletowych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej objętych procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z [...] stycznia 2008r.

Dyrektor Izby Celnej w S. podzielił faktyczne i prawne podstawy decyzji organu I instancji wskazując, że do zgłoszenia celnego, importer przedłożył

świadectwo pochodzenia Form A nr [...] z [...] listopada 2007r. potwierdzające tajlandzkie pochodzenie importowanego towaru. Świadectwo spełniało wymogi formalne określone w Rozporządzeniu Nr 2454/93, wobec czego na jego podstawie zastosowano dla zgłaszanego towaru preferencyjne stawki celne. Dyrektor Izby Celnej w S. przekazał Naczelnikowi Urzędu Celnego w S. pismo Departamentu Kontroli Celno-Akcyzowej i Kontroli Gier z 19 grudnia 2008r., za którym przekazano Raport Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), dotyczący obchodzenia ceł antydumpingowych przez importerów we Wspólnocie w związku z nieprawnym dokumentowaniem pochodzenia ręcznych wózków widłowych i ich zasadniczych części, który to raport był efektem przeprowadzonej w Tajlandii misji z uczestnictwem urzędników tego Biura oraz śledczych celnych z głównych Państw Członkowskich, których dotyczył badany proceder. Na podstawie raportu OLAF stwierdzono, iż wystawione w Tajlandii świadectwa pochodzenia Form A, potwierdzające tajlandzkie pochodzenie ręcznych wózków paletowych, zostały wystawione bezprawnie. Organy celne Tajlandii, wystawiając sporne świadectwo pochodzenia zostały bowiem wprowadzone w błąd przez eksportera, tj. firmę G., który we wnioskach o wydanie świadectw nie ujawnił chińskiego pochodzenia części montowanych w ręcznych wózkach paletowych. Organ uznał zatem, że wydanie w tej sytuacji świadectwa pochodzenia Form A nr [...] nie stanowiło błędu organu w rozumieniu przepisu art. 220 ust. 2 lit. b WKC, a wobec tego retrospektywne zaksięgowanie ustalonych kwot należności celnych było zasadne. 2.Skarga do Sądu I instancji.

2.1.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w S., Skarżąca Spółka wniosła jej uchylenia w całości, skarżąca Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

art. 94 ust. 6 WKC poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;

art. 9 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 3 Rozporządzenia nr 1073/1999 Parlamentu

Europejskiego i Rady z 25 maja 1999r. dotyczącego dochodzeń prowadzonych przez

Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), poprzez błędną

jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;

- art. 1 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady (WE) L 1174/2005 z 18 lipca 2005r.

nakładającego ostateczne cło antydumpingowe i stanowiące o ostatecznym poborze

cła tymczasowego nałożonego na przywóz wózków jezdniowych ręcznych (paletowych) oraz ich zasadniczych części, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie;

- art. 220 ust. 2 WKC poprzez błędne jego nie zastosowanie;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:

* art. 121 §1 i art. 210§1 pkt 4 O.p. poprzez niewskazanie w decyzji Naczelnika

Urzędu Celnego w S. podstawy prawnej wydanej decyzji i pomimo tego

braku, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S.

przez Dyrektora Izby Celnej w S.;

* art. 121 i 123§1 w z z art. 178§3 O.p. poprzez niewydanie na żądanie Strony kopii

dokumentów z akt sprawy, na podstawie których rozstrzygały organy celne;

* art. 120 O.p. poprzez wydanie przez organy celne zaskarżonych decyzji w oparciu o

przepisy prawa niemające zastosowania w istniejącym stanie faktycznym.

2.2.Uzasadniając skargę Spółka podniosła, że organy celne nie miały podstaw prawnych do kwestionowania prawidłowości już zastosowanych preferencji celnych w oparciu o świadectwo pochodzenia, wobec którego organy celne nie wnosiły zastrzeżeń i które nie zostało poddane weryfikacji poprzez zwrócenie się do upoważnionych władz Tajlandii.

2.3.Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie.

3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu I instancji.

3.1 .Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznał, że skarga jest niezasadna. 3.2.W pisemnych motywach wyroku Sąd I instancji stwierdził, że na gruncie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy bezspornym było, że do zgłoszenia celnego nr [...] z [...] stycznia 2008r. zostało załączone świadectwo pochodzenia Form A nr [...] z [...] listopada 2007r., w treści którego potwierdzone zostało pochodzenie importowanych ręcznych wózków paletowych jako pochodzących z Tajlandii, co stało się podstawą do zastosowania przez zgłaszającego preferencji taryfowej wobec tego towaru w postaci zerowej stawki celnej, zamiast stawki celnej erga omnes przewidzianej w wysokości 4%. Bezsporną okolicznością w rozpatrywanej sprawie było również to, że do ponownej weryfikacji spornego zgłoszenia celnego doszło w następstwie uzyskania przez krajowe organy celne informacji o wynikach dochodzenia przeprowadzonego przez Europejski Urząd

ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), zawartych w raporcie z przeprowadzonej przez ten Urząd misji z udziałem organów państwowych Tajlandii. Organ wyczerpująco wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż z raportu tego wynika, że importowane przez skarżącą Spółkę ręczne wózki paletowe montowane były w Tajlandii z części, które przez samego eksportera lub przez pośredniczące w tym zakresie inne podmioty były w ponad 55% ceny ex works importowane z Chin, przez co nie została spełniona żadna z dwóch reguł pochodzenia, określona w załączniku 15 do rozporządzenia wykonawczego do WKC i przez co importowany w rozpatrywanej sprawie towar nie nabył tajlandzkiego preferencyjnego pochodzenia. Odpowiednie władze tajiandzkie przy udziale członków OLAF stwierdziły w wyniku przeprowadzonego dochodzenia, że 738 świadectw Form A wystawionych przez Wydział Handlu Zagranicznego Ministerstwa Handlu Tajlandii (DFT), w tym także przedstawione w rozpatrywanej sprawie świadectwo Form A nr [...] wydanych zostało w dobrej wierze na podstawie nieprawidłowych i wprowadzających w błąd informacji przedstawionych przez firmę G. jako eksportera i że w związku z tym zostały one unieważnione.

