Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1796/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 ust 1, art. 140aa ust 1-4, art. 140ab
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 25, art. 41 ust 1
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Sędzia WSA Leszek Kobylski Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi "A." Sp. j. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2014r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD"), po rozpatrzeniu odwołania "[...]" W. A., J. R. Spółka Jawna od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD") z dnia [...] października 2013 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: "k.p.a."), art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1,3 pkt 1, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.; dalej: "p.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260; dalej: "u.d.p.") - utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, w sytuacji przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w dniu [...] lipca 2013r. w B. na ul. [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika marki [...] o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował B. R., który wykonywał przejazd z ładunkiem podzielnym w postaci papieru umieszczonego na paletach, w imieniu skarżącej - "[...]" W. A., J. R. Spółka Jawna. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Podczas kontroli stwierdzono, że kontrolowany pojazd członowy poruszając się ul. [...] w B. (tj. drogą powiatową o dopuszczalnym nacisku osi do 8t) przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia żadnych innych parametrów, które pozostawały w dopuszczalnej normie.

Podczas kontroli kierowcę zapoznano z procedurą ważenia oraz ze świadectwami legalizacji użytych podczas kontroli wag, przymiarów oraz z protokołem pomiaru pochylenia terenu w miejscu ważenia, a odczytów wskazań wag dokonano wspólnie z nim przy ustabilizowanych pomiarach i przy najniższych wskazanych wartościach. Kierowca nie złożył wniosku o przeprowadzenie ponownego ważenia pojazdu, nie wniósł również uwag do przeprowadzonej kontroli.

Decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] WITD orzekł o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł.

W odwołaniu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o umorzenie postępowania. Podniosła, że załadunku dokonał kierowca pojazdu z kilkuletnim stażem, który odbywał szkolenia z zakresu m.in. rozmieszczania ładunku. W ocenie strony dochowała ona – jako przewoźnik – należytej staranności i nie miała faktycznego wpływu na rozmieszczenie ładunku, gdyż czynności tych dokonywał na miejscu załadunku kierowca.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołał art. 2 ust. 35a p.r.d. i art. 140 ab ust 1 pkt 3 tej ustawy, a także art. 41 ust. 1 u.d.p.

Wskazał, że wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061). Wyjaśnił jednocześnie, że ul. [...] w B. została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

GITD przypomniał, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] stycznia 2012 r. Wskazał, że ważenie odbyło się za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych typu [...] o nr fabr. [...] i [...], a wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami zgodności wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urząd Miar w P. z datą ważności do dnia [...] lutego 2014 r. dla wagi o nr [...] i do dnia [...] października 2014 r. dla wagi o nr [...].

Organ II instancji wskazał, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnych norm: nacisk pojedynczej osi napędowej 11,8 t (po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych w górę do 0,1 t) - przekroczenie o 3,8 (przekroczenie o 38%).

Wyjaśnił, że organ I instancji - mając na uwadze powyższe wyniki pomiarów, wielkości procentowe przekroczeń dopuszczalnych norm - stwierdził, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnych wartości o 38%, a kierowca podczas kontroli nie okazał żadnego zezwolenia.

GITD zauważył, że mając na uwadze stwierdzone naruszenia na drodze o dopuszczalnym nacisku osi do 8 t kontrolowany pojazd odpowiadał parametrom, na które można wydać zezwolenie kategorii VII, czyli: a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach l-VI,

b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Powołał się na art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit c) p.r.d., jednocześnie wskazując, że w niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi 15.000 zł.

Wyjaśnił, że ustalając kategorię wymaganego zezwolenia organ kieruje się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać. Dodał, że powyższe warunki zostały określone przez ustawodawcę w załączniku nr 1 do p.r.d. Wskazał, że następnie organ dokonuje wyboru kategorii zezwolenia, której posiadanie zwalniałoby stronę postępowania z konsekwencji prawnych wynikającymi z treści art. 140ab ust. 1 p.r.d. Zauważył, iż przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku. Stosownie bowiem do treści art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Organ II instancji wskazał, że jeżeli nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI, to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Jeżeli zatem kontrolowany pojazd nie spełnia warunków normatywnych lub warunków nienormatywnych, albo poruszał się po kategorii drogi, dla której nie przewidziano przekroczenia parametru ustalonego podczas kontroli dla kategorii zezwoleń od I do VI, to wówczas możliwa jest kwalifikacja prawna stwierdzonego naruszenia jedynie w oparciu o brak zezwolenia kategorii VII. Zezwolenie na tę kategorię wydaje się bowiem, gdy przekroczono wielkości dopuszczalnych odstępstw określonych w zezwoleniach kategorii I - VI.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy stwierdził, że po rozważeniu argumentów skarżącej w świetle obecnie obowiązujących regulacji prawnych uznaje, iż nie mogą one stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Wskazał, że strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. karę pieniężną nakłada się na podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd. Rodzaj przewożonego ładunku tj. papier umieszczony na paletach, został ustalony na podstawie dokumentu przewozowego CMR z dnia [...] lipca 2013 r. okazanego podczas kontroli drogowej, ponadto wynika to z treści protokołu, jak i załączonej dokumentacji fotograficznej.

