Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 521/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 5, art. 25 ust. 6
journal: Dz.U. 2007 nr 52 poz 343
law: Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia  bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z [...] lutego 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącego P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 lutego 2010 r. wydanym w sprawie o sygn. II GSK 408/09 ze skargi kasacyjnej P. Spółka z o.o. w P. – zwanej dalej skarżącą – od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 2007/08 w sprawie ze skargi P. Spółka z o.o. w P. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o zwolnienie z obowiązku utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zasądził od Ministra Gospodarki na rzecz "P. Spółka z o.o." w P. [...] złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu [...] września 2007 r. skarżąca skierowała do Ministra Gospodarki wniosek o wydanie decyzji zwalniającej Spółkę z obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego na okres jednego roku albo do czasu zaistnienia w Polsce realnych rynkowych możliwości usługowego magazynowania gazu ziemnego. W uzasadnieniu Spółka wskazała, że posiada koncesję na obrót paliwami gazowymi oraz koncesję na obrót gazem ziemnym z zagranicą, ale nie rozpoczęła jeszcze działalności gospodarczej w zakresie objętym tymi koncesjami. Do podania Spółka załączyła pismo, z którego wynika, że wystąpiła ona do P. z prośbą o zawarcie umowy najmu pojemności w magazynie gazu ziemnego w celu realizacji obowiązku magazynowania zapasów, ale otrzymała odpowiedź odmowną. W związku z powyższym Spółka P. zmieniła swoje plany nabywania gazu ziemnego za granicą w taki sposób, żeby w ciągu 2008 r. nie przekroczyć pułapu 50 mln metrów sześciennych przywozu gazu ziemnego z zagranicy i tym samym, aby obowiązek utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego jej nie dotyczył.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...] umorzył postępowanie administracyjne.

Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonym [...] marca 2008 r. podniosła, że Minister Gospodarki był zobowiązany rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, wydając decyzję zwalniającą ją z obowiązku utrzymywania zapasów, o którym mowa w art. 24 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz. U. Nr 52, poz. 343 ze zm.), dalej zwanej ustawą o zapasach.

Decyzją z [...] 2008 r. Minister Gospodarki, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z [...] lutego 2008 r. uznając, że nie było podstaw do wydania w sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego, ponieważ skarżąca nie wykonuje działalności, o której mowa w art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach, a jedynie planuje ją wykonywać, a zatem nie ma ona interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny w uzyskaniu decyzji zwalniającej ją z obowiązku utrzymywania zapasów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę Spółki na powyższą decyzję wskazał, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest interpretacja art. 24 ust. 5. ustawy o zapasach, a konkretnie ustalenie, czy przesłanką ubiegania się o zwolnienie z obowiązku utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, przewidzianego w art. 24 ust. 1 ustawy o zapasach, jest faktyczne rozpoczęcie działalności gospodarczej, czyli dokonanie przywozu gazu ziemnego, czy też wystarczające jest spełnienie przesłanek formalnych do jej rozpoczęcia, czyli dysponowanie koncesją w przedmiotowym zakresie. Zdaniem Sądu I instancji literalna wykładnia art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach prowadzi do wniosku, że przesłanką zastosowania tego przepisu jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na przywozie gazu ziemnego. Wskazuje na to kryterium ustawowe ubiegania się o zwolnienie, odnoszące się do rozmiaru dokonywanego obrotu i przywozu. Omawiany przepis nie stanowi bowiem o sytuacji hipotetycznej, tylko już istniejącej ("liczba odbiorców jest nie większa niż..."; "przewóz nie przekracza"). Gdyby celem ustawodawcy było umożliwienie ubiegania się o takie zwolnienie przed rozpoczęciem importu gazu ziemnego, to z pewnością nie użyłby takich sformułowań jak wskazane, lecz tak jak w art. 25 ust. 6 ustawy o zapasach określiłby w sposób jednoznaczny, że ze stosownym wnioskiem można wystąpić przed rozpoczęciem przywozu gazu ziemnego. Sąd zwrócił uwagę, że zwolnienia można dokonać na okres do jednego roku lub do zmiany stanu faktycznego będącego podstawą do zwolnienia z tego obowiązku. Musi zatem istnieć określony stan faktyczny, a nie hipotetyczny i planowany w dacie wydawania decyzji.

