Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 151/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 86 ust. 8
journal: Dz.U. 2004 nr 53 poz 533
law: ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2009 r. sprawy ze skargi P. [...] Spółka Jawna na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] kwietnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie apteki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżącej P. [...] Spółka Jawna kwotę 1078 zł (tysiąc siedemdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] maja 2006 r. P. M. M. i Wspólnicy - Spółka Jawna z siedzibą w W., zwróciła się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego o zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "Apteka [...]" w W. przy ul. [...]. Do wniosku dołączono m.in. plan i opis techniczny pomieszczeń przeznaczonych na aptekę sporządzony przez osobę uprawnioną.

Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...], pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. wezwał stronę do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie magazynu do przechowywania asortymentu wymienionego w art. 72 ust. 5 ustawy Prawo farmaceutyczne, zgodnie z § 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 września 2002 r. w sprawie wykazu pomieszczeń wchodzących w skład powierzchni podstawowej i pomocniczej apteki (Dz. U. Nr 161, poz. 1338).

W oświadczeniu złożonym w dniu [...] czerwca 2006 r. Spółka stwierdziła, że "lokal przeznaczony na aptekę posiada jeden magazyn do przechowywania środków farmaceutycznych i tym samym nie przewiduje się prowadzenia asortymentu wymienionego w art. 72 ust. 5 Prawo farmaceutyczne".

Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] udzielił spółce P. zezwolenia na prowadzenie apteki, ustanawiając jednocześnie zakaz sprzedaży w aptece produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 ustawy Prawo farmaceutyczne.

Spółka złożyła wniosek o uzupełnienie treści powyższej decyzji poprzez rozstrzygnięcie w zakresie dopuszczalności sprzedaży produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 ustawy Prawo farmaceutyczne, z zastrzeżeniem ich przechowywania w izbie ekspedycyjnej apteki. Alternatywnie strona wniosła o dopuszczenie możliwości rozpoczęcia sprzedaży powyższych produktów po wydzieleniu "w późniejszym czasie" dodatkowego magazynu przeznaczonego na ich przechowywanie.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] odmówił uzupełnienia zezwolenia na prowadzenie apteki w zakresie określonym we wniosku złożonym przez stronę.

Następnie Spółka wniosła, do Głównego Inspektora Farmaceutycznego odwołanie od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia [...] czerwca 2006r. w części dotyczącej zakazu sprzedaży produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 ustawy - Prawo farmaceutyczne.

Po rozpatrzeniu odwołania spółki P. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. w części dotyczącej zakazu sprzedaży produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 ustawy Prawo farmaceutyczne, Główny Inspektor Farmaceutyczny zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2007r., na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 pkt 4 w związku z art. 86 ust. 8 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2004r. Nr 53, poz. 533, z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W decyzji tej obok pouczenia o przysługującej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ II instancji zawarł zapis "Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania niniejszej decyzji. Strona niezwłocznie po doręczeniu jej niniejszej decyzji zobowiązana jest do usunięcia z lokalu apteki produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 ustawy - Prawo farmaceutyczne".

W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Farmaceutyczny stwierdził m.in., że bezwzględnym wymogiem prowadzenia przez aptekę ogólnodostępną obrotu produktami określonymi w art. 72 ust. 5 ustawy Prawo farmaceutyczne jest wydzielenie - w ramach powierzchni podstawowej lokalu apteki - odrębnego pomieszczenia magazynu, przeznaczonego do przechowywania tych produktów (art. 86 ust. 8 w zw. z art. 72 ust. 5 ustawy Prawo Farmaceutyczne i § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 26 września 2002 r. w sprawie wykazu pomieszczeń wchodzących w skład powierzchni podstawowej i pomocniczej apteki, czego spółka P. nie uczyniła.

Na podstawie dołączonego do wniosku o zezwolenie na prowadzenie apteki planu technicznego lokalu organ ustalił, że w aptece przewidziano jeden magazyn. Magazyn produktów leczniczych został oznaczony na planie jako pomieszczenie nr [...]. Z protokół przeglądu lokalu przeznaczonego na aptekę, przeprowadzonego w dniu [...] czerwca 2006 r. wynikało, że w skład powierzchni podstawowej wchodzi pomieszczenie określone jako "Magazyn I" o powierzchni [...] m2 obok określenia pomieszczenia "Magazyn II" znajdowała się adnotacja "brak".