W ocenie GITD zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania przez organ I instancji decyzji nakładającej karę pieniężną.

Organ II instancji wyjaśnił, że art. 61 ust. 1 p.r.d. wyraźnie wskazuje, że ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu oraz że umieszcza się go w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Zauważył, że w myśl art. 140aa ust 3 pkt 1 p.r.d. karę pieniężną o której mowa w ust. 1 nakłada się na podmiot wykonujący przejazd, którym w myśl ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) nie jest kierowca.

W niniejszej sprawie kara pieniężna została nałożona za stwierdzone naruszenia norm dotyczących dopuszczalnych nacisków osi, a naruszenie takie jest odrębną kategorią prawną naruszeń, gdyż możliwe jest przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu przy jednoczesnym nieprzekroczeniu dopuszczalnej ładowności pojazdu i dopuszczalnej/rzeczywistej masy całkowitej (DMC/RMC). Decydującym czynnikiem oceny normatywności pojazdu są więc w istocie naciski wywierane na poszczególne osie pojazdu. Nawet jeśli masa załadowanego pojazdu nie przekroczy dopuszczalnej masy całkowitej, a ładunek będzie niewłaściwie rozmieszczony i zabezpieczony przed przemieszczaniem, to może okazać się, że na którejkolwiek z osi zostanie przekroczony dopuszczalny nacisk, a to skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.

Organ w przedmiotowej sytuacji nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 140 aa ust 4 p.r.d. W ocenie GITD strona nie dostarczyła dowodów z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak wymaganego zezwolenia. W ocenie organu nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja strony, iż jej odpowiedzialność jest wyłączona bowiem nie miała ona wpływu na powstanie naruszenia, a nadto dochowała wszelkiej staranności kierując wszystkich kierowców pracujących w spółce na coroczne szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, z zakresu czasu pracy oraz z zakresu rozmieszczenia ładunku i mocowania go na pojeździe. Główny Inspektor Transportu Drogowego wywodził, że przewoźnik, w tym przypadku strona postępowania, posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować powinien podjąć kroki celem takiego załadunku, aby pojazd po wykonaniu czynności załadunkowych był normatywny. To w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia. Sposób doboru określonych środków (stworzenie własnych procedur załadunku, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalenie trasy przejazdu) stanowi kwestię indywidualną. Ustawodawca nie narzuca w tym względzie gotowych rozwiązań. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, w którym powinien uczestniczyć zarówno załadowca jak i podmiot wykonujący przejazd, tak by normy wymagane przepisami nie były przekroczone, leży w interesie przewoźnika.

Organ II instancji podniósł również, że nie jest możliwe przeniesienie odpowiedzialności spółki za ww. naruszenie na kierowcę, który w oświadczeniu z dnia [...] listopada 2013 r. przyjął na siebie odpowiedzialność za błędne rozłożenie ładunku. Dyspozycja zawarta w art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. wyraźnie wskazuje jako stronę postępowania podmiot wykonujący przejazd, a nie kierowcę.

W ocenie organu w sprawie nie znajduje również zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d., bowiem skontrolowanym pojazdem nie przewożono ładunku sypkiego, ani drewna. Przedmiotem przewozu był papier usytuowany na paletach.

Organ II instancji wskazał jednocześnie, że wysokość nakładanych kar pieniężnych za dane naruszenie jest ściśle określona w art. 140ab p.r.d., a organy orzekające nie mają możliwości dowolnego kształtowania wysokości nakładanych kar pieniężnych.

Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając zaskarżonej decyzji:

1. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżąca nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz miała wpływ na powstanie naruszenia, co z kolei skutkowało błędnym przyjęciem przez GITD, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki w rozumieniu art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. determinujące niewszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, względnie umorzenie postępowania wszczętego w tej sprawie;

2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie:

- art. 7 k.p.a. w zw z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niewypełnienie obowiązku wyczerpującego zebranie i rozpatrzenia materiału dowodowego, polegające na niedokonaniu ustaleń w zakresie okoliczności działających na korzyść skarżącego, w szczególności okoliczności stanowiących o zachowaniu przez niego należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz braku jego wpływu na powstanie naruszenia;

- art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegające na ustaleniu, iż skarżący nie dochował należytej staranności przy realizacji czynności związanych z przewozem oraz miał wpływ na powstanie naruszenia.

