Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1269/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 5, art. 6
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz (spr.) WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi E. M., J. P. i Z. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz E. M., J. P. i Z. S. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] odmawiającą potwierdzenia Z. S., E. M. i J. P. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

E. S. (następca prawny A. S.) wnioskiem z [...] grudnia 2008r. zwrócił się do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. S. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, w miejscowości K. i B. D., gmina P., powiat p., województwo [...], obecnie B. Przy piśmie z [...] listopada 2009 r. przekazał organowi zaświadczenie Państwowego Archiwum Obwodu B. z [...] grudnia 2005 r. nr [...], w którym wskazano, że według stanu na 1929 r. do A. S. należał majątek K. w powiecie pińskim o pow. 413 ha i majątek B. D. w powiecie p. o pow. 1097 ha. Według stanu na 1936 r. do spadkobierców A. Z. S. należało w majątku B. D. 541,15 ha, z czego 235,11 ha ziemi ornej, 7,29 ha łąk, 288,47 ha użytków leśnych, 10,28 ha nieużytków (...). W 1937 r. majątek B. D. został podzielony – H. S. wydzielono 69,30 ha, W. S. 204,83 ha, W. N. 147,01 ha, F. S. 43,74 ha. We wspólnym użytkowaniu pozostawiono 76,27 ha.

W piśmie z [...] czerwca 2010 r. E. S. wyjaśnił, że jest spadkobiercą po ojcu A. S. , który posiadał majątek B. D. o pow. 1097 ha oraz majątek K. o pow. 413 ha. Podkreślił, że majątek B. D. z folwarkiem D. (D.) ma inną powierzchnię 541,15 ha i należał on do innego właściciela A. S., kuzyna jego ojca, po którym był inny krąg spadkobierców.

Minister wskazał, że sprawa była już przedmiotem orzekania organów administracji i sądów administracyjnych. Kolejne decyzje Wojewody [...] z [...] października 2010 r. i z [...] listopada 2013 r. odmawiające E. S. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości w majątku K. oraz w majątku B. D. zostały uchylone przez Ministra Skarbu Państwa odpowiednio decyzjami z [...] maja 2011 r. i z [...] stycznia 2014 r. z uwagi na niewyjaśnienie przez organ pierwszej instancji wszelkich okoliczności sprawy.

Minister szczegółowo opisał podejmowane w sprawie czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego dotyczącego majątków K. i B. D. i podkreślił, że decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2014 r. stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1032/14 oddalił skargę. Skarga kasacyjna od powyższego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2327/14.

Ostatecznie decyzją z [...] stycznia 2018 r. Wojewoda [...] odmówił Z. S., E. M. i J. P. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami RP majątków K. i B. D. uznając, że w sprawie nie udowodniono prawa własności przysługującego E. S. do przedmiotowych nieruchomości.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli Z. S., E. M. i J. P.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji po rozpoznaniu sprawy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa.

Organ odwoławczy przytoczył przepisy art. 2, art. 5 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 4 i art. 7 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i podkreślił, że w przedmiotowej sprawie kwestią kluczową jest ustalenie czy dowody zgromadzone w sprawie stanowią dowód posiadania przez A. S. lub jego syna E. S. prawa własności do majątków K. lub B. D. Zgodnie z art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. dowodami świadczącymi o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej są w szczególności dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw. Zgodnie z art. 6 ust. 5 ustawy w przypadku braku dokumentów urzędowych dowodami świadczącymi o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka.

Z powołanych przepisów wynika, że ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. daje pierwszeństwo dowodom w postaci dokumentów urzędowych, w tym sądowych i pozyskanych z archiwów zagranicznych przed dowodami z zeznań świadków, co potwierdza stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zaznaczył, że w jego ocenie strony nie dostarczyły żadnego dokumentu urzędowego potwierdzającego fakt posiadania prawa własności przez A. S. do majątków B. D. lub K. Oczekiwanego rezultatu nie przyniosły też szerokie poszukiwania takich dokumentów prowadzone przez Wojewodę [...], który w celu odnalezienia dokumentów wystąpił do Państwowego Archiwum Obwodu B., Narodowego Archiwum Historycznego B., Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej, Archiwum Głównego Akt Dawnych oraz Archiwum Akt Nowych w W.