W ocenie Sądu I instancji, zawarte w art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy o zapasach odesłanie wprost do dyspozycji art. 24 oznacza, że chodzi o rzeczywiste, a nie tylko formalne, wykonywanie działalności gospodarczej polegającej na obrocie gazem ziemnym, a więc rozpoczęcie przywozu gazu. W przeciwnym przypadku penalizowane byłoby nieposiadanie zapasów obowiązkowych przez podmiot uprawniony do obrotu gazem na podstawie koncesji, lecz z tego uprawnienia nie korzystający.

Zdaniem Sądu I instancji, Minister Gospodarki prawidłowo przyjął obiektywną (materialną) teorię strony, zgodnie z którą może ona skutecznie domagać się czynności od organu, o ile istnieje przepis prawa materialnego, na podstawie którego można takiego żądania dochodzić. W postępowaniu administracyjnym dotyczącym zwolnienia z obowiązku utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego mogą występować z wnioskiem dwa rodzaje stron: jedna, dysponująca obiektywnie istniejącym interesem prawnym, wynikającym z prawa materialnego (art. 24 ust. 5 i 6 ustawy o zapasach) i druga, jedynie subiektywnie przekonana o posiadaniu takiego interesu prawnego. W obu przypadkach identyfikacja tego interesu następuje w trakcie postępowania wyjaśniającego, natomiast rozstrzygnięcie w sprawie istnienia interesu prawnego przybiera formę decyzji administracyjnej kończącej postępowanie. Jedynie w pierwszym przypadku będzie to decyzja merytoryczna, w przypadku drugim - decyzja procesowa umarzająca postępowanie ze względu na jego bezprzedmiotowość.

Spółka P. zaskarżyła powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi Spółka zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego:

a) art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach przez błędną jego wykładnię;

b) art. 25 ust. 6 i ust. 7 ustawy o zapasach przez błędną jego wykładnię;

c) art. 4 c ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 89, poz. 625 ze zm.) przez błędną jego wykładnię;

2. naruszenie przepisów postępowania :

a) art. 104 k.p.a., przez jego niezastosowanie, wskutek czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku zaakceptował uchylenie się organów administracji obu instancji od merytorycznego rozpoznania sprawy i jej rozstrzygnięcia co do istoty;

b) art. 105 k.p.a. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w następstwie czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku zaakceptował umorzenie postępowania administracyjnego mimo braku ustawowych przesłanek.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka P. podniosła, że "przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym za granicą" albo "podmiot dokonujący przywozu gazu ziemnego" w rozumieniu art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach, to odpowiednio takie przedsiębiorstwo energetyczne albo taki podmiot, który w zakresie swojego przedmiotu działalności zarejestrowanego w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz w zakresie udzielonej i ważnej koncesji, prowadzi obrót gazem ziemnym z zagranicą oraz obrót paliwami gazowymi, niezależnie od tego, czy w momencie składania wniosku o zwolnienie z obowiązku przewidzianego w art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach, taki obrót wykonuje. Takie rozumienie przepisu art. 24 ust. 5 wynika w sposób oczywisty z art. 25 ust. 6 i 7 ustawy o zapasach, w którym ustawodawca użył określeń: "przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą" i "podmiot dokonujący przywozu gazu ziemnego" dotyczących podmiotów, które jeszcze nie rozpoczęły przywozu gazu i które mają obowiązek poinformować Prezesa URE o zamiarze rozpoczęcia przywozu gazu ziemnego. Inne rozumienie powyższego przepisu, uniemożliwiłoby w ogóle rozpoczęcie działalności przez przedsiębiorców w zakresie objętym art. 25 ust. 6 ustawy, albowiem zamiar rozpoczęcia przywozu gazu ziemnego musi być wcześniejszy od dokonania tego przywozu.

