Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1595/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 269 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 3,  art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
article: art. 180 § 1, art. 181
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej (DIC) po rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego (NUC) z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry utrzymał ją w mocy. W podstawie prawnej decyzji drugoinstancyjnej powołano art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613), zwanej dalej "O.p." w zw. z art. 2 ust. 3, ust. 4, art. 3, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 14 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 2, art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612), określanej następnie "u.g.h.".

Wskazaną decyzją z dnia [...] maja 2015 r. NUC wymierzył A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] karę pieniężną w wysokości 12 000 zł z tytułu urządzania gier na automacie [...] nr [...] tj. poza kasynem gry w lokalu: Bar "[...]" w S. przy u. [...], należącym do R. G.

Odwołanie od tego rozstrzygnięcia złożyła Spółka z o.o. A. z siedzibą w [...], wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia:

- art. 122, art. 180 i art. 187 O.p. oraz art. 129 i art. 23b ust. 1 u.g.h. przez zaniechanie podjęcia działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie przeprowadzenie dowodów mogących świadczyć o prawidłowym funkcjonowaniu automatów do gier i nie dokonaniu koniecznych badań sprawdzających, a zatem badania przez upoważnioną przez Ministra Finansów jednostkę badającą pomimo, że tylko ona może ustalić, czy dane urządzenie do gier spełnia warunki określone prawem i oparcie się przez organ o opinię biegłego,

- art. 121 § 1 O.p. tj. naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych przez wydanie decyzji przy uwzględnieniu nieaktualnej linii orzeczniczej, gdy obecne orzecznictwo jednoznacznie wskazuje na obowiązek odmowy stosowania przez organy nienotyfikowanych art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h.,

- art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h. przez ich zastosowanie, podczas gdy ze względu na brak ich notyfikacji są one bezwzględnie bezskuteczne,

- art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 i art. 91 u.g.h. przez zastosowanie pomimo, że z uwagi na bezwzględną bezskuteczność art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h. brak jest podstaw do wymierzenia kary za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

DIC po rozpoznaniu powyższego środka zaskarżenia utrzymał w mocy (decyzja z [...] września 2015 r.) decyzję NUC w [...] z dnia [...] maja 2015r. W uzasadnieniu wskazał, że dnia 4 czerwca 2014 r. przeprowadzona została przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w [...] kontrola w zakresie przestrzegania przepisów u.g.h. w lokalu Bar "[...]" w S. przy u. [...], należącym do R. G. W lokalu tym stwierdzono automat o [...] nr [...], który w świetle postanowień umowy dzierżawy z dnia 30 kwietnia 2014 r. nr [...] stanowi własność [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Przeprowadzony eksperyment wykazał, że wynik gry na przedmiotowym urządzeniu uzależniony jest wyłącznie od przypadku (programu sterującego grą), bowiem prowadzący grę (gracz) nie decyduje o nim. Zatrzymanie przez gracza w zamierzonym układzie obracających się bębnów z kolorowymi symbolami, z prędkością wielokrotnie przekraczającą ludzką percepcję jest niemożliwe do przewidzenia, co oznacza losowość gry. W trakcie eksperymentu uzyskano także możliwość gry za wcześniej zgromadzone punkty za wygrywające układy symboli. Ponadto, automat za uzyskane w grze punkty dokonał wypłaty wygranych pieniężnych w postaci dziewięciu monet pięciozłotowych (45 zł). Ustalono, że gry prowadzone są odpłatnie, w celu osiągnięcia zysku, co oznacza występowanie komercyjności. Na podstawie opinii z dnia 18 grudnia 2014 r. nr [...] sporządzonej przez biegłego sądowego z zakresu badania automatów i urządzeń do gier Sądu Okręgowego w [...] M. B. ustalono, że gry prowadzone są na urządzeniu elektronicznym. Jego budowa zewnętrzna i wewnętrzna pozwala na uzyskanie wygranej pieniężnej, bowiem automat wyposażony jest w urządzenie wypłacające wyrzutnik monet tzw. hopper. Prowadzenie gier umożliwia także uzyskanie wygranej rzeczowej, pozwalającej na rozpoczęcie nowych gier przez wykorzystanie wygranych punktów uzyskanych w poprzednich grach. Ponadto, gry na automacie mają charakter losowy, zawierając jednocześnie element losowości, a uzyskane wyniki są nieprzewidywalne i niezależne od woli gracza. W celu rozpoczęcia rozgrywania gier na automacie konieczne jest jego zakredytowanie przez gracza poprzez wprowadzenie monet do akceptatora monet lub banknotów do akceptatora banknotów, co wskazuje na komercyjny charakter urządzanych gier.

