Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 826/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 53 ust. 1 pkt 6, art. 55 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 234 poz 1694
law: Ustawa z dnia z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak (spr. ) Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1875/13 w sprawie ze skargi I. C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz I. C. kwotę 500 (słowie: pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1875/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi I. C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...].

Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

W dniu 30 listopada 2012 r. I. C. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, powołując się na fakt pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim C. C..

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzył postępowanie wszczęte z w/w wniosku, uznając je za bezprzedmiotowe. Podstawą wydania rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że cudzoziemka w dniu [...] kwietnia 2012 r. wystąpiła do Wojewody [...] z tożsamym wnioskiem. Decyzją zaś z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] Wojewoda [...] odmówił udzielenia cudzoziemce wnioskowanego zezwolenia twierdząc, że związek małżeński strony został zawarty w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach, a ponadto, iż wobec wnioskodawczyni zachodzą przesłanki określone w art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] października 2012 r. Nr [...].

Zdaniem Wojewody [...] przedmiotowa sprawa dotycząca udzielenia cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jest tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą, zakończoną w/w decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W tej sytuacji wydanie kolejnej decyzji rozstrzygającej, co do istoty w przedmiocie udzielenia I. C. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, stanowiłoby naruszenie prawa, odpowiadające przesłance z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Po rozpatrzeniu odwołania I. C., Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] maja 2013 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. W ocenie organu, strona w przedmiotowym wniosku nie przedstawiła żadnych nowych, istotnych okoliczności, które stanowiłyby podstawę do merytorycznej oceny, czy zachodzą wobec niej przesłanki do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Przedstawiona przez cudzoziemkę okoliczność pozostawania w związku małżeńskim z w/w obywatelem polskim była już rozpatrywana w trakcie postępowania administracyjnego. Z uwagi na fakt pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2012 r. orzekającej o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. o odmowie udzielenia I. C. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, nie jest dopuszczalne w toku rozpatrywania przedmiotowej sprawy o tożsamym stanie faktycznym i prawnym prowadzenie postępowania dowodowego zmierzającego do stwierdzenia na nowo, czy wobec strony zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. C., domagając się jej uchylenia. Skarżąca podniosła zarzuty:

- naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. zasady prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów w postępowaniu poprzez niepodjęcie jakichkolwiek czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w świetle zarzutów zawartych w odwołaniu, w szczególności odnoszących się do wykazania, że brak jest tożsamości spraw administracyjnych, tj. sprawy będącej przedmiotem niniejszej skargi oraz sprawy zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. o odmowie udzielenia skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim, C. C., mimo iż - w świetle powołanych regulacji prawnych - organ był do tego zobowiązany,

- nieodniesienia się do okoliczności powoływanych przez skarżącą w odwołaniu, dotyczących aktualnej sytuacji rodzinnej i pożycia małżeńskiego, podczas gdy ustalenie tych okoliczności miałoby decydujące znaczenie dla oceny, czy postępowanie w przedmiotowej sprawie jest bezprzedmiotowe z uwagi na tożsamość spraw administracyjnych, o których mowa powyżej,

- przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przy ocenie powoływanych przez skarżącą okoliczności, świadczących o zmianie stanu faktycznego sprawy, a zatem o braku tożsamości spraw administracyjnych i uznanie ich za nieistotne,

- naruszenia zasady praworządności oraz zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, poprzez nie odniesienie się do okoliczności podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji,

- naruszenia zasady ochrony zaufania strony postępowania do organu rozpoznającego jej sprawę, której urzeczywistnieniu służy m.in. obowiązek wyjaśniania przesłanek ukierunkowujących załatwienie sprawy administracyjnej w określony sposób, poprzez dopuszczenie do wskazanych powyżej uchybień procesowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W motywach wyroku uwzględniającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że rozpoznając przedmiotową sprawę organy całkowicie pominęły i nie odniosły się do okoliczności, iż w aktach sprawy, oprócz decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie odmowy udzielenia skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach - wobec stwierdzenia, że małżonkowie nie zamieszkują wspólnie i nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa, znajduje się także ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., mocą której, na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 6 z zw. z art. 62 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz.1694 ze zm.), udzielono skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na czas oznaczony do dnia [...] czerwca 2012 r. Jej wydanie było poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym i wówczas to kwestia legalności zawartego związku małżeńskiego skarżącej nie budziła wątpliwości organu. Wskazano przy tym, iż skarżąca związek małżeński z obywatelem polskim zawarła [...] lutego 2010 r. Z protokołów przesłuchań małżonków sporządzonych w dniu [...] maja 2011 r., a więc ponad rok od zawarcia związku małżeńskiego wynika zaś, że małżonkowie nie tylko razem zamieszkują, ale także wspólnie prowadzą gospodarstwo.

