Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 483/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 41
journal: Dz.U. 2020 poz 1876
law: Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.
article: art. 11, 107
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 września 2021 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz radcy prawnego R.L. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], Burmistrz – działając na podstawie m.in. art. 104 § 1, art. 107 § 1 i 3 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256; dalej jako k.p.a.), art. 2, art. 3, art. 4, art. 8 ust. 1-4 i 9, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 36 pkt 1 lit. c, art. 39 ust. 1 i ust. 2, art. 41 pkt 1, art. 101 ust. 1, art. 106 ust 1

i 3, art. 110 ust. 1, 3, 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1876; dalej jako u.p.s.) – przyznał M.B. (dalej jako skarżący) zasiłek celowy na dofinansowanie do kosztów leków i leczenia w miesiącu marcu 2021 r. w kwocie 250,00 zł jednorazowo. Decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] marca 2021 r. skarżący zwrócił się o przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej

w formie specjalnego zasiłku celowego na żywność i inne niezbędne sprawy życia codziennego. Argumentacja wniosku nie pozostawiała jednak wątpliwości, że dofinansowanie z pomocy społecznej niezbędne jest w zakresie leków i leczenia. Skarżący decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] otrzymał świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "posiłek w szkole i w domu" na okres pięciu miesięcy, od której odwołał się do SKO. Obecnie trwa postępowanie administracyjne w sprawie ponownego rozpatrzenia decyzji. Ponadto pracownik socjalny wiele razy oferował skarżącemu pomoc w formie paczki żywnościowej z programu operacyjnego pomoc żywnościowa 2014-2020 FEAD realizowanego na terenie Gminy przez Stowarzyszenie [...], której skarżący kategorycznie odmówił uznając, że nie jest zainteresowany taką formą pomocy.

Ponadto na podstawie przeprowadzonego w dniu [...] marca 2021 r. rodzinnego wywiadu środowiskowego organ ustalił, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, bezrobotną, schorowaną z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności (bezterminowo). Pobiera zasiłek stały w kwocie 548 zł miesięcznie i zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 215,84 zł miesięcznie. Uzyskuje też dodatek mieszkaniowy w kwocie 79,41 zł miesięcznie przyznany do [...] czerwca 2021 r., który zgodnie z art. 7a k.p.a. na korzyść strony nie jest wliczany do dochodu. Skarżący zajmuje mieszkanie socjalne w starym budownictwie - 1 pokój, kuchnia, łazienka - urządzone komfortowo, wyposażone w sprzęty o wysokim standardzie; wg strony zakupione po okazyjnych cenach lub otrzymane z darowizn. OPS wielokrotnie partycypował w pokryciu kosztów remontu mieszkania skarżącego, co pozwoliło na poprawę warunków mieszkaniowych. Skarżący, jako wieloletni klient Ośrodka, nie pozostał nigdy bez wsparcia, nie otrzymał dotąd decyzji odmownej.

Z poczynionych ustaleń wynika również, że skarżący cierpi na przewlekłą niewydolność żylną kończyny dolnej lewej, bóle pleców i zakrzepicę żylną. Po odliczeniu od dochodu (wynoszącego 763,84 zł), który nieznacznie przekracza kryterium dochodowe (wynoszące 701 zł), comiesięcznych kosztów związanych

z utrzymaniem mieszkania (czynsz: 133,84 zł, prąd: 92,66 zł, gaz: 42,60 zł), wydatków na żywność oraz inne potrzeby bytowe, skarżącemu nie wystarcza środków na pokrycie kosztów leków i leczenia. W złożonym wniosku skarży się, że zaprzestał przyjmowania leków.

Biorąc pod uwagę, że koszty związane z zakupem żywności lub leków mogą stanowić znaczne obciążenie budżetu domowego, ale przerzucenie ich w całości na organy administracji nie znajduje uzasadnienia w u.p.s., mając na względzie dobro świadczeniobiorcy, jego zdrowie i kontynuację leczenia, organ podjął decyzję o przyznaniu świadczenia.

