Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2434/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 50
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), sędzia WSA Andrzej Siwek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2021 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2020 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2020 r. poz. 1333), dalej: p.b., w wyniku rozpatrzenia odwołania A. P. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] lipca 2020 r. Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie przyłącza energetycznego wykonanego do działki nr ew. [...] zlokalizowanego we wsi [...], gmina [...].

W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) stwierdził, że pismem z [...] czerwca 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB) zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek A. P. postępowania w sprawie budowy przyłącza energetycznego wykonanego do działki nr ew. [...] zlokalizowanej we wsi [...], gmina [...]. W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego po wydaniu przez [...]WINB decyzji z [...] grudnia 2019 r. Nr [...]uchylającej decyzję PINB z[...]czerwca 2019 r. Nr [...] nakazującą [...] S.A. Rejon Energetyczny [...] demontaż przyłącza energetycznego wykonanego do ww. działki i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji PINB decyzją z [...] lipca 2020 r. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ wyjaśnił, że [...] S. A. Oddział [...] Rejon Energetyczny [...] przedstawiła wszystkie niezbędne dokumenty związane z budową do działki nr ew. [...] przyłącza energetycznego, które zostało wykonane na podstawie art. 29a p.b. Przedmiotowe przyłącze zostało wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, warunkami technicznymi oraz z materiałów posiadających niezbędne atesty i certyfikaty. Dodatkowo, inwestor przedstawił dokumenty dotyczące wyrażenia zgody współwłaścicieli działek, na których prowadzone były prace budowlane. Organ wskazał, że brak jest podstaw, by uznać, iż roboty budowlane związane z budową przyłącza energetycznego prowadzone były niezgodnie z prawem oraz sztuką budowlaną. Zarzuty A. P. odnośnie do nieprawidłowości tychże robót budowlanych nie znalazły odzwierciedlenia w stanie faktycznym i prawnym. W świetle powyższego organ wskazał, że prowadzenie postępowania administracyjnego jest bezprzedmiotowe.

Pismem z [...] sierpnia 2020 r. A. P. złożył odwołanie od powyższej decyzji PINB, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił organowi I instancji naruszenie: a) art. 7, art. 8 § 1, art. 10 oraz art. 11 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że zarzuty wskazane w piśmie strony z [...] marca 2020 r. nie znajdują odzwierciedlenia w stanie faktycznym i prawnym, podczas gdy organ I instancji nie odniósł się w decyzji do podnoszonych okoliczności ewentualnej niezgodności inwestycji z ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310), dalej: p.w. oraz przepisami ochrony środowiska, nie przeprowadził postępowania dowodowego w tym zakresie, ani nie dokonał w decyzji analizy prawnej tych okoliczności; b) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 4 p.b. poprzez niezgodne z zasadą przekonywania pominięcie w uzasadnieniu decyzji niezbędnej okoliczności rozpatrzenia przez organ okoliczności posiadania przez inwestora niezbędnych tytułów prawnych do wykonania przedmiotowej inwestycji; c) art. 7 w zw. z art. 80 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że współwłaściciele działki drogowej nr ew. 38/7 wyrazili zgodę na wykonanie przedmiotowej inwestycji, podczas gdy z treści księgi wieczystej nr[...] wynika, że właścicielami przedmiotowej nieruchomości są osoby, których zgody na wykonanie przyłącza nie uzyskano; d) art. 7a ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2020 r. 833 ze zm.), dalej: p.e. oraz art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że przyłącze zostało wykonane zgodnie z przepisami prawa, podczas gdy przyłącze zostało wykonane do linii energetycznej (obiektu liniowego) niebędącego własnością [...] S.A., bez tytułu prawnego do dysponowania tym obiektem; e) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 7a ust. 1 p.e. poprzez uznanie, że budowa przyłącza nie wpłynie na bezpieczeństwo funkcjonowania systemu elektroenergetycznego, podczas gdy organ I instancji nie zgromadził w materiale dowodowym dokumentacji technicznej obiektu liniowego (sieci elektroenergetycznej), położonego od stacji "[...]" do miejsca wykonania przedmiotowego przyłącza i w konsekwencji błędnie uznał, że przedstawiony materiał dowodowy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzi niebezpieczeństwo przeciążenia sieci; f) art. 7, art. 8 § 1, art. 10 oraz art. 11 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie sygnalizowanej już w pismach K.Rz. Z [...] grudnia 2018 r. (karta nr 9 w aktach sprawy) oraz odwołującego z [...] czerwca 2018 r. (k. 2) okoliczności dokonania przebudowy (albo rozbudowy) linii energetycznej niebędącej własnością [...] S.A., podczas gdy okoliczność ta była sygnalizowana już na początku postępowania, a także została ponownie przytoczona w piśmie strony z [...]marca 2020 r.

