Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 115/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 14, art. 19
journal: Dz.U. 2009 nr 72 poz 619
law: Ustawa z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego.
article: § 3 ust. 1 i 3, § 31 ust. 5
journal: Dz.U. 2009 nr 177 poz 1371
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju  Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania,  wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 4 - Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od  rybactwa, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013"
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 4 ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie NSA Jacek Surmacz /spr./ WSA Jarosław Szaro Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2014r. spraw ze skarg "A" w S. spółka z o.o. z siedzibą w S. na akty Zarządu Województwa 1) z dnia [...] października 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania operacji: "Zakup sprzętu i wyposażenia dla Społecznej Straży Rybackiej" w ramach Programu Operacyjnego: "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", Środek 4.1- "Rozwój obszarów zależnych od rybactwa", 2) z dnia [...] października 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania operacji: "Wyposażenie Izby Pamięci w bio ekspozycję akwarystyczną ryb słodkowodnych" w ramach Programu Operacyjnego: "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", Środek 4.1- "Rozwój obszarów zależnych od rybactwa" - oddala skargi-


UZASADNIENIE

"A" w S. sp. z o.o. z siedzibą w S.; dalej: spółka, zwróciło się do Zarządu Województwa o przyznanie dofinansowania następujących operacji:

1. zakup sprzętu i wyposażenia dla Społecznej Straży Rybackiej w ramach Programu Operacyjnego - Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013, środek 4.1 – Rozwój obszarów zależnych od rybactwa,

2. wyposażenie izby pamięci w bio ekspozycję akwarystyczną ryb słodkowodnych w ramach Programu Operacyjnego - Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013, środek 4.1 – Rozwój obszarów zależnych od rybactwa.

Składając wniosek od dofinansowanie operacji, o której mowa w pkt 1 spółka wyjaśniła, że jej realizacja polegać ona będzie na zakupie wyposażenia i sprzętu dla Społecznej Straży Rybackiej, służącego do monitorowania terenów objętych ochroną, ochrony wód oraz walki z kłusownictwem wodnym na terenach należących do Lokalnej Grupy Rybackiej. Samo kłusownictwo stanowi stały element zagrożenia w codziennym funkcjonowaniu Gospodarstwa Rybackiego w S., a walka z nim wymaga znacznych środków, których brak skutkuje niemożnością odpowiedniego wyposażenia Społecznej Straży Rybackiej. W związku z tym wniosek o przyznanie dofinansowania na zakup niezbędnego sprzętu jest, w ocenie wnioskodawcy, uzasadniony.

W ramach operacji mającej na celu wyposażenie Społecznej Straży Rybackiej w potrzebny sprzęt zakupione mają zostać: amfibia – zapewniająca możliwość poruszania się strażników w terenie, specjalistyczny samochód terenowy – umożliwiający monitoring terenu i namierzania kłusowników, łódź patrolowa aluminiowa płaskodenna – mająca służyć prowadzeniu monitoringu obszarów wodnych, poszukiwaniu sieci i innych narzędzi kłusowniczych, sprzęt noktowizyjny, lornetki, lunety z aparatem fotograficznym, specjalistyczne kamery, odzież ochronna, latarki szperacze oraz latarki kieszonkowe.

Cała operacja miała być realizowana, zgodnie z wnioskiem, od czerwca 2013 r. do września 2013 r., a jej łączny koszt oszacowano na kwotę 559 804,72 zł, obejmującą 85 % dofinansowania w wysokości 462 995 zł.

Uzasadniając celowość wniosku spółka podkreśliła, że skutkiem kłusownictwa jest nie tylko wzrost cen ryb, ale także brak możliwości zakupu niektórych gatunków oraz zubożenie flory wodnej. Wobec powyższego realizacja operacji objętej wnioskiem przyczyni się do zachowania naturalnej różnorodności biologicznej, jak również zabezpieczenia obszarów objętych szczególnymi formami ochrony przyrody – Rezerwatu Przyrody S., na obszarze Gospodarstwa Rybackiego, gdzie występuje wiele cennych roślin i ptaków.

