Wyrok NSA, sygn. akt FSK 475/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Powołane przepisy: article: art. 173-193, art. 183 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, prowadzone w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, jest postępowaniem kasacyjnym, w trakcie którego Sąd bada zasadność podstaw podanych w skardze kasacyjnej. Taka właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika z przepisów rozdziału 1 działu IV powołanej wyżej ustawy.

Przepis art. 183 par. 1 ustawy przewiduje, że Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Nie może budzić zatem wątpliwości stwierdzenie, że Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej, a więc także zarzutami w niej sformułowanymi.

TEZY

Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, prowadzone w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, jest postępowaniem kasacyjnym, w trakcie którego Sąd bada zasadność podstaw podanych w skardze kasacyjnej. Taka właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika z przepisów rozdziału 1 działu IV powołanej wyżej ustawy.

Przepis art. 183 par. 1 ustawy przewiduje, że Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Nie może budzić zatem wątpliwości stwierdzenie, że Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej, a więc także zarzutami w niej sformułowanymi.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 14 września 2004 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Włodzimierza Ż. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 30 października 2003 r. SA/Bk 603/03 w sprawie ze skargi Włodzimierza Ż. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia 28 marca 2003 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług - oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 października 2003 r. SA/Bk 603/03 Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku oddalił skargę Włodzimierza Ż., właściciela Przedsiębiorstwa Usługowego "T." z siedzibą w Cz., na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia 28 marca 2003 r. (...) w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za czerwiec 1999 r.

W motywach wyroku podano, że Urząd Skarbowy w W.-M. w wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdził, iż skarżący obniżył podatek należny o podatek naliczony wykazany w fakturze (...) z dnia 22 czerwca 1999 r., dokumentującej zakup samochodu marki Honda, nie mając do tego uprawnień w świetle przepisu art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Ustalenia postępowania podatkowego stały się podstawą dla podjęcia przez organ podatkowy pierwszej instancji decyzji z dnia 31 grudnia 2002 r. określającej Włodzimierzowi Ż. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec 1999 r., zaległość podatkową oraz odsetki za zwłokę.

Skarżący wniósł odwołanie od omówionej decyzji, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, to jest powołanego wyżej przepisu ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a nadto podniósł, że odliczając podatek ze wskazanej faktury działał w dobrej wierze.

Zarzutów odwołania nie podzieliła Izba Skarbowa w B., która decyzją z dnia 28 marca 2003 r. (...) utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podał, że Urząd Skarbowy w W.-M. ustalił dokładnie zdarzenia jakie miały miejsce od momentu zakupu przedmiotowego samochodu przez Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "C." s.c. do chwili uzyskania dowodu rejestracyjnego przez skarżącego. PUH "C." zakupiło pojazd marki Honda jako samochód osobowy i tak też został on zarejestrowany przez Starostwo Powiatowe w E. W dniu 22 czerwca 1999 r. PUH "C." złożyło wniosek o zmianę klasyfikacji przedmiotowego samochodu na samochód ciężarowy, załączając do niego ocenę techniczną dokonaną przez rzeczoznawcę techniki samochodowej i ruchu drogowego oraz zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz z opisem dokonanych zmian w pojeździe, polegających na zamontowaniu kasetki w przegrodzie bagażowej. Omówiony wniosek został uwzględniony przez Starostwo Powiatowe w E., poprzez wpisanie w dowodzie rejestracyjnym pojazdu adnotacji, że jest to samochód ciężarowy, specjalizowany o przeznaczeniu uniwersalnym i ładowności 560 kg. W dniu złożenia wniosku i dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym przedmiotowego pojazdu, to jest w dniu 22 czerwca 1999 r., został on nabyty przez skarżącego, jako samochód ciężarowy specjalizowany.

Organ odwoławczy wskazał dalej, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia 31 stycznia 2002 r. stwierdziło nieważność decyzji Starostwa Powiatowego w E. z dnia 22 czerwca 1999 r. o dokonaniu zmiany klasyfikacji samochodu marki Honda na samochód ciężarowy specjalizowany. Rozstrzygnięcie to Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzją z dnia 16 października 2002 r.

W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Izba Skarbowa w B. uznała, że Włdzimierz Ż. zakupił w istocie samochód osobowy, co nie dawało mu prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury zakupu tego samochodu. Zgodnie bowiem z treścią art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika samochodów osobowych oraz innych samochodów o dopuszczalnej ładowności do 500 kg, z wyjątkiem przypadków, gdy odprzedaż stanowi przedmiot działalności podatnika. Organ odwoławczy dodał, że powoływane w sprawie wytyczne Ministra Finansów nie mają zastosowania, gdyż skarżący nabył samochód osobowy, co zostało potwierdzone omówionymi wyżej decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczących dokonanej zmiany klasyfikacji samochodu Honda.

