Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 935/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-25 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: odmówić przyznania spółce B. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obejmującym obowiązek uiszczenia wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

B. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej też jako skarżąca, spółka) - reprezentowana przez adwokata M. K., wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi.

W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację finansową

spowodowaną odnotowaniem straty za ubiegły rok obrotowy w wysokości [...]zł oraz aktualny stan jej rachunku bankowego, na którym znajdują się środki

w kwocie [...]zł.

W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału

zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych to 0 zł, a strata za

ostatni rok obrotowy według bilansu zamknęła się w kwocie [...]zł. Natomiast

z dokumentów nadesłanych przez skarżącą wynika, że w roku 2012 spółka poniosła

stratę w kwocie [...]zł przy przychodzie w wysokości [...]złotych.

W sprawozdaniu z działalności skarżącej za rok 2012 wskazano, że na

przestrzeni poszczególnych miesięcy systematycznie rosła sprzedaż usług ochrony

na rzecz osób fizycznych, co jednoznacznie dobrze rokuje na działalność spółki

w roku 2013. Z dodatkowych informacji i objaśnień do sprawozdania z działalności

spółki za 2012 rok, nadesłanych do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1196/13, wynika,

że skarżąca rozpoczęła działalność gospodarczą w marcu 2012 r., zatrudniła [...]

osób, osiągnęła przychód netto ze sprzedaży usług ochrony w wysokości [...]

zł, a odnotowana strata finansowa netto w kwocie [...]zł jest związana

z zakupem [...] sztuk kas fiskalnych (niezbędnych ze względu na rodzaj prowadzonej

przez skarżącą działalności gospodarczej) za kwotę netto [...]zł.

Z kolei z przedłożonego rachunku zysków i strat skarżącej spółki za rok 2013

wynika, że osiągnęła przychód netto ze sprzedaży w wysokości [...]zł.

Koszty działalności operacyjnej zamknęły się natomiast w kwocie [...]złotych. Uwzględniając pozostałe przychody i koszty operacyjne strata netto

skarżącej spółki za rok 2013 wyniosła [...]złotych.

Skarżąca przedstawiła również wyciągi z rachunku bankowego za okres od 1

grudnia 2013 r. do dnia 28 lutego 2014 r., na którym saldo końcowe wyniosło 388,72

Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego

Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącej spółce przyznania prawa

pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od

skargi. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia podniesiono m.in., że skarżąca

spółka, pomimo odnotowywanej straty z prowadzonej działalności gospodarczej,

ewidentnie zwiększyła jej skalę. Oprócz ogólnego znacznego wzrostu przychodu,

świadczy o tym niewątpliwie podniesienie poziomu wydatków na wynagrodzenia

i zużycie materiałów i energii, jednocześnie, wskazywana przez skarżącą strata

z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie oznacza automatycznie

konieczności zwolnienia strony z kosztów sądowych. Wykazanie bowiem w danym

roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez

przedsiębiorcę.

Pismem z dnia 17 lipca 2014 r. skarżąca wniosła sprzeciw od ww.

postanowienia referendarza sądowego, podtrzymując stanowisko wyrażone

w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zarzuciła, iż referendarz

sądowy ocenił wydolność finansową spółki "na wyrost", opierając się na

domniemaniach związanych z funkcjonowaniem i dochodami skarżącej, nie

uwzględniając jej kondycji finansowej w dniu rozpoznawania wniosku. Wyjaśniła też,

że systematyczny wzrost zainteresowania usługami spółki wynika z jej krótkiego

stażu na rynku, jednakże młodej spółce trudno jest utrzymać się na rynku. W celu

zapewnienia możliwości dalszego funkcjonowania spółka musi otrzymywać pomoc

finansową "z zewnątrz". Zatem wpłaty dokonywane przez jedynego udziałowca spółki

(z jego własnych środków) stanowią próbę ratowania skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o

postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.

(dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym

może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie

pełnych kosztów postępowania. Stosownie do treści art. 259 § 1 p.p.s.a. od

postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. strona może wnieść

do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. Natomiast w myśl

art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc,

a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na

posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Na wstępie należy podkreślić, że z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2

p.p.s.a. wypływa jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar

wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób

przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof.

Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o.

Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka

organizacyjna, ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na

poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego

wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę

udowodnione (por. J. P. Tamo Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004 r., str. 319).

Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym

zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że

przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy

w zakresie częściowym nie została spełniona. Ponowna analiza stanu majątkowego

skarżącej spółki dokonana w oparciu o podniesione okoliczności oraz przedłożone

do akt sprawy kserokopie dokumentów źródłowych, prowadzi do wniosku, iż jej

sytuacja finansowa pozwala na uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]

zł.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżąca spółka rozpoczęła działalność

gospodarczą w marcu 2012 r., a poniesiona przez nią strata w roku 2012 była

konsekwencją zakupu [...] sztuk kas fiskalnych niezbędnych do prowadzenia

działalności (w zakresie usług ochrony dla osób fizycznych i firm). Jednocześnie

skarżąca spółka w oczywisty sposób nie utraciła płynności finansowej, skoro

zwiększyła przychód o kwotę [...]tysięcy złotych. Jednocześnie o jej możliwościach

płatniczych świadczy regularne pokrywanie wydatków związanych z prowadzeniem

działalności gospodarczej zarówno o charakterze cywilnoprawnym (np. zapłata na

rzecz "[...]Sp. z o. o. kwoty [...]zł. w dniu [...] grudnia 2013 r. oraz

kolejnej kwoty [...]zł. w dniu [...]stycznia 2014 r.), jak i publicznoprawnym

(regularne wpłaty na rzecz urzędów skarbowych i Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych).

Ponadto analiza transakcji dokonywanych na rachunku bankowym skarżącej

spółki wskazuje, że jedynych lecz regularnych wpłat na ten rachunek dokonuje

[...], zajmujący stanowisko Prezesa Zarządu skarżącej spółki. I tak

w miesiącu grudniu 2013 r. dokonał dwukrotnie wpłat na łączną kwotę [...]zł.,

w miesiącu styczniu 2014 roku dokonana przez niego wpłata sięgnęła kwoty [...]zł. (cztery wpłaty) a w miesiącu lutym 2014 r. trzykrotnie przelane środki wyniosły

łącznie [...]zł. Zarazem z przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego

wynika, że przeważające operacje na rachunku polegały na dokonywaniu przelewów

na rzecz komorników sądowych, urzędu skarbowego i ZUS, a także agencji ochrony.

Wyciągi nie dokumentują więc żadnych kwot uzyskiwanych z tytułu prowadzonej

działalności, podczas, gdy kwoty te złożyły się na wykazaną w rachunku zysków

i strat wysokość przychodu przekraczającego w 2013 r. [...] tysięcy.

W konsekwencji brak udokumentowania na rachunku bankowym wpłat

potwierdzających prowadzoną działalność gospodarczą czyni w istocie

niewyjaśnionym faktyczny stan środków pieniężnych posiadanych przez spółkę.

Strona występująca na drogę sądową winna mieć świadomość obowiązku

ponoszenia kosztów postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku

powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki

do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa

pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu

Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10).

Przede wszystkim należy zauważyć, że ustawodawca, w odniesieniu do oceny

wniosków składanych przez osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające

osobowości prawnej, wprowadził większe rygory, koncentrując się wyłącznie na

przesłankach ekonomicznych, a ponadto uzależnił przyznanie prawa pomocy - mimo

zaistnienia przesłanek ustawowych - od uznania sądów. Analiza orzeczeń sądów

administracyjnych w tym zakresie również prowadzi do konstatacji, że jedynym

kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe (por.

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2009 r., sygn.

akt II OZ 140/09). Ponadto nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też

wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest

zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp

uniemożliwia. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie

wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Poznaniu z 16 października 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1433/07, a także

postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn.

akt I FZ 236/08 oraz z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08). Dokonanej

oceny nie zmienia też wykazana przez skarżącą argumentacja jakoby ocenie

podlegały jedynie hipotetyczne dochody spółki, bowiem podstawowym zagadnieniem

w tej sprawie jest okoliczność regularnych wpłat dokonywanych przez udziałowca

spółki, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek wpłat sugerujących potwierdzenie

prowadzonej działalności gospodarczej. Zatem czyni to niewyjaśnionym faktyczny

stan środków pieniężnych posiadanych przez spółkę, której to obowiązkiem było

"wykazanie" zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., że nie ma dostatecznych środków

na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Powyższy wniosek znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a.,

w myśl którego wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać

oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.

Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od

kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu

wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma

w tym zakresie inicjatywę dowodową, a sąd na podstawie przedstawionych przez

stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy

we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie Naczelnego Sądu

Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II GZ 262/13).

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do

uwzględnienia wniosku strony, bowiem nie przedstawiła ona ani we wniosku ani

w sprzeciwie okoliczności, które mogłyby wykazać zaistnienie przesłanek przyznania

prawa pomocy w zakresie częściowym.

Uwzględniając powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji

postanowienia.