Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 692/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi A. F. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1 uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł ( słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wydał decyzję nr [...], którą odmówił przyznania A. F. jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych na rok 2011.

W podstawie prawnej wskazał art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego " art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. T Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1122/2009" oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zwanej dalej "K.p.a."

W uzasadnieniu wskazał, iż A. F. złożył w dniu [...] r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności na rok 2011. We wniosku tym zadeklarował do płatności między innymi działki rolne: K - położoną na działce ewidencyjnej [...] obręb B. i J- położoną na działce ewidencyjnej [...] obręb B..

W dniu [...] r. została przeprowadzona kontrola administracyjna, która wykazała rozbieżność pomiędzy deklaracją we wniosku, a stanem faktycznym dla działek rolnych K oraz J. Stwierdzono, że deklarowana działka ewidencyjna [...] oraz działka ewidencyjna [...] znajdują się w rejestrze gruntów trwale wykluczonych DR10 ze względu na nieutrzymywanie działek w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] roku.

Organ wskazał na art. 143b, ustęp 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 i stwierdził, iż jedynie obszar użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. objęty jest systemem jednolitej płatności obszarowej państwa członkowskiego, niezależnie od tego, czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie.

Wskazał także, iż w trakcie kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW) na rok 2011 powierzchnia działek ewidencyjnych, w stosunku, do których stwierdzono, że nie były utrzymywane w dobrej kulturze na dzień 30 czerwca 2003 r., została wykluczona z wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 jako nie uprawniona do przyznania tych płatności. W związku z tym, że wskazane powierzchnie nie spełniają kryteriów określonych w art. 143 b ust. 4 w/w rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 r., nie mogą być deklarowane na wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 i latach następnych.

Podniósł także, iż podczas kontroli administracyjnej stwierdzono również, że powierzchnia uprawniona do uzyskania jednolitej płatności obszarowej jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2011. Ustalenia powyższych nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno - gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta. Wobec czego dokonano zmniejszenia powierzchni kwalifikowanej do jednolitej płatności obszarowej do powierzchni PEG.

Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16, ze zm.).

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Dodał, iż wyliczona procentowa powierzchnia działek zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej, a stwierdzona w czasie kontroli administracyjnej wynosi 27,3421%.

Zgodnie z art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/200.9, jeżeli różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku.

Powołując art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego organ odmówił przyznania stronie uzupełniającej płatności podstawowej, gdyż płatność ta przysługuje rolnikowi do powierzchni, do której została przyznana jednolita płatność obszarowa.

W odwołaniu strona nie zgodziła się z wydaną decyzją i wniosła o ponowne wydanie decyzji dotyczącej płatności bezpośredniej z pominięciem działek nr [...] i [...] położonych w obrębie B.. Wskazała, że działki rolne nr [...] nr [...] położone w obrębie B. zostały zakupione przez bratową T. F. w dniu [...] r. i w [...] r. działki te zostały doprowadzone do "dobrej kultury rolnej".

A. F. podniósł, iż by uniknąć pomyłek w wypełnianym wniosku zgłosił się o pomoc do Śląskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w [...] i tam jego pracownik M. G. na podstawie dostarczonych dokumentów tj. aktu notarialnego repertorium A numer [...], wypisu i wyrysu jednostki rejestrowej – [...] wypełniła wniosek i oddała na dziennik podawczy. Wniosek tak sporządzony został przez niego podpisany w przekonaniu, że wszystko jest wypełnione prawidłowo. Dopiero po kontroli na miejscu, dowiedział się o nieprawidłowościach i nie miał możliwości korekty wniosku. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w C. nie uwzględnił odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...]r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. i decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał sporną decyzję w mocy podtrzymując w całości argumentację prawną wyrażoną przez organ I instancji. Organ II instancji stwierdził przy tym, ż w odwołaniu A. F. zawarł oświadczenie którym potwierdził, iż deklarowany areał do dopłat bezpośrednich nie spełniał wymogów jakie stawia dla gruntów rolnych brzmienie art. 143b, ustęp 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003. W ocenie organu A. F. jednoznacznie wskazał bowiem, że w 2011 r. działki o nr [...] i [...] zostały doprowadzone do dobrej kultury rolnej czym potwierdził, że w badanym okresie czasu – [...] r., takich warunków grunt nie spełniał.