We wskazanej decyzji z [...] listopada 2020 r. utrzymującej w mocy decyzję z [...] lipca 2020 r. [...]WINB stwierdził, że organ I instancji po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego zobowiązany jest dokonać oceny, czy osoba wnioskująca o wszczęcie postępowania administracyjnego w danej sprawie ma przymiot strony konieczny dla skutecznego wszczęcia postępowania na jego żądanie, a więc, czy ma interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Właściwe ustalenie stron postępowania - a tym samym inicjatywa wszczęcia postępowania (na wniosek lub z urzędu) - jest bezwzględną przesłanką prawidłowości postępowania administracyjnego. W omawianej sprawie, jak zauważył organ odwoławczy, ma miejsce sytuacja, w której na żądanie odwołującego wszczęto postępowanie w sprawie przyłącza energetycznego wykonanego do działki nr ew. [...] zlokalizowanej we wsi [...], gm.[...]. W ocenie [...]WINB, odwołujący nie posiada jednakże przymiotu strony w ww. sprawie, stąd też postępowanie administracyjne powinno zostać umorzone. [...]WINB wskazał, że dokonanie przez organ I instancji merytorycznej oceny sprawy w ramach błędnie wszczętego postępowania administracyjnego nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji PINB z [...] lipca 2020 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż spowodowałoby to w istocie wydanie tożsamej decyzji. Organ I instancji w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, pomimo takiego obowiązku, nie odniósł się do kwestii posiadania przymiotu strony przez odwołującego. [...]WINB wyjaśnił, że w celu prawidłowego przeprowadzenia postępowania odwoławczego, zwrócił się do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] z prośbą o przesłanie danych dotyczących właściciela działki nr ew. [...] oraz właściciela działki nr ew. [...] i działek z nią sąsiadujących. [...] października 2020 r. Do [...]WINB wpłynęło pismo Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w [...], z którego wynika, że A. P., będąc właścicielem działki nr ew. [...] we wsi [...] nie jest jednocześnie właścicielem żadnej z działek sąsiadujących z działką nr ew. [...], będącą własnością H. M., do której to poprowadzono sporne przyłącze energetyczne. Zauważyć w tym miejscu należy, że na znajdującej się w aktach organu powiatowego mapie do celów projektowych przedmiotowego przyłącza kablowego do działki nr ew. [...] oznaczono obszar, który był przedmiotem aktualizacji, który nie obejmuje działki nr ew. [...], należącej do odwołującego. Powoływanie się przez odwołującego na przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740), dalej: k.c., czy też zbliżenie się przyłącza do linii brzegowej rzeki [...] (okoliczność podnoszona w pismach z [...] maja 2018 r. i z [...] czerwca 2018 r.) nie powoduje powstania interesu prawnego, gdyż musi on wynikać z naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego, które dają możliwość konkretnemu podmiotowi dochodzenia swych praw w postępowaniu administracyjnym. [...]WINB nie zgodził się z twierdzeniem odwołującego, że jako właściciel sąsiedniej nieruchomości znajduje się on bezpośrednio w obszarze możliwego oddziaływania niekorzystnych skutków przedmiotowej inwestycji. Organ wskazał, że podstawą do prowadzenia postępowania administracyjnego z zakresu nadzoru budowlanego na wniosek skarżącego nie może być zdarzenie przyszłe i niepewne. W omawianej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Kwestia ewentualnego naruszenia prawa własności pozostaje nie tylko poza przedmiotem niniejszej sprawy, ale także poza kompetencjami organów nadzoru budowlanego, gdyż zagadnienia dotyczące prawa własności nieruchomości regulowane są przez przepisy k.c., a nie przez przepisy p.b. Ewentualne roszczenia z tytułu szkód wyrządzonych poprzez naruszenie prawa własności rozstrzygane są przez sądy powszechne, a nie przez organy nadzoru budowlanego. [...]WINB wskazał, że umorzenie postępowania spowodowane jest wystąpieniem przyczyn podmiotowych, nie zaś merytorycznych. Powyższe jednak nie zmienia faktu, iż zastosowanie w sprawie art. 105 § 1 k.p.a. było prawidłowe.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję [...]WINB z [...]listopada 2020 r. złożył A. P., zaskarżając ją w całości. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji PINB.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