Organ zaznaczył, że z wyjaśnień wnioskodawcy wynika, iż w tym samym czasie żyło dwóch właścicieli o tym samym imieniu i nazwisku: tj. A. S. i A. S., którzy byli właścicielami różnych majątków B. D. Odnośnie A. S. odnaleziono dokumenty urzędowe potwierdzające jego prawo własności do majątku B. D. Natomiast jedyna wzmianka w dokumencie pisanym wskazująca na posiadanie przez A. S. prawa własności do majątków B. D. i K. pochodzi z Księgi Adresowej Polski wydanej w 1929 r. w W., w której wskazano, że do A. S. należał majątek K. o pow. 413 ha oraz majątek B. D. o pow. 1097 ha. Zdaniem Ministra jeżeli przyjąć, że w 1929 r. żyło dwóch A. S. to powinni oni obaj być wskazani w powyższej Księdze Adresowej, jednakże A. S. nie został w niej wymieniony.

Minister zaznaczył ponadto, że Księga Adresowa Polski nie jest dokumentem urzędowym. Nie jest również dokumentem, który został sporządzony w celu udostępniania informacji o prawie własności do nieruchomości w niej wskazanych. Dlatego też informacje zawarte w tej księdze mogą jedynie uzupełniać informacje zawarte w innych dokumentach urzędowych.

Organ odwoławczy podkreślił, że w dokumencie pt. "Wykaz majątków ziemskich w pow. P." nie wskazano, kto był właścicielem majątku B. D. Wskazano jedynie "S-cy A. S.". Powierzchnia majątków wskazanych w dokumencie pt. "Wykaz majątków ziemskich ponad 180 ha" nie pokrywa się ponadto z powierzchnią wskazaną przez strony oraz powierzchnią wskazaną w Księdze Adresowej Polski.

Odnosząc się do poszczególnych oświadczeń świadków organ wskazał, że Wojewoda [...] wezwał na przesłuchanie strony postępowania, tj. Z. S., E. M. i J. P. E. M. i J. P. odmówili stawienia się na przesłuchanie. Oświadczenia świadków – U. B. i L. B. są natomiast nieprecyzyjne, nie pozwalają na ustalenie jakiego rodzaju majątki i o jakiej powierzchni pozostawił A. S. Nie wskazują też na fakt zamieszkiwania w tym samym powiecie dwóch osób o takim samym imieniu i nazwisku, którzy łącznie posiadali kilka tysięcy hektarów gruntów. Ponadto L. B. oraz U. B. w dacie [...] września 1939 r. miały odpowiednio [...] i [...] lat, co również podważa wiarygodność ich zeznań.

Z kolei oświadczenie świadka C. A. B. de B. de B.-B. nie spełnia – zdaniem Ministra - wymagań art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., bowiem nie wskazuje czy świadek mieszkał w tej samej miejscowości albo w miejscowości sąsiedniej wobec miejscowości, w której pozostawiono nieruchomość. Ponadto oświadczenie to nie zostało złożone przed organem prowadzącym postępowanie, notariuszem lub w polskiej placówce dyplomatycznej w kraju zamieszkania świadka. Składający zeznania wskazał dodatkowo, że informacje na temat pozostawionych nieruchomości pozyskał od matki.

Mając powyższe na uwadze Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że decyzja odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości K. i B. D. jest zgodna z prawem.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Z. S., E. M. i J. P. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

a) prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez odmowę potwierdzenia prawa do rekompensaty na rzecz osób spełniających wszystkie przesłanki potwierdzenia prawa do rekompensaty,

b) przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 153 w zw. z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo nieuwzględnienia przez ten organ oceny i niewykonania wskazań zawartych w wyroku NSA z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2327/14 i na skutek nieuwzględnienia przez organ drugiej instancji oceny i niewykonania wskazań zawartych w/w wyroku NSA,

- art. 80 kpa oraz art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa poprzez uchylenie się po raz kolejny od oceny całości materiału dowodowego w jego całokształcie, tj. odmowę przyznania wiarygodności dowodowi z Księgi Adresowej, Wykazu majątków ziemskich w pow. p., Wykazu majątków powyżej 180 ha, a także zaświadczeń Państwowego Archiwum Obwodu B., z uwagi na brak precyzyjnego określenia właściciela, pomimo że okoliczność ta jest możliwa do ustalenia przy uwzględnieniu oświadczeń świadków L. B. i U. B., K. (C.) B.,

- art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. poprzez odmowę uznania wiarygodności oświadczeń L. B. i U. B. bez podania przyczyny, jedynie z powołaniem się na pretekst ich młodego wieku w dniu [...] września 1939 r.

