Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2190/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 2 pkt 2, art. 256 ust. 1.
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 190, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c), art. 134 par. 1, art. 141 par. 4.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. S.p.A. z siedzibą w C. D. S., W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 676/20 w sprawie ze skargi M. I. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od G. S.p.A. z siedzibą w C. D. S., W., na rzecz M. I. 600 (sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 8 lipca 2020 r., uwzględnił skargę M. I. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 maja 2016 r., w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, uchylając tą decyzję oraz orzekając o kosztach postępowania sądowego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

G. S.p.A. w C. D. S., (W.) wniosła sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy S. o numerze [...] na rzecz M. I.. Wnoszący sprzeciw podniósł, że jest uprawnionym z praw ochronnych na znaki towarowe S. o numerach [...],[...],[...],[...]oraz [...] przeznaczonych do oznaczania towarów z klasy 25 takich jak odzież, obuwie, nakrycia głowy. Wskazał, że znaki towarowe służą do oznaczania identycznych, podobnych lub komplementarnych towarów, zaś znak sporny nie jest wyróżniony poprzez umieszczenie tworzących go dużych, jasnych liter na ciemnym tle.

W odpowiedzi na sprzeciw skarżący wniósł o jego oddalenie jako bezzasadnego. Wskazał na brak podobieństwa pomiędzy towarami, do oznaczania których przeznaczone są porównywane znaki towarowe oraz na różnice pomiędzy znakami spornym a przeciwstawionymi w warstwach wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej.

Objętą skargą decyzją organ unieważnił prawo ochronne na znak towarowy S. o numerze [...] w części dotyczącej wszystkich towarów ujętych w klasie 25.

Dokonując porównania spornego oznaczenia do znaku towarowego [...] organ uznał, że przeznaczone są do oznaczania identycznych i podobnych towarów z klasy 25. Są one podobne w płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. W zakresie warstwy wizualnej organ stwierdził, że oba znaki zawierają podobne słowa S. (znak przeciwstawiony) i S. (znak sporny). Ponadto jedynym elementem znaku przeciwstawionego jest słowo S. zaś w przypadku znaku S. wyrażenie to stanowi wyróżniający i dominujący oraz jedyny element słowny znaku spornego. Organ podkreślił, że sporny znak jest przedstawiany na ciemnym tle co służy wyróżnieniu i podkreśleniu liter tworzących to słowo, zaś znak przeciwstawiony nie zawiera żadnych elementów graficznych. Organ uznał, że znaki są podobne w warstwie wizualnej w stopniu stwarzającym ryzyko pomylenia przez przeciętnego odbiorcę. Wskazał przy tym, że towary oznaczane porównywanymi znakami można nabyć w tych samych punktach zbytu, jakimi są sklepy z odzieżą, obuwnicze czy sklepy wielkopowierzchniowe. Odbiorcami towarów oznaczanych tymi znakami są przeciętni polscy konsumenci. Organ uznał wobec tego, że w sprawie zachodziły przesłanki uzasadniające unieważnienie prawa ochronnego udzielonego na sporny znak towarowy w zakresie towarów z klasy 25.

Organ odstąpił od dokonania porównania spornego znaku do znaków [...],[...],[...] oraz [...] wskazując, że stwierdzenie podobieństwa do jednego z przeciwstawionych znaków towarowych było wystarczającą przesłanką do unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.; dalej: p.w.p.).

Wyrokiem z dnia 22 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. I. na powołaną decyzję.

Wskutek wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 7 listopada 2019 r., uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd I instancji rozpoznając ponownie sprawę stwierdził, że organ nie dopuścił się naruszenia przepisu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię czy niewłaściwe zastosowanie, wobec czego zasadnicze znaczenie dla oceny prawidłowości wydania decyzji w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy miało rozważenie, czy w ramach prowadzonego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów prawa regulujących zasady jego prowadzenia.

W ocenie Sądu I instancji organ naruszył natomiast przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazał, że wnoszący sprzeciw przeciwstawił spornemu znakowi towarowemu należące do niego znaki towarowe [...],[...],[...],[...] oraz [...]. Organ dokonując analizy ograniczył się do porównania wykazu towarów znaku spornego [...] i przeciwstawionego [...] przyjmując, że porównywane znaki towarowe są przeznaczone do oznaczania identycznych i podobnych towarów z klasy 25. W ocenie Sądu organ zaniechał przy tym wyjaśnienia, które z porównywanych przez niego w klasie 25 towarów oznaczanych znakiem spornym i znakiem przeciwstawionym były identyczne, a które były podobne względem siebie.

