Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 144/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 104 par. 1 Kpa oraz art. 93 ust. 1, art. 92 ust. 1 i ust. 4 w zw. z art. 14 ust. 1 oraz art. 87 ust. 1, art. 42 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 134 P.p.p.s.a.art. 151 P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2 pkt 33
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 13 ust. 1 pkr 3 oraz art. 13 ha-13i oraz art. 1 i art. 9 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 209 poz 1318
law: Ustawa z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 maja 2012 r. sprawy ze skargi F. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego na podstawie art. 104 § 1 Kpa oraz art. 93 ust. 1, art. 92 ust. 1 i ust. 4 w związku z art. 14 ust. 1 oraz art. 87 ust. 1, art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 874 ze zm. –zwanej dalej "ustawą") nałożył na F. G. prowadzącego działalność gospodarczą karę pieniężną w wysokości [...] za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach [...] za wykonywanie transportu drogowego pojazdem.

Z ustaleń organu zawartych w uzasadnieniu decyzji wynika, że w dniu [...] na drodze funkcjonariusze Izby Celnej przeprowadzili kontrolę ciągnika samochodowego marki [...].Kierowca pojazdu M. A. do kontroli okazał wymagane dokumenty, w tym między innymi wypis z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy wydanej przedsiębiorcy F. G. i dobową kartę opłaty drogowej nr[...], przedziurkowaną tylko w miejscu rok [...] z wpisanym numerem rejestracyjnym pojazdu. Z kontroli został sporządzony protokół, w którym funkcjonariusze stwierdzili naruszenie określone w pkt 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym jako wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

W toku postępowania zwrócono się do Biura Transportu z prośbą o udzielenie informacji, czy przedsiębiorca F. G. zgłosił marki [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. W odpowiedzi, Biuro Transportu poinformowało, że pojazd nie został zgłoszony do ww. licencji.

Ustalono ponadto, że w dniu kontroli M. A. wykonywał przewóz drogowy zespołem pojazdów na rzecz przedsiębiorcy F.G., poruszał się po drodze, realizując przejazd z ładunkiem do, w chwili zatrzymania do kontroli jechał, którym miał przepłynąć . Organ uznał zatem, że podmiotem wykonującym przewóz drogowy w dniu kontroli, tj. [...] był F. G., oraz że stosownie do art. 4 pkt. 1 ustawy realizował on w tym dniu przewóz drogowy,

Naczelnik U.C. wyjaśnił dalej, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie przewozu drogowego (art. 5 ust. 1 ustawy). W dniu kontroli kierowca okazał wypis z licencji nr[...], jednak w toku prowadzonego postępowania ustalono, iż [...]nie był zgłoszony do posiadanej licencji w dniu[...].W przypadku wykonywania przewozu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji organ kontrolny zobowiązany jest do nałożenia kary zgodnie z art. 92 ust. 2 ustawy w wysokości określonej w pkt 1.2. załącznika do ustawy tj.[...].

Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy, podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, zobowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość [...]

z wyłączeniem przypadków opisanych w pkt 1-5 , które nie miały zastosowania

w sprawie.

Powołując się na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 24 marca 2010 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w województwach dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, mazowieckim, pomorskim, śląskim, zachodniopomorskim (Dz. U. Nr 59, poz. 371) organ wykazał, że kontrola marki wraz z naczepą miała miejsce na drodze [...] wobec czego uznał, że w niniejszej sprawie został spełniony warunek z art. 42 ust. 1 ustawy, tj. konieczność przejazdu po drodze krajowej.

Dalej organ wskazał, że tryb wnoszenia opłaty reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 86, poz. 721) i przytoczył treść § 3 ust. 1, 3, 5 pkt 1oraz § 4 ust.1 rozporządzenia wywodząc, że jedynym dowodem na to, że podmiot uiścił opłatę drogową za przejazd po drodze krajowej jest posiadanie karty opłaty drogowej przy sobie i okazanie na żądanie uprawnionego organu kontroli, bądź dostarczenie w postępowaniu wyjaśniającym jednej z długoterminowych kart opłaty drogowej (miesięcznej lub rocznej) wykupionej co najmniej na dzień przed kontrolą (art. 87 ust. 1 oraz pkt 4.1. załącznika do ustawy). Zgodnie z pkt 4.1 załącznika, karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty.

Kierujący M. A., okazał do kontroli dobową kartę opłaty drogowej z przedziurkowanym polem rok-[...], bez przedziurkowanego pola - dzień. Na karcie kontrolnej wpisano nr rejestracyjny kontrolowanego pojazdu. Winieta nie została naklejona na szybę pojazdu.

Organ podkreślił, że samo wykupienie winiety nie może być uznane za realizację obowiązku, o którym mowa w art. 42 ust. 1 ustawy. Opłata drogowa służy konkretnemu przejazdowi, a karta opłaty stanowi dowód jej uiszczenia, dlatego prawidłowo wypełniona i przedziurkowana musi znajdować się w pojeździe w trakcie przejazdu. Ponadto, karta ta została zakupiona [...] a kontrola miała miejsce [...] czyli upłynęło od dnia jej wydania. Zgodnie z art. 42 ust. 3 b pkt 1 karta opłaty dobowej może być wypełniona przez podmiot wykonujący przewóz drogowy w terminie 7 dni od jej wydania.

Odnosząc się do wyjaśnień, że kierowca otrzymał od pracodawcy pieniądze na zakup karty opłaty drogowej, jednak nie zakupił nowej ważnej karty opłaty drogowej z powodu pośpiechu, organ stwierdził, że zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, kartę opłaty wypełnia podmiot wykonujący przewóz drogowy przed rozpoczęciem pierwszego przejazdu, a więc przedsiębiorca, nie kierowca. Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podczas przewozu drogowego kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli min. ważną kartę opłaty drogowej. Artykuł 87 ust. 3 ustawy nakłada na przedsiębiorcę obowiązek wyposażenia kierowcy w wymagane dokumenty.

