Wyrok NSA oz. w Białymstoku, sygn. akt SA/Bk 363/98
NSA oz. w Białymstoku
Data orzeczenia: 1998-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: W przypadku podatników, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, tj. wykonujących m.in. czynności z umowy komisu, przez wartość sprzedaży towarów określoną w ust. 1 pkt 1 art. 14 ustawy należało rozumieć wartość sprzedanych towarów. Podstawą opodatkowania w przypadku umowy komisu u komisanta będzie kwota uzyskanych prowizji. Czym innym jednak jest wartość sprzedanych towarów, o której mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, a czym innym zaś podstawa opodatkowania uregulowana w art. 16 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

TEZY

W przypadku podatników, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, tj. wykonujących m.in. czynności z umowy komisu, przez wartość sprzedaży towarów określoną w ust. 1 pkt 1 art. 14 ustawy należało rozumieć wartość sprzedanych towarów. Podstawą opodatkowania w przypadku umowy komisu u komisanta będzie kwota uzyskanych prowizji. Czym innym jednak jest wartość sprzedanych towarów, o której mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, a czym innym zaś podstawa opodatkowania uregulowana w art. 16 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.


UZASADNIENIE

Pierwszy Urząd Skarbowy w B. decyzją z dnia 30 grudnia 1997 r. powołując przepisy art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ oraz art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ Andrzejowi L. PHU "C." w B. ustalił od wartości nie zaewidencjonowanej sprzedaży w miesiącach: luty, kwiecień, maj i czerwiec 1994 r. podatek w kwocie 297,50 zł, który należało wpłacić w terminie dni 14 od doręczenia decyzji. Ponadto, na podstawie przepisów art. 5 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz art. 10 ust. 2, art. 2, art. 5 ust. 1, art. 6, art. 15, art. 13, art. 26, art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 27 ust. 5 tej ustawy w brzmieniu nadanym przepisami art. 1 pkt 18 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i o zmianie ustawy karnej skarbowej /Dz.U. nr 137 poz. 640/ określił temu samemu podatnikowi za poszczególne miesiące od lipca do grudnia zobowiązanie w podatku od towarów i usług, i tak: lipiec 1994 r. - 5.500 zł; sierpień - 1.947,50 zł; październik - 194,80 zł; listopad - 225,40 zł; grudzień - 2.928,80 zł; łącznie - 10.796,50 zł, która to kwota podlegała wpłaceniu wraz z przypadającymi odsetkami za zwłokę. Wreszcie, na podstawie przepisów art. 5 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz art. 27 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w brzmieniu nadanym przepisami art. 1 pkt 1 w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (...) /Dz.U. nr 137 poz. 640/, w związku z naruszeniem obowiązków ewidencyjnych w zakresie przedmiotu i podstawy opodatkowania, ustalił dodatkowe zobowiązanie w kwocie 16 złotych odpowiadającej 30 proc. zaniżenia zobowiązania z tego tytułu z 14-dniowym terminem zapłaty.

W uzasadnieniu podano, podatnik prowadził działalność handlową w zakresie kupna i sprzedaży samochodów powypadkowych oraz działalność usługową w zakresie naprawy samochodów i komisowej sprzedaży tych pojazdów. W 1993 r. obroty z tytułu wykonywanej działalności nie przekroczyły kwoty 1,2 mld starych złotych. W związku z tym w 1994 r. korzystał podatnik ze zwolnienia od podatku VAT do chwili przekroczenia wartości sprzedaży kwoty 1,2 mld st. złotych. Z chwilą jej przekroczenia zwolnienie traciło moc.

Nastąpiło to w lipcu 1994 r., kiedy to wartość sprzedaży samochodów będących przedmiotem komisu przekroczyła limit 1,2 mld st. złotych. Podatnik bezzasadnie przyjmował, że w przypadku umowy komisu, wartość sprzedaży towarów, o której mowa w ustawie, powodująca powstanie obowiązku w podatku od towarów i usług stanowi wartość prowizji komisowej, a nie wartość sprzedanych samochodów. Ponieważ podatnik nie rozliczył podatku od towarów i usług oraz nie prowadził ewidencji VAT, przeto wydanie decyzji było konieczne.

Odwołując się od powyższej decyzji podatnik podnosił, że w jego sytuacji wartość sprzedaży, winna być ustalona przy zsumowaniu zrealizowanej prowizji przy sprzedaży komisowej samochodów oraz przychód z pozostałej sprzedaży. W ten sposób liczony obrót w grudniu 1994 r. przekroczył kwotę 1,2 mld złotych i od tego momentu powstał obowiązek płacenia podatku od towarów i usług. W powyższy sposób liczona wartość sprzedaży towarów wynika z treści pisma Ministerstwa Finansów z dnia 17 lipca 1995 r., Nr PP3-8214-1370, które zostało w odwołaniu w całości przytoczone.