Za w pełni zasadne należało zdaniem Sądu I instancji uznać ustalenie przez organy orzekające w rozpatrywanej sprawie, że w konsekwencji treści otrzymanego raportu OLAF i jego załączników brak jest podstaw do zastosowania wobec importowanych przez skarżącą Spółkę preferencji taryfowych związanych z pochodzeniem tego towaru z Tajlandii, jako kraju pochodzenia preferencjami tymi objętego, co w konsekwencji prowadziło do konieczności wydania decyzji orzekającej o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty długu celnego w wysokości 33.762,00 zł należnego z tytułu importu wózków paletowych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, objętych procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z [...] stycznia 2008r. W sytuacji, gdy przedmiotem importu w rozpatrywanej sprawie był towar w postaci wózków paletowych ręcznych, dla którego ustalono, że krajem jego pochodzenia jest Chińska Republika Ludowa i który w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego prawidłowo został zaklasyfikowany do kodu TARIC 84279000 10, dopuszczenie do obrotu nadaje takiemu towarowi niewspólnotowemu - stosownie do art. 79 WKC - status celny towaru wspólnotowego, co wymaga zastosowania środków polityki handlowej, spełnienia pozostałych formalności wymaganych przy przywozie towarów, jak również zastosowania opłat prawnie należnych. Środkami polityki handlowej są

4

instrumenty, jakie mogą być stosowane przez państwa Unii Europejskiej w regulowaniu wymiany handlowej z zagranicą. Służą one ochronie krajowego rynku przed niepożądanymi skutkami importu, takimi jak nieuczciwa konkurencja oraz znaczna przewaga konkurencyjna. Za nieuczciwą konkurencję ze strony importowanych towarów uznaje się dumping i subsydiowanie przywożonych towarów. Przeciwdziałaniu tym zjawiskom służą odpowiednio postępowania ochronne oraz środki antydumpingowe i antysubsydyjne.

Z rozporządzenia Rady (WE) nr 384/96 w sprawie ochrony przed dumpingowym przywozem z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej określającego zasady prowadzenia przez Komisję Europejską postępowań antydumpingowych poprzedzających wprowadzenie środków antydumpingowych, wynika, że cło antydumpingowe może zostać nałożone na każdy produkt dumpingowy, którego wprowadzenie do wolnego obrotu we Wspólnocie powoduje szkodę (art. 1 ust. 1) oraz, że tymczasowe lub ostateczne cło antydumpingowe nakładane w drodze tego rozporządzenia pobiera Państwo Członkowskie w formie i wysokości, a także zgodnie z innymi kryteriami ustanowionymi w rozporządzeniu (art. 14 ust. 1) i to niezależnie od ceł, podatków i innych opłat zwykle nakładanych na przywóz. W wyniku przeprowadzonego postępowania Komisja Europejska uznała, że przywóz ręcznych wózków paletowych i ich zasadniczych części do Wspólnoty następuje po cenach dumpingowych, powodując wystąpienie szkody dla przemysłu Wspólnoty. Spowodowało to wejście w życie rozporządzenia Rady (WE) nr 1174/2005. Na podstawie art. 1 ust. 1 tego rozporządzenia ostateczne cło antydumpingowe zostało nałożone w stosunku do przywozu wózków jezdniowych ręcznych (paletowych) i ich zasadniczych części, tj. podwozi i mechanizmów hydraulicznych, objętych kodami CN ex 8427 90 00 oraz ex 8431 20 00 (kody TARIC 8427 90 00 10 oraz 8431 20 00 10) pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej.

Wykazanie przez organy, że ręczne wózki paletowe, objęte procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego [...] posiadają chińskie pochodzenie, zasadnym zatem czyniło określenie przez organy celne, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 1174/2005 stawki cła antydumpingowego w wysokości 46,7% i retrospektywne zaksięgowanie kwoty cła antydumpingowego w spornej wysokości.

WSA w S. zaznaczył także, że dokument urzędowy, o jakim stanowi przepis art. 194 O.p. ma taki walor, iż stanowi on dowód tego, co zostało w nim

urzędowo stwierdzone, to jednakże walor ten nie ma charakteru bezwzględnego, skoro norma §3 art. 194 O.p. nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko takiemu dokumentowi. O ile zatem świadectwo Form A, sporządzone w formie określonej przepisami i przez powołany do tego organ władzy publicznej kraju eksportera, jest dowodem pochodzenia wskazanego w nim towaru, to jednakże nie oznacza, że nie jest możliwa w postępowaniu celnym weryfikacja zawartych w nim informacji, co właśnie przewiduje przywołany przez organ odwoławczy przepis art. 94 WKC. Wyniki przeprowadzonego ww. dochodzenia z udziałem OLAF i wskazanych władz Tajlandii, obszernie przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego decyzji, jednoznacznie wskazują, że zawarte w tym świadectwie Form A informacje dotyczące pochodzenia towaru są nieprawdziwe.

W odniesieniu zaś do zarzutu nieodstąpienia przez organy celne od retrospektywnego księgowania należności celnych wynikających z długu celnego, zauważono, że z art. 220 ust. 1 WKC wynika, że retrospektywne zaksięgowanie prawnie należnej kwoty wynikającej z długu celnego, powstającego z mocy samego prawa i obiektywnie istniejącego, jest obowiązkiem organu celnego w sytuacji, gdy kwota ta nie została zaksięgowana zgodnie z postanowieniami art. 218 i art. 219 WKC lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej. Obowiązek ten winien zostać co do zasady wykonany w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy te dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość naliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika. Od obowiązku retrospektywnego zaksięgowania organy celne odstępują w przypadkach w tym przepisie przewidzianych, w tym także w sytuacji, gdy kwota należności prawnie należnych nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez płatnika działającego w dobrej wierze i przestrzegającego przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Za błąd przy tym, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w powyższym rozumieniu, uważa się także wydanie nieprawidłowego świadectwa przez organy kraju trzeciego dla potwierdzenia, w ramach systemu współpracy administracyjnej, preferencyjnego statusu towaru. Nie ma to jednakże zastosowania w sytuacji, gdy wystawienie takiego nieprawidłowego świadectwa nastąpiło na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, chyba że jest oczywistym, w szczególności, że wydające świadectwo organy kraju trzeciego wiedziały lub powinny wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do

korzystania z preferencji. Powoływanie się przez stronę jako płatnika (importera) na dobrą wiarę może mieć miejsce wówczas, gdy udowodni, że w okresie przedmiotowych operacji handlowych zachowała należytą staranność, aby upewnić się, czy zostały spełnione wszystkie warunki korzystania z preferencji.

