Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 226/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-06-13 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w części
Powołane przepisy: article: art. 246 PAR. 2 PKT 2, ART. 258 PAR. 2 PKT 7.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w podatku od gier na automatach o niskich wygranych za kwiecień 2010 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

"A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazując, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, podniosła, że według rachunku zysków i strat na koniec 2012 r. poniosła stratę w wysokości "[...]" zł. Z oświadczenia Spółki wynikało, że jej kapitał zakładowy wynosi 2.500.000 zł, zaś wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok 4.657.599,66 zł. Stan środków zgromadzonych na dwóch rachunkach bankowych wynosił "[...]" zł. Uzasadniając wniosek strona wskazała, że w wyniku wprowadzenia nowych regulacji prawnych w zakresie stawek podatku od gier, zmieniły się całkowicie warunki prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazała, że obowiązujące przepisy nie dają możliwości uzyskania nowych zezwoleń na działalność w zakresie automatów o niskich wygranych oraz salonów gier. Podkreśliła, że obecnie istnieje możliwość kontynuowania działalności w oparciu o zezwolenia uzyskane na podstawie przepisów sprzed 01.01.2010 r. Taki stan prawny powoduje, że działalność prowadzona przez Spółkę, przy braku zmiany profilu dotychczasowej działalności zakończy się najpóźniej w 2015 r. Argumentując swój wniosek skarżąca wskazała, że drastyczna zmiana stanu prawnego doprowadziła do zapaści finansowej. Pomimo kontynuowania działalności w ramach uzyskanych wcześniej zezwoleń prowadzenie jej jest bardzo utrudnione z uwagi na działalność różnych organów państwa, których kontrole są nastawione na likwidację tego segmentu rynku usług rozrywkowych. Podniosła, że nowa ustawa spowodowała, że posiadane przez Spółkę automaty stały się rzeczami bez wartości. Oświadczyła, iż nie posiada środków na opłacenie tzw. wpisowego, gdyż przychody Spółki w związku z wprowadzeniem przepisów ustawy o grach hazardowych zmalały znacząco w stosunku do roku 2009 i 2010. Środki uzyskiwane przez stronę z uwagi na podwyżkę podatku od gier z 180 euro na 2.000 zł przeznaczane są na regulowanie danin publicznoprawnych. Spółka eksploatuje około "[...]" automatów, co stanowi 71% stanu funkcjonujących urządzeń pod rządami ustawy sprzed 01.01.2010 r., w konsekwencji czego nie posiada środków na bieżącą działalność. Wskazała także, że łączna wysokość wydatków, do poniesienia których zobowiązana jest Spółka znacząco przekracza ilość środków zgromadzonych na rachunkach bankowych. Dodatkowo stwierdziła, że środki trwałe to w większości automaty do gier o niskich wygranych, których w obecnym stanie prawnym obowiązującym w Polsce jak i za granicą nie da się sprzedać.

Podała także, że oba posiadane rachunki bankowe są zajęte w postępowaniu zabezpieczającym do wysokości ponad "[...]" zł

W odpowiedzi na wezwanie w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", wnioskodawczyni przy piśmie z dnia 28 maja 2013 r. przedłożyła: wyciągi z dwóch rachunków bankowych za ostatnie pięć miesięcy, oświadczenie w sprawie dokonywania dopłat przez wspólników Spółki z o.o "A", sprawozdanie finansowe za rok 2011, zestawienie środków trwałych za rok 2012 i na dzień 1 maja 2011 r., odpisy deklaracji na podatek od towarów i usług za styczeń- kwiecień 2013 r., a ponadto oświadczenie o nie posiadaniu udziałów w innych podmiotach i odpis umowy o świadczenie usług przez profesjonalnego pełnomocnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie zaś z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Z przywołanej powyżej regulacji wynika, że strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania, o czym świadczy użycie w przepisie art. 246 § 2 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Znajduje to uzasadnienie w tym, że najszerszą wiedzę o okolicznościach mogących mieć znaczenie z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy ma sam wnioskodawca. Wobec tego, pochodzące od niego informacje powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była kompleksowa ocena jej rzeczywistej kondycji finansowej. Zatem to w jego interesie powinno leżeć przedstawienie jak najpełniejszej informacji, pozwalającej na dokonanie oceny jego możliwości płatniczych.

Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy orzekający w sprawie referendarz sądowy uznał, że wobec ustaleń dotyczących sytuacji finansowej Spółki, złożony przez nią wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Z danych ujętych we wniosku oraz w przedłożonych dokumentach nie wynikało bowiem w sposób jednoznaczny, iż nie posiada ona środków pozwalających jej na sfinansowanie pełnych kosztów sądowych.

Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wnioskodawczyni powołała się przede wszystkim na okoliczność zmiany stanu prawnego z dniem 01.01.2010 r. i co się z tym wiąże, z dramatycznym spadkiem opłacalności prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Powyższe skutkowało pogorszeniem się kondycji finansowej Spółki i poniesieniem strat zarówno w roku 2011 jak i na koniec 2012 , gdzie według oświadczenia strony strata wyniosła "[...]" zł. Jednakże pomimo znacznego pogorszenia warunków prowadzenia działalności gospodarczej i poniesienia strat przez Spółkę nie zaprzestała ona prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie wszczęła postępowania upadłościowego czy naprawczego, co potwierdza, iż poniesienie w danym okresie straty księgowe nie mogą być utożsamiane ze stanem niewypłacalności. Analiza rachunku zysków i strat na dzień 31 grudnia 2011 r. prowadzi natomiast do innych wniosków, a mianowicie, że strona prowadziła działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, co obrazowały w szczególności dane dotyczące wysokości przychodów netto ze sprzedaży "{...]" oraz wysokości kosztów działalności "{...]". Zauważyć również należy, że do kosztów działalności w tym okresie zaliczono m.in. koszty z tytułu amortyzacji, które wyniosły "[...]". Uwzględniając, iż amortyzacja jest kosztem niepieniężnym, gdyż nie pociąga za sobą wydatków w danym okresie, należy stwierdzić, iż rzeczywiste koszty, które Spółka poniosła w 2011 r. wynosiły "[...]" zł. Za uwzględnieniem twierdzeń strony o jej trudnej sytuacji finansowej nie przemawiały także dane wynikające z bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2011 r., z których wynikało, że Spółka posiadała środki trwałe o wartości 6.657.599,66 zł, zaś na koniec 2012 r. o wartości 4.657.599,66 zł. Spadek wartości środków trwałych zapewne spowodowany jest dokonanym odpisem amortyzacyjnym, a zatem ma charakter niepieniężny. Podkreślić przy tym należy, że z bilansu za rok 2011 wynika, że w skład środków trwałych wchodzą budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i morskiej o wartości na koniec 2010 – 944.999, 94 zł zaś na koniec 2011 r. – 618.916,02 zł., urządzenia techniczne i maszyny o wartości 4.444,59 zł oraz inne środki trwałe o wartości 6.034.084,05 zł. Ponadto wnioskodawczyni posiadała na koniec 2011 r. krótkoterminowe aktywa finansowe o wartości 3.014.022,95 zł w tym środki pieniężne w kasie i na rachunkach w wysokości 863.386,70 zł. Wskazać przy tym należy, że także z przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że na rachunku bankowym prowadzonym przez Bank saldo na dzień 14.05.2013 r. wynosiło "[...]" zł. Dodatkowo z przedstawionych dokumentów księgowych Spółki wynikało, że w 2011 r. nastąpiło zmniejszenie zadłużenia Spółki z tytułu zaciągniętego kredytu (kredytów) z kwoty "[...]" zł (na 31.12.2010 r. ) do kwoty "[...]" zł ( na 31.12.2011 r.). Dodatkowo orzekający stwierdził, że pomimo jak twierdzi Spółka pogarszającej się sytuacji materialnej strony wynagrodzenia osób wchodzących w skład organów zarządzających i nadzorujących Spółki nie uległy znacznemu zmniejszeniu, bowiem z kwoty "[...]" zł (na koniec 2010 r.) do kwoty "[...]" zł (na dzień 31.12.2011 r.).

W ocenie Sądu, powyżej przytoczone dane obrazują skalę prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej. Podkreślić należy, że pomimo nie dysponowania sprawozdaniem finansowym za rok 2012 r. orzekający na podstawie przesłanych przez Spółkę odpisów deklaracji VAT-7 za okres od stycznia do kwietnia 2013 r. stwierdził, że obrót zadeklarowany przez spółkę wyniósł ponad "[...]"zł. Świadczy to niewątpliwie o skali prowadzonej działalności pomimo niekorzystnych uregulowań prawnych, jak zauważa to strona. Wartość środków, jakimi Spółka obraca, w porównaniu z wysokością należnego w niniejszej sprawie wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.290 zł ( zaś w 13 sprawach zawisłych przed tut. Sądem w kwocie 13.675 zł), czyni nieuzasadnionym jej twierdzenia, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.

Odnosząc się do kwestii zabezpieczenia rachunków bankowych Spółki do kwot ponad "[...]"zł, stwierdzić należy, że sam fakt zabezpieczenia (prowadzenia postępowania egzekucyjnego) nie stanowi automatycznie podstawy do przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2009 r. I FZ 66/09, LEX nr 564255). W razie zajęcia na zabezpieczenie rachunku bankowego przedsiębiorcy, sąd na wniosek obowiązanego złożony w terminie tygodniowym od dnia doręczenia mu postanowienia o zabezpieczeniu określa, jakie kwoty można pobierać na bieżące wypłaty wynagrodzeń za pracę wraz z podatkiem od wynagrodzenia i innymi ustawowymi ciężarami, a także na bieżące koszty prowadzonej działalności gospodarczej. Zatem fakt zabezpieczenia rachunku bankowego nie jest tożsamy z niemożliwością korzystania przez obowiązanego z rachunku bankowego.

