Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2795/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 113 ust. 6 i 7
journal: Dz.U. 2015 poz 782
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie NSA Aleksandra Łaskarzewska del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy sekretarz sądowy Julia Chudzyńska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3006/15 w sprawie ze skargi Z.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3006/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę Z.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.

Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wojewoda [...] (dalej Wojewoda) decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] sierpnia 2015 r.), na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej kpa), w związku z art. 9a, art. 113 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782 ze zm., dalej ugn), w związku z art. 12 ust. 5 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U z 2013 r., poz. 687 ze zm., dalej ustawa z 2003 r. bądź uzrid) po rozpatrzeniu odwołania Z.P. (dalej skarżący) od decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] czerwca 2015 r.) Prezydenta Miasta [...] (dalej Prezydent) ustalającej odszkodowanie w kwocie 14.120,00 zł za nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym, położoną w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczoną jako działki nr [...] o pow. 0,0099 ha i nr [...] o pow. 0,0007 ha, która z mocy prawa stała się własnością Miasta [...], na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...], znak [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, pn. "Budowa ulicy [...] od km 0+000,00 do km [...] wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi i niezbędną infrastruktura techniczną w [...]". Do wypłaty odszkodowania zobowiązano Prezydenta Miasta [...], które zostanie przekazane do depozytu sądowego, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, umorzył postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że decyzją z [...] października 2014 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2014 r.), o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, pn. "Budowa ulicy [...] od km 0+000,00 do km [...] wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi i niezbędną infrastruktura techniczną w [...]" została objęta między innymi nieruchomość położona w jednostce ewidencyjnej [...], [...], obręb [...], oznaczona jako działki nr [...] o pow. 0,0099 ha i nr [...] o pow. 0,0007 ha.

Decyzja z [...] października 2014 r. stanowiła podstawę do ustalenia przez Prezydenta Miasta [...], stosownie do art. 12 ust. 4a uzrid, odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, która z dniem uostatecznienia się wymienionej decyzji, tj. z dniem 25 listopada 2014 r. (stosownie do klauzuli widniejącej na decyzji), stała się własnością Miasta [...].

W toku postępowania o ustalenie odszkodowania, organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość ma nieuregulowany stan prawny z uwagi na brak przeprowadzenia postępowania spadkowego po byłych współwłaścicielach nieruchomości.

Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] czerwca 2015 r. ustalił odszkodowanie w kwocie 14.120,00 zł za nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym, położoną w jednostce ewidencyjnej [...], [...], obręb [...], oznaczoną jako działki nr [...] o pow. 0,0099 ha i nr [...] o pow. 0,0007 ha, która z mocy prawa stała się własnością Miasta [...], na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r. Odszkodowanie zostanie przekazane przez Prezydenta Miasta [...] do depozytu sądowego, ze względu na nieuregulowany stan prawny, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Decyzja została ogłoszona w sposób określony w art. 49 kpa, zgodnie z art. 118 ust. 2 ugn.

Odwołanie od decyzji z [...] czerwca 2015 r. złożył Z.P. (s. T. i J.), kwestionując wysokość ustalonego odszkodowana jako zbyt niską. Nadmienił, że jest cyt. "użytkowaniem działki nr [...] od 1969 roku i to Ja ponosiłem najwięcej nakładów na obecny stan tej działki a Urząd Miejski odmawia mi wszelkich informacji związanych z wywłaszczeniem nieruchomości pod budowę ul. [...]. Urząd Miejski nie słucha moich racji, że jestem osobą starającą się o zasiedzenie m.in. i tej działki - sprawa w Sądzie Rejonowym w [...] sygn. akt [...]".

Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone jest na podstawie art. 18 uzrid w zw. z art. 130 ugn.

Za nieruchomości, o których mowa w art. 12 ust. 4 uzrid przysługuje odszkodowanie dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. W świetle ww. przepisu przymiot strony ma niewątpliwie dotychczasowy właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty oraz osoby, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.

Wojewoda [...] na podstawie znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru ewidencji gruntów sporządzonego na dzień wydania decyzji ZRID nr ewid. [...] ustalił, że nieruchomość położona w jednostce ewidencyjnej [...], [...], obręb [...], oznaczona jako działka nr [...], z której wydzielono przedmiotowe działki nr [...] i nr [...], stanowiła współwłasność K.P. - udział 7/10, oraz S.K., I.P., Z.P. s. W. i W., udział po 1/10 każdy, na podstawie umowy darowizny z dnia [...] stycznia 1948 r. Rep. A-Nr [...]; umowy sprzedaży z dnia [...] lipca 1957 r. Rep. A-Nr [...]; umowy sprzedaży z dnia [...] listopada 1957 r. Rep. A-Nr [...]; postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] listopada 2013 r. [...].