Z przedstawionej powyżej regulacji wspólnotowej wynika zatem jednoznacznie, jak to trafnie przyjął organ odwoławczy, że w postępowaniu celnym prowadzonym przez krajowe organy celne raport OLAF traktować należy tak samo, jak wszelkiego rodzaju protokoły z kontroli przeprowadzanych przez organy administracji polskiej, a zatem jak dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 O.p. Wskazać przy tym należy, że strona skarżąca własnego dowodu przeciwko raportowi nie wskazała. Ocena zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji co do zgodności z obowiązującym prawem nie dały podstaw, aby zarzuty skargi można było uznać za trafne i zasadne. 4.Skarga kasacyjna.

4.1.Skarżąca Spółka działając przez pełnomocnika radcę prawnego zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S. na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012r. Nr 270 ze zm. dalej-p.p.s.a.) zarzuciła naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego:

art. 94 ust. 6 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 (WKC) poprzez błędną

wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;

art. 9 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1073/1999, poprzez błędną wykładnię;

art. 1 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1174/2005, poprzez niewłaściwe

jego zastosowanie;

art. 220 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 (WKC) poprzez błędne

jego niezastosowanie,

II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: tj. art.

145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo obowiązku

kontroli przez Sąd stosowania przez organy celne norm prawnych wynikających z

niżej wymienionych przepisów, a które to przepisy naruszone zostały w

postępowaniu celnym i w wydanych przez organy celne decyzjach:

1) art. 121§1 i art. 210§1 pkt 4 O.p. poprzez niewskazanie przez Naczelnika Urzędu

Celnego w S. podstawy prawnej wydanej decyzji i utrzymanie tej decyzji w

mocy przez Dyrektora Izby Celnej w S.,

2) art. 121 i 123§1 w zw. z art. 178§3 O.p. poprzez niewydanie na żądanie strony

kopii dokumentów z akt sprawy, na podstawie których rozstrzygały organy celne,

3) art. 120 O.p. poprzez wydanie przez organy celne decyzji i oddalenie przez Sąd

skargi na zaskarżone decyzje, w sytuacji gdy rozstrzygnięcia (decyzji i wyrok)wydane

zostały w oparciu o przepisy prawa nie mające zastosowania w przyjętym stanie

faktycznym.

4.2.Uzasadniając skargę kasacyjną jej autor wskazał, że z akt sprawy wynika, że organy nie wystąpiły w jedynym trybie przewidzianym w art. 94 ust. 1-5 Rozporządzenia Nr 2454/93 do upoważnionych władz Tajlandii o weryfikację świadectwa pochodzenia Form A pod kątem jego autentyczności i rzetelności. W ocenie spółki dochodzenia podejmowane w trybie art. 94 ust. 6 Rozporządzenia Nr 2454/93 prowadzone są jedynie w celu zapobiegania takim naruszeniom, a zatem ich wyniki nie mogły stanowić podstawy do niewyrażenia zgody na zastosowanie preferencji taryfowych. Ponadto w tej sprawie władze Tajlandii wcześniej potwierdziły, że świadectwo jest autentyczne i rzetelne. Podstawy takiej nie można też według skarżącej wyprowadzać z raportów z dochodzenia sporządzanych w trybie art. 9 Rozporządzenia Nr 1073/1999. Raport taki, może być jedynie dowodem w postępowaniu, jednak nie zastępuje jedynego trybu weryfikacji świadectw pochodzenia Form A. Ponadto w skardze kasacyjnej zarzucono, że decyzja organu I instancji winna być uchylona w toku instancji w szczególności z tego powodu, że nie powołano w niej konkretnego przepisu pozwalającego odmówić zastosowania preferencyjnych stawek celnych po uprzednim zweryfikowaniu świadectwa pochodzenia Form A. Wreszcie spółka zarzuciła pozbawienie jej prawa do wglądu do wszystkich dokumentów w aktach sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie w całości skarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. 4.3.Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie sporządzono.

5.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1.Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw (art. 184 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 183§1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę

w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność

postępowania, której przesłanki określone w §2 art. 183 p.p.s.a. w tej sprawie nie

występują.

Mając na uwadze istotę problemu prawnego jaki zarysował się w sprawie, w

pierwszej kolejności należało się odnieść do zarzutów formułowanych w ramach

podstawy kasacyjnej określonej w pkt 1 art. 174 p.p.s.a., tj. do zarzutów naruszenia

prawa materialnego, przez jego błędną wykładnię i równoczesne - zdaniem autora

skargi kasacyjnej - niewłaściwe zastosowanie. Analiza sposobu ich sformułowania

oraz uzasadnienia, zwłaszcza w kontekście tego ich elementu, w którym autor skargi

kasacyjnej zarzut naruszenia wymienionych przepisów prawa materialnego wiąże z

art. 194 O.p. przeciwstawiając jego treść wadliwemu-jego zdaniem- stanowisku Sądu

I instancji o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w zakresie odnoszącym się do

faktycznych podstaw jej wydania, a w jego konsekwencji o braku podstaw, wobec

prawidłowo przeprowadzonej weryfikacji świadectwa pochodzenia towaru, do

zastosowania preferencyjnej stawiki celnej- jednoznacznie wskazuje na to, że są one

w rzeczywistości kierowane wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie

rozstrzygnięcia, a więc wobec sfery faktów, nie zaś wobec sfery prawa.

