Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 9/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi E.S. i M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], [...] Wójt Gminy C., na podstawie art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia [...] maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 r., poz. 1629 z późn. zm.), art. 104 i 105 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), umorzył postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, położonej w miejscowości K., gmina C., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem działki [...], stanowiącej własność gminy C., z gruntami nieruchomości sąsiednich, oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków numerami działek: 123/2 i 123/3 w K. , gmina C., stanowiącej własność H. i H. F., nr [...] w K., gmina C., stanowiącej własność M. i B. L., nr [...] w K., gmina C., stanowiącej własność E. i M. S., nr [...] w K., gmina C., stanowiącej własność Gminy C..

Z uwagi na nie zawarcie ugody co do przebiegu linii granicznych i braku podstaw do wydania decyzji w sprawie rozgraniczenia, na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, przekazano z urzędu sprawę do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w T..

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie orzekający organ I instancji wskazał, że na wniosek właściciela - Gminy C. z dnia [...].10.2016 r., dotyczącego nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem działki [...] położonej w miejscowości K., postanowieniem z dnia [...].10.2016 r. Wójt Gminy C. wszczął postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości opisanych w osnowie decyzji. Czynności ustalenia granic przeprowadził wyznaczony geodeta, a strony zostały prawidłowo zawiadomione o czynnościach w postępowaniu rozgraniczeniowym.

W trakcie rozprawy na gruncie w dniu [...].11.2016 r. oraz [...].04.2017 r. nie doszło do zawarcia ugody granicznej, a z analizy złożonej dokumentacji włączonej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zdaniem organu wynika, iż brak jest podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu.

Organ I instancji dokonał oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami prawa i nie stwierdził wadliwego wykonania tych czynności.

W odwołaniu od powyższej decyzji E. i M. S. wnieśli o jej uchylenie w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem rzetelnego prokuratora, czego organ I instancji ich zdaniem nie przeprowadził.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 kpa art. 10 kpa, art. 77 § 1 kpa i 78 kpa, art. 80, art. 84 § 1 kpa poprzez niepodjęcie przez organ administracji publicznej wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy - w tym;

1. nieuwzględnienie wniosku dowodowego skarżącego zgłoszonego m.in. w zakresie dopuszczenia dowodu z oględzin - wizji lokalnej terenu rozgraniczeniowego z udziałem rzetelnego biegłego - tak jak wymagałby tego interes skarżących oraz słuszny interes obywateli,

2. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, polegający na nieprzeprowadzeniu niezbędnych ekspertyz przez powołanych biegłych, a ograniczeniu postępowania jedynie do udziału geodety.

3. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania uczestników do władzy publicznej, polegający na wręcz lekceważącym traktowaniu lokalnej społeczności i stron postępowania, której opinia i wnioski wcale nie były brane pod uwagę, a organ wydający decyzję w żadnej mierze nie ustosunkował się do stawianych wadliwemu procesowi wydawania decyzji zarzutów, uznając je z góry za bezpodstawne i gołosłowne;

4. naruszenie art. 10 kpa, poprzez to, że przed wydaniem decyzji nie umożliwiono stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, gdzie wcześniej Wójt prowadził postępowanie przewlekle.

5. naruszenie art. 77 § 1 art. 84. k.p.a poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie w całości materiału dowodowego, a w szczególności przez nie zwrócenie się do rzetelnego biegłego i prokuratora, wskazanych powyżej o wydanie opinii w sprawie, w której bezsprzecznie wymagane są wiadomości specjalne z uwagi na to, że na skutek wadliwych rozgraniczeń Wójt zrobił z drogi prostej, drogę "dziwaczną",

6. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz selektywnie wybranych twierdzeń, że w sprawie nie jest możliwe rozgraniczenie z uwagi na brak zgody skarżących podczas, gdy wszystkie strony postępowania nie miały możności aktywnego udziału w sprawie np. nie przeprowadzonego do końca wznowionego postępowania nr.PIR68.[...].22.2016 z rzekomego rozgraniczenia z 2014 r., którego rozstrzygnięcie ma istotny wpływ do rozstrzygnięcia sprawy,

7. naruszenie art. 89 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z urzędu w sytuacji, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia bądź wyjaśnienia spornych interesów stron w postępowaniu rozgraniczeniowym. Uzasadnienie w piśmie, w sprawie z dnia [...].07.2017 r., nr [...], która to sprawa w istocie tyczy tej samej sprawy,

8. naruszenie art. 107 § 1, 2 oraz § 3 kpa poprzez wydanie decyzji umarzającej bez wyjaśnienia podstawy prawnej wydanej decyzji oraz obiektywnych i faktycznych podstaw jej wydania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozparzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2017 r., znak [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazało, że oparło się na zgromadzonych w sprawie dokumentach, uznając je za wiarygodne i cechujące się mocą dowodową, w szczególności na opinii geodety J. G., która w przekonywujący sposób wskazuje na brak możliwości wydania decyzji o rozgraniczeniu w niniejszej sprawie.

Zdaniem Kolegium, trafnie skarżący zarzucają, że Wójt Gminy C. naruszył przepis art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak umożliwienia stronom skorzystania z uprawnień wynikających z zasady czynnego udziału w postępowaniu, jednak uchybienie to zostało naprawione w toku postępowania odwoławczego, albowiem strony poinformowano o możliwości skorzystania z tych uprawnień pismem z dnia [...] września 2017 r. Ponadto zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. może być skuteczny, gdyby strona wykazała, że naruszenie to uniemożliwiło podjęcie konkretnych działań procesowych przez stronę, czego skarżący nie wykazali.

Rozpoznając niniejszą sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że zaskarżona decyzja zasługuje na utrzymanie w mocy. Stosownie do przepisu art. 34 ust. 1 i 2 p.g.k., postępowanie umarza się, jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1. Treść protokołu granicznego, sporządzonego przez geodetę J. G. jak i treść odwołania, niewątpliwie wskazuje na spór co do przebiegu linii granicznych. Strony nie zawarły ugody przed geodetą, a ustalenie przebiegu granicy na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron nie nastąpiło. Oświadczenia stron nie były zgodne, a zebrane dowody - jak wynika z opinii geodety z dnia [...] lipca 2017 r. - nie pozwoliły na ustalenie przebiegu granic. W opinii tej wskazano na brak możliwości odszukania punktów granicznych, a ponadto na brak zaznaczenia szerokości drogi nr [...] na szkicu z dnia [...] lutego 2014 r.

Skoro brak było podstaw dla wydania decyzji o rozgraniczeniu, a sprawa nie została zakończona ugodą, to w ocenie Kolegium postępowanie należało umorzyć, a sprawę przekazać do rozstrzygnięcia sądowi powszechnemu, po myśli przepisów art. 34 ust. 1 i 2 p.g.k.

W ocenie Kolegium, zaskarżoną decyzję Wójta Gminy C. należy uznać za trafną. Podkreślono, że decyzja wydana na podstawie art. 34 ust. 2 p.g.k. nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, a jedynie kończy bieg postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Treścią decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazania sprawy sądowi nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie dotyczące przebiegu granic, lecz jedynie wymienione proceduralne powody uniemożliwiające zakończenie sprawy w postępowaniu administracyjnym, od których zaistnienia ustawodawca uzależnił możliwość umorzenia postępowania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 520/14, CBOSA).

Zdaniem organu odwoławczego należy dostrzec, że w postępowaniu przed organem I instancji uczestniczył Z. F. jako dzierżawca nieruchomości (ujawniony w ewidencji gruntów), a dzierżawca może być stroną w postępowaniu rozgraniczeniowym (E. Mzyk, Podział i rozgraniczenie nieruchomości, Warszawa-Zielona G. 1997, s. 127, za: O. Jasińska-Cieślińska, Rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym, PWSZ IPiA Studia L., s. 153). Nawet gdyby przyjąć odmiennie, to w przypadku braku interesu prawnego w postępowaniu tej osoby, sprawa nie mogłaby się zakończyć inaczej jak decyzją o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.), zatem rozstrzygnięcie sprawy byłoby analogiczne jak w przypadku zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przeprowadziło rozprawy w postępowaniu odwoławczym, stosownie do przepisu art. 89 § 1 i 2 k.p.a., gdyż w ocenie Kolegium, nie ma podstaw do jej przeprowadzenia; nie wymaga tego przepis prawa, a wobec rozbieżności stanowisk stron i braku możliwości wydania decyzji rozgraniczeniowej, przeprowadzenie rozprawy nie doprowadziłoby do innego wyniku postępowania.