Zdaniem skarżącej, prezentowane przez nią stanowisko znajduje oparcie również w treści przepisów art. 4 ust. 1 i art. 4c ust. 1 Prawa energetycznego, ponieważ przewidziany w art. 4c ust. 1 obowiązek zapewnienia usług magazynowania paliw gazowych nie jest i nie będzie wykonywany przez P. w najbliższej przyszłości. Identycznie brzmiącym pojęciom: "przedsiębiorstwo wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą" i "podmiot dokonujący przywozu gazu ziemnego", zawartym w sąsiadujących ze sobą przepisach ustawy o zapasach (art. 24 ust. 5 i art. 25 ust. 6) nie można nadawać innego znaczenia.

Uznała, że bez znaczenia dla prawidłowego rozumienia art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach jest treść przyznanej jej koncesji oraz treść art. 3 pkt 6 Prawa energetycznego, bowiem zarówno Prawo energetyczne, jak i wydana na jego podstawie koncesja, normują zagadnienia całkowicie odrębne od problematyki zapasów obowiązkowych. Gdyby zamiarem ustawodawcy było definiowanie pojęć "przedsiębiorstwo wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą" i "podmiot dokonujący przywozu gazu ziemnego" w oparciu o Prawo energetyczne, to dałby temu wyraz w treści ustawy o zapasach.

Podnosiła, że jednym z istotnych celów strony z obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów gazu ziemnego jest stworzenie przedsiębiorstwom stabilnej i przewidywalnej sytuacji prawnej pozwalającej na precyzyjne planowanie działań gospodarczych. Ustawa o zapasach nie może być więc interpretowana sprzecznie z powyższym celem.

Ponadto, ustawodawca w art. 24 ust. 5 o zapasach wprowadza dwa kryteria: "nie większa niż 100 tys." oraz "nie przekracza w ciągu roku 50 mln m3", które należy rozumieć zgodne z regułami matematycznymi. Brak odbiorców importowanego gazu (zero), to mniej niż 100 000 odbiorców. Podobnie brak przywozu gazu ziemnego (zero) to mniej niż 50 mln m3 przywozu. Niedokonywanie importu gazu ziemnego i brak odbiorców takiego gazu nie stanowią zatem w ocenie Spółki przeszkód do ubiegania się o zwolnienie z obowiązku tworzenia zapasów gazu. Taka interpretacja pozwala na przynajmniej częściowe ograniczenie ujemnych skutków permanentnego i bezkarnego łamania przepisu art. 4 c Prawa energetycznego przez krajowego monopolistę w dziedzinie instalacji magazynowych gazu ziemnego.

Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów postępowania, skarżąca wskazała, że skierowane przez nią do Ministra Gospodarki żądanie zwolnienia z obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego zakreślało przedmiot sprawy i organ administracyjny zobowiązany był rozpatrzyć sprawę i wydać decyzję zawierającą rozstrzygnięcie merytoryczne, także w przypadku gdyby uznał, że brak było przesłanek do uwzględnienia zgłoszonego żądania, tymczasem organ z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego umorzył postępowanie wskazując, że na Spółce nie ciążył obowiązek utrzymywania zapasów.

W ocenie skarżącej w sprawie nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania stanowiąca podstawę jego umorzenia na podstawie art. 105 k.p.a., ponieważ Spółka dysponuje koncesją w zakresie obrotu gazem ziemnym, a zatem ma interes prawny w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy. Istnieją zarówno podstawy prawne, jak i faktyczne (dysponowanie koncesją, możliwość wykonywania działalności gospodarczej w zakresie obrotu gazem ziemnym) do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak przedmiotu sprawy określonego w prawie materialnym, co stwierdza orzeczenie formalne kończące postępowanie. Jeśli natomiast podmiot ma interes prawny w żądaniu załatwienia jego sprawy w drodze decyzji, to nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania. Nie stanowi o bezprzedmiotowości postępowania fakt, że określone żądanie, zdaniem organu, nie może być uwzględnione.

Nie zgodziła się ze stanowiskiem Ministra Gospodarki, że w żądaniu zwolnienia z obowiązku tworzenia zapasów gazu ma ona jedynie interes faktyczny, a nie interes prawny. Wskazała, że ubieganie się o zwolnienie z obowiązku tworzenia zapasów gazu stanowi oczywistą realizację interesu prawnego - żądania czynności organu ze względu na swój obowiązek tworzenia zapasów gazu, a żądaną czynnością organu jest zwolnienie z tego obowiązku w trybie przewidzianym w ustawie o zapasach.

