Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1200/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 65 pkt 1, art. 66 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 163 poz 1361
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2010 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego J. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], Minister Sprawiedliwości (dalej także organ) - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 68 ust. 6 a w związku z art. 65 ust. 1 i art. 66 ust.1 pkt 2 Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. Nr 163, poz. 1361 ze zm.) oraz art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania pana J. P. (dalej także skarżący) z dnia [...] lutego 2010 r. od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], utrzymującej w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] (dalej ORA) z dnia [...] września 2009 r. o odmowie wpisu skarżącego na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...] - utrzymał w mocy ww. uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] stycznia 2010 r.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

J. P. w dniu [...] września 2005 r. złożył w ORA w [...] wniosek o wpis na listę adwokatów. Uchwałą z dnia [...] lutego 2006 r. ORA odmówiła wpisu wnioskodawcy na listę adwokatów uznając, iż kandydat zatrudniony jest w [...], a tym samym zajmuje stanowisko w organach ścigania, co obligowało organ I instancji do podjęcia uchwały o odmowie wpisu. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] czerwca 2006 r.,[...], utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po merytorycznym rozpoznaniu skargi wyrokiem z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt VI SAWa 160007 uchylił zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną przez nią w mocy uchwałę ORA w [...]z dnia [...] lutego 2006 r. uznając, iż organy samorządowe przedwcześnie stwierdziły brak rękojmi do wykonywania zawodu adwokata przez J. P. — bez wyczerpującej analizy materiału dowodowego.

Od powyższego wyroku Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej złożyło skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która wyrokiem z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 59408 została oddalona. Pismem z dnia [...] lutego 2009 r. skarżący, mając na uwadze treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrócił się do ORA w [...]o podjęcie czynności dotyczących wpisu jego osoby na listę adwokatów.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy ORA w [...] uchwałą z dnia [...] września 2009 r. odmówiła wnioskodawcy wpisu na listę adwokatów, wskazując, iż wobec zmiany stanu prawnego dotyczącego sytuacji osób ubiegających się o wpis na listę adwokatów bez odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego, wobec skarżącego winny znaleźć zastosowanie przepisy w brzmieniu wynikającym z ustawy z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach oraz ustawy — Prawo o notariacie, obowiązujące od dnia 25 marca 2009 r. (Dz. U. z 2009 r., Nr 37 poz. 286). Jednocześnie ORA wskazała, że uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 606 (Dz. U. z 2006 r., Nr 75, poz. 529) wskazuje przesłanki warunkujące wpis na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 25 marca 2009 r.

Od powyższej uchwały skarżący wniósł odwołanie, wnosząc o uchylenie uchwały ORA w [...] i wpisanie go na listę adwokatów. W uzasadnieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 65 pkt 1-4, art. 66 ust. 1 pkt 2 i art. 68 ust. 2-5 ustawy Prawo o adwokaturze, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, przepisów prawa procesowego, tj. art. 153 p.p.s.a, art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. oraz naruszenie art. 2 Konstytucji RP.

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] utrzymując w mocy zaskarżoną uchwałę, podzieliło w pełni argumentację organu I instancji, podkreślając, że charakter pracy wykonywanej przez wnioskodawcę, tj. funkcjonariusza Policji w [...] jak i jego wcześniejsze zatrudnienie w K. w Ż., nie może być zaliczone na jego korzyść. Charakter pracy wykonywanej przez zainteresowanego nie spełnia bowiem wymogów przepisu art. 66 ust. 1 pkt 4 b Prawa o adwokaturze.

Skarżący pismem z dnia [...] lutego 2010 r. odwołał się od wskazanej uchwały do Ministra Sprawiedliwości, wnosząc o jej uchylenie i wpisanie go na listę adwokatów.