Wskazano przy tym, że skarżący zdają się utożsamiać niniejsze postępowanie ze sprawą prowadzoną przez Wójta Gminy C. pod numerem [...], która dotyczy wznowienia postępowania. Stanowisko to jest niezasadne. Oba te postępowania dotyczą różnych spraw i mają różny przedmiot. Z tej przyczyny, niezasadne są zarzuty skarżących odnoszące się do sprawy nr [...].

Niezasadny w ocenie organu odwoławczego jest zarzut niezawiadomienia prokuratora o prowadzonym postępowaniu przez Wójta Gminy C.. Jak wynika z przepisu art. 183 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej zawiadamia prokuratora o wszczęciu postępowania oraz o toczącym się postępowaniu w każdym przypadku, gdy uzna udział prokuratora w postępowaniu za potrzebny. Ocena powyższej kwestii należy do organu administracji, jednak lektura akt sprawy nie nasuwa wniosku, by udział prokuratora w sprawie był niezbędny.

Kolegium wyjaśniło, że prokurator w postępowaniu administracyjnym jest rzecznikiem interesu publicznego i nie wydaje on "opinii", na które wskazują skarżący, gdyż wydanie opinii należy do biegłego (art. 84 k.p.a.) i dotyczy to wiadomości specjalnych.

Skarżący zarzucają brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, jednak zdaniem Kolegium nie precyzują, powołania jakiego biegłego się domagają. W sprawie uczestniczył wyznaczony przez organ I instancji geodeta, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dostrzegło potrzeby skorzystania z wiadomości specjalnych z branży innej, niż geodezja w sprawie dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości, albowiem nie wymaga tego przedmiot postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dostrzegło potrzeby skorzystania z oględzin nieruchomości, gdyż spotkanie zainteresowanych osób na przedmiotowych gruntach miało już miejsce, co przedstawia protokół graniczny, sporządzony przez uprawnionego geodetę.

Twierdzenia skarżących o uchybieniach "toruńskich prokuratur", w ocenie Kolegium nie zostały poparte jakimikolwiek dowodami, ani choćby twierdzeniami. Skarżący ograniczyli się do ogólnej uwagi o tych uchybieniach, nie wskazując żadnego przykładu tych uchybień, wyjaśniając przy tym, że strona postępowania administracyjnego, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej, nie ma prawa wybierania organu władzy, który będzie zajmował się jej sprawą, według uznania tej strony, a wykluczenie możliwości działania określonych organów władzy lub działających w ich ramach osób może nastąpić w przypadkach przewidzianych prawem (np. na skutek zastosowania instytucji wyłączenia pracownika organu lub członka organu kolegialnego), w oparciu o przewidziane prawem przesłanki, a nie na podstawie samego żądania strony, w oparciu o jej subiektywne odczucia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dostrzegło podstaw dla zawiadomienia prokuratora o prowadzonym postępowaniu.

Organ odwoławczy wyjaśnił też skarżącym, że prowadzenie postępowania administracyjnego kończy wydanie decyzji (ewentualnie postanowienia). Jest to indywidualny akt administracyjny, który rozstrzyga o prawach i obowiązkach stron. Z zastrzeżeniem przepisu art. 132 k.p.a., możliwość orzekania w sprawie przez organ pierwszej instancji kończy się na skutek wydania decyzji. Przepisy k.p.a. nie przewidują obowiązku udzielania odpowiedzi na pytania stron, zadawane po wydaniu decyzji, jeśli nie inicjują one prawem uregulowanej procedury (postępowania administracyjnego lub innej procedury), czego domagają się skarżący. Jeśli strona jest niezadowolona z decyzji, to może skorzystać z prawa do wniesienia odwołania, z czego skarżący skorzystali. P. takie może być uznane za odwołanie, jeśli wynika z niego niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie, skarżący skorzystali z prawa do złożenia odwołania, składając pismo, którego oznaczenie i treść nie budzi wątpliwości co do intencji odwołujących się, zatem zawarte w nim zarzuty i argumenty zostały rozpoznane przez Kolegium.