Sąd wskazał, że dla zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. konieczne było porównania konfrontowanych znaków w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej.

W zakresie strony wizualnej Sąd wskazał, że przedmiotem porównania były znaki słowny S. ([...]) oraz słowno-graficzny S. ([...]). Stwierdził, że przy ocenie podobieństwa kolizyjnego znaku niewystarczające było ustalenie samego faktu występowania podobnych słów. W ocenie Sądu poza oceną organu pozostała okoliczność, że litery składające się na oznaczenie słowne tych znaków są pisane odmienną czcionką - w przypadku spornego znaku maksymalnie uproszczoną, charakterystyczną poprzez ułożenie liter składających się na znak w wężyk, w przypadku znaku przeciwstawionego zaś czcionką ozdobną gdzie litery "s" są szczególnie ozdobne. Ponadto sporny znak jest pisany wielkimi literami, zaś w przypadku znaku S. wielkim literami zapisano "S" i małymi literami "i". Sąd wskazał w tym zakresie również na odmienność kolorystyki słów użytych w znakach oraz fakt przedstawienia spornego znaku na ciemnym tle celem jego wyeksponowania, co nie zostało zastosowane w znaku przeciwstawionym. Sąd zauważył przy tym, że wskazane różnice są znaczące i mogą decydować o ogólnym odbiorze tych znaków.

Sąd I instancji zauważył, że przy uwzględnieniu sfery wizualnej obu znaków, częściowo wspólny element słowny nie ma charakteru dominującego, jeżeli się uwzględni całościowe spojrzenie na porównywane znaki. Porównywane znaki istotnie różnią się w warstwie wizualnej a nadto są znakami krótkimi co powoduje, że w takiej sytuacji nawet nieznaczna zmiana, w zakresie jednej litery, w kontekście całościowego postrzegania tego znaku może stać się istotnie odróżniającą cechą. W takim zaś przypadku fragment wspólnego elementu słownego nie może być postrzegany za dominujący. Sąd stwierdził, że okoliczności te zostały pominięte przez organ.

Odnośnie oceny podobieństwa oznaczeń od strony znaczeniowej, zdaniem Sądu I instancji nie można było odrzucić bez należytego rozważenia grupy odbiorców do jakiej kierowane są towary oferowane przez uczestnika i skarżącego. Dokonanie w tym zakresie wnikliwej analizy dopiero mogłoby przesądzić o słuszności stanowiska organu co do braku podobieństwa na płaszczyźnie znaczeniowej.

W zakresie przesłanki ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów oznaczonych porównywanymi znakami, Sąd wskazał, że dla rzetelnej oceny istnienia tej przesłanki istotne jest niewadliwe odczytanie podobieństwa i różnic znaków w zakresie ich warstwy wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. W tym zakresie, zdaniem Sądu I instancji, organ nie dopełnił wszystkich wymogów narzuconych regułami prowadzenia postępowania administracyjnego. Nie wskazał na czym opierał swoje twierdzenie o tych samych punktach zbytu towarów, pominął podnoszoną przez uprawnionego okoliczność, że skarżący i wnoszący sprzeciw nie są konkurującymi ze sobą przedsiębiorcami oraz nie wziął pod rozwagę, że towary oferowane przez uprawnionego i wnoszącego sprzeciw są kierowane do innej kategorii odbiorców.

Sąd I instancji stwierdził również, że organ zaniechał oceny zakresie profilu odzieży oferowanej przez uprawnionego i uczestnika, co budzi wątpliwość odnośnie poprawności wniosku o spełnieniu pierwszej z przesłanek określonych w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.. Wskazał, że uczestnik zajmuje się głównie sprzedażą odzieży damskiej, szczególnie bielizny i rajstop. Uprawiony zaś specjalizuje się głównie w sprzedaży odzieży sportowej i rekreacyjnej, która oferowana jest w sklepach sportowych lub na działach sportowych, a nie na działach z bielizną damską.

W podstawie prawnej wyroku podano art. 145 §1 pkt 1 lit. c) oraz art. 209 w zw. z art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a.