Naczelnik U.C. wskazał, że działalność gospodarcza polegająca na świadczeniu usług transportowych podlega ustawowej limitacji i poddana jest surowym rygorom. Wyrazem tego jest art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowiący, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, która jest udzielana przedsiębiorcy, jeżeli m.in.: legitymuje się certyfikatem kompetencji zawodowych, spełnia wymagania określone w przepisach ww. ustawy oraz innych przepisach określających wymagania w stosunku do kierowców. Zatem strona była zobowiązana do zadbania, aby przed rozpoczęciem przejazdu posiadać wszelkie wymagane prawem dokumenty. Tym samym ponosi odpowiedzialność za brak dokumentu karty opłaty drogowej.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 ww. ustawy kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające

z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej. W pkt 4.1. załącznika do ustawy zostało wskazane, że wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w wysokości[...].

Dalej organ wskazał, że przepis zawarty w art. 93 ust. 7 ustawy pozwala

na uwolnienie przedsiębiorcy od odpowiedzialności, w sytuacji gdy naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli naruszenie

ma charakter rażący, a w szczególności zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego. Ponadto zgodnie z art. 92a ust. 4 ustawy, postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. W dyspozycji art. 92 a ust. 4 oraz art. 93 ust. 7 ww. ustawy jednak nie mieszczą się sytuacje które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych, chodzi tu tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę.

Zdaniem organu, w sprawie brak było okoliczności do zastosowania zwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności, gdyż stwierdzone podczas kontroli naruszenia nie były zdarzeniami nagłymi, których nie można było przewidzieć. Przedsiębiorca nie wyposażył kierowcy w ważną kartę opłaty drogowej, jak również nie zgłosił pojazdu do posiadanej licencji, do czego był zobowiązany. Ponadto jako osoba profesjonalnie zajmująca się transportem drogowym powinna dołożyć należytej staranności, aby nie dochodziło do naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Tak więc organ celny zobowiązany był do nałożenia kary przewidzianej przepisem art. 92 ustawy o transporcie drogowym.

F. G. odwołał się od powyższej decyzji, zarzucając jej obrazę przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, wyszczególnionych w uzasadnieniu odwołania oraz przepisów postępowania administracyjnego.

Zdaniem odwołującego się, bezsporne jest, iż kierowca M. A. przebywał w podróży ponad półtora tygodnia, gdyż pojechał do z towarem, powrócił też z towarem, pojazd rozładował, skąd bezpośrednio pojechał, gdzie nastąpił załadunek, a następnie , gdzie miała miejsce kontrola. Tym samym nie możliwe było, aby pracodawca wyposażył go na ten konkretny dzień, tj. [...] w opłatę za przejazd po drogach krajowych. Jedyne co mógł uczynić to przekazać pracownikowi środki pieniężne na zakup tejże karty, co niewątpliwie miało miejsce. Bezsporne jest, że kierowca dysponował kwotą na uiszczenie opłaty, gdyż dokładnie w tym celu ją otrzymał. Bezsporne jest również, iż z powodu popełnionego przez M.A. wykroczenia został on ukarany karą pieniężną. M. A. jest kierowcą zawodowym mającym wszelkie niezbędne uprawnienia do wykonywania czynności w transporcie międzynarodowym ciężarowym. W tej sytuacji bezsporne jest, że naruszenia przepisów dokonał tylko i wyłącznie M. A., który został ukarany przez Sąd stosowną grzywną. Zachodzi więc, zdaniem wnoszącego odwołanie, powaga rzeczy osądzonej odnośnie wykroczenia. Poza tym oczywiste jest, że zatrudniając profesjonalnego kierowcę i wręczając mu niezbędne środki pieniężne na opłatę drogową nie mógł przewidzieć, że pracownik o najwyższych kwalifikacjach zachowa się w sposób całkowicie nieodpowiedzialny, a więc wystąpiły zdarzenia i okoliczności, których pracodawca nie mógł przewidzieć. Zgodnie z art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, organ kontroli mógł wydać decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

Odwołujący się zakwestionował również karę pieniężną [...] z tytułu wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji wyjaśniając, że posiada licencję nr [...]na wykonywanie zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Zgodnie z art. 8 ust. 2 a pkt 8 do wniosku o udzielenie licencji należy dołączyć wykaz pojazdów samochodowych wraz z kserokopiami krajowych dokumentów dopuszczających pojazd do ruchu, a w przypadku, gdy przedsiębiorca nie jest właścicielem tych pojazdów, również dokument potwierdzający prawo do dysponowania nimi. Przepis nie stawia więc żadnych szczególnych wymagań dotyczących sposobu oznaczenia pojazdów samochodowych. Istotnym wyróżnikiem każdego pojazdu samochodowego jest jego marka i typ, a przede wszystkim tzw. nr WIN, który jest wpisywany do dowodu rejestracyjnego, jak również znajduje się na różnych stałych miejscach samochodu. To nr WIN jest podstawą identyfikacji pojazdu samochodowego. Bezsporne jest więc, że w przypadku dokonywania sprawdzenia, czy dany samochód został zgłoszony do wniosku o udzielenie licencji należy podać podstawowe dane, tj. markę samochodu oraz nr WIN, które to dane są niezmienne i indywidualne identyfikują pojazd. Naczelnik Urzędu Celnego nie wykonał tej podstawowej czynności i w piśmie kierowanym do Biura Obsługi Transportu nie wskazał numeru WIN, a tym samym nie mógł dokonać prawidłowej identyfikacji i ustalenia, czy samochód poddany kontroli został zgłoszony do licencji. Niewątpliwie organ administracyjny I instancji mógł dokonać prostego sprawdzenia i wejść na stronę internetową Biura Obsługi Transportu wówczas uzyskałby informację, że były zgłoszone cztery pojazdy, w tym między innymi pojazd marki, który był poddany kontroli, co potwierdza wydruk internetowy ze strony Biura Obsługi Transportu. Kierowca okazał wszystkie dokumenty samochodu i niewątpliwie organ kontrolny mógł uzyskać nr WIN i dokonać prawdziwych ustaleń w sprawie.

Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu odwołania F. G., decyzją z dnia [...]

na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 1 pkt 1 Kpa, art. 5 ustawy z dnia

21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007, Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz art. 42, art. 87 ust. 1 i ust. 3, art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r.

o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm. - w brzmieniu

na dzień przeprowadzenia kontroli), § 3 ust. 1, 3, 4 i 5 oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. z 2009 r., Nr 86, poz. 721 ze zm.) - uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] za naruszenie określone w punkcie 1.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, tj. wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji i umorzył postępowanie w tym zakresie, w pozostałej części utrzymał w mocy ww. decyzję.

Organ odwoławczy po przedstawieniu przebiegu postępowania przed organem I instancji oraz treści odwołania wskazał ustalenia faktyczne, których dokonał w toku postępowania odwoławczego.

Mianowicie, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że w pismem z dnia[...] wystąpił do Inspektora Transportu Drogowego o ustalenie, czy marki o nr[...], nr[...], na dzień kontroli był zgłoszony do licencji[...].

W odpowiedzi Inspektorat Transportu Drogowego stwierdził, że pojazd ten na dzień [...] był zgłoszony do licencji.

W tym stanie rzeczy Dyrektor I.C. ustalił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu[...] F. G. dokonywał przewozu samochodem marki [...] ładunku mebli przeznaczonego dla odbiorcy (pieczęć firmowa w polach dokumentu dotyczących przewoźnika), w dniu kontroli kierowca do kontroli przedłożył wypis z licencji nr [...] wydany na rzecz przedsiębiorcy o nazwie F. G. na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy.

Zdaniem organu, konstrukcja art. 8 ust. 3 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym, oznacza, że dla wypełnienia obowiązków związanych z posiadaniem licencji niezbędne jest zidentyfikowanie pojazdu, z którego korzysta podmiot posiadający licencję w trakcie wykonywania transportu drogowego. Przedsiębiorca w celu realizacji obowiązku określonego w art. 8 ust. 3 pkt 8 ustawy powinien zgłosić do licencji konkretny pojazd o numerze rejestracyjnym i numerze VIN określonych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Potwierdza to wyszczególnienie naruszenia w pozycji 1.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, tj. wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. W przedmiotowej sprawie, organ I instancji zwrócił się do Ministerstwa Infrastruktury z prośbą o udzielenie informacji, czy na dzień kontroli, F. G. zgłosił do licencji [...]na wykonywanie zarobkowego przewozu drogowego rzeczy samochód marki o nr rejestracyjnym[...], bez podania numeru VIN pojazdu. W odpowiedzi podano, że pojazd o takim numerze rejestracyjnym nie był zgłoszony do ważnej licencji nr [...] . W trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego, organ II instancji uzyskał informację, że pojazd o nr VIN przyporządkowanym na dzień kontroli pojazdowi o nr rejestracyjnym [...] był zgłoszony do licencji nr[...] , ale pod numerem rej.[...]. Co prawda nr rejestracyjny pojazdu pod jakim został zgłoszony do licencji różni się od posiadanego przez pojazd w dniu kontroli, nie zmienia to jednak faktu, że sam pojazd o nr VIN [...] na dzień kontroli do licencji był zgłoszony.

Na tej podstawie organ drugiej instancji ustalił, że skarżący dopełnił obowiązku wynikającego z art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i stwierdził, że Naczelnik Urzędu Celnego niezasadnie nałożył na odwołującego się karę pieniężną w wysokości [...] za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji.

Odnosząc się do kwestii nałożenia na stronę kary za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, organ II instancji wyjaśnił, że w przypadku wykonywania jednego z rodzaju przewozów drogowych wymienionych w art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym, podmiot jest zobowiązany do uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Z akt sprawy wynika, że kierowca M. A., nie posiadał i nie okazał do kontroli ważnej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kierowca przedłożył kontrolującym funkcjonariuszom nieważną w dniu kontroli dobową kartę opłaty drogowej, zakupioną w dniu [...]z przedziurkowany polami: rok-[...].

Po przeprowadzonej analizie materiału dowodowego, organ odwoławczy stwierdził, że z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby w dniu kontroli strona wykonywała którykolwiek z przewozów enumeratywnie wymienionych w art. 42 ust. 1 pkt 1-5, w związku z czym nie podlega zwolnieniu z obowiązku uiszczenia opłaty określonej w ww. artykule. W dniu [...] wykonywany był natomiast przewóz drogowy po drodze na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z czym zaistniał obowiązek uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 42 ustawy (w brzmieniu na dzień kontroli).

W niniejszej sprawie, zastosowanie ma tryb wnoszenia opłat regulowany przez rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat

za przejazd po drogach krajowych i w tym zakresie Dyrektor wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych tj. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2010 r. o sygn akt II GSK 266/09, z dnia 28.06.11 r., sygn. akt II GSK 674/10, z dnia 20.09.11 r. sygn. akt II GSK 867/10, z dnia 30.11.11 r. sygn. akt ll GSK 1166/10.