Organ odwoławczy zauważył również, że nie może uznać argumentów strony co do braku wiedzy o wypełnionym wniosku w zakresie jego poprawności, jako uzasadniających trafność złożonego odwołania, co tym samym mogłoby stanowić podstawę do zmiany decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B.. Rolnik składając wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych w sekcji X "OŚWIADCZENIA I ZOBOWIĄZANIA", w punkcie 22 przedmiotowego wniosku czytelnym podpisem potwierdził bowiem prawdziwość podanych danych oraz oświadczył, iż znane mu są skutki składania fałszywych oświadczeń wynikające z art. 297 § 1 Kodeksu karnego oraz zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. W konsekwencji stwierdził, iż fakt wypełnienia wniosku czy pomocy w przygotowaniu wniosku przez osoby inne - trzecie nie może stać się przesłanką pozwalającą na stwierdzenie wadliwości decyzji jaka została wydana na podstawie danych zawartych w takim wniosku.

Organ odwoławczy zauważył, iż sporna decyzja z dnia [...] r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uwzględniała cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. ARiMR prowadząc postępowanie w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich - weryfikuje spełnienie warunków, umożliwiających ich uzyskanie. Stwierdzenie w trakcie postępowania nieprawidłowości, w zakresie rodzaju uprawy, wielkości powierzchni, kultury rolnej, stanu i prawa posiadania - skutkuje wykluczeniem powierzchni obarczonych błędem, co wpływa na wielkość pozytywnie zweryfikowanej powierzchni i wysokość płatności.

Od decyzji tej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł A. F. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż organy dopuściły się rażącego naruszenia prawa połączonego z błędem co do ustaleń faktycznych przyjmując , iż wprowadził on świadomie w błąd organy. Podobnie jak w odwołaniu wskazał, iż wniosek wypełniała mu pracownica Ośrodka Doradztwa Rolniczego będącego pod pieczą ARiMIR M. G.. Wskazał także na okoliczność, iż wypełniającą wniosek poinformował o fakcie nabycia spornych działek i ich doprowadzenia po tym fakcie do dobrej kultury rolnej. Ponadto wskazał, iż organy nie udowodniły , gdyż nie przeprowadziły wystarczająco postępowania dowodowego, iż działki nr [...] i [...] nie były w dobrej kulturze rolnej . W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR wniósł o oddalenie skargi, jako bezzasadnej. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko prezentowane w toku postępowania administracyjnego, a odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdził, ze w istocie powielają zarzuty strony zawarte w odwołaniu, zatem argumentacja przytoczona na ich odparcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zachowała swą aktualność i dlatego ją powtórzył.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast według art. 3 § 1 i § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c P.p.s.a.

Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie jednak z innych powodów niż wskazane w skardze. W ocenie Sądu można bowiem Dyrektorowi Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. zarzucić przy wydaniu spornej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, które to miało wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu decyzja uchybia także wymogom z art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie wadliwie sporządzonego uzasadnienia faktycznego.

Spór w sprawie dotyczy kwestii, czy organy zasadnie stwierdziły, iż cześć obszaru deklarowanego przez stronę do płatności obszarowych nie spełnia przesłanek warunkujących uzyskanie tych płatności. W następstwie tych ustaleń zmniejszyły bowiem powierzchnie użytków rolnych uprawniających do naliczenia płatności i ostatecznie odmówiły przyznania płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych.

Organy stwierdziły, iż strona złożyła do Biura Powiatowego ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności na rok 2011, w którym zadeklarowała do płatności między innymi działki rolne: K - położoną na działce ewidencyjnej [...] obręb B., i działkę rolną J - położoną na działce ewidencyjnej [...] obręb B.. W wyniku kontroli administracyjnej organ ustalił, iż istnieje rozbieżność pomiędzy deklaracją we wniosku, a stanem faktycznym dla działek rolnych K oraz J. Stwierdzono bowiem, że deklarowana działka ewidencyjna [...] oraz działka ewidencyjna [...] znajdują się w rejestrze gruntów trwale wykluczonych – kod nieprawidłowości DR10, który powoduje trwale wyłączenie tych działek z płatności JPO. Jak stwierdzono bowiem działki te nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku.

Organy obu instancji zaprezentowały w uzasadnieniach decyzji stanowisko , zgodnie z którym z treści przepisu art. 143b ust. 4 rozporządzenia nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. do przyznania płatności w ranach sytemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się działki rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy była na nich prowadzona produkcja czy nie a zatem, iż w konsekwencji beneficjent pomocy ze środków unijnych ponosi konsekwencje nie utrzymywania zgłoszonej we wniosku w 2011 r. działki w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Ta okoliczność była jedną z przyczyn z powodu których organy odmówiły przyznania jednolitej płatności obszarowej , drugą bowiem była natomiast okoliczność, że powierzchnia uprawniona do uzyskania jednolitej płatności obszarowej jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2011, co ustalono w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno- gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta. Dalej wskazały, iż wobec faktu iż wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli administracyjnej wynosi 27,3421 % płatności obszarowej nie można przyznać. Zgodnie bowiem z art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku.

Takie sporządzenie uzasadnienia faktycznego decyzji jednak w ocenie Sądu nie jest prawidłowe. Nie wynika bowiem wprost z niego czy ocenione przez organ grunty jako grunty nie utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. były brane pod uwagę przy odmowie płatności przyznania jednolitej płatności obszarowej. Wydaje się, iż taki zamiar organ miał przy rozstrzyganiu wniosku strony dotyczącego przyznania płatności za 2011 r., jednak w takim przypadku organy winny były wskazać dokładnie powierzchnię działek ewidencyjnych których nie uwzględniły do tej płatności z tej przyczyny, czego nie uczyniono. W uzasadnieniach decyzji organów obu instancji w sposób ogólny podano jedynie numery działek ewidencyjnych wraz z ich obrębem. Powinnością zaś organu jest wypełnienie postulatu prawidłowego sporządzenia uzasadnienia decyzji administracyjnej, o którym mowa w art. 107 § 3 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać: wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Strona zatem winna zostać powiadomiona w treści wydanej decyzji w sposób jednoznaczny jakie działki o jakiej powierzchni zdaniem organów wymogów prawa nie spełniają, po to by mogła precyzyjnie formułować zarzuty przeciw podjętej decyzji. W ocenie Sądu okoliczność ta ma o tyle znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż organy prezentują stanowisko – co już wyżej wskazano - iż do przyznania płatności obszarowych nie mogą być deklarowane powierzchnie działek ewidencyjnych w stosunku, do których stwierdzono nie utrzymywanie ich w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Takiej wykładni prawa przyjętej w sprawie Sąd nie może zaaprobować.

Na wstępie należy zauważyć, że w myśl art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli, jeżeli rolnik ten spełnia dodatkowe przesłanki wskazane w przepisie.

Rozporządzenie Rady (WE) 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. UE. L.2003.270.1) zostało uchylone i w jego miejsce w dniu 1 lutego 2009 r. weszło w życie rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 - (Dz.UE.L.2009.30.16).

Jednakże, zgodnie z brzmieniem art. 146 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 odniesienia do rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 dokonywane w niniejszym rozporządzeniu traktowane są jako odniesienia do tego rozporządzenia obowiązującego przed uchyleniem. Odniesienia do rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 dokonane w innych aktach traktowane są jako odniesienia do niniejszego rozporządzenia i odczytuje się je zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku XVIII. Z tabeli tej wynika, że art. 143b ust. 4, ust. 5 i ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 odpowiada art. 124 rozporządzenia (WE) nr 73/2009.

Przypomnieć należy, iż organy obu instancji rozpoznające niniejszą sprawę za podstawę faktyczną, a w konsekwencji i prawną przyjęły ustalenie, że na dzień 30 czerwca 2003 r. zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 działki ewidencyjne [...] i [...] nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Tymczasem regulacja art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 nie stanowi podstawy do przyjęcia, tak jak w rozpoznawanej sprawie, że przesłanką przyznania płatności obszarowych w 2011 r. było spełnienie przez rolnika takiego warunku.

W ocenie Sądu wykładnia przepisu prawa materialnego art. 143b ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 oraz stanowiącego jego odpowiednik na gruncie rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, art. 124 ust. 1 i ust. 2 była błędna.