G. S.p.A. w C. D. S., W., skargą kasacyjną zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości zarzucając mu:

1. naruszenie przepisów postpowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art.7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 i 3 p.w.p. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP, mimo że organ nie dopuścił się uchybienia art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., a nawet gdyby uchybienia takie wystąpiły, nie mogły mieć one istotnego wpływu na wynik sprawy podczas gdy decyzja Urzędu Patentowego RP została wydana w oparciu o cały wyczerpująco zebrany w sprawie materiał dowodowy i odpowiada prawu, a w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art.7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 i 3 p.w.p. przez dokonanie błędnej oceny zastosowania przez organ kryteriów ustalania podobieństwa towarów, oznaczeń i przesłanki ryzyka wprowadzenia w błąd przez oznaczenie późniejsze oraz kręgu odbiorców, w tym w szczególności przez błędne przyjęcie, iż organ nieprawidłowo ocenił podobieństwo towarów, znaczenie elementu słownego i graficznego badanych znaków oraz krąg odbiorców, podczas gdy ocena ta została dokonana prawidłowo i decyzja Urzędu Patentowego RP została wydana w oparciu o cały wyczerpująco zebrany w sprawie materiał dowodowy i odpowiada prawu, a w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 i 3 p.w.p. przez dowolne przeciwstawienie przez WSA własnej oceny okoliczności sprawy ocenie dokonanej przez organ co do podobieństwa towarów, podobieństwa spornych oznaczeń i kręgu odbiorców, podczas gdy ocena i decyzja Urzędu Patentowego RP została wydana w oparciu o cały wyczerpująco zebrany w sprawie materiał dowodowy i odpowiada prawu, a w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 p.p.s.a. i art. 3 k.p.a. poprzez przekroczenie kognicji sądu administracyjnego i dokonanie własnych ustaleń faktycznych w sprawie poprzez nieprawidłowe i dowolne ustalenie grafiki dla słownego znaku towarowego skarżącego S. [...] oraz dokonanie na tej podstawie porównania spornych znaków oraz ustalenie ryzyka konfuzji, podczas gdy Sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym, co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP oraz do zastąpienia organu w ocenie materiału dowodowego, a w dalszej kolejności związania organu błędnymi i dowolnymi ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez Sąd;

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 i 3 p.w.p. przez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia wyroku polegającą na zarzuceniu Urzędowi nieuwzględnienia przy badaniu podobieństwa towarów profilu prowadzonej przez strony działalności i jednoczesne wskazanie, że porównanie towarów powinno się odbywać na podstawie wykazu towarów i usług spornego znaku;

6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 i 3 p.w.p. przez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia wyroku polegającą na przyjęciu z jednej strony, że należy dokonać porównania znaku słownego S. [...] ze znakiem słowno-graficznym S. [...], a następnie porównaniu graficznego znaku S. z dowolnie obraną przez Sąd grafiką znaku ze słowno-graficznym znakiem S. [...];

7) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. przez błędne uznanie, że organ niewłaściwie dokonał subsumpcji stanu faktycznego sprawy pod art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., w tym w szczególności, że błędnie uznał oznaczenie uprawnionego za podobne do przeciwstawionego znaku skarżącej i powodujące powstanie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towaru, podczas gdy Urząd Patentowy RP prawidłowo uznał za spełnione przesłanki wynikające z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., w tym istnienie podobieństwa towarów i oznaczeń oraz ryzyka konfuzji, podczas gdy decyzja Urzędu Patentowego RP została wydana w oparciu o cały wyczerpująco zebrany w sprawie materiał dowodowy i odpowiada prawu, a w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP;

8) 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. z poprzez uchylenie decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, pomimo braku naruszenia przez Urząd Patentowy art. 7 ,77 § 1, 80 k.p.a. oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.;

2 naruszenie prawa materialnego poprzez błędne w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie mogące mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a mianowicie naruszenie:

1) art. 132 ust. 2 pkt 2 p w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegająca na dokonaniu oceny podobieństwa towarów i znaków towarowych w sprzeczności z ogólnie przyjętymi zasadami i metodologią porównywania znaków oraz stanem faktycznym sprawy, a w szczególności na dowolnym uznaniu, że:

a) przy ocenie podobieństwa towarów i usług należy brać pod uwagę profil aktualnie prowadzonej działalności przez strony, podczas gdy prawidłowo przy ocenie podobieństwa towarów bierze się pod uwagę zakres towarów (usług) wskazanych dla danego prawa ochronnego (lub zgłoszenia) spornego znaku towarowego w wykazie towarów i usług, nie zaś zakres aktualnie prowadzonej sprzedaży czy profil działalności gospodarczej i sposób korzystania z prawa ochronnego przez strony;

b) przy ocenie podobieństwa znaku słownego ze znakiem słowno-graficznym można przyjąć dla znaku słownego dowolną grafikę i dokonać porównania wybranej dowolniej grafiki znaku słownego z grafiką spornego znaku słowno-graficznego, podczas gdy znak słowny jest znakiem składającym się w całości z liter, słów lub ciągów słów, zapisanych drukiem zwykłą czcionką, bez żadnego szczególnego elementu graficznego, a ochrona znaku słownego przez rejestrację obejmuje słowo określone w zgłoszeniu do rejestracji, a nie indywidualne cechy graficzne lub stylistyczne, jakie może posiadać ten znak;

c) przy ocenie elementów dominujących i odróżniających słowno-graficznego znaku towarowego, cechy takie można przypisać prostym elementom graficznym i prostej czcionce, podczas gdy proste kształty i figury geometryczne pozbawione są charakteru odróżniającego i nie mogą stanowić elementu dominującego słowno-graficznego znaku towarowego;

d) przy ocenie elementów dominujących i odróżniających słowno-graficznego znaku towarowego, element słowny znaku nie ma charakteru odróżniającego i nie jest elementem dominującym znaku, podczas gdy w znaku kombinowanym znajduje pełne zastosowanie zasada dominującego znaczenia elementu słownego, a konsument będzie postrzegał element słowny jako znak towarowy i element dominujący znaku, a element graficzny jako element dekoracyjny;

e) w oznaczeniach słownych lub w oznaczeniach zawierających element słowny pierwsza część znaku nie jest elementem, który przykuwa największą uwagę konsumentów, i który będzie lepiej zapamiętany, niż pozostała część oznaczenia, podczas gdy obowiązująca wykładnia prawa przyjmuje, że to właśnie pierwsza część znaku jest elementem dominującym znaku, który przykuwa uwagę konsumenta;

f) przy ustalaniu relewantnego kręgu odbiorców towarów i usług należy brać pod uwagę profil aktualnie prowadzonej działalności przez strony, podczas gdy prawidłowo przy ustalaniu relewantnego kręgu odbiorców bierze się pod uwagę zakres towarów (usług) wskazanych dla danego prawa ochronnego (lub zgłoszenia) spornego znaku towarowego w wykazie towarów i usług, nie zaś zakres aktualnie prowadzonej sprzedaży czy profil działalności gospodarczej i sposób korzystania z prawa ochronnego przez strony;

2) przepisu art. 10 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejska (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864) w zw. z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. U. UE L z dnia 23 września 2003 r.) poprzez wykładnię prawa krajowego w sposób sprzeczny z celami i brzmieniem prawa wspólnotowego, a w szczególności akapitem 11 preambuły oraz art.4 ust. 1 pkt b) Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95/ME z dnia 22 października 2008 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz.U.UE.1.2008.299.25 z dnia 2008.1 1.08).

Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całość i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

M. I., w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Urzędu Patentowego RP w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy S. o nr [...] w części dotyczącej towarów ujętych w klasie 25, stwierdził, że decyzja ta jest niezgodna z prawem, co uzasadniało, w ocenie WSA, uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.p.s.a.

