Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1050/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 46 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 415
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Zygmunt Niewiadomski (spr) Sędziowie Małgorzata Stahl Jerzy Stankowski Protokolant Maria Połowniak po rozpoznaniu w dniu 13 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. Sp.z.o.o od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 965/03 w sprawie ze skargi S. Sp.z.o.o na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

II OSK 1050/05

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2005r., sygn. akt II SA/Ka 965/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] marca 2003r., Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu.

Z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia 22 czerwca 1998r., znak: [...] Prezydent W. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pod nazwą "budowa wjazdu i wyjazdu na teren stacji paliw E. przy ul. R. w W.". Decyzja ta stała się ostateczna, jednakże pismem z dnia 25 września 1998r. S. Sp. z o.o. w W. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją. Powodem zgłoszenia powyższego żądania był fakt pominięcia wnioskodawcy w postępowaniu administracyjnym bez jego winy.

Postanowieniem z dnia 26 października 1998r. Prezydent W. wznowił postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dnia 25 lutego 1999r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 22 czerwca 1998r. Decyzja ta została zaskarżona odwołaniem, a następnie sprawa została rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 20 czerwca 2001r., sygn. akt II SA/Ka 1716/99 uchylił rozstrzygnięcia wydane we wznowionym postępowaniu. Jednocześnie Sąd wskazał, iż kluczową dla rozstrzygnięcia sprawy kwestią jest ustalenie przymiotu strony dla Spółki S.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wznowieniowego Prezydent W. wydał w dniu 7 listopada 2002r. decyzję, w której orzekł, iż kontrolowana decyzja z dnia 22 czerwca 1998r. została wydana z naruszeniem prawa. Jednocześnie organ odmówił jej uchylenia stwierdzając, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej treści decyzji dotychczasowej. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] marca 2003r. uchyliło decyzję wydaną w I instancji i odmówiło uchylenia decyzji z dnia 22 czerwca 1998r. wobec braku podstaw z art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Skarga na powyższą decyzję została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Sąd podniósł, że w orzeczeniu wydanym wcześniej przez NSA, wiążącym w niniejszej sprawie, wskazano, iż ewentualny interes faktyczny S. nie daje tej spółce przymiotu strony. W sprawie rozpoznawanej z kolei przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie poczyniono nowych istotnych ustaleń faktycznych pozwalających przyjąć inną ocenę interesu prawnego skarżącej Spółki.

Dodatkowo Sąd I instancji zauważył, iż skarżąca Spółka naruszenia swojego interesu prawnego dopatrywała się nie w treści decyzji z dnia 22 czerwca 1998r., lecz w stanowisku (uzgodnieniu) Wojewody Śląskiego z dnia 4 czerwca 1998r, zatwierdzającym projekt organizacji ruchu.

Od powyższego wyroku S. złożył skargę kasacyjną wnosząc o jego uchylenie w całości i o zasądzenie kosztów postępowania.

W skardze kasacyjnej postawiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania:

- art. 131 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż Sąd pominął istotny dowód znajdujący się w aktach sprawy - do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu została inkorporowana decyzja z dnia 4 czerwca 1998r. w sprawie organizacji ruchu,

- art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż Sąd nie odniósł się do argumentacji strony zaprezentowanej w skardze. Niektóre zarzuty skargi nie zostały wzięte pod uwagę w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W ocenie skarżącej Spółki uzasadnianie wyroków sądowych, bez odniesienia się do argumentacji strony, nie jest postępowaniem zgodnym z normą przewidzianą w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP,

- art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez błędne jego zastosowanie, polegające na uznaniu, że sąd jest w sprawie związany oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z dnia 20 czerwca 2001r., sygn. akt II SA/Ka 1716/99, której treścią jest uznanie, iż S. Sp. z o.o. nie ma interesu prawnego, uzasadniającego żądanie wszczęcia postępowania wznowieniowego w sprawie. Powołany wyrok NSA nie przesądził bowiem, że strona skarżąca nie ma przymiotu strony.

W skardze kasacyjnej zarzucono także naruszenie prawa materialnego - art. 144 Kodeksu cywilnego w związku z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że znajdujące się w aktach dowody nie pozwalają na ustalenie, iż zabudowa przewidziana decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, będzie oddziaływać na nieruchomość S. Sp. zo.o.

W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, iż dla rozstrzygnięcia kwestii interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie można posłużyć się wyłącznie kryterium bezpośredniego sąsiedztwa. Planowana zabudowa zjazdu na stację paliw oddziaływa na uprawnienia właścicielskie S. Sp. z o.o., gdyż usytuowanie wjazdu na stację E. wpływa na sposób komunikacji pojazdów opuszczających stację S. z drogą krajową, a zatem zakłóci dotychczasowy sposób komunikacji stacji S. z drogą krajową - a co się z tym wiąże - zakłóci dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomości przez S. Sp. z o.o.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, co prowadzi do jej oddalenia.