Dopiero w motywach decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. ten sam Wojewoda - powołując się także na treść wskazanych wyżej przepisów oraz dodatkowo art. 57 ust. 1 pkt 4 (oraz zgodnie z decyzją organu odwoławczego również pkt 1) cyt. ustawy - doszedł do wniosku, że "związek małżeński został zawarty w celu obejścia przez cudzoziemca przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej". Ten wniosek został poprzedzony konstatacją, że małżonkowie nie zamieszkują wspólnie i nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z małżeństwa. W uzasadnieniu powołano się zaś na okoliczność, że skarżąca po raz pierwszy wyprowadziła się od męża [...] sierpnia 2011 r. i ponownie zamieszkała z nim w listopadzie 2011 r., po czym ponownie wyprowadziła się [...] ([...]) kwietnia 2012 r. jak również podkreślono, iż konflikt pomiędzy małżonkami ma podłoże finansowe.

Mając na uwadze powyższe Sąd pierwszej instancji uznał, że wobec istnienia w obrocie prawnym dwóch ostatecznych decyzji, które w oparciu o tą samą przesłankę, czyli pozostawanie skarżącej w związku małżeńskim, zawierają odmienne rozstrzygnięcia (pozytywne i negatywne), organ bez rzetelnego wyjaśnienia stanu sprawy nie może, na podstawie jedynie jednej z nich, umorzyć postępowania z kolejnego wniosku skarżącej powołując się na zasadę res iudicata. Jest to bowiem sytuacja szczególna, której niewyjaśnienie prowadzić może do naruszenia zasady prawdy obiektywnej oraz zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli wyrażoną w art. 7 k.p.a., jak również zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a. Z tych względów Sąd uznał rozstrzygniecie organów za przedwczesne.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zaskarżając go w całości. Organ, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podniósł zarzuty:

I. naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego oraz postępowania administracyjnego poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 16 i art. 110 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego polegające na błędnym przyjęciu, że:

1) Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, do czego doszło skutkiem błędnego przyjęcia przez Sąd, że nieodniesienie się w zaskarżonej decyzji do okoliczności faktycznej w postaci rozstrzygnięcia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. ([...]) mogło mieć wpływ na wynik sprawy,

2) wobec faktu wcześniejszego udzielenia skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. ([...]) późniejsze wydanie decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na mocy decyzji z dnia [...] października 2012 r. ([...]) z zastosowaniem art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.) nie skutkuje w każdym przypadku powstaniem stanu res iudicata w odniesieniu do w/w przesłanki i że dopuszczalne może okazać się w takim stanie rzeczy rozpoznanie, co do istoty kolejnego wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony złożonego z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim i w konsekwencji,

3) Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydając zaskarżoną decyzję nie był bezwzględnie związany podstawą prawną swojej wcześniejszej decyzji z dnia [...] października 2012 r. ([...]), podczas gdy zgodnie z art. 16 oraz art. 110 K.p.a., wydając zaskarżoną decyzję Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców był związany ustaleniami poczynionymi w decyzji z dnia [...] października 2012 r. ([...]) odnośnie celu, w jakim został zawarty związek małżeński przez skarżącą i bez uchylenia w/w decyzji nie mógł w kolejnym postępowaniu ponownie dokonywać oceny w tym przedmiocie z uwagi na zasadę res iudicata;

II. naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w postaci art. 141 § 4 P.p.s.a polegającego na:

1) braku jednoznacznego wykazania prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej objętej zaskarżeniem,

2) sformułowaniu wskazań, co do dalszego toku postępowania w sposób niejasny i nieprecyzyjny w stopniu uniemożliwiającym ich wykonanie.

oraz z ostrożności procesowej:

III. naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 134 § 1 K.p.a. polegające na wykroczeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie poza granice sprawy objętej zaskarżeniem poprzez analizę, przebiegu postępowania wyjaśniającego, które poprzedziło wydanie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. ([...]) oraz analizę motywów zawartych w uzasadnieniu decyzji tego samego organu z dnia [...] lipca 2012 r. ([...]), która została następnie utrzymana w mocy przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] października 2012 r. ([...]), podczas gdy przebieg poprzednich postępowań w sprawie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jak i prawidłowość podjętych poprzednio rozstrzygnięć pozostawały poza kontrolą Sądu z uwagi na granice zaskarżenia w niniejszej sprawie sądowej.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2014 r., stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną, I. C. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wskazując, że w kolejnej decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. Wojewoda [...] - organ, który umorzył postępowanie, jako bezprzedmiotowe - sugeruje ponowne wystąpienie z wnioskiem o udzielenie zezwolenia pobytowego z uwagi na fakt, że małżeństwo zostało zawarte dla pozoru. W ocenie strony takie działanie nie tylko podważa zaufanie do organów władzy publicznej, ale uderza w konstytucyjną zasadę praworządności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej zwanej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wskazanego przepisu. W niniejszej sprawie żadna, z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów, sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.