a) art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 10 § 1 w związku z art. 28 k.p.a., art. 105 § 1 oraz art. 140 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przez organ i w konsekwencji przyjęcie, że skarżący nie jest stroną w postępowaniu na skutek tego, że nie ma interesu prawnego, przez co decyzja organu I Instancji została podtrzymana, co skutkowało również nierozpatrzeniem i nieustosunkowaniem się do zarzutów podniesionych w odwołaniu przez organ oraz pozbawieniem możliwości ochrony swoich praw;

b) art. 7, art. 8 § 1, art. 10 oraz art. 11 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się zarzutów dotyczących niezgodności inwestycji z p.w. oraz przepisami ochrony środowiska, powołując się na brak posiadania przez skarżącego statusu strony;

c) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 4 p.b. poprzez niezgodne z zasadą przekonywania pominięcie w uzasadnieniu decyzji obowiązku rozpatrzenia przez organ okoliczności posiadania przez inwestora niezbędnych tytułów prawnych do wykonania przedmiotowej inwestycji;

d) art. 7a ust. 2 p.e. oraz art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do zgodności z przepisami prawa wykonania przyłącza i pominięcie faktu, że przyłącze zostało wykonane do linii energetycznej (obiektu liniowego) niebędącego własnością [...] S.A. bez tytułu prawnego do dysponowania tym obiektem;

e) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 7a ust. 1 p.e. poprzez niezbadanie przez organ w postępowaniu odwoławczym wpływu budowy przyłącza na bezpieczeństwo funkcjonowania systemu elektroenergetycznego. Organ I instancji nie zgromadził w materiale dowodowym dokumentacji technicznej obiektu liniowego (sieci elektroenergetycznej), położonego od stacji "[...]" do miejsca wykonania przedmiotowego przyłącza;

f) art. 7, art. 8 § 1., art. 10 oraz art. 11 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie sygnalizowanej okoliczności dokonania przebudowy (albo rozbudowy) linii energetycznej niebędącej własnością [...] S.A., podczas gdy okoliczność ta była sygnalizowana zarówno w postępowaniu przed organem I Instancji, jak i w odwołaniu.

Powyższe zarzuty skarżący rozwinął w obszernym uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę, [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z [...] stycznia 2021 r. H. M. wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, że działania skarżącego są wynikiem istniejącego konfliktu pomiędzy nim jako inwestorem a skarżącym. Wyjaśnił, że skarżący nie był i nie jest właścicielem linii energetycznej (jest trzecim właścicielem działki nr ew. [...] i wbrew twierdzeniom ani on ani jego poprzednicy nie partycypowali w budowie i kosztach budowy linii), linia przebiega pod częścią działki wydzielonej jako służebność w postaci drogi dojazdowej, której skarżący nie jest również właścicielem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z [...] listopada 2020 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja [...]WINB nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie lub też stwierdzenie jej nieważności.