W oparciu o powyższe stwierdzono, że prowadzone na automacie, którego dotyczy sprawa gry zawierają się w definicji gier na automatach, określonej w art. 2 ust. 3 u.g.h., a możliwość prowadzenia gier za punkty uzyskane w wyniku wygranej zawiera się w definicji wygranej rzeczowej, określonej w art. 2 ust. 4 u.g.h. DIC podkreślił, że A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na podstawie umowy z dnia 30 kwietnia 2014 r. wydzierżawiła od R. G. w lokalu Bar "[...]" położonym przy ul. [...] w S. m.kw. powierzchni tego lokalu pod instalację urządzenia do gier [...], na którym dzierżawca prowadził będzie działalność gospodarczą. Nie ulega więc wątpliwości, że wymieniona Spółka była właścicielem wskazanego automatu i urządzała gry w lokalu Bar "[...]" w S. tj. poza kasynem i bez zezwolenia, a zatem wbrew przepisom u.g.h. DIC podkreślił, że Spółka miała możliwość wystąpienia do Ministra Finansów w trybie art. 2 ust. 6 u.g.h. z wnioskiem o ustalenie charakteru gry na urządzeniu, którego dotyczy sprawa. Nie uczyniła jednak tego, a organy podatkowe uzyskały autonomiczne uprawnienie do poczynienia własnych ustaleń w zakresie występowania w danej sprawie przesłanek wymierzenia kary za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W ich ramach organy podatkowe są zaś uprawnione do samodzielnej oceny charakteru gry.

Odnosząc się do zarzutów strony dotyczących nieprawidłowości w postępowaniu dowodowym DIC wskazał, że zgodnie z art. 180 O.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dodatkowo zaś art. 181 O.p. precyzuje, że dowodami takimi mogą być materiały zgromadzone w toku postępowania karnego, postępowania o przestępstwa skarbowe czy wykroczenia skarbowe. DIC podkreślił, że w niniejszej sprawie oparto się o ustalenia dokonane w czasie kontroli z dnia 4 czerwca 2014 r., wynik eksperymentu gry na przedmiotowym automacie, w szczególności zaś o opinię biegłego sądowego z zakresu badania automatów i urządzeń do gier.

Zdaniem DIC, wszystkie te powołane dowody w sposób niezaprzeczalny wskazują, że gry na [...] są grami hazardowymi w rozumieniu u.g.h. Tym samym, materiał dowodowy w sprawie jest wystarczający do jej rozstrzygnięcia i nieuzasadnione są zarzuty odwołania naruszenia przepisów postępowania tzn. art. 122, art. 180 i art. 187 O.p. poprzez niepodjęcie wszystkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

