Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 853/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 146 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wspierania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010, po wznowieniu postępowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej: "Kierownik ARiMR" lub "organ I instancji") działając między innymi na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 329, dalej jako "rozporządzenie ONW"), uchylił swoją własną decyzję z dnia [...] września 2010 r. w sprawie przyznania K.S. (dalej także jako "skarżący") pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009 i odmówił przyznania płatności ONW na ww. rok.

W odwołaniu od ww. decyzji K.S. zarzucił jej rażące naruszenie prawa z uwagi na uchylenie przez organ I instancji decyzji wydanej w innym postępowaniu oraz odmowę przyznania płatności na 2009 rok, w sytuacji, gdy pozostaje w mocy decyzja z dnia [...] grudnia 2009 r. przyznająca przedmiotową płatność, co doprowadziło do funkcjonowania w obrocie prawnym dwóch decyzji odmiennie rozstrzygających te same kwestie. Powyższe zdaniem odwołującego się stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 3 K.p.a. Nadto zarzucił naruszenie art. 151 §1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez uchylenie decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. w sytuacji gdy nie zachodziła przesłanka wznowienia postępowania w postaci "fałszywych" dowodów, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne; art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie stosowania podstawowych zasad postępowania administracyjnego, m.in. poprzez zaniechanie załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, poprzez działanie wbrew zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ich kultury prawnej, poprzez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, poprzez sporządzenia obszernego uzasadnienia decyzji w sposób, który powoduje, że jest ona nieczytelna tj. poprzez "przepisywanie" uzasadnień wcześniejszych decyzji i orzeczeń sądowych; naruszenie § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW, poprzez przyjęcie, że skarżący nie spełniał przesłanek do przyznania pomocy do gruntów rolnych z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; naruszenie art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 poprzez uznanie, że skarżącemu nie powinna być przyznana pomoc finansowa w sytuacji, gdy przedmiotowe działki były w posiadaniu rolnika. Wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji lub ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z [...] września 2013 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K.S., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., (dalej: "Dyrektor ARiMR" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2013 r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2010.

Uzasadniając decyzję organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie i powołał się na ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji.

Wskazał, że postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z [...] września 2010 r. przyznającą skarżącemu pomoc zostało wznowione postanowieniem z [...] marca 2011 r. przez Kierownika ARiMR na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., gdyż zdaniem tego organu K.S. sfałszował swój wniosek o płatność dla gruntów rolnych o powierzchni [...] ha. Organy obu instancji wydały decyzje w trybie nadzwyczajnym o uchyleniu ostatecznej decyzji przyznającej płatność ONW i orzekły o odmowie jej przyznania. Następnie w wyniku sądowej kontroli dotychczas wydanych w sprawie decyzji, wykonując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 137/12 organ I instancji ostatecznie uznał, że w sprawie wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Jako nowe okoliczności faktyczne nie znane organowi I instancji w dniu wydawania ostatecznej decyzji przyznającej skarżącemu płatności na 2010 r. powołał fakt, że skarżący nie był faktycznym użytkownikiem [...] działek ewidencyjnych (nr [...][...][...]), o których mowa w jego wniosku. Zdaniem organów ustalenia te wynikały z zeznań złożonych przez skarżącego i jego synów ([...] listopada 2010 r., [...] stycznia 2013 r. oraz [...] marca 2013 r.) oraz umowy darowizny (przekazania gospodarstwa rolnego) z [...] lutego 2005 r. sporządzonej w formie aktu notarialnego. Z treści tej umowy wynikało, że od tego czasu faktycznymi użytkownikami spornych działek byli synowie skarżącego (A. i M.S.). Czyli złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie pomocy finansowej do zadeklarowanych gruntów nie odpowiadał stanowi faktycznemu. Działki zostały bowiem zadeklarowane w sposób nieuprawniony i podlegały wykluczeniu z płatności. Kierownik ARiMR dodał przy tym, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zgłoszonych a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli administracyjnej wynosiła [...] %. Zatem należało odmówić skarżącemu wnioskowanej pomocy finansowej.

Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję Kierownika ARiMR z [...] lipca 2013 r. powołał się na prawomocny wyrok tutejszego Sądu z 20 czerwca 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 137/12, uchylający wcześniejsze decyzje organów obydwu instancji wydane w niniejszej sprawie. Związany oceną prawną wyrażoną w tym wyroku oraz wskazaniami co do dalszego sposobu prowadzenia postępowania, organ podzielił w konsekwencji argumentację organu I instancji zarówno, co do przyczyn wznowienia postępowania, jak i odmowy przyznania płatności. Wobec ustalenia, że skarżący w dniu złożenia wniosku o płatność na 2010 r. nie był faktycznym użytkownikiem [...] działek rolnych (nr [...][...][...]), zasadną stała się odmowa skarżącemu wnioskowanej pomocy finansowej. Wniosek obejmował bowiem działki, do których płatność nie powinna zostać przyznana. Dane nim objęte były zatem niezgodne ze stanem faktycznym. Dyrektor ARiMR powołał się na art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2006.368.74), na postawie którego została naliczona wnioskowana płatność. Wyjaśnił, że skarżący nie wykazał, że nie jest winny nieprawidłowościom, ani nie poinformował organ I instancji o nieprawidłowościach we wniosku, do czego zobowiązał się podpisując na ostatniej stronie wniosku sekcję IX "Oświadczenia i zobowiązania". Czyli nie znajduje zastosowania w sprawie art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.2009.316.65), przewidujący możliwość odstąpienia od wyciągania negatywnych dla skarżącego konsekwencji podania we wniosku o przyznanie płatności danych niezgodnych ze stanem faktycznym.

Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie był współposiadaczem spornych działek rolnych zgłoszonych we wniosku na rok 2010, a jedynymi posiadaczami działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...][...] był M.S., zaś działki nr [...] – A. S.. Skarżący pomagał jedynie synom w pracach polowych, udzielając im wskazówek oraz pomagał finansowo i rzeczowo. Powyższe wynika z oświadczeń złożonych podczas przesłuchania w dniu [...] stycznia 2013 r. oraz [...] marca 2013 r. W ocenie organu odwoławczego nie świadczy to jednak o posiadaniu tych gruntów i nie może stanowić podstawy do przyznania mu płatności do zadeklarowanych we wniosku działek rolnych C i D.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wznowione na podstawie otrzymanej informacji z Biura Wsparcia Inwestycyjnego [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. Dodał również, że dla przyznania wnioskowanych płatności nie jest istotne kto jest właścicielem zadeklarowanych we wniosku działek rolnych (odpowiadające informacji z ewidencji gruntów i budynków), lecz kluczowe pozostaje kto faktycznie użytkuje grunty rolne. Skoro zatem w realiach niniejszej sprawy nie był nim skarżący, odmowa skarżącemu wnioskowanej płatności, w wyniku wznowionego postępowania administracyjnego stała się zasadna.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. Pismem z [...] października 2013 r. wniósł zatem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Dyrektora ARiMR. Występując o uchylenie decyzji organów obydwu instancji postawił jej zarzuty naruszenia przepisów:

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo naruszenia przez ten organ zasady prawdy obiektywnej, wadliwości decyzji tego organu, braku zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz w sytuacji gdy skarżący spełnia przesłanki do przyznania dopłat;

- art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez utrzymanie

w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy nie zachodziła przesłanka wznowienia postępowania w postaci nowych okoliczności faktycznych czy nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi;

- art. 7, art. 8, art. 9 K.p.a., poprzez zaniechanie stosowania podstawowych zasad postępowania administracyjnego, m.in. poprzez zaniechanie załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, naruszenie zasady prawdy obiektywnej, a także poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy skarżący nie został pouczony przy pierwszym przesłuchaniu kto jest właścicielem a kto użytkownikiem gruntu co miało decydujące znaczenie dla ustalenia czy może być beneficjentem pomocy na sporne działki;

- art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, przejawiające się w uznaniu, że skarżący nie był użytkownikiem działek nr [...],[...] i [...] w sytuacji gdy w trakcie przesłuchania skarżący nie został pouczony jak należy rozumieć określenie "właściciel" i "użytkownik" w rozumieniu przepisów krajowych, jak i wspólnotowych dotyczących przyznawania dopłat do gruntów i upraw;

- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji

w sytuacja gdy sentencja decyzji oraz jej uzasadnienie nie spełniają wymogów ustawowych a także w sytuacji sporządzenia obszernego uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób, który powoduje, że jest ona nieczytelna;

- § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW poprzez przyjęcie, że skarżący nie spełniał przesłanek do przyznania płatności;

- naruszenie art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, w sytuacji gdy organ I instancji nie przeprowadził kontroli wniosku skarżącego o przyznanie dopłat, co przesądza o winie organu i jest przesłanką do odstąpienia od sankcji;

- art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 poprzez uznanie, że skarżącemu nie powinna być przyznania pomoc finansowa w sytuacji gdy przedmiotowe działki były w posiadaniu rolnika.