Art. 105 § 1 k.p.a. stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w tym przepisie, oznacza, że przestaje istnieć jeden z konstytutywnych elementów materialnego stosunku administracyjnoprawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Stwierdzenie na etapie postępowania wyjaśniającego, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek osoby nie mającej interesu prawnego (art. 28 k.p.a.) wyczerpuje przesłankę bezprzedmiotowości postępowania, uzasadniając wydanie rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania. Wniosek ten koresponduje z przyjętym w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, zgodnie z którym, jeżeli ustalenie przymiotu strony wnioskodawcy nie jest oczywiste i wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przesądzenie kwestii braku istnienia interesu prawnego wnioskodawcy nie może zostać rozstrzygnięte w postanowieniu, o którym mowa w art. 61a § 1 k.p.a., ale może nastąpić w toku postępowania, tj. po jego wszczęciu, dając ewentualnie podstawę do zastosowania przez organ prowadzący postępowanie art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2018 r. sygn. II OSK 1387/16). Kompetencja przypisana organowi odwoławczemu do ponownego załatwienia sprawy wykraczającego poza samo rozpatrzenie odwołania determinuje uznanie, że kontrola prawidłowości prowadzenia postępowania w kontekście potwierdzenia istnienia w sprawie przesłanki podmiotowej stanowi obowiązek organu odwoławczego, który w razie negatywnego przesądzenia tego zagadnienia powinien uchylić decyzję załatwiającą sprawę co do istoty i orzec o umorzeniu postępowania prowadzonego przed organem I instancji (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), bądź utrzymać w mocy decyzję organu I instancji, jeżeli jej podstawę prawną stanowił art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 18 października 2019 r. sygn. II OSK 2968/17).

Zastosowanie w kontrolowanej sprawie przesłanki zakończenia postępowania w sposób formalny [...]WINB powiązał ze stwierdzeniem, że skarżący, na którego wniosek zostało wszczęte przez PINB postępowanie, nie miał interesu prawnego, by domagać się rozstrzygnięcia przez organ nadzoru budowlanego w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym sprawy prawidłowości realizowania robót budowlanych polegających na budowie przyłącza energetycznego do działki nr ew. [...] we wsi [...], gmina [...]. Organ prawidłowo przyjął, że tę kwestię powinien regulować art. 28 k.p.a. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., uwzględniając, że sporne prace, stanowiąc postać robót budowlanych, powinny spełniać warunek nieodbiegania "od ustaleń i warunków określonych [...] w przepisach", niezależnie od tego, że w myśl art. 29a ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 20 p.b. zwolnione są one spod reglamentacji budowlanej uzależniającej możliwość ich prowadzenia od uzyskania pozwolenia na budowę lub niewniesienia sprzeciwu do ich zgłoszenia. Okoliczność, że inwestor spośród alternatywnych wariantów wybrał drogę budowy przyłącza w porozumieniu z przedsiębiorstwem energetycznym nie jest jednakże bez znaczenia z punktu widzenia zakresu weryfikacji prawidłowości realizowania robót budowlanych.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przywołał treść art. 28 k.p.a., przyjmując taką wykładnię ww. przepisu, która wskazuje, że aby interes prawny mógł być zaspokojony, musi być on osobisty, własny, indywidualny, musi on mieć podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, w ramach którego podmiot, choć pozostaje bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, to jednak nie można wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności od organu administracji. Posiadanie przymiotu strony postępowania administracyjnego ma w świetle art. 28 k.p.a. charakter obiektywny, wobec czego nie może być oparte jedynie na subiektywnym przekonaniu strony o sytuacji prawnej, w jakiej ma się ona znajdować.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znajduje podstaw, by kryterium oparte o art. 28 k.p.a. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. zostało przez [...]WINB wadliwie zastosowane w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2020 r. przy ocenie, czy skarżący miał interes prawny do domagania się wszczęcia postępowania naprawczego względem wykonania [...] stycznia 2016 r. spornego przyłącza energetycznego. Przepisy p.b. w odniesieniu do budowy przyłącza przyjmują stosowanie w tym zakresie w pełnym zakresie przepisów prawa energetycznego (art. 29a ust. 2 p.b.). Ma rację organ, gdy wskazał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego skarżący nie wykazał, by uzbrojenie działki nr ew. [...] w celu zasilenia w energię elektryczną budynku rekreacyjnego realizowane poprzez podejmowane przez właściciela tejże działki (H. M.) i przedsiębiorstwo energetyczne ([...] S.A.) działań kształtowanych przepisami p.e. oddziaływały na interes prawny skarżącego.

