Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 300/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
658
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Aresztu Śledczego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 221 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1427
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej - t.j.

SENTENCJA

Dnia 14 lipca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) sędzia NSA Olga Żurawska – Matusiak sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt II SAB/Go 152/19 w sprawie ze skargi D.P. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od D.P. na rzecz Dyrektora Zakładu Karnego w [...] kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt II SAB/Go 152/19 oddalił skargę D.P. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

D.P. pismem z dnia 24 maja 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w [...] w sprawie wniosku skarżącego z dnia 3 września 2018 r. o wszczęcie postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego. Przedmiotowy wniosek został złożony na podstawie art. 221 ust. 1 ustawy z dnia 10 sierpnia 2018 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1542). Wniósł o zobowiązanie Dyrektora Zakładu Karnego w [...] do niezwłocznego wszczęcia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego.

W uzasadnieniu skargi podał, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 1635/18 uchylił m.in. decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], na mocy której D.P. został zwolniony ze służby w Służbie Więziennej. D.P., po otrzymaniu wyroku, w dniach 3 i 4 września 2018 r. złożył do Dyrektora Zakładu Karnego w [...] wnioski o przywrócenie do służby. Dyrektor Zakładu Karnego w [...] nie wszczął jednak właściwej procedury przyjęcia do służby. W dniu 13 maja 2019 r. skarżący wysłał do organu ponaglenie w sprawie przyjęcia do czynnej służby. W odpowiedzi organ pismem z dnia 17 maja 2019 r. odmówił wszczęcia procedury przywrócenia do służby. W ocenie skarżącego, w świetle art. 221 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej – organ, odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego, pozostaje w bezczynności.

Dyrektor Zakładu Karnego w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie. Podał, że skarżący błędnie przyjął, że przesłane mu pismem z dnia 17 maja 2019 r. stanowisko organu stanowi rozpatrzenie ponaglenia. Stwierdził, że mimo, iż w ponagleniu skarżącego nie wskazano organu wyższego stopnia, organ prowadzący postępowanie poinformował organ wyższego stopnia, że takowe pismo wpłynęło. Organ wyższego stopnia, uwzględniając termin otrzymania ponaglenia, miał prawo do jego rozpatrzenia w terminie nie dłuższym niż 14 dni. Tymczasem D.P., nie czekając na rozpoznanie ponaglenia przez organ wyższego stopnia, pismem z dnia 24 maja 2019 r. (data wpływu – 28 maja 2019 r.) wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w [...]. W ocenie organu, skarżący nie spełnił warunków formalnych wniesienia skargi, gdyż nie wyczerpał przysługujących mu w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia. Wobec faktu, że od wniesienia ponaglenia do złożenia skargi upłynęło tylko 13 dni, to zakreślony dla organu wyższego stopnia termin z art. 37 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a.") na rozpatrzenie ponaglenia nie został wyczerpany. Skarga na bezczynność organu została zatem wniesiona przedwcześnie i była niedopuszczalna.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 22 lipca 2019 r., na wezwanie Sądu wyjaśnił, że ponaglenie (mylnie zatytułowane – "odwołanie") zostało skierowane również do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...], albowiem w piśmie z dnia 12 czerwca 2019 r. ten organ odniósł się do niego wskazując, że "ponaglenie" nie znajduje uzasadnienia. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że prawdopodobnie obydwa pisma – "ponaglenie" i "odwołanie" zostały przekazane Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w [...], który w/w pismem odniósł się zarówno do "ponaglenia", jak i "odwołania". Przewidziana w art. 37 K.p.a. procedura została zatem zachowana.