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] stycznia 2010 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przyjęcie przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej poglądu, iż z uwagi na brak przepisów przejściowych dotyczących wpisu na listę adwokatów - do oceny sytuacji prawnej skarżącego należałoby zastosować wyłącznie uregulowania, które weszły w życie z dniem 25 marca 2009 r. - jest niezasadny. Minister stwierdził bowiem, iż w chwili złożenia przez skarżącego wniosku o wpis na listę adwokatów, a więc w dniu 21 września 2005 r., miały zastosowanie kryteria wynikające z ówcześnie obowiązującego art. 66 ust.1 pkt 2 Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw. W przedmiotowej sprawie, gdy wnioskodawca złożył wniosek o wpis na listę adwokatów przed dniem 25 marca 2009 r., tj. dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie, zarówno Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, jak i ORA w [...] obowiązane były, ze względu na brak przepisów przejściowych, rozważyć na tle okoliczności sprawy, które z uregulowań będzie miało zastosowanie, kierując się przy tym zasadą wyboru regulacji korzystniejszej dla wnioskodawcy. Pomimo tego uchybienia w ocenie Ministra Sprawiedliwości zaskarżona uchwała odpowiada prawu i brak jest podstaw do jej zmiany, bądź uchylenia.

Ponadto, jak wskazał organ, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06 orzekł, że art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy- Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym. Trybunał Konstytucyjny stwierdził bowiem, iż może wzbudzać wątpliwości dopuszczenie do zawodu adwokata (analogicznie radcy prawnego) osób z odbytą aplikacją i zdanym egzaminem prokuratorskim, przede wszystkim ze względu na istotną odmienność zakresu przedmiotowego kształcenia oraz zróżnicowanie profilu powinności zawodowych odpowiednio adwokata (radcy prawnego) i prokuratora. Samorząd adwokacki może, a nawet powinien badać, czy konkretna osoba ubiegająca się o wpis na listę adwokatów daje rękojmię należytego wykonywania zawodu. Przesłankami oceny winny być m. in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem zawodu prawniczego. Zatem przed dokonaniem wpisu na listę adwokatów organ samorządu adwokackiego winien zbadać, czy osoba ubiegająca się o wpis na listę adwokatów legitymuje się stosownym stażem pracy i doświadczeniem zawodowym.

W dniu [...] czerwca 2000 r. skarżący ukończył Wydział Prawa na Uniwersytecie w [...]. Natomiast w okresie od [...] r., odbył pozaetatową aplikację prokuratorską i w dniach [...], oraz [...] kwietnia 2003 r. złożył egzamin prokuratorski z wynikiem pozytywnym.

Od dnia [...] stycznia 1991 r. J. P. jest funkcjonariuszem Policji w K. w O., zaś od dnia [...] listopada 2003 r. do chwili obecnej zajmuje stanowisko N. w tej samej K.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości, zakres przedmiotowy czynności związanych z praktycznym stosowaniem prawa przez skarżącego jest bardzo ograniczony. Wykonywane w okresie zatrudnienia w K. czynności dotyczą jedynie sfery prawa karnego i w zasadzie mają charakter pomocniczy, bez możliwości podejmowania decyzji o sposobie rozwiązywania kwestii prawnych. Rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata według organu, daje osoba, która wykazuje się cechami, od których uzależniona jest prawidłowość świadczenia pomocy prawnej w celu ochrony prawnej podmiotów, na rzecz których jest wykonywana. Oceniając wskazany przymiot, branych jest pod uwagę szereg czynników, zaś spośród nich przede wszystkim odpowiedni poziom przygotowania, kwalifikacji i wiedzy zawodowej w każdej dziedzinie prawa. W świetle powyższego praktyka zawodowa skarżącego nie mogła być uznana za wystarczającą do stwierdzenia, iż daje on rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, który jest zawodem zaufania publicznego, bowiem rękojmię prawidłowego wykonywania tego zawodu daje ta osoba, która wykazuje się cechami, od których uzależniona jest prawidłowość świadczenia pomocy prawnej w celu ochrony prawnej podmiotów, na rzecz których jest wykonywana, przy czym ochrona ta dotyczy różnych dziedzin prawa.