- art. 75 § 2 kpa poprzez nieuwzględnienie oświadczenia świadka K. (C.) B., pomimo obowiązku rozpatrywania sprawy w oparciu o wszystkie środki dowodowe niesprzeczne z prawem.

W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, o wskazanie, że organy administracji publicznej mają obowiązek dokonać oceny dowodów w ich całokształcie i zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku NSA z dnia 9 kwietnia 2015 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2097 ze zm.).

Zgodnie z art. 2 tej ustawy, prawo do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przysługuje co do zasady właścicielowi nieruchomości, o ile spełnia on łącznie wymagania określone w pkt 1 i pkt 2 powołanego przepisu, tj. był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 oraz posiada obywatelstwo polskie. W przypadku śmierci właściciela prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim lub niektórym spadkobiercom, wskazanym przez pozostałych, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2 (art. 3 ust. 2 ustawy).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że wskazane wyżej przesłanki muszą być spełnione łącznie, aby osoba ubiegająca się o rekompensatę mogła zrealizować swoje prawo. Brak spełnienia choćby jednej z powołanych przesłanek skutkuje wydaniem przez organ decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty (art. 7 ust. 2 ustawy).

Postępowanie w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczynane jest na wniosek strony (art. 5 ust. 1 ustawy). Przepis art. 6 powołanej ustawy w sposób szczegółowy określa natomiast istotne źródła dowodowe, które mogą służyć ustaleniu spełnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty.

W myśl art. 6 ust. 1 ustawy do wniosku należy dołączyć dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości (pkt 1); dowody, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego, o którym mowa w art. 2 i 3 (pkt 2); dowody potwierdzające miejsce lub miejsca zamieszkania wnioskodawcy, a w przypadku, o którym mowa w art. 3 ust. 2, również dowody potwierdzające miejsca zamieszkania po przybyciu na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osób, o których mowa w art. 2 lub art. 3; w przypadku braku tych dowodów do wniosku dołącza się oświadczenie wnioskodawcy o miejscu lub miejscach zamieszkania tych osób (pkt 3); oświadczenie o wskazaniu osoby uprawnionej w przypadku, o którym mowa w art. 3 ust. 1 (pkt 4); oświadczenie o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty (pkt 5).

Zgodnie z art. 6 ust. 4 pkt 3 powołanej ustawy dowodami świadczącymi o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej są w szczególności dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki B., Republiki L., Federacji R., U. lub innych państw. Stosownie do art. 6 ust. 5 ustawy w przypadku braku dokumentów urzędowych dowodami świadczącymi o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że nie zaistniały podstawy do pozytywnego załatwienia wniosku złożonego przez E. S. (poprzednika prawnego skarżących) o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami RP majątków B. D. i K. w powiecie pińskim, województwo [...] (obecnie B.), odziedziczonych po ojcu A. S. (zmarłym w 1931r.), gdyż brak jest dowodów potwierdzających posiadanie przez A. S. lub jego syna E. S. prawa własności do przedmiotowych majątków.

Zauważyć trzeba – jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - że powyższa kwestia była już przedmiotem orzekania organów administracji publicznej i sądu administracyjnego. Wydane wcześniej decyzje Wojewody [...] z [...] października 2010r. i z [...] listopada 2013r. odmawiające E. S. potwierdzenia prawa do rekompensaty zostały uchylone przez Ministra Skarbu Państwa odpowiednio decyzjami z [...] maja 2011r. i z [...] stycznia 2014r. z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2014r. stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2014r. sygn. akt I SA/Wa 1032/14 oddalił skargę. Skarga kasacyjna od powyższego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2015r. sygn. akt I OSK 2327/14.