Ponadto pełnomocnik skarżącego przy piśmie procesowym z dnia 12 września 2019 r. złożył do akt sądowych dowody (dokumenty prywatne stron), odpis apelacji oraz odpis odpowiedzi na tę apelację powoda – skarżącego w sprawie o sygn. akt [...] zawisłej przed Sądem Okręgowym w [...], na okoliczność świadomości organów Służby Więziennej o obligatoryjności ponownego zatrudnienia skarżącego. Odnośnie twierdzeń organu, że skarga na bezczynność została złożona przedwcześnie, a więc przed rozpoznaniem ponaglenia, podał, że pismem z dnia 12 czerwca 2019 r. organ drugiej instancji odmówił wszczęcia ponownego postępowania w sprawie nawiązania stosunku służbowego, a zatem skarga jest zasadna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu wyroku w pierwszej kolejności rozważył zagadnienie dopuszczalności skargi w tej sprawie. Powołał treść art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a.") oraz art. 37 § 1 i 3 K.p.a. Wskazał, że warunek z art. 52 § 2 P.p.s.a. jest zachowany poprzez samo wniesienie środka zaskarżenia w trybie art. 37 § 1 K.p.a. Okres, jaki upłynął pomiędzy złożeniem ponaglenia a wniesieniem skargi nie ma znaczenia, gdyż w odniesieniu do skarg na bezczynność przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi takiego wymogu nie przewidują.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, pismo skarżącego z dnia 24 maja 2019 r., skierowane do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] za pośrednictwem Dyrektora Zakładu Karnego w [...], zatytułowane "odwołanie" można zakwalifikować jako ponaglenie w rozumieniu art. 37 § 1 K.p.a. W orzecznictwie sądowym, jak i w judykaturze, przyjmuje się, że w razie wątpliwości co do charakteru prawnego pisma strony decydujące znaczenie ma treść pisma oraz okoliczności jego wniesienia, a nie jedynie tytuł pisma. Tak też pismo D.P. z dnia 24 maja 2019 r. zostało potraktowane przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...], który w piśmie z dnia 12 czerwca 2019 r. ustosunkował się do jego treści, uznając je za "ponaglenie", które w stanie faktycznym i prawnym tej sprawy nie znajduje uzasadnienia. Wskazane okoliczności sprawy pozwoliły na przyjęcie, że wynikający z art. 52 § 2 P.p.s.a. warunek formalny wniesienia skargi został zachowany, a zatem skarga mogła zostać rozpoznana merytorycznie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, badając zasadność zarzutu bezczynności Dyrektora Zakładu Karnego w [...], polegającej na braku wszczęcia procedury ponownego nawiązania stosunku służbowego z D.P. w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 1635/18 wskazał, że przedmiotowym wyrokiem uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1268/17 oddalający skargę na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie zwolnienia D.P. ze służby, uchylono w/w zaskarżoną decyzję oraz uchylono poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w [...] z dnia 21 lipca 2017 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu tego wyroku podał, że przesłanka zwolnienia ze służby wynikająca z art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej posiada charakter fakultatywny, co oznacza, że organ w uzasadnieniu decyzji powinien wskazać na okoliczności, które powodują, że dalsze pozostawanie funkcjonariusza w służbie jest ze względu na ważny interes Służby Więziennej niedopuszczalne. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji o zwolnieniu jako podstawę zwolnienia podano ustalenia z toczącego się przeciwko D.P. postępowania dyscyplinarnego, którego okoliczności, zdaniem organów, wskazują, że naruszył on zasady nienagannego postępowania poza służbą, przez co utracił nieposzlakowaną opinię, autorytet i wiarygodność, co uzasadnia jego zwolnienie ze służby. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że tak określone podstawy zwolnienia w istocie odnoszą się do prowadzonego przeciwko D.P. postępowania dyscyplinarnego. Przesłanka zwolnienia funkcjonariusza, określona w art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej, nie może zastępować ustaleń postępowania dyscyplinarnego, w tym dotyczących ewentualnej kary, na którą zostanie skazany obwiniony. Nie można zatem jako powodów zwolnienia funkcjonariusza Służby Więziennej na podstawie tego przepisu podawać okoliczności niezakończonego postępowania dyscyplinarnego, a przepis ten nie może zastępować wymierzenia kary dyscyplinarnej i ewentualnego wygaszenia stosunku służbowego funkcjonariusza na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

Następnie Sąd pierwszej instancji podał, że D.P. po otrzymaniu powyższego wyroku w dniach 3 i 4 września 2018 r. złożył do Dyrektora Zakładu Karnego w [...] wnioski o przywrócenie do służby. W odpowiedzi Dyrektor Zakładu Karnego w [...] w piśmie z dnia 1 października 2018 r. wyjaśnił, że przepisy ustawy o Służbie Więziennej w aktualnym brzmieniu nie przewidują automatycznego przywrócenia do służby w sytuacji uchylenia przez Sąd decyzji o zwolnieniu. W obecnym stanie prawnym i faktycznym brak jest podstaw do zajęcia stanowiska w formie decyzji w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego. Z tego względu organ w/w wnioski załatwił odmownie.

Pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 13 maja 2019 r. złożył do Dyrektora Zakładu Karnego w [...] ponaglenie w sprawie dotyczącej przyjęcia do służby więziennej D.P., w którym stwierdził, że odpowiedź organu z dnia 1 października 2018 r. zaprzecza treści wyroku NSA z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 1635/18.

