Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1033/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 4, art. 39 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 21 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Po 672/19 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Po 672/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Wnioskami z dnia 10 i 14 grudnia 2018 r. A. K. wystąpił o przyznanie pomocy finansowej w wysokości 105,14 zł z tytułu kosztów wznowienia dostaw prądu.

Wnioskodawca spotkał się z pracownikiem socjalnym w celu aktualizacji wywiadu środowiskowego, a w trakcie spotkania złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, że jego sytuacja osobista, rodzinna, dochodowa i majątkowa nie uległy zmianie od ostatniego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 20 listopada 2018 r. Dlatego w aktach utrwalono kwestionariusz ww. wywiadu. Ustalono, że A. K. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jego źródłem utrzymania jest emerytura ZUS w wysokości 694,50 zł oraz zasiłek stały w wysokości 30 zł. Łączny dochód wynosi 724,50 zł.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] Prezydent Miasta Poznania odmówił przyznania A. K. zasiłku celowego, specjalnego zasiłku celowego oraz zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu części lub całości świadczenia z przeznaczeniem na opłacenie prądu w kwocie 105,14 zł.

Organ wyjaśnił, że utrzymując 724,50 zł dochodu A. K. przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.p.s." w zw. z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1358), które wynosi 701 zł. Wskazano, że wnioskodawca uzyskuje pomoc z innych tytułów - na zakup leków, żywności (w 2018 r. 300 zł/m-c, a od I 2019 r. – 400 zł/m-c). Ponadto w 2018 r. przyznano mu pomoc w formie jednego gorącego posiłku o wartości łącznej 1.395,90 zł (decyzja z dnia 9 sierpnia 2018 r.). Podkreślono, że A. K. od kilku lat nie reguluje czynszu, wskutek czego wypowiedziano mu umowę najmu lokalu. Obecnie zaś oczekuje na przydział lokalu socjalnego.

Organ I instancji odmawiając pomocy wziął pod uwagę zarówno szeroko świadczoną pomoc stronie, a także okoliczność, że on sam przez niepłacenie rachunków za prąd doprowadził do powstania konieczności wznowienia dostaw prądu, z którym wiąże się ów koszt 105,14 zł. Powołano się na art. 3 ust. 1, 3 i 4 u.p.s., podkreślając że pomoc społeczna ma za zadanie wspierać osoby w procesie usamodzielniania, a nie jest jej celem ich całkowite utrzymywanie. Przenosząc powyższe na okoliczności sprawy Prezydent wyjaśnił, że A. K. posiada emeryturę objętą zajęciem komorniczym w kwocie 179,60 zł, a do dyspozycji pozostaje mu 624,50 zł. Dodatkowo nie ponosi żadnych opłat związanych z eksploatacją mieszkania. W tych okolicznościach, w ocenie organu, przy otrzymywanej pomocy na kwotę 400 zł/m-c na żywność i kwocie 624,50 zł z pozostałej emerytury oraz zasiłku stałego na kwotę 30 zł jest w stanie wygospodarować kwotę niezbędną do wznowienia dostaw prądu.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A. K.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący pomimo przekroczenia kryterium dochodowego otrzymuje niezbędne wsparcie. Kolegium uznało, że udzielenie pomocy na pokrycie kosztów wznowienia dostaw prądu, w sytuacji, gdy przerwanie dostaw nastąpiło z winy strony wskutek niepłacenia rachunków za prąd, byłoby sprzeczne z postanowieniami art. 2-4 u.p.s.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. K. zażądał uchylenia decyzji organów obu instancji, bowiem nie uwzględniają one, że skarżący jest schorowany i nie posiada żądnych środków do życia.