Oceniając decyzje wydane po ponownym rozpatrzeniu złożonego przez E. S. wniosku, Sąd stwierdził, że organy administracji w dalszym ciągu nie wyjaśniły w sposób należyty okoliczności mających istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika , że organ pierwszej instancji podjął szereg czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego i prawnego majątków B. D. i K., w tym w szczególności kwestii posiadania prawa własności do tych majątków przez A. S. oraz jego syna E. S.

W aktach administracyjnych sprawy znajduje się w szczególności Księga Adresowa Polski wydana w 1929 r., Księga Adresowa Polski z 1930r. jak również dokumenty w postaci "Wykazu majątków ziemskich w pow. p." i "Wykazu majątków ziemskich ponad 180 ha". W powołanych Księgach Adresowych widnieje - "S. A. (B. D. [...] i K. [...])". "Wykaz majątków ziemskich w pow. p." dokumentuje, że istniał majątek B. D., którego właścicielem byli "S-cy S. A.", zaś "Wykaz majątków ziemskich ponad 180 ha" wymienia A. S. jako właściciela szeregu majątków, w tym majątku B. D. o pow. 1103 ha.

W odniesieniu do powyższych dokumentów organy, zdaniem Sądu prawidłowo przyjęły i oceniły, że nie stanowią one dokumentów urzędowych potwierdzających prawo własności A. S. do majątków B. D. i K.

Podkreślenia jednocześnie wymaga, że E. S. występując z wnioskiem z [...] grudnia 2008r. zaznaczył, że występuje o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione w miejscowości "K. i B. D., gmina P., powiat P., województwo [...], obecnie B.". W piśmie z [...] czerwca 2010r. doprecyzował, że jego ojciec A. S. posiadał majątek "B. D. o powierzchni 1097 ha oraz majątek K. o powierzchni 413 ha". Wnioskodawca zaznaczył, że majątek B. D. oraz K. stanowiły odrębną nieruchomość ziemską od "majątku B. D. z folwarkiem D. (D.) , który należał do jego krewnego A. S. Zdaniem Sądu z powyższego wynika zatem, że istnieje duże prawdopodobieństwo , że funkcjonowały dwa odrębne majątki B. D. i K. oraz B. D. i D., należące do innych osób. Na istnienie odrębnych majątków pod nazwą B. D. i K. oraz B. D. i D. wskazuje również treść zeznań E. S. , który podczas przesłuchania w dniu [...] listopada 2011 r., ponownie wskazał, że majątek B. D. jego ojca – A. S. i majątek B. D. – A. S. były to "dwie różne nieruchomości i dwa różne majątki". Wnioskodawca zaznaczył, że "majątek B. D. A. S. znajdował się koło P." i stał się przedmiotem podziału pomiędzy jego spadkobierców, zaś "majątkiem B. D. i K. zrządzała jego matka" , nie podlegał on żadnym podziałom z uwagi na brak zgody "Rady Rodzinnej" . Zauważyć w tym miejscu należy, że z akt sprawy wynika, iż E. S. urodził się w 1926 r., w dacie opuszczenia byłych terenów państwa polskiego w 1944 r. miał więc [...] lat , mieszkał z owdowiałą od kilkunastu lat matką , pamiętał zatem zapewne jaki konkretnie majątek należał do jego ojca, czy był to jeden majątek, czy też były inne, odrębne majątki pod nazwą B. D.

Fakt istnienia odrębnych majątków potwierdza również treść protokołu przesłuchania Z. S. (syna E. S.) z dnia [...] września 2017r., który oświadczył m.in., że "nie było jednego właściciela majątku B. D., było kilku właścicieli B. D. A. S. był właścicielem części B. D. i majątku K.". Na istnienie odrębnego majątku B. D. (D.) wskazuje także w piśmie z dnia [...] września 2013r. pełnomocnik E. S., który załączając odpisy stosownych dokumentów zaznaczył, że w dokumencie z 1926r. dotyczącym Białego Dworu pojawia się nazwa "B. D. vel D.", w dokumencie z 1928r. "B. D. i D.", zaś w zaświadczeniu z 2005r. na rok 1937 "B. D. z folwarkiem D. (D.)".