Powołując się na przepisy § 3 ust. 1, 2, ust. 3, 4 i 5 oraz § 4 ust. 1 powyższego rozporządzenia, organ II instancji wskazał dalej, że dowodem na to, że podmiot uiścił opłatę drogową za przejazd pojazdu po drodze krajowej jest posiadanie prawidłowo wypełnionej karty opłaty drogowej przy sobie i okazanie na żądanie uprawnionego organu kontroli, bądź dostarczenie w postępowaniu wyjaśniającym jednej z długoterminowych kart opłaty drogowej (miesięcznej lub rocznej), wykupionej co najmniej na dzień przed kontrolą (art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz pkt 4.1 załącznika do ustawy. W trakcie kontroli, kierowca okazał dobową kartę opłaty drogowej przedziurkowaną w polu rok –[...] w polu miesiąc -. Nie ma to jednak znaczenia dla niniejszej sprawy, z uwagi na to, że była to karta dobowa nieprzedziurkowana w polu dzień oraz zakupiona w dniu [...] r. Stosownie do treści art. 42 ust. 3b ustawy, karta opłaty dobowej może być wypełniona przez podmiot w terminie 7 dni od wydania kart opłaty drogowej. W niniejszej sprawie termin wykorzystania przedstawionej do kontroli karty dobowej upłynął z dniem [...].Nie mogła stanowić ona zatem dowodu uiszczenia opłaty za przejazd wykonywany tym konkretnym dniu. Z akt sprawy wynika, że M.A. otrzymał od szefa pieniądze na wykup winiety, ale nie dokonał zakupu, ponieważ o tym zapomniał. Zgodnie z art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, wszczęcie postępowania wobec kierowcy, który np. nie wykupił winiety choć otrzymał w na ten cel środki pieniężne, nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego także wobec przedsiębiorcy realizującego przewóz drogowy. Przepis ten oznacza, że jeśli nawet winę za brak karty opłaty drogowej ponosi kierowca, nie uwalnia to automatycznie z odpowiedzialności za powstałe naruszenie przedsiębiorcy. Dotyczy to wszystkich przedsiębiorców realizujących przewóz drogowy, którzy naruszyli obowiązek określony w art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Stosownie do tego przepisu podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. W razie stwierdzenia naruszenia tych przepisów wymierzana jest kara, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Ustawa o transporcie drogowym przewiduje odrębnie odpowiedzialność karnoadministracyjną kierowcy wykonującego przejazd w ramach transportu drogowego za naruszenie obowiązków określonych w art. 87 tej ustawy oraz odrębną odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy za naruszenie przepisów tej ustawy w zakresie obowiązku uiszczania opłat za korzystanie z sieci dróg krajowych. Odrębną odpowiedzialność przedsiębiorcy potwierdza również utrwalone orzecznictwo sądowe. I tak w wyroku NSA sygn. akt II GSK, sąd wskazał, że w myśl art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, przedsiębiorca wykonujący przewozy drogowe odpowiedzialny jest za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy w wymagane dokumenty.

Z wyjaśnień kierowcy wynika, że miał zakupić kartę opłaty drogowej. Powyższa organizacja pracy w firmie wskazuje, zdaniem organu, na element przerzucania całej odpowiedzialności za zakup karty i posiadanie jej w pojeździe na kierowcę. Takie postępowanie jest również obarczone ryzykiem wystąpienia np. trudności w jej zakupie, czy też przeoczenia, zapomnienia kierowcy. Aby nie naruszyć przepisów ustawy o transporcie drogowym F. G. winien wyposażyć kierowcę jeszcze przed wyruszeniem w trasę w niezbędne do wykonania tego przewozu dokumenty, w tym karty opłaty drogowej na cały czas przewozu. W przypadku braku możliwości dokładnego ustalenia, ile czasu kierowca będzie poruszał się po drogach krajowych w Polsce, zasadne jest wcześniejsze zakupienie odpowiedniej ilości kart dobowych, karty siedmiodniowej lub długoterminowej i czyniąc zadość obowiązkowi wynikającemu z przepisu art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, wyposażyć w nią kierowcę, a nie przerzucać na niego całą odpowiedzialność za zachowanie zgodne z przepisami tej ustawy. Użyte w przepisie pojęcie wyposażenie oznacza zaopatrzenie, wręczenie dokumentu kierowcy pojazdu. Zatem strona była zobowiązane do zadbania, aby przed rozpoczęciem jazdy kierowca posiadał wszelkie wymagane prawem dokumenty, w tym odpowiednią kartę opłaty drogowej. Tym samym przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za dysponowanie przez kierowcę również dokumentami potwierdzającymi, że opłata za przejazd po drodze krajowej została uiszczona, tj. wypisaną i przedziurkowaną kartą opłaty drogowej. Takie stanowisko poparł również Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 07.09.11 r. sygn. akt II SA/Sz 524/11.

Odnosząc się do stwierdzeń skarżącego dotyczących trudności w zakupie kart długoterminowych, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że zgodnie z art. 42 ust. 3 ustawy

o transporcie drogowym wiele jednostek upoważnionych jest do sprzedaży kart opłaty drogowej. Są to m.in. urzędy celne wewnętrzne, polski organizacje zrzeszające przewoźników drogowych, urzędy pocztowe, urzędy Inspekcji Transportu Drogowego czy też stacje benzynowe. Strona miała możliwość sprawdzenia przed rozpoczęciem pracy przez kierowcę, w jakich punktach dystrybucji są dostępne karty opłaty drogowej, dokonać zakupu właściwej karty opłaty drogowej w ww. punktach dystrybucji kart

i zaopatrzyć w nią kierowcę przed rozpoczęciem przez niego pracy. Kierowcy zatrudnieni przez przedsiębiorcę wykonującego działalność transportową w sposób zorganizowany i ciągły, winni być zawsze wyposażeni przez niego w odpowiednie dokumenty, w tym kartę opłaty drogowej. Skarżący nie wskazał w jakich i w ilu jednostkach dystrybucji kart, nie były one dostępne. Z odwołania wynika, iż kierowca po powrocie dokonywał przewozu do miejscowości następnie do miejscowości oraz ostatecznie. Miał zatem wielokrotnie możliwość nabycia kart opłaty drogowej, np. na mijanych stacjach benzynowych.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że mając na uwadze treść art. 92 a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym zbadał, czy w niniejszej sprawie były podstawy do wyłączenia odpowiedzialności F. G. za powstałe naruszenie. W art. 92 a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, ustawodawca zawarł generalną klauzulę wyłączającą odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że nie miał on wpływu

na powstanie naruszenia. Natomiast art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym wyłącza odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewozy, jeżeli zostanie stwierdzone, że naruszenie przepisów nastąpiło w sytuacjach, których ten podmiot nie mógł przewidzieć. Organ powołał się w tym miejscu na stanowisko WSA wyrażone w wyroku, zgodnie z którym przedsiębiorca będzie zwolniony z odpowiedzialności, jeżeli zostanie stwierdzone, że dołożył należytej staranności (uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać) organizując przewóz, a jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych "okoliczności" lub "zdarzeń" doszło do naruszenia. Zgodnie natomiast z wyrokiem WSA sygn. akt VI SA/Wa 2196/08, przepisy prawa nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, aby nie dochodziło do naruszeń. Wyrazem tego obowiązku jest m.in. art. 10 ust. 2 i ust. 3 zd. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, który nakłada na przedsiębiorstwo transportowe obowiązek organizowania pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać rozporządzenia nr [...] oraz przepisy rozdziału II tego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się wykonujący przewozy kierowcy. Dodatkowo organ powołał się na wyroki WSA sygn. akt VI SA/Wa 278/10 oraz NSA. sygn. akt 989/08.

