Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 29/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2013 r. sprawy ze skargi K. R., A. D., G. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Stan faktyczny

1. Prezydent W. decyzją z dnia [..] października 2012 r. nr [...] odmówił następcom prawnym dawnych właścicieli hipotecznych K. R., A. D. oraz G. D. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy [...], oznaczonego hip nr [....], stanowiącego działkę ewidencyjną nr [..] (obecne działki ewidencyjne nr [...] część i nr [...] część z obrębu [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ orzekający podał, że opisana nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279). W ocenie organu I instancji w rejestrze wniosków dekretowych brak jest zapisu dotyczącego złożenia przez dawnych właścicieli w ustawowym terminie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu.

2. Od powyższej decyzji pełnomocnik stron – adw. A. M. wniósł odwołanie zarzucając organowi naruszenie art. 75 K.p.a., w tym błąd w ustaleniach faktycznych polegający między innymi na nieuwzględnieniu zeznania - oświadczenia K. R. z dnia [..] czerwca 2004 r. jako dowodu w sprawie.

3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy powołaną decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2012 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w dniu [...] września 1999 r. K. R. zastępowana przez mec. J. H. wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu, ewentualnie o przywrócenie terminu do złożenia takiego wniosku.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. Prezydent W. postanowił odtworzyć akta w/w nieruchomości zobowiązując stronę do uzupełnienia materiału dowodowego mającego na celu ustalenie daty złożenia wniosku dekretowego. Strona złożyła jedynie oświadczenie K. R. o złożeniu takiego wniosku przez S. G. – dawną właścicielkę nieruchomości.

W toku postępowania ustalono, że S. G. w 1948 r. korespondowała z Biurem [...] i Okręgowym Urzędem [...], co świadczy o tym, że interesowała się przedmiotową nieruchomością. Zebrany materiał dowodowy nie potwierdza jednak, iż w tym czasie złożono wniosek o przyznanie prawa własności czasowej. W ocenie Kolegium nie potwierdza tego faktu również wskazane przez stronę oświadczenie, które jest jedynie jej oświadczeniem woli i pozostaje w sprzeczności z wnioskiem mec. J. H. z dnia [...] września 1999 r. w którym twierdził, że wniosek nie został złożony i wnosił o przywrócenie terminu do złożenia takiego wniosku.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy w tym materiały uzyskane z Archiwum [...] dotyczące przedmiotowej nieruchomości nie potwierdziły by złożono wniosek dekretowy.

W Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] dokonano ogłoszenia o objęciu gruntów, wśród których znalazł się grunt dawnej nieruchomości hip. Nr [...]. Objęcie przedmiotowego gruntu w posiadanie nastąpiło więc w dniu [...] 1948 r. to jest z dniem ogłoszenia w powołanym Dzienniku. Termin na złożenie wniosku upłynął zatem w dniu [...] 1949r., a wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu został złożony dopiero w dniu [...] września 1999r. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa i nie narusza przepisów prawa.

4. Na wskazaną decyzję Kolegium K. R., A. D. i G. D. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono naruszenie przepisów procedury administracyjnej tj: art. 7, art. 8 Kpa, art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a., art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., art. 75 § 2 K.p.a, art. 76 § 1 K.p.a., art. 107 § 1 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. polegającej w szczególności na zaniechaniu rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym skutków jakie wywołał wniosek S. G. o przywrócenie posiadania złożonego do Okręgowego Urzędu [...] oraz nie uwzględnieniu wniosku o przesłuchanie w charakterze świadka K. R. Wskazano ponadto, że z zaświadczenia Urzędu [...] z dnia [..] października 2005 r. nr [...] wynika, że grunt został objęty w posiadanie w dniu [...] 1948 r. tj. z dniem ukazania się Dziennika Urzędowego nr [...], a w decyzji wskazuje się na Dziennik Urzędowy nr [...] z dnia [...] 1948 r. Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego § 1 i § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia [..] 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę [...]. ([...]).

5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

6. Pełnomocnik skarżących w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2013 r. wskazał dodatkowo na okoliczność, iż ogłoszenie z dnia [...] 1948 r. o objęciu nieruchomości w posiadanie przez Gminę [...]. zostało podpisane przez osobę nieuprawnioną tj. [...]. Kwestia ta została podniesiona również w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2013 r.

II. Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

1. Sąd administracyjny akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270, ze zm., powoływana dalej jako "ppsa") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

2. W przedmiotowej sprawie fundamentalne znaczenie ma kwestia, czy poprzedniczka prawna skarżących – S. G. złożyła w terminie określonym przez art. 7 powołanego dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] wniosek o przyznanie prawa własności czasowej oraz czy w ogóle zaczął biec termin do złożenia tego wniosku, skoro zdaniem skarżącego ogłoszenie zostało podpisane przez [...], który nie był upoważniony do tej czynności.