Dyrektor Zakładu Karnego w [...] w odpowiedzi w piśmie z dnia 17 maja 2019 r. nr [...] stwierdził, że wniosek D.P. o przyjęcie do służby został już rozpatrzony i udzielono mu odpowiedzi w piśmie z dnia 1 października 2018 r., a przedstawione w nim stanowisko jest nadal aktualne.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 24 maja 2019 r., zatytułowanym "odwołanie", skierowanym do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w [...] z dnia [...] maja 2019 r., który odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego D.P. naruszył przepis art. 221 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] w piśmie z dnia 12 czerwca 2019 r. wyjaśnił, że pismo z dnia 17 maja 2019 r. nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z czym wcześniej nie było wszczęte i prowadzone postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. Wskazał, że ustawa o Służbie Więziennej w art. 218 jednoznacznie precyzuje, które sprawy są załatwiane w formie decyzji. W obecnym stanie prawnym i faktycznym brak jest podstaw do zajęcia stanowiska w formie decyzji administracyjnej w przedmiocie żądania skarżącego, o czym został on już poinformowany pismem z dnia 17 maja 2019 r. Ponadto podał, że mimo, iż w niniejszej sprawie nie było prowadzone postępowanie administracyjne, skarżący otrzymywał odpowiedzi na wszystkie pisma w terminie i bez zbędnej zwłoki, wobec czego "ponaglenie" nie znajduje uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, dokonując analizy podstawy prawnej żądania D.P. dotyczącego wszczęcia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego w oparciu o art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej podał, że przepis ten stanowi, iż uchylenie prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, a także uchylenie lub stwierdzenie nieważności podstaw prawnych ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze służby w Służbie Więziennej – stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego. Do prowadzonego postępowania stosuje się odpowiednio art. 38 i art. 39.

Stwierdził, że dla prawidłowego zastosowania tego przepisu konieczne jest przeprowadzenie jego wykładni w oparciu o reguły wykładni systemowej oraz funkcjonalnej, gdyż poprzestanie jedynie na wykładni gramatycznej może doprowadzić do rozstrzygnięcia sprzecznego z pozostałymi regulacjami ustawy o Służbie Więziennej. Omawiany przepis wprowadza możliwość powrotu funkcjonariusza do służby w sytuacji, gdy zwolniony funkcjonariusz spełnia wszystkie kryteria pozwalające na pełnienie służby w Służbie Więziennej. Oznacza to, że może wrócić do służby, jeżeli może ją w dalszym ciągu pełnić, dając rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych zadań. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca, gdyż uchylenie decyzji o zwolnieniu D.P. ze służby nastąpiło ze względów formalnych. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 1635/18 nie podważał podstawy prawnej zwolnienia skarżącego ze służby, lecz jedynie zarzucił, że organ nie przedstawił prawidłowo motywów zwolnienia, powołując się na okoliczności dotyczące postępowania dyscyplinarnego, a nie te które dotyczą art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej.

W następstwie powyższego wyroku, organ został zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy, następnie do wydania orzeczenia w oparciu o prawidłowo zastosowane przepisy ustawy o Służbie Więziennej. Podstawa prawna rozstrzygnięcia o zwolnieniu D.P. ze służby nie była przez Naczelny Sąd Administracyjny w żadnym zakresie kwestionowana, co dla rozpatrywanej sprawy ma takie znaczenie, że przesłanka z art. 221 ust. 1 pkt 4 nie została spełniona. Użyte przez ustawodawcę w omawianym przepisie pojęcie – uchylenia lub stwierdzenia nieważności podstaw prawnych ostatecznej decyzji o zwolnieniu (a nie – uchylenia lub stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o zwolnieniu) jest zabiegiem zmierzającym do wskazania, że jedynie kwestionowanie podstaw prawnych zwolnienia – w znaczeniu merytorycznym – stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego.

Wobec powyższego, Sąd pierwszej instancji przyjął, że stanowisko organu prezentowane w odpowiedzi na wnioski skarżącego o wszczęcie postępowania w sprawie nawiązania stosunku służbowego jest prawidłowe. Także forma odpowiedzi organu na wnioski w tym przedmiocie wyrażona w piśmie z dnia 1 października 2019 r. znajduje oparcie w przepisach ustawy o Służbie Więziennej.

Powołując treść art. 217 ust. 1 i 2 oraz art. 218 ust. 1 i 4 ustawy o Służbie Więziennej Sąd podał, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się do postępowań w sprawach dotyczących zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, zawieszenia w czynnościach służbowych. Oznacza to, że w tej sprawie organ nie był zobowiązany do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a tego Kodeksu.

Oceniając bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w [...] w załatwieniu wniosku D.P. o wszczęcie postępowania w przedmiocie ponownego nawiązania stosunku służbowego stwierdził, że został on załatwiony poprzez odmowę wszczęcia postępowania, która nastąpiła w formie pisma Dyrektora Zakładu Karnego w [...] z dnia 1 października 2018 r., a taka forma czynności organu znajduje oparcie w obowiązującym stanie prawnym.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł D.P., reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej, poprzez jego błędną wykładnię i brak zastosowania w sprawie.

