Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1876/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 28 w zw z art. 32 ust 4 i art. 35 ust 1
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędzia del. WSA Izabela Ostrowska ( spr. ) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody Małopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 295/06 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Spółdzielni Mieszkaniowej w W. na rzecz Wojewody Małopolskiego kwotę 400 złotych (słownie: czterysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 10 lipca 2007r., sygn. akt II SA/Kr 295/06 po rozpoznaniu sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] grudnia 2005r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji

W uzasadnieniu Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Starosta Wielicki po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] września 2005r. Nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia dla J. P., na budowę 4 budynków mieszkalnych wielorodzinnych A, B, C i D wraz z wewnętrzną instalacją wodno-kanalizacyjną, gazową, centralnego ogrzewania i elektryczną na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], położonych w W. W uzasadnieniu wskazano, że podczas rozprawy administracyjnej w dniu 6 września 2005r. Oddział Wodociągów i Kanalizacji w Wieliczce podtrzymał prawidłowość wydanych warunków technicznych dotyczących odprowadzania ścieków bytowych z projektowanych budynków do sieci kanalizacyjnej..

W odwołaniu Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w W. ponowiła swoje zastrzeżenia dotyczące odprowadzania ścieków.

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że zarzuty odwołania dotyczą wykonania przyłączy i w szczególności odprowadzania ścieków z terenu inwestycji. Wykonanie tych przyłączy będzie w przyszłości możliwe, jednak zakres wniosku i pozwolenia przyłączy nie obejmuje. Przedmiotem postępowania wyjaśniającego było uzupełnienie materiału dowodowego o projekt zagospodarowania terenu. Brak ten został uzupełniony i nie ma powodu do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę.

Na w/w decyzję Wojewody Małopolskiego Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w W. wniosła w dniu 23 stycznia 2006r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Spółdzielnia oświadczyła, że nie zgadza się ze stanowiskiem Wojewody i zarzuciła "wiele niejasności i sprzeczności". Podniosła, że wyrażenie zgody Spółdzielni na planowaną inwestycję uzależnione jest od spełnienia wszystkich wymogów, zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania (Dz. U Nr 75, poz. 690 z późn. zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdził wady i naruszenia prawa uzasadniające jej uchylenie oraz decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż kodeks postępowania administracyjnego ustanawia istotne dla stron i dla całego postępowania zasady ogólne oraz przewiduje szereg uprawnień procesowych strony. W tym - co dla organów administracji publicznej zwłaszcza o randze starosty lub wojewody powinno być oczywiste - kodeks wprowadza zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 kpa). Wprowadza też reguły według których organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art.77 § 1 kpa), żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność, mająca znaczenie dla sprawy (ar. 78 § 1 kpa). Kodeks wymaga również należytego uzasadnienia decyzji administracyjnej (art. 107 § 3 kpa).

W analizowanej sprawie organy orzekające, zdaniem Sądu I instancji naruszyły w sposób jaskrawy wymienione wyżej przepisy kpa. W obu wydanych decyzjach, a także w decyzjach wydanych w pierwotnym postępowaniu, zignorowano zupełnie zastrzeżenia strony - Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W., dotyczące odprowadzania ścieków z projektowanej inwestycji. Spółdzielnia na każdym etapie obu postępowań podnosiła swoje argumenty, które za każdym razem były pomijane zarówno przez Starostę Wielickiego, jak i przez Wojewodę Małopolskiego. W żadnym z uzasadnień nie rozwinięto wątków poruszanych przez Spółdzielnię, a w uzasadnieniu decyzji Wojewody Małopolskiego błędnie potraktowano jej argumenty jako wykraczające poza granice sprawy uznając, że dotyczą one tylko przyłączy. Tym samym wykazano, że w toku postępowania nie zostały wzięte pod uwagę i poddane analizie te parametry projektowanej inwestycji, które odnoszą się do kwestii odprowadzania ścieków. Ich pominięcie stanowi brak, który stawia pod znakiem zapytania prawidłowość zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę.

W rezultacie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zarówno Starosta Wielicki, jak i orzekający w drugiej instancji Wojewoda Małopolski naruszyli przepisy postępowania administracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 lipca 2007r. złożył Wojewoda Małopolski, zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. W skardze kasacyjnej zwarto również wniosek o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi, stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zarzucono:

naruszenie prawa materialnego ( art. 174 pkt 1 ) tj:

- art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że obowiązkiem organów administracji architektoniczno – budowlanej jest analiza merytoryczna oświadczeń właściwych jednostek organizacyjnych o

zapewnieniu odbioru ścieków;

- art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że organy administracji architektoniczno - budowlanej przedwcześnie uznały, że inwestor spełnił wymagania określone w art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, w zakresie dotyczącym odprowadzania ścieków z projektowanej inwestycji;

naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2) tj:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póżn.zm. ) w związku z art. 7, 77, 78 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędną ich wykładnię polegająca na przyjęciu, że organy administracji naruszyły ww. przepisy postępowania administracyjnego, a zwłaszcza zasadę prawdy obiektywnej określonej w art. 7 kpa.

