Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 818/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2008-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 106, art. 138 par. 1 pkt 2 i par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Wydanie rozstrzygnięcia w nieprawidłowej formie tzn. w formie postanowienia a nie decyzji, przy jednoczesnym braku wyjaśnienia innych przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) tj. przy niewskazaniu dlaczego i w jakim zakresie niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, nie uzasadnia uchylenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. W takich okolicznościach należałoby rozważać zastosowanie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 Kpa tzn. uchylenie rozstrzygnięcia organu niższej instancji i orzeczenie co do istoty w formie przewidzianej prawem.

TEZY

Wydanie rozstrzygnięcia w nieprawidłowej formie tzn. w formie postanowienia a nie decyzji, przy jednoczesnym braku wyjaśnienia innych przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) tj. przy niewskazaniu dlaczego i w jakim zakresie niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, nie uzasadnia uchylenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. W takich okolicznościach należałoby rozważać zastosowanie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 Kpa tzn. uchylenie rozstrzygnięcia organu niższej instancji i orzeczenie co do istoty w formie przewidzianej prawem.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia M. O. P. N. w K. K. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] września 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. na rzecz strony skarżącej - Stowarzyszenia M. O. P. N. w K. K. kwotę 200 złotych (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Bk 818/07

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 22 grudnia 2005 r. [...] R. – B. R.A.K. R. s.c. w K. wystąpiło do Burmistrza C. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu produkcji betonu towarowego na działkach nr [...] i [...] przy ul. Z. w C.

W toku postępowania zainicjowanego w/w wnioskiem Burmistrz C. pismem z dnia 11 maja 2006 r. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. o uzgodnienie w trybie art. 106 Kpa przedsięwzięcia opisanego we wniosku. Wskazał, iż ma być ono zlokalizowane w granicach obszaru specjalnej ochrony ptaków NATURA 2000 "B. D. N." i jest zaliczone - na podstawie § 3 ust. 1 pkt 21 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) – do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko.

W toku postępowania prowadzonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. w przedmiocie opisanego wyżej uzgodnienia K. i C. D. w piśmie z dnia 30 maja 2006 r. (data wpływu) adresowanym do w/w organu oświadczyli, iż zgłaszają swój udział w sprawie "o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach". Podali, iż nie zostali zawiadomieni o prowadzonym postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pomimo, iż są właścicielami działek położonych po przeciwnej strony ul. Z., przy której ma być zlokalizowany zakład betoniarski i którego działalność będzie negatywnie oddziaływać na teren ich działek. Przedstawili kilkanaście uwag do sporządzonego na potrzeby postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach raportu o oddziaływaniu na środowisko. Uwagi te dotyczyły pogorszenia komfortu życia, związanego z pracą planowanego zakładu poprzez nadmierny hałas, zapylenie powietrza, zniszczenie środowiska naturalnego, w tym terenu NATURA 2000 będącego siedliskiem ptactwa i zwierząt.

Identyczne zgłoszenie zostało również złożone przez małżonków D. do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B., który postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] przekazał je inspektorowi powiatowemu.

W dniu 08 czerwca 2006 r. zgłoszenie dopuszczenia do udziału w sprawie złożyło Burmistrzowi C. zawiązane w dniu 07 czerwca 2006 r. stowarzyszenie zwykłe o nazwie Stowarzyszenie M. O. P. N. w K. K., którego członkami zostali m.in. K. i C. D. Informacja o tym zgłoszeniu została przekazana przez Stowarzyszenie Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w B. pismem z dnia 13 czerwca 2006 r. (data wpływu).

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] znak [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu produkcji betonu.

