Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 410/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie NSA Cezary Pryca del. WSA Beata Ziomek Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2005 r. sprawy ze skargi Zarządu Województwa [...] na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 410/04

UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 138 § 1 ust. 1 oraz art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 62 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...].

W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy:

Zarząd Województwa [...] zwrócił się do Wojewody o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie mienia będącego we władaniu [...] Przychodni Stomatologicznej w K., w skład którego wchodzi udział w nieruchomości położonej w K. przy ul. [...].

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2001 r., nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nabycia przez Miasto K. – miasto na prawach powiatu, własności nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, obręb [...], jednostka ewidencyjna Śródmieście, objętej księgą wieczystą KW nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla K. z uwagi na toczące się postępowanie w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, związane z roszczeniem Zakładu [...] o zwrot na jego rzecz przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 115 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.). Postępowanie to podjęte zostało z urzędu postanowieniem z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...], gdyż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2001 r. uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2000 r., a Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 1999 r. umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu na rzecz Zakładu [...] przedmiotowej nieruchomości.

Od tego postanowienia zażalenie złożył Zakład [...] Oddział w K. podnosząc, że zawieszenie postępowania jest nadal w pełni uzasadnione z uwagi na złożony przez Zakład [...] pozew do Sądu Okręgowego w K. o ustalenie prawa własności przedmiotowej nieruchomości i jej wydanie.

Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...].

Zakład [...] Oddział w K. pismem z dnia 21 maja 2003 r. złożył wniosek o wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu nieruchomości objętej sentencją postanowienia, załączając postanowienie Sądu Okręgowego z dnia [...] kwietnia 2003 r. o umorzeniu postępowania sądowego, które nie zostało zaskarżone.

W tej sytuacji faktycznej i prawnej Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] podjął zawieszone postępowanie. Następnie Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], ponownie zawiesił postępowanie z uwagi na wniosek Zakładu [...] Oddział w K. o wydanie decyzji o zwrocie spornej nieruchomości.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożył Zarząd Województwa [...] podnosząc w uzasadnieniu, iż art. 97 § 1 pkt 4 kpa nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania, gdyż decyzja o zwrocie nieruchomości ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki prawne z dniem jej uprawomocnienia się. Zdaniem odwołującego się w pierwszej kolejności powinno być rozstrzygnięte nabycie z mocy prawa mienia przez Województwo [...].

Minister Skarbu Państwa rozpatrując wniesione zażalenie stwierdził, iż z art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jednoznacznie wynika, że nabyciu z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez właściwe jednostki samorządu terytorialnego podlega mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych. Nieruchomość objęta postanowieniem jest przedmiotem postępowania administracyjnego o zwrot na podstawie art. 115 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest następcą prawnym działających do 1950 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczalni społecznych i funduszy ubezpieczeniowych w zakresie ubezpieczeń społecznych i jest uprawniony, jeżeli nie narusza to ujawnionego w księdze wieczystej prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego osób trzecich, do występowania o zwrot nieruchomości stanowiących w podanym okresie własność tych podmiotów i występuje o zwrot nieruchomości, jeżeli nieruchomość ta jest niezbędna dla wykonywania jego zadań. Stwierdzenie, że Zakład jest następcą prawnym właściciela nieruchomości oraz orzeczenie o zwrocie na rzecz Zakładu nieruchomości następuje w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez wojewodę.

Biorąc pod uwagę fakt, iż nie jest ustalone prawo własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nabycia mienia z mocy prawa w trybie art. 60 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące (...), organ pierwszej instancji słusznie podjął decyzję o zawieszeniu postępowania

Skargę na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Zarząd Województwa [...]. Domagając się uchylenia tego postanowienia w całości strona skarżąca zarzuciła, że narusza ono art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zdaniem skarżącego wykazano w sprawie, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji deklaratoryjnej na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające (...). Postępowanie, którego wynik uznano za kwestię wstępną w sprawie niniejszej nie ma takiego charakteru. Podniesiono w skardze, ze art. 115 ustawy o ubezpieczeniach społecznych umożliwia uzyskanie przez ZUS własności majątku tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to praw osób trzecich ujawnionych w księdze wieczystej. W wypisie z księgi wieczystej jako właściciel przedmiotowej nieruchomości ujawniony był Skarb Państwa. Stwierdzono ponadto, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uwłaszczenia strony skarżącej tą nieruchomością na podstawie art. 49 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa.

Minister Skarbu państwa w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w kwestii zawieszenia postępowania.

Pełnomocnik [...] Przychodni Stomatologicznej wnosiła o uwzględnienie skargi. Pełnomocnicy Zakładu [...] wnosili o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa tego rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 powołanej ustawy. Taka sytuacja nie występowała w sprawie niniejszej, w której nie stwierdzono wskazanych w powołanym przepisie przesłanek uzasadniających uwzględnienie skargi.

Zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie pierwszoinstancyjne są zgodne z prawem. Zasadnie organy administracji publicznej przyjęły, że wynik postępowania w sprawie z wniosku Zakładu [...] o wydanie decyzji o zwrocie przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 115 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa dla postępowania o stwierdzenie nabycia nieruchomości na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Zgodnie z art. 60 ust. 1 powołanej wyżej ustawy mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy z tym dniem stają się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej.

Art. 115 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887, który w dniu 1 stycznia 1999 r. obowiązywał w pierwotnym brzmieniu: "Zakład jest następcą prawnym działających od 1950 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczalni społecznych i funduszy ubezpieczeniowych w zakresie ubezpieczeń społecznych i jest uprawniony, jeżeli nie narusza to praw osób trzecich, do występowania o zwrot nieruchomości stanowiących w podanym okresie własność tych osób prawnych" miał niewątpliwie charakter przepisu szczególnego, o którym mowa w art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające (...). Sytuacja ta nie uległa zmianie po nowelizacji z dniem 1 stycznia 2003 r. powołanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Art. 115 ust. 1 tej ustawy stanowi, że Zakład jest następcą prawnym działających do 1950 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczalni społecznych i funduszy ubezpieczeniowych w zakresie ubezpieczeń społecznych i jest uprawniony, jeżeli nie narusza to ujawnionego w księdze wieczystej prawa własności lub użytkowania wieczystego osób trzecich, do występowania o zwrot nieruchomości stanowiących w podanym okresie własność tych podmiotów. Stosownie do ust. 3 tego artykułu stwierdzenie, że Zakład jest następcą prawnym właściciela nieruchomości, w rozumieniu ust. 1, oraz orzeczenie o zwrocie na rzecz Zakładu nieruchomości następuje w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez wojewodę. W takim stanie prawnym postanowiono o zawieszeniu postępowania komunalizacyjnego. Stosowne postępowanie z wniosku Zakładu [...] o zwrot nieruchomości nie zostało prawomocnie zakończone. Skargi na decyzję wydaną w tym względzie przez Ministra Infrastruktury w dniu [...] kwietnia 2004 r. wniesione zostały do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i sprawy te oczekują na rozpoznanie (sygn. akt I SA/Wa 855, 856 i 857/04).

W powyższym stanie faktycznym i prawnym zasadnie uznano, że roszczenie Zakład [...], oparte na przepisie szczególnym w stosunku do art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające (...), jakim jest art. 115 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, rozpatrzone być powinno w pierwszej kolejności i że ma ono charakter zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa w postępowaniu komunalizacyjnym powadzonym na żądanie Województwa [...].

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono skargę.