Organ podkreślił przy tym, że osoby które starają się o przyznanie pomocy ze środków publicznych, a przekraczają tzw. kryterium dochodowe, winny zdawać sobie sprawę, że w stosunku do nich "uznanie administracyjne" poddane jest innym rygorom niż wobec osób, które spełniają kryteria przyznawania zasiłku celowego w rozumieniu art. 39 u.p.s. Nie może bowiem w gospodarowaniu środkami finansowymi przez organy pomocowe dochodzić do takiej sytuacji, że osoby, które spełniają kryterium z u.p.s., spotkają się z odmową przyznania świadczenia z uwagi na rozdysponowanie środków finansowych na rzecz osób, które przekraczają kryterium dochodowe. Celem pomocy społecznej nie jest zapewnianie świadczeniobiorcy stałego źródła utrzymania, na poziomie i w wysokości przez niego oczekiwanej oraz zwrot wszelkich poniesionych wydatków, w szczególności wówczas, gdy osoba ta przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Właśnie w przypadku osób przekraczających kryterium dochodowe możliwe jest m.in. objęcie pomocą w ramach programu wieloletniego "posiłek w szkole i w domu", jednakże skarżący nie zgodził się z przyznaną kwotą świadczenia odwołując się do SKO. Takie działania spowodowały, że skarżący pozbawił się możliwości uzyskania comiesięcznego wsparcia, które otrzymywał od wielu lat w różnych kwotach. Wyliczona wysokość uwzględnia indywidualne potrzeby osoby w oparciu o posiadane w planach finansowych środki. Środki finansowe na zadanie własne, jakimi dysponuje OPS wystarczają na zaspokojenie najpilniejszych potrzeb bytowych osób nieposiadających własnego źródła dochodu lub posiadających niewielki dochód.

Reasumując organ wskazał, że z jednej strony dokonał oceny sytuacji materialnej strony, zaś z drugiej strony wielkość udzielonej pomocy dostosował do posiadanych środków finansowych oraz liczby osób i rodzin objętych aktualnie pomocą, jak również potencjalnych świadczeniobiorców, których liczbę ustala się w oparciu

o posiadane dane statystyczne z okresu poprzedzającego wydanie decyzji. W okresie od [...] stycznia 2021 r. do [...] lutego 2021 r. organ udzielił pomocy 75 osobom

w rodzinach, przydzielając 65 świadczeń. Uwzględniając poczynione ustalenia, organ przyznał na podstawie art. 41 pkt 1 u.p.s. pomoc we wnioskowanej formie.

Pismem z dnia [...] marca 2021 r. M.B. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym nie zgodził się z kwotą przyznanego zasiłku, gdyż nie jest ona adekwatna do wydatków jakie ponosi w związku z chorobą.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] – działając na podstawie m.in. art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 41 pkt 1 u.p.s. – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 701 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej". Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zgodnie

z art. 41 pkt 1 u.p.s. w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie

o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.

Z akt sprawy wynika, iż na dochód skarżącego składają się zasiłek stały

w wysokości 548,00 zł i zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 215,84 zł, co łącznie stanowi dochód w wysokości 763,84 zł. Dochód ten przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. W tej sytuacji organ

I instancji zasadnie uznał, że brak było możliwości przyznania skarżącemu pomocy w oparciu o przepis art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. i rozpatrzył sprawę pod kątem możliwości udzielenia pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego.

Mając na uwadze, że wniosek skarżącego dotyczył udzielenia pomocy na zakup leków, które winien zażywać, a przestał je wykupować ze względu na brak środków, organ orzekł o przyznaniu specjalnego zasiłku celowego na ten cel, przy czym pokrył pełne koszty zakupu leków wskazanych przez skarżącego. W trakcie przeprowadzanego wywiadu środowiskowego skarżący oświadczył, że poniesione przez niego wydatki na zakup leków to kwota 84,99 zł oraz wydatek na zakup pończochy uciskowej to kwota 250 zł. Do złożonego odwołania skarżący załączył fakturę z dnia [...] marca 2021 r., z której wynika, że koszt zakupu pończochy uciskowej to kwota 116 zł. Organ dał wiarę udzielonym przez skarżącego wyjaśnieniom i w pełni pokrył koszty zakupu leków.