Zarząd Województwa, po rozpatrzeniu wyżej wymienionego wniosku, odmówił przyznania spółce dofinansowania w kwocie 462 995 zł na środek 4.1 Rozwój obszarów zależnych od rybactwa, o czym poinformował spółkę pismem z dnia 24 października 2014 r., nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że wyżej opisany wniosek spółki został złożony w ramach operacji ochrona środowiska lub dziedzictwa przyrodniczego na obszarach zależnych od rybactwa w celu utrzymania jego atrakcyjności lub przywracania potencjału produkcyjnego w przypadku jego zniszczenia w wyniku klęski żywiołowej – zachowanie różnorodności biologicznej i chronionych gatunków ryb lub innych organizmów wodnych oraz zachowanie i zabezpieczenie obszarów objętych szczególnymi formami ochrony przyrody, w tym Natura 2000. Kluczowym więc w tym wypadku terminem jest zwrot "ochrona ryb". Został on zdefiniowany w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 12 października 2011 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt, do którego dołączona została lista zwierząt podlegających ochronie. Spółka wymieniając gatunki chronione wymienił: karpia polskiego gołyskiego, karpia polskiego knyszyńskiego, karpia litewskiego, karpia ukraińskiego, karpia starzawskiego, polskiego pstrąga tęczowego, jednakże gatunki te nie figurują na liście zwierząt chronionych. Zadeklarowała też, uzupełniając wniosek, że na terenie Lokalnej Grupy Rybackiej S. zaobserwowano występowanie gatunków chronionych, takich jak: różanka, kiełb Kesslera, śliż, piskorz, głowacz pręgowaty, piekielnica, jednakże zgodnie z uchwałą Rady Powiatu, terenem działania Społecznej Straży Rybackiej przy "A" w S. sp. z o.o. są powierzchniowe wody śródlądowe, położone na terenie Gospodarstwa oraz znajdujące się na jego terenie wody w stawach rybnych, przeznaczone do chowu i hodowli ryb. Przedłożonej informacji nie można więc uznać za udokumentowanie występowania wyżej wymienionych gatunków na terenie objętym ochroną przed kłusownictwem.

Niezależnie od powyższego, w piśmie podkreślono także, że specyfika warunków gospodarczej hodowli ryb, jaka niewątpliwie ma miejsce w Gospodarstwie Rybackim S., wyklucza zachowanie reżimów niezbędnych do ochrony gatunkowej ryb.

Zarząd Województwa zwrócił także uwagę, że zgodnie ze stanowiskiem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zawartym w piśmie z dnia 27 marca 2013 r., nr [...] pomoc przyznawana jest na wszelkie inwestycje i działania, które są bezpośrednio związane z ochroną obszarów objętych szczególnymi formami ochrony przyrody. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880, ze zm.) na terenie kraju zostało wyróżnionych 10 form ochrony przyrody, tak więc w ramach § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 4 – Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa zawartą w programie operacyjnym "zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 (Dz. U. Nr 177, poz. 1371, zwane dalej rozporządzeniem z 2009 r.) możliwe jest finansowanie operacji na obszarach wyżej wymienionych form ochrony przyrody, w tym natura 2000.

Mając na uwadze powyższe Zarząd Województwa doszedł do wniosku, że złożony przez spółkę wniosek o przyznanie pomocy nie potwierdza, że jego realizacja przyczyni się do ochrony różnorodności biologicznej w wyniku utworzenia i wyposażenia Społecznej Straży Rybackiej. W jego ocenie zasadność poniesienia wskazanych we wniosku kosztów może być poparta jedynie faktem wyposażenia w stosowny sprzęt Społecznej Straży Rybackiej. Brak jest natomiast podstaw do przyjęcia, że zakres operacji i przewidywany do osiągnięcia cel wpłynie na zachowanie lub też przyczyni się do ochrony różnorodności biologicznej w wyniku utworzenia i wyposażenia Społecznej Straży Rybackiej. Z tego też względu wniosek spółki został zakwalifikowany jako niespełniający przesłanek, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2009 r., co sprawia że koszty w nim ujęte nie mogą być uznane za kwalifikowalne.

Kolejną przyczyną odmowy uwzględnienia wniosku spółki było, według organu, nieustosunkowanie się, pomimo powtórnego wezwania do usunięcia jego braków. Z tego więc względu wniosek taki, z uwagi na § 31 ust. 5 rozporządzenia z 2009 r. nie mógł być zaakceptowany.

W związku z odmową przyznania dofinansowania spółka wystosowała w dniu 25 listopada 2013 r. do Zarządu Województwa wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, podkreślając że istnieje szereg przesłanek, które przemawiają za utworzeniem na terenie Lokalnej Grupy Rybackiej S. Społecznej Straży Rybackiej, w której istnieją dwa rezerwaty przyrody. Nie stanowią one co prawda szczególnych form ochrony przyrody, jednakże mają istotne znaczenie dla utrzymania różnorodności biologicznej. Zaobserwowane w nich gatunki chronione stanowią istotną wartość biologiczną, o której zachowanie wnioskodawca walczy. Występowanie na terenie działania Społecznej Straży Rybackiej gatunków chronionych stanowi fakt niepodważalny i łatwy do zweryfikowania, dlatego też odmowa przyznania dofinansowania jest bezzasadna.

Zarząd Województwa, po rozpatrzeniu wyżej opisanego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ustosunkował się do niego negatywnie, o czym poinformował spółkę, pismem z dnia 11 grudnia 2013 r., nr [...]. W przedmiotowym piśmie stwierdzono, że zarówno wniosek o przyznanie dofinansowania, jak i wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oparte są na tych samych argumentach. Tymczasem w sprawie nie zaszły żadne nowe okoliczności, które uzasadniałyby zmianę stanowiska, odnośnie bezzasadności pierwotnie złożonego wniosku. Zarząd Województwa podtrzymał swoje stanowisko, że zakres operacji objętej wnioskiem i przedstawiony do osiągnięcia cel nie wpłyną na zachowanie różnorodności biologicznej w gospodarstwie hodowlanym, którego głównym celem jest gospodarcza hodowla ryb.

Skargę na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa, opisane w piśmie z dnia 24 października 2014 r., wniosła spółka zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2009 r., poprzez przyjęcie, że złożony przez nią wniosek nie może być zakwalifikowany jako spełniający wymogi wynikające z powołanego wyżej przepisu. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenia rozstrzygnięcia Zarządu Województwa i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

W uzasadnieniu wniesionej skargi podniesiono, że stanowisko Zarządu Województwa, że wniosek spółki nie spełnia warunków określonych w § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2009 r. jest bezpodstawne. Wynika to z tego, że w uzupełnieniach wniosku podano, że na terenie Lokalnej Grupy Rybackiej S. zaobserwowano występowanie chronionych gatunków ryb. Oprócz tego terenem działania Społecznej Straży Rybackiej przy "A" w S. sp. z o.o. są powierzchniowe wody śródlądowe, w obrębie gospodarstwa, oraz wody w stawach rybnych przeznaczone do hodowli ryb. W tej sytuacji nie można zgodzić się ze stanowiskiem Zarządu, że specyfika warunków hodowli ryb wyklucza zachowanie reżimów niezbędnych do ochrony gatunkowej ryb. We wniosku wskazano bowiem, jakie gatunki chronione ryb występują na terenie działania Społecznej Straży Rybackiej, jak również to, że konieczność wprowadzenia kontroli naturalnego środowiska podyktowana jest potrzebą zachowania równowagi i bioróżnorodności z uwagi na istniejące w środowisku zagrożenia, między innymi ze strony drapieżników i kłusowników.

Jeżeli chodzi o kwestię nieusunięcie braków spółka podniosła, że jej wniosek był kompletny i nie wymagał składania wyjaśnień. Organ nie wskazał też o jakie wyjaśnienia chodzi.

Z uzasadnienia wniosku wymienionego w pkt 2 na wstępie uzasadnienia wynika, że spółka zamierza realizować projekt zwiększenia atrakcyjności turystycznej oraz promocji obszaru Lokalnej Grupy Rybackiej S., poprzez wyposażenie Izby Pamięci w bio ekspozycję akwarystyczną ryb słodkowodnych. Jego realizacja będzie polegać na budowie i wyposażeniu izby w sprzęt niezbędny do prezentowania linii karpia starzawskiego oraz zagrożonych gatunków. W regionie brakuje bowiem miejsc związanych z tradycją, kulturą i historią regionu, jak również ciekawych atrakcji turystycznych do promowania.

Zarząd Województwa wystosował do spółki pismo z dnia 28 października 2013 r., nr [...], którym poinformował ją o odmowie przyznania pomocy finansowej w kwocie 379 358 zł na środek 4.1 Rozwój obszarów zależnych od rybactwa. W uzasadnieniu zamieszczonym w treści pisma podano, że w ramach umowy nr [...] z dnia 30 stycznia 2013 r. spółka zobowiązała się do wybudowania Izby Pamięci i wyposażenia jej w niezbędny sprzęt, świadczący o historii rybactwa w S., która to operacja obejmuje również promocję zasobów i tradycji LGR S. Tymczasem we wniosku będącym przedmiotem niniejszej sprawy, złożonym 22 maja 2013 r., opisany zakres prac ma obejmować wyposażenie parku Izby Pamięci w bio ekspozycję akwarystyczną ryb słodkowodnych oraz promocję obszaru LGR S. Zdaniem Zarządu Województwa zakres tych dwóch odrębnie złożonych wniosków mógłby być zrealizowany w ramach jednego projektu, na który spółka otrzymała już dofinansowanie.

Organ podkreślił, że spółka planuje budowę budynku bio ekspozycji akwarystycznej ryb słodkowodnych na działce oznaczonej numerem 305/4, na której realizowana jest już operacja na podstawie wcześniej zawartej umowy. Oba wnioski, zarówno ten obecny, jak również wniosek już realizowany, dotyczą operacji w ramach środka wzmacniania konkurencyjności i utrzymania atrakcyjności obszarów zależnych od rybactwa. Wnioskodawca w przypadku obydwu wniosków uzasadnia potrzebę realizacji projektów w taki sam sposób, z czego można wnioskować, że na jednej działce powstaną dwa budynki mające na celu zachowanie lub prezentowanie lokalnych obyczajów, w szczególności tych związanych z tradycjami rybackimi, których inwestorem jest spółka.