Wskazano również, że przepisy procedury administracyjnej nie nakładają na organy administracji obowiązku udzielania odpowiedzi na pytania kierowane do organu w toku postępowania. Organ administracji powinien rozpoznać zgłoszone przez strony zarzuty w decyzji (postanowieniu) kończącej postępowanie w instancji.

Konkludując, Kolegium stwierdziło, że stosownie do przepisu art. 34 ust. 2 p.g.k., sprawa została przekazana do rozstrzygnięcia sądowi powszechnemu, a ostateczne rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania czyni dopuszczalną drogę sądową w sprawie rozgraniczenia, a w prowadzonym przed tym sądem postępowaniu strony będą mogły poszukiwać ochrony prawnej swoich interesów.

W skardze do Sądu E. i M. S. zakwestionowali zgodność z prawem decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu I instancji i wnieśli o przeprowadzenie przez Sąd dowodów z wyszczególnionych przez siebie dokumentów.

Analogicznie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, skarżący zarzucili naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8. kpa art. 10 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80, art. 84 § 1 kpa poprzez niepodjęcie przez organ administracji publicznej wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy - w tym;

1. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, polegający na nieprzeprowadzeniu niezbędnych ekspertyz przez powołanych biegłych, a ograniczeniu postępowania jedynie do udziału geodety.

2. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania uczestników do władzy publicznej, polegający na wręcz lekceważącym traktowaniu lokalnej społeczności i stron postępowania, której opinia i wnioski wcale nie były brane pod uwagę, a organ wydający decyzję w żadnej mierze nie ustosunkował się do stawianych wadliwemu procesowi wydawania decyzji zarzutów, uznając je z góry za bezpodstawne i gołosłowne;

3. naruszenie art. 77 § 1 art. 84. k.p.a. poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie w całości materiału dowodowego- sprawa SKO-712-7/16 czy sprawa SKO-712-1/17, a w szczególności przez nie zwrócenie się do rzetelnego biegłego o wydanie opinii w sprawie, w której bezsprzecznie wymagane są wiadomości specjalne,

4. naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez ustalenie w uzasadnieniu decyzji nieprawdziwego stanu faktycznego wobec wskazania, iż w sprawie toczą się dwa odrębne postępowania, podczas gdy zdaniem skarżących jest to jedno i to samo postępowanie,

5. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, a wobec stwierdzenia jakichkolwiek braków postępowania dowodowego – bezpodstawne odstąpienie od ich uzupełnienia z urzędu,

6. naruszenie art. 89 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z urzędu w sytuacji, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia bądź wyjaśnienia spornych interesów stron w postępowaniu rozgraniczeniowym, w szczególności poprzez przesłuchanie zainteresowanych stron.

W następstwie zgłoszonych zarzutów skarżący wnieśli o:

- przeprowadzenie dowodów z postanowienia Sądu Rejonowego z 28. 06.2016r. sygn. akt VIII Kp 282/16 (na okoliczność nierzetelnego prowadzenia postępowania przez prokuraturę) w sprawie usunięcia znaku granicznego oraz niszczenia drogi gminnej nr [...] ok. 15 lat temu i nieprawdziwych ustaleń w tym postępowaniu, pisma stanowiącego wnioski z przesłuchania świadka J. G. , wezwania Wójta do okazania akt sprawy PIR [...].16 dotyczącej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] lutego 2017 r. i [...] kwietnia 2017, nr [...] oraz dokumentów ze sprawy rozpoznanej przez tut. Sąd- II SA/Bd 449/17 na okoliczność omijania prawa przez Wójta i znajomości sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wadliwe rozgraniczenie doprowadziło do "wyprowadzenia" z mienia gminy połowy drogi, kosztem skarżących,

- przeprowadzenie rozprawy z udziałem Wójta, Starosty i przedstawiciela SKO,

- przeprowadzenie dowodów z dokumentów, które mają wpłynąć do Sądu w sprawie na decyzję Wojewody z 21. 9. 2017r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty z [...].05.2017r., pozwalającą na budowę zjazdu i przebudowę drogi nr 131 i dwóch elektrowni wiatrowych. Kwestionowana jest też decyzja środowiskowa w tej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Materialnoprawną podstawę rozgraniczenia nieruchomości stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629, dalej zwanej "p.g.k."), a w szczególności unormowania zawarte w rozdziale 6 tej ustawy, które regulują kwestie dotyczące postępowania o rozgraniczenie nieruchomości.