Zdaniem organu, praca przedsiębiorstwa powinna być w taki sposób zorganizowana przez przedsiębiorcę, aby jego działalność odbywała się zgodnie

z obowiązującym prawem. Sprawą przedsiębiorcy jest zawarcie takich umów

i wypracowanie takich rozwiązań organizacyjnych, które będą dyscyplinować osoby wykonujące pracę na jego rzecz. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a więc działalność w celach zarobkowych, zawodowo i we własnym imieniu, jako działalność profesjonalną, zobowiązany jest dołożyć maksimum staranności by była ona prowadzona zgodnie z przepisami prawa. Poza tym kierowca - pracownik, który swoim postępowaniem wyrządza pracodawcy szkodę ponosi wobec tego pracodawcy odpowiedzialność na zasadach przewidzianych w Kodeksie pracy.

Organ II instancji stwierdził dalej, że w tej sprawie nie można mówić

o wystąpieniu nieprzewidzianych okoliczności, które miały wpływ na powstanie naruszenia. Organ I instancji zasadnie więc nie zastosował art. 92 a ust. 4 ustawy

o transporcie drogowym oraz zasadnie nie wydał decyzji o umorzeniu postępowania (nie zastosował art. 93 ust. 7). Również w postępowaniu odwoławczym organ II instancji nie znalazł podstaw do zastosowania art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenia dowodu z wyroku nakazowego Sądu Rejonowego organ podał, iż nie ma on znaczenia dla niniejszej sprawy. Odpowiedzialność przedsiębiorcy jest odrębną od odpowiedzialności osoby kierującej pojazdem.

Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że chociaż art. 42 ustawy o transporcie drogowym utracił moc z dniem 30 czerwca 2011 r. na podstawie art. 8 ustawy z dnia 7 listopada 2008r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.08.218.1391), to – jego zdaniem - brak jest podstaw do uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Ustawa "zmieniająca" nie zawiera przepisów przejściowych. W związku z powyższym konieczne jest zajęcie stanowiska w kwestii, czy do zdarzeń, które miały miejsce przed dniem [...] organ celny winien po dniu [...]., orzekać na podstawie art. 42 ustawy o transporcie drogowym.

W niniejszej sprawie bezspornie podczas kontroli drogowej w dniu[...]. stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, za które to naruszenie ustawodawca przewidział karę pieniężną. Zasady stosowania prawa w sytuacji, gdy podczas jego zmiany ustawodawca nie przewidział przepisów przejściowych, były już przedmiotem orzekania sądowego. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego,

z dnia [...] wyrażono pogląd, że w sytuacji gdy nowa ustawa nie reguluje kwestii intertemporalnych, tę powinny wypełnić w drodze wykładni organy stosujące prawo. Zgodnie z poglądem NSA, dopuszczalne jest przyjęcie jednej z następujących zasad tj. zasady bezpośredniego działania nowego prawa, według której nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości, zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to, mimo wejścia w życie nowych regulacji, ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości oraz zasady wyboru prawa, która wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń sprzed wejścia w życie nowego prawa pozostawia zainteresowanym podmiotom. Powyższe oznacza, że gdy ustawodawca nie określa przepisów przejściowych, dopuszczalne jest przyjęcie jednej z ww. zasad, przy czym wyboru dokonuje organ stosujący to prawo. Nie musi to być automatyczne przyjęcie stosowania przepisów nowej ustawy do zdarzeń mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. W wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko, zgodnie z którym w sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak również do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej lecz trwają dalej, po wejściu w życie nowej ustawy. W przedmiotowej sprawie naruszenie miało charakter jednorazowy. Brak karty opłaty drogowej został ujawniony podczas kontroli rozpoczętej i zakończonej w dniu [...] tak więc nie można przyjąć, że zdarzenie to trwało również po zmianie stanu prawnego.

Zgodnie z powyższym, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, zdarzenie, które miało miejsce w czasie gdy obowiązywał określony stan prawny musi być oceniane wedle niego. Przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie transportu drogowego powinien dostosować swe działania do stanu prawnego obowiązującego

w chwili przeprowadzania kontroli drogowej. Poza tym pobieranie opłat za korzystanie z dróg krajowych reguluje dyrektywa 1999/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17.06.99r. w sprawie pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe (Dz.U.UE 199, poz. 187). Dyrektywa ta określa m.in. warunki nałożenia opłat za przejazd, a także maksymalną wysokość takich opłat. Jednocześnie zgodnie z art. 9a tej dyrektywy, państwa członkowskie ustalają odpowiednie kontrole i określają system sankcji stosowanych za naruszenie przepisów krajowych na podstawie tej dyrektywy. Ustanowione sankcje winny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo nałożył karę pieniężną w wysokości [...] za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej F. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nakładającą karę pieniężną w wysokości [...] za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

-naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie i nie uznanie że wystąpiły okoliczności wyłączające odpowiedzialność jego, w sytuacji gdy

z materiału zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, co również ustalił organ, że kierowca został przez pracodawcę wyposażony w środki pieniężne do uiszczenia opłaty drogowej, a nadto, że został prawomocnie skazany przez sąd na grzywnę za wykroczenie, które wyłącznie obciąża M. A. oraz art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie i nie umorzenie postępowania w sytuacji gdy w sprawie wystąpiły okoliczności, których nie mógł przewidzieć, bowiem przekazał zawodowemu kierowcy z wieloletnim stażem pracy pieniądze na uiszczenie opłaty drogowej i nie mógł przewidzieć, że kierowca dopuści się niedbalstwa i powyższej opłaty nie uiści.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej części decyzji Dyrektora Izby Celnej, a także uchylenie w tej części decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Skarżący wskazał w uzasadnieniu skargi,

że kontrolowany pojazd jechał z miejscowości i dalej promem. Bezsporne jest, że kierowca M.A. przebywał w podróży półtora tygodnia, gdyż pojechał z towarem, powrócił też z towarem, następnie rozładował pojazd, stamtąd pojechał do, gdzie nastąpił załadunek, a następnie, gdzie miała miejsce kontrola. Tym, samym nie było możliwe, aby pracodawca wyposażył go na ten konkretny dzień, tj. [...] w kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych. Przekazał natomiast kierowcy środki pieniężne na zakup tejże karty. Z powodu popełnionego wykroczenia kierowca został, ukarany karą pieniężną wyrokiem nakazowym z dnia [...]. Zdaniem skarżącego, oczywistym jest, że zatrudniając profesjonalnego kierowcę i wręczając mu niezbędne środki pieniężne z przeznaczeniem na opłatę drogową nie mógł przewidzieć, że pracownik o najwyższych kwalifikacjach zachowa się w sposób całkowicie nieodpowiedzialny, a więc wystąpiły zdarzenia i okoliczności, których pracodawca nie mógł przewidzieć. Gdyby w niniejszej sprawie miał miejsce tylko jeden przejazd wówczas możnaby było zarzucić skarżącemu niedopełnienie obowiązku poprzez nieuiszczenie opłaty drogowej. Jednakże w tym konkretnym przypadku miało miejsce kilka przejazdów następujących po sobie, które kończyły się bądź następowały poza siedzibą firmy, a nawet poza granicami kraju. Organ winien był umorzyć postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Niedokonanie opłaty wynikało wyłącznie z niedbalstwa kierowcy.

W zaskarżonej decyzji nie uwzględniono okoliczności, że w [...] zmieniły się zasady nabywania kart potwierdzających opłatę drogową. Poprzednio kupował roczną, bądź półroczną kartę drogową, w którą wyposażał kierowcę

i niemożliwa był więc sytuacja, aby opłata drogowa nie pozostała uiszczona.

To z powodu działań administracyjnych wycofano ze sprzedaży karty półroczne

i roczne, a pozostawiono tylko i wyłącznie karty dobowe lub tygodniowe. Kierowca tłumaczył, że w kilku punktach, w których zazwyczaj możną nabyć karty, ich nie było, przy czym bezsporne jest, że nie poinformował pracodawcy o zaistniałym problemie. Inaczej bowiem w takiej sytuacji na pewno zakazałby odbywania dalszej podróży

i dołożyłby wszelkich starań, aby uiścić opłatę.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko.

W piśmie [...] F. G. w związku z odpowiedzią na skargę podniósł, że rozumienie przez organ art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie w ten sposób, że tylko zdarzenia wywołane siłą wyższą uzasadniają jego zastosowanie jest nieprawidłowe. Gdyby ustawodawca istotnie chciał ograniczyć stosowanie tego przepisu tylko do sytuacji wywołanych siłą wyższą, to zapewne byłoby to jasno zapisane. Pojęcie należy rozumieć jako brak możliwości przewidzenia wystąpienia zdarzeń lub okoliczności skutkujących naruszeniem obowiązujących przepisów. Okoliczności sprawy prowadzą właśnie do wniosku, że pomimo dołożenia należytej staranności nie mógł przewidzieć, iż kierowca zaopatrzony w odpowiednią kwotę pieniędzy nie zdoła zakupić karty opłaty drogowej. Całkowicie nietrafione jest stanowisko organu administracyjnego, jakoby przedsiębiorca mógł zakupić kilka kart "na zapas". W chwili zakupu karty jest ona kasowana ten sposób, że znakuje się dzień zakupu i karta musi być wykorzystana w tym właśnie dniu, w następnym dniu traci już ważność. Tym samym kupienie kilku kart "na zapas" stanowiłoby jedynie wspomaganie budżetu państwa bez jakiejkolwiek korzyści dla przedsiębiorcy, gdyż karty takie nie mogą być w późniejszym terminie wykorzystane

z powodu utraty ważności. Przedsiębiorca musi postępować w sposób racjonalny,

aby utrzymać się na rynku. Nie może więc ponosić zbędnych opłat. Możliwe byłoby oczywiście kupienie karty siedmiodniowej przez co zamiast [...] przedsiębiorca ponosi wydatek [...]. Jednakże w tej konkretnej sytuacji, skoro kierowca samochodem wyjeżdża za granicę i przewidywany czas to 7 dni, tym samym kupno karty siedmiodniowej za[...] , która najprawdopodobniej nie będzie wykorzystana, albo też będzie wykorzystana co najwyżej przez jeden dzień, byłoby działaniem nieracjonalnym, a wydatek jest ewidentnie zbyteczny. Skoro kierowcą jest doświadczona osoba posiadająca wymagane kwalifikacje, to niemożliwe jest przewidzenie zachowań kierowcy diametralnie odbiegających od normy. Ponadto skarżący podniósł, że dzienna opłata wynosiła wówczas[...] , a organ administracyjny wymierzył karę w maksymalnej jej wysokości. Skoro ustawodawca przewidział możliwość wymierzenia różnych kar, to wymierzenie kary maksymalnej winno być przez organ administracyjny uzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, przeprowadzona

w granicach wskazanych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) nie potwierdziła niezgodności tego aktu z prawem.

Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że niesporne jest w niniejszej sprawie, że skarżący w dniu kontroli tj.[...] wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy po drodze krajowej zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej. Nie ulega również wątpliwości, że w realiach niniejszej sprawy na skarżącym, jako na wykonującym ten transport, ciążył obowiązek prawny, zgłoszenia ciągnika samochodowego marki do licencji i dokonania opłaty drogowej za przejazd, wynikający ze wskazanych w zaskarżonej decyzji i w niej cytowanych przepisów ustawy o transporcie drogowym. W toku postępowania odwoławczego kwestia wypełnienia przez skarżącego pierwszego z powyższych obowiązków została zweryfikowana i rozstrzygnięta na korzyść strony. Ustalając, w drodze uzupełnienia danych ewidencyjnych pojazdu o numer WIN, że pojazd ten był zgłoszony do licencji, organ II instancji zlikwidował błąd w ustaleniach faktycznych organu I instancji, co w konsekwencji dało podstawę do korekty zarówno przyjętego opisu naruszenia prawa i jego podstawy prawnej jak i wysokości wymiaru kary pieniężnej.

Istota sporu w niniejszej sprawie zasadniczo sprowadza się do oceny prawnej przedstawionej przez skarżącego koncepcji ukształtowania jego odpowiedzialności,

a w zasadzie do podnoszonego w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze braku podstaw do przyjęcia tej odpowiedzialności za nieuiszczenie opłaty drogowej za wykonywanie w dniu kontroli przewozu drogowego po drodze krajowej.

W ustalonych okolicznościach sprawy podnoszony skargą zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 92 a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym jest chybiony.

Należy podkreślić, że wbrew przekonaniu skarżącego, organ odwoławczy nie naruszył prawa nie uwzględniając zarzutów odwołania kwestionujących odpowiedzialność strony w powyższym zakresie.

W szczególności, zgodnie z prawem Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że fakt ukarania kierowcy kontrolowanego pojazdu za wykroczenie, polegające na nieuiszczeniu opłaty drogowej pozostaje bez wpływu na administracyjną odpowiedzialność skarżącego, która w odróżnieniu od odpowiedzialności wykroczeniowej kierowcy, jest odpowiedzialnością zobiektywizowaną, niezależną od winy podmiotu naruszającego obowiązek administracyjny. Dlatego, przypisanie przez sąd powszechny winy kierowcy za jego wykroczenie nie wyłącza przyjęcia odpowiedzialności skarżącego za własny delikt prawa administracyjnego, co trafnie wywiódł organ odwoławczy powołując się na treść art. 92 a ust. 3 w związku z art. 87 ust.3 ustawy.

Dokonana zaskarżoną decyzją ocena twierdzeń skarżącego na okoliczność zaistnienia ustawowych okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność również prawa nie narusza. Wyłączenie tej odpowiedzialności na zasadzie określonej w art. 92a ust. 4, który stanowi, że: "Postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia" nie może być interpretowane tak jak oczekuje tego skarżący, w sytuacji, gdy to na nim jako na przedsiębiorcy wykonującym międzynarodowy transport drogowy ciąży wskazany w art.87 ust. 3 u.t.d. ustawy obowiązek wyposażenia kierowcy w wymagane dokumenty, do których ustawa zalicza dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drodze krajowej. Posłużenie się inną osobą, w tym wypadku kierowcą i zaopatrzenie go w pieniądze na wykpienie odpowiedniej karty opłaty nie stanowi gwarancji wywiązania się z obowiązku. Jeśli zatem wykonujący przewóz przerzuca swój obowiązek na pracownika, to musi liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z niewykonania polecenia z takich przyczyn, które są łatwe do przewidzenia i nie wymagają zaistnienia nadzwyczajnych przeszkód, a więc na przykład z powodu lekkomyślności i niedbalstwa kierowcy. Trafnie zatem wyjaśnił organ w uzasadnieniu prawnym zaskarżonej decyzji, że przewoźnik powinien tak zorganizować pracę, aby zapewnić sobie wykonanie obowiązków wynikających z przepisów ustawy. Sama uciążliwość związana z koniecznością wykupienia karty opłaty drogowej, taka jak zwłoka w kontynuacji przewozu, zamkniecie najbliższego punktu sprzedaży lub konieczność poszukiwania punktu dystrybucji kart opłaty drogowej nie stanowi okoliczności niemożliwej do przewidzenia w rozumieniu powyższego przepisu. Skoro skarżący swój obowiązek przerzucił na kierowcę, to nie może skutecznie twierdzić, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Kwestie związane ze sposobem rozumienia przesłanek sformułowanych

w art. 92a ust. 4 i w art. 93 ust. 7 ustawy były wielokrotnie przedmiotem analizy

w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Zarówno orzecznictwo jak i piśmiennictwo co do tej wykładni

są zgodne, co wykazał organ odwoławczy cytując odpowiednie fragmenty orzecznictwa i piśmiennictwa.

Wobec twierdzeń skargi, zawierającej własną wykładnię art. 93 ust. 7 u.t.d. dokonaną przez skarżącego przypomnieć wypada, że artykuł 93 ust. 7 ustawy

o transporcie drogowym stanowi, że: "Przepisów ust. 1 – 3 nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozowy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzonej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej." Z cytowanego przepisu wynika, że wskazane w nim okoliczności stanowiące podstawę do umorzenia prowadzonego postępowania zostały w ustawie ograniczone do sytuacji wystąpienia zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W ocenie Sądu, w pełni zgodna jest z ratio legis tego uregulowania dokonana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykładnia tych okoliczności kładąca akcent na jej nadzwyczajny charakter. Podmiot wykonujący przewóz drogowy zobligowany jest do zachowania takiej miary staranności w działaniu, która jest wypadkową respektowania przepisów nakładających nań określone obowiązki i możliwości wywiązania się z nich

w toku realizowania działalności gospodarczej, funkcjonującej w warunkach dających się przewidzieć w oparciu o wiedzę na temat zwykłych, typowych zjawisk gospodarczych i związane z tym doświadczenie życiowe.

