Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2961/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1, art. 19 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 189 poz 1472
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej1) - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... października 2010 r. nr ... w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy w RP, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej i wydalenia z terytorium RP wobec braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę ... zł (..), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ... zł (... złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę ... zł ...).


UZASADNIENIE

A. A., obywatel ..., narodowości ..., w dniu ... lutego 2008 r. złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskiem objęto córkę (A. A.) oraz żonę (M. A.) cudzoziemca. Podczas składania wniosku o nadanie statusu uchodźcy oświadczył, iż był w kraju pochodzenia prześladowany, a także iż miały miejsce akty przemocy fizycznej i psychicznej - w latach 2002-2007 był zatrzymywany przez służby siłowe (vide k. 14 verte). Strona nie zadeklarowała uczestnictwa w działaniach wojennych (vide k. 14 verte).

Decyzją nr ... z dnia ... marca 2010 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy w rozumieniu Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28.07.1951 r. oraz Protokołu dotyczącego statusu uchodźców, sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31.01.1967 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 119 poz. 515 i 517); jednocześnie organ rozpatrujący wniosek odmówił cudzoziemcy udzielenia ochrony uzupełniającej, zaś wobec braku przesłanek uzasadniających udzielenie mu zgody na pobyt tolerowany podjął decyzję o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że strona nie spełnia przesłanek, o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców i jednocześnie, iż nie może być on objęty żadną formą ochrony międzynarodowej.

Cudzoziemiec złożył odwołanie od decyzji wydanej przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji i nadanie mu statusu uchodźcy. Podkreślił, że ogólna sytuacja w jego ojczystym regionie jest niestabilna i może spowodować bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa i życia jego i jego bliskich.

Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia ... października 2010 r. Nr ... utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu.

Ze względu na osiągnięcie pełnoletniości przez A. A. Rada postanowiła o wyłączeniu Cudzoziemki z postępowania o nadanie statusu uchodźcy, prowadzonego z wniosku jej ojca A. A..

W uzasadnieniu decyzji Rada do Spraw Uchodźców szczegółowo przeanalizowała sprawę i dokonała oceny wyjaśnień złożonych przez stronę.

W ocenie organu oświadczenia złożone przez Cudzoziemca - w tym rozbieżność pomiędzy informacjami przekazanymi w momencie składania wniosku o nadanie statusu uchodźcy i późniejszym wywiadem, podważają jego wiarygodność. Wyjaśnienie wartościujące kolejne zatrzymania nie może być uznane za wystarczające uzasadnienie. Ponadto, jak wskazał organ, dalsza emigracja z Polski do ... - biorąc pod uwagę fakt przebywania przez Cudzoziemca w ośrodku w środowisku ekspatriantów czeczeńskich, nie może być w wiarygodny sposób uzasadniona niewiedzą w sprawie formalnych ograniczeń w zakresie migracji transgranicznych z Polski. Rada oceniła powyższe zdarzenie jako formę migracji ekonomicznej, tym bardziej, że Wnioskodawca nie przedstawił żadnych okoliczności, które uzasadniałyby ten czyn. Poza faktem przebywania tam syna Wnioskodawcy nie było innych przesłanek - w tym losowych.

Odrębną kwestię w ocenie organu stanowi uznanie, że zdarzenia z początku dekady mogą warunkować zagrożenie bezpieczeństwa aktualnie. W ocenie Rady, przyjętej na podstawie miarodajnych źródeł informacji o sytuacji w kraju pochodzenia Wnioskodawcy nie istnieje rzeczywiste zagrożenie dla jego życia i zdrowia. Cudzoziemiec swobodnie przemieszczał się w regionie, a także nie czyniono mu rzeczywistych problemów, aby uniemożliwić podróż na terytorium UE. Nie był on obiektem zainteresowania lokalnych służb bezpieczeństwa - zadeklarował, że wypytywano o jego syna (co półtora miesiąca przy zmianie służby), ale jednocześnie nie nastąpiły żadne zdarzenia godzące w bezpieczeństwo Wnioskodawcy. Jak wskazał organ, istotną przesłanką do ekspatriacji Wnioskodawcy była jego sytuacja materialna w regionie pochodzenia, która znalazła potwierdzenie w dalszej, nielegalnej próbie migracji do ...