Uzasadniając zarzuty skargi jej autor w pierwszej kolejności zakwestionował podstawy wznowienia postępowania uznając, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki,

o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Dodał, że w dniu wydawania decyzji organ posiadał bowiem wiedzę o okolicznościach zmiany właściciela poszczególnych działek, która nadto została ujawniona w ewidencji gruntów i budynków. Z tej przyczyny późniejsze powzięcie informacji tej treści, która wynikała z nadesłanego aktu notarialnego nie stanowiło nowych dowodów nieznanych dotychczas organowi. Zdaniem autora skargi organ nie udzielał nadto skarżącemu stosownych informacji i pouczeń o znaczeniu pojęć posiadacz czy też użytkownik co stanowi o naruszeniu podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Nadto świadczy to o zaniechaniu organów w załatwieniu sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W konsekwencji organy wadliwie przyjęły, że skarżący nie był użytkownikiem spornych działek i niezasadnie nałożyły na niego sankcje. Zaskarżona decyzja zawiera również istotne braki. Jej uzasadnienie nie odpowiada zaś normom art. 107 § 3 K.p.a., co czyni decyzję nieczytelną i niezrozumiałą dla skarżącego. Reasumując autor skargi wywiódł, że organy błędnie przyjęły, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania mu wnioskowanych płatności z powodu braku statusu posiadacza. Także z tego powodu, że synowie godzili się na to aby skarżący pobrał dopłaty do spornych działek, które następnie przeznaczane były na wsparcie działalności na tych działkach, jak również że oni sami nie występowali z wnioskiem o ich przyznanie. Organy odstąpiły również od dokonania celowościowej wykładni pojęcia posiadacza gruntu. Pominęły mające zastosowanie w sprawie zarówno przepisy prawa krajowego, jak i wspólnotowego.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wystąpił o jej oddalenie. Dodał, że zarzuty skargi stanowią co do zasady powtórzenie zarzutów podniesionych uprzednio w odwołaniu. W całości uznał je za chybione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 p.p.s.a. Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli Sądu poddana została decyzja wydana w wyniku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2009 r. i po wydaniu prawomocnego wyroku Sądu z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 137/12. W wyroku tym Sąd, uchylając decyzje organów obydwu instancji nakazał przeprowadzić ponownie postępowanie co do przyczyn wznowienia (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.) z uwzględnieniem treści art. 146 § 1 powołanej ustawy (upływ czasu). W szczególności wyjaśnić kto w dniu wydawania decyzji ostatecznej organu I instancji był posiadaczem (producentem rolnym) [...] spornych działek rolnych (nr [...][...][...]) zadeklarowanych przez skarżącego we wniosku oraz czy synowie skarżącego (faktyczni użytkownicy działek) ubiegali się o płatności na 2010 r. związane z ich użytkowaniem oraz czy płatności te otrzymali. Sąd zwrócił nadto uwagę, że w świetle obowiązującego stanu prawnego nie można wykluczyć automatycznie sytuacji, w której posiadaczowi (właścicielowi) działek rolnych przysługuje płatność jako producentowi rolnemu prowadzącemu działalność zgodnie z zasadami dobrej praktyki rolniczej, także wówczas, gdy faktycznymi użytkownikami poszczególnych działek rolnych są inne osoby (przykładowo członkowie najbliższej rodziny), pomagające w ten sposób rolnikowi. Organy winny również uzupełnić materiał dowodowy we wskazanym przez Sąd zakresie, w szczególności wyjaśnić należycie w jakich okolicznościach i kiedy została dołączona do akt sprawy kopia umowy darowizny z [...] lutego 2005 r. sporządzona w formie aktu notarialnego.

