Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2053/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Małgorzata Jużków (spr.) Protokolant Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 3 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. (poprzednio Z.) Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 14 kwietnia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2389/13 w sprawie ze skargi C. (poprzednio Z.) Spółki z o.o. w W. na decyzję P. A. R. i M.i R. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok [...] oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2389/13 oddalił skargę C. Spółki z o.o. w W. (poprzednio "Z." Spółka z o.o.) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznana płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2005.

Jak zrelacjonował Sąd, decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał spółce "Z." płatności ONW na 2005 r. w łącznej kwocie 16 815,48 zł do powierzchni 77,39 ha (nizinne strefa II), zgodnie z deklaracją wniosku.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Prezes ARiMR, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] czerwca 2013 r., stwierdzającą nieważność wskazanej wyżej decyzji z dnia [...] maja 2006 r. jako rażąco naruszającej prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Prezes Agencji stwierdził, że przyznając wskazaną decyzją spółce "Z." płatności ONW na 2005 r. organ rażąco naruszył § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.), dalej jako rozporządzenie ONW, bo nie uwzględnił wniosków złożonych w 2005 r. przez oddział terenowy spółki "Z." – Gospodarstwo Rolne: L. oraz samą spółkę (łącznie zgłoszono 153,59 ha i płatności przyznano do takiej powierzchni), co w rezultacie doprowadziło do nieuwzględnienia obowiązku redukcji płatności po przekroczeniu powierzchni powyżej 50 ha i 100 ha, zgodnie ze wskazanym przepisem.

Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny objaśnił czym jest rażące naruszenie prawa w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i wskazał, że zgodnie z § 4 ust. 1 – 4 rozporządzenia ONW wysokość płatności ONW, w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu rolnego i deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Płatność ONW jest udzielana producentowi rolnemu do położonych na obszarach ONW działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, sady, łąki trwałe oraz pastwiska trwałe w wysokości przepisem określonej.

Dodatkowo, płatność ONW do powierzchni działek rolnych przekraczającej 50 ha jest udzielana w wysokości:

1) 50 % stawki podstawowej - za powierzchnię od 50,01 ha do 100 ha;

2) 25 % stawki podstawowej - za powierzchnię od 100,01 ha do 300 ha, zaś do powierzchni działek rolnych wynoszącej powyżej 300 ha, płatność ONW nie przysługuje.

Jak wyjaśnił Sąd, z akt sprawy wynika, że z wnioskami o przyznanie płatności wystąpiły oddziały spółki "Z.", natomiast Agencja mylnie uznała, że można oddziały spółki z o.o. rejestrować w ewidencji jako odrębnych producentów rolnych. Było to działanie nieprawidłowe, bowiem definicję producenta rolnego wypełniała tylko spółka "Z." jako całość. Tylko spółce można przypisać walor posiadania gospodarstwa rolnego i w związku z tym do rejestru producentów powinna być wpisana tylko raz, a co za tym idzie powinna złożyć tylko jeden wniosek o płatność obejmujący wszystkie posiadane działki rolne, które spełniały warunki do uzyskania płatności. W tej sytuacji postępowanie prowadzone było w stosunku do spółki i decyzja była skierowana do spółki, nawet jeżeli jej nazwa została uzupełniona nazwą gospodarstwa rolnego (tak orzeczenia sądów administracyjnych, w tym np. wyrok NSA z dnia 18 września 2012 r. o sygn. akt II GSK 1180/11; publik. LEX nr 1244508). W niniejszej sprawie spółka "Z." wnioskowała w 2005 r. o płatności ONW jako Gospodarstwo Rolne: w L. oraz samodzielnie jako "Z." Sp. z o.o. Z powyższego wynika, że w 2005 r. suma powierzchni zadeklarowanych do płatności ONW przez "Z." Sp. z o.o. wyniosła 153,59 ha i do takiej powierzchnia zostały przyznane płatności ONW.

Zdaniem Sądu dla określenia prawidłowej wysokości płatności niezbędne jest zastosowanie redukcji (zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia ONW) do powierzchni powyżej 50 ha. Tym samym wydanie decyzji przyznającej płatność ONW do gruntów rolnych położonych na obszarach ONW zadeklarowanych przez spółkę "Z." we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności ONW na 2004 r. z 9.06.2004 r., a nieuwzględniającej wniosków złożonych przez jej oddziały terenowe prowadziło do obejścia § 4 ust. 3 rozporządzenia ONW – nieuwzględnienia obowiązku redukcji płatności po przekroczeniu powierzchni powyżej 50 ha i 100 ha.

Powyższe uzasadniało ocenę, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., wydając w dniu [...] maja 2006 r. decyzję przyznającą spółce płatności ONW rażąco naruszył § 4 ust. 3 rozporządzenia ONW, co ze względu na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nakazywało wyeliminowanie takiej decyzji z obrotu prawnego.