Trzech z wymienionych współwłaścicieli nieruchomości nie żyje, tj. S.K., I.P. i Z.P. Jak ustalono, brak jest przeprowadzonego postępowania spadkowego po wymienionych osobach. W Sądzie Rejonowym w [...] toczy się postępowanie w sprawie o zasiedzenie sygn. akt [...] - udziału 8/20 części m.in. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z wniosku z 11 czerwca 2004 r. nieżyjących już T. i J. P. Brak orzeczenia sądu w sprawie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości uniemożliwia uznanie Z.P. s. J. i T. jako współwłaściciela tej nieruchomości.

Ponieważ nie zostało dostarczone postanowienie spadkowe, ani strony postępowania nie wskazały, że postępowanie takie się toczy, organ prawidłowo uznał, że stan prawny nieruchomości jest nieuregulowanym stanem prawnym i kontynuował postępowanie odszkodowawcze.

Stosownie do dyspozycji art. 113 ust. 7 ugn za nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym uważa się nieruchomości, których właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyją i nie przeprowadzono postępowania spadkowego lub nie zostało ono zakończone. Przepis ten ma zastosowanie do nieruchomości przejętych w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

Wojewoda stwierdził, że odwołujący Z.P. (s. J. i T.) nie przedłożył dokumentu, z którego wynikałoby, że przysługuje mu prawo własności lub inne prawo rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości.

W piśmie skierowanym do Wojewody [...] (data wpływu 7 sierpnia 2015 r.) Z.P. stwierdził, cyt. "nie jestem właścicielem wymienionej nieruchomości tylko użytkownikiem i sprawa o zasiedzenie ww. nieruchomości toczy się w Sądzie Rejonowym w [...] Wydział Cywilny od 2004 roku z mojego wniosku i do chwili obecnej nie ma żadnego rozstrzygnięcia ani też możliwości rozstrzygnięcia".

W świetle dokonanych ustaleń Wojewoda stwierdził, że Z.P. s. T. i J. nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, bowiem jak sam wskazuje, jest jedynie użytkownikiem (posiadaczem) przedmiotowej nieruchomości. Skutkiem takiego ustalenia jest brak legitymacji prawnej do skutecznego wniesienia odwołania od decyzji wydanej w sprawie, w której nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2015 r. wniósł Z.P. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, 77 i art. 28 kpa.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.

Sąd I instancji, dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek doprowadzić do pełnego wyjaśnienia sprawy, w którym mieści się również ustalenie, czy odwołującemu przysługuje legitymacja strony w danym postępowaniu. Ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy może nastąpić wyłącznie wskutek wniesienia odwołania przez podmiot posiadający prawne umocowanie do dokonania tej czynności.

Stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 kpa). O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki.

Decyzja I instancji, tj. decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2015 r., wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych i ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Zgodnie z art. 12 ust. 4 i 4f uzrid, odszkodowanie za nieruchomości lub ich części przejęte z mocy prawa na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego na podstawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.

Art. 113 ust. 6 i 7 ugn stanowi, że przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe. Przepis ten stosuje się również, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe.

W przedmiotowej sprawie, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie organy wykazały, że nieruchomość położona w [...] obręb [...], oznaczona jako działki nr [...] i [...] stanowi nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym.

Skarżący nie wykazał w sposób formalny, że przysługuje mu przymiot dotychczasowego właściciela nieruchomości, użytkownika wieczystego nieruchomości oraz osoby, której przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe, co skutkuje, że nie spełnia on przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu w rozumieniu art. 28 kpa.

Skargę kasacyjną wywiódł Z.P., reprezentowany przez adw. A.G., zaskarżając wyrok IV SA/Wa 3006/15 w całości, zarzucając wyrokowi:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7 i 77 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie niezbędnego w sprawie materiału dowodowego m.in. niezwrócenie się do Sądu Rejonowego z zapytaniem na jakim etapie jest postępowanie o zasiedzenie wszczęte przez skarżącego, co za tym idzie uznanie za organem, że stan prawny nieruchomości jest nieuregulowanym stanem prawnym, a także stwierdzenie, że odwołujący nie przedłożył dokumentu, z którego wynikałoby, że przysługuje mu prawo do przedmiotowej nieruchomości podczas gdy obowiązek wyjaśnienia sprawy spoczywa na organie;

b) art. 28 kpa poprzez błędne przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w toczącym się postępowaniu podczas gdy toczące się postępowanie dotyczy interesu prawnego skarżącego, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi na umorzenie postępowania.