Nie budzi wątpliwości to, że pozostaje on właścicielem działki nr ew. [...], która znajduje się w znacznym oddaleniu od miejsca, w którym zlokalizowane zostały roboty polegające na umieszczeniu na głębokości 0,8 m przyłącza wstawionego w istniejącą linię kablową nN. Twierdzenie skarżącego, że sporne podłączenie do sieci elektroenergetycznej jest "zagrożeniem dla stabilności całej linii", a ewentualne jej przeciążenie ma stanowić, jak podano, "zagrożenie dla życia i zdrowia jej użytkowników" (s. 3 skargi), w tym skarżącego, oparte jest własnym wysoce zsubiektywizowanym wyobrażeniu następstw zrealizowania przedsięwzięcia, którego w oczywisty sposób organ nie mógł uwzględnić, biorąc pod uwagę to, że zasygnalizowane kwestie podlegają kontroli przedsiębiorstwa energetycznego jako operatora systemu dystrybucyjnego prawnie odpowiedzialnego za ruch sieciowy w sieci elektroenergetycznej wysokich, średnich i niskich napięć, a nie indywidualnego odbiorcy, który jakkolwiek może być zainteresowany bezawaryjnym korzystaniem z energii elektrycznej w podłączonym obiekcie budowlanym, to zainteresowanie to w analizowanym zakresie ma jedynie wymiar faktyczny. Zdaniem Sądu, zauważenia wymaga, że z wydanych przez [...] S.A. w niniejszej sprawie warunków przyłączenia do sieci nr [...] wynika, iż moc przyłączeniowa zrealizowanego przyłączenia działki nr ew. [...] wynosi jedynie 3 kW, a więc dotyczy niewielkiej (podstawowej) wartości zasilania. Działanie to nie prowadziło, jak przyjął operator, do konieczności dostosowania stacji transformatorowej [...] do zwiększonego obciążenia, co każe odrzucić powołane przez skarżącego przepisy p.e. jako podstawę przysługującego mu interesu prawnego. W wyroku z 18 lipca 2014 r. sygn. II OSK 351/13 Naczelny Sąd Administracyjny trafnie zauważył, że możliwe zakłócenia w dostawie energii elektrycznej mogą być rozważane jedynie na płaszczyźnie przepisów prawa cywilnego. Zakłócenia w dostawie energii elektrycznej nie kreują jednakże po stronie tej osoby interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a., gdyż nie istnieje żaden przepis upoważniający osobę doznającą zakłóceń w zakresie zagwarantowanej umową cywilnoprawną dostawy energii elektrycznej do uczestnictwa na prawach strony w postępowaniu mającym na celu zbadanie legalności realizacji linii należącej do innego podmiotu.

Analogiczną oceną objąć należy odwołujący się do przepisów p.w. argument, który swoją podstawą czyniąc zagrożenie wywołane awarią linii kablowej wynikającą z wadliwego wykonania przyłącza energetycznego, wywodzi, że w sytuacji tej konieczne mogłoby być dokonanie naprawy linii poprzez rozkopanie wału przeciwpowodziowego, co jest niedopuszczalne przez prawo i mogłoby grozić powodzią dla okolicznych mieszkańców.

Powołane w skardze orzeczenia (wyrok NSA z 15 stycznia 2015 r. sygn. II OSK 1446/13; wyrok NSA z 13 grudnia 2012 r. sygn. II OSK 1126/11; wyrok NSA z 22 czerwca 2017 r. sygn. II OSK 2689/15, wyrok WSA w Rzeszowie z sygn. II SA/Rz 506/17) nie mogły mieć wpływu na kierunek rozstrzygnięcia, albowiem odnoszą się do zagadnień prawnych istotnie odmiennych od rozważanych w rozpatrywanej sprawie. Wymaga w tym kontekście natomiast podkreślenia, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, iż wybór przez inwestora procedury budowy przyłącza opartej na przepisach prawa energetycznego albo o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków rodzi określone konsekwencje procesowe. Jeżeli bowiem budowa przyłącza odbywa się według procedury przewidzianej w art. 29a p.b., a w wyniku jej realizacji dochodzi do naruszenia praw innych osób, to kwestia ta – także w kontekście uprawnienia inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - rozstrzygana jest w oparciu o przepisy k.c. oraz przepisy, do których odsyła art. 29a ust. 2 p.b. W przypadku wyboru przez inwestora trybu realizacji przyłącza przewidzianego w art. 29a p.b., organy nie mają zatem kompetencji do badania kwestii uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2018 r. sygn. II OSK 2731/17; wyrok NSA z 27 września 2016 r. sygn. II OSK 852/15; wyrok NSA z 29 grudnia 2015 r. sygn. II OSK 929/14). Pogląd ten aprobowany jest także w piśmiennictwie (por. A. Gliniecki [w:] Prawo budowlane. Komentarz, red. A. Gliniecki, Warszawa 2016, komentarz do art. 29a, uwaga 12).