DIC odniósł się w dalszej części do kwestii "podwójnego karania" tj. zarówno w trybie karnoskarbowym, jak i administracyjnym, zaznaczając, że jest ona abstrakcyjna w warunkach sprawy, bowiem odnosi się do osób fizycznych. Wskazał, że postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe oraz postępowania w sprawach administracyjnych to odrębne postępowania, podlegające różnym przepisom procesowym i prowadzone w różnym trybie. Są one zatem niezależne od siebie. Następnie DIC odniósł się do kwestii "techniczności" art. 14 ust. 1 u.g.h. stwierdzając, że przepisowi temu nie można przypisać takiego charakteru w rozumieniu art. 1 pkt 4 Dyrektywy 98/34/WE. Nie mieści się on więc w kategorii "innych wymagań", bowiem zawarte w nim unormowanie w odniesieniu do użytkowania automatów nie wpływa w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż tych automatów. Organ odwoławczy zaznaczył jednocześnie, że nawet gdyby przepisy u.g.h. uznać za mające techniczny charakter, to i tak nie podlegałyby one obowiązkowi ich uprzedniej notyfikacji Komisji Europejskiej, bowiem są one wyłączone spod tego obowiązku w oparciu o klauzulę derogacyjną przewidzianą w art. 10 ust. 1 Dyrektywy 98/34/WE. Organ podkreślił także, iż brak notyfikacji nie mógłby skutkować niestosowaniem regulacji stanowiących część obowiązującego porządku prawnego, czego potwierdzeniem jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r. P 4/14.

A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zaskarżyła decyzję DIC z dnia [...] września 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją ją poprzedzającą oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarga zarzuca naruszenie:

- art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90, art. 91, art. 14 ust. 1, art. 6 ust. 1 u.g.h. w zw. z art. 1 pkt 11 i art. 8 ust. 1 Dyrektywy 98/34/WE w zw. z § 4, § 5, § 8, § 10 i § 2 pkt 1a, pkt 2, pkt 3, pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 ze zm.) poprzez zastosowanie art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h., pomimo że nie powinny być one stosowane wobec braku notyfikacji jako regulacji technicznych,

- art. 1 pkt 11 w zw. z art. 8 ust. 1 Dyrektywy 98/34/WE przez wydanie decyzji na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., który nie może być stosowany z uwagi na niedochowanie obowiązku notyfikacji w odniesieniu do art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h.,

- art. art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22, art. 61 i art. 7 Konstytucji RP przez wydanie decyzji na podstawie u.g.h., która została uchwalona z pominięciem procedury notyfikacji, a w związku z powyższym nie ma mocy obowiązującej wobec jednostek.

Spółka ponowiła także zarzuty odwołania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu sądowym badaniu podlega legalność kontrolowanych rozstrzygnięć (w tym decyzji administracyjnych) tj. ich zgodność z przepisami procesowymi oraz materialnymi – art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016 r. poz. 1066). Nie każde jednak stwierdzenie naruszenia w tym zakresie powoduje konieczność eliminacji badanego aktu z obrotu prawnego. W przypadku decyzji administracyjnych rodzaje naruszeń skutkujących bądź stwierdzeniem ich nieważności bądź uchyleniem określa art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a.". I tak, pierwsza ze wskazanych konsekwencji procesowych ma miejsce w razie stwierdzenia przyczyn nieważności określonych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego bądź w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.), natomiast uchylenie niezbędne jest w razie zaistnienia naruszenia prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.).

Dokonując w niniejszej sprawie kontroli przy uwzględnieniu brzmienia zacytowanych przepisów Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja, jak też rozstrzygnięcie ją poprzedzające dotknięte było którymś z wymienionych wyżej uchybień obligujących do ich usunięcia z obrotu prawnego. Stąd złożona skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Zaskarżony akt tj. decyzja DIC z dnia [...] września 2015 r. utrzymała w mocy decyzję NUC w [...] z dnia [...] maja 2015 r. o wymierzeniu A. sp. z o.o. z siedzibą w [...] kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł z tytułu urządzania gier na automacie o nazwie [...] nr [...] w lokalu Bar "[...]", położonym w S. tj. poza kasynem gry. Podstawę tych rozstrzygnięć stanowił art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Zgodnie z jego brzmieniem, urządzający gry na automatach poza kasynem gry podlega karze pieniężnej w wysokości 12 000 zł od każdego automatu. Biorąc powyższe pod uwagę, ustaleniu w sprawie wymagało, czy urządzane na [...] nr [...] gry stanowiły gry na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3 bądź ust. 5 u.g.h., a jeśli tak, to czy skarżącej Spółce można przypisać wskazane w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. znamię urządzania gier na takim automacie. Dodatkowo, wyjaśnieniu wymagała także kwestia tzw. techniczności zastosowanych w sprawie regulacji, jak i w razie uznania takiego ich charakteru, skutków braku ich notyfikacji.

