Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1418/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23b ust. 5
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi Spółki A Sp. z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] 2015 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w [...], w związku z przeprowadzeniem przez upoważnioną przez Ministra Finansów jednostkę badającą, tj. Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w [...], badania sprawdzającego automatu [...], nr fabryczny [...], nr rejestracyjny [...], zakończonego wydaniem opinii, w której potwierdzono, że wyżej wymieniony automat nie spełnia warunków określonych w ustawie o grach hazardowych, obciążył sp. z o.o. kosztami badania sprawdzającego wyżej wymienionego automatu w wysokości 900 zł.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Multifan sp. z o.o. zarzuciło naruszenie art. 23 b pkt 5 ustawy o grach hazardowych poprzez jego błędną interpretacje polegającą na przyjęciu, że koszty badania sprawdzającego przeprowadzonego w niniejszej sprawie obciążają stronę. Spółka wskazała, że przepis art. 129 ust. 1 i 3 ustawy o grach hazardowych w obecnym brzmieniu nie może stanowić podstawy do przeprowadzenia czynności sprawdzających, gdyż, z uwagi na to, że wprowadza istotne ograniczenia, a nawet stopniowo uniemożliwia prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, powinien podlegać notyfikacji Komisji Europejskiej, której nie przeprowadzono. Tym samym zdaniem strony skarżącej obciążenie jej kosztami nastąpiło z naruszeniem art. 23b ustawy o grach hazardowych.

Postanowieniem z dnia [...] 2015 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że przepis art. 35 b ust. 5 ustawy o grach hazardowych stanowiący materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia nie narusza prawa unijnego w zakresie procedury udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych, tj. dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 2008 roku (Dz.U. UE. L1998.204.37), albowiem projekt ustawy zmieniającej, zawierający między innymi ten przepis , został notyfikowany Komisji Europejskiej w dniu 16 września 2010 roku pod nr 2010/0622/PL, a okres obowiązkowego wstrzymania procedury legislacyjnej upłynął 17 grudnia 2010 roku.

Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że przepisy art. 129 ust. 1 i ust. 3 ustawy o grach hazardowych nie stanowią ze swej istoty przepisów, które mogą powodować ograniczenie czy stopniowe uniemożliwianie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, a ponadto nie wprowadzają żadnych nowych warunków mogących mieć wpływ na właściwości lub sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych, co zwalnia organ z obowiązku dokonywania ustaleń w przedmiocie wpływu tych warunków na właściwości lub sprzedaż produktu. W świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2012r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11 oraz postanowień dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 2008 r. (Dz.U. UE.L.1998.204.37) nie ma podstaw do stwierdzenia technicznego charakteru przepisów art. 129 ust. 1 i ust. 3 ustawy o grach hazardowych, a tym samym nie zachodziły, zdaniem organu przesłanki do poddania tego przepisu procedurze notyfikacyjnej określonej w art. 8 dyrektywy 98/34/WE, a w efekcie do odmowy zastosowania jego w sprawie ze względu na zaniechanie jego notyfikacji. Organ dodał, że ponieważ przepisy art. 129 ust. 1 i 3 ustawy o grach hazardowych nie stanowią przepisów technicznych, nie istniała konieczność dokonywania jakichkolwiek ustaleń faktycznych, ani przeprowadzania w jakimkolwiek zakresie postępowania dowodowego.

Organ odwoławczy wskazał, że ocena prawidłowości kwestionowanego rozstrzygnięcia sprowadzała się do oceny przesłanek będących podstawą jego wydania i nie mogła dotyczyć oceny prawidłowości wydania rozstrzygnięcia głównego – o cofnięciu lub o odmowie cofnięcia rejestracji automatu.

Na podstawie analizy materiału dowodowego, organ II instancji ustalił, że istniało uzasadnione podejrzenie, że automat, którego dotyczy postępowanie, nie spełniał wymaganych ustawowo warunków, dlatego też słusznie Naczelnik Urzędu Celnego zwrócił się do strony z żądaniem poddania tego automatu badaniu sprawdzającemu przez upoważniona jednostkę badającą – Izbę Celną w [...], Wydział Laboratorium Celne, a następnie wystawił zlecenie badania sprawdzającego przez wskazaną jednostkę. Treść opinii z przeprowadzonego badania sprawdzającego w dniu [...] 2015 r. nr [...] wskazuje jednoznacznie, że sporny automat nie spełnia warunków określonych w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Świadczy o tym wynik negatywny oraz wyszczególnienie stwierdzonych nieprawidłowości:

1. przekroczenie wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze,

2. przekroczenie wartości maksymalnej jednorazowej wygranej,

3. niespełnienie wymogu wyposażenia w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych,

4. niewypełnienie warunku zabezpieczenia liczników elektromechanicznych i elektronicznych przed próbą zmiany wskazań,

5. niespełnienie warunku wyposażenia automatu w widoczne dla grającego informacje umieszczone w sposób uniemożliwiając ich usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia automat.

