Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 92/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 3 par 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Jakub Linkowski, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2014 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie zwrotu nadpłaty - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 8 listopada 2013 r. (data stempla pocztowego) S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła skargę na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w zakresie zwrotu nadpłaty z tytułu nienależnie zapłaconej opłaty za brak sieci recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji za 2006 rok.

W skardze podniesiono, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska pozostaje w bezczynności polegającej na braku zwrotu skarżącej Spółce nadpłaty z tytułu uiszczenia w dniu 30 stycznia 2009 r. kwoty 2 681 696,48 zł na podstawie decyzji ww. organu, która została następnie uchylona. Nienależna opłata za brak sieci recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji za 2006 rok wraz z oprocentowaniem mimo upływu terminu do jej zwrotu nie została zwrócona.

Bezczynność organu narusza art. 77 § 1 pkt 3 w związku z art. 77 § 4, względnie art. 77 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – dalej "OP", w związku z art. 78 § 3 pkt 1 OP w związku z art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji – dalej "URP".

W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka podniosła, że w dniu 30 stycznia 2009 r. wpłaciła na rachunek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska I Gospodarki Wodnej kwotę 2 681 696,48 zł, tytułem uiszczenia opłaty za brak sieci recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji za 2006 rok wraz z odsetkami od zaległości podatkowej, zgodnie z art. 14 ust. 1 URP. Wpłata była następstwem wydania przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r., w której organ określił wysokość zobowiązania skarżącej z tytułu opłaty za brak sieci na 2 151 605,48 zł. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją organu z dnia [...] maja 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi S. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2009 r., wyrokiem z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1295/09, uchylił tę decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. II OSK 2376/12, oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2009 r.

Ponownie rozpatrując sprawę Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...], na nowo określił wysokość zobowiązania skarżącej z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 rok na 300 681 zł. Jednocześnie, w decyzji organ określił wysokość nadpłaty należnej skarżącej na kwotę 2 307 117,48 zł.

Na skutek wniosku Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska I Gospodarki Wodnej o ponowne rozpatrzenie sprawy, Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] października 2013 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2013 r.

W ocenie skarżącej Główny Inspektor Ochrony Środowiska jest kompetentny w przedmiocie zwrotu nadpłaty. Kompetencję do zwrotu nadpłaty organ powinien zrealizować w terminach wskazanych w dziale III OP. Organ nie zwracając nadpłaty pozostaje zatem w stanie bezczynności.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, ze względu na brak podstawy prawnej do przyjęcia, że na Głównym Inspektorze Ochrony Środowiska ciąży materialnoprawny obowiązek zwrotu nienależnie wpłaconej przez S. Sp. z o.o. kwoty na rzecz Narodowego Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Organ wskazał, że w decyzji z dnia [...] października 2013 r. podtrzymał swoje stanowisko uznające Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej za stronę postępowania, która z mocy prawa posiada uprawnienie do otrzymania opłaty za brak sieci za rok 2006 od S. Sp. z o.o. w wysokości 300 681 zł oraz zobowiązanie do zwrotu S. Sp. z o.o. nadpłaty w wysokości 2 307 117,48 zł w związku ze stwierdzeniem nienależnie wpłaconej w dniu 30 stycznia 2009 r. Funduszowi ww. kwoty.

Na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2013 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: Narodowego Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i S. Sp. z o.o.

Dalej organ wskazał, że pismem z dnia 5 września 2013 r. S. Sp. z o.o. skierowało do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wezwanie do zaniechania naruszenia prawa poprzez zwrot nienależnie zapłaconej kwoty na rzecz Narodowego Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Pismem z dnia 3 października 2013 r. organ zajął stanowisko w tej sprawie, wskazując, że nie jest obowiązany do zwrotu nienależnie zapłaconej przez S. Sp. z o.o. kwoty wpłaconej na rzecz Funduszu, a jedynie podmiotem, który ma taki obowiązek jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, na rzecz którego nastąpiła nienależna wpłata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn.. akt IV SAB 268/13, odrzucił skargę S. Sp. z o.o. na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w zwrocie nadpłaty.