Jak wynika z analizy treści zarzutów skargi kasacyjnej formułowanych w ramach

podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., adresowany wobec

faktycznych podstaw rozstrzygnięcia zarzut naruszenia przepisów postępowania

mogącego mieć istoty wpływ na wynik sprawy, nie został postawiony, ani też

uzasadniony w sposób, który wykazywałby na istnienie potencjalnego wpływu

naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy. Za taki, nie sposób bowiem

uznać, ani zarzut naruszenia art. 121§1 i art. 210§4 O.p. polegający, według autora

skargi kasacyjnej, na nieuwzględnieniu przez Sąd I Instancji tego, że organ celny II

instancji utrzymał w mocy decyzję organu celnego I instancji, w sytuacji, gdy nie

wskazywała ona podstawy prawnej wydanej decyzji, ani też zarzut naruszenia art.

121 i art. 123§1 w zw z art. 178§3 O.p. polegający na nie wydaniu stronie kopii

dokumentów z akt sprawy, na podstawie, których orzekały organy celne.

Odnosząc się do pierwszej ze wskazanych kwestii podkreślić należy, że strona

skarżąca pomija normatywną treść przepisu art. 233§1 i §2 O.p. który określa

zamknięty katalog rozstrzygnięć (decyzji) podatkowego organu odwoławczego, a w

zakresie odnoszącym się do decyzji kasacyjnej, również normatywne przesłanki jej

wydania, rekonstrukcja których następować powinna również z uwzględnieniem art. 229 O.p. Z przywołanej regulacji jednoznacznie wynika, że żadne inne, niż określone nią, wady postępowania, ani wady decyzji wydanej w I instancji, nie dają podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, która stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygania przez organ odwoławczy, ma charakter wyjątkowy. W tej mierze, autor skargi kasacyjnej pomija w swojej argumentacji i to, że przywołana regulacja stanowi konsekwencję przyjętego na gruncie art. 127 O.p. modelu dwuinstancyjności postępowania, którego istota i logika wyraża się w tym, że sprawa rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji, w wyniku wniesionego odwołania, podlega ponownemu rozpoznaniu i rozpatrzeniu przez organ II instancji, co oznacza, że strona ma prawo do dwukrotnego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy. Treścią kompetencji orzeczniczych organu II instancji nie jest bowiem kontrola (weryfikacja) decyzji wydanej przez organ I instancji, lecz merytoryczne rozpoznanie i rozpatrzenie sprawy (wyrok NSA z 27 czerwca 2000r., sygn. akt: I SA/Ka 2466/98 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach http://cbois.nsa.gov.pl). 5.6.Argumentacji prezentowanej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przeciwstawić należy pogląd, że brak wskazania podstawy prawnej w decyzji organu I instancji, czy też brak wskazania wszystkich przepisów prawa współstanowiących podstawę jej wydania, nie powoduje samo przez się tego rodzaju wady, która nakazywałaby uchylenie tej decyzji, albowiem organ odwoławczy jest organem powołanym do merytorycznego rozpoznania sprawy, co oznacza, że tego rodzaju uchybienia oraz wadliwości może sanować przywołując właściwą-w tym również pełną - podstawę prawną rozstrzygnięcia (wyrok NSA z 6 maja 1999r., sygn. akt: II SA/Gd 134/97 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach http://cbois.nsa.gov.pl).

W analizowanym zakresie, podkreślić również należy, że decyzją kontrolowana przez Sąd I instancji, z punktu widzenia jej zgodności z prawem była ostateczna decyzja organu II instancji, tj. Dyrektora Izby Celnej w S. z [...] września 2011r. nie zaś utrzymana nią w mocy Naczelnika Urzędu Celnego w S. z [...] grudnia 201 Or. W tej mierze wyjaśnić należy, że sądy administracyjne orzekają w sprawach ze skarg na ostateczne decyzje administracyjne (art. 3§2 pkt 1 w zw z art. 52§1 p.p.s.a.). Stosowanie zaś przez sąd administracyjny środków przewidzianych przepisem art. 135 p.p.s.a., polegających na zniesieniu niezgodności z prawem działania lub zaniechania organu administracji publicznej determinowane jest warunkiem wydania orzeczenia uwzględniającego

skargę oraz ziszczeniem się przesłanki niezbędności końcowego załatwienia sprawy, o której mowa w przywołanym przepisie. W rozpoznawanej sprawie, nie było więc podstaw do zastosowania środków określonych przepisem art. 135 p.p.s.a. 5.7. W odniesieniu do drugiej zaś, spośród wskazanych kwestii podnieść należy, iż wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisu art. 176 w związku z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił, ani też nie wykazał, w jaki sposób na wynik sprawy miałaby oddziaływać odmowa wydania stronie kopii dokumentów z akt sprawy, na podstawie których orzekały organy celne. Zwłaszcza w sytuacji, gdy strona skarżąca nie wskazała, o jakie konkretnie dokumenty mające istotne znaczenie dla jej praw i obowiązków w prowadzonym postępowaniu, miałoby chodzić tj. jak należałoby założyć, o który spośród trzydziestu załączników do raportu, albowiem rekapitulując swoje stanowisko autor skargi kasacyjnej wskazał na raport OLAF, którego nieudostępnienie w całości, tj. wraz z załącznikami, uniemożliwiało przeprowadzenie przeciwko niemu kontrdowodu pozbawiając tym samym stronę prawa czynnego udziału w postępowaniu. Dla potrzeb prowadzonego postępowania do akt sprawy administracyjnej, po przetłumaczeniu na język polski, włączony został materiał w postaci wniosków raportu oraz, jako istotne i mające bezpośredni związek ze sprawą, jego załączniki. W tej mierze wyjaśnić należy, że materiały raportu OLAF stanowiły źródło wiedzy organów celnych o istniejących nieprawidłowościach dotyczących świadectw pochodzenia towaru i w konsekwencji stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania celnego. Materiały stanowiące podstawę wszczęcia postępowania to co innego, niż materiały włączone do akt sprawy i stanowiące ich część. W rozpoznawanej sprawie, stanowiły je wnioski raportu OLAF oraz załączniki. Skoro więc, nie doszło do włączenia do jej akt, jako dowodu, pełnego raportu OLAF, tj. pozostałych jego elementów oraz załączników, to stwierdzić należy, że materiały tego raportu nie włączone do akt sprawy nie stanowiły dowodów, na podstawie których w rozpoznawanej sprawie rekonstruowany był stan faktyczny. Stąd też należy stwierdzić, że nie ma podstaw, aby podważać prawidłowość odmowy zapoznania się z całością raportu i wszystkimi jego załącznikami, w sytuacji gdy, raport ten nie został w całości włączony do akt sprawy oraz w sytuacji, gdy tylko włączone do akt sprawy jego elementy, stanowiły dowody w sprawie i podstawę dokonywanych w niej ustaleń faktycznych. Z art. 178§1 i §2 O.p. wynika, że strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, które to uprawnienie przysługuje jej również po zakończeniu postępowania i które to