Okoliczność, niewywiązania się przez kierowcę z polecenia pracodawcy

z powodu np. zapomnienia, czy braku czasu, podobnie jak brak w sprzedaży określonego rodzaju kart opłaty drogowej bądź zamknięcie niektórych punktów sprzedaży tych kart nie jest niczym nadzwyczajnym ani niemożliwym do przewidzenia w realiach gospodarczych.

Jeśli przedsiębiorca wykonujący przewóz nie zaopatruje kierowcy w odpowiednią kartę opłaty drogowej, co jest jego obowiązkiem i to możliwym do zrealizowania przed wyruszeniem pojazdu w trasę – jak trafnie wykazano to w zaskarżonej decyzji - to musi liczyć się zarówno z niestarannością w działaniu kierowcy jak i z zaistnieniem tego typu przeszkód na trasie przejazdu pojazdu, w efekcie których nie będzie możliwe nabycie przez kierowcę odpowiedniej karty opłaty drogowej. Zamknięcie punktu sprzedaży kart opłaty drogowej lub brak odpowiednich kart w takim punkcie nie jest okolicznością nieprzewidywalną czy okolicznością trudną do przewidzenia, a zatem nie można w takim przypadku mówić o zachowaniu przez wykonującego przewóz drogowy staranności w działaniu, jakiej można oczekiwać od osoby prowadzącej działalność gospodarczą.

Podzielając w pełni stanowisko Dyrektora Izby Celnej wraz

z przytoczoną w zaskarżonej decyzji argumentacją nie znalazł Sąd podstaw faktycznych ani prawnych do uwzględnienia zarzutów skargi.

Podkreślenia wymaga i to, że organ odwoławczy trafnie dostrzegł konieczność odniesienia się do zaistniałej w czasie trwania postępowania okoliczności zmiany stanu prawnego, na tle której wyłonił się problem intertemporalny. W kwestii tej Sąd także nie dopatrzył się naruszenia prawa w przyjętej w zaskarżonej decyzji koncepcji zaistnienia podstaw do stosowania ustawy obowiązującej w dacie kontroli, a nie w dacie orzekania.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 oraz art. 13ha-13i ustawy o drogach publicznych oraz art. 1 i art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 218, poz. 1391) od dnia 1 lipca 2011 r. nastąpiła zmiana sposobu pobierania opłat za przejazd po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca

1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.),

za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej tony, w tym autobusów, niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Aktualnie pobierana jest opłata elektroniczna w ramach Krajowego Systemu Poboru Opłat Elektronicznych (e-myto). W myśl art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości[...].

Zdarzenie będące przedmiotem wszczętego w sprawie postępowania miało miejsce[...] natomiast decyzja ostateczna nakładająca karę pieniężną wydana została, po wyżej opisanej zmianie prawa Ustawa zmieniająca nie zawiera przepisów przejściowych, wskazujących które prawo –obowiązujące w dacie naruszenia obowiązku, czy obowiązujące w dacie decyzji należy stosować w takiej sytuacji. Zagadnienie to było już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych na gruncie wcześniejszych zmian prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach jednoznacznie stwierdził, że do zdarzeń faktycznych o charakterze jednorazowym, zamkniętym, zakończonych czasowo, takich z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ich prawna ocena powinna następować z uwzględnieniem treści regulacji obowiązującej w dacie ich zaistnienia, tj. w dacie naruszenia prawa.

Sąd ten w wyroku z dnia [...] podkreślił, że naruszenie prawa, jako delikt administracyjny, skutkuje bezpośrednio powstaniem materialnoprawnego stosunku administracyjnego między stroną, a organem administracji publicznej, który nawiązuje się z datą zaistnienia zdarzenia, który

to moment determinuje treść obowiązku administracyjnego. Stanowiąca natomiast konsekwencję tego naruszenia decyzja administracyjna, jedynie konkretyzuje stosunek administracyjnoprawny oraz potwierdza jego istnienie, określając wysokość sankcji za naruszenie określonego zakazu, wynikającego z przepisów prawa (por. także uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OPS 1/06).

W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również powołanych unormowań prawnych w zakresie zasad poboru opłat za przejazd po drogach krajowych, obowiązujących od dnia w ocenie Sądu, w pełni zasadne jest wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko, iż nie ma podstaw do zwolnienia podmiotu wykonującego przewóz drogowy od obowiązku uiszczenia kary pieniężnej, nałożonej tytułem sankcji za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, wyłącznie z powodu uchylenia

art. 42 u.t.d., jeżeli na skutek tej zmiany w istocie zmienił się wyłącznie techniczny sposób poboru tych opłat, który został uregulowany w innym akcie prawnym. Podkreślić należy bowiem, iż w myśl przywołanego art. 13k ustawy o drogach publicznych, ustawodawca utrzymał obowiązek uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych, określając tożsamą sankcję w wysokości [...] za uchybienie temu obowiązkowi.

Skoro zatem skarżący, co jest w sprawie okolicznością niesporną, wykonywał przewóz drogowy po drodze krajowej bez dowodu uiszczenia stosownej opłaty z niniejszego tytułu, to za uzasadnione należy uznać nałożenie nań kary pieniężnej w wysokości [...] na podstawie przepisów, które na dzień zdarzenia normowały zasady uiszczania opłat oraz dokumentowania tego faktu. Z załącznika nr 1 pkt 4.1

do ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym na dzień naruszenia obowiązku wynika, że ustawodawca za omawiane naruszenie przewidział karę [...]zł. Nałożenie takiej kary pieniężnej nie odbywa się na zasadzie uznania administracyjnego, przy jej orzekaniu organ związany jest przepisem prawa również co do wysokości kary, a zatem o jakimkolwiek jej miarkowaniu czy stosowaniu reguł wymiaru kary właściwych dla prawa karnego mowy być nie mogło. Twierdzenie skarżącego, że przepisy przewidują za przedmiotowe naruszenie karę pieniężną w granicach od-do nie znajduje oparcia w tekście mającego zastosowanie przepisu prawa, a zatem zarzut rażącego wymiaru kary również jest chybiony.

Z tych wszystkich względów należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić skargę.