W ramach zgromadzonego materiału dowodowego okolicznością niesporną pozostawało, że skarżący nie posiada jakiegokolwiek tytułu prawnego do nieruchomości, na których prowadzone były roboty budowlane. Skarżący wskazał wprawdzie, że swój interes prawny łączy z ułamkowym prawem współwłasności do linii kablowej niestanowiącej części składowej nieruchomości, po której przebiega, niemniej [...]WINB nie miał podstaw, by tenże wniosek w sprawie uwzględnić przy zastosowaniu art. 105 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a. Twierdzenie skarżącego, jak należy przyjąć, wykraczało poza zakres ustaleń, którymi organ nadzoru budowlanego mógł się kierować odnośnie do weryfikacji robót budowlanych wykonanych na podstawie art. 29a ust. 1 i 2 p.b. w zw. z odpowiednimi przepisami p.e., a ponadto nie zostało ono w toku postępowania udokumentowane jakimkolwiek dowodem, który potwierdzałby formułowany przez odwołującego pogląd.

Stanowisko skarżącego pozostaje w sprzeczności z włączoną do akt dokumentacją [...] S.A. dotyczącą wykonania przyłącza energetycznego - warunkami przyłączenia nr [...]. Należy przypomnieć, że wskazany dokument jest w świetle art. 7 ust. 8i p.e. warunkowym zobowiązaniem przedsiębiorstwa energetycznego do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej. Jej elementem pozostaje wskazanie miejsca rozgraniczenia własności sieci przedsiębiorstwa energetycznego i instalacji podmiotu przyłączanego (art. 7 ust. 2 p.e.), które w rozpatrywanym przypadku zostało określone poprzez umiejscowienie go przy zaciskach na listwie zaciskowej za układem pomiarowo-rozliczeniowym (szafka pomiarowa przy ulicy w linii ogrodzenia) w kierunku instalacji odbiorcy, co oznacza, że [...] S.A. w dokumencie tym potwierdziła, iż pozostaje właścicielem linii kablowej, do której włączone zostało przyłącze do działki nr ew. [...]. Okoliczność tę potwierdził w swoim piśmie z [...] stycznia 2021 r. inwestor. W spornym miejscu przebiegu linii pod działką drogową (działka nr ew. [...]) niewątpliwie [...] S.A. nie przysługiwało prawo do realizacji robót bez zgody jej współwłaścicieli, niemniej okoliczność ta nie stanowiła przedmiotu sporu i bezpośrednio nie dotyczyła praw skarżącego.

Nie da się zakwestionować tezy przywołanej przez skarżącego w toku postępowania, że ww. linię kablową mozna utożsamiać z "urządzeniem służącym do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej" wymienionym w art. 49 § 1 k.c. Regulacja ta przyjmuje, że urządzenia te z chwilą ich połączenia z siecią należącą do przedsiębiorstwa przestają być częścią składową nieruchomości i stają się samoistnymi rzeczami ruchomymi, które mogą być przedmiotem odrębnej własności i obrotu. Tego wniosku interpretacyjnego nie da się jednakże w bezpośredni sposób powiązać z sytuacją prawną skarżącego, ponieważ skarżący, co jest niesporne, nie był osobą, która poniosła koszty budowy ww. urządzenia w 1993 r. i była jej właścicielem, jeżeli skarżący nabył nieruchomość (działkę nr ew. [...]) dopiero 28 listopada 2002 r. Nie jest także (współ)właścicielem linii kablowej jako jej nabywca, albowiem nie przedstawił w toku postępowania umowy przenoszącej własność urządzenia, o którym mowa w art. 49 § 1 k.c., jako rzeczy ruchomej (po jej połączeniu z siecią elektroenergetyczną). Przedłożone kserokopie umów z 1993 r., których skarżący nie był stroną, uniemożliwiają przyjęcie, że nastąpiło przeniesienie prawa własności. Taki skutek trudno wiązać z samym faktem wejścia w posiadanie kserokopii tychże umów.