W prowadzonym przez organy administracji publicznej postępowaniu w sposób nieuprawniony zatem stanowczo przyjęto, że istniał jeden majątek B. D. Jak wskazano wyżej z akt sprawy wynika bowiem, że majątek B. D. i K. nie jest tożsamy z majątkiem pod nazwą B. D. (B. D. D.) i wskazane majątki stanowić mogły własność odrębnych osób – A. S. oraz A. S., przy czym z akt sprawy wynika, że ten ostatni udowodnił w analogicznym postępowaniu swoje prawo własności .

Istotne jest, że w znajdującym się w aktach sprawy zaświadczeniu archiwalnym z dnia [...] października 2015 r. nr [...] wskazano, iż w dokumentach instytucji "Państwowe Archiwum Obwodu B.", w "Księdze Adresowej" wydanej w 1929 r. widnieją informacje, że wg stanu na rok 1929 do S. A. w powiecie p. województwo [...] należał majątek K. o powierzchni 413 ha oraz majątek B. D. o powierzchni 1097 ha". W zaświadczeniu tym zaznaczono jednocześnie, że w zasobach archiwalnych zatytułowanych "P. Starostwo Powiatowe" za lata 1921 – 1939 w sprawie dotyczącej ewidencji majątków powiatu p. o powierzchni przekraczającej 100 ha, w spisie majątków, znajdujących się na terytorium gminy P., figuruje majątek B. D., należący do spadkobierców S. A. (nazwisk spadkobierców nie wymieniono).

Powyższy dokument również zatem wskazuje na istnienie odrębnych majątków pod nazwą B. D., w tym spornych majątków B. D. i K. należących , według twierdzeń skarżących, do A. S., co ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie.

Zdaniem Sądu organy administracji publicznej powinny podjąć czynności celem ustalenia spełnienia przesłanki posiadania przez A. S. prawa własności do majątków B. D. i K., które – jak wskazano – nie są najprawdopodobniej tożsame z majątkiem pod nazwą B. D. (B. D. D.), czego w dotychczas prowadzonym postępowaniu organy administracji publicznej nie uczyniły, wadliwie przyjmując istnienie jednego (stanowiącego jedną całość) majątku B. D.

Stosownych ustaleń w przedmiotowej kwestii należy dokonać m.in. poprzez wyjaśnienie jakie dokumenty źródłowe stanowiły podstawę wydania w/w zaświadczenia archiwalnego z [...] października 2015r. jak również zaświadczenia z Archiwum Zakładu Naukowo- Metodycznego Państwowego Archiwum Obwodu B. z dnia [...] grudnia 2005r. [...], które w swej treści wprost przywołuje, że w dokumentach tej placówki znajdują się informacje potwierdzające, że wg stanu na 1929r. do S. S. należał majątek K. o powierzchni 413 ha oraz majątek B. D. o powierzchni 1097 ha.

Nie można bowiem wykluczyć, że podstawą wydania przedmiotowych zaświadczeń archiwalnych były dokumenty źródłowe, z których wynika tytuł własności do opisanego w nim majątku B. D. i majątku K. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że w ocenie Sądu organy administracji powinny analizować dostępne dokumenty pod kątem stanowczego stanowiska E. S. – następcy prawnego A. S. , że przedmiotowe majątki stanowiły majątek odrębny od majątku pod nazwą B. D. i D. Przy czym zauważyć należy, że powyższe stanowisko nie stoi w sprzeczności z treścią uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2327/14, gdzie wskazano m.in., że treść zaświadczenia z Archiwum z Placówki Naukowo-Metodycznej Państwowego Obwodu B. z dnia [...] sierpnia 2005 r. zawiera informacje, które mogą wskazywać, że E. S. – jako spadkobierca swego ojca A. S. - mógł pozostawić na Kresach część majątku B. D., a także, że w 1936 r. określona część majątku B. D. należała do spadkobierców A. S.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że organy administracji dokonały niewłaściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przedwcześnie przyjmując, że w sprawie nie wykazano posiadania przez A. S. prawa własności do majątków B. D. i K.

Decyzje organów obu instancji wydane zatem zostały z naruszeniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, odnoszących się do kwestii gromadzenia materiału dowodowego i jego oceny, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia ich uchylenie.

Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni wskazane wyżej kwestii, uzupełni materiał dowodowy i dokona ponownej oceny spełnienia przesłanek, od których zależy prawo do rekompensaty.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się 200 zł wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 tej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).