Skarżący kasacyjnie organ zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwrot normatywny: "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. W przytoczonym przepisie nałożono, bowiem na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ istotny na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie takiego zarzutu wymaga zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia, polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna. Oznacza to po stronie skarżącej obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 232/07, LEX nr 480247). Analiza zarzutów skargi i ich uzasadnienie prowadzi do konstatacji, że skarżący kasacyjnie skutecznie nie uprawdopodobnił istnienia związku przyczynowego między istotnym naruszeniem przepisów postępowania a treścią zaskarżonego wyroku.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 134 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Sąd może też w celu usunięcia naruszenia prawa i jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, stosować środki przewidziane ustawą w stosunku do aktów lub czynności, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Naruszenie przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. może nastąpić w przypadku, gdy sąd pierwszej instancji nie zauważy niewskazanego w skardze naruszenia prawa przez organy administracji orzekające w sprawie, albo rozpozna sprawę, wykraczając poza jej granice. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (por. A. Kabat, Komentarz do art. 134 [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013).

Skarżący kasacyjnie argumentuje, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wykroczył poza granice sprawy objętej zaskarżeniem poprzez analizę przebiegu postępowania wyjaśniającego, które poprzedziło wydanie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz analizę motywów zawartych w uzasadnieniu decyzji tego samego organu z dnia [...] lipca 2012 r., która została utrzymana w mocy przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] października 2012 r.

Analiza treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wskazuje, by Sąd pierwszej instancji rozpoznał inną sprawę niż ta, w której wydano zaskarżone rozstrzygnięcia. Niezwiązany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, trafnie uznał, że nieodniesienie się przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do okoliczności faktycznej w postaci rozstrzygnięcia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja ta stwierdza bowiem, że małżeństwo skarżącej zawarte z C. C. nie zostało zawarte w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach. Nie można zgodzić się z twierdzeniem organu administracji, wyrażonym w uzasadnieniu skargi, że: "Elementem decyzji udzielającej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach nie jest stwierdzenie, że związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu tego zezwolenia. Kwestia ta pozostaje w przypadku wydania decyzji pozytywnej poza zakresem rozstrzygnięcia.". Należy mieć na uwadze, że skoro zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, mocą decyzji o charakterze związanym, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia pobytowego, jeżeli związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, to udzielając decyzji pozytywnej organ - na podstawie dokonanych ustaleń faktycznych - stwierdza, że małżeństwo nie zostało zawarte w celu obejścia przepisów.

W przedmiotowej sprawie Sąd zwrócił uwagę na przebieg postępowania poprzedzającego wydanie pozytywnej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Wskazał, że: "z protokołów przesłuchań małżonków sporządzonych w dniu [...] maja 2011 r., a wiąc ponad rok od zawarcia związku małżeńskiego wynika zaś, iż małżonkowie nie tylko razem zamieszkują, ale także wspólnie prowadzą gospodarstwo".

Wbrew zarzutom skargi należy zgodzić się z poglądem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że "wobec istnienia w obrocie prawnym dwóch przeciwstawnych decyzji, które w oparciu o tą samą przesłankę, czyli pozostawanie skarżącej w związku małżeńskim zawierają odmienne rozstrzygnięcia (pozytywne i negatywne), organ bez rzetelnego wyjaśnienia sprawy nie może powołując się jedynie na jedną z nich umorzyć postępowania z kolejnego wniosku skarżącej, powołując się na zasadę res iudicata.". To czy związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony decyduje zamiar, co najmniej jednego z małżonków w chwili jego zawarcia. Na dzień zawarcia małżeństwa należy bowiem badać zamiar małżonków, tj. czy zawierając związek małżeński, mieli oni na celu obejście przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W wyroku z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt II OSK 2038/11 (dostępny [w:] CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że "zawarcie związku małżeńskiego jest bowiem czynnością jednorazową o charakterze konstytutywnym, dokonaną w określonym czasie, to nie ulega wątpliwości, że ten cel zawarcia związku małżeńskiego jest realizowany właśnie na datę zawarcia tego związku. Na tę datę należy badać zamiar i motywy małżonków.". Po skutecznym pod względem prawnym zawarciu tego związku cele i zamiary małżonków mogą już tylko dotyczyć czynności związanych z prawną lub prawną i faktyczną kontynuacją związku. Nie będą odnosiły się do samej czynności "zawarcia" związku małżeńskiego, bo czynność ta pod względem prawnym została już dokonana.".