Stanowisko organów podatkowych podzielił Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku oddalając skargę na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia 28 marca 2003 r. W motywach wyroku Sąd stwierdził, że w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy organy podatkowe trafnie ustaliły, że przedmiotowy pojazd był samochodem osobowym. Zdaniem Sądu, faktu tego nie podważa istnienie w dniu nabycia rejestracji tego pojazdu jako ciężarówki, gdyż wadliwe i następnie unieważnione zarejestrowanie samochodu nie zmieniło rzeczywistego jego rodzaju. Był to bowiem i pozostał samochód osobowy, na co wskazują dowody i obszerna argumentacja zawarta w uzasadnieniach decyzji obu instancji. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżący nie mógł zgodnie z prawem odliczyć podatku od towarów i usług uiszczonego przy nabyciu tego samochodu. Z tego też względu Sąd skargę oddalił na podstawie przepisu art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

W skardze kasacyjnej, złożonej na podstawie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./, Włodzimierz Ż. wniósł o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku oraz poprzedzających go rozstrzygnięć organów podatkowych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie zasad zawartych w art. 6 i art. 8 Kpa przez zastosowanie do stanu faktycznego sprawy przepisów prawa, które jeszcze nie istniały w momencie zakupu przez skarżącego samochodu i dokonania przez niego odpisu podatku od towarów i usług, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa, a także oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Finansów.

W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że oparcie decyzji podatkowych zaakceptowanych zaskarżonym wyrokiem na nowych przepisach prawa, nieznanych skarżącemu w chwili rejestracji pojazdu i dokonania odpisu podatku od towarów i usług, jest sprzeczne z fundamentalną zasadą demokratycznego państwa prawa. Wnoszący powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wskazać przede wszystkim trzeba, że postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, prowadzone w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, jest postępowaniem kasacyjnym, w trakcie którego Sąd bada zasadność podstaw podanych w skardze kasacyjnej. Taka właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika z przepisów rozdziału 1 działu IV powołanej wyżej ustawy. Przepis art. 183 par. 1 ustawy przewiduje, że Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Nie może budzić zatem wątpliwości stwierdzenie, że Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej, a więc także zarzutami w niej sformułowanymi. Pogląd taki podzielany jest też w doktrynie prawa /patrz J. P. Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. Prawnicze LexisNexis. Warszawa 2004, str. 258 i nast./.

Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny nie może podejmować własnych działań w celu ustalenia innych wad zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku niż te, które zostały określone w tej skardze.

Przechodząc do oceny zasadności skargi kasacyjnej wniesionej w rozpoznanej sprawie, podnieść należy, że w jej petitum zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie jedynie przepisów postępowania, to jest zasad określonych w art. 6 i art. 8 Kpa. Zarzuty te są oczywiście niezasadne. Autor skargi nie zwrócił bowiem uwagi na to, że zaskarżony wyrok został wydany w dniu 30 października 2003 r., a więc w okresie obowiązywania - od 1 stycznia 2003 r. - zmienionego brzmienia art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, wprowadzonego ustawą z dnia 12 września 2002 r. o zmianie Ordynacji podatkowej oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 169 poz. 1387/. Nowa treść powołanego przepisu prawa nakazywała Sądowi stosować odpowiednio w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa podatkowego wskazanych w nim przepisów Ordynacji podatkowej, nie zaś przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Podnieść przy tym trzeba, że przepis art. 6 Kpa /odpowiednik art. 120 Ordynacji podatkowej/ nie mógł być w ogóle stosowany, nawet odpowiednio, w postępowaniu sądowym, gdyż wyrażona w nim zasada działania organów podatkowych na podstawie przepisów prawa adresowana była w sposób jednoznaczny do tych organów, a nie do sądów. Odpowiednikiem z kolei art. 8 Kpa w Ordynacji podatkowej jest jej art. 121.

Reasumując powyższe ustalenia należy stwierdzić, że w zaskarżonym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku nie mógł naruszyć wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie był obowiązany ich stosować w postępowaniu sądowym, w świetle powołanego wyżej przepisu art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, w jego brzmieniu obowiązującym w 2003 r.

Skoro zatem skarga kasacyjna w sprawie niniejszej okazała się oczywiście nieusprawiedliwiona, należało ją oddalić na podstawie przepisów art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.