W związku z powyższym, organ odwoławczy stwierdził, iż J. P. nie spełnia przesłanki określonej w art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze, będącej jedną z podstaw do wpisu na listę adwokatów, a także przesłanek wskazanych w art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze, który wszedł w życie z dniem 25 marca 2009 r. Ustawa z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy — Prawo o notariacie zmieniła dotychczasową treść art. 66 Prawa o adwokaturze. Przepis ten uregulował w odmienny sposób kryteria, na podstawie których oceniana jest praktyka kandydata, niezbędna do uzyskania wpisu na listę adwokatów. J. P. co prawda złożył egzamin prokuratorski po 1 stycznia 1991 r., jednakże w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów, łącznie przez okres co najmniej 3 lat, nie zajmował stanowiska aplikanta i nie wykonywał wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim lub spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej o których mowa w art. 4a ust. 1 lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej o których mowa w art. 8 ust.1 ustawy o radcach prawnych.

Reasumując, w ocenie Ministra Sprawiedliwości J. P. nie spełnił przesłanek zarówno w brzmieniu przed nowelizacją określonych w art. 65 pkt 1 i art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze, jak i wymagań objętych ustawowymi przesłankami wpisu na listę adwokatów wynikających ze znowelizowanego art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze.

Na powyższą decyzję J. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając w niej naruszenie

- przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 65 pkt 1 -4 oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 i art. 68 ust. 2 -5 Prawa o adwokaturze, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw oraz w oparciu o nieprawidłową interpretację wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r.,

- przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego i działanie wbrew interesowi strony, a także poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji, niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, a także art. 153 p.p.s.a, poprzez

dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób sprzeczny z oceną prawną i wytycznymi Sądu orzekającego w sprawie, zawartymi w treści prawomocnego wyroku VI SAWa 1600/07.

- art. 2 Konstytucji RP, poprzez naruszenie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji zasady lex retro non agit, polegające na tym, że przy rozpatrywaniu wniosku o wpis na listę adwokatów, złożonego w dniu [...] września 2005 r., organ powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r.

W konsekwencji skarżący wniósł o

- uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości i utrzymanych zaskarżoną decyzją uchwał Naczelnej Rady Adwokackiej i ORA w [...];

- zarządzenie wpisu na listę adwokatów;

- zarządzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

W obszernym uzasadnieniu skarżący podniósł argumenty, iż ustawa o adwokaturze nie zawiera jakiejkolwiek normy prawnej, która wskazuje na zakaz wpisu na listę adwokatów oficerów policji. Stanowisko wskazane przez organy to w jego ocenie przykład rażącego naruszenia jednej z elementarnych zasad konstytucyjnych - zasady równości wobec prawa. Zdaniem skarżącego nie można szykanować człowieka tylko dlatego, że jest oficerem policji. W dalszych wywodach skarżący wskazał, iż Minister Sprawiedliwości w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wbrew wcześniejszemu czytelnemu i oczywistemu stanowisku co do zasady lex retro non agit, zaakceptował stanowisko ORA w [...] i Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, wskazując, że jest ono właściwe pomimo tego, że oparte zostało na aktach prawnych nowelizowanych po wszczęciu procedury wpisu na listę adwokatów skarżącego tj., po dniu [...] września 2005 r. Takie stanowisko organu dualistycznie interpretujące i sprzeczne wzajemnie, wskazuje na rażące naruszenie prawa wskazane na wstępie i winno skutkować uchyleniem przedmiotowej decyzji, jak również uchwał poprzedzających, a Minister Sprawiedliwości pomimo wskazania szeregu naruszeń prawa ze strony ORA i NRA, nie podjął się merytorycznego wyjaśnienia zarzutów podnoszonych w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał wcześniejsze stanowisko, podkreślając jednocześnie, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. dotyczy art. 66 ust. 1 Prawa o adwokaturze, natomiast podstawą wcześniejszych rozstrzygnięć był art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze. Jednakże Trybunał Konstytucyjny rozstrzygając, że art. 66 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy obowiązuje w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów - innych niż egzamin adwokacki, wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, doprowadził do sytuacji, w której nie ma możliwości oddzielnej interpretacji art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze bez jednoczesnego badania spełnienia przez kandydata przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 2. Z uzasadnienia omawianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika, iż przesłankę odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym należy traktować jako element rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, o której mowa w art. 65 pkt 1 omawianej ustawy.

Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt II GSK 22708 po stwierdzeniu niekonstytucyjności zmienionego powołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze nie było możliwości wpisania zarówno na listę adwokatów, jak również listę radców prawnych osoby, która złożyła egzamin prokuratorski tylko na podstawie tego egzaminu, bez wykazania dodatkowych elementów w postaci doświadczenia zawodowego i odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym. Niekonstytucyjność normy prawnej pomijającej w swej części praktyczne doświadczenie zawodowe kandydata po zdanym egzaminie, nakazywała dostosować ocenę rękojmi należytego wykonywania zawodu poprzez jej rozszerzenie o staż praktyczny w innym zawodzie prawniczym po zdanym egzaminie, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze. Wobec powyższego przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego należało uwzględnić orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r.

Ponadto, skarżący w toku postępowania nie wykazał, że legitymuje się odpowiednią praktyką po zdanym egzaminie prokuratorskim, pozwalającą na przyjęcie, iż daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, a organ zapoznał się ze wszystkimi dowodami dotyczącymi doświadczenia skarżącego w zakresie świadczenia pomocy prawnej, które nabył jako funkcjonariusz policji przed i po zdanym egzaminie prokuratorskim.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także p.p.s.a.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga J. P. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2010 r. utrzymująca w mocy uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] stycznia 2010 r. wydaną w przedmiocie odmowy wpisu skarżącej na listę adwokatów - narusza prawo.

Zdaniem Sądu wydając zaskarżoną decyzję Minister Sprawiedliwości dopuścił się przede wszystkim - mającego wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz na dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej. Tym samym organ administracji, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości.

Na wstępie należy wyraźnie podkreślić, że Sąd w pełni podziela stanowisko zarówno strony skarżącej, jak i samego Ministra Sprawiedliwości, iż do oceny prawnej wniosku skarżącej o wpis na listę adwokatów, złożonego w dniu [...] września 2005 r. należało - wbrew twierdzeniom organów samorządu adwokackiego obu instancji - zastosować przepisy ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie, a więc w brzmieniu sprzed 25 marca 2009 r. Minister Sprawiedliwości słusznie bowiem uznał, powołując się m.in. na stanowisko zawarte w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt OPS 1/06, iż niezasadne było przyjęcie przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej poglądu, że z uwagi na brak przepisów przejściowych dotyczących wpisu na listę adwokatów - do oceny sytuacji prawnej skarżącej należałoby zastosować wyłącznie uregulowania, które weszły w życie z dniem 25 marca 2009 r.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu, przyjąć należy, iż organy samorządu adwokackiego, oceniając wniosek skarżącej o wpis na listę adwokatów, winny oceniać przesłanki do uzyskania tego wpisu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze w brzmieniu z daty złożenia wniosku o wpis.

Zgodnie z przepisem art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze na listę adwokatów może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.

Z kolei przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu składania przez skarżącą wniosku o wpis, a więc przed w/w nowelizacją, stanowił, iż wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje się do osób, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, radcowski lub notarialny.

W związku z tym należy uznać, że oceniając kwestię spełniania przez skarżącego przesłanek dotyczących wpisu na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 25 marca 2009 r., zasadniczą rolę w ich interpretacji należy powierzyć wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., wydanemu w sprawie sygn. akt K 6/06, w którym to orzeczeniu Trybunał stwierdził, iż art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit. a) ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP.