Minister Gospodarki nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjną odniósł się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach przez dokonanie jego błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, że przesłanką konieczną do zastosowania tego przepisu jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na przywozie gazu ziemnego, na co, zdaniem Sądu I instancji, wskazuje kryterium ustawowe ubiegania się o zwolnienie odnoszące się do rozmiaru obrotu i przywozu.

Ocenił, że tak sformułowany zarzut wymaga ustalenia znaczenia użytego w analizowanym przepisie pojęcia "wykonujące działalność gospodarczą". Pojęcie to odnosi się zarówno do przedsiębiorstwa energetycznego dokonującego obrotu gazem z zagranicą, jak i podmiotu dokonującego przywozu gazu ziemnego. Nie zostało ono zdefiniowane w ustawie o zapasach, w związku z tym jego rozumienie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie może opierać się wyłącznie na wykładni literalnej art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach, lecz wymaga zastosowania wykładni systemowej uwzględniającej także treść art. 25 ust. 6 tej ustawy.

Zgodnie z tym ostatnim przepisem "Przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą lub podmiot dokonujący przywozu gazu ziemnego są obowiązane poinformować Prezesa URE o zamiarze rozpoczęcia przywozu gazu ziemnego najpóźniej na 30 dni przed rozpoczęciem tego przywozu". Analiza treści tego przepisu wskazuje, że przymiot "przedsiębiorstwa energetycznego wykonującego działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym" lub "podmiotu dokonującego przywozu gazu ziemnego" mają także przedsiębiorstwa lub podmioty, które fizycznie nie rozpoczęły jeszcze przywozu gazu ziemnego, lecz dopiero mają taki zamiar, ale traktowane są przez ustawodawcę, jako wykonujące działalność gospodarczą.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest uzasadnionych przesłanek, aby w stosunku do identycznej treści pojęć: "przedsiębiorstwo wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą" i "podmiot dokonujący przywozu gazu", użytych przez ustawodawcę w obu analizowanych przepisach, stosować dwie odmienne reguły interpretacyjne, jak uczynił to Minister Gospodarki i Sąd I instancji i przyjmować, że przepis art. 24 ust. 5 dotyczy wyłącznie przedsiębiorstw (podmiotów), które faktycznie wykonują działalność gospodarczą polegającą na przywozie gazu z zagranicy.

Z tego względu uznał, że zarzut dokonania przez Sąd I instancji błędnej wykładni art. 24 ust. 5 i art. 25 ust. 6 ustawy o zapasach jest usprawiedliwiony.

Odnosząc się do ostatniego z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, dotyczącego błędnej wykładni art. 4 c Prawa energetycznego, uznał go za chybiony, ponieważ przepis ten nie został powołany w podstawie prawnej zaskarżonego wyroku i nie był przedmiotem wykładni przez Sąd I instancji.

Dokonując oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania na wstępie wskazał, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W świetle tego przepisu przesłanką umorzenia postępowania jest bezprzedmiotowość postępowania "z jakiejkolwiek przyczyny", a więc z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej (por. B. Adamiak i J. Borkowski: Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003, s. 258).

Bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest konsekwencją istnienia stosunku administracyjnego, tj. takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracji publicznej ustalenia jej indywidualnych uprawnień lub obowiązków wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli zabraknie któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego (por. wyrok NSA z 26 marca 1998 r., sygn. akt. II SA 70/98, LEX nr 43205).

Uznał, że w rozpoznawanej sprawie istnieją wszystkie elementy administracyjnego stosunku prawnego. Skarżąca, jako podmiot wykonujący na podstawie otrzymanych koncesji działalność gospodarczą i zobowiązany na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o zapasach do utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, wszczęła postępowanie w sprawie, której przedmiotem jest żądanie zwolnienia z obowiązku utrzymywania takich zapasów. W sprawie tej Minister Gospodarki był władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach o istnieniu bądź braku po stronie skarżącej Spółki obowiązku utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego przez wydanie decyzji co do istoty sprawy (art. 104 k.p.a.), czego nie uczynił, błędnie interpretując i stosując wskazane w podstawie skargi kasacyjnej przepisy prawa materialnego i procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził zatem, że Sąd I instancji nieprawidłowo podzielając rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki wydał zatem zaskarżony wyrok z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uwzględnienie skargi kasacyjnej.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W świetle wskazanej wyżej wykładni przepisu art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach i argumentacji Naczelnego Sądu Administracyjnego, Minister Gospodarki był władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach o istnieniu bądź braku po stronie skarżącej Spółki obowiązku utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego przez wydanie decyzji co do istoty sprawy, zgodnie z art. 104 k.p.a.