Według stanowiska organów administracji publicznej, miarodajnym kryterium oceny o wykluczeniu z płatności wskazanych działek jest to, że nie spełniają one warunku określonego w 143b ust. 4 i ust. 5 ) obecnie art. 124 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009) w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, z której to regulacji wynika, że warunkiem przyznania płatności jest utrzymywanie gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.

Jak bowiem w wyniku kontroli administracyjnej w dniu [...]r. organy ustaliły na spornych działkach rolnych zaistniała rozbieżność pomiędzy deklaracją we wniosku a stanem faktycznym dla działek rolnych K i J, gdyż stwierdzono, iż działki ewidencyjne [...] i [...] znajdują się w rejestrze gruntów trwale wykluczonych o kodzie DR10 ze względu na to, iż nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na 30 czerwca 2003 r., co skutkowało, zdaniem organów trwałym wyłączeniem ich z płatności obszarowych.

U podstaw argumentacji formułowanej przez organy legło założenie, że adresatem normy prawnej dekodowanej z art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 oraz stanowiącego jego odpowiednik, na gruncie rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 art. 124 ust. 1, jest producent rolny.

Jednakże z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, iż rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym wniosek został złożony o przyznanie tej płatności powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003 (i odpowiednio z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009) jeżeli: posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla RP (...); utrzymuje wszystkie grunty zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Stanowisko organu, iż z powołanego przepisu art. 143b ust. 5 rozporządzenia nr 1782/2003 wynika, że to beneficjent pomocy ze środków unijnych ponosi konsekwencje nieutrzymywania zgłoszonych we wniosku w 2011 roku działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. jest nieuzasadnione.

Tytuł IVa rozporządzenia nr 1782/2003 reguluje między innymi wprowadzenie systemów wsparcia dla nowych Państw Członkowskich zgodnie z określonym harmonogramem - art. 143a rozporządzenia - oraz system jednolitej płatności obszarowej – art. 143b rozporządzenia – dla tych Państw.

Przepis art. 143b ust. 2 stanowi, że jednolita płatność obszarowa jest wypłacana raz w roku, a obliczana jest poprzez podzielenie rocznej koperty finansowej ustalonej zgodnie z ust. 3 przez obszar użytków rolnych każdego z Państw Członkowskich ustalony zgodnie z ust. 4. Natomiast z art. 143b ust. 3 rozporządzenia wynikają zasady ustalania "rocznej koperty finansowej" dla każdego z nowych Państw Członkowskich jako sumy funduszy dostępnych na dany rok kalendarzowy, na który przyznaje się płatności bezpośrednie w danym Państwie Członkowskim. Następnie "roczną kopertę" dzieli się przez obszar użytków rolnych każdego z nowych państw ustalony zgodnie z ust. 4, czyli obszar użytków utrzymywanych w dobrej kulturze na dzień 30 czerwca 2003 r. Chodzi więc o obszar użytków rolnych Państwa Członkowskiego objętych systemem jednolitej płatności obszarowej.

Z powyższego wynika, że art. 143b ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia odnoszą się do Państwa Członkowskiego – w tym również Polski, a nie do indywidualnego beneficjenta pomocy. Przepis ten reguluje między innymi zasadę przekazywania nowym Państwom Członkowskim funduszy do celów przyznawania płatności w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej, zasady stosowania systemu jednolitej płatności czy też roli Komisji w tym zakresie. Takie wnioskowanie doznaje wsparcia w przepisie ust. 13 cyt. Rozporządzenia, który stanowi, że "nowe Państwa Członkowskie informują szczegółowo Komisję o środkach podjętych w celu wykonania niniejszego artykułu".

Wskazać także należy, że cytowany już przepis art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach (...) powołując się na art. 143b ust. ust. 5 rozporządzenia nr 1782/2003 mówi o jego "akapicie pierwszym", wg którego "do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4", który to ust. 4 z kolei stanowi, że "wykorzystywane użytki rolne oznaczają całkowity obszar obejmujący grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe, tak jak zostały ustalone przez Komisję dla jej celów statystycznych" (analogicznie w przepisie art. 124 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia 73/2009).

Dodać należy, iż z tabeli korelacji w załączniku XVII rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 wynika, iż odpowiednikami art. 143b ust. 2; art. 143b ust.3, ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia nr 1782/2003 są odpowiednio regulacje z art. 122 , 123 i 124 zawarte w pierwszym powołanym rozporządzeniu.