Spółka uznała wcześniej bowiem, że nie ma potrzeby wyposażenia izby pamięci w bio ekspozycję akwarystyczną w operacji dotyczącej powstania Izby Rybackiej, która z pewnością pomieściłaby tak duże akwarium.

Zarząd zwrócił też uwagę, że spółka uzasadniając swój wniosek z dnia 22 maja 2013 r. wskazała na brak w regionie miejsc związanych z kulturą i tradycją, nie uwzględniła jednak tego, że w pobliżu buduje nowoczesną Izbę Pamięci Historii Rybactwa w S., która jest odpowiedzią na te potrzeby.

Niezależnie od powyższego, jako przyczynę odmowy przyznania dofinansowania wymieniono nieuzupełnienie szeregu uchybień wniosku, pomimo powtórnego wezwania w tym przedmiocie. Z uwagi więc na art. 31 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia z 2009 r. wniosek taki nie może być uwzględniony, albowiem powołany przepis stanowi, że jeżeli wnioskodawca pomimo powtórnego wezwania nie usunął braków lub nie złożył wyjaśnień w terminie, właściwy organ samorządu województwa nie przyznaje pomocy. Uchybienia, o których wyżej mowa sprowadzały się do: niepoprawnie sporządzonych kosztorysów, błędów rachunkowych, braku odpowiedzi na wszystkie pytania w studium wykonalności, niekompletności szczegółowych opisów operacji.

W związku z odmową przyznania dofinansowania spółka wystosowała w dniu 29 listopada 2013 r. do Zarządu Województwa wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, podkreślając że zakres jej wniosku w żaden sposób nie wiąże się z zakresem wniosku objętym umową nr [...] z dnia 30 stycznia 2013 r.

Zarząd Województwa, po rozpatrzeniu wyżej opisanego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ustosunkował się do niego negatywnie, o czym poinformował spółkę pismem z dnia 17 grudnia 2013 r., nr [...]. Stwierdził bowiem, że wniosek spółki nie spełnił warunków wynikających z § 3 ust. 1 rozporządzenia, poza tym nie został uwzględniony ze względu na przesłanki świadczące o sztucznym dzieleniu operacji, o czym traktuje art. 1 ust. 1 oraz art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.UrzUEL.1995.312.1, zwane dalej: rozporządzeniem nr 2988/95) oraz zgodnie ze stanowiskiem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zawartym w piśmie z dnia 11 stycznia 2013 r., nr [...], dotyczącym sztucznego podziału operacji w celu uzyskania większej kwoty dofinansowania.

Skargę na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa, opisane w piśmie z dnia 28 października 2013 r., nr [...], wniosła spółka, domagając się jego zmiany i przyznania jej pomocy finansowej, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Samorządowi Województwa. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności:

• § 14 ust. 4 ustawy z 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji nieprzyznanie pomocy finansowej w kwocie 379 358 zł, w sytuacji gdy warunki przyznania pomocy zostały przez nią spełnione,

• art. 1 ust. 1 oraz art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady 2988/95, poprzez zastosowanie wyżej wymienionych przepisów i w konsekwencji uznanie, że w niniejszym postępowaniu występują przesłanki świadczące o sztucznym dzieleniu operacji, co skutkowało odmową przyznania pomocy finansowej wnioskodawcy, podczas gdy w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia takiego stanowiska przez organ.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że budowa ekspozycji akwarystycznej nie jest kolejnym etapem budowy Izby Pamięci, a całość prac dla obu tych inwestycji objęta jest odrębnym kosztorysem i zakresem prac. Stanowisko organu dotyczące sztucznego dzielenia byłoby uzasadnione w sytuacji, gdyby budowa ekspozycji akwarystycznej uzależniona była od istnienia Izby Pamięci, tj. byłaby w jednym budynku czy też brak Izby w inny sposób wykluczałby prezentowanie tradycji rybackich ryb słodkowodnych przez ekspozycję akwarystyczną. Tymczasem w niniejszym przypadku z sytuacją taką nie mamy do czynienia, gdyż planowane inwestycje nie zostały przewidziane do realizacji w jednym czasie, wobec czego wykluczona jest ich współzależność. Ekspozycja akwarystyczna może bowiem istnieć niezależnie od Izby Pamięci, na budowę której wnioskodawca zawarł umowę.

Zarząd Województwa w odpowiedziach na skargi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowiska w obydwu sprawach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skargi spółki nie zasługują na uwzględnienie.

Motywacja wniosków o dofinansowanie obydwu operacji, których dotyczą złożone przez spółkę wnioski związana jest z rozwojem i wspieraniem sektora rybackiego, które to kwestie reguluje ustawa z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619, ze zm., zwana dalej ustawą z 2009 r.). Art. 19 tego aktu zawiera natomiast delegację dla ministra właściwego do spraw rybołówstwa do określenia szczegółowych warunków i trybu przyznawania dofinansowania na realizację przedmiotowych operacji. W wyniku realizacji tej delegacji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z 2009 r. Zgodnie z § 6 ust. 3 i ust. 4 tego rozporządzenia pomoc na realizację operacji podlegającej na ochronie środowiska lub dziedzictwa przyrodniczego na obszarach zależnych od rybactwa w celu utrzymania jego atrakcyjności lub przywrócenia potencjału produkcyjnego sektora rybactwa, w przypadku jego zniszczenia w wyniku klęski żywiołowej obejmuje zachowanie różnorodności biologicznej i chronionych gatunków ryb lub innych organizmów wodnych lub zachowanie i zabezpieczenie obszarów objętych szczególnymi formami ochrony przyrody, w tym Natura 2000. Przepisy te określają więc środki - działania, poprzez które ochrona środowiska oraz dziedzictwa przyrodniczego ma być realizowania, a na które to działania może być przyznane dofinansowanie. W sytuacji zaś, w której zamierzone działania, z punktu widzenia ich celowości, nie będą obiektywnie rzecz biorąc służyć ochronie przyrody, tj. gdy wniosek nie spełnia warunków przyznania tego rodzaju pomocy, w myśl art. 14 ustawy z 2009 r. instytucja pośrednicząca – w tym wypadku samorząd województwa – zobligowana jest do odmowy przyznania pomocy.

Jeżeli chodzi o wniosek na dofinansowanie operacji związanej z zakupem wyposażenia dla Społecznej Straży Rybackiej to głównym argumentem, z uwagi na który odmówiono spółce przyznania pomocy było to, że realizacja tego projektu nie będzie służyć ochronie przyrody. Bezpośrednim celem, który miał być urzeczywistniony przez realizację projektu stanowiła ochrona ryb. Zgodnie z wnioskiem służyć temu miało wyposażenie Społecznej Straży Rybackiej w sprzęt techniczny służący realizacji jej zadań. Biorąc pod uwagę założony przez wnioskodawcę sposób ochrony ryb, jak również jej zakres, ze szczególnym uwzględnieniem terenu działania Społecznej Straży Rybackiej Zarząd Województwa stanął na stanowisku, że opisane wyżej działania nie mogą służyć bezpośrednio ochronie gatunków, gdyż po pierwsze wskazane pierwotnie we wniosku gatunki ryb, mające występować na terenie Gospodarstwa Rybackiego S. nie są objęte ochroną gatunkową (nie figurują na liście gatunków chronionych), natomiast pozostałe gatunki, wymienione w uzupełnieniu wniosku, zostały wprawdzie uznane oficjalnie za gatunki chronione, jednakże spółka nie wykazała, że występują one na obszarze objętym działaniem Społecznej Straży Rybackiej, określonym uchwałą Rady Powiatu. We wniosku podano bowiem, że chronione gatunki występują na obszarze działania Lokalnej Grupy Rybackiej, jednakże te dwa zakresy terytorialne nie pokrywają się ze sobą. Oprócz tego organ dodał, że specyfika hodowli ryb wyklucza ze swej istoty zachowanie reżimów niezbędnych do zapewnienia ochrony gatunkowej.

Takie stanowisko Zarządu Województwa, kwestionowane i podważane przez spółkę, wbrew stanowisku zaprezentowanemu w skardze, jest jasne i logiczne, co sprawia, że nie może zostać uznane za przejaw naruszenia § 6 ust. 3 czy też ust. 4 rozporządzenia z 2009 r. Skoro bowiem zakres działania Społecznej Straży Rybackiej został ograniczony jedynie do wód wchodzących w skład Gospodarstwa Rybackiego S., prowadzącego planową gospodarkę rybną, na akwenach w te produkcję włączonych, w których przypadku nie wykazano występowania gatunków oficjalnie chronionych, nie ma więc podstaw do przyjęcia, że działalność tego rodzaju służby stanowić będzie środek, obiektywnie rzecz biorąc, służący ochronie zwierząt. W tym wypadku bowiem mamy do czynienia z planowaną inwestycją służącą przede wszystkim ochronie i zabezpieczeniu interesów Gospodarstwa Rybackiego S., natomiast ochrona przyrody może co najwyżej stanowić jedynie uboczny aspekt działalności Społecznej Straży Rybackiej.