czynności dokonywane są w lokalu organu podatkowego w obecności pracownika tego organu. Wykonywanie uprawnienia do sporządzania notatek, odpisów lub kopii z akt postępowania zostało pozostawione stronie do jej własnej realizacji. Z art. 178§3 O.p. wynika natomiast, że strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Zakres normowania przywołanego przepisu jest zdecydowanie inny, niż wyżej przywołana regulacja zawarta w przepisie §1 i §2 art. 178, albowiem w analizowanym przypadku chodzi o uprawnienie do uzyskania uwierzytelnionych odpisów lub kopi akt sprawy, żądanie wydania których jest adresowane do organu, który żądaniu temu jest zobowiązany uczynić zadość - z zastrzeżeniem sytuacji określonej przepisem art. 179 O.p. Analizowany zarzut skargi kasacyjnej jest zatem chybiony.

Wskazując w kontekście analizowanej kwestii i już tylko na jej marginesie, na przepis art. 179 §2 i §3 O.p. należy więc stwierdzić, że tak stawiane i uzasadniane, w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły odnieść skutku oczekiwanego przez jej autora. Nie ma więc podstaw, aby podważać prawidłowość stanowiska Sądu I instancji, który dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w zakresie odnoszącym się do źródeł rekonstrukcji faktycznych podstaw jej wydania stwierdził, że przeprowadzona została ona bez naruszenia przepisów obowiązującego prawa.

5.8. Odnosząc się do zarzutów formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. uznać je należy za chybione.

Zarzuty naruszenia prawa materialnego sformułowano nawiązując do argumentacji odwołującej się do art. 194 O.p. Z przepisu tego wynika, że dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (§1); przepis §1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania (§2); przepisy §1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tych przepisach (§3). Z art. 194 O.p. wynika, że dokumenty urzędowe korzystają z dwojakiego rodzaju domniemań, a mianowicie, domniemania prawdziwości, tzn. że dokument pochodzi od organu, który go wystawił oraz domniemania zgodności z prawdą oświadczenia organu. Dokumentom tym towarzyszy konkretna moc dowodowa, formalna i materialna. Dopuszczalne jest obalenie mocy dowodowej dokumentu

urzędowego w rezultacie przeprowadzenia przeciwko niemu przeciwdowód u. Ordynacja nie ustanawia żadnych ograniczeń w odniesieniu do środków dowodowych, które organ orzekający w sprawie może dopuścić w celu obalenia mocy dowodowej dokumentów urzędowych. W postępowaniu podatkowym dopuszczalne są nie tylko dowody (przykładowo) wyliczone w art. 181 O.p. ale również dowody nienazwane.

Autor skargi kasacyjnej nie uwzględnia tego, iż wobec świadectwa pochodzenia towaru Form A, którym legitymowała się strona skarżąca, mógł być i został skutecznie przeprowadzony przeciwdowód podważający prawną możliwość i zarazem dopuszczalność zastosowania wobec importowanego towaru (ręcznych wózków paletowych) preferencyjnej stawki celnej w wysokości 0%. Zasadnie Sąd I instancji podkreślił, że o ile świadectwo Form A sporządzone w formie określonej przepisami i przez powołany do tego organ władzy publicznej kraju eksportera, jest dowodem wskazanego w nim pochodzenia towaru, to jednak nie oznacza to, iż w postępowaniu celnym nie jest możliwa, ani też niedopuszczalna weryfikacja zawartych w nim danych, co jednoznacznie wynika z przepisu art. 94 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2454/93. W rozpoznawanej sprawie, jak podkreślił Sąd I instancji, nastąpiło to w trybie dochodzenia przeprowadzonego przez OLAF z udziałem władz Tajlandii, którego raport jednoznacznie wskazuje, iż zawarte w spornym świadectwie dane dotyczące pochodzenia towaru okazały się nieprawdziwe. 5.9. Za pozbawione podstaw należało zatem uznać stanowisko kasatora, który upatruje wadliwość wyroku Sądu I instancji w naruszeniu art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 1073/1999r. Parlamentu Europejskiego i Rady z 25 maja 1999r. w sprawie dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć finansowych (OLAF) przez błędną jego wykładnię w kontekście art. 194 O.p. Odwołując się do art. 3 oraz art. 9 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia unijnego, Sąd I instancji stwierdził, że z przepisów tych wynika, iż "...w postępowaniu celnym prowadzonym przez krajowe organy celne raport OLAF traktować należy tak samo, jak wszelkiego rodzaju protokoły z kontroli przeprowadzanych przez organy administracji polskiej, a więc jak dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 O.p.". Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie sformułował więc tezy, że wskazywany, jako naruszony przez jego błędną wykładnię, przepis rozporządzenia unijnego stanowił podstawę do sporządzenia przez OLAF raportu zawierającego rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach indywidualnie oznaczonych

podmiotów, co miałoby w rezultacie uzasadniać jej krytyczną ocenę, jako aprobowanie działania prowadzącego - zdaniem strony skarżącej - do nieznanego prawu unieważnienia, czy też uchylenia świadectwa pochodzenia towaru Form A. Pogląd tego rodzaju, ani wprost, ani też pośrednio nie został przez Sąd I instancji wyrażony.