2. na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 113 ust. 6 i 7 ugn poprzez niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie ww. przepisu wskutek uznania, iż właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe, w sytuacji gdy ww. przepis nie powinien mieć zastosowania bowiem właściciel żyje, toczy się bowiem sprawa o zasiedzenie, a orzeczenie w sprawie o zasiedzenie będzie jedynie orzeczeniem deklaratoryjnym.

Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej: ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa tj. na naruszeniu norm prawa materialnego i przepisów postępowania.

W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny postanowił odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że przyjęty stan faktyczny sprawy jest prawidłowy i nie został skutecznie podważony, można dokonać kontroli podciągnięcia tego stanu pod wskazany przepis prawa materialnego.

W ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 2 ppsa podniesiono zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7 i 77 kpa oraz art. 28 kpa. Ostatni z wymienionych przepisów jest przepisem prawa materialnego, a nie przepisem procesowym (por. przykładowo wyroki NSA z: 12.7.2005 r., I OSK 1261/04, Lex nr 190713; 27.6.2006 r., I OSK 641/05, Lex nr 266347, akceptowane przez H. Knysiak-Molczyk, Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym LexisNexis 2010, s. 222). Zarzut naruszenia przepisu art. 28 kpa winien być zatem podnoszony w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 ppsa, nie zaś w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ppsa. Nadto zarzuty naruszenia art. 7 i 77 kpa nie zostały powiązane z żadnymi normami odniesienia, zawartymi w ppsa, którą to ustawę Sąd I instancji stosował. Zauważyć również należy, że przepis art. 77 kpa składa się z 4 paragrafów, o różnej treści normatywnej. Niedopuszczalne jest konstruowanie zarzutu przez pakietowe powoływanie przepisu o złożonej budowie, jeśli skarga kasacyjna nie spełnia wymogu dokładnego sprecyzowania zarzutów i każdy z tych zarzutów nie jest należycie uzasadniony. Obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest ścisłe określenie jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, wobec którego zawiera się w treści skargi kasacyjnej zarzuty (por. wyroki NSA z: 5.10.2010 r., I GSK125/09; 23.11.2010 r., II FSK 1165/09; 1.12.2010 r., II FSK 1507/09; 8.12.2010 r., I GSK 619/09; 19.7.2013 r., I OSK 2766/09, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 754, nb 16). Ani w petitum, ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor nie doprecyzował, naruszenia której jednostki redakcyjnej przepisu art. 77 kpa się dopatruje. Mimo ww. niestaranności w formułowaniu zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny zaskarżonego wyroku (uchwała I OPS 10/09) i uznał, że kontrola legalności dokonana przez Sąd I instancji odpowiada prawu, a zaskarżona decyzja nie narusza art. 7 i art. 77 § 1 kpa (bo tylko ten przepis byłby relewantny).

Zgodnie z art. 7 i 77 § 1 na organy nałożony jest obowiązek wyjaśnienia istotnych kwestii po wyczerpującym zbadaniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowania się zasadami prawdy obiektywnej, wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi organy kierują się przy załatwieniu sprawy.

Sąd I instancji prawidłowo podzielił ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organy administracyjne na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, gdyż materiał dowodowy w sprawie zgromadzony został prawidłowo i w sposób pozwalający na wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a przede wszystkim w sposób pozwalający na ustalenie, czy zostały spełnione przez skarżącego przesłanki posiadania tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. Wbrew stanowisku autorki skargi kasacyjnej, zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jaki i w uzasadnieniu skarżonego wyroku w sposób dostateczny wskazano okoliczności, na podstawie których organy i Sąd I instancji uznały, że skarżący nie legitymował się tytułem prawnym do nieruchomości. Jak trafnie wskazał Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji, ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru ewidencji gruntów sporządzonego na dzień wydania decyzji ZRID nr ewid. [...] wynika, że nieruchomość położona w jednostce ewidencyjnej [...], [...], obręb [...], oznaczona jako działka nr [...], z której wydzielono przedmiotowe działki nr [...] i nr [...], stanowiła współwłasność K.P. - udział 7/10, oraz S.K., I.P., Z.P. s. W. i W., udział po 1/10. Trzech z wymienionych współwłaścicieli nieruchomości nie żyje, tj. S.K., I.P. oraz Z.P. i jak ustalił organ odwoławczy brak jest przeprowadzonego postępowania spadkowego po wymienionych osobach.