W uzasadnieniu wskazał, iż z uwagi na zaliczenie inwestycji do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko sporządzono dwa raporty: "Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie zakładu produkcyjnego betonu towarowego na działkach nr ew. [...] i [...] w obrębie C. przy ul. Z." opracowany w maju 2006 r. i "Raport o oddziaływaniu na środowisko obszaru NATURA 2000, B. D. N." opracowany w 2006 r. - które łącznie z innymi dokumentami były podstawą wydania uzgodnienia. Wskazano, iż analiza zebranych na potrzeby postępowania materiałów uprawnia do wniosku o braku negatywnego wpływu zamierzonej inwestycji na środowisko - poza granicami tej inwestycji, o czym świadczą projektowane rozwiązania minimalizujące czynniki negatywne takie jak emisja hałasu i poziom szkodliwych substancji w powietrzu. Wskazano, iż organ uzgadniający nie ma wpływu na wybór lokalizacji inwestycji.

W dniu 06 czerwca 2007 r. Stowarzyszenie M. O. P. N. w K. K. oraz K. i C. D. w imieniu własnym złożyli do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem tego organu z daty [...] lipca 2006 r. (uzgadniającym warunki realizacji inwestycji) wskazując jako podstawę art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 126 Kpa. Podnieśli, iż kwestionowane orzeczenie zostało wydane w oparciu o raport oddziaływania na środowisko zawierający błędne ustalenia i tym samym wprowadzający organ w błąd co do rzeczywistego wpływu zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko. Odmienne od w/w raportu wnioski zawarte zostały w uwagach do aneksu nr 2 sporządzonego na zlecenie Burmistrza C. przez prof. Politechniki B. A. W. oraz w sporządzonej analizie technologii i ewentualnego zasięgu uciążliwości wynikających z użytkowania instalacji do produkcji betonu towarowego oraz uciążliwości wynikających z transportu surowców i produktów. Zdaniem wnioskodawców za koniecznością wznowienia przemawia również fakt, iż sprawa spornej inwestycji jest przedmiotem badania Komisji Europejskiej.

W uzasadnieniu wniosku podano, iż z uwag do aneksu nr 2 wynika brak w pierwotnym raporcie oceny negatywnego wpływu inwestycji na środowisko wynikającego z funkcjonowania betoniarni i związanego z nią ruchu ciężkich samochodów. Również analiza technologii wykorzystania instalacji MOBILMAT, która ma być zainstalowana w zakładzie betoniarskim, wskazuje na poważne zagrożenie dla środowiska naturalnego, kolizyjne z istotą programu NATURA 2000. Zdaniem odwołujących się niekorzystne oddziaływanie zakładu nie będzie ograniczone do granic nieruchomości inwestora.

Podano, iż negatywny dla środowiska i otoczenia wpływ przedsięwzięcia istniał już w dacie wydania postanowienia z dnia [...] lipca 2006 r., jednakże była to okoliczność nieznana organowi z uwagi na błędne wnioski raportu.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. odmówił wznowienia postępowania powołując się na art. 28 Kpa. Podał, iż w postępowaniu zakończonym w/w orzeczeniem ani Stowarzyszenie, ani małżonkowie D. nie brali udziału w charakterze strony, jak również nie wykazali interesu prawnego wskazującego na możliwość uznania ich za stronę na etapie postępowania o wznowienie.

Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyli K. i C. małżonkowie D. w imieniu własnym oraz Stowarzyszenie M. O. P. N. reprezentowane przez K. D. Podtrzymując w całości argumenty przedstawione we wniosku o wznowienie postępowania żalący się podali, iż istniejący po ich stronie interes prawny wynika z samego faktu złożenia tego wniosku, jak również z działalności i aktywności prowadzonej przez Stowarzyszenie. Nie zgodzili się z twierdzeniem, iż nie brali udziału w postępowaniu na prawach strony. Wskazali, iż w dniu 26 maja 2006 r. małżonkowie D. zgłosili swój udział w charakterze stron zarówno w postępowaniu przed Burmistrzem C., jak i przed Powiatowym Inspektorem Sanitarnym, zaś Stowarzyszenie uczyniło to w dniu 08 czerwca 2006 r. w postępowaniu przed Burmistrzem C. i Wojewodą P.

Postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. uchylił postanowienie organu I instancji z dnia [...] lipca 2007 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania wywodząc, iż zgodnie z przepisem art. 149 § 3 Kpa odmowa wznowienia postępowania powinna mieć formę decyzji, a nie postanowienia. Wydanie rozstrzygnięcia w formie postanowienia, a nie decyzji miało negatywny wpływ na prawa strony m.in. ze względu na terminy wnoszenia środków zaskarżenia: odwołanie od decyzji 14 dni, zażalenie na postanowienie 7 dni. Nadto, zdaniem tego organu, brak jest w aktach sprawy dowodu doręczenia zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lipca 2006 r. Organ odwoławczy podzielił także stanowisko zawarte w uzasadnieniu rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, iż żalący się nie mają interesu prawnego w żądaniu wznowienia postępowania.

Skargę na powyższe postanowienie z dnia [...] września 2007 r. złożyli do sądu administracyjnego K. i C. D. oraz Stowarzyszenie M. O. P. N. w K. K. reprezentowane przez K. D.

Zarzucili zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 28 Kpa poprzez przyjęcie, że nie posiadają statusu strony w postępowaniu wznowieniowym oraz wnieśli o jego uchylenie, jak i uchylenie rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, ewentualnie o stwierdzenie ich nieważności.

Zgadzając się ze stanowiskiem, iż odmowa wznowienia postępowania powinna mieć formę decyzji administracyjnej skarżący podnieśli, iż błędne jest stanowisko organów o braku po ich stronie interesu prawnego w żądaniu wznowienia, albowiem małżonkowie D. są właścicielami działek graniczących z działkami nr [...] i [...], w związku z tym zasięg oddziaływania inwestycji obejmuje również ich nieruchomości. Również Stowarzyszenie ma interes prawny w występowaniu w sprawie z uwagi na zakres jego statutowej działalności obejmujący m.in. ochronę środowiska w rejonie ul. Z. w C.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej podtrzymując w całości argumentację z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podniesiono uzupełniająco, iż postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. Burmistrz C. dopuścił skarżące Stowarzyszenie do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Załączono kserokopię tego postanowienia.

Prawomocnym postanowieniem z dnia 06 marca 2008 r. tutejszy sąd odrzucił skargę K. i C. D. na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) z uwagi na nieopłacenie wpisu od skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga Stowarzyszenia O. P. N. zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie ze wszystkimi podniesionymi w niej twierdzeniami można się zgodzić.

Przede wszystkim wskazać trzeba, iż sąd jest uprawniony do rozstrzygania w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia - art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. Dostrzegając zatem w zaskarżonym postanowieniu, jak i w postanowieniu je poprzedzającym z dnia [...] lipca 2007 r. uchybienia przepisom prawa procesowego również nie wskazane w skardze – uchylono obydwa rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Skarga Stowarzyszenia została wniesiona w sprawie niniejszej na postanowienie wydane w trybie nadzwyczajnym – wznowienia postępowania administracyjnego. W postępowaniu tym obowiązują ściśle określone zasady dotyczące jego wszczęcia (odmowy wszczęcia) i prowadzenia. Na skutek złożenia wniosku o wznowienie postępowania, jak miało to miejsce w sprawie niniejszej, w pierwszej kolejności organ jest obowiązany zbadać, czy wszczęcie postępowania o wznowienie jest dopuszczalne pod względem formalnym tzn. czy nie zachodzą przedmiotowe lub podmiotowe przesłanki uniemożliwiające wznowienie postępowania oraz czy strona złożyła żądanie wznowienia w ustawowym terminie określonym w art. 148 § 1 lub 2 Kpa. W przypadku stwierdzenia, iż występują przesłanki uniemożliwiające wznowienie lub gdy strona uchybiła terminowi z art. 148 § 1 lub 2 Kpa – organ orzeka o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 Kpa). W przeciwnym razie, a więc gdy wznowienie postępowania jest dopuszczalne – organ postanowieniem wznawia postępowanie (art. 149 § 1 i 2 Kpa). Postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie wznowienia jest aktem stricte procesowym, nierozstrzygającym sprawy co do jej istoty, a jedynie otwierającym drogę do oceny, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście w sprawie wystąpiła.