Ponadto art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP stanowi, że Cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy repatriacja może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy (orzeczenie kary śmierci i wykonanie egzekucji, tortury, nieludzkie traktowanie lub karanie, poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego) i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

Przywołane w decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców informacje dotyczące aktualnej sytuacji w kraju (regionie) pochodzenia Pana A. A. nie wskazują, aby istniało jakiekolwiek ryzyko związane z repatriacją Cudzoziemca. Ustalenia w sprawie zostały podjęte także z wykorzystaniem powszechnie akceptowanych i uznanych źródeł informacji. Aktualna sytuacja w regionie (...) szczególnie na obszarach miejskich została ustabilizowana i jest wynikiem objęcia kontrolą przez siły rządowe głównych ośrodków miejskich. Działania o charakterze zbrojnym mają miejsce głównie w regionach wiejskich, słabo zaludnionych, górzystych. Odnotowywane zjawiska porwań, przemocy czy działań dyskryminacyjnych wobec ludności autochtonicznej mają charakter incydentalny i nie wynikają z przesłanek określonych w Konwencji Genewskiej z 1951 roku. Można przyjąć, że są wynikiem społecznego rozprężenia, które nastąpiło po nieudanych próbach uzyskania niepodległości przez społeczeństwo republiki. Czynnikiem sprzyjającym ekspatriacji z ... i ... są często przesłanki ekonomiczne związane z trudnościami w znalezieniu zatrudnienia i uzyskania dochodów pozwalających na zachowanie bezpieczeństwa o charakterze socjalnym. (OSW, nr VII/0G32-8/09; 16.12.2009 r.) Ich analiza nie wskazuje, aby sytuacja w kraju pochodzenia Cudzoziemca mogła ważyć na jego faktycznym poczuciu bezpieczeństwa. Tym samym należy uznać, że nie występują podstawy do udzielenia Panu A. A. ochrony uzupełniającej na terytorium RP.

Rada do Spraw Uchodźców rozważyła także, czy nie zachodzą przesłanki do udzielenia Panu A. A. zgody na pobyt tolerowany w RP.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższemu rozstrzygnięciu Rady cudzoziemiec zarzucił:

- naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, art. 77 kpa poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz art. 80 kpa poprzez nie wzięcie pod uwagę całego materiału dowodowego w sprawie,

- naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. art.13, 15, 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem mi i mojej rodzinie jednej z form ochrony międzynarodowej na terenie RP: statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej – p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.

A contrario artykuł 19 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy stanowi, iż cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy jeżeli nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia.

W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 1 lit. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951r. uchodźcą jest osoba, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa.

W ocenie Sądu zeznania Cudzoziemca nie są wiarygodne i mogą wskazywać na emigrację z przyczyn ekonomicznych.

Sąd zwraca uwagę, iż z akt administracyjnych wynika, że Cudzoziemiec nie potrafił powiedzieć jakich działań obawia się ze strony władz w regionie pochodzenia, podobnie nie wiedział czy powinien uznać się za osobę prześladowaną (vide k.53). Nie udowodnił zatem realnego charakteru deklarowanych prześladowań ze strony władz rosyjskich.

Wnioskodawca stwierdził ponadto, że w kraju pochodzenia był zatrudniony jako kierowca w G. - do 2006 roku (vide k. 16 akt adm.). Jednocześnie oświadczył, że opuścił kraj pochodzenia ze względu na zagrożenie dla własnego bezpieczeństwa w regionie pochodzenia - gdyż doznawał prześladowań ze strony władz FR, ponieważ uznano, że rozmyślnie transportował (rozwoził) partyzantów ... Oświadczył, że podejrzenia te były nieuzasadnione, ponieważ wykonywał polecenia przełożonych z firmy przewozowej.

Sąd stwierdza, że słusznie uznał organ, odmawiając zeznaniom Cudzoziemca wiarygodności, ponieważ trudno przyjąć, że będąc kierowcą państwowego autobusu i wykonując polecenia przełożonych był on w stanie udzielać pomocy przewożąc swoim autobusem bojowników w czasie pierwszej wojny czeczeńskiej (1994-1996). Skarżący wskazał wprawdzie podczas przesłuchania 17 marca 2010 r., że pomagał również podczas drugiej fali walk, ale nie zdecydował się szczegółowo opisać w jakim okresie pomagał, jakie były formy tej pomocy i jaka intensywność (vide k. 53).