Skargą kasacyjną Spółka domagała się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z treścią art. 28 k.p.a. w zw. z art. 30 k.p.a. poprzez uznanie, że faktyczny beneficjent dofinansowania przyznanego decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] maja 2006r. w sprawie przyznania płatności ONW "Z." Spółka z o.o. Gospodarstwo Rolne w L. nie była stroną postępowania i w związku z tym doszło do kumulacji obszarów strony skarżącej objętych dofinansowaniem pomimo faktu, że Gospodarstwo Rolne "L." Spółka z o.o. z/s w L. w dniu wydania decyzji ([...] maja 2006 r.) była w pełni zarejestrowaną spółką z o.o. i spółka ta mogła i powinna (jako faktyczny beneficjent i podmiot mający interes prawny w rozstrzygnięciu) być stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o przyznaniu środków;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z treścią art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. przez afirmację stanu, w którym doszło do niedoręczenia decyzji właściwej stronie postępowania to jest spółce pod firmą: Gospodarstwo Rolne "L. Spółka z o.o. z/s w L. przez co została ona pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu i obrony jej praw;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z treścią art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a w zw. z treścią § 4 ust. 3 rozporządzenia ONW przez przyjęcie, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] maja 2006 r. w sprawie przyznania płatności ONW była wadliwa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności.

Prezes ARiMR nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 3 września 2015 r. pracownik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zaskarżonym kasacyjnie wyrokiem Sąd I instancji zgodził się z organem, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] maja 2006 r. przyznająca spółce "Z." płatność ONW na 2005 r. rażąco naruszała § 4 ust. 3 rozporządzenia ONW, zatem stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. było zgodne z prawem.

We wniesionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w powiązaniu z § 4 ust. 3 cyt. wyżej rozporządzenia, uznając je za uzasadniające uchylenie zaskarżonego orzeczenia.

Oceniając tak sporządzoną skargę kasacyjną stwierdzić należy, że nie wypełnia ona niezbędnych wymogów właściwych dla tego rodzaju środka zaskarżenia.

Wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. kontrola kasacyjna dokonuje się wyłącznie w granicach wytyczonych skargą kasacyjną przez jej autora, przy czym granice te określają wskazane podstawy zaskarżenia wraz z ich uzasadnieniem oraz postawione wnioski (wyrok NSA z dnia 10 października 2012 r. o sygn. akt I OSK 1500/12; publik. CBOSA).

Prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna, poza tym, że musi spełniać warunki przewidziane dla każdego pisma w postępowaniu sądowym określonym w art. 46 i 47 p.p.s.a., musi ponadto czynić zadość wymogom wymienionym w art. 176 p.p.s.a. Szczególne znaczenie w kontekście wspomnianego wyżej zakresu kontroli kasacyjnej ma obowiązek przywołania podstaw kasacyjnych wraz z ich uzasadnieniem.

Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną oprzeć można na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub/i na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, sporządzający skargę kasacyjną powinien wyjaśnić jak określony przepis powinien być rozumiany i na czym polegał błąd w interpretacji tego przepisu przez sąd, przy czym niedopuszczalne jest podważanie oceny prawnej stanu faktycznego na tej podstawie. Z kolei zarzut niewłaściwego zastosowania normy prawa procesowego, który może przybrać takie same formy jak w przypadku kwestionowania prawa materialnego, tylko wówczas może stać się podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, jeśli wnoszący objaśni na czym polega istotny wpływ tego naruszenia na wynik sprawy. Zarzutom postawionym w ramach określonych podstaw kasacyjnych towarzyszyć musi ich uzasadnienie. Stanowi ono rozwinięcie i objaśnienie w czym wnoszący skargę kasacyjną upatruje naruszenia konkretnych przepisów prawa, czy to materialnego (wyjaśnienie dlaczego wykładnia dokonana przez sąd była błędna i zaprezentowanie wykładni poprawnej, objaśnienie na czym polegał błąd w subsumcji), czy procesowego (wyjaśnienie na czym polegał istotny wpływ naruszenia przepisu prawa procesowego na wynik sprawy).

Niedochowanie przez sporządzającego skargę kasacyjną warunku przywołania podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienia, mającego jak to podnosi się w doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego charakter materialny lub inaczej konstrukcyjny, stanowi brak istotny skargi kasacyjnej i uniemożliwia dokonanie merytorycznej oceny tego środka zaskarżenia (wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2013 r. o sygn. akt II OSK 552/12; publik. CBOSA).

Wywiedziona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna obciążona jest taką właśnie istotną wadą, bowiem przywołuje wprawdzie podstawy kasacyjne i wskazuje przepisy, które zdaniem autora skargi kasacyjnej zostały naruszone, jednak zarzuty te pozostawia w istocie bez uzasadnienia. Redakcja skargi kasacyjnej uwzględnia wymóg uzasadnienia, ale w tej mierze poprzestaje wyłącznie na przywołaniu podtytułu "UZASADNIENIE" i powtórzeniu zarzutów wskazanych w petitum. Taka konstrukcja skargi kasacyjnej jest wadliwa, bo nie spełniając warunku określonego w art. 176 p.p.s.a., nie precyzuje granic kontroli kasacyjnej, co jest niezbędne ze względu na art. 183 § 1 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.