Po pierwsze zauważyć należy, iż analizowany wyrok Sądu I instancji wydany został w sytuacji związania tegoż Sądu wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA, a zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 2441/17. Stosownie do treści art. 190 p.p.s.a.: "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustalona w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny." Jak wskazuje się w doktrynie i judykaturze pojęcie "wykładni prawa" użyte we wskazanym przepisie należy rozumieć wąsko jako ustalenie znaczenia przepisów prawa zarówno materialnego, jak i procesowego. Związanie wykładnią prawa dokonaną w danej sprawie przez NSA oznacza, że sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę nie może nie dostosować do zapatrywania prawnego wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny. "Wystarczy, że sąd odwoławczy w pisemnych motywach rozstrzygnięcia powoła się na wskazany przepis i nie ma wówczas potrzeby analizy trafności argumentacji autora skargi kasacyjnej. Z zakresu związania wykładnią można wykluczyć jedynie oceny i poglądy wyrażone w sposób niejednoznaczny, jak też oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z podanych w uzasadnieniu orzeczenia rozważań." (por. wyrok NSA z 12.8.2015 r., sygn. akt II FSK 1223/15). Związanie wykładnią dokonaną w wyroku sądu kasacyjnego na podstawie art. 190 p.p.s.a. oznacza w praktyce, że sąd administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, która została mu przekazana przez sąd kasacyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. nie może stosować postanowień art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., a w skardze kasacyjnej nie powinny być podawane zarzuty sformułowane w oparciu o odmienną wykładnię prawa, niż dokonał tego NSA w orzeczeniu uchylającym orzeczenie sądu pierwszej instancji i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania. (por. wyrok NSA z 10.9.2008 r., sygn. akt I OSK 1290/07). "Wykładnia prawa wyrażona w uprzednim wyroku NSA musi być uznana za jedynie słuszną w rozpatrywanej sprawie, nawet gdyby organ i sąd orzekający w tej sprawie miał odmienne stanowisko." (por. wyrok NSA z 4.7.2007 r., sygn. akt I GSK 360/06). Odstąpienie od wykładni dokonanej w wyroku sądu kasacyjnego jest sytuacją wyjątkową i może w gruncie rzeczy dotyczyć trzech przypadków: 1) jeżeli stan faktyczny sprawy, który został ustalony w wyniku jej ponownego rozpoznania uległ zmianie w taki sposób, że w ponownym postępowaniu przed sądem I instancji należy stosować inną podstawę prawną; 2) jeżeli przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy zmienił się jednak stan prawny; 3) jeżeli NSA podjął w uchwale w składzie siedmiu sędziów stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w orzeczeniu sądu kasacyjnego odnoszącego się do konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej (por: J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wydawn. C.H. Beck, Warszawa 2017,s. 740 i wskazane tam orzecznictwo). Kolejnej skarga kasacyjnej w sprawie sądowoadministracyjnej nie można oprzeć na podstawach stanowiących rozszerzenie lub poprawienie podstaw kasacyjnych pierwotnej skargi kasacyjnej, albowiem godzi to w powagę rzeczy osadzonej (por. wyrok NSA z 30.11.2007 r., sygn. akt II FSK 1124/06).

Przenosząc te rozważania na grunt analizowanej sprawy stwierdzić trzeba, że w skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 190 p.p.s.a., a to w konsekwencji oznacza, iż w ocenie skarżącej kasacyjnie Spółki Sąd I instancji zastosował się w pełni i prawidłowo do wykładni prawa zarówno materialnego, jak i procesowego, pomieszczonej w wyroku NSA z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 2441/17. Przypomnieć zatem trzeba, iż w tymże wyroku sąd kasacyjny stwierdził, że uzasadniony jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ uzasadnienie wyroku WSA z dnia 22 marca 2017 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1871/16): "istotnie zawiera ono szereg braków, które nie pozwalają na jednoznaczną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i ustalonego stanu faktycznego oraz zgodność wniosków organu w zakresie spełnienia wszystkich przesłanek uzasadniających zastosowanie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Należy na wstępie zaznaczyć, że Sąd skupił się w swoich rozważaniach wyłącznie na porównaniu przeciwstawnego znaku słownego S. nr [...] ze spornym znakiem słowno-graficznym S. z określoną czcionką i grafiką tła wskazującą na nie tylko fonetyczne znaczenie słowa S., ale również na oryginalną grafikę przede wszystkim w zakresie zastosowanej czcionki i położenia liter w charakterystyczny wężyk, co stanowi zasadniczą różnicę graficzną względem znaku przeciwstawnego należącego do strony sprzeciwiającej się zarejestrowaniu znaku spornego słowno-graficznego S.. Te różnice wizualne rzucające się w oczy w pierwszej kolejności nie zostały w ogóle rozważone przez Sąd I instancji. Sąd w zaskarżonym orzeczeniu koncentrował się jedynie na podobieństwie fonetycznym znaczeniu słów S. i S. z uwagi na podobieństwo ich brzmienia. Natomiast odnośnie do istotnych różnic w pozostałych warstwach zarówno słownych jak i przede wszystkim graficznych, nie podjął się ustosunkowania do zarzutów skargi. Nie rozważył również należycie wykazania istotnych różnic porównywanych znaków, szczególnie w zakresie graficznym, ale także słownym jeśli chodzi o znaczenie tych słów i skojarzenia ze znaczeniem tych słów, szczególnie słowa S., które może w ustalonym kręgu odbiorców kojarzyć się z nazwą osoby cesarzowej austriackiej Elżbiety. W krótkich słowach różnica jednej głoski powoduje różnice fonetyczne tak istotne, że uważny odbiorca uzna, że są to różne znaki towarowe pochodzące od różnych producentów lub dystrybutorów odzieży." (s.7 wyroku NSA z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 2441/17). NSA w tymże wyroku uznał, iż Sąd I instancji nie przeanalizował wnikliwie podobieństwa towarów, zakładając, że wszystkie towary, dla których oba znaki zostały zastrzeżone, stanowią odzież i jej dodatki oraz towary komplementarne, które mieszczą się w jednej klasie 25. "Natomiast z materiału dowodowego wynika, że obie firmy różnią się w zasadniczy sposób co do profilu odzieży – włoska firma głównie zajmuje się sprzedażą odzieży damskiej, szczególnie bielizny i rajstop, z czego już jest bardzo znana i co kojarzy ją z oznaczeniem słownym S. (imię cesarzowej), a firma skarżącego specjalizuje się głównie w sprzedaży odzieży sportowej i rekreacyjnej i jest sprzedawana w profilowych sklepach sportowych lub na działach sportowych a nie na działach z bielizną damską. Zatem należałoby ustalić, w jakim stopniu występuje podobieństwo towarów rzutujące na spełnieniu przesłanki pierwszej z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Wysoka tożsamość towarów opatrzonych porównywanym znakiem towarowym mogłaby przesądzać o wysokim podobieństwie znaków i w tych warunkach zastosowaniu przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2, przy spełnieniu trzeciej przesłanki możliwego wprowadzenie w błąd nabywców tych towarów co do ich pochodzenia. Należy zauważyć, że brak tożsamości towarów, ewentualnie ich ogólnego podobieństwa nakazywałoby organowi ocenić podobieństwo znaków bardzo wnikliwie." Zdaniem NSA w analizowanej sprawie ocena ta została dokonana pobieżnie, szczególnie w pozostałych płaszczyznach poza fonetyczną i znaczeniową. "Jeśli porównywać znaki słowno-graficzne, to przy pewnych nawet nieznacznych różnicach ze strony słownej nabiera znaczenia strona graficzna i wizualna, dlatego niezbędne jest wnikliwe przeanalizowanie grafiki. Skoro tło słowa spornego znaku koloru czarnego może nie wywoływać jeszcze odrębności od znaku słownego, także sama czcionka jeśli różnice byłyby nieznaczne, ale już fantazyjna kompozycja tej czcionki w połączeniu liter i imitująca nową kompozycję graficzną może mieć silną zdolność odróżniającą od znaku słownego pisanego wyraźnie inną czcionką o innych elementach dekoracyjnych." We wskazaniach do ponownego rozpoznaniu sprawy NSA stwierdził, że Sąd I instancji "powinien jeszcze raz zbadać, czy nie występują inne okoliczności wpływające na zmniejszenie lub zwiększenie ryzyka konfuzji. Ustalenia wymaga również krąg odbiorców przedmiotowych towarów i usług, wskazując, że nie są to osoby należycie poinformowane i uważne, które przy ich wyborze w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego nie będą w stanie odróżnić towarów i usług sygnowanych spornym znakiem i znakiem przeciwstawnym pomimo przyjęcia modelu przeciętnego odbiorcy. Przed wszystkim zaś Sąd I instancji powinien mieć na uwadze istotną przesłankę zastosowania przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2, jaką jest ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów lub usług oznaczonych tymi znakami."