Dlatego należało stwierdzić, ze organy obu instancji błędnie przyjęły, że to przepis art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy w związku z art. art. 143b ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia nr 1782/2003 (odpowiednio 124 ust. 1 rozporządzenia 73/2009) stanowił podstawę do przyjęcia, iż do przyznania płatności obszarowych w 2011 r. niezbędnym jest wykazanie dobrej kultury rolnej wnioskowanych działek na dzień 30 czerwca 2003 r.

Tymczasem w sprawach o przyznanie płatności obszarowych istotne znaczenie ma rzeczywisty areał gruntów rolnych objętych wnioskiem i utrzymywanie go w stanie zgodnym z normami w roku, którego dotyczy wniosek o przyznanie płatności. Stanowisko takie znajduje uzasadnienie w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy, wg którego warunkiem przyznania płatności jest między innymi "utrzymywanie wszystkich gruntów zgodnie z normami", czyli że ma to być dobra kultura rolna w roku ubiegania się o przyznanie płatności obszarowych.

Jak natomiast wynika z oświadczenia strony, działki rolne nr [...] i [...] w 2011 r. roku zostały po ich zakupie w dniu [...]r. doprowadzone do dobrej kultury rolnej. Wskazać też należy, iż z akt nie wynika kiedy kwestionowane działki zostały doprowadzone do dobrej kultury rolnej i tę okoliczność organy winny wyjaśnić w dodatkowym postępowaniu wyjaśniającym. Jak już powiedziano bowiem dobra kultura rolna w roku ubiegania się o przyznanie płatności obszarowych jest warunkiem przyznania tej płatności na ten rok .

Reasumując tę część rozważań należy stwierdzić, że wymagania, jakie muszą spełniać grunty objęte wnioskiem o przyznanie płatności obszarowych regulują przepisy krajowe i unijne, z których jednoznacznie wynika, że grunty muszą być w dobrej kulturze rolnej w roku, którego dotyczy wniosek o przyznanie płatności. W tym miejscu godzi się podnieść, że podobne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2011 roku, sygn. akt II GSK 911/10.

W tym stanie rzeczy skarga jest uzasadniona, bez konieczności szerszego odniesienia się do jej argumentacji wymienionej w skardze.

W sytuacji zatem, gdy organy dokonały błędnej wykładni prawa materialnego a jednocześnie wcześniej nie podjęły działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego co do stwierdzenia okoliczności w zakresie "dobrej kultury rolnej gruntów w tym roku, w którym beneficjent płatności obszarowych ubiega się o przyznanie tej płatności - 2011 r., tym samym naruszając regulacje prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy spowodowały, iż decyzja musiała zostać usunięta z obrotu prawnego. Albowiem w sytuacji, gdy w przypadku przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, w wyniku którego zostanie potwierdzony fakt utrzymania spornych gruntów w dobrej kulturze rolnej w 2011 r. zakwestionowane działki ewidencyjne winny być wzięte po uwagę przez organy przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.

Obecnie Sąd nie jest w stanie ocenić, z braku prawidłowo sporządzonego uzasadnienia faktycznego decyzji i wiedzy co do tego czy istotnie były one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w 2011 r., czy ich przyjęcie do wielkości powierzchni działek stwierdzonych przekroczy procentową różnicę dozwoloną prawem (pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku o jednolite płatności obszarowe, a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli) z powodu, której pomocy w postaci płatności obszarowej nie przyznano. To zaś ostatecznie musiało skutkować uchyleniem decyzji.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ odwoławczy uwzględni wykładnię prawa przyjętą w niniejszej sprawie i pod tym kątem przeprowadzi dalsze postępowanie dowodowe w sprawie i uzupełni braki wskazane powyżej. Następnie adekwatnie do dokonanych ustaleń przy uwzględnieniu regulacji z art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 podejmie stosowne rozstrzygnięcie w sprawie.

W tej sytuacji, mając na uwadze tę wykładnię Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono w trybie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Końcowo Sąd zauważa, iż obowiązkiem organu odwoławczego jest stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. przesyłanie Sądowi kompletnych akt administracyjnych czyli zawierających wszystkie dowody na podstawie których orzekano w sprawie, czemu w niniejszej sprawie nie zadośćuczyniono.