Rozgraniczenia dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) z urzędu lub na wniosek strony oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy (ust. 3 art. 29 p.g.k. oraz art. 30 ust. 1 p.g.k.).

Zgodnie z art. 29 ustawy, celem rozgraniczenia nieruchomości jest ustalenie przebiegu granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów (ust. 1). Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami (ust. 2).

Postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone w trybie administracyjnym może zakończyć się decyzją:

1) o umorzeniu postępowania (na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 31 ust. 4 p.g.k.) w sytuacji, gdy strony postępowania dojdą do porozumienia i zawrą przed geodetą ugodę, co do przebiegu granicy, która ma wówczas charakter ugody cywilnoprawnej i moc ugody sądowej;

2) o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron (art. 33 ust. 1). Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi (art. 33 ust. 3);

3) o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 2), jeżeli nie dojdzie do zawarcia ugody co do przebiegu linii granicznych lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 34 ust. 1 p.g.k., upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta), który umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi.

Unormowania zawarte w art. 33 i art. 34 p.g.k. wyczerpująco określają sposoby zakończenia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, dlatego nie jest dopuszczalne stosowanie innych sposobów zakończenia takiego postępowania (por. wyrok NSA w Warszawie z 22 maja 2003 r., sygn. akt II SA 2630/01, Lex nr 148839).

W razie więc sporu pomiędzy stronami, wyrażającego się m.in. w niezawarciu ugody i braku zgodnego oświadczenia w sprawie przebiegu linii granicznych, kiedy inne dowody nie zezwalają na jednoznaczne ich ustalenie, organ administracji publicznej uprawniony jest i zobowiązany do umorzenia prowadzonego postępowania. Nie leży bowiem w jego gestii, lecz kognicji sądu powszechnego, dokonywanie rozgraniczenia nieruchomości w sytuacjach, gdy strony nie zawarły ugody, ich twierdzenia co do przebiegu granicy są sprzeczne, a ich weryfikacja, pomimo prawidłowych czynności geodety, nie jest możliwa. W postępowaniu sądowym można posłużyć się także innymi dowodami, aniżeli zebrane w postępowaniu administracyjnym, przewidzianymi w Kodeksie postępowania cywilnego, np. zeznaniami świadków, opinią biegłego, przesłuchaniem stron (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 lutego 2002 r., sygn. akt IV CKN 796/00, Lex nr 337031). Sąd powszechny ma zatem więcej możliwości dowodowych w sprawach o rozgraniczenie w sytuacji sporu stron o przebieg granicy między nieruchomościami; może więc gruntownie skontrolować dotychczasowe czynności geodezyjne oraz poczynić nowe ustalenia zmierzające do ustalenia spornej granicy.

Decyzja w sprawie umorzenia postępowania i przekazania sprawy sądowi może być zatem wydana dopiero wówczas, gdy nie ma podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron oraz gdy nie doszło do zawarcia ugody. Taka decyzja nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a jedynie kończy bieg postępowania administracyjnego w danej sprawie.

W stanie faktycznym sprawy, nie ulega wątpliwości, że skarżący oraz właściciele sąsiadujących nieruchomości nie zawarli ugody na rozprawie rozgraniczeniowej w dniu [...] listopada 2016 r. i [...] kwietnia 2017r. Strony nie złożyły także zgodnego oświadczenia co do przebiegu spornych granic. Także uprawniony geodeta w oparciu o zebrane dowody w postaci ustaleń protokołu granicznego z 2016 r. oraz treści przedstawionej opinii z 2016 r. nie mógł ustalić przebiegu granic. Brak możliwości odszukania punktów granicznych, a ponadto brak zaznaczenia szerokości drogi nr [...] na szkicu z dnia [...] lutego 2014 r., nie pozwoliły na ustalenie przebiegu spornych granic.