Kontrolując prawidłowość prowadzenia przez organy w sprawie niniejszej administracyjnego postępowania nadzwyczajnego skład orzekający dopatrzył się przede wszystkim uchybienia przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego przepisom art. 126 i art. 149 § 3 Kpa. Nieprawidłowe jest bowiem stanowisko tego organu, uznane przez skarżącego za zgodne z prawem, iż odmowa wznowienia postępowania w każdym przypadku powinna mieć formę decyzji. Taką formę (decyzji) przewiduje co prawda przepis art. 149 § 3 Kpa, jednak uszła uwadze organu odwoławczego regulacja art. 126 Kpa, zgodnie z którą do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące decyzji (art. 107 § 2-5 oraz art. 109 – 113 Kpa), do postanowień, od których przysługuje zażalenie – również art. 145 – 152 oraz 156 -159 Kpa, z tym, że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1 i 158 Kpa, wydaje się postanowienie. W przypadku zatem postępowania zakończonego ostateczną decyzją - o odmowie wznowienia rozstrzyga się również decyzją, natomiast w przypadku postępowania zakończonego postanowieniem, na które przysługuje zażalenie – również postanowieniem należy odmówić wznowienia postępowania (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 maja 2008 r. w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 371/08, nie publ.).

W sprawie niniejszej wniosek o wznowienie postępowania dotyczy postępowania toczącego się na podstawie art. 106 Kpa w trybie tzw. współdziałania. W postępowaniu tym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu produkcji betonu. Postępowanie uzgodnieniowe miało charakter pomocniczy do postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Zgodnie z art. 106 § 5 Kpa zajęcie stanowiska przez organ współdziałający następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Nie ulega zatem wątpliwości, iż do odmowy wznowienia takiego postępowania ma wprost zastosowanie przepis art. 126 Kpa i odmowa w tym przypadku winna przybrać formę postanowienia. Dlatego nie można zaakceptować stanowiska organu odwoławczego, zaprezentowanego w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] września 2007 r. i podzielonego przez skarżącego, co do prawidłowej decyzyjnej formy odmowy wznowienia w przedmiotowej sprawie. Zaskarżone postanowienie zapadło z obrazą wskazanego przepisu, co miało wpływ na wynik sprawy.

Zauważyć przy tym należy, iż w sentencji postanowienia pierwszoinstancyjnego z dnia [...] lipca 2007 r. prawidłowo wskazano łącznie z art. 149 § 3 Kpa również art. 126 Kpa jako jego podstawę, co uszło uwadze organu II instancji.

Organ odwoławczy naruszył także przepis art. 138 § 2 Kpa, albowiem uczynił go podstawą swego rozstrzygnięcia bez wyjaśnienia powodów takiego postępowania. Powyższa norma, mająca charakter wyjątku od reguły merytorycznego orzekania w instancji odwoławczej i przez to stosowana wyjątkowo, stanowi, iż uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji może nastąpić, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Tymczasem w sprawie niniejszej uzasadnienie organu odwoławczego nie wskazuje, jakich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w instancji niższej nie wyjaśniono (podano jedynie, iż w aktach administracyjnych brak dowodów potwierdzenia doręczenia postanowienia z dnia [...] lipca 2006 r.).