W tym miejscu należy zauważyć, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2010 r. Minister Sprawiedliwości wyraźnie stwierdził, że na gruncie wskazanego rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego w toku postępowania o wpis

na listę adwokatów, zainicjowanego wnioskiem osoby wymienionej w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze, samorząd adwokacki zobowiązany był zbadać, czy konkretna osoba ubiegająca się o ten wpis daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata, który to warunek stawia art. 65 pkt 1 cyt. ustawy (vide: strona 7 uzasadnienia spornej decyzji). Minister wskazał przy tym, iż dla osób ubiegających się o wpis, a zwolnionych z wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego przesłankami oceny powinny być m. in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem zawodu prawniczego. Minister stwierdził w dalszej części, iż kierując się powyższymi wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego, przed dokonaniem wpisu na listę adwokatów organ samorządu adwokackiego winien zbadać, czy osoba ubiegająca się o wpis na listę legitymuje się stosownym stażem pracy i doświadczeniem zawodowym.

W tym miejscu należy - zdaniem Sądu - zaznaczyć, iż nie ulega wątpliwości, iż zarówno organy samorządu adwokackiego rozstrzygając sprawę wniosku o dokonanie wpisu na listę adwokatów, jak i Minister Sprawiedliwości, kontrolując uchwały tych organów podjęte we wskazanym zakresie, są uprawnieni do dokonania samodzielnej oceny w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, czy ubiegający się o wpis kandydat do zawodu adwokata spełnia wszystkie przesłanki z art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, w tym, czy jest on nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Nie ulega również wątpliwości, iż powyższa przesłanka ma charakter uznaniowy, co wynika bezsprzecznie z dotychczasowego orzecznictwa (vide: m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. akt II SA 1888/98, LEX nr 46707).

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy jednak wyraźnie zastrzec, iż organ administracji publicznej jest obowiązany kierować się zasadą prawdy obiektywnej także wówczas, gdy decyzja wydana w sprawie indywidualnej ma charakter uznaniowy. Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być jednak dowolny, a więc musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (tak m.in. /w:/wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95, Wokanda 1996, Nr 6, s. 32; podobnie/w:/wyroku NSA z dnia 19 lipca 1982 r., II SA 883/82, PiP1983, Nr 6, s. 141).

Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny kontroluje, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej, a także, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności.

Niewątpliwie zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonywującej treści (tak m.in. /w:/ wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, Nr 7, poz. 83).

W niniejszej sprawie należy podzielić zarzut skarżącego, iż Minister Sprawiedliwości, dokonując oceny spełniania przez niego przesłanek koniecznych do udzielenia wpisu na listę adwokatów, wbrew wcześniej wskazanym przez siebie założeniom (wytycznym) tej oceny - nie dokonał wszechstronnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego.

W ocenie Sądu zauważyć trzeba, iż stanowisko Ministra Sprawiedliwości sprowadza się w istocie do stwierdzenia, że skarżący nie spełnia przesłanek do wpisu na listę adwokatów, ponieważ wykonywane przez pana J. P. w okresie zatrudnienia w K. czynności dotyczą jedynie sfery prawa karnego i w zasadzie mają charakter pomocniczy, bez możliwości podejmowania decyzji o sposobie rozwiązywania kwestii prawnych.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dokonując analizy zatrudnienia skarżącego Minister Sprawiedliwości nie wziął pod uwagę specyfiki jego zatrudnienia. Jak wynika z akt administracyjnych od długiego czasu skarżący zajmuje się przestępczością gospodarczą. Pan J. P. od dnia [...] lipca 2000 r. do dnia [...] października 2003 r. zajmował stanowisko K. w K., zaś od dnia [...] listopada 2003 r. do chwili obecnej zajmuje stanowisko N. w tej samej K.