Wskazując na powyższy zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania, rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionego w niej zarzutu. Podał, że wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji redakcja art. 221 ustawy o Służbie Więziennej jest jasna – jeżeli następuje uchylenie ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze służby w Służbie Więziennej lub stwierdzenie nieważności podstaw prawnych takiej decyzji – organ ma obowiązek wszcząć postępowanie w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego. Wykładnia w/w przepisu przedstawiona przez Sąd jest błędna i zaprzecza zasadom wykładni przepisów przyjętym w nauce prawa. Łącznik "lub" oznacza zarówno "i" jak i "albo", zatem jest zarówno łączny, jak i rozłączny. Stąd nie można przyjmować tylko jednego jego znaczenia – łącznego. Sąd wprowadził do wykładni powyższego przepisu pojęcie "znaczenia merytorycznego kwestionowania podstaw prawnych" ostatecznej decyzji o zwolnieniu, które w ogóle w tym przepisie nie występuje. W niniejszej sprawie prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna polegać na jego zastosowaniu, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ostateczną decyzję o zwolnieniu D.P. ze Służby Więziennej. Zaprezentowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wykładnia funkcjonalna tego przepisu jest również błędna, gdyż prowadzi do niewykonywania prawomocnych wyroków sądowych.

Dyrektor Zakładu Karnego w [...], reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ustosunkowując się do zarzutu podanego w skardze kasacyjnej stwierdził, że jest on niezasadny, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Stosownie do treści art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu określonemu w hipotezie normy prawnej. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej musi ponadto wykazać w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie autor skargi kasacyjnej naruszenie art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej upatruje w błędnej wykładni tego przepisu i przyjęciu, że nie miał on w sprawie zastosowania. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił brak bezczynności Dyrektora Zakładu Karnego w [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie ponownego nawiązania z D.P. stosunku służbowego. Przy czym skarżący kasacyjnie nie sformułował jednocześnie zarzutu wobec rozstrzygnięcia o oddaleniu skargi, a więc w istocie nie podważył stanowiska Sądu o braku podstaw do stwierdzenia bezczynności organu w tej sprawie.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, w zaistniałym stanie faktycznym, oceniał dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wykładnię art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej i prawidłowość jego niezastosowania pod kątem zarzucanej bezczynności organu. Przepis ten stanowi, że uchylenie prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, a także uchylenie lub stwierdzenie nieważności podstaw prawnych ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze służby w Służbie Więziennej – stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego. Do prowadzonego postępowania stosuje się odpowiednio art. 38 i art. 39.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej, redakcja tego przepisu jest jasna i opiera się na założeniu, że jeżeli następuje uchylenie ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze służby w Służbie Więziennej lub stwierdzenie nieważności podstaw prawnych takiej decyzji, to organ ma obowiązek wszcząć postępowanie w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego. Przy czym nie zauważa, iż w omawianym przepisie ustawodawca posłużył się pojęciem uchylenia lub stwierdzenia nieważności podstaw prawnych, a nie uchylenia lub stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o zwolnieniu. Oznacza to, że warunkiem zastosowania przez organ regulacji z art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej byłoby uchylenie lub stwierdzenie nieważności podstaw prawnych ostatecznej decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w Służbie Więziennej, a nie uchylenie lub stwierdzenie nieważności takiej decyzji z innych przyczyn.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni omawianego przepisu i zasadnie przyjął, że użyte przez ustawodawcę w tym przepisie pojęcie – uchylenia lub stwierdzenia nieważności podstaw prawnych ostatecznej decyzji o zwolnieniu (a nie – uchylenia lub stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o zwolnieniu) jest zabiegiem zmierzającym do wskazania, że jedynie kwestionowanie podstaw prawnych zwolnienia – w znaczeniu merytorycznym, stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego.

W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 1635/18 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1268/17, zaskarżoną decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Szczecinie z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...]. Przy czym powodem takiego rozstrzygnięcia nie była nieprawidłowość podstawy prawnej decyzji o zwolnieniu, lecz inna przyczyna, która została już dokładnie przedstawiona w części uzasadnienia obejmującej sprawozdanie. W związku z powyższym w sprawie trafnie przyjęto, że art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej nie miał w niej zastosowania.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy i w oparciu o art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a. orzekł, jak sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 209 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz.1804 ze zm.), z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12 (publ. LEX nr 1226661).