Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1001/94
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1995-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 48
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: art. 13 ust. 3
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: Przyjęcie przez podatnika, który rozpoczął działalność gospodarczą w maju 1993 r., iż obejmuje go zwolnienie od podatku od towarów i usług przewidziane w art. 14 ust. 1 pkt 1 lub ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ i nie złożenie zatem stosownego oświadczenia o wyborze zwolnienia powoduje, że podatnik staje się podatnikiem podatku od towarów i usług już od 5 lipca 1993 r., ze wszystkimi tego konsekwencjami.

TEZY

Przyjęcie przez podatnika, który rozpoczął działalność gospodarczą w maju 1993 r., iż obejmuje go zwolnienie od podatku od towarów i usług przewidziane w art. 14 ust. 1 pkt 1 lub ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ i nie złożenie zatem stosownego oświadczenia o wyborze zwolnienia powoduje, że podatnik staje się podatnikiem podatku od towarów i usług już od 5 lipca 1993 r., ze wszystkimi tego konsekwencjami.


SENTENCJA

oddala skargę w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia deklaracji VAT.


UZASADNIENIE

Z dniem 4 maja 1993 r. rozpoczęła działalność gospodarczą w zakresie handlu artykułami spożywczymi trzyosobowa spółka cywilna "W." w składzie Danuta P. Jadwiga B. i Centrala Handlowa Przemysłu Muzycznego w W. W roku 1993 Spółka nie składała oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku od towarów i usług, lecz w dniu 7 kwietnia 1994 r. złożyła w Urzędzie Skarbowym we W. wniosek o odroczenie terminu do złożenia tego oświadczenia dot. roku 1993. Wniosek Spółka motywowała tym, że jeden ze wspólników tj. Centrala Handlowa Przemysłu Muzycznego decydująca w rzeczywistości o działaniach Spółki w dniu 31 grudnia 1993 r. zdecydowała o "przystąpieniu do VAT od 7 stycznia 1994 r." co Spółka uczyniła.

Decyzją z dnia 30 maja 1994 r. Urząd Skarbowy w W. na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ oraz art. 104 Kpa odmówił odroczenia terminu do złożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku w roku 1993.

W odwołaniu od tej decyzji b. wspólnicy /Spółka przestała istnieć z dniem 3 marca 1994 r./ wyjaśnili, że w roku 1992 oraz do dnia wejścia w życie ustawy o podatku od towarów i usług Spółka nie osiągnęła obrotu przekraczającego 600 mln zł w związku z tym nie złożyła zgłoszenia rejestracyjnego w tym podatku. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku w roku 1993 złożyła za namową pracownika Urzędu Skarbowego w związku z przeprowadzoną kontrolą jej dokumentacji podatkowej.

Zarzuciła, że decyzja Urzędu Skarbowego wydana została na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz Kpa z pominięciem przepisów dot. podatku od towarów i usług.

Decyzją z dnia 20 lipca 1994 r. Izba Skarbowa we W. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego wyjaśniając, że Spółka jako podmiot rozpoczynający działalność przed wejściem w życie ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ wybierając zwolnienie od podatku miała - zgodnie z art. 48 tej ustawy - obowiązek złożenia w Urzędzie Skarbowym stosownego oświadczenia do dnia 3 września 1993 r. Wniosku takiego w 1993 r. nie złożono. Wpłynął on dopiero 7 kwietnia 1994 r., przy czym nie przedstawiono żadnych istotnych argumentów tak znacznego opóźnienia. Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego powołania podstawy prawnej decyzji Urzędu Skarbowego Izba Skarbowa wyjaśniła, że wniosek Spółki dotyczył odroczenia terminu określonego w ustawie podatkowej i przepisem, który umożliwia organom podatkowym odroczenie takiego terminu jest art. 13 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Natomiast przekroczony termin wynikał z art. 48 ustawy o podatku od towarów i usług.