Dodatkowo organ podkreślił, że strona w oświadczeniu złożonym w dniu [...] maja 2006 r. stwierdziła, że asortyment określony w art. 72 ust. 5 ustawy Prawo farmaceutyczne będzie przechowywany wyłącznie w części ekspedycyjnej na wydzielonym stoisku, a obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości magazynowania produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 wskazanej ustawy w izbie ekspedycyjnej.

Ponadto Główny Inspektor Farmaceutyczny stwierdził, że po wydaniu decyzji organu I instancji w aptece były przechowywane produkty wymienione w art. 72 ust. 5 ustawy Prawo farmaceutyczne (protokół kontroli przeprowadzonej w aptece w dniu 5 września 2006 r., gdzie stwierdzono również, że "w aptece został wydzielony drugi magazyn kosztem komory przyjęć i szatni"). Spółka w piśmie z dnia [...] kwietnia 2007 r. podała, że apteka posiada dwa magazyny.

Główny Inspektor Farmaceutyczny - działając w oparciu o przepis art. 136 k.p.a., polecił Wojewódzkiemu Inspektorowi Farmaceutycznemu w B. przeprowadzenie postępowania na okoliczność wydzielenia przez stronę w lokalu apteki magazynu do przechowywania asortymentu wymienionego w art. 72 ust. 5 ustawy Prawo farmaceutyczne. Organ I instancji przeprowadził w aptece kontrolę, która wykazała, że nowoutworzony magazyn ma powierzchnię [...] m2, brak w nim szaf i regałów, znajduje się w nim tylko lodówka. Magazyn został wydzielony kosztem komory przyjęć i szatni.

Zdaniem Głównego Inspektora Farmaceutycznego, w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2002 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakim powinien odpowiadać lokal apteki (Dz. U. Nr 171, poz. 1395 ze zm.), pomieszczenia określonego przez stronę jako "drugi magazyn" nie można potraktować jako magazyn do przechowywania asortymentu wymienionego w art. 72 ust. 5 ustawy Prawo farmaceutyczne. Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2002 r., wyposażenie apteki ogólnodostępnej stanowią szafy magazynowe zamykane lub regały oraz łatwo zmywalne podesty.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła P. M. M. i Wspólnicy Spółka Jawna, wnosząc o jej uchylenie.

Spółka wskazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów Prawa Farmaceutycznego, gdyż m. in.:

- w zezwoleniu zakazano wydawania produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 ustawy Prawo Farmaceutyczne, a organ dodatkowo nakazał usunięcie tych produktów z apteki;

- organy inspekcji farmaceutycznej wydały decyzję w zakresie obrotu innymi produktami, wymienionymi w art. 72 ust. 5 ustawy Prawo Farmaceutyczne;

- brak było obowiązku przechowywania produktów z art. 72 ust. 5 ustawy Prawo Farmaceutyczne w oddzielnym magazynie;

Ponadto zdaniem skarżącej Spółki decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 6, art. 7 i art. 9 k.p.a. Oględziny w dniu [...] kwietnia 2007 r., zastały przeprowadzone bez powiadomienia strony, bez jej udziału, organ pominął protokół, w którym odnotowano fakt wydzielenia drugiego magazynu, nie zawiadomił strony o oględzinach na 7 dni przed czynnością, nie dopuścił do przeprowadzenia dowodu z rozprawy administracyjnej.

Nadto strona zarzuciła naruszenie art. 107, art. 139 k.p.a. gdyż organ w zaskarżonej decyzji w części nazwanej pouczeniem nałożył na nią obowiązek usunięcia z lokalu apteki produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 ustawy Prawo Farmaceutyczne. W decyzji organu pierwszej instancji nie było takiego nakazu, zatem decyzja odwoławcza była bardziej niekorzystna dla strony niż decyzja organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1299/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. M. M. i Wspólnicy Spółki Jawnej w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] kwietnia 2007 r., w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie apteki w części dotyczącej zakazu sprzedaży produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne.

