Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1909/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.2 ust.1 pkt 2 lit c
journal: Dz.U. 2003 nr 58 poz 514
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
article: art.12 i 57 ust.1
journal: Dz.U. 2004 nr 39 poz 353

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie NSA Anna Łukaszewska - Macioch NSA Tadeusz Geremek Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 września 2007 r. sygn. akt II SA/Ol 513/07 w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrokiem z dnia 26 września 2007 r. sygn. akt II SA/Ol 513/07, oddalił skargę M. L. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z [...] lutego 2007 r. w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące ustalenia:

Starosta Powiatu Elbląskiego decyzją z [...] maja 2003 r. uznał M. L. z dniem 22 maja 2003 r. za osobę bezrobotną i przyznał mu zasiłek od 22 maja 2003 r., uzasadniając decyzję tym, iż spełniał on warunki określone w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Starosta Powiatu Elbląskiego uchylił wcześniejszą własną decyzję z dnia [...] czerwca 2004 r. i orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej przez M. L. od dnia 1 czerwca 2004 r. z powodu podjęcia zatrudnienia. W uzasadnieniu wskazano, iż uchyloną decyzją orzeczono o utracie przez M. L. statusu osoby bezrobotnej z dniem 14 czerwca 2004 r. z powodu niestawienia się w wyznaczonym terminie. Jednakże skarżący dopiero w dniu 8 lipca 2004 r. poinformował organ, iż podjął zatrudnienie od dnia 1 czerwca 2004 r. W związku z powyższym orzeczono o utracie statusu osoby bezrobotnej przez M. L. od dnia 1 czerwca 2004 r.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. Starosta wznowił postępowanie zakończone wydaniem wyżej wskazanych decyzji, powołując się na fakt wyjścia na jaw nowych okoliczności nieznanych organowi w dniu ich wydania, zaś decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. uchylił własne decyzje: z dnia [...] maja 2003 r., orzekającą o uznaniu M. L. za osobę bezrobotną z dniem 14 maja 2003 r. i o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych, z dnia [...] czerwca 2004 r. orzekającą o utracie prawa do zasiłku od dnia 23 maja 2004 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania oraz z dnia 4 sierpnia 2004 r., orzekającą o utracie z dniem 1 czerwca 2004 r. statusu osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia i jednocześnie orzeczono o odmowie uznania M. L. za osobę bezrobotną z dniem 14 maja 2003 r. oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu nabycia prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 14 maja 2003 r. W uzasadnieniu wskazano, iż M. L. pobierał nieprzerwanie zasiłek od dnia 22 maja 2003 r. do dnia 22 maja 2004 r., wykorzystując w pełni ustawowy okres jego przysługiwania. Z dniem 1 czerwca 2004 r. został wyrejestrowany z ewidencji osób bezrobotnych z powodu podjęcia zatrudnienia. W dniu 5 grudnia 2006 r. po wyjaśnieniu sprawy z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Elblągu okazało się, iż we wskazanym okresie, tj. od dnia 14 maja 2003 r. do dnia 30 listopada 2006 r. M. L. pobierał świadczenie rentowe. Tym samym nie spełniał ustawowych wymogów, których spełnienie jest niezbędne do posiadania statusu osoby bezrobotnej i otrzymania prawa do zasiłku.

Decyzję tę utrzymał w mocy Wojewoda Warmińsko-Mazurski w dniu [...] lutego 2007 r., który nie uwzględnił odwołania M. L., zarzucającego decyzji Starosty, iż nie wziął pod uwagę, że pobierając rentę był tylko częściowo niezdolny do wykonywania niektórych zawodów.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy skorygował błąd w podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji, który powołał nową ustawę zamiast obowiązującej poprzednio ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, lecz uchybienie to - zdaniem wojewody - nie miało istotnego znaczenia.

Treść art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c/ poprzednio obowiązującej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ma identyczną treść jak przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c/ obecnie obowiązującej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z tym przepisem za osobę bezrobotną nie może być uznana osoba, która jest uprawniona do renty z tytułu niezdolności do pracy. Ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji wynika jednoznacznie, iż M. L. nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia 14 maja 2003 r. Zatem nie spełniał wymogów określonych w ustawie i nie mógł posiadać statusu osoby bezrobotnej. Nie ma przy tym znaczenia stopień niepełnosprawności, jak sugeruje skarżący. Skoro odwołujący się jest uprawniony do renty z tytułu niezdolności do pracy, to nie spełnia warunków do uznania go za bezrobotnego. Organ podkreślił także, iż M. L. został poinformowany o warunkach jakie musi spełniać w celu nabycia statusu osoby bezrobotnej, o czym świadczy jego podpis pod oświadczeniem bezrobotnego w karcie rejestracyjnej. W związku z tym uznano, iż decyzja organu pierwszej instancji jest zasadna.

Na powyższą decyzję skargę wniósł M. L., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w niniejszej sprawie. Zarzucił, iż podstawą decyzji była błędna interpretacja przepisów prawa. Zdaniem skarżącego, ustawodawca używając w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy określenia "niezdolny do pracy" miał na myśli osobę całkowicie niezdolną do pracy. Jako osoba częściowo niezdolna do wykonywania niektórych rodzajów pracy nie spełniał on zatem warunku wyłączającego stosowanie wskazanej ustawy. W ocenie skarżącego zastosowana interpretacja przepisów przedmiotowej ustawy jest sprzeczna z Konstytucją i decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym. Skarżący podkreślił, iż społecznym celem renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest wyrównanie szans osób niepełnosprawnych tylko częściowo niezdolnych do pracy w stosunku do osób pełnosprawnych. Wskazał, iż wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest zbyt mała, aby pokryć pełne koszty utrzymania. W jego wypadku otrzymywana kwota była niższa od minimum socjalnego, zaś zdaniem skarżącego państwo polskie nie tworzy ustaw, tak aby obywatele byli zmuszani do życia w warunkach niegodnych człowieka. W ocenie skarżącego godności obywatela broni Konstytucja i zasady współżycia społecznego, stąd wykładnia przyjęta przez Wojewodę jest błędna. Wskazał, iż renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie jest przeznaczona na zaspokojenie egzystencji obywatela, lecz na pokrycie pogorszenia zdolności zarobkowych osoby niepełnosprawnej oraz koszty leczenia tej niepełnosprawności. W związku z tym wywody organów prowadzą do skutków sprzecznych z Konstytucją i zasadami współżycia społecznego, na straży których mają stać. Ponadto skarżący zarzucił, iż zaskarżoną decyzję podjęto tylko na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Warmińsko-Mazurski wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, iż zgodnie z art. 67 ust. 2 Konstytucji, obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i niemający innych środków utrzymania, ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Zatem sama Konstytucja odsyła do ustawy, jako aktu szczegółowo określającego warunki nabycia prawa do zabezpieczenia społecznego. Taką ustawą jest m.in. ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd prezentowany przez organ odwoławczy, iż w niniejszej sprawie należało zastosować przepisy ustawy obowiązującej w dacie wydania uchylonych decyzji. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż dla uzyskania statusu bezrobotnego w dniu 14 maja 2003 r. skarżący winien spełniać wymogi wówczas obowiązującej ustawy, a nie warunki określone w obecnym stanie prawnym. Jednakże treść przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c/ ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), obowiązującej w dacie wydania zaskarżonych decyzji jest identyczna jak treść art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c/ obecnie obowiązującej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Mianowicie za osobę bezrobotną nie mogła być uznana osoba, która nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który jest niezdolny do pracy i spełnia inne wymogi określone w tym przepisie. Z kolei art. 2 tejże ustawy stanowi, że osobą niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Częściowa niezdolność do pracy polega na utracie w stopniu znacznym zdolności do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Zatem w świetle tych przepisów nie ma znaczenia, czy renta jest przyznana z tytułu całkowitej czy też częściowej niezdolności do pracy, bo w każdym przypadku jest to renta z tytułu niezdolności do pracy. Wprawdzie także przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu umożliwiały przyznanie statusu osoby bezrobotnej osobie niepełnosprawnej, której stan zdrowia pozwala na podjęcie zatrudnienia co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. g/ ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu), jeżeli jednak osoba taka nie nabyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (powołany wyżej art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c/).

Nie ulega wątpliwości, iż w okresie objętym uchylonymi decyzjami skarżący był uprawniony do renty z tytułu niezdolności do pracy, a tym samym nie mógł uzyskać statusu osoby bezrobotnej. Zatem fakt powołania niewłaściwych przepisów nie miał wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Przy czym ze względu na to, iż fakt pobierania renty przez skarżącego nie był znany organowi w dniu wydawania uchylonych decyzji, uzasadnione było ich wzruszenie w trybie wznowieniowym, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Sąd wyjaśnił, iż przepisy powołanych ustaw są jasne i precyzyjne, a w związku z tym nie wymagają interpretacji i odwoływania się do Konstytucji RP. Ponadto, jak słusznie podniósł organ w odpowiedzi na skargę, Konstytucja RP wprawdzie zapewnia obywatelom pozostającym bez pracy nie z własnej woli i niemającym innych środków utrzymania, prawo do zabezpieczenia społecznego, jednakże co do zakresu i formy tej pomocy odsyła do ustaw. Nie można zatem uznać, aby okoliczność, iż wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest niższa od renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, upoważniała skarżącego do domagania się dodatkowego wsparcia poprzez przyznanie mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie dają organom możliwości uznaniowego przyznawania statusu osoby bezrobotnej, lecz ściśle określają warunki jakie muszą być spełnione, aby wnioskodawca uzyskał taki status, a tym samym prawo do świadczeń określonych w tej ustawie. Sam fakt trudnej sytuacji materialnej nie upoważnia do żądania przyznania takiego statusu w sytuacji, gdy osoba o niego się ubiegająca nie spełnia ustawowych kryteriów niezbędnych do jego uzyskania.

Jako niezasadny ocenił Sąd zarzut powołania przez organ odwoławczy jedynie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wprawdzie w samej osnowie rozstrzygnięcia nie zostały przywołane wszystkie przepisy, lecz w obszernym uzasadnieniu decyzji organ - w myśl dyrektywy zawartej w art. 107 § 3 K.p.a. - wyjaśnił podstawę prawną podjętej decyzji i przytoczył stosowne przepisy prawa. Zatem uchybienie to nie stanowi wady zaskarżonej decyzji skutkującej koniecznością jej uchylenia.

Wobec powyższego w ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwaną dalej ustawą P.p.s.a.) Sąd oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. L., reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu adw. H. K. i zaskarżając wyrok w całości zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c/ ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514) poprzez przyjęcie, iż użyte w treści tego artykułu określenie "niezdolność do pracy" obejmuje również osoby częściowo niezdolne do pracy;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie art. 9 K.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c/ ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach runku pracy oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c/ wspomnianej ustawy z 14 grudnia 1994 r. przez przyjęcie, iż zastosowanie przepisu nieobowiązującej w dacie wydania decyzji, ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zamiast obowiązującej w dacie wydania decyzji z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie jest dostateczną podstawą uwzględnienia skargi złożonej przez M. L. na decyzję Wojewody oraz naruszenie art. 107 K.p.a. przez przyjęcie, że brak przywołania w sentencji decyzji wszystkich obowiązujących przepisów, stanowiących podstawę prawną nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi na decyzję Wojewody.

Skarga kasacyjna domaga się zmiany zaskarżonego wyroku przez uchylenie zaskarżonej decyzji lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia, przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów procesu z tytułu kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kwestionując sposób wyjaśnienia przez Sąd pojęcia "niezdolności do pracy" autor skargi kasacyjnej podnosi, iż ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych to zupełnie niezależny akt prawny, który z ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu formalnie nie ma nic wspólnego. Każdy z tych aktów ma niezależny byt. Ustawa z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie odsyła w pojęciu niezdolności do pracy, do innego aktu prawnego. Art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c/ tej ustawy nie można interpretować inaczej niż tak jak tam jest napisane. Nie można uznać za osobę bezrobotną tego co nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Jeśli wolą ustawodawcy było włączenie do statusu bezrobotnego również osoby częściowo niezdolnej do pracy, to powinien to legislacyjnie rozwiązać.

W odniesieniu do zarzutu opisanego pod pkt 2 skarżący uważa, iż niedopuszczalna jest akceptacja przez Sąd decyzji, która powołuje się na nieistniejący stan prawny. Takiego stanu rzeczy nie usprawiedliwia nawet fakt, iż przywołany przez organ akt prawny w swej treści jest identyczny jak ten, który obowiązywał w dniu 14 maja 2003 r.

To na organ administracyjny nałożony został obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody.

Powyższa naczelna zasada procedury administracyjnej określona w art. 9 K.p.a. nie może być przez Sąd usprawiedliwiana faktem identycznego brzmienia obowiązujących w różnym czasie norm prawnych. Sąd akceptując ten stan rzeczy tym samym naruszył art. 9 K.p.a. Miało to niewątpliwy wpływ na wynik sprawy.

Naruszenie art. 107 K.p.a. skarżący upatruje w tym, że przepis ten m.in. wymaga powołania podstawy prawnej decyzji. Sąd przyznał, że w sentencji decyzji nie zostały przywołane wszystkie przepisy, co usprawiedliwił faktem wyjaśnienia przez organ podstawy prawnej w uzasadnieniu decyzji.

Organ administracji publicznej winien jednak posiadać kompetentną kadrę, wspomaganą służbami prawnymi, tym bardziej gdy dotyczy to decyzji Wojewody. Zaskarżona decyzja - wbrew stanowisku Sądu - nie powinna być utrzymana w mocy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Sąd odwoławczy stosownie do art. 183 § 1 ustawy P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania. W tej sprawie żadna z przesłanek nieważności nie miała miejsca, stąd też Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany był rozpoznać podniesione w środku odwoławczym zarzuty.

W sytuacji gdy skarga kasacyjna opiera się na obu podstawach z art. 174 ustawy P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny bada najpierw zasadność zarzutu naruszenia przepisów postępowania.

Rozpoznając skargę na decyzję ostateczną, Wojewódzki Sąd Administracyjny czyni to na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przepisy tego aktu prawnego, które zdaniem autora skargi kasacyjnej miałby naruszyć Sąd pierwszej instancji powinny być wskazane w zarzucie, a nadto należy opisać na czym polegało naruszenie tych przepisów oraz wykazać, że miało ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzut skargi kasacyjnej, mimo sporządzenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika, nie odpowiada tym wymaganiom bowiem wskazano w nim jako naruszone przepisy art. 9 i 107 K.p.a., które nie miały zastosowania przed Sądem pierwszej instancji. Wymienione w tym samym zarzucie przepisy art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c/ ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art.2 ust. 1 pkt 2 lit. c/ ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu mają charakter materialnoprawny, a nie procesowy, zaś wadliwe wskazanie w decyzji organu pierwszej instancji przepisu ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zamiast mającej zastosowanie poprzednio obowiązującej ustawy z 14 grudnia 1994 r. nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy, skoro obie regulacje były identyczne. Dodać należy, iż tę wadliwość dostrzegł Wojewoda i odniósł się do niej w uzasadnieniu decyzji ostatecznej, a okoliczność tę ocenił właściwie Sąd pierwszej instancji.

Nieprawidłowe sformułowanie zarzutu, jak również nietrafny zarzut jakoby brak przywołania w podstawie prawnej decyzji Wojewody wszystkich przepisów obowiązujących przy wydaniu decyzji stanowił podstawę do uchylenia decyzji powoduje, iż bez powiązania tych zarzutów z przepisami ustawy P.p.s.a. kontrola instancyjna w zakresie podstawy z art. 174 pkt 2 ustawy P.p.s.a. nie mogła być przeprowadzona. Sąd odwoławczy związany granicami skargi kasacyjnej nie może bowiem korygować wadliwych zarzutów, domyślać się o jakie przepisy procedury sądowoadministracyjnej chodzi, ani uzupełniać wadliwie skonstruowanych podstaw kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r. OSK 421/04, Lex 146732 oraz szereg innych orzeczeń tego Sądu).

Jako nietrafny ocenił Naczelny Sąd Administracyjny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego.

Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c/ ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu definiuje bezrobotnego jako osobę m.in., która nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy.

Z ustaleń organów wynika w sposób niewątpliwy, iż M. L. w okresie uznania go za osobę bezrobotną i pobierania zasiłku dla bezrobotnych, pobierał równocześnie rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 14 maja 2003 r. Nabycie prawa do renty stanowi więc przeszkodę w uznaniu skarżącego za bezrobotnego w rozumieniu przepisów ustawy.

Zgodzić należy się z twierdzeniem skarżącego, iż ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie definiuje pojęcia niezdolności do pracy. Nie oznacza to jednak, iż pojęcie to należy tłumaczyć tylko jako całkowitą niezdolność do pracy.

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowi część systemu prawnego. Jeśli więc nie wyjaśnia ona niektórych pojęć to na gruncie wykładni systemowej należy posłużyć się znaczeniem jakie temu pojęciu nadaje inny akt generalny. Jest więc odwrotnie niż twierdzi skarżący. Gdyby ustawodawca chciał nadać pojęciu inne znaczenie wówczas w ustawie szczególnej zamieściłby definicję tylko na użytek tej ustawy.

Posługując się wykładnią systemową Sąd pierwszej instancji zasadnie sięgnął do przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), które wyjaśniają kiedy przysługuje renta z tytułu niezdolności do pracy (art. 57 ust. 1) oraz definiuje pojęcie osoby niezdolnej do pracy. W myśl art. 12 powołanej ustawy osobą niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu.

Przepis art. 2 ust. 2 pkt 2 lit. c/ ustawy z 14 grudnia 1994 r. posługując się pojęciem "renty z tytułu niezdolności" nie różnicuje, czy jest to świadczenie z tytułu całkowitej, czy też częściowej niezdolności do pracy.

Oznacza to więc niezdolność do pracy w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Dokonaną przez Sąd pierwszej instancji wykładnię systemową wspierają argumenty natury celowościowej. Uznanie za osobę bezrobotną i wiążące się z tym przyznanie zasiłku ma na celu złagodzenie skutków bezrobocia i dostarczenie niezbędnych środków utrzymania osobie, która z powodu niemożności podjęcia pracy nie posiada innych środków utrzymania. Ograniczając krąg osób, które mogą korzystać z tych specjalnych świadczeń, ustawodawca wyłączył osoby pobierające emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy, a także inne świadczenia pieniężne wyliczone w przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c/ ustawy. Posiadanie innych źródeł dochodu jak: emerytury, renty, zasiłku i świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub wychowawczego - niezależnie od ich wysokości - wyłącza uznanie takiej osoby za bezrobotną i uniemożliwia przyznanie zasiłku dla bezrobotnych.

Z powyższych względów zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny uznał za uchybiony, zaś skargę kasacyjną oddalił na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a.

W odniesieniu do wniosku o zasądzenie kosztów należy podać, iż przepisy art. 209 i 210 ustawy P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustawowego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250), przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 ustawy P.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego winien złożyć w WSA stosowne oświadczenie, o jakim mowa w przepisie § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).