Legalną definicję gry na automatach zawiera art. 2 ust. 3 u.g.h., zgodnie z którym są to gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Z kolei, według art. 2 ust. 5 u.g.h., grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.

Celem dokonania ustaleń, czy gra na urządzeniu [...] nr [...] odpowiada którejś z wymienionych wyżej definicji ustawowych, przeprowadzone zostały przez funkcjonariuszy celnych Urzędu Celnego w [...] w dniu 4 czerwca 2014 r. oględziny wraz z eksperymentem gry. W wyniku powyższego stwierdzono, że wynik gry na urządzeniu uzależniony jest wyłącznie od przypadku (programu sterującego grą), bowiem gracz nie decyduje o nim. Zatrzymanie przez gracza w zamierzonym układzie obracających się bębnów z kolorowymi symbolami z prędkością wielokrotnie przekraczającą ludzką percepcję jest niemożliwe do przewidzenia, co oznacza losowość gry. Istnieje możliwość gry za wcześniej zgromadzone punkty za wygrywające układy symboli, a automat dokonuje wypłaty wygranej pieniężnej. Gry prowadzone są odpłatnie w celu osiągnięcia zysku, co oznacza występowanie komercyjności. Organ I instancji skorzystał także z opinii M. B. - biegłego sądowego w zakresie badania automatów i urządzeń do gier Sądu Okręgowego w [...]. Wynika z niej, że gry prowadzone są na urządzeniu elektronicznym. Jego budowa zewnętrzna i wewnętrzna pozwala na uzyskanie wygranej pieniężnej, bowiem automat wyposażony jest w urządzenie wypłacające wyrzutnik monet tzw. hopper. Prowadzenie gier umożliwia także uzyskanie wygranej rzeczowej, pozwalającej na rozpoczęcie nowych gier przez wykorzystanie wygranych punktów uzyskanych w poprzednich grach. Ponadto, gry na automacie mają charakter losowy, zawierając jednocześnie element losowości, a uzyskane wyniki są nieprzewidywalne i niezależne od woli gracza. W celu rozpoczęcia rozgrywania gier na automacie konieczne jest jego zakredytowanie przez gracza poprzez wprowadzenie monet do akceptatora monet lub banknotów do akceptatora banknotów, co wskazuje na komercyjny charakter urządzanych gier.

Mając na uwadze wskazane wyżej dowody organy celne uznały, że gry prowadzone na przedmiotowym automacie zawierają się w definicji gier na automatach określonej w art. 2 ust. 3 u.g.h. Stwierdzeniu temu trudno odmówić zasadności. Powołane dowody wykazały bowiem niewątpliwie, że automat [...] nr [...] jest urządzeniem elektronicznym, umożliwiającym zarówno wypłatę środków pieniężnych, jak też uzyskanie wygranej rzeczowej, o której mowa w art. 2 ust. 4 u.g.h. tj. pozwalającej na rozpoczęcie nowych gier przez wykorzystanie wygranych punktów uzyskanych w poprzednich grach. Przebieg gry ma charakter losowy, zawierając jednocześnie element losowości, a uzyskiwane wyniki są nieprzewidywalne i niezależne od woli ani zręczności grającego.