Sama okoliczność wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości wskazuje jedynie na jego interes faktyczny, wynikający z faktu władania nią bez tytułu prawnego. W tej sytuacji organ II instancji prawidłowo uznał, że skarżący nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, co uzasadniało umorzenie postępowania odwoławczego. Brak przedłożenia prawomocnego postanowienia sądu powszechnego stwierdzającego nabycie przez zasiedzenie prawa własności do nieruchomości uniemożliwia dowodzenie, że skarżący miał i ma interes prawny w przedmiotowej sprawie. Brak legitymacji procesowej jest w tym wypadku oczywisty i nie wymagał od organu dalszego badania. Organ odwoławczy był zatem uprawniony do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego z uwagi na oczywisty brak legitymacji skarżącego.

Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 113 ust. 6 i 7 uzrid. Zgodnie z art. 133 ugn odszkodowanie wpłaca się do depozytu sądowego, jeżeli osoba uprawniona odmawia jego przyjęcia albo wypłata odszkodowania natrafia na trudne do przezwyciężenia przeszkody lub gdy odszkodowanie za wywłaszczenie dotyczy nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Co do zasady, odszkodowanie wypłaca się do depozytu sądowego, gdy wywłaszczenie dotyczy nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, o których mowa w art. 113 ust. 6 ugn, przy czym zgodnie z art. 113 ust. 7 ugn, za takie uważa się również nieruchomości, których właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono postępowania spadkowego lub nie zostało ono zakończone. W tym ostatnim przypadku nie ma osób uprawnionych do odebrania odszkodowania albo osoby takie nie są znane. W rozpoznawanej sprawie miała miejsce właśnie taka sytuacja, bowiem w toku prowadzonego postępowania administracyjnego skarżący nie złożył dowodu, który potwierdzałby, że był on właścicielem nieruchomości, użytkownikiem wieczystym nieruchomości lub osobą, której przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.

Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jakoby organ w tej sytuacji winien rozważyć zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Należy mieć bowiem na uwadze szczególny charakter odjęcia własności nieruchomości przewidziany w przepisach uzdrid, którego celem było stworzenie podstaw prawnych dla sprawnej realizacji inwestycji drogowych. Odmienność uregulowań zawartych w tej ustawie polega na skróceniu i uproszczeniu procedury planistycznej, podziałowej, jak i procedury nabywania nieruchomości lub ich części pod inwestycje drogowe. Do tych wyjątkowych uregulowań należy zaliczyć np. rozwiązania zawarte w art. 11d ust. 8 i art. 11f ust. 5 i 6 ustawy służące wyeliminowaniu możliwości tamowania biegu sprawy, w sytuacji śmierci właściciela lub użytkownika wieczystego i braku ustalonych następców prawnych. Nie bez znaczenia dla rozważanej kwestii jest również okoliczność, że w omawianej ustawie przewidziano obowiązek wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Obowiązek niezwłocznej wypłaty odszkodowania daje inwestorowi możliwość zamknięcia procedury finansowania inwestycji, co ma szczególne znaczenie przy budowie dróg z udziałem środków pochodzących z funduszy unijnych. Biorąc pod uwagę kontekst celowościowy, brak jest podstaw, aby na ostatnim etapie tej procedury, którym jest ustalenie odszkodowania, poszukiwać osób, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości, skoro samo odjęcie własności może nastąpić bez ustalenia spadkobierców zmarłego właściciela. Wskazane wyżej założenia realizują przytoczone regulacje ugn dotyczące wpłaty odszkodowania za nieruchomość do depozytu sądowego, które mają na celu z jednej strony zabezpieczenie interesu osoby uprawnionej do otrzymania tego odszkodowania, z drugiej natomiast zabezpieczają również interes podmiotu zobowiązanego do zapłaty odszkodowania, bowiem ważne złożenie do depozytu sądowego wywołuje takie same skutki, jak wypłata odszkodowania osobie uprawnionej.

Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

W tej sytuacji na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.