W tym miejscu w ocenie składu orzekającego w sprawie, warto przypomnieć sobie pojęcie przestępstwa gospodarczego. Przestępstwo gospodarcze - to czyn zabroniony godzący lub zagrażający ponadindywidualnym (niekiedy indywidualnym) dobrom w sferze życia gospodarczego, polegający na naruszeniu zaufania związanego z pozycją sprawcy lub z instytucją życia gospodarczego, grożący utratą zaufania do systemu gospodarczego lub jego podstawowych instytucji.

Przestępczość gospodarcza - przestępstwa przeciwko mieniu uczestników obrotu gospodarczego (kradzież, oszustwo, przywłaszczenie w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, przestępstwa na szkodę wierzycieli). Przestępczość gospodarcza obejmuje między innymi;

• przestępczość w bankowości, przestępstwa związane z wykorzystaniem kart płatniczych

• przestępstwa komputerowe

• przestępstwa na rynku kapitałowym

• przestępstwa związane z ubezpieczeniami

• podatkowe i celne

• przeciwko własności intelektualnej

• związane z przekształceniami własnościowymi

• związane z zamówieniami publicznymi

• przeciwko środowisku naturalnemu

• na szkodę funduszy celowych

• pranie pieniędzy

• łapownictwo

• wybrane inne przestępstwa gospodarcze, np. farmaceutyki, zatrudnienia.

Tak więc osoba zajmująca się zawodowo zwalczaniem przestępczości gospodarczej ma do czynienia z różnorodnymi gałęziami prawa zarówno prawa gospodarczego jak również prawa administracyjnego i handlowego, czego Minister Sprawiedliwości orzekając w tej sprawie nie wziął w ogóle po uwagę. W aktach administracyjnych brak jest zakresu czynności jakie wykonywał skarżący tak więc nie można autorytarnie stwierdzić ,że "czynności dotyczą jedynie sfery prawa karnego i w zasadzie mają charakter pomocniczy, powyższe kwestie nie zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione przez organ. Organ nie wyjaśnił również, czy udział skarżącego w programach pomocowych dla ofiar przemocy i ludzi dotkniętych patologią alkoholizmu i narkomanii, o czym mowa w załączonej do akt administracyjnych opinii -k 161 nie wiązało się a praktycznym stosowaniem prawa przez skarżącego.

Stwierdzenie przez Ministra Sprawiedliwości, że skarżący nie jest należycie przygotowany do wykonywania zawodu adwokata z uwagi na jego zakres doświadczenia zawodowego jest więc w tej sytuacji całkowicie przedwczesne.

Warto zauważyć, iż Minister stwierdził w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2009 r. (vide: s. 7 in fine uzasadnienia), iż rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata daje osoba, która wykazuje się cechami, od których uzależniona jest prawidłowość świadczenia pomocy prawnej w celu ochrony prawnej podmiotów, na rzecz których jest wykonywana. Oceniając wskazany przymiot, branych jest pod uwagę - zdaniem organu - szereg czynników, zaś spośród nich przede wszystkim "odpowiedni poziom" przygotowania, kwalifikacji i wiedzy zawodowej. Jednakże organ nie wyjaśnił w żaden sposób, co rozumie pod pojęciem "odpowiedni poziom" przygotowania do zawodu adwokata.

W innym z kolei fragmencie swojego uzasadnienia Minister wskazał, rękojmię prawidłowego wykonywania tego zawodu daje ta osoba, która wykazuje się cechami, od których uzależniona jest prawidłowość świadczenia pomocy prawnej w celu ochrony prawnej podmiotów, na rzecz których jest wykonywana, przy czym ochrona ta dotyczy różnych dziedzin prawa. W tym przypadku organ również nie wyjaśnia w jakikolwiek sposób, rozumieć co rozumie pod pojęciem "cechy" od których uzależniona jest prawidłowość świadczenia pomocy prawnej.