W tym miejscu nie można zgodzić się z zarzutem strony skarżącej, iż doszło do naruszenia art. 23b § 1 u.g.h. poprzez oparcie się przez organy na opinii biegłego, w sytuacji, gdy ustalenia charakteru gier może dokonać tylko upoważniona przez Ministra Finansów jednostka badająca. Przede wszystkim bowiem, podstawą ustaleń organów był zarówno protokół z przeprowadzonego eksperymentu, ale też wskazana opinia biegłego sądowego. Poza tym, w orzecznictwie sądowym przyjęto (co zresztą słusznie podkreślił organ drugiej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji), że ukaranie podmiotu prowadzącego gry na automatach poza kasynem gry wymaga przeprowadzenia postępowania, w którym organy celne same mogą i muszą ustalić ustawowe przesłanki nałożenia takiej kary. W tym zakresie mogą korzystać ze wszelkich środków dowodowych, a ich ustalenia są samodzielne [por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 24.09.2015 r. II GSK 1788/15, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl]. Ustalenie więc charakteru gry w drodze decyzji Ministra Finansów podejmowanej na podstawie art. 2 ust. 6 i ust. 7 u.g.h. jest trybem, który nie znajduje zastosowania w toku postępowania o nałożenie kary pieniężnej za prowadzenie gier bez stosownych uprawnień. Decyzja Ministra Finansów wydawana jest na wniosek strony przede wszystkim w sytuacji, kiedy strona ta dopiero zamierza podjąć przedsięwzięcie i chce mieć pewność, co do jego charakteru, a co za tym idzie posiadać wiedzę, czy będzie ono podlegać uregulowaniom u.g.h. Decyzja ta może być wydana przez Ministra Finansów także w toku realizacji przedsięwzięcia. Gdy przedsięwzięcie polega na prowadzeniu gier na automatach, do wniosku należy dołączyć badanie techniczne automatu przeprowadzone przez uprawnioną jednostkę badającą, a Minister może zażądać tego badania także, gdy prowadzi postępowanie z urzędu. W sytuacji, gdy bez zwracania się o rozstrzygnięcie do Ministra Finansów i bez zwracania się o opinię do uprawnionej jednostki badającej, strona podejmuje działalność w postaci gier na automatach, należy uznać, że wskazany wyżej "bezpieczny" etap wstępnych ustaleń charakteru gry świadomie pomija. W tym stanie rzeczy musi liczyć się z tym, że w przypadku zakwestionowania gry przez organy celne, dalsze postępowanie będzie toczyć się na podstawie przepisów o postępowaniu dowodowym zawartych w Ordynacji podatkowej, zaś na żądanie wydania decyzji przez Ministra Finansów jest za późno (por wyrok NSA z 5.11.2015 r. II GSK 2032/15 i powołane tam wyroki tego Sądu z 17.09.2015 r. II GSK 1595/15 oraz z 18.09.2015 r. II GSK 1715/15].

W świetle więc brzmienia art. 180 § 1 O.p., w prowadzonym postępowaniu obowiązuje otwarty katalog środków dowodowych, bowiem jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przykłady dowodów, z których organy mogą korzystać podaje art. 181 O.p., zgodnie z którym w postępowaniu podatkowym mogą być dowodami w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Wobec powyższego, w niniejszej sprawie organy uprawnione były zarówno do przeprowadzenia eksperymentu, którego szczegółową podstawę stanowił art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej oraz wykorzystania opinii biegłego sądowego. Należy podkreślić, że zarówno protokół z tego eksperymentu, jak też sporządzona opinia w sposób szczegółowy opisują ustalenia, które doprowadziły do określonych konkluzji. Są one jasne, wyczerpujące i logiczne, zaś przede wszystkim pozostają ze sobą zbieżne. W takiej zaś sytuacji brak podstaw do czynienia zarzutów naruszenia art. 122, art. 180 i art. 187 O.p. Posiłkowanie się więc kolejnymi dowodami, które zmierzałyby do określenia charakteru gry na badanym urządzeniu, skoro kwestię tę przesądziły przeprowadzone w sprawie powołane wyżej środki dowodowe byłoby zbędne, a oparte na tych dowodach ustalenia organów należy uznać za wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy.