Przyznany skarżącemu pełnomocnik z urzędu w piśmie z dnia 27 listopada 2019 r. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie, że skarżący osiągał w listopadzie 2018 r. dochód w wysokości 724,50 zł, podczas gdy – po odjęciu należności alimentacyjnych w kwocie 199,10 zł, opiewał on na 544,30 zł, a tym samym błędne ustalenie stanu faktycznego i uznanie, że ów dochód wystarczał na pokrycie wszystkich opłat, w tym opłaty za energię elektryczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając skargę wskazał, że w sprawie prawidłowo ustalono, że A. K. jest osobą w wieku emerytalnym, posiada stały dochód w postaci emerytury wypłacanej przez ZUS oraz uzyskuje zasiłek stały. Kwestia wysokości kwoty wynikającej z emerytury, która z uwzględnieniem potrąceń powinna być uznana za dochód na potrzeby kryterium dochodowego, okazała się sporna na etapie postępowania sądowego – zwrócił na to uwagę pełnomocnik A. K. w piśmie procesowym z dnia 27 listopada 2019 r. Sąd przyznał, że uwagi pełnomocnika są po części zasadne. Skarżący w formularzu wywiadu środowiskowego z dnia 20 listopada 2018 r. określił swój dochód na kwotę 724,50 zł, a w oświadczeniu z dnia 16 stycznia 2019 r. stwierdził, że jego sytuacja dochodowa nie zmieniła się. Z drugiej strony, z dokumentacji zebranej w aktach sprawy wynika, że emerytura otrzymywana przez A. K. jest objęta zajęciem komorniczym – należnościami alimentacyjnymi, co jest okolicznością mogącą mieć wpływ na ustalenie dotyczące formalnej (mającej znaczenie pod kątem spełnienia ustawowego kryterium) kwoty dochodu. Przepis art. 8 ust. 3 u.p.s. określa bowiem, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. społeczne określone w odrębnych przepisach.

W ocenie Sądu rację ma pełnomocnik skarżącego, że organy nie wyjaśniły wystarczająco i wyczerpująco sytuacji dochodowej A. K. z powołaniem na dokumenty źródłowe, przez co naruszyły art. 7 w z w zw. z 77 § 1 K.p.a. Naruszenie to, zdaniem Sądu, nie miało jednak wpływu na wynik sprawy ze względu na jej specyfikę. Skarżący ubiegał się bowiem o przyznanie pomocy na opłacenie dostawy prądu w kwocie 105,14 zł w sytuacji, gdy długofalowo nie uiszcza rachunków za mieszkanie, w tym za prąd. Dysponując w listopadzie 2018 r. rzeczywiście kwotą 544,90 zł (zasiłek stały w kwocie 30 zł + emerytura w kwocie 694,50 zł potrącona o 179,60 zł zajęcia komorniczego tytułem należności alimentacyjnych), otrzymaną pomocą na żywność w kwocie 300 zł (od I 2019 r. w kwocie 400 zł) oraz nieodpłatną pomocą w formie posiłków, nie ponosząc jednocześnie – co stwierdzono – kosztów opłat za czynsz i innych, których nie uiszcza, był on w stanie z własnych zasobów uiścić kwotę 105,14 zł za ponowne podłączenie prądu.

Pomimo błędnego wyliczenia dochodu i stwierdzenia, że skarżący przekracza kryterium dochodowe, Sąd uznał, że mieści się w granicach uznania administracyjnego działanie organów pomocy społecznej. Organ I instancji wyjaśnił bowiem, jak możliwie szerokim zakresem pomocy obejmuje skarżącego (zasiłek stały, zasiłek na żywność, na leki, nieodpłatne posiłki). Równocześnie przypomniano wynikającą z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.p.s. subsydiarną rolę pomocy społecznej w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych osób i rodzin. Podkreślono przy tym, że skarżący od lat korzysta z pomocy społecznej, a jego sytuacja zdrowotna, życiowa i materialna jest organowi I instancji dobrze znana. Istotnym w okolicznościach niniejszej sprawy był fakt, że skarżący w sposób stały nie opłaca czynszu i pozostałych rachunków, w tym za prąd. Słusznie więc uznano za bezcelowe przyznanie pomocy w tym zakresie, jednocześnie wykazując, że skarżący objęty jest inną niezbędną mu pomocą.