Przepis § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2009 r. stanowi o możliwości przyznania pomocy na zachowania różnorodności biologicznej i chronionych gatunków ryb oraz innych organizmów wodnych. Normodawca posługuje się w tym wypadku pojęciami ogólnymi, nie precyzuje bowiem na czym ta ochrona ma dokładnie polegać. Pozostawia tym samym stosującym ten przepis organom pewną swobodę interpretacyjną w tym zakresie, w szczególności jeżeli chodzi o rodzaj działań mających służyć tej ochronie, na które pomoc ma być przyznana. Przedmiotowa uznaniowość nie jest jednak nieograniczona, gdyż jej zakres wyznaczają nakreślone w rozporządzeniu cele podejmowanych działań.

Niewystępowanie na terenie Gospodarstwa Rybackiego S. chronionych gatunków ryb, o których zachowaniu traktuje powołany wyżej § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2009 r., stanowi wystarczający argument do uznania, że przyznana spółce pomoc w istocie nie służyłaby ochronie środowiska lub dziedzictwa przyrodniczego, w rozumieniu powołanego wyżej przepisu. Brak jest bowiem podstaw do wskazania związku pomiędzy mającym być przyznanym dofinansowaniem a działaniem nakierowanym na osiągnięciem wskazanego w rozporządzeniu celu. Samo gospodarstwo prowadzi przy tym planową gospodarkę hodowlaną, co, jak słusznie zauważył organ, z samej istoty tejże działalności wyklucza przyjęcie, że w jej ramach możliwe jest podejmowanie działań koncentrujących się w przeważającej mierze na zapewnieniu różnorodności biologicznej gatunków. Nie taki jest bowiem cel tej gospodarki.

W skardze na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa spółka kwestionuje całościowo stanowisko tego organu, odnośnie nieprzyznania pomocy na wyposażenie Społecznej Straży Rybackiej, nie precyzuje jednak na czym konkretnie jego uchybienia miałyby polegać. Jej zarzuty sprowadzają się w zasadzie do zaprzeczenia stwierdzeniu, że ochrona gatunkowa ryb nie jest możliwa w warunkach gospodarki hodowlanej oraz oświadczenia, że chronione gatunki występują na terenie Lokalnej Grupy Rybackiej S. Odnośnie pierwszego z tych stwierdzeń nadmienić należy, że skarżąca wyraża w tym wypadku jedynie swoje subiektywne stanowisko, niepoparte żadnymi konkretnymi argumentami, natomiast jeżeli chodzi o ewentualne występowanie chronionych gatunków na wodach Gospodarstwa, to nie potwierdzają tego żadne dokumenty zgromadzone w aktach sprawy, zawierające między innymi oświadczenia strony (spółki) w tym zakresie. Chcąc wykazać występowanie na wskazanym obszarze gatunków chronionych spółka powinna przedstawić przede wszystkim operat rybacki, spełniający wymogi wynikające z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie operatu rybackiego (Dz. U. Nr 44, poz. 414, ze zm.), zawierający charakterystykę ichtiofauny, w tym skład gatunkowy ryb i ich populację. Operat ten winien być także zaopiniowany przez uprawnioną do tego instytucję, wskazaną w § 8 wskazanego wyżej rozporządzenia. W niniejszej sprawie spółka takiego operatu nie przedłożyła.

W trakcie postepowania spółka, ustosunkowując się do wezwania o wyjaśnienie na jakim obszarze Społeczna Straż Rybacka będzie wykonywać swoje działania podała, w piśmie z dnia 5 sierpnia 2013 r., że będzie ona wykonywać swoje obowiązki na wodach śródlądowych, w obrębie Gospodarstwa Rybackiego S. – zgodnie z uchwałą Rady Powiatu z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...]. Potwierdza więc to, że jej działalność służyć będzie gospodarce hodowlanej.

Uzasadniając odmowę przyznania pomocy organ wskazał również na przesłankę obligującą go do podjęcia tego typu rozstrzygnięcia, o której mowa w § 31 ust. 5 rozporządzenia z 2009 r., w zw. z § 31 ust. 4 tego aktu. Zgodnie z brzmieniem tych przepisów, w sytuacji w której wnioskodawca pomimo ponownego wezwania do uzupełnienia braków lub złożenia wyjaśnień, nie dokona tego we wskazanym terminie, jego wniosek nie może zostać uwzględniony. Zarząd Województwa powołując się na ten przepis, jako uzasadniający odmowę przyznania pomocy, nie wskazał jednak o które to braki chodzi. Mając na uwadze treść pisma organu z dnia 24 października 2013 r., informującego o odmowie przyznania pomocy, nie sposób jest stwierdzić, które to braki organ miał na myśli. Podkreślić zaś należy, że powołując się na konkretną przesłankę odmowy przyznania pomocy organ winien w sposób jasny i jednoznaczny przedstawić motywy swojego rozstrzygnięcia, tak aby były one czytelne dla stron, czego jednak w tym wypadku nie można stwierdzić.