Przechodząc na grunt obecnie rozpoznawanej przez Sąd sprawy w pierwszej kolejności dla porządku tylko zauważyć należy, że organ odwoławczy nie wyjaśnił w wyraźny sposób, iż organ I instancji wydając decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. omyłkowo orzekł o uchyleniu swojej dotychczasowej decyzji i odmowie przyznania płatności ONW na rok 2009, a nie na rok 2010. Pomimo tego, że jak wynika z zarówno z akt postępowania administracyjnego, jak również samych uzasadnień decyzji organów obu instancji sprawa dotyczy płatności na 2010 rok, organy nie wskazały nawet jednak, że w sentencji rozstrzygnięcia z dnia [...] lipca 2013 r. doszło do oczywistej omyłki pisarskiej, nie wydały też stosownego postanowienia o sprostowaniu.

Powyższe jednak uchybienie, podobnie jak treść samych uzasadnień decyzji organów potwierdza tylko chaos postępowania który miał miejsce w toku prowadzonego przez organy obu instancji postępowania. Rację ma również skarżący, że obszerność uzasadnień decyzji organów obu instancji powoduje to, że są one nieczytelne i niezrozumiałe. Tym samym, w ocenie Sądu niewątpliwie doszło do naruszenia art. 107 § 3 (uzasadnienie decyzji) w związku z art. 11 K.p.a. (zasada przekonywania). Jest to o tyle istotne, że sprawa dotyczy odmowy przyznania płatności po wznowieniu postępowania, a nie w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Obowiązkiem organów w takim postępowaniu - stanowiącym wyjątek od zasady trwałości decyzji o której mowa w art. 16 K.p.a. jest bowiem przede wszystkim wykazanie podstaw do zastosowania trybu nadzwyczajnego jakim jest wznowienie postępowania. Organy w związku z tym winny w szczególności w prawidłowy sposób przeprowadzić takie postępowanie i uzasadnić swoje decyzje, tak aby były one dla ich adresata w pełni zrozumiałe i czytelne, a nie zawiłe i chaotyczne jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.

Spór w niniejszej sprawie prowadzony jest między innymi na tle podstawy prawnej do wznowienia postępowania. Organy przyjęły w swoich decyzjach, że w sprawie wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie prawnej wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Jako nową okoliczność faktyczną, o której mowa w tym przepisie wskazały, że skarżący w dniu składania wniosku o płatności nie był faktycznym użytkownikiem zadeklarowanych w nim [...] działek ewidencyjnych (nr [...],[...][...]). Autor skargi wywodzi natomiast, że organ nie wykazał, że o powołanych wyżej okolicznościach nie miał wiedzy na etapie wstępnej kontroli wniosku skarżącego, tj. przed wydaniem decyzji ostatecznej, a które to okoliczności były ujawnione w ewidencji gruntów i budynków. Spór prowadzony jest także na tle zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego. Skarżący uważa, że bezpodstawnie odmówiono mu wnioskowanych płatności w sytuacji gdy spełniał on warunki do jej przyznania.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Z art. 146 § 1 K.p.a. wynika zaś, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

Zdaniem Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. a także art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu powodującym konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Organ odwoławczy w sposób bezkrytyczny podzielił bowiem stanowisko organu I instancji, że w sprawie wystąpiła przesłanka do uchylenia decyzji ostatecznej z [...] grudnia 2009 r. na podstawie tego przepisu. Pominął przy tym zalecenia Sądu wynikające z prawomocnego wyroku z 20 czerwca 2012 r. Nie wyjaśnił wątpliwości mających istotny wpływ na wynik sprawy, o których mowa w tym wyroku. Zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja, nie zawierają bowiem stosownej argumentacji na tle art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Dyrektor ARiMR zaś w swoim rozstrzygnięciu nie konwalidował wad postępowania prowadzonego przed organem I instancji, przez co dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 K.p.a. W szczególności nie sprecyzował czy organ I instancji w dniu wydania decyzji ostatecznej posiadał wiedzę o tym, że skarżący nie był producentem rolnym w odniesieniu do [...] spornych działek rolnych (ich posiadaczem). Nadto brak wyjaśnienia w jakich okolicznościach i kiedy została dołączona do akt sprawy kopia umowy darowizny z [...] lutego 2005 r. sporządzona w formie aktu notarialnego, czy organ I instancji należycie przeprowadził wstępną kontrolę wniosku skarżącego, tj. czy posiadał wiedzę wynikającą z ewidencji gruntów i budynków powoduje w dalszym ciągu, że Sąd pozbawiony został możliwości dokonania oceny, że nie tylko wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., ale przesłanka ta stanowiła jednocześnie podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej przyznającej skarżącemu płatność. W konsekwencji, za przedwczesną należy uznać odmowę przyznania skarżącemu płatności. Brak jest nadto ustaleń dotyczących ewentualnych płatności przyznanych synom skarżącego jako faktycznym użytkownikom (posiadaczom) tych działek rolnych.