Na wstępie należy zaznaczyć, że skargę kasacyjną można oprzeć na dwóch podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.): po pierwsze, naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, po drugie, naruszeniu przepisów postępowania, o ile uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rygoryzm formalny w stosunku do skargi kasacyjnej ma na celu umożliwienie ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości zakresu rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd rozpoznaje bowiem sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc pod rozwagę z urzędu tylko przesłanki nieważności postępowania przed sądem (art. 183 § 1 powołanej ustawy).

Ponieważ w niniejszej sprawie sąd nie stwierdził zaistnienia przesłanek powodujących nieważność postępowania, to postępowanie kasacyjne ograniczać się będzie do zbadania zasadności wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż wskazany w skardze kasacyjnej przepis art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zdanie drugie tego przepisu statuuje wymóg zawarcia wskazań co do dalszego postępowania, jeżeli w przypadku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji.

W niniejszej sprawie zapadł wyrok oddalający skargę, zatem bezspornie nie ma zastosowania art. 141 § 4 zd. 2 powołanej ustawy. Odnośnie zgodności z prawem zaskarżonego wyroku z przepisem art. 141 § 4 zd. pierwsze, stwierdzić należy, iż uzasadnienie tego wyroku odpowiada wymogom w nim określonym. Wyrok Sądu I instancji bezspornie zapadł w oparciu o przeprowadzoną analizę akt sprawy, co wynika wprost z uzasadnienia tego orzeczenia. Sąd odniósł się do zarzutów skargi, a w szczególności rozważył kwestię interesu prawnego Spółki S. Wyraził również swoje stanowisko w sprawie zagadnienia związania oceną prawną wyrażoną przez NSA w wyroku z dnia 20 czerwca 2001r. W tej sytuacji nie sposób podzielić podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu, iż kwestionowany wyrok narusza art. 141 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Odnośnie kontroli prawidłowości sposobu uwzględnienia przez Sąd I instancji wiążącej oceny prawnej zawartej w wyroku NSA z dnia 20 czerwca 2001r. - tj. w odniesieniu do zarzutu art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), to wskazać należy, iż w wyroku z dnia 20 czerwca 2001r., sygn. akt II SA/Ka 1716/99 NSA stwierdził, iż argumentacja organów wskazująca na istnienie po stronie S. Sp. z o.o. interesu prawnego dającego tej spółce przymiot strony w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, nie jest wystarczająca. Nie przesądził zatem tej kwestii w sposób definitywny, obligując tym samym organy do jej zbadania w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podzielił pogląd przyjęty przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, że skoro nie można wskazać przepisów prawa materialnego nakazujących ochronę interesu skarżącej spółki w postępowaniu administracyjnym, to brak jest podstaw do uchylenia kontrolowanej decyzji. Zarzut naruszenia tego przepisu nie jest zatem zasadny, skoro w prowadzonym postępowaniu administracyjnym przeprowadzono niezbędne postępowanie wyjaśniające, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku NSA z dnia 20 czerwca 2001r.

Z kolei zarzut naruszenia art. 131 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest o tyle niezasadny, iż wskazany przepis nie istnieje.

W skardze kasacyjnej zarzucono także naruszenie przepisu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej nie jest to przepis proceduralny, co oznacza, iż wadliwie powołano go jako podstawę kasacji, jednakże ze względu na rangę zawartej w nim regulacji, zarzut ten podlega rozpoznaniu. Przepis ten stanowi, iż każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. W rozpoznawanej sprawie nie sposób przyjąć, aby konstytucyjne prawo do sądu zostało w jakikolwiek sposób naruszone, czy ograniczone. Należy także podkreślić, iż sytuacje, w których mogłoby dojść do pogwałcenia tego konstytucyjnego prawa, zostały wyodrębnione w postaci bądź to przesłanki nieważności postępowania, które Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod rozwagę z urzędu (art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), bądź też, gdy sprawa toczy się przewlekle, strona może zainicjować odrębne postępowanie w trybie przewidzianym ustawą z dnia z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843).

Nie znajdują także potwierdzenia zgłoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego. Pomijając już fakt, iż sprawa toczyła się w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, nie sposób uznać, aby decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu mogła naruszać prawo własności w postaci oddziaływania na nieruchomość w rozumieniu art. 144 Kodeksu cywilnego. Po pierwsze dlatego, iż powołany przepis nie reguluje sytuacji unormowanych bezpośrednio przepisami prawa administracyjnego, a do takich zalicza się ustawa z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), a po drugie z tego powodu, iż art. 46 ust. 2 tej ustawy jednoznacznie stwierdza, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Wprawdzie art. 3 pkt 2 gwarantuje każdemu prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych, to jednak niewątpliwie ustalono, iż skarżąca Spółka S. takiego interesu prawnego w niniejszej sprawie nie posiada.

W przedstawionym stanie rzeczy skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.