Izba Skarbowa w B. decyzją z dnia 6 lutego 1998 r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy art. 14 ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie odnoszą się tylko, jak twierdzi podatnik do 1993 r., lecz dotyczą każdego roku, w którym podatnicy wymienieni w art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy korzystają ze zwolnienia podmiotowego od podatku VAT. Art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy nie definiuje pojęcie wartości sprzedaży towarów m.in. u komisantów korzystających ze zwolnienia od podatku VAT, lecz określa pojęcie podstawy opodatkowania tym podatkiem. Tak też przyjął organ pierwszej instancji, a organ odwoławczy to podzielił.

Skarżąc powyższą decyzję podatnik twierdził, że została ona wydana z naruszeniem przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, bowiem organy podatkowe błędnie przyjęły, że w roku 1994 przy ustalaniu wartości sprzedaży towarów stosowano te same zasady, które obowiązywały w 1993 r. wówczas, gdy z treści pisma Ministerstwa Finansów wynika co innego, że zasady te odnosiły się wyłącznie do 1993 r.

Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa w Białymstoku wnosiła o jej oddalenie jako nieuzasadnioną. W uzasadnieniu powtórzone zostały motywy zawarte w decyzjach organów podatkowych obu instancji. Wyjaśniała, że powoływane przez skarżącego pismo Ministerstwa Finansów dotyczy wyjaśnienia zasad stosowania przepisów odnoszących się do podatników rozpoczynających wykonywanie działalności w ciągu roku podatkowego, którzy mogli wybrać zwolnienie od podatku VAT na podstawie art. 14 ust. 6, a ponadto dotyczy ono podatników, świadczących usługi pośrednictwa, a nie usługi sprzedaży komisowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Zagadnienie zwolnienia od podatku od towarów i usług podatników, którzy nie przekroczyli ustalonego ustawowo progu wartości sprzedaży towarów regulują przepisy art. 14 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. W roku 1994 r. mogli korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług podatnicy, u których w roku poprzednim /1993/ wartość sprzedaży towarów nie przekraczała 1,2 mld złotych, co wynikało z treści art. 14 ust. 1 pkt 1 w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 9 grudnia 1993 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 129 poz. 599/. Zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 14 ust. 3 ustawy w brzmieniu obowiązującym w 1994 r., jeżeli wartość sprzedaży towarów u podatników zwolnionych od podatku przekroczy kwotę 1,2 mld złotych, zwolnienie traciło moc w momencie przekroczenia tej kwoty. Obowiązek podatkowy powstawał z chwilą przekroczenia tej kwoty, a opodatkowaniu podlegała nadwyżka ponad tą kwotę. W przypadku podatników, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. wykonujących m.in. czynności z umowy komisu, przez wartość sprzedaży towarów określoną w ust. 1 pkt 1 art. 14 ustawy należało rozumieć wartość sprzedanych towarów. Wynika to wprost z treści art. 14 ust. 4 pkt 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym w 1994 r. Tak też przyjęły organy podatkowe orzekające w sprawie. Nie ma racji skarżący twierdząc, że przy określaniu wartości sprzedanych towarów w rozumieniu przepisów art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy u podatników wykonujących czynności z umowy komisu, wartość sprzedanych towarów stanowi kwota prowizji, co miałoby wynikać z treści art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy. Skarżący nie wziął pod uwagę faktu, że przepisy art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy regulują zagadnienie podstawy opodatkowania. Tak, podstawą opodatkowania w przypadku umowy komisu u komisanta będzie stanowiła kwota uzyskanych prowizji. Czym innym jednak jest wartość sprzedanych towarów, o której mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy, a czym innym zaś podstawa opodatkowania uregulowana w art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy, skarżący zaś to bezzasadnie utożsamia. Powyższe nieporozumienie spowodowało, że podatnik przyjął, iż utracił zwolnienie od podatku VAT dopiero w grudniu 1994 r., tj. z chwilą przekroczenia 1,2 mld kwot prowizji, a organy podatkowe orzekły, że podatnik utracił zwolnienie już w lipcu 1994 r. z momentem przekroczenia wartości sprzedanych samochodów w wysokości 1,2 mld złotych. Stanowisko organów podatkowych znajduje oparcie w wyżej powołanych przepisach. Jako konsekwencja powyższych okoliczności było określenie przez organy podatkowe należnych kwot podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1994 r. oraz naliczenia kwot z tytułu sankcji wynikających z ustawy. W toku rozprawy sądowej skarżący wyjaśnił, że poza sankcyjnymi stawkami wynikającymi z ustawy podatkowej, nie stosowano wobec niego sankcji z ustawy karnej skarbowej.

Ponieważ Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego oraz norm regulujących tok postępowania administracyjnego, przeto skargę uznał za nieuzasadnioną. Stosując przepisy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł o oddaleniu skargi.