Za częściowo zasadne Sąd uznał zarzuty skargi w zakresie naruszenia przez organ odwoławczy art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Mimo rozbieżności we wskazywanej przez organ I instancji podstawie prawnej wznowienia postępowania, w świetle uzasadnienia tej decyzji, jak i decyzji organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, iż toczy się ono na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Bezsporne jest, że skarżący zadeklarował we wniosku działki rolne do płatności na 2010 r., których to działek faktycznymi użytkownikami byli jego synowie. Czyli skarżący podał we wniosku dane niezgodne z rzeczywistością. To zaś oznacza, że organy będąc związanymi oceną prawną wyrażoną w powołanym wyżej prawomocnym wyroku Sądu oraz wskazaniami co do dalszego sposobu prowadzenia postępowania, obowiązane były przeprowadzić wstępne postępowanie w celu ustalenia, czy istnieją przesłanki do wznowienia postępowania, tj. czy konsekwentnie wskazywane przez skarżącego okoliczności (zmiany faktycznego użytkownika działek) stanowią nową okoliczność faktyczną nieznaną organowi w dniu wydawania ostatecznej, korzystnej dla skarżącego decyzji czy też organ taką wiedzę posiadał lub winien był posiadać na etapie wstępnej kontroli wniosku, lecz na skutek uchybień została ona pominięta. Skoro zatem w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie organy zaniechały powyższych ustaleń to uznać należy, że decyzje organów są wadliwe, w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu w aktach sprawy znajdują się dowody, które pozwalają na kontynuowanie postępowania wznowionego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a organ odwoławczy działając na podstawie art. 138 K.p.a. może konwalidować błędy jakie miały miejsce w dotychczasowym postępowaniu. Dlatego też Sąd postanowił uchylić tylko zaskarżoną decyzję. Jednak z uwagi na wskazane wyżej uchybienia procesowe, za przedwczesne należy uznać odnoszenie się przez Sąd w sposób wiążący do innych postawionych przez autora skargi zarzutów materialnoprawnych dotyczących odmowy przyznania skarżącemu płatności.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy obowiązany będzie uwzględnić powyższe rozważania Sądu. W pierwszej kolejności należy zatem ustalić działając na podstawie art. 136 K.p.a., czy w sprawie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. czy wobec bezspornego ustalenia, że w dniu złożenia wniosku (w dniu wydania decyzji ostatecznej) posiadaczem (producentem rolnym) [...] spornych działek rolnych (nr [...][...][...]) zadeklarowanych przez skarżącego nie był skarżący, wyjaśnić jednoznacznie czy okoliczność ta była wówczas znana organowi I instancji czy też stanowiła nową okoliczność, o której mowa w powołanym wyżej przepisie oraz, czy nie wystąpiła negatywna przesłanka wznowienia, o której mowa w art. 146 § 1 K.p.a. (upływ czasu). W dalszym ciągu organ nie wyjaśnił wbrew zaleceniom Sądu czy synowie skarżącego (faktyczni użytkownicy działek) ubiegali się o płatności na 2010 r. związane z ich użytkowaniem (otrzymali te płatności). W innym trybie (zwrot płatności) należy bowiem prowadzić postępowanie, jeżeli dane podane we wniosku uległy później zmianie, a w trybie wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. należy prowadzić postępowanie, jeżeli we wniosku podane zostały dane niezgodne z rzeczywistością, o których nie wiedział organ w dniu wydania decyzji ostatecznej. Jeżeli wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania, to obowiązkiem organu jest wykazanie, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 146 § 2 K.p.a.

Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Zakres, w jakim uchylony akt nie może być wykonany, Sąd określił zgodnie z art. 152 p.p.s.a. (pkt 2). O zwrocie kosztów postępowania Sąd nie orzekał, gdyż stronie skarżącej zostało przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.