W ocenie Sądu, Główny Inspektor Farmaceutyczny orzekając jako organ odwoławczy zobowiązany był do zbadania czy w świetle załączonego do wniosku planu i opisu technicznego pomieszczeń przeznaczonych na aptekę sporządzonego przez osobę uprawnioną, prawidłowe było rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W tym kontekście Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że w toku całego postępowania nie uzupełniono wskazanego wniosku w sposób, który by zmieniał plan i opis techniczny w porównaniu z pierwotnie złożonym.

Zdaniem Sądu, przepis art. 86 ustawy Prawo farmaceutyczne wskazuje na istnienie uznania administracyjnego w zakresie dopuszczenia do sprzedaży asortymentu określonego w art. 72 ust. 5 wskazanej ustawy, nawet wówczas, gdy zachodzą przesłanki formalne związane z dopuszczeniem tych produktów do obrotu w aptece.

Natomiast z regulacji § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 października 2002 r. w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki (Dz. U. z 2002 r. Nr 187, poz. 1565), oraz § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 września 2002 r. w sprawie wykazu pomieszczeń wchodzących w skład powierzchni podstawowej i pomocniczej apteki, jednoznacznie wynika, że ustawodawca dopuścił w aptekach ogólnodostępnych obrót artykułami opisanymi w art. 72 ust. 5 ustawy Prawo farmaceutyczne, ale obwarował to wymogiem m.in. dysponowania przez lokal apteki odrębnym dla tego asortymentu magazynem.

Sąd Wojewódzki stwierdził, iż nawet gdyby przyjąć że w toku postępowania administracyjnego doszło do wyodrębnienia dodatkowego magazynu i w grę mogło wchodzić uzupełnienie wniosku w zakresie planu i opisu technicznego pomieszczeń przeznaczonych na aptekę sporządzonego przez osobę uprawnioną, to organowi nie można odmówić prawa do działania w ramach uznania administracyjnego. Zgodnie z art. 86 ustawy Prawo farmaceutyczne w aptekach ogólnodostępnych na wydzielonych stoiskach można (a zatem nie ma takiego wymogu) sprzedawać produkty określone w art. 72 ust. 5 tego aktu prawnego posiadające wymagane atesty lub zezwolenia, pod warunkiem że ich przechowywanie i sprzedaż nie będą przeszkadzać w podstawowej działalności apteki. Organ mógł zatem uznać, że wskazany przez wnioskodawcę magazyn o powierzchni 1,20 m2 z umieszczoną w nim lodówką, bez właściwego dla pomieszczeń apteki wyposażenia, nie spełnienia warunku, o którym mowa w wyżej wskazanym przepisie, zaś argument, że strona chce przechowywać przedmiotowy asortyment w izbie ekspedycyjnej nie spełnia ustawowego warunku dopuszczenia tych wyrobów do obrotu. Produkty wskazane w art. 72 ust. 5 ustawy Prawo farmaceutyczne mogą być w aptece przedmiotem obrotu tylko, gdy zachodzą ku temu warunki opisane w przepisie art. 86 ust. 8 wskazanej ustawy i kiedy zostaną, w ramach zezwolenia na prowadzenie apteki, dopuszczone do obrotu.

Za bezzasadne Sąd uznał zarzuty co do tego, że w zaskarżonej decyzji doszło do nałożenia na stronę obowiązku usunięcia z lokalu apteki produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 ustawy Prawo farmaceutyczne. Było to w ocenie Sądu pouczenie w kontekście udzielonego stronie zezwolenia i powziętej przez organ wiadomości o obecności w lokalu apteki produktów niedopuszczonych zezwoleniem.

Od powyższego wyroku P. M. M. i Wspólnicy Spółka Jawna w W. złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego , którą zaskarżyła przedmiotowy wyrok w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 listopada 2008 r. w sprawie o sygn. II GSK 511/08 po rozpoznaniu skargi kasacyjnej P. M. M. i Wspólnicy Spółki Jawnej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2007 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, dostrzegając wnioskowy charakter postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, że strona niewątpliwie dążyła - przed wydaniem decyzji przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego - do dysponowania zezwoleniem na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, bez wyłączenia z niej obrotu produktami wymienionymi w art. 72 ust. 5 Prawa farmaceutycznego i to wyrażało istotę wniosku.

Nadto, że nie było przeszkód aby strona skarżąca dokonywała w trakcie trwania postępowania, modyfikacji dokumentacji technicznej lokalu apteki, jeżeli stan faktyczny lokalu uległ przekształceniu na skutek działań podejmowanych w celu uwzględnienia w pełni jej wniosku. Przy czym stan faktyczny lokalu powinien być odzwierciedlony w dokumentacji technicznej opracowywanej przez osobę uprawnioną.