Wydanie rozstrzygnięcia w nieprawidłowej formie, jak to błędnie przyjął organ odwoławczy, tzn. w formie postanowienia a nie decyzji, przy jednoczesnym braku wyjaśnienia innych przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu art. 138 § 2 Kpa tj. przy niewskazaniu dlaczego i w jakim zakresie niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, nie uzasadnia uchylenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. Informacyjnie wskazać można, iż w takich okolicznościach należałoby rozważać zastosowanie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 Kpa tzn. uchylenie rozstrzygnięcia organu niższej instancji i orzeczenie co do istoty w formie przewidzianej prawem.

W ocenie składu orzekającego w sprawie niniejszej można również postawić organom obydwu instancji uzasadniony zarzut, iż koncentrując uwagę na formie rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania zupełnie marginalnie potraktowały aspekt podmiotowej dopuszczalności wznowienia postępowania w przedmiocie uzgodnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W szczególności na obecnym etapie wyjaśnienia sprawy wątpliwości budzi stwierdzenie, iż małżonkowie D., jak i Stowarzyszenie M. O. P. N. nie wykazali interesu prawnego wskazującego na możliwość uznania ich za stronę postępowania wznowieniowego (art. 28 Kpa). Jest ono zdaniem sądu zdecydowanie przedwczesne.

Jak już wyżej podniesiono postępowanie uzgodnieniowe zakończone postanowieniem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2006 r. toczyło się w trybie art. 106 Kpa, czyli w tzw. trybie współdziałania. Postępowanie takie ma charakter pomocniczy w stosunku do sprawy administracyjnej, która jest zawisła przed innym organem, wydane w jego toku rozstrzygnięcie dotyczy sprawy niemającej samodzielnego bytu prawnego, ale jest związane ze sprawą główną (w niniejszej sprawie postępowaniem "głównym" jest postępowanie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, a uzgodnienie organów Inspekcji Sanitarnej ma charakter współdziałania). Konsekwencją powyższej konstrukcji jest to, że krąg stron postępowania "głównego" wyznacza krąg stron postępowania incydentalnego toczącego się w trybie art. 106 Kpa, a strony postępowania prowadzonego przez organ wydający decyzję "główną" powinny mieć zapewniony udział w postępowaniu incydentalnym (w jego trybie zwykłym i nadzwyczajnym).

Powyższe stanowisko jest powszechnie akceptowane przez doktrynę i orzecznictwo. Wskazuje się przykładowo, iż organ współdziałający nie jest władny samodzielnie dopuścić do udziału w czynnościach w trybie art. 106 Kpa podmiotu na prawach strony, nie prowadzi on bowiem samodzielnego postępowania, lecz jest to stadium postępowania w sprawie, która ma być załatwiona przez wydanie decyzji (vide B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2008, wyd. 8, s. 501 oraz postanowienie NSA z dnia 27 maja 2008 r. w sprawie sygn. akt II OSK 658/08, nie publ.).

Uprawniony jest zatem wniosek, iż w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 106 Kpa nie podlega badaniu kwestia interesu prawnego określonych podmiotów będących stronami postępowania "głównego", albowiem organ współdziałający jest związany zakresem podmiotowym postępowania toczącego się w zasadniczym nurcie. Dla oceny interesu prawnego stron postępowania incydentalnego nie znajduje zatem wprost zastosowania przepis art. 28 Kpa, na który powołały się organy.

W związku z powyższym organ właściwy w przedmiocie wznowienia postępowania toczącego się w trybie art. 106 Kpa (w przedmiocie uzgodnienia), którym w niniejszej sprawie jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy - na datę orzekania w przedmiocie wznowienia - skarżące Stowarzyszenie i małżonkowie D. byli uczestnikami postępowania o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, a w związku z tym czy posiadają legitymację do występowania o wznowienie postępowania uzgodnieniowego.