Skarżąca żądała uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji WITD z dnia [...] października 2013 r. nr [...]

W uzasadnieniu spółka ponownie podkreśliła, że za załadunek oraz przewóz towaru odpowiedzialni byli F. D. – kierowca nowoprzyjęty do pracy w skarżącej spółce oraz B. R. – kierowca z kilkuletnim stażem, który kilkukrotnie uczestniczył w szkoleniach branżowych i był informowany o konieczności rozmieszczania ładunku w taki sposób, aby przednia część naczepy była pusta lub załadowana tylko jednym rzędem palet – na środku. Zastosowanie przez kierowcę powyższych zaleceń pozwoliłoby na ułożenie ładunku w taki sposób, aby rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej ciągnika siodłowego nie przekraczał dopuszczalnych norm. Dodatkowo skarżąca wskazała, że w miarę możliwości dokonuje kontroli jakości mocowania i poprawności rozmieszczania ładunku przez kierowców w celu ustalenia prawidłowego wykonywania przez nich ww. obowiązków. W ocenia skarżącej dochowała ona, jako przewoźnik, należytej staranności w zakresie sprawdzenia sposobu załadunku pojazdu i nie miała faktycznego wpływu na jego rzeczywiste rozmieszczenie, a wobec powyższego postępowanie winno zostać umorzone na podstawie art. 140aa ust. 4 p.r.d.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. skarżąca wskazała, że organ ograniczył się jedynie do wskazania w treści decyzji, że skarżąca nie podjęła wszelkich możliwych czynności mogących zapobiec powstaniu naruszenia przepisów ruchu drogowego. Pominięte natomiast zostały środki dowodowe, które mogły świadczyć o dochowaniu przez skarżącą należytej staranności. W ocenie spółki powyższe świadczy również o naruszeniu art. 80 k.p.a., bowiem organ II instancji ograniczył postępowanie dowodowe do wykazania okoliczności działających na niekorzyść odwołującego.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja GITD z dnia [...] marca 2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

W myśl art. 4 pkt 25 u.d.p. pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.

Jak stanowi art. 64 ust. 1 p.r.d. ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Natomiast zgodnie z art. 41 ust. 1 u.d.p. po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tej ustawy. W przepisie tym znalazła się delegacja ustawowa

dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu: dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (pkt 1); dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do

8 (pkt 2) - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061) określa, że ul. [...] w B. została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

W myśl art. 140aa ust. 1 i 2 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, którą wydaje właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, Służby Celnej lub zarządca drogi.

Zasady ustalania tej kary szczegółowo określa art. 140ab p.r.d. uzależniając jej wysokość w pkt od 1 do 3 od kategorii zezwolenia, którym powinien legitymować się podmiot wykonujący przejazd pojazdem nienormatywnym.

W rozpoznawanej sprawie - organy inspekcji drogowej ustaliły, że pojazd skarżącej przekraczał parametry w zakresie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu na drogę. W trakcie kontroli stwierdzono bowiem naruszenie dopuszczalnych norm w postaci nacisku 11,8 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu - tj. przekroczono dopuszczalny nacisk o 3,8 t, pojazd nie posiadał zatem zezwolenia kategorii VII.

Kierowca kontrolowanego pojazdu uczestniczący w kontroli nie zakwestionował sposobu przeprowadzonego ważenia oraz podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń. Takiego zarzutu nie sformułowała także skarżąca.

W sprawie bezsporna jest zatem okoliczność przekroczenia dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej na drogę.

Sporna jest natomiast kwestia odpowiedzialności skarżącej za wskazane naruszenie, która konsekwentnie w toku postępowania przed organami oraz w skardze do Sądu twierdzi, że w jej przypadku znajduje zastosowanie instytucja odstąpienia od odpowiedzialności administracyjnej, gdyż dochowała ona należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, a ponadto nie miała wpływu na powstałe naruszenie. Wskazała, że wszyscy kierowcy pracujący w spółce, w tym kierowca B. R., przechodzą coroczne szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, z zakresu czasu pracy oraz z zakresu rozmieszczenia ładunku i mocowania go na pojeździe. Ponadto skarżąca w miarę możliwości dokonuje kontroli jakości mocowania i poprawności rozmieszczenia ładunku przez kierowców w celu ustalenia prawidłowego wykonywania przez nich ww. obowiązków. Z przyczyn technicznych nie jest jednak w stanie skontrolować każdego transportu. Dlatego też za każdorazowe rozmieszczenie ładunku oraz jego mocowanie odpowiedzialny jest kierowca pojazdu, natomiast przewoźnik dochował należytej staranności w zakresie sprawdzenia sposobu załadunku pojazdu i nie miał faktycznego wpływu na jego rzeczywiste rozmieszczenie.