Stanowisko Sądu I instancji, uznać należy za prawidłowe i znajdujące oparcie w przepisach obowiązującego prawa. Z art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1073/1999r. Parlamentu Europejskiego i Rady wprost wynika bowiem, że raport, o którym mowa w ust. 1 przywołanego przepisu, stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym Państwa Członkowskiego, który ponadto posiada ten sam walor (wartość) dowodowy, jak podobne dokumenty generowane w postępowaniach prowadzonych przed organami krajowymi. Z kolei z ust. 4 art. 9 przywołanego rozporządzenia wynika, że wskazany raport, jak również wszystkie powiązane Z nim dokumenty przesyłane są danej instytucji, organowi, urzędowi lub agencji które podejmują działania, w szczególności dyscyplinarne i prawne wymagane wynikami dochodzenia. Normatywna treść przywołanych przepisów stanowiąca rezultat jej wykładni, nie może nie uwzględniać treści przepisów art. 1 i 2 rozporządzenia nr 1073/1999r. Nie może również nie uwzględniać jego celów wyraźnie deklarowanych przez prawodawcę unijnego zwłaszcza w pkt 13, pkt 16 i pkt 21 preambuły przywołanego rozporządzenia, z których wprost wynika, że: do właściwych krajowych władz lub instytucji, organów, urzędów lub agencji, w zależności od przypadku, należy podejmowanie decyzji w sprawie dalszego postępowania po zakończeniu dochodzeń na podstawie raportu sporządzonego przez Urząd; należy jednak nałożyć na Dyrektora Urzędu obowiązek bezpośredniego przekazywania organom sądowym danego Państwa Członkowskiego informacji zebranych przez Urząd podczas dochodzeń wewnętrznych dotyczących sytuacji, które mogą być powodem wszczęcia postępowania karnego (pkt 13); dla zapewnienia tego, aby wyniki dochodzeń prowadzonych przez pracowników Urzędu były brane pod uwagę i dla zapewnienia koniecznej kontynuacji działań, raporty muszą posiadać status dowodu dopuszczalnego w postępowaniu administracyjnym lub sądowym; w tym celu muszą być one sporządzane z uwzględnieniem zasad przygotowywania urzędowych raportów w państwach członkowskich (pkt 16); rozporządzenie w niczym nie umniejsza uprawnień i obowiązków państw członkowskich związanych z podejmowaniem środków dla zwalczania nadużyć

finansowych przynoszących szkodę interesom finansowym Wspólnot; przyznanie niezależnemu Urzędowi uprawnień do prowadzenia zewnętrznych dochodzeń administracyjnych jest całkowicie zgodne z zasadą pomocniczości, określoną w art. 5 Traktatu; działalność tego Urzędu może przyczynić się do skuteczniejszego zwalczania nadużyć finansowych, korupcji i wszelkiej innej nielegalnej działalności szkodzącej interesom finansowym Wspólnot i jest ona również zgodna z zasadą proporcjonalności (pkt 21).

Raport OLAF stanowił więc wyłącznie dowód w prowadzonym, przez odpowiednie polskie władze krajowe, w pełni autonomicznym postępowaniu celnym ukierunkowanym na przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego, na podstawie którego objęto procedurą dopuszczenia do obrotu wózki paletowe ręczne oraz części do nich, który to dowód podlegał ocenie organów na ogólnych zasadach. Raport ten nie stanowił więc - jak sugeruje to strona skarżąca, w nieuprawniony sposób wiążąc tę sugestię z poglądem Sądu I instancji, który go jednak nie wypowiedział -jakiegokolwiek rodzaju rozstrzygnięcia podejmowanego w indywidualnej sprawie. Stanowisku tego rodzaju sprzeciwiają się nie dość, że wskazane wyżej cele i treść przywołanej regulacji, to również, potwierdzające wskazany powyżej kierunek jej wykładni, stanowisko prezentowane w orzecznictwie europejskim (vide postanowienie SPI z 13 lipca 2004r., spawa T-29/03, zwłaszcza pkt 36-39; wyrok SPI z 6 kwietnia 2006r., sprawa T-309/03, zwłaszcza pkt 48-51).

Autor skargi kasacyjnej pominął fakt, że świadectwa Form A (certyfikaty preferencyjnego pochodzenia)-w tym świadectwo Form A nr [...] na podstawie którego zastosowano preferencje celne dla towaru deklarowanego w zgłoszeniu celnym nr [...] w rezultacie przeprowadzonego dochodzenia oraz jego wyniku zostały uchylone (wycofane) przez podmiot, od którego pochodziły, a mianowicie, przez Ministerstwo Handlu Tajlandii, Wydział Handlu Zagranicznego (DFT). Sytuację tę należy ocenić bowiem nie inaczej, jak tylko, jako weryfikację dowodu pochodzenia towaru przeprowadzoną w trybie urzędowej współpracy WE i państwa eksportera. Ponadto, w świetle powyżej przywołanych argumentów, należy przyjąć, że możliwości jej przeprowadzenia oraz jej skuteczności w żadnym razie nie niweczyło to, że w rozpoznawanej sprawie, władze Tajlandii potwierdziły pierwotnie, że świadectwo pochodzenia Form A nr [...] jest autentyczne i prawidłowe. 5.10 Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 94 ust. 6 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady

(EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (WWKC), przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Zestawiając treść ust, 2-5 art. 94 z treścią ust. 6 art. 94 wskazanego rozporządzenia unijnego, a w konsekwencji tryby postępowania regulowane tymi przepisami, autor skargi kasacyjnej sformułował tezę, że drugi spośród tych trybów, tj. określony w ust. 6 art. 94 przywołanego rozporządzenia nie może stanowić podstawy weryfikacji prawidłowości świadectwa pochodzenia towaru Form A, której konsekwencją jest odmowa zastosowania preferencji celnych, albowiem-jak zdaje się wynikać z argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej-ma on mieć zastosowanie do naruszeń przyszłych, nie zaś już zaistniałych i ujawnionych.