Oznacza to, że ma rację skarżący podnosząc w zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego art. 24 ust. 5 i art. 25 ust. 6 i ust. 7 ustawy o zapasach przez błędną jego wykładnię.

Użytego w analizowanym przepisie art. 24 ust. 5 pojęcie "wykonujące działalność gospodarczą" odnosi się zarówno do przedsiębiorstwa energetycznego dokonującego obrotu gazem z zagranicą, jak i podmiotu dokonującego przywozu gazu ziemnego. Skoro nie zostało ono zdefiniowane w ustawie o zapasach, jego rozumienie, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, nie może opierać się wyłącznie na wykładni literalnej art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach, lecz wymaga zastosowania wykładni systemowej uwzględniającej także treść art. 25 ust. 6 tej ustawy.

Zgodnie z brzmieniem art. 25 ust. 6 "przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą lub podmiot dokonujący przywozu gazu ziemnego są obowiązane poinformować Prezesa URE o zamiarze rozpoczęcia przywozu gazu ziemnego najpóźniej na 30 dni przed rozpoczęciem tego przywozu". Zatem z jego analizy wynika, że przymiot "przedsiębiorstwa energetycznego wykonującego działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym" lub "podmiotu dokonującego przywozu gazu ziemnego" mają także przedsiębiorstwa lub podmioty, które fizycznie nie rozpoczęły jeszcze przywozu gazu ziemnego, lecz dopiero mają taki zamiar, ale traktowane są przez ustawodawcę, jako wykonujące działalność gospodarczą.

Z wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny wynika, że brak jest uzasadnionych przesłanek, aby w stosunku do identycznej treści pojęć: "przedsiębiorstwo wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą" i "podmiot dokonujący przywozu gazu", użytych przez ustawodawcę w obu analizowanych przepisach, stosować dwie odmienne reguły interpretacyjne, jak uczynił to Minister Gospodarki.

Naruszenie prawa materialnego art. 24 ust. 5 i art. 25 ust. 6 i ust. 7 ustawy o zapasach przez błędną jego wykładnię, ma niewątpliwie wpływ na rozstrzygnięcie. Przesądza bowiem o tym, że w rozpoznawanej sprawie istnieją wszystkie elementy administracyjnego stosunku prawnego.

Skarżąca wszczęła postępowanie w sprawie, której przedmiotem jest żądanie zwolnienia z obowiązku utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego.

Jako podmiot wykonujący na podstawie otrzymanych koncesji działalność gospodarczą i zobowiązany na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o zapasach do utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, ma interes prawny w rozstrzygnięciu jej wniosku.

Nie było zatem podstaw do przyjęcia przez Ministra Gospodarki bezprzedmiotowości postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., czyli braku przedmiotu postępowania.

Skoro w rozpoznawanej sprawie istnieją wszystkie elementy administracyjnego stosunku prawnego, wydanie decyzji umarzającej postępowanie stanowi o naruszeniu art. 104 k.p.a., przez jego niezastosowanie i uchylenie się organów administracji obu instancji od merytorycznego rozpoznania sprawy i jej rozstrzygnięcia co do istoty oraz art. 105 k.p.a. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie umorzenia postępowania administracyjnego.

Powyższe uchybienie stanowi przesłankę do uznania naruszenia przez organ powyższych przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach o istnieniu bądź braku po stronie skarżącej Spółki obowiązku utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego przez wydanie decyzji co do istoty sprawy, zgodnie z art. 104 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1. lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O zakazie wykonania uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152, zaś o kosztach, na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.