Na skutek skargi kasacyjnej S. Sp. z o.o., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn.. akt II OSK 783/14, uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skarżąca Spółka obowiązek zwrotu przez GIOŚ nadpłaconej kwoty opłaty recyklingowej upatruje w regulacji art. 17 ust. 3 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, który odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej. NSA wskazało również, że w ocenie GIOŚ kwestia podmiotu obowiązanego do zwrotu kwoty nadpłaconej opłaty została rozstrzygnięta decyzją z [...] października 2013 r. Ponieważ decyzja ta jest przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, to dopiero od rozstrzygnięcia tej sprawy zależy, czy za zgodne z prawem zostanie uznane stanowisko GIOŚ dotyczące podmiotu obowiązanego do zwrotu nadpłaty. Wówczas będzie możliwe przystąpienie do oceny sprawy ze skargi na bezczynność GIOŚ. W zaistniałej sytuacji procesowej w sprawie ze skargi na bezczynność GIOŚ, na obecnym etapie, nie można rozstrzygnąć, czy prawidłowo organ ten uznał, wydając decyzję ostateczną, że podmiotem obowiązanym do zwrotu nadpłaconej kwoty opłaty recyklingowej jest NFOŚiGW i w takim przypadku istnieją podstawy do prowadzenie egzekucji w stosunku do Funduszu, czy też podmiotem obowiązanym do zwrotu jest GIOŚ. W sytuacji zaś, kiedy okazałoby się, w wyniku sądowej kontroli decyzji GIOŚ z dnia [...] października 2013 r., że podmiotem obowiązanym do dokonania zwrotu nadpłaconej kwoty opłaty recyklingowej jest GIOŚ, to dopiero wówczas pojawi się zagadnienie, czy zwrot tej nadpłaty jest czynnością materialno-techniczną, która w przypadku bezczynności organu podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Sądowi z urzędu jest wiadomym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn.. akt IV SA/Wa 2738/13, w sprawie ze skarg S. Sp. z o.o. oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2013 r. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 12 września 2014 r. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że nie istnieje przepis prawa materialnego, z którego można wywieźć, że Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest stroną postępowania w sprawach dotyczących opłaty za brak sieci. Zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o recyklingu opłaty za brak sieci wpłaca się na rachunek NFOŚiGW, co może świadczyć tylko o tym, że podmiot ten ma interes ekonomiczny w toczącym się postępowaniu bo odniesie korzyść materialną w związku z obowiązkiem uiszczenia opłaty. Podmiot ten nie ma natomiast żadnego interesu prawnego wynikającego z przepisu prawa i odnoszącego się do tego podmiotu, a tylko wtedy można przyjąć iż powinien być stroną postępowania administracyjnego (art. 28 kpa). Brak jest bowiem normy prawa materialnego upoważniającej NFOŚiGW do przedsiębrania jakichkolwiek działań na własną rzecz w związku z ustalaniem przez organ wysokości należności za brak sieci od określonego podmiotu. Stroną postępowania jest wyłącznie spółka, która domaga się od organu administracji zwrotu nienależnie uiszczonej opłaty. Jeżeli żądanie to ma uzasadnienie, to organ administracji będzie zobowiązany do zwrotu tej opłaty. Ewentualne późniejsze wzajemne rozliczenia między organem a Funduszem nie mogą stanowić podstawy uznania Funduszu za stronę. Sama zaś decyzja nie nakłada na Fundusz obowiązku dokonania zwrotu równowartości opłaty.