Stosownie do art. 140aa ust. 4 p.r.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę - organy administracji drogowej słusznie przyjęły, że podnoszone przez skarżącą okoliczności nie usprawiedliwiają powstania naruszenia, a tym bardziej nie świadczą o dochowaniu należytej staranności w realizacji przez podmiot wykonujący przejazd czynności związanych z przewozem, jak również nie uprawdopodobniają, że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Po pierwsze za gołosłowne uznać należy wyjaśnienia skarżącej, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Mianowicie samo skierowanie pracowników na szkolenia nie zwalania skarżącej z odpowiedzialności za naruszenie przepisów prawa ruchu drogowego. "Wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnionych przezeń kierowców polega nie tylko na prowadzonych szkoleniach, czy odbieraniu oświadczeń od kierowców o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 104/13, orzeczenie publikowane na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto jak wskazała skarżąca, dokonuje ona kontroli swoich pracowników poprzez sprawdzania jakości mocowania i poprawności rozmieszczenia ładunku, ale jedynie wybiórczo tj. w miarę możliwości. Tym samym, stanowisko organu wskazujące, że ww. okoliczności nie dowodzą zaistnienia przesłanki z art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. jest prawidłowe.

Zdaniem Sądu, zasadne jest też stanowisko organów, co do tego, że w sprawie nie miał zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d. bowiem przewożony ładunek (papier na paletach) nie był ładunkiem sypkim.

W zaistniałych okolicznościach sprawy nie można uznać, że skarżąca jako profesjonalny podmiot uczyniła wszystko, czego można od niej rozsądnie wymagać przy organizacji przewozu, tak aby uniknąć naruszenia prawa. Przedstawione okoliczności nie mogły usprawiedliwiać powstania naruszenia, a tym bardziej świadczyć o dochowaniu należytej staranności w realizacji przez podmiot wykonujący przejazd czynności związanych z przewozem, czy chociażby uprawdopodobnić, że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Zgłoszone przez stronę wyjaśnienia nie obligowały organu do podejmowania dodatkowych czynności dowodowych. Podkreślić należy bowiem, że podjęcie wszelkich kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy, wymaga w pierwszym rzędzie rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym zaś decyduje norma prawa materialnego i wskazane w niej przesłanki odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd. Zgodnie natomiast z art. 140aa ust. 1 i 3 pkt 1 p.r.d., na podmiot wykonujący przejazd nakłada się w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Zgodnie z dyspozycją tych przepisów kara może być zawsze nałożona na podmiot wykonujący przewóz (zob. wyrok NSA z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 491/11, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl), a więc w rozpoznawanej sprawie na przedsiębiorcę, który w ramach prowadzonej działalności realizował przewóz. Odpowiedzialność przewoźnika ma charakter obiektywny. Organy administracji ustalają jedynie, czy doszło, czy nie doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności w jakich doszło do powstania naruszeń. Powyższy przepis stwarza domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy wykonującego przejazd.

Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie dowiodła, że w jej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 140aa ust. 4 p.r.d. - jako, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na przedsiębiorcy, który wywodzi z tych przepisów skutki prawne (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08; opubl.; orzeczenia.nsa.gov.pl) - to organy administracji drogowej obowiązane były ze względu na treść cytowanego art. 140aa ust. 1 p.r.d. nałożyć na skarżącą karę pieniężną w wysokości określonej w art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d.

Stosownie do treści tego ostatniego przepisu karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1 pkt c p.r.d., ustala się za brak zezwolenia kategorii VII - w pozostałych przypadkach, w wysokości 15.000 zł.

W tej sytuacji wobec stwierdzenia przekroczenia nacisku pojedynczej osi napędowej o 38% na drodze, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - organy administracji drogowej zasadnie nałożyły na skarżącą karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za brak zezwolenia kategorii VII.

W ocenie Sądu, GITD dokonał prawidłowego wywodu prawnego co do sposobu ustalania kategorii wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Organ odwołał się do załącznika nr 1 u.d.p. określającego kategorie tych zezwoleń w zależności od parametrów pojazdów nienormatywnych oraz rodzaju drogi, po której taki pojazd ma się poruszać, dokonał przeglądu kategorii tych zezwoleń, przyłożył do nich parametry kontrolowanego pojazdu i drogi na której się poruszał, by w konsekwencji słusznie stwierdzić, że skarżący winien się legitymować zezwoleniem kategorii VII dla pojazdu o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 8 t.

W niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że organy w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 80 k.p.a.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.