Analizując treść dwóch kolejnych wezwań do usunięcia naruszenia prawa można co prawda stwierdzić, że pokrywają się one między innymi w punkcie dotyczącym wezwania do poprawnego wypełnienia zestawienia rzeczowo-finansowego, jednakże w związku z tak ogólnikowym sformułowaniem polecenia w tym zakresie niemożliwym jest stwierdzenie czy spółka wykonała skierowane do niej wezwanie w tym zakresie. Podobnie inne polecenia, między innymi te odnoszące się do dostarczenia załączników nr 5 (dotyczącego ofert związanych z realizacją operacji) i nr 6 (dotyczącego planu operacji) nie są jednobrzmiące, jeżeli chodzi o ich literalne brzmienie. Spółka w wykonaniu wezwania przedłożyła określone dokumenty, trudno jednak w tym momencie poddawać je merytorycznej weryfikacji, tj. oceniać czy zostały one poprawnie sporządzone i uzupełnione, nie znając sprecyzowanego stanowiska organu w tym względzie.

Niezależnie od powyższego w tym miejscu należy stwierdzić, że w sytuacji w której jako podstawę odmowy przyznania pomocy wskazano art. 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2009 r., z uwagi na niespełnienie zawartych w nim kryteriów, co zostało w odpowiedni sposób wykazane i umotywowane, oparcie rozstrzygnięcie także na § 31 ust. 5 rozporządzenia z 2009 r., bez należytego wyjaśnienia tej przesłanki, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Nie ma więc podstaw do wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego z tego właśnie powodu.

W treści pisma Zarządu Województwa z 24 października 2013 r. organ zwrócił uwagę, powołując się na stanowisko Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a także brzmienie § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z 2009 r., że możliwe jest przyznanie pomocy w ramach powierzchniowych form ochrony przyrody, w tym Natura 2000. Jak wynika jednak z uzupełnienia wniosku o przyznanie pomocy, przedłożonego przez skarżącą spółkę, tego typu obszary chronione nie występują na terenie Gospodarstwa Rybackiego S., lecz Lokalnej Grupy Rybackiej, czyli poza obszarem działania Społecznej Straży Rybackiej. Nie ma więc podstaw do zarzucania organom naruszenia prawa, w odniesieniu do § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z 2009 r.

W przypadku drugiego z wniosków spółki, dotyczącego pomocy na utworzenie bio ekspozycji akwarystycznej ryb słodkowodnych, która będzie wyposażeniem parku Izby Pamięci organ zwrócił uwagę, że budowa i wyposażenie wspomnianej Izby Pamięci jest już przedmiotem realizacji inwestycji, prowadzonej w wykonaniu umowy, zawartej przez spółkę po uprzednim przyznaniu jej pomocy na ten cel. Pomoc ta została przyznana w ramach środka wzmacniania konkurencyjności i utrzymania atrakcyjności obszarów zależnych od rybactwa, podobnie jak wniosek złożony w przedmiotowej sprawie, który również odnosi się do tego samego środka. To więc, jak również podobne uzasadnienie obydwu wniosków, przemawia zdaniem organu za tym, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze sztucznym podziałem operacji, czemu sprzeciwia się brzmienie § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2009 r., określającego cel przyznawanej pomocy oraz przepisy rozporządzenia nr 2988/95, dotyczące ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich.

Mając na uwadze okoliczności związane z uprzednio zawartą przez spółkę umową na budowę Izby Pamięci, w szczególności możliwość uwzględnienia w poprzedzającym ją wniosku również budowy bio ekspozycji akwarystycznej, a także realizację obydwu inwestycji na jednej działce i podobny sposób uzasadnienia wniosków (w czterech z dziesięciu pozycji formularza wniosku, dotyczących celu realizacji inwestycji, wskazane cele są zbieżne z celami poprzedniej operacji) należy stwierdzić, że stanowisko Zarządu Województwa , odnoście sztucznego dzielenia przez spółkę inwestycji, nie narusza przepisów krajowych, a także wspólnotowych, odnoszących się pośrednio lub bezpośrednio do trybu i zakresu przyznawania pomocy, w związku ze wspieraniem sektora rybackiego. Oceny tej nie może zmienić podnoszona w treści skargi okoliczność, związana z brakiem, według skarżącej, współzależności obydwu inwestycji (tj. budowanej Izby Pamięci oraz objętej wnioskiem będącym przedmiotem niniejszej sprawy - budowy ekspozycji akwarystycznej), ani też brakiem korelacji czasowej obydwu projektów. Wspomniane bowiem okoliczności faktyczne nie są czynnikami decydującymi o odrębnym charakterze obydwu przedsięwzięć, nie przesądzają też niemożności objęcia ich jednym wnioskiem.