Nadto stwierdzić należy, że przedstawione przez stronę oświadczenie co do ilości posiadanych rachunków bankowych, budzą wątpliwości orzekającego. Z przedstawionych bowiem dokumentów księgowych wynika m.in., że Spółka posiadała na koniec 2011 r. m.in. zobowiązania z tytułu kredytów, a zatem wskazuje to, na okoliczność, iż strona musiała posiadać jeszcze inne rachunki je obsługujące lub też na fakt, iż w roku 2012 doszło do całkowitej spłaty tych obciążeń, przy czym oznaczałoby to, że sytuacja finansowa Spółki, wbrew temu, co twierdzi pozwoliła na spłatę zobowiązań prywatnoprawnych. Ponadto zważywszy na ustanowiony przepisami ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) obowiązek przedsiębiorcy dokonywania i przyjmowania płatności za pośrednictwem rachunku bankowego, powstały uzasadnione wątpliwości co do tego, czy ujawnione przez Spółkę rachunki bankowe są jej jedynym, z uwagi na wysokość wpływów dokonywanych na ww. rachunki w porównaniu z wysokością obrotów za cztery miesiące br, wynikającymi z przedstawionych deklaracji VAT-7.

O sytuacji materialnej Spółki i jej możliwościach finansowych świadczy również odpis umowy o świadczenie usług przez profesjonalnego pełnomocnika ze wskazaniem wysokości zapłaty za te usługi. Z umowy o współpracy zawartej pomiędzy stroną a "B" Sp. z o.o. z dnia "[...]" wynika, że Spółka zobowiązała się z tytułu wynagrodzenia za usługi płacić ryczałtowe wynagrodzenie w kwocie "[...]" zł netto, powiększone o podatek VAT, przy czym zastrzeżono, że stawka miesięcznego ryczałtu będzie waloryzowana, na podstawie porozumienia stron. W ocenie orzekającego zawarta umowa nie świadczy o złej kondycji finansowej strony. Fakt, ten oznacza, że strona jest w stanie wygospodarować środki na ten cel. Tym samym niezrozumiałe jest żądanie wnioskodawczyni aby koszty postępowań sądowoadministracyjnych ponosił za nią Budżet Państwa.

Nadto strona ma możliwość skorzystania z dopłat od wspólników na podstawie § 23 umowy Spółki "A" Sp. z o.o. z dnia "[...]". Dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki. Celem zaś dopłat jest przekazanie środków finansowych przez wspólników na dofinansowanie prowadzenia działalności gospodarczej, w tym również na opłacenie niezbędnych kosztów sądowych i ewentualnie opłacenie kosztów zastępstwa procesowego. W sytuacji zatem, gdy Spółka nie dysponuje środkami pieniężnymi niezbędnymi do opłacenia takich koniecznych wydatków, w tym przypadku udziałowcy Spółki mają możliwości prawne wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot prawa, poprzez dofinansowanie działalności spółki. Podkreślić przy tym należy, że aktualne na gruncie przedmiotowej sprawy pozostaje orzeczenie SN z dnia 13 września 1937r. II C 618/37 OSN(C) 1938/6/293, Lex 4328, w którym wyrażono pogląd, że "Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o prawo ubogich, (...) nawet w razie przeciążenia majątku swego ponad wartość nie może się powołać na swe zupełne ubóstwo, gdyż może pokryć opłaty sądowe przez zażądanie dopłat od wspólników".

W odniesieniu do twierdzeń dotyczących niemożliwości wyzbycia się środków trwałych z uwagi na brak popytu na automaty do gier o niskich wygranych oraz zagrożenie stanem niewypłacalności na skutek utraty możliwości prowadzenia działalności przy pomocy tych automatów, wskazać należy, że według bilansu na dzień 31 grudnia 2011 r. majątek trwały Spółki stanowiły nie tylko wspomniane automaty do gier o niskich wygranych, ale również budynki o wartości 618.916 zł. Nadto na 31.12.2011 r. miała zobowiązanie z tytułu udzielonej pożyczki na kwotę ponad 816.000 zł. W tym świetle kwota należnego w niniejszej sprawie wpisu sądowego od skargi jawi się jako nieznacząca dla kondycji finansowej Spółki.

Orzekający uwzględnił także okoliczność, iż łączna wartość wpisów sądowych w obecnie prowadzonych przed tut. Sądem 13 sprawach, w których skarżąca wnioskowała o przyznanie prawa pomocy, wynosi 13.675 zł jak i fakt konieczności poniesienia kosztów sądowych w sprawie zawisłej przez WSA w Gorzowie Wielkopolskim sygn. akt I SA/Go 218/13.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 245 § 3 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.