Na rozprawie w dniu 28 listopada 2014 r. pełnomocnik skarżącej Spółki oświadczył, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska nadal pozostaje w stanie bezczynności, mimo, iż 17 lutego 2014 r. zwrócił skarżącej kwotę 2 307 117, 48 zł bez odsetek. Zatem od dnia 18 lutego 2014 r. istnieje bezczynność organu co do zwrotu części należności głównej w wysokości 862 745 zł wraz z oprocentowaniem oraz 515 331 zł tytułem oprocentowania należnego w dacie zwrotu (18.02.2014 r.). Jest to wyliczenie skarżącej dokonane w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej.

Z kolei pełnomocnik organu oświadczył, że organ nie zwrócił skarżącej żadnej kwoty. Kwota, która wpłynęła na rachunek skarżącej, została przelana przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r. w zakresie określającym wysokość zobowiązania S. Sp. z o.o., z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. w wysokości 300 681 zł została wydana na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. nr 25, poz. 202, ze zm.), w związku z art. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. nr 176, poz. 123). Natomiast określenie w tej decyzji nadpłaty w wysokości 2 307 117, 48 zł dla S. Sp. z o.o., w związku z nadpłaconą wpłatą na poczet zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej nastąpiło na podstawie art. 74a w związku z art. 77 § 3 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, do należności z tytułu opłaty za brak sieci stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.), z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska.

Ponieważ w samej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r., jako podstawa prawna terminu zwrotu nadpłaty określonej na podstawie art. 74a, został wskazany przepis art. 77 § 3 Ordynacji podatkowej, to jest to okoliczność wiążąca dopóki decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym. Dlatego skarżąca nie może w tym zakresie wskazywać innych podstaw prawnych.

W decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. i z dnia [...] października 2013 r. organ stał na stanowisku, że podmiotem zobowiązanym do zwrotu skarżącej nadpłaty jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, na którego rachunek dokonano wpłaty. Dopiero Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn.. akt IV SA/Wa 2738/13, przesądził, że podmiotem obowiązanym do zwrotu określonej decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nadpłaty jest Główny Inspektor Ochrony Środowiska.

W tej sytuacji, do zwrotu tej nadpłaty, zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji będą miały odpowiednie zastosowanie przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącej, że zwrot określonej decyzją nadpłaty jest czynnością materialno-techniczną, która w przypadku bezczynności organu podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z ustaleń Sądu dokonanych na rozprawie w dniu 28 listopada 2014 r. wynika, że określona decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nadpłata w wysokości 2 307 117, 48 zł została zwrócona skarżącej w dniu 17 lutego 2014 r. Wynika z tego, że decyzja z dnia [...] lipca 2013 w zakresie punktu 2) została wykonana. Zatem w zakresie zwrotu nadpłaty organ nie pozostaje w bezczynności.

Z nadpłatą w przypadkach ściśle określonych w Ordynacji podatkowej związane jest powstające z mocy prawa oprocentowanie. Należy pamiętać, że przepisy działu III Ordynacji podatkowej w przedmiotowej sprawie stosuje się jedynie odpowiednio. Kwestie oprocentowania nadpłaty w Ordynacji podatkowej reguluje art. 78. W decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. organ nie wypowiedział się co do oprocentowania nadpłaty, nie określił okresu naliczania oprocentowania. W ocenie Sądu może to wskazywać, że decyzja jest niepełna, gdyż brak jest rozstrzygnięcia w tym zakresie pozytywnego bądź negatywnego. Gdyby kwestia oprocentowania nadpłaty, okresu naliczania oprocentowania, w konsekwencji wysokości należnych z tego tytułu odsetek była niesporna, mogłaby być załatwiona w drodze czynności materialno-technicznej. Jednakże w przedmiotowej sprawie, organ kwestionuje stanowisko skarżącej w tym zakresie. Kwestia ta jest kwestią sporną. Zatem oprocentowanie nadpłaty musi być przedmiotem rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. Decyzja taka nie została wydana, nie toczy się też w tym zakresie postępowanie administracyjne. W tych okolicznościach, sąd uznał, że organ nie pozostaje w bezczynności w zakresie wypłaty oprocentowania w drodze czynności materialno-technicznej.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.