Przesądzając więc, że prawidłowe jest stanowisko organów odnośnie do tego, że prowadzone na urządzeniu, którego dotyczy sprawa gry mają charakter gier na automatach w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 3 u.g.h. należy przejść do kwestii podmiotowych, a zatem oceny, czy zasadnie ustalone zostało, że skarżącej Spółce można przypisać status urządzającego grę na tego rodzaju automacie. Niesporne jest bowiem, że lokal, w którym gry były urządzane nie jest kasynem gry. Ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji pojęcia "urządzającego gry". Należy więc w takim wypadku odwołać się do definicji słownikowych. I tak, według Wielkiego słownika poprawnej polszczyzny (pod red. Andrzeja Markowskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011 r.), zwrot "urządzać" oznacza wyposażać, zagospodarowywać, organizować coś, przedsiębrać, stwarzać komuś odpowiednie warunki do życia. Urządzającym gry jest więc podmiot realizujący (wykonujący) te czynności. Konieczna jest zatem jakaś forma aktywnego udziału w przedsięwzięciu polegającym na organizowaniu i oferowaniu gier hazardowych. Niewątpliwie, aktywność taką wykazała Spółka A. Jak bowiem wynika ze znajdującej się w aktach sprawy zawartej w dniu 30 kwietnia 2014 r. w S. umowy, R. G. wydzierżawił A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] część położonego w S. przy ul. [...] lokalu tj. o pow. 3 m.kw. pod instalację urządzeń do gier, w tym [...] oznaczonego numerem [...], na których dzierżawca tj. wspomniana Spółka będzie prowadzić działalność gospodarczą, płacąc wydzierżawiającemu czynsz dzierżawny w wynikającej z aneksu do umowy wysokości 300 zł brutto miesięcznie. Zaznaczono, że dzierżawca będzie wykorzystywał przedmiot dzierżawy do zainstalowania i użytkowania powyższego urządzenia. Pozyskanie więc odpowiedniego miejsca, a następnie umieszczenie w nim automatu do gier, dostępnego nieograniczonej liczbie graczy, a zatem stworzenie technicznych i organizacyjnych warunków do używania automatu do gier hazardowych z pewnością mieści się w użytym w art. 89 ust. 1 pkt 2 pojęciu "urządzania gier na automacie". Stąd też takiemu ustaleniu organów nie można zarzucić dowolności. Przyjętej przez organy kwalifikacji nie wyklucza przy tym fakt, że doszło do współdziałania dwóch podmiotów w procesie urządzania gier na automacie poza kasynem gry tj. zarówno skarżącej Spółki – dysponenta przedmiotowego urządzenia, jak i wydzierżawiającego jej lokal osoby fizycznej.

Należy więc stwierdzić, że NUC w [...], jak też DIC przeprowadziły postępowanie, w którym podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zbierając, a następnie wyczerpująco rozważając zgromadzony materiał dowodowy, co doprowadziło je do właściwej konkluzji, iż [...] sp. z o.o. należy przypisać odpowiedzialność, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

W tym miejscu trzeba odnieść się do zarzutów skargi dotyczących braku możliwości stosowania ustawy o grach hazardowych jako wprowadzonej do polskiego porządku prawnego w sposób niezgodny z przepisami krajowymi i prawem unijnym, w szczególności problemu tzw. techniczności art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h. oraz konsekwencji braku ich notyfikowania Komisji Europejskiej.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r. sygn. P 4/14, w którym orzeczono, że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. są zgodne z art. 2 i art. 7 w związku z art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Trybunał uznał, że notyfikacja tzw. przepisów technicznych, o której mowa w dyrektywie 98/34/WE i rozporządzeniu w sprawie notyfikacji, nie stanowi elementu konstytucyjnego trybu ustawodawczego oraz, że brak notyfikacji kwestionowanych przepisów art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie stanowi takiego naruszenia pozakonstytucyjnej procedury ustawodawczej, które byłoby równoznaczne z naruszeniem art. 2 i art. 7 Konstytucji. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, także przyjęte środki spełniają postulat adekwatności i nie są nadmiernie dolegliwe. Kara pieniężna, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., służy szczególnie istotnemu i ważkiemu interesowi publicznemu, jakim jest zwalczanie niepożądanych i patologicznych zjawisk, które nieuchronnie towarzyszą hazardowi, a tym bardziej grom hazardowym urządzanym w sposób nielegalny. Wysokość kary pieniężnej od każdego eksploatowanego nielegalnie automatu do gier hazardowych jest relatywnie niewielka w porównaniu z zyskami, jakie można potencjalnie osiągnąć z każdego automatu do gier. Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał uznał zatem, że kwestionowane przepisy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. przechodzą pomyślnie test proporcjonalności, wynikający z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Z uwagi więc na powyższy wyrok, z perspektywy krajowego ustawodawstwa brak jest podstaw do odmowy zastosowania kwestionowanych przez stronę skarżącą przepisów.