Na niekorzyść skarżącego przemawia również okoliczność, iż wniosek statusowy motywowany powyższymi przyczynami złożył on dopiero ... lutego 2008 r. Postępowanie wszczęte powyższym wnioskiem zostało jednak umorzone ... kwietnia 2008 r., ponieważ Skarżący opuścił nielegalnie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i udał się do ..., gdzie złożył wniosek o status uchodźcy. Nie otrzymał on jednak żądanego statusu i został cofnięty do RP, gdzie ponownie złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy ... listopada 2010 r. Również powyższe postępowanie zostało umorzone – z uwagi na niedopuszczalność wniosku.

W ocenie Sądu z powyższego jednoznacznie wynika, iż skarżący potraktował procedurę uchodźczą instrumentalnie. W toku niniejszego postępowania Cudzoziemiec zmieniał i rozbudowywał zeznania, np. wskazując nowe przyczyny wyjazdu z ... związane z młodą córką, której mogłoby grozić niebezpieczeństwo. Należy podkreślić, że syn Wnioskodawcy ma status uchodźcy przyznany w ..., wobec czego wysoce prawdopodobne jest, że Wnioskodawca chciał do niego dołączyć, a Polska była w tym przypadku jedynie krajem tranzytowym.

Skarżący wprawdzie oświadczył, że wyjechał ze względu na syna, gdyż kilkukrotne zatrzymania przez ... i pobicia jego syna utwierdziły go w konieczności emigracji z ojczystej republiki. Wyjaśnił, że syn był zatrzymywany bez konkretnej przyczyny; jednocześnie odmówił odpowiedzi na pytanie, czy syn był partyzantem ... (vide k. 55 akt adm.). Nie opisał też, na czym polegała jego własna pomoc dla bojowników mimo, iż jak podniósł, jego zaangażowanie w pomoc dla partyzantów było znane miejscowym władzom i stanowiło jedną z najważniejszych przesłanek do emigracji (vide k. 53).

Należy podkreślić, że Skarżący przemieszczał się do Polski legalnie na podstawie paszportu, który wyrobił po uiszczeniu opłat (vide k. 55 akt adm.).

Należy także zauważyć, że Cudzoziemiec ma rodzinę w ... - brata i siostrę. Córka Wnioskodawcy wystąpiła z własnym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, lecz jej skarga została odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2011 r.

Organ prawidłowo zauważył, że zarówno w złożonym wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak i w złożonych w czasie wywiadu statusowego oświadczeniach, Wnioskodawca nie przedstawił przekonywujących okoliczności, które mogłyby świadczyć o prześladowaniu go lub uzasadniałyby obawę przed takim prześladowaniem z powodu rasy, religii, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych.

Ponadto, jak trafnie dostrzegł organ odwoławczy, Cudzoziemiec miał możliwość wglądu do akt sprawy na każdym etapie postępowania oraz przedstawienia wszelkich okoliczności oraz faktów mogących świadczyć o występowaniu rzeczywistego zagrożenia jego osoby na terytorium kraju pochodzenia.

Całokształt materiału dowodowego nie daje więc podstaw do twierdzenia, że cudzoziemiec mógłby w sposób zasadny obawiać się prześladowania ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych w przypadku powrotu do kraju pochodzenia.

Analizując niniejszą sprawę, należy stwierdzić, iż Rada do Spraw Uchodźców w zaskarżonej decyzji prawidłowo orzekła, że nie zostało wykazane, aby w stosunku do wnioskodawcy miały miejsce prześladowania z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej. W związku z powyższymi ustaleniami organy administracji publicznej rozstrzygając sprawę prawidłowo orzekły również o odmowie udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej, bowiem analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wykazała, aby powrót na terytorium kraju pochodzenia narażał go na ryzyko doznania poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonania egzekucji, tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowanie albo karania, a także zagrożenia jego życia lub zdrowia.

Organ zasadnie przyjął, jak tego wymaga art. 80 k.p.a., na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, iż strona nie wykazała faktów czy okoliczności mogących uzasadniać jego obawę przed indywidualnym prześladowaniem z przyczyn wymienionych w art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż organ dokonał dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, uzasadnił podstawę prawną i dokonując właściwej interpretacji przepisów wydał decyzję zgodną z prawem. Dodatkowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony wnikliwie - zgodnie z art. 77 k.p.a., co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji spełniających wymogi art. 107 § 3 k.p.a.

Organ nie naruszył również postanowień Dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich.

Tym samym nie nastąpiło w sprawie naruszenie prawa materialnego oraz prawa procesowego, na co powołuje się strona skarżąca.

Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić skargę jako niezasadną.