Jak wynika z akt administracyjnych - czynności zmierzające do ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania toczącego się w trybie współdziałania były podejmowane przed wydaniem postanowienia w przedmiocie uzgodnienia tj. przed dniem [...] lipca 2006 r. Jeśli chodzi o skarżące Stowarzyszenie to Powiatowy Inspektor Sanitarny, poinformowany o wpływie do Burmistrza C. w czerwcu 2006 r. wniosku o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu środowiskowym (k. 22, pismo z 13 czerwca 2006 r.), zwrócił się wówczas do w/w organu z zapytaniem o krąg stron postępowania środowiskowego (k. 25 akt adm.). Otrzymał odpowiedź, iż zakres podmiotowy tego postępowania nie uległ zmianie, a zatem ani Stowarzyszenie ani małżonkowie D. nie uczestniczą w postępowaniu środowiskowym na prawach strony (k. 25 akt adm.).

Takich dokładnych, aktualizujących stan postępowania środowiskowego, a niewątpliwie niezbędnych ustaleń nie poczyniono już jednak na etapie prowadzenia postępowania w przedmiocie wznowienia. Tymczasem z treści postanowienia Burmistrza C. z dnia [...] lipca 2006 r. znak [...], którego kserokopia została nadesłana wraz z odpowiedzią na skargę wynika, iż skarżące Stowarzyszenie zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia na podstawie art. 31 ust. 1 Kpa i art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). Postanowienie to wydano [...] lipca 2006 r. Jak wynika z prezentaty na kserokopii tego orzeczenia – wpłynęło ono do Powiatowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w B. w dniu 24 lipca 2006 r., a wiec zaledwie dziesięć dni po jego wydaniu. Zwrócić należy uwagę, iż postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w trybie art. 106 Kpa uzasadnione brakiem po stronie Stowarzyszenia interesu prawnego w żądaniu wznowienia zapadło [...] lipca 2007 r., a więc prawie rok później. Powiatowy Inspektor Sanitarny dysponował zatem informacjami o zmianach dotyczących kręgu stron postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, które pozwalały mu na prawidłowe rozstrzygnięcie o legitymacji Stowarzyszenia do złożenia wniosku o wznowienie. Jeśli jednak miał w tym przedmiocie jakiekolwiek wątpliwości, winien był te dane zaktualizować przed odmową wszczęcia postępowania wznowieniowego - zważywszy na znaczny odstęp czasu od zakończenia postępowania w trybie art. 106 Kpa, jak również z uwagi na posiadane informacje co do zgłaszanych wcześniej wniosków o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu środowiskowym (np. informacja przesłana PIS z dnia 13 czerwca 2006 r. przez Stowarzyszenie i pismo informacyjne Burmistrza C. z dnia 30 czerwca 2006 r. k. 22, 25).

Nie może nadto ujść uwadze, iż wniosek o wznowienie postępowania został podpisany także przez małżonków D. w imieniu własnym, a więc w roli odrębnych od Stowarzyszenia stron postępowania. W przedmiocie ich udziału w postępowaniu środowiskowym ("głównym") Powiatowy Inspektor Sanitarny także nie poczynił żadnych ustaleń, na etapie postępowania nadzwyczajnego, pomimo że krąg stron tego postępowania był dla ustalenia zakresu podmiotowego postępowania w trybie art. 106 Kpa decydujący, o czym była już wyżej mowa.

Nieustalenie przez organ z dołożeniem należytej staranności wszystkich stron postępowania, również prowadzonego w trybie współdziałania z art. 106 Kpa, stanowi naruszenie zasady praworządności wskazanej w przepisie art. 7 Kpa mające wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

W tym miejscu marginalnie trzeba zwrócić uwagę na pismo z dnia 30 maja 2006 r. (data wpływu) skierowane do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego przez małżonków D., w którym podali, iż "zgłaszają swój udział w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach" (k. 11 akt adm.) oraz zwrócili uwagę na fakt, iż toczące się postępowania mają wpływ na ich interes prawny. Niewątpliwie obowiązkiem organu (Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego) było wyjaśnienie rzeczywistej woli stron i jeśli było nią żądanie dopuszczenia do udziału w postępowaniu prowadzonym przez Burmistrza C. – przekazanie pisma temu organowi do załatwienia według właściwości na podstawie art. 65 § 1 Kpa.