Inwestycja objęta wnioskiem, będącym przedmiotem niniejszej sprawy, ma stanowić wyposażenie parku Izby Pamięci, co dodatkowo potwierdza jej uzupełniający charakter, w stosunku do będącego już w realizacji projektu. W związku z tym podnoszone przez skarżącą twierdzenie odnośnie naruszenia przez Zarząd Województwa prawa, w związku z przyjęciem tego stanowiska nie znajdują uzasadnionych podstaw.

Zarząd Województwa w odpowiedzi na skargę zwrócił także uwagę, że zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia z 2009 r. pomoc na realizację operacji polegających na wzmocnieniu konkurencyjności i utrzymaniu atrakcyjności obszarów zależnych od rybactwa przyznaje się do wysokości limitu, który w okresie realizacji programu wynosi 3 000 000 zł na jednego beneficjenta, z tym że pomoc na jedną operację nie może przekroczyć 1 500 000 zł. Z tego wywiódł więc wniosek, że występując o pomoc na budowę Izby Pamięci oraz ekspozycji akwarystycznej w ramach jednego wniosku spółka uzyskałby pomoc w niższej wysokości. Samo to stwierdzenie o ile może stanowić wyjaśnienie celowości rozdzielenia wniosków o przyznanie pomocy, nie może jednak samo przez się uzasadniać odmowy przyznania pomocy w niniejszej sprawie, tym bardziej że nie zostało zamieszczone w pisemnej informacji, skierowanej do spółki, a poza tym nie jest powiązane w sposób bezpośredni z konkretnymi okolicznościami sprawy. Mając jednak na uwadze całokształt tychże okoliczności, tj. w szczególności opisaną powyżej współzależność obydwu planowanych przez spółkę inwestycji, z których jedna stanowi uzupełnienie drugiej – budowanej już Izby Pamięci stwierdzić należy, że owa potencjalna korzyść, mogąca wynikać z dokonanego podziału operacji, może jedynie pośrednio przemawiać za słusznością przyjętego przez Zarząd Województwa stanowiska.

Nie przekonujący jest także inny argument skarżącej, że budowa ekspozycji akwarystycznej służyć będzie promocji turystycznej regionu i Lokalnej Grupy Rybackiej S., gdzie brakuje podobnych miejsc, albowiem jak słusznie zwrócił uwagę organ, celom tym służy już Izba Pamięci Historii i Rybactwa w S. W związku z tym tego rodzaju argument spółki, mający uzasadniać przyznanie pomocy nie jest trafny. Tak więc nie można stwierdzić, że operacja o której dofinansowanie skarżąca występuje służyć będzie celom, o których traktuje § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2009 r.

Brak jest także podstaw do zarzucenia organowi naruszenia przepisów rozporządzenia nr 2988/95. Przyjmując bowiem fakt dokonania przez spółkę sztucznego dzielenia operacji, co jest sprzeczne z celami prawa wspólnotowego, określonego między innymi przepisami tego aktu, należy stwierdzić, że mogło to stanowić podstawę odmowy przyznania pomocy. Taki wniosek płynie bowiem z wykładni art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, który stanowi, że działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Jako zupełnie odrębną przesłankę odmowy przyznania prawa pomocy organ przytoczył § 31 ust. 5 rozporządzenia z 2009 r., w związku z nieuzupełnieniem, pomimo dwukrotnego wezwania, braków wniosku. Jak wynika z informacji z dnia 28 października 2013 r. o odmowie przyznania dofinansowania braki te polegały na: niepoprawnym sporządzeniu kosztorysów, błędach rachunkowych, nieudzieleniu odpowiedzi na pytania postawione w studium wykonalności, sporządzeniu niekompletnego opisu operacji. W przypadku tego wniosku organ wyszczególnił w sposób wyraźny nieuzupełnienie których to braków stanowiło podstawę odmowy przyznania pomocy. Spółka natomiast nie zakwestionowała tych ustaleń, ani w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, ani w treści skargi na odmowę przyznania pomocy. W związku z tym, mając na uwadze powyższe okoliczności, jak również brzmienie przepisu § 31 ust. 5 rozporządzenia z 2009 r., należy stwierdzić, że już samo nieuzupełnienie braków wniosku, po wystosowaniu dwukrotnego wezwania do wyeliminowania tych uchybień, mogło stanowić samoistną podstawę odmowy przyznania pomocy.

Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, dotyczące obydwu złożonych wniosków, Sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniesionych skarg, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) oddalił obie skargi.