Mając na względzie powyższe uznać należy, że Minister Sprawiedliwości z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a. nie rozważył należycie i wszechstronnie całokształtu zebranego materiału dowodowego i z naruszeniem art. 80 k.p.a. ustalił, że skarżący nie posiada odpowiedniego poziomu przygotowania do zawodu adwokata, a w wyniku tych wadliwości postępowania przedwcześnie, a zatem błędnie, ustalił brak spełniania przez stronę przesłanek do wpisu na listę adwokatów.

W tej sytuacji uznać należy, że organ, dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego, nie powinien ograniczać się tylko i wyłącznie do stwierdzenia faktu, że skarżący nie spełnia przesłanek do wpisu na listę adwokatów, ponieważ w ramach swojego zatrudnienia wykonywał jedynie czynności dotyczące sfery prawa karnego lecz winien dokonać szczegółowej i pełnej oceny wszystkich okoliczności podniesionych przez skarżącego dla wykazania podstaw do wpisu na listę adwokatów, a następnie nie tylko przedstawić dowody przeciwne do twierdzeń strony, ale również szczegółowo i precyzyjnie uzasadnić, dlaczego podważają one stanowisko strony skarżącej.

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Minister Sprawiedliwości zobowiązany był m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Warto zauważyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Należy wskazać, iż z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. - wynika, iż to organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ winien jednocześnie dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy, z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem.

Trudno nie zgodzić się w niniejszej sprawie ze stroną skarżącą, iż dokonana przez Ministra Sprawiedliwości ocena materiału dowodowego była jednostronna.

Organ nie wyjaśnił w sposób precyzyjny, dlaczego pominął okoliczności podnoszone przez stronę skarżącą w toku postępowania, z których wynikać miało, że spełnia ona przesłanki konieczne do wpisu na listę adwokatów z uwagi na odpowiednie doświadczenie (praktykę) w zawodzie prawniczym.

W ocenie Sądu brak pełnego odniesienia się przez organ do przedłożonego przez stronę skarżącą materiału dowodowego i wysnutych z niego argumentów, istotnych dla oceny zastosowania norm prawa materialnego, nie dało tej stronie możliwości ustosunkowania się do zarzutów (stanowiska) organu. W tej sytuacji uchybienie to nie pozwala sądowi administracyjnemu na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości.

Z tej przyczyny należy uznać, iż uchybienia formalne poczynione w toku niniejszego postępowania przez organ, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowanie się do zarzutów skargi.

W ocenie Sądu, aby rozstrzygnięcie organu administracji ocenić w sposób prawidłowy i odpowiedzialny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek oceny), które należy sprawdzić, analizując, czy dana osoba ubiegająca się o wpis daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata, który to warunek stawia art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze.

Wyraźnie należy przy tym wskazać, iż sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości nie spełnia wymogów stawianych przez normę proceduralną zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienie tego rozstrzygnięcia nie zawiera pełnych wyjaśnień okoliczności branych pod uwagę przy wydawaniu decyzji w przedmiocie wpisu na listę adwokatów.

Mając powyższe na względzie należy uznać, iż w toku ponownego postępowania Minister Sprawiedliwości zobowiązany będzie dokonać jeszcze raz pogłębionej analizy całego materiału dowodowego, która pozwoli na podjęcie właściwej decyzji, zgodnej z treścią art. 65 pkt 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy nowelizacyjnej z dnia 20 lutego 2009 r., kierując się stosownymi wytycznymi wskazanymi m.in. w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. Minister winien przy tym ustosunkować się szczegółowo do wszystkich argumentów skarżącej, mających - w jej ocenie - świadczyć o występowaniu wszelkich przesłanek do dokonania wpisu na listę adwokatów.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdzając, że uchylona decyzja

nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Orzekając o zwrocie kosztów postępowania sądowego w wysokości 200,- złotych, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisie art. 200 p.p.s.a.