Postanowienie NSA, sygn. akt III FZ 334/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 200, art. 205 § 2, art. 216 i art. 231
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 1532/21 w przedmiocie kosztów sądowych w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "K" z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 24 września 2021 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem zawartym w punkcie 2 wyroku z 1 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1532/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: organ) na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "K." z siedzibą w G. (dalej: skarżąca) kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w związku z uwzględnieniem skargi, na podstawie art. 200, art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), zgodnie ze złożonym przez skarżącą wnioskiem kosztowym, zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania w wysokości 697 zł.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 7 marca 2022r., skarżąca zaskarżyła kwestionowane postanowienie sądu pierwszej instancji. Wskazała, że wraz z wniesieniem skargi inicjującej postępowanie w sprawie uiściła wpis sądowy w wysokości 4% wartości przedmiotu zaskarżenia, tj. w kwocie 201 zł stosownie do § 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej: rozporządzenie kosztowe).Zdaniem skarżącej sąd niesłusznie ocenił, iż w przedmiotowej sprawie należało uiścić wpis stały w wysokości 200 zł, zwracając przy tym skarżącej kwotę 1 zł. W ocenie skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku naruszył art. 216 i art. 231 P.p.s.a. w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia kosztowego. Uzasadniono to faktem, iż kontrola sądowa administracji publicznej w przedmiotowej sprawie dotyczyła decyzji wydanej w przedmiocie należności pieniężnych, przez co wysokość wpisu od skargi powinna być określana stosunkowo zgodnie z przywołanym przepisem rozporządzenia kosztowego. W ślad za przyjęciem przez sąd stałej kwoty należnego wpisu od skargi, doszło zdaniem skarżącej do nieprawidłowego zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego na rzecz skarżącej, poprzez przyjęcie, że prowadzona sprawa nie dotyczyła należności pieniężnej i w związku z tym zwrot kosztów wynagrodzenia dla reprezentującego skarżącą radcy prawnego na podstawie §14 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. z 2018 r., poz. 265, dalej: ,,rozporządzenie ws. opłat") przyjęto w kwocie 480 zł, zamiast w kwocie 1800 zł na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w związku z § 2 pkt 4 rozporządzenia ws. opłat. Ponadto skarżąca wskazała, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach, ograniczył się do przywołania podstawy prawnej, bez jej wyjaśnienia i przedstawienia wyliczenia kwoty zasądzonych kosztów, naruszając tym samym art. 141 § 4 P.p.s.a Skarżąca w zażaleniu wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia zawartego w pkt 2 wyroku i rozstrzygniecie co do istoty sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzez zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kwoty 2001 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca podniosła, że jej zażalenie jest oczywiście zasadne i w związku z tym na podstawie art. 195 § 2 P.p.s.a wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kwoty 2001 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Gdańsku orzekł o obowiązku uiszczenia przez Spółdzielnię brakującej części wpisu sądowego od skargi w wysokości 1 zł. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wpis od skargi w niniejszej sprawie sądowej należy obliczyć stosunkowo w odniesieniu do wartości przedmiotu zaskarżenia, zgodnie za art. 224 P.p.s.a. oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia kosztowego. Spółdzielnia uiściła wpis w dniu 26 kwietnia 2022r.

Postanowieniem z 11 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił postanowienie zawarte w punkcie 2 wyroku z 1 lutego 2022 r., zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 2018 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, oddalił wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że zażalenie skarżącej jest oczywiście zasadne i na podstawie art. 195 § 2 oraz art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych orzekł zgodnie z żądaniem skarżącej w przedmiocie kosztów postępowania, przyjmując za słuszne argumenty podniesione w zażaleniu z 7 marca 2022 r. Wskazał przy tym, że na koszty postępowania w niniejszej sprawie składała się kwota wpisu od skargi w wysokości 201 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa, wynosząca 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 1800 zł i sumę tych kwot należało zasądzić skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie uwzględnił wniosku skarżącej w zakresie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd wskazał, że ustawodawca nie przewidział możliwości zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w sytuacji skorzystania przez Sąd I instancji z uprawnień wynikających z art. 195 § 2 P.p.s.a.