Sąd dodał, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej dla osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, wskazanej w art. 7 u.p.s., nie jest prawem bezwarunkowym i nie wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania na organy pomocy społecznej będące dysponentami środków publicznych, przeznaczonych na realizację zadań pomocy społecznej. Pomoc społeczna oparta jest bowiem właśnie na zasadzie pomocniczości. Jej celem jest wspieranie osób w trudnej sytuacji życiowej i nie może być ona traktowana jako stałe źródło dochodu służące zaspokajaniu wszystkich i wszelkich zgłoszonych potrzeb. Tym samym, nawet w sytuacji, gdy istnieją podstawy do udzielenia pomocy, osoba uprawniona musi liczyć się z tym, że pomoc może nie zostać jej przyznana, bądź jej wymiar może być ograniczony.

Zdaniem Sądu ocena organów, choć wadliwa w zakresie wyliczenia dochodu strony, nie prowadzi do uznania, że naruszenie art. 8 ust. 3 u.p.s., mogło mieć w tym wypadku istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wziął pod uwagę praktykę działania organów pomocy społecznej, które muszą wspierać wielu potrzebujących przy ograniczonych zasobach budżetowych, a także okoliczność, że przyznając inną decyzją skarżącemu kwotę 400 zł na żywność "doposażyły" go niejako w środki, dzięki którym w styczniu 2019 r. – miesiącu wydania decyzji I-instancyjnej mógł on dysponować łącznie kwotą zbliżoną do podwyższonego kryterium dochodowego ustalonego na terenie Miasta Poznania uchwałą Rady Miasta LXII/958/VI/2014. Można więc uznać, że rozmiar pomocy wpisuje się w określone zobiektywizowane ramy, a organom administracji nie można zarzucić działania dowolnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. K., zarzucając naruszenie:

1) przepisów postępowania co miało istotny wpływ na treść wydanych decyzji, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja SKO w Poznaniu została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 K.p.a., uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu przez organy stanu faktycznego w sprawie;

2) art. 3 ust. 4 u.p.s. w zw. z art. 77 K.p.a. poprzez uznanie, że organy administracyjne odmawiając przyznania skarżącemu kwoty 105,14 zł wydały słuszną decyzję w ramach uznania administracyjnego w sytuacji, w której kwota ta nie uwzględnia należycie interesów skarżącego, jest niedostosowana do możliwości pomocy społecznej, która na obszarze Miasta Poznania działa w oparciu uchwały z dnia 28 stycznia 2014 r. LXII/958/VI/2014, którym podwyższono kryterium dochodowe do kwoty 1.051,50 zł, została wydana w błędnych okolicznościach faktycznych, a także nie pozwala skarżącemu na godne życie w dobie zmieniającego się kraju w którym:

a) próg relatywnego ubóstwa dla gospodarstwa jednoosobowego w Polsce w -2018 r. wyniósł 810,00 zł;

b) próg ustawowego ubóstwa dla gospodarstwa jednoosobowego w Polsce w 2018 r. wyniósł 701,00 zł;

c) próg skrajnego ubóstwa dla gospodarstwa jednoosobowego w Polsce w 2018 r. wyniósł 595,00 zł;

d) pensja minimalna w Polsce w listopadzie 2018 r. wynosiła 2.100 zł brutto miesięcznie;

e) minimum socjalne dla osoby samotnie gospodarującej w grudniu 2018 r. wynosiło 1.156,43 zł;

f) państwo od kilku lat wprowadza programy socjalne oraz podejmuje aktywne działania mające na celu walkę z ubóstwem.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i przekazanie sprawy temu Sądowi celem ponownego rozpoznania oraz przyznanie nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu według norm przepisanych, które nie zostały pokryte w całości ani w części.

Ponadto w piśmie z dnia 9 marca 2020 r. skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.); zwanej dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

W niniejszej sprawie pełnomocnik A. K. – na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, zatem rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. oraz art. 7 i 77 § 1 K.p.a. podkreślić należy, że podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. może być tylko naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pomiędzy uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu musi zatem zachodzić związek przyczynowy, wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania. Takiego zaś naruszenia przepisów przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, w niniejszej sprawie nie sposób się dopatrzeć.