W tych okolicznościach należało dokonać analizy postępowania Głównego Inspektora Farmaceutycznego pod kątem zadośćuczynienia w postępowaniu odwoławczym wymogom z art. 9 k.p.a.

Zgodnie ze wskazanym przepisem organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania nad tym, aby nie poniosły one szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Główny Inspektor Farmaceutyczny ustosunkowując się w trakcie postępowania do twierdzeń strony o wydzieleniu w lokalu apteki pomieszczenia mogącego (jej zdaniem) stanowić magazyn do przechowywania produktów, o jakich mowa w art. 72 ust. 5 Prawa farmaceutycznego, nie uświadomił jej, iż dla wyniku sprawy istotne znaczenie będzie mieć kwestia odzwierciedlenia w dokumentacji technicznej lokalu apteki omawianego pomieszczenia i nie wezwał jej do uzupełnienia dotychczas przedstawionej dokumentacji.

Zlecił natomiast dokonanie bezpośredniego sprawdzenia na miejscu, czy w lokalu apteki wydzielono magazyn odpowiedni do przechowywania produktów, o jakich mowa w art. 72 ust. 5 Prawa farmaceutycznego.

Taki stan, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego mógł wprowadzić w istocie dezorientację strony (zamiast udzielenia informacji w myśl art. 9 k.p.a.) i być przyczyną przeoczenia przez nią znaczenia uzupełnienia dokumentacji technicznej lokalu o powstałe w trakcie postępowania pomieszczenia, mające służyć, jako magazyn do przechowywania produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 Prawa farmaceutycznego.

W ramach tego postępowania (aż do jego zakończenia) nie można było odmówić stronie podejmowania działań sprzyjających uchyleniu przez organ odwoławczy zakazu obrotu produktami wymienionymi w art. 72 ust. 5 Prawa farmaceutycznego, o jakim orzekł organ I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że zasadnicze znaczenie dla oceny możliwości prowadzenia w aptece ogólnodostępnej sprzedaży produktów określonych w art. 72 ust. 5 Prawa farmaceutycznego ma regulacja zawarta w art. 86 ust. 8 tej ustawy. Zgodnie z art. 86 ust. 8 Prawa farmaceutycznego w aptekach ogólnodostępnych na wydzielonych stoiskach można sprzedawać produkty określone w art. 72 ust. 5 posiadające wymagane prawem atesty lub zezwolenia, pod warunkiem że ich przechowywanie i sprzedaż nie będą przeszkadzać podstawowej działalności apteki. Powodem uznania za wykluczoną w konkretnej aptece ogólnodostępnej sprzedaży produktów, o jakich mowa w art. 72 ust. 5 Prawa farmaceutycznego może być tylko przekonujące ustalenie "przeszkadzania" przechowywaniem i sprzedażą tychże produktów w prowadzeniu podstawowej działalności apteki, tj. świadczeniu usług farmaceutycznych (art. 86 ust. 1, 2 Prawa farmaceutycznego).

Dlatego Sąd I instancji powinien zbadać czy podane przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego argumenty stanowić mogły przeszkodę w prowadzeniu przez aptekę jej podstawowej działalności. Ocena ta winna wskazywać, w jaki sposób podawane przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego mankamenty wydzielonego przez stronę pomieszczenia, wskazywanego jako magazyn do przechowywania produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 Prawa Farmaceutycznego mogły rzutować na podstawową działalność apteki (zakłócać ją).

Przy czym w ramach własnej oceny sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wskazywany dotąd jako mankament wydzielonego przez stronę pomieszczenia ([...] m2), mogącego stanowić magazyn produktów wskazanych w art. 72 ust. 5 Prawa farmaceutycznego, w postaci małej jego powierzchni nie był wystarczający, skoro obowiązujące przepisy nie określają minimalnej powierzchni takiego magazynu. O tym, jaką wielkość magazynu do przechowywania produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 Prawa farmaceutycznego, należałoby w danym przypadku uznać za wystarczającą, rozstrzygać się powinno po analizie możliwości pracy konkretnej apteki, a w szczególności zakładanego w niej obrotu omawianymi produktami. Na marginesie Sąd Naczelny zauważył, że w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie zakwestionowano powierzchni ([...] m2) drugiego z magazynów związanego z podstawową (a więc z założenia większą) działalnością apteki.