Z przepisu tego wynika, iż w przypadku, gdy jakakolwiek informacja wydaje się wskazywać, że naruszane są przepisy dotyczące ogólnego systemu preferencji taryfowych (sekcja I rozdziału 2 tytułu IV RWKC), korzystający kraj wywozu, działając z własnej inicjatywy lub na wniosek Wspólnoty, przeprowadza niezbędne dochodzenia lub zleca przeprowadzenie takich dochodzeń w trybie pilnym w celu ich rozpoznania i zapobiegania takim naruszeniom, przy czym Wspólnota może w tym celu uczestniczyć w tych dochodzeniach. Brak było podstaw, aby uznać, że z konwencji językowej, którą na gruncie przywołanej regulacji operuje prawodawca unijny wynika, iż hipotezą normy prawnej dekodowanej z tego przepisu nie są objęte -kwalifikowane jako naruszenia systemu preferencji taryfowych-sytuacje z przeszłości, lecz jedynie sytuacje, które dopiero mogą w przyszłości zaistnieć, jak również, jak zdaje się wynikać z uzasadnienia skargi, że dochodzenie i raport, o których mowa w art. 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1073/1999r. Parlamentu Europejskiego i Rady, nie są dochodzeniami i raportami, o których mowa w art. 94 ust. 6 WWKC i nie mogą wyłączać trybu weryfikacji świadectw pochodzenia określonego w art. 94 ust. 2-5 WWKC. Stanowisko to nie jest trafne, a prezentowany (oferowany) w nim kierunek wykładni prowadzi do dysfunkcjonalnych rozwiązań. W zakresie odnoszącym się do instytucji kontroli zgłoszeń po zwolnieniu towarów podkreślić należy, że zgodnie z art. 78 WKC, po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia, a jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji towaru, biorąc pod uwagę nowe

dane, którymi dysponują. W świetle powyższego, za oczywiste uznać należy więc, że "niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji towaru", o których mowa w art. 78 ust. 3 WKC, to również działania podejmowane na podstawie art. 94 RWKC, w tym również w jego ust. 6, przedmiotem których jest weryfikacja danych stanowiących podstawę deklarowanych (stosowanych) preferencji taryfowych, która to weryfikacja, jak wynika z przywołanego przepisu, następuje w trybie urzędowej współpracy WE i państwa eksportera. Ponadto, z art. 94 ust. 6 RKWC wynika, że na jego gruncie mowa jest o "przepisach naruszanych". Tego rodzaju sposób opisu podstaw i przesłanek weryfikacji danych odnieść więc należy do naruszeń już dokonanych, istniejących lub do sytuacji uzasadniających przypuszczenie, że takie naruszenia istnieją. W związku z tym, to właśnie do nich odnosić należy podejmowanie, określonych wskazanym przepisem działań, mających na celu "rozpoznanie i przeciwdziałanie takim naruszeniom."

Przyjęcie zgłoszenia celnego bez wykorzystania możliwości jego weryfikacji przed zwolnieniem towaru nie stanowi żadnego błędu organu celnego, który wyłączałby możliwość retrospektywnego zaksięgowania długu celnego ( wyrok NSA z 22 czerwca 2011r., sygn. akt: I GSK 335/10 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach http://cbois.nsa.gov.pl). Przyjęcie zgłoszenia nie jest bowiem równoznaczne z akceptacją prawidłowości zadeklarowanych danych, albowiem jego materialna kontrola może zostać przeprowadzona zarówno przed zwolnieniem towaru (art. 68 WKC), jak i po jego zwolnieniu, w trybie art. 78 WKC (wyrok NSA z 22 marca 2011r., sygn. akt: I GSK 145/10; wyrok NSA z 27 maja 2009r., sygn. akt: I GSK 449/08 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach http://cbois.nsa.gov.pl).

5.11. Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 220 ust. 2 WKC. Wskazując w tym względzie, że instytucja retrospektywnego zaksięgowania należności celnych służy doprowadzeniu do zgodności kwoty należności celnych wynikającej z przepisów prawa celnego z kwotą zaksięgowaną i wymaganą od zobowiązanego, wyjaśnić należy, że w sytuacjach określonych przywołanym przepisem organy celne odstępują od realizacji obowiązku retrospektywnego zaksięgowania należności celnych. W zakresie odnoszącym się do sytuacji objętej hipotezą przepisu art. 220 ust. 2 lit. b WKC, retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego nie dokonuje się, jeżeli łącznie spełnione są następujące przesłanki: 1) zaniżenie kwoty zaksięgowanej lub brak zaksięgowania było następstwem błędu

samych organów celnych; 2) błąd ten nie mógł być w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności; 3) osoba zobowiązana działała w dobrej wierze; 4) osoba zobowiązana przestrzegała przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Przy tym - jak wynika z przywołanego przepisu - jeżeli preferencyjny status towaru potwierdzony został w ramach systemu współpracy administracyjnej z udziałem organów państwa trzeciego, wydanie przez te organy świadectwa, o ile stwierdzono jego nieprawidłowość, stanowi błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w rozumieniu pierwszego akapitu, wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu, jeżeli świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, z wyjątkiem przypadku, gdy w szczególności jest oczywiste, że organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji.

Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 15 grudnia 2011r. w sprawie C-409/10 Hauptzollamt Hamburg-Hafen przeciwko Afasia Knits Deutschland GmbH, tezach 47 i 48 (opubl. www.eur-lex.europa.eu) aby importer mógł skutecznie powołać się na uzasadnione oczekiwania na podstawie art. 220 ust. 2 lit. b WKC i tym samym skorzystać z wyjątku od retrospektywnego pokrycia przewidzianego przez ten przepis, powinny być spełnione trzy kumulatywne przesłanki. Przede wszystkim, że nieprawidłowe wydanie świadectw wynika z błędu właściwych organów, następnie, że popełniony przez nie błąd jest takiego rodzaju, że nie mógł w racjonalny sposób zostać wykryty przez działającą w dobrej wierze osobę zobowiązaną do pokrycia należności celnych, i wreszcie, że ta ostatnia przestrzegała wszystkich przepisów obowiązujących w tym przedmiocie ( w szczególności ww. wyrok w sprawach połączonych Faroe Seafood i in., pkt 83; wyroki z 3 marca 2005r. w sprawie C-499/03 P Biegi Nahrungsmittel i Commonfood przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. 1-1751, pkt 46, a także z 18 października 2007r. w sprawie C-173/06 Agrover, Zb.Orz. s. I-8783, pkt 30). TSUE podkreślił także, że jeżeli organy państwa wywozu wydały nieprawidłowe świadectwa w ramach systemu współpracy administracyjnej, na mocy wskazanego art. 220 ust. 2 lit. b akapity drugi i trzeci wydanie to należy uważać błąd popełniony przez rzeczone organy, chyba że okaże się, iż świadectwa te zostały wydane na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera.