W ocenie Wojewody Małopolskiego stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucające organom administracji naruszenie art. 7, 77, 78 oraz 107 § 3 Kpa a w szczególności naruszenie zasady prawdy obiektywnej, nie znajduje uzasadnienia.

Zakres kontroli organu administracji architektoniczno-budowlanej w fazie wyjaśniającej prowadzonego postępowania administracyjnego o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, został określony w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z ust. 1 pkt 3 tego przepisu organ bada między innymi posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń.

Zgodnie natomiast z art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego - inwestor winien dołączyć do projektu budowlanego oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu-dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz warunki przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych itd.

Uzyskanie powyższych stanowisk oznacza, że dysponent danej sieci gwarantuje techniczne możliwości do korzystania z nich przez daną inwestycję. Organ administracji nie jest zatem, kompetentny do weryfikacji i oceny prawidłowości tych stanowisk.

W niniejszej sprawie inwestor uzyskał niezbędne uzgodnienia, a ponadto na rozprawie administracyjnej w dniu 6.09.2005r. dysponent sieci kanalizacyjnej podtrzymał prawidłowość wydanych warunków technicznych dla projektowanej inwestycji.

Zgłaszany zarzut, który leżał u podstaw uchylenia przez sąd, decyzji obu organów, dotyczy w rzeczywistości eksploatacji kolektora, nie zaś uchybień zatwierdzonego projektu budowlanego. Wyjaśnienie problemów związanych z prawidłowością i poprawnością funkcjonowania kolektora, nie mieści się w kompetencjach organu architektoniczno-budowlanego i nie może być rozstrzygane w postępowaniach dotyczących udzielenia pozwolenia na budowę obiektów przyłączanych do tych sieci.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do regulacji art. 183 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną jest zobowiązany w pierwszym rzędzie do oceny, czy w sprawie nie zachodzi nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji.. Katalog przyczyn nieważności postępowania został określony w § 2 art. 183 p.p.s.a., a wystąpienie jednej z przyczyn nieważności postępowania wymienionej w tym przepisie skutkuje uchyleniem orzeczenia nawet wtedy, gdy zarzut nie został podniesiony w skardze kasacyjnej.

Zgodnie z regulacją art. 183 § 2 pkt 5 ww. ustawy nieważność postępowania zachodzi m.in. wówczas, gdy strona została pozbawiona możliwości obrony swych praw, co sprowadza się do sytuacji w której strona wskutek naruszenia przepisów przez sąd pierwszej instancji nie uczestniczy w postępowaniu, nie otrzymuje zawiadomień, zostaje pozbawiona możliwości przedstawienia swojego stanowiska.

Do takiej sytuacji doszło w sprawie niniejszej związku z pominięciem przed Sądem pierwszej instancji [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. J., która mimo posiadanego interesu prawnego nie była zawiadamiana w sprawie przez Sąd Administracyjny, czym naruszono jej prawo do obrony swych praw.

Z dołączonego do akt sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym odpisu aktu notarialnego Rep.A [...] wynika, iż inwestor J. P. w dniu 14 października 2005r.zbył na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. J. własność działek o nr Ew. [...],[...],[...],[...],[...] położonych w miejscowości W. gmina W.. Następnie Starosta Powiatowy w Wieliczce działając na podstawie art. 40 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, decyzja z dnia [...] stycznia 2006r. przeniósł z J. P. na rzecz nowego inwestora [...] sp. z o.o z siedzibą w K. J. , decyzję Starosty Wielickiego z dnia [...] września 2005r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę 4 budynków mieszkalnych wielorodzinnych A, B, C i D wraz z wewnętrzną instalacją wodno-kanalizacyjną, gazową, centralnego ogrzewania i elektryczną na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...]i [...], położonych w W.

Tak więc już w dacie wniesienia skargi ( 23 stycznia 2006r.) inwestorem a co za tym idzie stroną postępowania sądowoadministracyjnego winien być [...] sp. z o.o z siedzibą w K. J., a nie jak to miało miejsce J. P., który utracił interes prawny w uczestniczeniu w charakterze strony w niniejszym postępowaniu.

Interes prawny nowego inwestora do uczestniczenia w postępowaniu, którego przedmiotem jest kontrola legalności decyzji, z której uprawnienia swe wywodzi jest oczywisty i nie może budzić wątpliwości.

To zaś oznacza, że prawo [...] sp. z o.o z siedzibą w K. J. do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym zostało naruszone w sposób, o którym mowa w art. 183 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), co powoduje nieważność postępowania sądowego.

Z tych względów orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 183 § 2 pkt 5 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o kosztach orzekając na podstawie art. 203 pkt 2 ustawy.