Nadto Sąd wskazał, że konieczna była oceny czy zdyskwalifikowanie przez organ magazynu do przechowywania produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 Prawa farmaceutycznego, jako niewystarczającego do ich przechowywania nie było arbitralne. Przy czym argument braku właściwego wyposażenia tego pomieszczenia (z istoty elementów ruchomych) nie mógł być również decydujący.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Naczelny nakazał Sądowi I instancji ocenić, czy przed wydaniem zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Farmaceutyczny zrealizował wymagania art. 9 k.p.a. poprzez wskazanie stronie na znaczenie omawianego wyposażenia dla wyniku podejmowanego przez ten organ rozstrzygnięcia.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarcie przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego - w części jego decyzji oznaczonej jako "pouczenie" zobowiązania strony "do usunięcia z lokalu apteki produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 ustawy - Prawo farmaceutyczne" naruszało art. 107 § 1 k.p.a., bowiem w brzmieniu tego przepisu wskazano ściśle co powinno zawierać pouczenie. Natomiast zobowiązanie strony do określonego zachowania stanowiło w istocie naruszenie zakazu reformationis in peius ustanowionego w art. 139 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił natomiast zarzutów skargi kasacyjnej co do tego, że organ wydający zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, ustalając warunki prowadzenia tej apteki już z zasady, nie może zastrzegać o wyłączeniu z jej obrotu produktów określonych w art. 72 ust. 5 Prawa farmaceutycznego oraz potwierdził, że obligatoryjnym - w aptece mającej prowadzić obrót produktami wymienionymi w art. 72 ust. 5 Prawa farmaceutycznego - jest magazyn do ich przechowywania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Przedmiotem ponownej kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] kwietnia 2007r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...], udzielającą spółce P. zezwolenia na prowadzenie apteki, z jednoczesnym zakazem sprzedaży w aptece produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 ustawy Prawo farmaceutyczne.

Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym wyroku z dnia 20 listopada 2008 r. uznał, że strona skarżąca niewątpliwie dążyła - przed wydaniem decyzji przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego - do dysponowania zezwoleniem na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, bez wyłączenia z niej obrotu produktami wymienionymi w art. 72 ust. 5 Prawa farmaceutycznego i to wyrażało istotę wniosku.

Nadto, że strona mogła dokonać w trakcie trwania postępowania, modyfikacji dokumentacji technicznej lokalu apteki, jeżeli stan faktyczny lokalu uległ przekształceniu na skutek działań podejmowanych przez nią w celu uwzględnienia wniosku w całości. Jednocześnie Sąd stwierdził, że stan faktyczny lokalu powinien być odzwierciedlony w dokumentacji technicznej opracowywanej przez osobę uprawnioną.

Przy tych uwagach zachodziła konieczność dokonania analizy postępowania Głównego Inspektora Farmaceutycznego pod kątem zadośćuczynienia w postępowaniu odwoławczym wymogom z art. 9 k.p.a.

Główny Inspektor Farmaceutyczny ustosunkowując się w trakcie postępowania do twierdzeń strony o wydzieleniu w lokalu apteki pomieszczenia mogącego (jej zdaniem) stanowić magazyn do przechowywania produktów, o jakich mowa w art. 72 ust. 5 Prawa farmaceutycznego, nie uświadomił jej, iż dla wyniku sprawy istotne znaczenie będzie mieć kwestia odzwierciedlenia w dokumentacji technicznej lokalu apteki, omawianego pomieszczenia i nie wezwał jej do uzupełnienia dotychczas przedstawionej dokumentacji. Powinien pouczyć stronę mając na względzie, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa.

Organ odwoławczy zlecił natomiast dokonanie bezpośredniego sprawdzenia na miejscu, czy w lokalu apteki wydzielono magazyn odpowiedni do przechowywania produktów, o jakich mowa w art. 72 ust. 5 Prawa farmaceutycznego.

Taki stan, był przyczyną przeoczenia przez Spółkę znaczenia uzupełnienia dokumentacji technicznej lokalu o powstałe w trakcie postępowania pomieszczenia, mające służyć, jako magazyn do przechowywania produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 Prawa farmaceutycznego.

Należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym podkreślić, że zasadnicze znaczenie dla oceny możliwości prowadzenia w aptece ogólnodostępnej sprzedaży produktów określonych w art. 72 ust. 5 Prawa farmaceutycznego ma regulacja zawarta w art. 86 ust. 8 tej ustawy.

Zgodnie z art. 86 ust. 8 Prawa farmaceutycznego w aptekach ogólnodostępnych na wydzielonych stoiskach można sprzedawać produkty określone w art. 72 ust. 5 posiadające wymagane prawem atesty lub zezwolenia, pod warunkiem że ich przechowywanie i sprzedaż nie będą przeszkadzać podstawowej działalności apteki. Powodem uznania za wykluczoną w przedmiotowej aptece sprzedaży produktów, o jakich mowa w art. 72 ust. 5 Prawa farmaceutycznego może być tylko przekonujące ustalenie "przeszkadzania" przechowywaniem i sprzedażą tychże produktów w prowadzeniu podstawowej działalności apteki, tj. świadczeniu usług farmaceutycznych (art. 86 ust. 1, 2 Prawa farmaceutycznego).

W ocenie Sądu podane przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego argumenty nie mogły stanowić przyczyny uznania, iż zachodzi przeszkoda w prowadzeniu przez aptekę jej podstawowej działalności. Charakter mankamentów pomieszczenia, wskazywanego jako magazyn do przechowywania produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 Prawa Farmaceutycznego nie był na tyle decydujący, aby mógł rzutować na podstawową działalność apteki (zakłócać ją).

Sąd Wojewódzki podziela całkowicie ocenę Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wskazana wada wydzielonego przez stronę pomieszczenia w postaci małej jego powierzchni ([...] m2) nie jest wystarczająca, skoro obowiązujące przepisy nie określają minimalnej powierzchni takiego magazynu, a organ nie zakwestionował powierzchni ([...][ m2) drugiego z magazynów związanego z podstawową (większą) działalnością apteki. Nadto argument braku właściwego wyposażenia tego pomieszczenia (z istoty elementów ruchomych) nie mógł być również decydujący.

Decyzja organu II instancji była wadliwa również dlatego, że Główny Inspektor Farmaceutyczny - w części decyzji oznaczonej jako "pouczenie" zobowiązał stronę "do usunięcia z lokalu apteki produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 ustawy - Prawo farmaceutyczne" co naruszało art. 107 § 1 k.p.a., i stanowiło w istocie naruszenie zakazu reformationis in peius ustanowionego w art. 139 k.p.a.

Decyzja organu I instancji, obarczona była podobnie jak organu odwoławczego naruszaniem art. 9 k.p.a. poprzez brak wyraźnego pouczenia, iż dla wyniku sprawy zgodnego z intencja wnioskodawcy, podstawowe znaczenie ma kwestia odzwierciedlenia w dokumentacji technicznej apteki, pomieszczenia dla produktów z art. 72 ust. 5 ustawy - Prawo farmaceutycznego. Dlatego musiała również zastać uchylona, gdyż charakter naruszenia miał zasadnicze znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia.

Zatem postępowanie administracyjne musi być powtórzone z zaznaczeniem, że organ wydający zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, ustalając warunki prowadzenia tej apteki ma prawo orzec o wyłączeniu z jej obrotu produktów określonych w art. 72 ust. 5 Prawa farmaceutycznego oraz, że obligatoryjnym - w aptece mającej prowadzić obrót produktami wymienionymi w art. 72 ust. 5 Prawa farmaceutycznego - jest magazyn do ich przechowywania.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie do zbadania złożonego przez Spółkę wniosku i wezwaniu do jego uzupełnienia w zakresie planu i opisu technicznego pomieszczeń przeznaczonych - zgodnie z deklarowaną przez podmiot wolą - na sprzedaż w aptece produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 ustawy Prawo farmaceutyczne.

Jednocześnie stwierdzić należy, że dotychczas zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż skarżący nie uzupełnił wniosku w sposób, który by pozwalał na stwierdzenie istnienia w pomieszczeniu apteki oddzielnego magazynu przeznaczonego dla w/w asortymentu.

Z przyczyn powyższych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.