Skargę na decyzję Izby Skarbowej b. wspólnicy Spółki "W." uzasadnili tym, że czują się pokrzywdzeni potraktowaniem ich przez Urząd Skarbowy i konsekwencjami wydanych decyzji. Powtórzyli wyjaśnienia przedstawione uprzednio w postępowaniu odwoławczym podkreślając, że dopiero w grudniu 1993 r. obroty Spółki przekroczyły obrót w wysokości 600 mln zł, co spowodowało złożenie w dniu 6 stycznia 1994 r. zgłoszenia rejestracyjnego w podatku VAT i że - ich zdaniem - dopiero od lutego 1994 r. S.C. "W." stała się podatnikiem tego podatku. Według skarżących zmuszenie ich do złożenia wniosku o odroczenie terminu do złożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku było niezgodne z przepisami i naraziło ich na konsekwencje finansowe.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa we W. wniosła o jej oddalenie.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Aczkolwiek przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji było przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku od towarów i usług w roku 1993 niezbędne jest wyjaśnienie pewnych zagadnień wynikających z regulacji ustawowych obowiązujących w roku 1993 r., gdyż jak wynikało zarówno z treści odwołania jak i skargi, zagadnienia te są błędnie pojmowane przez stronę skarżącą.

Zwolnienie od podatku od towarów i usług przewidziane w art. 14 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. nie dotyczy skarżącej, gdyż Spółka była podmiotem, który rozpoczął wykonywanie działalności w ciągu roku podatkowego 1993 /od dnia 4 maja 1993 r./. Do takich podatników miał zastosowanie art. 14 ust. 6, który stanowił o możliwości wyboru przez nich zwolnienia od podatku, jeżeli przewidywana przez podatnika wartość sprzedaży towarów określona w złożonym oświadczeniu nie przekroczy - w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży - kwot wymienionych w ust. 1 pkt 1 lub ust. 2 tj. 600 mln zł lub 600 mln do 4 mld zł. Zgodnie z art. 48 ustawy, aby korzystać ze zwolnienia od podatku w roku 1993 na podstawie art. 14 ust. 6 podatnicy obowiązani byli do złożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia w terminie do dnia 3 września 1993 r.

Skoro Spółka rozpoczęła działalność w ciągu roku podatkowego 1993 to - w myśl wyżej powołanych przepisów - sam fakt osiągnięcia do końca listopada 1993 r. obrotu nie przekraczającego 600 mln zł bez złożenia w terminie oświadczenia o wyborze zwolnienia nie przesądzał o możliwości korzystania ze zwolnienia od podatku. Nie dopełnienie powyższego warunku, od którego ustawa uzależniała możliwość korzystania ze zwolnienia od podatku spowodowało, że Spółka stała się podatnikiem podatku od towarów i usług od dnia 5 lipca 1993 r. ze wszystkimi tego konsekwencjami.

Jeśli zaś chodzi o kwestię odraczania terminów przewidzianych w przepisach podatkowych na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych to instytucja ta może dotyczyć w zasadzie odraczania terminów, które jeszcze nie upłynęły, chyba, że co innego wynikałoby w ustaw szczególnych. Art. 48 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. nie przewidywał możliwości odroczenia przewidzianego w nim terminu do złożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku. W tym stanie nieuwzględnienie złożonego wniosku o przywrócenie terminu nie mogło być uznane jako naruszające przepisy prawa.

Skoro z omówionych wyżej przyczyn Spółka stała się z mocy prawa podatnikiem podatku od towarów i usług w roku 1993 i brak było podstawy do odroczenia terminu do złożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku, to dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji bez znaczenia było to, czy wniosek o odroczenie terminu złożony został w wyniku sugestii pracownika organu podatkowego, czy też z własnej inicjatywy strony skarżącej. Jeżeli bowiem sugestia taka miała rzeczywiście miejsce /na co brak jest dowodu w aktach sprawy/ to nie mogło to mieć istotnego wpływu na zakres praw i obowiązków podatnika wynikających z ustawy.

Z tych względów, na podstawie art. 207 par. 5 Kpa należało orzec jak w sentencji.