Retrospektywne zaksięgowanie długu celnego uniemożliwia tylko tzw. "samodzielny" błąd organów celnych, który w realiach sprawy nie miał miejsca bowiem krajowe organy celne zostały wprowadzone w błąd przez władze celne Tajlandii. W konsekwencji, błędy które powstały poza sferą działania organów, tj. np. błędy kontrahentów, obciążają importera, który taki danymi (błędnymi; niezgodnymi z rzeczywistym stanem rzeczy) się posłużył. To bowiem zgłaszający towar do dopuszczenia do obrotu odpowiada za działania swoich kontrahentów i powinien podjąć działania zmierzające do zabezpieczenia się przed ich nieuczciwym działaniem. W każdym więc przypadku ryzyko obciąża importera niezależnie od jego przeświadczenia, że sprowadzany towar spełnia warunki pozwalające na uznanie, że pochodzi on z kraju, co do którego Wspólnota stosuje preferencyjne stawki celne. Skuteczne powołanie się zaś przez zobowiązanego na przesłankę dobrej wiary jest możliwe, o ile udowodni on, że w okresie dokonywania transakcji skutkujących powstaniem długu celnego, zachował należytą staranność, aby upewnić się, ze zostały spełnione wszystkie warunki skorzystania z preferencji celnych. Przy tym, co istotne fakt, wstępnego przyjęcia świadectwa pochodzenia towaru przez organy celne państwa członkowskiego, nie może stanowić argumentu o prawidłowości tego świadectwa, albowiem działania organów celnych podejmowane w ramach wstępnej akceptacji świadectw pochodzenia nie stanowią przeszkody do przeprowadzenia następczej ich weryfikacji.

Godzi się zauważyć, że strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. 220 ust. 2 WKC przez błędne jego zastosowanie, przy jednoczesnym braku postawienia tego rodzaju zarzutu naruszenia przepisów postępowania, który zmierzałby do podważenia faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, w zakresie w jakim na ich gruncie przyjęto, że określone przywołanym przepisem (lit. b) przesłanki odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły. W tego rodzaju sytuacji, jak również wobec powyżej przedstawionych argumentów, tak postawiony zarzut naruszenia art. 220 ust. 2 WKC, nie mógł więc odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą.

5.12.Z niepodważonych okolicznościach stanu faktycznego sprawy, przyjętego przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania wynika bowiem, że: 1) dochodzenie przeprowadzone przez OLAF i stanowiący jego rezultat raport wskazują na to, że wszystkie zakwestionowane świadectwa pochodzenia Form A, w tym także

świadectwo złożone przy zgłoszeniu celnym w rozpatrywanej sprawie, okazały się świadectwami podającymi nieprawdziwe dane dotyczące pochodzenia wskazanego w nich towaru, tj. jako pochodzącego z kraju korzystającym z planu ogólnych preferencji taryfowych; 2) potwierdzające nieprawdziwe dane świadectwa Form A wystawione zostały przez właściwe do tego organy na podstawie fałszywego przedstawienia faktów przez eksportera; 3) strona skarżąca nie podważa zaś faktu, że w okresie poprzedzającym wprowadzenie ceł antydumpingowych na sprowadzane z Chin ręczne wózki paletowe, towar ten bezpośrednio importowała z tego kraju od firmy Hu-Lift oraz że po wprowadzeniu takich ceł przeniosła do firmy G. z Tajlandii import tego towaru, otrzymując go wraz z deklaracją zgodności zawartą na instrukcji obsługi wózków paletowych sporządzoną przez poprzedniego ich dostawcę, jako ich producenta.

5.13.W konsekwencji, za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw, uznać należy również zarzut niewłaściwego zastosowania art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1174/2005 z 18 lipca 2005r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe i stanowiącego o ostatecznym poborze cła tymczasowego nałożonego na przywóz wózków jezdniowych ręcznych (paletowych) i ich zasadniczych części pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 tego rozporządzenia ostateczne cło antydumpingowe zostało nałożone w stosunku do przywozu wózków jezdniowych ręcznych (paletowych) i ich zasadniczych części, tj. podwozi i mechanizmów hydraulicznych, objętych kodami CN ex 8427 90 00 oraz ex 8431 20 00 (kody TARIC 8427 90 00 10 oraz 8431 20 00 10) pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, zaś z ust. 2 art. 1 tego rozporządzenia wynika, że ostateczna stawka cła antydumpingowego, w odniesieniu do wszystkich pozostałych przedsiębiorstw wynosi 46,7 %. W sytuacji więc, gdy w procesie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ostatecznej Sąd I instancji stwierdził, że nie jest ona niezgodna z prawem, a stanowiska tego strona wnosząca skargę kasacyjną skutecznie nie zakwestionowała, nie ma podstaw, aby podważać ustalenia, że ręczne wózki paletowe, objęte procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego [...] z [...] stycznia 2008r. posiadają chińskie pochodzenie, a w konsekwencji, że zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1174/2005 podlegają stawce cła antydumpingowego w wysokości 46,7%.

5.14.W związku z powyższym, na podstawie przepisu art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku.

5.15. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205§2 p.p.s.a. W skład tych kosztów wchodzi wynagrodzenie pełnomocnika organu które określono w oparciu o §14 ust. 2 pkt 2 lit. c w zw z §6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).