W konsekwencji, Kolegium słusznie uznało, że Wójt Gminy C. właściwie ocenił, iż w oparciu o przedłożony przez uprawnionego geodetę materiał dowodowy nie było możliwe wydanie decyzji administracyjnej o rozgraniczeniu nieruchomości, dlatego postępowanie zawisłe przed organem pierwszej instancji należało umorzyć, a sprawę przekazać do rozpatrzenia sądowi powszechnemu. Istniejące dokumenty nie pozwalają na wskazanie w sposób jednoznaczny przebiegu granicy nieruchomości położonej w K., gmina C., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem działki [...], stanowiącej własność gminy C., z gruntami nieruchomości sąsiednich, oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków numerami działek: 123/2 i 123/3 w K., gmina C., stanowiącej własność H. i H. F., nr [...] w K., gmina C., stanowiącej własność E. i M. S., nr [...] w K., gmina C., stanowiącej własność Gminy C..

W przedmiotowej sprawie zachowana została procedura, o której mowa w art. 31 i 32 ustawy i przepisach k.p.a. Nie ma podstaw, by w tym postępowaniu uczestniczył prokurator w celu zbadania prawidłowości decyzji o rozgraniczeniu z 2014r., gdyż zakres sprawy nie obejmuje weryfikacji granic po przeciwnej stronie drogi, z którymi nie zgadzają się skarżący. Nie ma też podstaw do powoływania biegłego w tym postępowaniu, gdyż postępowanie to ma ograniczony zakres. Brak stosownych dowodów pozwalających na ustalenie granicy i sporne stanowiska stron powodują konieczność przeniesienia rozpoznania sprawy do sądu powszechnego. W pozostałym zakresie Sąd podziela ocenę zarzutów przedstawioną przez organ. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut dotyczący nieprawidłowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Zgromadzony i oceniony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na to, aby z całą pewnością ustalić przebieg granicy i wydać decyzję przez organ administracji publicznej, przy czym strony nie zawarły ugody, ani też nie złożyły zgodnych oświadczeń, co w konsekwencji zasadnie skutkowało umorzeniem postępowania administracyjnego i przekazaniem sprawy o rozgraniczenie do rozstrzygnięcia przez sąd powszechny. Należy pamiętać, że rozgraniczenie w trybie ustawy p.g.k. ma tylko pomocniczy charakter. Ustawodawca rozgraniczeniu w trybie administracyjnym nadał w zasadzie mediacyjny charakter (por. wyrok NSA w Warszawie z 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 574/00, Lex nr 54190). Wszelkie więc nierozstrzygnięte w trybie administracyjnym spory na tym tle należą do kompetencji sądów powszechnych.

Sąd oddalił zgłoszone wnioski dowodowe, gdyż nie miały one wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Sąd nie mógł ponownie orzekać w sprawach już zakończonych np. w spawie rozgraniczenia z 2014r.- rozstrzygnięć o rozgraniczenie działki [...] z nieruchomością po przeciwnej stronie drogi, czy w sprawach, które zostaną dopiero skierowane do sądu, sprawy wznowienia postępowania w sprawie rozgraniczenia działki [...] z wewnętrzna drogą gminną nr [...] (działka 139/4 to aktualnie działka [...])-po przeciwnej stronie drogi 131 (jeśli nowo ustalona granica działki [...] z działką skarżących będzie ustalana przez doliczenie 6 m- szerokości drogi -od granicy po przeciwnej stronie drogi to wówczas skarżący będą mogli podejmować czynności w stosunku do decyzji odnoszącej się do rozgraniczenia po przeciwnej stronie drogi), ani w sprawie usunięcia znaku granicznego. Nie mógł też prowadzić postępowania na okoliczność oceny działania innych organów- prokuratury, wójta, SKO.

Reasumując, należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie w przedmiocie rozgraniczenia wskazanych nieruchomości wydane zostało zgodnie z treścią art. 34 ust. 1 i 2 p.g.k. i jest zasadne. Dokumenty stanowiące podstawę ustalenia przedmiotowej granicy nie pozwalają na ścisłe oraz jednoznaczne określenie przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami. Wobec tego nie było możliwe jednoznaczne ustalenie spornej granicy. Pomimo nakłaniania stron do zawarcia ugody przez geodetę, nie doszło do jej podpisania, ani też zgodnie ze stanem niniejszej sprawy strony nie złożyły zgodnych oświadczeń w zakresie przebiegu wspólnej granicy. W związku z powyższym, nie było podstaw, w świetle przepisu art. 33 ust. 1 p.g.k., do orzeczenia o przebiegu granicy.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.