Koszt badania określono na podstawie rozporządzenia z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie ryczałtowych stawek opłaty za badania lub analizy przeprowadzone przez laboratoria celne (Dz.U. Nr 94, poz. 913; ze zm). Zgodnie z pozycją nr 136 załącznika zryczałtowana stawka za badania automatów lub urządzeń do gier wynosi 900 zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na wyżej wskazane postanowienie sp. z o.o. (dalej jako" skarżąca") zarzuciła:

1. naruszenie prawa w postaci art. 122 oraz 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U z 2012 r., poz. 749; ze zm.) przez brak ustalenia wpływu art. 129 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 19.11.2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 ze zm.) na właściwość lub sprzedaż automatów o niskich wygranych i w konsekwencji błędną ocenę, wskazującą, że przepisy te nie są przepisami technicznymi w rozumieniu art. 1 pkt 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22.06.1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informatycznego (Dz.U. L 204, str. 37), ostatnio zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20.11.2006 r. (Dz.U. L. 363, str. 81) i przyjęcie, że w rezultacie mogą być stosowane oraz stanowić wzorzec kontroli prowadzonej przez jednostkę badającą; a w konsekwencji naruszenie art. 23 b pkt 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 ze zm);

2. naruszenie prawa procesowego w postaci art. 125 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (cyt. wyżej), poprzez niezachowanie przez organ wymaganej wnikliwości i rzetelności;

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że wbrew twierdzeniom organu II instancji art. 129 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (cyt. wyżej) został uznany przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 za "potencjalny" przepis techniczny w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34. Zdanie to zostało zaaprobowane w wyrokach sądów administracyjnych (III SA/Gd 527/12, II GSK 1527/12). Zdaniem skarżącej organy w niniejszej sprawie nie zachowując wymaganej przepisem art. 125 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (cyt. wyżej) wnikliwości i rzetelności zastosowały wyżej wskazany przepis ustawy hazardowej, co w konsekwencji doprowadziło do wydania postanowienia rażąco sprzecznego z obowiązującym prawem i niesprawiedliwego. W ocenie skarżącej organ II instancji w niniejszej sprawie dokonał wybiórczej wykładni przepisów, a wydane przez niego postanowienie jest nielogiczne i wewnętrznie sprzeczne. W szczególności organ powołał się na wyroki sądów administracyjnych w sprawach o zupełnie odmiennych stanach faktycznych i prawnych, w dodatku w znacznej mierze nieprawomocne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutów skargi zakwestionował stanowisko skarżącej co do możliwości rozpatrywania w postępowaniu wpadkowym, w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania, zarzutów skargi odnośnie zasadności zastosowania w sprawie art. 129 ust. 1 i 3 ustawy o grach hazardowych. Uznał również za chybione zarzuty dotyczące braku wnikliwości, rzetelności i zaniechania wykładni przepisów art. 129 ust. 1 i ust 3 ustawy o grach hazardowych. Organ odwoławczy powołał się ponadto na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 28 lipca 2013 r., sygn akt. I KZP 13, że "naruszenie wynikającego z dyrektywy 98/34/We Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 listopada 2006 r. obowiązku notyfikacji przepisów technicznych ma charakter naruszenia trybu ustawodawczego, którego konstytucyjność może być badana wyłącznie w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym". Przywołał również postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2013 r., potwierdzone wyrokiem Sądu Najwyższego z 8 stycznia 2014 r. (sygn. Akt IV KK 183/13, wskazujące, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie jest właściwy do dokonywania wykładni prawa wewnętrznego państwa członkowskiego, a tym bardziej do stwierdzenia, że przepisy prawa wewnętrznego nie obowiązują, nawet jeżeli prawo to zostało ustanowione w celu wykonywania przez państwo zobowiązań unijnych. Spoczywający na sądzie krajowym obowiązek zapewnienia pełnej efektywności przepisów dyrektywy nie skutkuje automatyzmem wnioskowania, że przepis techniczny, odnośnie którego zaniechano notyfikacji, nie może być stosowany, albowiem wykładnia przychylna prawu europejskiemu nie może prowadzić do naruszenia zasad konstytucyjnych.