[...]WINB prawidłowo wskazał, ze podnoszone przez skarżącego roszczenia do linii kablowej powinny być dochodzone przed sądem powszechnym, albowiem nie wynikały one ze zgromadzonej dokumentacji ujawniającej stan prawny terenu, na którym wykonane zostały sporne roboty budowlane. Sąd podziela powyższy pogląd, albowiem oparcie się na twierdzeniu, że skarżący pozostaje, jak sam przyjmuje, (jako "następca prawny") współwłaścicielem linii kablowej zlokalizowanej na działce nr ew. [...], powinno skutkować ujawnieniem przysługującego skarżącemu uprawnienia do urządzenia znajdującego się na należącej do osób trzecich nieruchomości, nie będącego jednak jej częścią składową, w dziale III księgi wieczystej prowadzonej dla tejże nieruchomości. We wskazanej przez skarżącego KW nr [...] nie ma jednakże wpisu odpowiedniej służebności przysługującej skarżącemu, co jest okolicznością, która powinna zostać wzięta pod uwagę, uwzględniając, że z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2019 r. poz. 2204 ze zm.), dalej: u.k.w.h., wynika domniemanie, iż prawo jawne z ksiąg wieczystych jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone nie istnieje.

Koncepcja, że linia kablowa (udział w prawie własności linii) jest przynależnością należącej do skarżącego nieruchomości (działki nr ew. [...]) w rozumieniu art. 51 k.c. nie jest możliwa do uwzględnienia nie tylko ze względu na to, że społeczno-gospodarcze przeznaczenie linii polega na dostarczaniu energii elektrycznej grupie różnych nieruchomości, a więc brak jest tu podporządkowania gospodarczego rzeczy głównej, ale również przez pryzmat wymagania, zgodnie z którym prawną funkcję przynależności może spełniać jedynie rzecz należąca (w znaczeniu własności) do właściciela rzeczy głównej. Status przynależności zostaje zachowany w przypadku współwłasności w częściach ułamkowych pod warunkiem, że udziały poszczególnych współwłaścicieli we współwłasności rzeczy głównej i przynależności są identyczne. Odmienność udziałów we współwłasności rzeczy i rzeczy względem niej pomocniczej przekreśla możliwość uznania tej drugiej rzeczy za przynależność (por. Ł. Żelechowski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Osajda, Warszawa 2020, komentarz do art. 51, uwaga 10; E. Skowrońska-Bocian, M. Warciński [w:] Kodeks cywilny. T. I. Komentarz. Art. 1–44910, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2020, komentarz do art. 51, Nb. 6; R. Świrgoń-Skok [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. M. Załucki, Warszawa 2019, komentarz do art. 51, Nb. 2; A. Kaźmierczyk [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna (art. 1-125), red. M. Fras, M. Habdas, Warszawa 2018, komentarz do art. 51, uwaga 2). Ten warunek niewątpliwie nie może być spełniony w sytuacji, gdy właścicielem działki nr ew. [...] mającej pozostawać rzeczą główną jest skarżący, a współwłaścicielami linii kablowej jako przynależności "przydatnej" do korzystania z jego nieruchomości, jak uznaje skarżący, miałby być on sam i inne osoby trzecie.

Zarzuty skargi nienawiązujące do oceny interesu prawnego skarżącego, ale nakierowane na wykazanie wadliwości decyzji odstępującej od merytorycznej kontroli zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami prawa pozostają poza granicami przedmiotowymi sprawy, wobec czego Sąd w ramach kontroli zaskarżonej decyzji zobowiązany był pozostawić je bez rozpoznania.

Kierując się przedstawionymi wnioskami, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.