Na podstawie powyższych rozważań należy przyjąć, że jeżeli zgromadzony materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia, iż małżeństwo nie zostało zawarte dla pozoru tzn. nie jest małżeństwem fikcyjnym, to ta ocena ma znaczenie wiążące w procedurze wydawania decyzji na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z treścią art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, podjęty i zrealizowany w dacie zawarcia związku małżeńskiego, zamiar małżonków, co do samego celu zawarcia tego związku, jest okolicznością niepodlegającą zmianie przez późniejsze zachowania małżonków. Biorąc pod uwagę, że stabilizacja stosunków prawnych opartych na decyzji ostatecznej jest jednym z fundamentów procedury administracyjnej w demokratycznym państwie prawa, badanie celu, dla jakiego małżeństwo zostało zawarte, dopuszczalne jest przy ocenie pierwszego wniosku tego typu. Zatem wydanie decyzji w oparciu o treść art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach wyklucza następnie dopuszczalność stwierdzenia, w kolejnym postępowaniu, że małżeństwo zostało zawarte w celu legalizacji pobytu. W sytuacji składania przez cudzoziemca kolejnych wniosków z tego samego tytułu i w niemal takich samych okolicznościach organ nie może pomijać swojego wcześniejszego stanowiska wyrażonego w decyzjach pozytywnych dla cudzoziemca. Takie stanowisko jest zgodne z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. oraz z zasadą zaufania obywateli do organów Państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. V SA/Wa 1332/12, [w:] CBOSA).

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wyszedł poza granice sprawy objętej zaskarżeniem. Skoro kluczowym (relewantnym) zagadnieniem w przedmiotowej sprawie była kwestia oceny zawartego przez cudzoziemkę małżeństwa z obywatelem polskim w świetle wystąpienia przesłanki wskazanej w art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, to Sąd prawidłowo dokonał analizy wszystkich rozstrzygnięć, jakie zapadały w sprawie pod kątem tożsamości spraw administracyjnych. Zaznaczyć należy, że o wydaniu decyzji w tej samej sprawie przesądza stwierdzenie tożsamości podmiotu i przedmiotu stosunku administracyjnoprawnego. O tożsamości tego ostatniego rodzaju można mówić, gdy sprawa jest tożsama pod względem podstawy prawnej, stanu faktycznego oraz praw lub obowiązków, które z decyzji mają wynikać dla jej stron. Zakaz ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy uniemożliwia zainteresowanemu uzyskanie wiążącej wypowiedzi organu odnośnie do posiadanych uprawnień lub ciążących obowiązków, stąd istotne znaczenie dla prawidłowości umorzenia postępowania nabiera kwestia przyjętych przez organ szczegółowych kryteriów, w oparciu o które formułowana jest wypowiedź na temat tożsamości spraw administracyjnych.

Istotne w procesie oceny zaskarżonego wyroku w świetle zarzutów kasacyjnych jest też to, że decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Wojewoda [...] umorzył postępowanie administracyjne, jako bezprzedmiotowe z uwagi na res iudicata, ponieważ stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie. Natomiast w decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. ten sam organ stwierdził, że nie może zmienić decyzji odmawiającej udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż organ administracji publicznej może uchylić decyzję ostateczną tylko przy m.in. niezmienionym stanie faktycznym. Wojewoda [...] wskazał jednocześnie, że "negatywne ustosunkowanie się przez organ administracji do wniesionego przez Panią I. C. żądania nie powoduje automatycznie pozbawienia cudzoziemki możliwości dalszej możliwości legalizacji Jej pobytu w Polsce, albowiem przywołane przez nią okoliczności przemawiają za zbadaniem ich w trybie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach w trakcie rozpatrywania nowego wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej". A zatem organ, który umarza postępowanie jako bezprzedmiotowe, w kolejnej decyzji sugeruje ponowne wystąpienie z wnioskiem o udzielenie zezwolenia pobytowego z uwagi na zawarcie małżeństwa z obywatelem polskim. Jest to działanie, które nie tylko podważa zaufanie do organów władzy publicznej, ale godzi w konstytucyjną zasadę praworządności.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji kontrola legalności zaskarżonej decyzji, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego pozwalała na stwierdzenie, że wobec istnienia w obrocie prawnym dwóch ostatecznych decyzji, które w oparciu o tą samą przesłankę, czyli pozostawanie skarżącej w związku małżeńskim, zawierają odmienne rozstrzygnięcia, nie można było, powołując się jedynie na jedną z nich, umorzyć postępowania z kolejnego wniosku skarżącej, powołując się na zasadę res iudicata. Tym samym nie było podstaw do odmiennej od dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw zarzut kasacji naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., a w konsekwencji do zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Nie może też podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, zgodnie z dyspozycją powyższego przepisu powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji zasadnie wskazał, że należy przeprowadzić postępowanie administracyjne zgodnie z zasadami ustanowionymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnych, a zwłaszcza z zasadą prawdy obiektywnej. Uzasadnienie wyroku jest spójne, zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, a tym samym było możliwe dokonanie jego instancyjnej kontroli. Spełnia zatem wymagania normatywne przewidziane w art. 141 § 1 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.