W dalszej kolejności Kolegium zauważyło, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że środki finansowe na zadanie własne, jakimi dysponuje wystarczają na zaspokojenie najpilniejszych potrzeb bytowych osób nieposiadających własnego źródła dochodu lub posiadających niewielki dochód. Organ wskazał, że w miesiącach styczeń - luty br. udzielił pomocy 75 osobom w rodzinach, przydzielając 65 świadczeń. W tej sytuacji Kolegium uznało, że udzielenie pomocy w wysokości kosztów wskazanych przez skarżącego i wynikających z przedstawionych przez niego rachunków i faktury z dnia [...] marca 2021 r. nie narusza granic uznania administracyjnego, a decyzja została wydana po wyjaśnieniu stanu faktycznego.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. M.B. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższą decyzję. Skarżący nie zgodził się z jej treścią, że pokryto pełne koszty zakupu leków. Nie wzięto bowiem pod uwagę faktury za wizytę lekarską w kwocie 250 zł, którą skarżący dołączył do wniosku i do odwołania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2021 r. ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącego, podtrzymał wniesioną skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wysokości przyznanego zasiłku oraz o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Decyzji zarzucił naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i pominięcie przy rozpoznaniu sprawy dowodu w postaci faktury

z dnia [...] lutego 2021 r., opiewającej na kwotę 250 zł, przez co świadczenie skarżącego uległo zmniejszeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej pod względem legalności w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 120 i art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.) była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza przyznającą skarżącemu M.B. specjalny zasiłek celowy na dofinansowanie do kosztów leków i leczenia w miesiącu marcu 2021 r. w kwocie 250,00 zł.

Podstawę materialną powyższych decyzji stanowił art. 41 ust. 1 pkt 1 u.p.s., zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie

o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności wskazać, iż organ I instancji przyznał zasiłek celowy na dofinansowanie kosztów leków

i leczenia. Natomiast organ odwoławczy rozpoznając odwołanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się jedynie do kwestii związanych z kosztami zakupu leków oraz pończochy uciskowej. Wskazał bowiem, iż mając na uwadze ich wysokość (200,99 zł) przyznany zasiłek w pełni jej pokrywa. Natomiast kompletnie brak jest jakichkolwiek rozważań dotyczących kwestii związanych z kosztami leczenia, mimo, iż skarżący przedłożył fakturę za poradę lekarską na kwotę 250 zł, wyjaśniając jednocześnie przyczyny dlaczego nie została ona dołączona do akt sprawy na etapie postępowania przed organem I instancji. Tym samym nie sposób ocenić, jakim okolicznościami kierowało się Kolegium akceptując trafność zaskarżonej zwłaszcza, że wskazana kwota za leki i wspomnianą pończochę jest niższa niż przyznane skarżącemu świadczenie.

Podkreślić należy, iż zgodnie z ogólną zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) organ odwoławczy w wyniku wniesionego odwołania zobowiązany jest do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia merytorycznie sprawy. Oznacza to konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego,

a nie ograniczenie się jedynie do weryfikacji decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy jest - tak samo jak organ I instancji (stosownie do treści art. 140 k.p.a.) - związany art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. i ma obowiązek rozpoznać sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Powinien więc uwzględnić wszystkie dowody zgromadzone w aktach sprawy w prowadzonym zarówno przez organ I instancji, jak i organ II instancji postępowaniu administracyjnym. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega zatem na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej z jednoczesnym odniesieniem się do przedstawionych przez stronę w odwołaniu zarzutów. Organ odwoławczy zobligowany jest przy tym do rozpatrzenia żądań strony i podniesionych zarzutów oraz rozpoznania sprawy w jej całokształcie w sposób określony przepisami procedury administracyjnej. Tym samym organ wyższego stopnia ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. Wspomniane żądania, wnioski

i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu lub piśmie. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania, ewentualnie dalszych pism stron oraz ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu wydanej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r.,