Mając to na uwadze należy uznać, iż ponownie rozpatrując sprawę Sąd I instancji zastosował się do wykładni prawa pomieszczonej przez sąd kasacyjny w pierwszym wyroku. Zatem za niezasadne należy uznać zarzuty z punktu 1 podpunktów 1-8 petitum skargi kasacyjnej, które dotyczą naruszenia przez Sąd I instancji przepisów procesowych, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 i 3 p.w.p. , także w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Po pierwsze za niezasadny należy uznać zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków. Uzasadnienie zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga M. I. zasługuje na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu I instancji w kwestionowanym zakresie. To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14). Jeszcze raz trzeba podkreślić, iż Sąd I instancji w tej sprawie działał w ramach związania wykładnią prawa materialnego i procesowego, dokonana przez NSA we wcześniejszym wyroku, stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. Związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego, w rozumieniu powyższego przepisu oznacza bowiem, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem sądu II instancji, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 p.p.s.a., należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji lub postanowienia (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1602/12, wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt I GSK 1498/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu należy podkreślić, że ocena prawna zawarta w uzasadnieniu wyroku NSA z 7 listopada 2019 r. o sygn. akt II GSK 2441/17 dotyczyła zarówno wykładni przepisów prawa (głównie procesowego), jak i oceny w ich kontekście okoliczności faktycznych sprawy. Zaprezentowana w tym orzeczeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnia prawa wiązała w tej sprawie Sąd pierwszej instancji i wiązała również strony postępowania, które stosownie do zakazu określonego w zdaniu drugim art. 190 p.p.s.a. nie mogły oprzeć skargi kasacyjnej na podstawach z nią sprzecznych. Tymczasem w rozpoznawanej skardze kasacyjnej analiza wszystkich zarzutów obejmujących naruszenie art. 145 § 1 lit. c) w. zw. z art. 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a., prowadzi do konstatacji, że stanowią one polemikę z wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku, co w świetle art. 190 in fine p.p.s.a. uznać należy za niedopuszczalne.

Za niezasadne należy uznać także sformułowane w pkt 2 podpunktach 1) lit. a)- f) i podpunkcie 2) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez jego błędna wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie oraz przepisu art. 10 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską w zw. z art. 2 Aktu (szczegółowo wskazanego wyżej) poprzez wykładnię prawa krajowego w sposób sprzeczny z celami i brzmieniem prawa wspólnotowego, a w szczególności akapitem 11 preambuły oraz art.4 ust. 1 pkt b) Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95/ME z dnia 22 października 2008 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz.U.UE.1.2008.299.25 z dnia 2008.1 1.08). Zauważyć trzeba, iż uchylając wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 marca 2017 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1871/16), Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 132 ust. 2 p.w.p., co w konsekwencji prowadziło do niewłaściwego zastosowania tego przepisu. NSA we wskazanym wcześniejszym wyroku z 7 listopada 2019 r. (sygn. akt II GSK 2441/17) uznał, iż Sąd I instancji nie zauważył tego, ze organ administracji naruszył w tej sprawie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., ponieważ zaniechał wnikliwego i wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przyjmując jednocześnie, że okoliczność identyczności lub podobieństwa towarów, a także samych oznaczeń w kontekście przesłanek płynących z treści art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., została spełniona. Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym wyroku uznał, iż ta ocena organu, z którą zgodził się WSA w wyroku z dnia 22 marca 2017 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1871/16) jest, w świetle przesłanek z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. w rozpatrywanej sprawie, przedwczesna. Rację ma zatem Sąd I instancji w analizowanym aktualnie wyroku z 8 lipca 2020 r.( sygn. akt VI SA/Wa 676/20), wskazując iż: "kontrola sądu administracyjnego jest możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych, zgodnie z regułami postępowania administracyjnego i daniu temu wyraz w uzasadnieniu decyzji administracyjnej poddawanej kontroli. Wydając zaskarżoną decyzję Organ naruszył przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. we wskazanym powyżej przez Sąd zakresie nie pozwala na przyjęcie, że rozstrzygnięcie sprawy zawarte w zaskarżonej decyzji jest zgodne z prawem. Z powyższych względów Sąd uznał, że naruszenie tych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a." (s. 27-28 uzasadnienia zaskarżonego tu wyroku WSA). W świetle związania wynikającego z art. 190 p.p.s.a. w związku z wyrokiem NSA z dnia 7 listopada 2019 r. (sygn. akt II GSK 2441/17), także Naczelny Sąd Administracyjny w składzie tu orzekającym uznaje, iż odnoszenie się do zarzutów pomieszczonych w punkcie 2 petitum niniejszej skargi kasacyjnej, a dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, jest przedwczesne.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjna oddalił. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 11 ust. 2 pkt 2) w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1431).