Nadto, kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma obecnie podjęta w dniu 16 maja 2016 r. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) sygn. akt II GPS 1/16 (publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), stosownie do której art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy.

Podkreślenia wymaga, że z mocy brzmienia art. 269 § 1 P.p.s.a. tego rodzaju orzeczenie ma charakter wiążący także dla składu orzekającego w niniejszej sprawie. Przepis ten stanowi bowiem, że jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całej rozciągłości wyrażone w jej sentencji poglądy, jak też zgadza się z zawartą w jej uzasadnieniu argumentacją. NSA stwierdził mianowicie w przedmiotowym orzeczeniu, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie kwalifikuje się do żadnej spośród grup przepisów technicznych, o których mowa w dyrektywie 98/34/WE. Nie ustanawia bowiem żadnych warunków determinujących w sposób istotny skład, jak też właściwości czy sprzedaż produktu w postaci automatu do gier. Określony więc tym przepisem sposób prowadzenia działalności przez podmioty urządzające gry jest obojętny z punktu widzenia występowania istotnego wpływu na właściwości lub sprzedaż produktu wykorzystywanego do urządzania na nim gier hazardowych.

Dodatkowo, NSA stwierdził, że opis relacji istniejącej między przepisami art. 14 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., a w konsekwencji ocena charakteru tejże relacji nie może nie uwzględniać normatywnej treści art. 89 ust. 1 pkt 2 tego aktu oraz celu ustanowienia regulacji zawartej w tym przepisie, a tym samym również funkcji, które ocenić należy jako samoistne. Nie wyrażają się one w represji i odwecie jako reakcji na naruszenie zasad organizowania i urządzania gier na automacie, lecz zmierzają do restytucji niepobranych należności i podatku od gier oraz kompensowania w ten sposób strat budżetu Państwa poniesionych w związku z nielegalnym urządzaniem gier hazardowych na automatach. Dlatego też uznał, że dla stosowalności art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie ma znaczenia techniczny charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy, jak i okoliczność nieprzekazania projektu tego przepisu Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE

W przedmiotowej uchwale NSA przesądził też, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., wykluczając w ten sposób, by urządzający grę na automatach poza kasynem gry bez koncesji i wymaganej rejestracji automatu podlegał karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Ze względu na powyższe stanowisko, bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje kwestia naruszenia art. 6 ust. 1 u.g.h., zgodnie z którym działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry.

Podkreślając więc ponownie wiążący charakter wskazanej uchwały, jak też aprobatę wyrażonych w niej poglądów, należało uznać za zupełnie nieuzasadnione wszystkie zarzuty i argumenty strony skarżącej stojące z nią w sprzeczności.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 121 O.p., a zatem zasady zaufania do organów podatkowych poprzez wydanie w sprawie rozstrzygnięć w oparciu o nieaktualną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego należy wskazać, że jest on zupełnie bezzasadny. Organy administracji publicznej nie podlegają bowiem orzecznictwu tego Sądu, a obowiązane są respektować orzeczenia sądów administracyjnych.

Podsumowując stwierdzić trzeba, że kontrolując sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia zarówno przepisów postępowania, zwłaszcza regulujących kwestie dowodowe, jak też unormowań materialnoprawnych, które stanowiły podstawę wydanych rozstrzygnięć. Organy celne ustaliły więc w sposób prawidłowy stan faktyczny, który opisały wyczerpująco w uzasadnieniach swoich decyzji, a następnie w oparciu o niego dokonały właściwej kwalifikacji prawnej. Stąd złożona skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a.