IV SA 501/99, wyrok NSA z dnia 15 października 1999 r., IV SA 1654/97, wyrok NSA z dnia 19 lipca 2001 r., V SA 3872/00, wyrok NSA z dnia 20 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 274/97, LEX nr 48234, wyrok WSA w Warszawie z dnia 07 sierpnia 2007 r., VII SA/Wa 441/07, wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 października 2006 r., VI SA/Wa 1409/06, K. Glibowski /w/ R. Hauser i M. Wierzbowski (red.), KPA, Komentarz, C.H.Beck 2014, s. 73-74). Stąd też decyzja organu odwoławczego niespełniająca tego rodzaju standardów nie może się ostać, gdyż sąd administracyjny nie może dokonywać bezpośrednio oceny decyzji organu I instancji, jeśli organ II instancji w istotnym zakresie uchylił się od tej kontroli w postępowaniu odwoławczym, godziłoby to bowiem we wspomnianą zasadę dwuinstancyjności wynikającą z art. 15 k.p.a., podniesioną zresztą do rangi konstytucyjnej (art. 78 Konstytucji RP). Do uznania bowiem, że zasada dwuinstancyjności została zrealizowana nie wystarczy stwierdzenie, iż w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z tych organów, który wydał decyzję postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (por. K. Glibowski, ibidem i powołane tamże orzecznictwo). Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia ponadto obowiązkom wynikającym z art. 8 i art. 11 k.p.a. Sąd nie jest władny zastąpić organów administracji w dokonaniu ustaleń, analiz

i ocen, gdyż ustrojową rolą sądu administracyjnego nie jest rozpoznawanie i rozstrzyganie ("załatwianie" w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a.) spraw administracyjnych, lecz – jak wynika z treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) – kontrola działalności administracji publicznej, i to zasadniczo tylko pod względem zgodności z prawem. Tym samym nie jest rolą sądu administracyjnego uzupełnianie w jakimkolwiek zakresie aktów podejmowanych przez organy administracji, a w szczególności prowadzenie brakujących ustaleń, analiz, tudzież przedstawianie "w zastępstwie" tych organów motywów, jakimi kierowały się one przy rozstrzyganiu danej sprawy (por. wyrok WSA

w Poznaniu z dnia 19 maja 2016 r., IV SA/Po 973/15). Kontrola sądowoadministracyjna nie może zastępować organu, gdyż narusza to konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Rolą sądu administracyjnego jest jedynie badanie legalności działań bądź zaniechań organu (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018 r.,

II OSK 1419/17). Zwłaszcza nie jest rolą sądu administracyjnego poszukiwanie w całokształcie sprawy motywów, którymi kierował się organ wydając dane rozstrzygnięcie. Motywy te muszą wynikać wprost z decyzji i jego uzasadnienia, spełniającego wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 6 września 2017 r., II SA/Go 401/17). Zaniechanie przez organy administracji uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonywujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i art. 11 k.p.a. skutkuje - w myśl utrwalonego już orzecznictwa - wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 6 sierpnia 1984 r., sygn. akt II SA 742/84, ONSA 1984/2/67, wyrok WSA Warszawie z dnia 17 lutego 2010 r. , VIII SA/Wa 672/09). Ponadto podkreślić należy, iż Kolegium akceptując argumentację organu