Zażalenie do postanowienia z 11 maja 2022 r. zostało wywiedzione przez organ, który zakwestionował możliwość wydania postanowienia w trybie art. 195 § 2 P.p.s.a. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w przypadku gdy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 1 lutego 2022 r. wraz z rozstrzygnięciem w przedmiocie kosztów został w całości zaskarżony przez organ. Zakwestionowano także obowiązek zwrotu kosztów postępowania przez organ.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie jako niezasadne podlegało oddaleniu.

Zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Jednocześnie w myśl art. 205 § 2 P.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

W przedmiotowej sprawie sąd pierwszej instancji, orzekając o zwrocie kosztów postępowania, postanowił początkowo zasądzić od organu na rzecz skarżącej kwotę 697 zł zawierającą w sobie równowartość wpisu sądowego w kwocie 200 zł, równowartość poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego wg stawki wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia ws. opłat, w kwocie 480 zł.

W zażaleniu do postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania, skarżąca słusznie wskazała, że sprawa dotyczy należności pieniężnych, z czego zdawała sobie sprawę od początku, uiszczając wpis stosunkowy. Sąd zwrócił nadpłaconą kwotę wpisu, jednakże postanowieniem z 14 kwietnia 2022 r. wezwał skarżącą do jego uzupełnienia, określając wysokość wpisu na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia kosztowego, co zostało wykonane przez skarżącą. Organ nie zaskarżył postanowienia z 14 kwietnia 2022 r.

W związku z powyższym, także koszty zastępstwa procesowego winny być ustalone na podstawie przepisów, określających stawki za podejmowanie czynności, dotyczących należności pieniężnych, a więc na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, zaskarżona decyzja dotyczyła bowiem nałożonych na skarżącą należności pieniężnych w związku z opłatami za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami stanowi nieodłączny element skarżonej decyzji, od którego zależy wysokość zobowiązań pieniężnych strony.

W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo określił wysokość kosztów postępowania, przyjmując wysokość wpisu od skargi w kwocie 201 zł, wysokość opłaty od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 1800 zł.

Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo orzekł, odmawiając zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Art. 203 i art. 204 P.p.s.a. regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, ale nie znajdują zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 195 § 2 P.p.s.a., który został podniesiony przez organ w zażaleniu, należy stwierdzić, że jest on niezasadny. Przepis wprost wskazuje na możliwość uchylenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na które wniesiono zażalenie, na posiedzeniu niejawnym, bez przesyłania akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, jeżeli zażalenie na postanowienie jest oczywiście zasadne. Zażalenie było oczywiście zasadne, czego sąd dowiódł przedstawiając szczegółowe wyliczenia kosztów w oparciu o właściwe podstawy prawne, przywołane wyżej. Postępowanie zażaleniowe toczy się niezależnie od wniesionej skargi kasacyjnej i podlega oddzielnym regułom postępowania, określonym w procedurze sądowoadministracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo dokonał samokontroli postanowienia, zawartego w punkcie 2 wyroku z 1 lutego 2022 r. Na podstawie art. 209 P.p.s.a w każdej sentencji wyroku sądu, uwzględniającego skargę, należy zamieścić rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów. W wyroku z 9 września 2005 r., sygn. akt I FZ 336/05 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, aktualne również w przedmiotowej sprawie, że wyrok może zostać uzupełniony o rozstrzygnięcie o kosztach. W tym samym wyroku zwrócono uwagę, że postanowienie w przedmiocie kosztów jest oddzielnym, niezależnym orzeczeniem, które może zostać zaskarżone poprzez wniesienie zażalenia przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego. Stąd wynika wniosek, iż postanowienie o kosztach, zawarte w wyroku jest niezależne od rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy i może podlegać oddzielnemu zaskarżaniu w drodze zażalenia, w tym także autokontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Uznając w rezultacie, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.