Kontynuując ocenę prowadzenia przez organ administracji postępowania nadzwyczajnego w przedmiocie wznowienia wskazać trzeba, iż pozytywnymi przesłankami uzasadniającymi wznowienie postępowania, oprócz ustalenia, iż wniosek o jego wszczęcie złożył uprawniony podmiot, jest oparcie żądania wznowienia tylko i wyłącznie na jednej z podstaw wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145 a) Kpa oraz zachowanie terminu zgłoszenia wniosku o wznowienie, który wynika z art. 145 a § 2 Kpa i art. 148 Kpa, przy czym długość i sposób obliczania terminu zależą od wskazanej we wniosku o wszczęcie postępowania podstawy wznowienia.

Organ, do którego wpłynął wniosek o wszczęcie w/w trybu nadzwyczajnego (w sprawie niniejszej Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny), po uprzedniej ocenie legitymacji wnioskodawcy w tym zakresie, winien był zatem zbadać czy żądanie opiera się na ustawowej podstawie i czy wniesiono je z zachowaniem terminu. W zależności od ustaleń w tym przedmiocie – należało odmówić wznowienia postępowania lub wydać we właściwej formie orzeczenie o wznowieniu rozpoczynające kolejny, merytoryczny etap postępowania.

W przedmiotowej sprawie jako podstawę prawną wniosku o wszczęcie nadzwyczajnego trybu postępowania wskazano przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa tj. pojawienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który tę decyzję wydał. Zgodnie z art. 148 § 1 Kpa w takiej sytuacji wniosek o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. W ocenie sądu niezbędne dla ustalenia tej okoliczności jest uzupełnienie akt administracyjnych o dowody doręczenia postanowienia z dnia [...] lipca 2006 r., których, jak słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, brak w tych aktach oraz wyjaśnienie w jakiej dacie domagający się wznowienia dowiedzieli się o ekspertyzie prof. A. W.

W ponownie prowadzonym postępowaniu na skutek niniejszego wyroku należy zatem w pierwszej kolejności ocenić przesłanki podmiotowe dopuszczalności wznowienia postępowania w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, a więc czy wnioski o wszczęcie trybu nadzwyczajnego: a) małżonków D., b) Stowarzyszenia, zostały złożone przez podmioty będące w dacie ich złożenia stronami postępowania toczącego się w zasadniczym nurcie tj. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

W następnej kolejności organ winien ustalić zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 Kpa. W zależności od ustaleń w tym przedmiocie i w sytuacji wskazania ustawowej przesłanki wznowienia organ winien rozważyć dopuszczalność wszczęcia lub odmowy wszczęcia postępowania i wydać orzeczenie w tym przedmiocie w przepisanej prawem formie.

Dopiero w przypadku ustalenia, iż nie istnieją negatywne przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania – po jego wznowieniu (postanowieniem w trybie art. 149 § 1 Kpa) należy przystąpić do merytorycznej oceny podanej podstawy wznowienia: czy rzeczywiście w sprawie zachodziły powody uchylenia decyzji uzgodnieniowej z dnia [...] lipca 2006 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.

Sąd marginalnie pragnie również zwrócić uwagę, iż dla prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania konieczne jest wyjaśnienie charakteru pisma małżonków D. z dnia 30 maja 2006 r., w szczególności czy jest ono wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, a jeśli tak – ewentualne jego przekazanie właściwemu organowi.

W tym miejscu podnieść też należy fakt wydania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w dniu [...] października 2007 r. decyzji nr [...], którą odmówiono wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. uzgadniającym warunki realizacji przedsięwzięcia w postaci zakładu betoniarskiego. Niewątpliwie niniejszy wyrok będzie miał wpływ na losy w/w decyzji, albowiem zgodnie z przepisem art. 145 §1 pkt 8 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzające z dnia [...] lipca 2007 r.

W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.