I instancji wskazującą, iż nie jest możliwe przyznanie wyższego świadczenia

z uwagi na ograniczenia finansowe, nie zauważyło, że jest ona nader lakoniczna

i niewystarczająca. Sprowadza się jedynie do wskazania liczby osób, którym przyznano świadczenie, na co zwracał trafnie uwagę organ odwoławczy w innej sprawie skarżącego (por. decyzję SKO z [...] lutego 2021 r., [...]). W przypadku powoływania się na ograniczenia finansowe, organ winien je wykazać, np. poprzez wyliczenie, jakimi dysponuje środkami na jaki okres, jakiej wysokości środki już rozdysponował, ile osób ubiega się o taką pomoc, jakie ma prognozy co do "zapotrzebowania" na tego rodzaju pomoc i czy to może mieć wpływ na możliwości zaspokojenia potrzeb lokalnej społeczności na tego rodzaju pomoc (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 21 kwietnia 2021 r., II SA/Go 342/21).

Wskazać również należy, iż decyzje organów orzekających o przyznaniu specjalnego zasiłku mają charakter uznaniowy. Pozostawienie organowi możliwości działania w ramach uznania administracyjnego powoduje, że obowiązkiem organu jest ustalenie okoliczności faktycznych sprawy, celem ustalenia, czy ewentualne wydanie decyzji administracyjnej, będzie służyło realizacji celów określonych w ustawie. Organ zatem obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy

w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego sprawy stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Ma to szczególne znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy organ ma pozbawić obywatela pewnych praw, nałożyć na niego obowiązek czy odmówić mu możliwości skorzystania z uprawnień przewidzianych przez prawo, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie.

W przypadku decyzji uznaniowych szczególne znaczenie ma wyrażona w art. 11 k.p.a. zasada przekonywania, która sprowadza się do wyjaśnienia stronie, że adresowana do niej decyzja wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparta o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym sprawy wydanie innej decyzji było niemożliwe. Organ odpowiada za naruszenie tej zasady, jeżeli nie podejmie lub bezpodstawnie odstąpi od czynności mających przekonać stronę o zasadności decyzji. Zasada ta nakłada na organ obowiązek dołożenia należytej staranności

w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Rozważenie interesów, tj. słusznego interesu strony i interesu publicznego, powinno znaleźć wyraz

w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., tak aby umożliwić kontrolę instancyjną, a następnie sądową. Orzekanie w warunkach uznania administracyjnego wymusza szczególną staranność przy uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, tylko ono może bowiem ochronić organ od zarzutu przekroczenia granicy swobodnego uznania. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie

z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. Przy takim zakresie kontroli obowiązkiem sądu jest sprawdzenie czy organ przy wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego, co przede wszystkim polega na sprawdzeniu tego, czy organ uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie wystarczająco zindywidualizowanymi przesłankami (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2009, s. 404-405). Niewątpliwie decyzji, w której organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich okoliczności sprawy, można przypisać cechy dowolności świadczące o przekroczeniu granic uznania. W świetle powyższych rozważań, zdaniem Sądu organ naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania , tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zaniechał bowiem wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w uzasadnieniu swej decyzji nie dokonał wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy. Ponadto w sposób niedostateczny rozważył interes strony w zderzeniu z interesem publicznym, dopuszczając się również naruszenia art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a.

Stąd Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I wyroku). Przy czym, wbrew żądaniu zawartym w piśmie procesowym

z dnia [...] kwietnia 2021 r., nie było możliwe uchylenie zaskarżonej decyzji jedynie

w części dotyczącej wysokości przyznanego zasiłku. Przyznanie samego zasiłku nie jest bowiem samodzielnym rozstrzygnięciem mogącym istnieć w obrocie prawnym. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni zawartą w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną, odnosząc się zwłaszcza do pominiętych okoliczności związanych z kosztami leczenia skarżącego, tak aby uzasadnienie spełniało wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. oraz realizowało zasadę przekonywania wynikającą

z art. 11 k.p.a. Ponadto w przypadku powołania się na ograniczenia finansowe, organ powinien poczynić powyżej wskazane szczegółowe ustalenia. O przyznanych pełnomocnikowi z urzędu kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 4 ust. 1 i 3 oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 68).