Zadaniem Sądu I instancji jest między innymi ustalenie, czy materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym został oceniony przez organy zgodnie z przepisami postępowania. W związku z tym Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracyjne wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla sprawy oraz czy, przy ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, nie została przekroczona zasada swobodnej oceny dowodów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, zarzut naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a. jest niezasadny. Analiza akt sprawy prowadzi bowiem do wniosku, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawidłowo orzekł, że nie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Należy podzielić stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że organy dokonały wszelkich niezbędnych ustaleń dotyczących sytuacji osobistej i materialnej skarżącego. Ustalono, że A. K. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jego źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 694,50 zł oraz zasiłek stały w kwocie 30 zł. Jednocześnie wskazano, że strona uzyskuje pomoc z innych tytułów, tj. zasiłek na zakup leków, żywności (w 2018 r. 300 zł miesięcznie, a od stycznia 2019 r. – 400 zł miesięcznie). Ponadto w 2018 r. przyznano wnioskodawcy pomoc w formie posiłków o łącznej wartości 1.395,90 zł. Podkreślono, że strona od kilku lat nie reguluje czynszu, wskutek czego wypowiedziano umowę najmu lokalu. Obecnie oczekuje natomiast na przydział lokalu socjalnego.

Oceniając zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. zgodzić należy się ze stanowiskiem zawartym w skardze kasacyjnej, że organ nie wyjaśnił wyczerpująco sytuacji dochodowej strony, tj. nie uwzględnił, że emerytura otrzymywana przez A. K. objęta jest zajęciem komorniczym z tytułu należności alimentacyjnych, co doprowadziło do wadliwego przyjęcia, że skarżący przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do ubiegania się o przyznanie zasiłku celowego. Powyższe niewątpliwie stanowiło uchybienie, jednakże na co wskazywano we wcześniejszych rozważaniach, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji jedynie pod warunkiem, że uchybienie przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy bowiem wskazać, że zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może on być przyznany w szczególności na pokrycie - części lub całości - kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania zasiłku celowego podejmowane jest zatem przez organy w ramach uznania administracyjnego. Obejmuje ono prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Sam zatem fakt spełnienia ustawowych kryteriów nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego i to w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1724/09 oraz z dnia 17 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 1740/11; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie właściwie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że organom nie można zarzucić przekroczenia granic uznania administracyjnego. Trafnie bowiem przedstawiono sytuację indywidualną skarżącego na tle możliwości organu pomocy społecznej. Skarżący kasacyjnie w styczniu 2019 r., tj. w dacie wydania przez Prezydenta Miasta Poznania decyzji odmawiającej przyznania pomocy finansowej dysponował kwotą zbliżoną do podwyższonego kryterium dochodowego ustalonego na terenie Miasta Poznania uchwałą z dnia 28 stycznia 2014 r. nr LXII/958/VI/2014 w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności, a także objęty jest stałą pomocą w ramach możliwości finansowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Poznaniu. Wobec powyższego brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie pomocy w wysokości 105,14 zł z tytułu kosztów wznowienia dostaw prądu.

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 3 ust. 4 u.p.s., stosownie do którego potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z powołanego przepisu wynika zatem, że przyznanie zasiłku celowego nie zależy wyłącznie od sytuacji materialnej strony. Rozpatrując wniosek organ musi także kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s., to znaczy koniecznością dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy i uwzględniania potrzeb osób i rodzin korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Wymaga to oceny nie tylko niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do tych świadczeń, ale także własnych środków finansowych. Organy pomocy społecznej są zatem upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt I OSK 658/05 z dnia 19 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1464/06, z dnia 25 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 624/07, z dnia 14 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1498/10, z dnia 1 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2408/16 oraz z dnia 28 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 1295/16).

Organ udzielający pomocy społecznej zobowiązany jest racjonalnie gospodarować posiadanymi środkami finansowymi, zabezpieczając niezbędne fundusze także dla innych potrzebujących osób i rodzin. Prawidłowo zatem Sad I instancji zauważył, że skarżący kasacyjnie objęty jest pomocą społeczną. Z funduszy publicznych wypłacany jest A. K. zasiłek stały oraz zasiłki na zakup żywności czy leków.

Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organy orzekające w sprawie były upoważnione, w świetle ustawy o pomocy społecznej, do odmowy przyznania wnioskowanej pomocy i nie ma podstaw, by Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu skutecznie zarzucić naruszenie art. 3 ust. 4 u.p.s.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi wnoszącego skargę kasacyjną wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258 - 261 P.p.s.a.