Organ odwoławczy podkreślił również, że przepis art. 23 ust. 5 ustawy o grach hazardowych stanowiący materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia, nie narusza prawa unijnego w zakresie procedury udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych, tj. dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 2008 r., publ. w Dz.U. UE.L1998.204.37, albowiem projekt ustawy zmieniającej, zawierający między innymi ten przepis, został notyfikowany Komisji Europejskiej w dniu 16 września 2010 r. pod nr 2010/0622/PL, a okres obowiązkowego wstrzymania procedury legislacyjnej upłynął 17 grudnia 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę rozpoznawanej sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (DZ.U. z 2012 r., poz. 749; ze zm). Zgodnie z przepisem art. 23b cyt. ustawy, na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu (ust. 1); w żądaniu, o którym mowa w ust. 1, wskazuje się automat lub urządzenie do gier podlegające badaniu sprawdzającemu, jednostkę badającą przeprowadzającą badanie oraz podmiot, któremu automat lub urządzenie ma być przekazane w celu przeprowadzenia badania, i termin tego przekazania (ust. 2); badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zlecenia (ust. 3); koszty badań sprawdzających nie powinny przekraczać średnich stawek stosowanych za dany rodzaj badania (ust. 4); w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie (ust. 5).

W sprawie niniejszej badanie automatu wykonane zostało przez upoważnioną przez Ministra Finansów jednostkę badającą, tj. Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w [...] na zlecenie Naczelnika Urzędu Celnego w [...]. Jak wynika z opinii, badanie zakończone zostało wynikiem negatywnym. Jednostka badająca stwierdziła istnienie nieprawidłowości polegających na: przekroczeniu wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze, przekroczenie wartości maksymalnej jednorazowej wygranej, niewypełnienie warunków zabezpieczenia liczników elektromechanicznych i elektronicznych przed próbą zmiany wskazań, niespełnienie wymogu wyposażenia w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych, niespełnienie warunku wyposażenia automatu w widoczne dla grających informacje umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu.

Skoro z zawartych w opinii wniosków z przeprowadzonego badania wynikało, że przedmiotowy automat do gier o niskich wygranych nie spełnia warunków ustawy o grach hazardowych (w tym art. 129 ust. 3), zatem bezsprzecznie istniały podstawy do zastosowania przepisu art. 23 b ust. 5 u.g.h. i obciążenia skarżącej spółki kosztami przeprowadzonego badania automatu do gier będącego jej własnością. Weryfikacja wysokości kosztu badania sprawdzającego przedmiotowego automatu do gier, którym Naczelnik Urzędu Celnego w [...] obciążył skarżącą spółkę, potwierdziła zasadność wysokości kwoty określonej w postanowieniu.

Zwrócić uwagę należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zawiera żadnych merytorycznych argumentów wskazujących na niezasadność nałożenia na stronę skarżącą kosztów badania sprawdzającego. Skarżąca nie zakwestionowała w niej ani samego obowiązku poddania spornego urządzenia badaniu, ani kwalifikacji jednostki badającej, ani też kwoty, do uiszczenia, której została zobowiązana.

W skardze ograniczono się w zasadzie jedynie do zarzutów dotyczących braku ustalenia wpływu przepisu art. 129 ust. 1 i 3 cyt. ustawy na właściwości lub sprzedaż automatów o niskich wygranych, błędnego przyjęcia, że nie jest to przepis techniczny i nie istniał w stosunku do niego wymów notyfikacji i w konsekwencji uznania, że przepis ten może być stosowany i stanowić wzorzec kontroli przeprowadzonej przez jednostkę badającą.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, ze kwestie te nie miały znaczenia dla przedmiotowego postępowania. Przepis art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych nie stanowił podstawy prawnej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania i zarzuty z nim związane nie mogą być skutecznie formułowane w niniejszym postępowaniu. Kwestie dotyczące zastosowania przepisu art. 129 ust. 3 mogą być przedmiotem oceny jedynie w postępowaniu głównym w przedmiocie cofnięcia rejestracji spornego automatu.

Dodać należy, że przepis art. 23b, stanowiący materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, został dodany ustawą z dnia 26.05.2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw, która to ustawa została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu 16.09.2010 r. pod numerem 2010/0622/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23.12.2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które wdraża dyrektywę 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22.06.1998 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, str. 37, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337, z późn. zm.).

W kontekście powyższego stwierdzić należy, że przepis art. 23 b ust. 5 u.g.h. został notyfikowany i jako taki mógł stanowić podstawę wydania zaskarżonego postanowienia. Zatem zasadnie skarżąca spółka została obciążona kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych.

Mając powyższe na uwadze skargę należało oddalić, stosownie do postanowień art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; z późn. zm.).