3. Skład orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela w tej kwestii stanowisko zawarte w Uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2000 r. (sygn. akt OPK 32/99, ONSA 2000/4/142, Wokanda 2000/9/36), że warunkiem skutecznego objęcia gruntów w posiadanie przez Gminę [...] było zamieszczenie ogłoszenia w organie urzędowym, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia [....] 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę [...] ([...]). Prawne znaczenie dla objęcia gruntu w posiadanie ma wyłącznie ogłoszenie dokonane w takim organie. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy Sąd zauważa, iż objęcie w posiadanie spornej nieruchomości nastąpiło z dniem [...] 1948 r. Powoływanie się przy tym przez skarżących na treść zaświadczenia z dnia [...] 2005 r. nr [...] dotyczącego innej nieruchomości położonej przy ul. [...] oznaczonej hipotecznie Nr [...] jest dla Sądu niezrozumiałe. Od wskazanej daty rozpoczął też bieg termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej przedmiotowej nieruchomości. Z akt sprawy wynika bezspornie, że w terminie zakreślonym w ustawie wniosek taki nie został złożony. Pełnomocnik następców prawnych wystąpił z wnioskiem dekretowym dopiero w dniu [..] września 1999 r. Jednocześnie organ I instancji po przeprowadzeniu wszechstronnego postępowania dowodowego stwierdził, brak dowodów potwierdzających, że wniosek został złożony w grudniu 1948 r.

4. Sąd nie podziela stanowiska skarżących, że podpisanie przez [...] ogłoszenia o przystąpieniu do objęcia spornej nieruchomości w posiadanie nie wywołało skutków prawnych. Skutek prawny objęcia gruntu w posiadanie przez gminę nie wiąże się bowiem ze wszystkimi czynnościami organu, lecz jak wynika z § 3 rozporządzenia z dnia [...] 1948 r. za objęte w posiadanie, uważa się nieruchomości "z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego", zatem prawne znaczenie dla objęcia gruntu w posiadanie ma zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie wyłącznie ogłoszenie w tym organie (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 21.10.2010 r. sygn. akt I SA/Wa 184/10).

5. Organ w swoich zasobach oraz archiwach poczynił poszukiwania wniosku dekretowego. Nie natrafiono na ślad takiego wniosku dotyczącego przedmiotowej nieruchomości. W tym zakresie zdaniem Sądu przesłuchanie K. R. jako następczyni prawnej S. G. na okoliczność tego czy wniosek został przez złożony S. G. było zbędne. Nie wiadomo bowiem czemu mogłoby służyć zeznanie strony, skoro nie była ona świadkiem złożenia takiego wniosku, a zatem oświadczenie takie (wyjaśnienie) nie miałoby żadnej wartości dowodowej. Zgodnie z art. 86 K.p.a jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Przy czym stosownie do art. 86 k.p.a. dowód z zeznań strony jest środkiem dowodowym pomocniczym, z którego organ winien korzystać jedynie w ostateczności, gdy wszechstronne wyjaśnienie sprawy w oparciu o inne dowody nie było możliwe (por. wyrok WSA w Krakowie 3 września 2008 r. II SA/Kr 518/2008 LexPolonica nr 2083535). W niniejszej sprawie postępowanie dowodowe doprowadziło natomiast do jednoznacznego stwierdzenia o braku złożenia wniosku dekretowego.

6. Za wniosek dekretowy, w sensie materialnym, nie mógł w żadnym razie być uznany wniosek złożony przez S. G. do Okręgowego Urzędu [...]. Wniosek o przywrócenie posiadania złożony w trybie dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz.U. Nr 13, poz. 87) został rozpoznany przez Okręgowy Urząd [..] decyzją z dnia [...] maja 1948 r., a zatem został on "skonsumowany" przed objęciem nieruchomości w posiadanie. Wobec czego nieuprawnym jest twierdzenie, że korespondencja z urzędem likwidacyjnym powinna być uznana za złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej.

7. W odniesieniu do twierdzenia skarżących o złożeniu przez S. G. w ustawowym terminie wniosku dekretowego wskazać należy na sprzeczność tego twierdzenia z treścią pisma z dnia [...] września 1999 r. sporządzonego przez ówczesnego pełnomocnika K. R. mec. J. H., który wskazał, że wniosek taki nie został złożony i wniósł o przywrócenie terminu do jego złożenia.

8. Zarzuty skargi są całkowicie chybione i nie mogły zostać uwzględnione. Kontrolując zaskarżoną decyzję w zakresie określonym w art. 134 ppsa Sąd nie stwierdził, aby wystąpiły inne niż wskazane w skardze uchybienia obligujące do uchylenia zaskarżonej decyzji albo stwierdzenia jej nieważności. W okolicznościach sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wobec czego skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.

Z tych przyczyn na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji