Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2086/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 11a, art. 33 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 89 poz 589
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy
article: art. 41 ust. 6
journal: Dz.U. 2008 nr 237 poz 1656
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Olga Żurawska-Matusiak (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

Okręgowy Inspektor Pracy w [...] decyzją z [...] czerwca 2011 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.), umorzył postępowanie odwoławcze z odwołania M. S. (dalej jako skarżący) od decyzji inspektora pracy z [...] czerwca 2011 r. nr rej. [...] w sprawie odmowy nakazania umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych.

Pismem z 11 kwietnia 2011 r. skarżący zwrócił się do Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] z "zażaleniem dotyczącym nieumieszczenia go w ewidencji pracowników wykonujących pracę o szczególnym charakterze w grupie funkcjonariuszy Straży [...] ".

W związku z powyższym pismem inspektor pracy przeprowadził w [...] Komendzie Głównej Straży [...] kontrolę, której wyniki doprowadziły do wydania [...] czerwca 2011 r., w trybie art. 11a ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, decyzji odmawiającej nakazania umieszczenia skarżącego w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych. Organ uznał, że kierowanie pracą podległych funkcjonariuszy [...] , przebywając w pomieszczeniach biurowych, nie stanowi przesłanki do stwierdzenia, że pogorszenie sprawności psychofizycznej przed osiągnięciem wieku emerytalnego uniemożliwi dalsze wykonywanie pracy na zajmowanym stanowisku. Od początku prowadzonych postępowań kontrolnych pracownik uznany został przez organ I instancji za stronę postępowania, w związku z czym korzystał z pełni praw i obowiązków przysługujących stronie. Przedmiotowa decyzja została doręczona pracodawcy i skarżącemu, którego pouczono, iż pracownikowi przysługuje prawo wniesienia odwołania do Okręgowego Inspektora Pracy w [...] .

Zgodnie z zawartym w decyzji pouczeniem skarżący wystąpił z odwołaniem, w którym nie zgodził się z rozstrzygnięciem inspektora pracy i wniósł o skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Wskazaną na wstępie decyzją Okręgowy Inspektor Pracy w [...] umorzył postępowanie odwoławcze. Dla uzasadnienia swojego stanowiska podał, iż w myśl obowiązujących przepisów prawa skarżący nie jest uprawniony do wniesienia odwołania od decyzji inspektora pracy, albowiem nie przysługuje mu przymiot strony. W ocenie organu za takim poglądem przemawiają wszelkie okoliczności prawne oraz orzecznictwo sądowe dotyczące zasad prowadzenia postępowania administracyjnego przez organy Państwowej Inspekcji Pracy. Organ zważył, iż w rozumieniu art. 28 k.p.a. oparcie legitymacji do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej na kryterium interesu prawnego musi dotyczyć interesu prawnego konkretnego podmiotu. Interes pracownika choć indywidualny nie jest jednak konkretny i obiektywnie sprawdzalny. Zatem po jego stronie można mówić jedynie o występowaniu interesu faktycznego, który nie wystarcza do legitymowania się statusem strony w postępowaniu przed organami PIP. Ugruntowany jest pogląd zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie, że interes prawny legitymujący stronę postępowania wywodzi się z prawa materialnego i musi to być interes danego podmiotu.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż postępowanie administracyjne inspektora pracy (w tym kontrolne) prowadzone jest z udziałem pracodawcy, któremu przysługuje przymiot strony. Pracodawca uprawniony jest do udziału w czynnościach kontrolnych oraz do uczestniczenia w każdym stadium postępowania administracyjnego prowadzącego do wydania decyzji czyli nakazu, o którym mowa w art. 11 pkt 1-7 oraz 11a ustawy o PIP. Pracownik zaś nie posiada uprawnień do udziału w kontroli. Pracodawca jako jedyny uprawiony podpisuje wraz z inspektorem pracy protokół z kontroli, jako jedyny może wnosić zastrzeżenia do ustaleń z kontroli (art. 31 ust. 3 i 4 ustawy o PIP). Adresatem decyzji nakazowych jest wyłącznie pracodawca, na którego nakładany jest określony obowiązek. Pracownik nie jest stroną postępowania w przedmiocie nakazu kierowanego do pracodawcy. Stronami postępowania kontrolnego są inspektor pracy i pracodawca. Adresatem obowiązków ujętych w nakazie jest wyłącznie pracodawca. Pomimo wymienienia pracownika w treści nakazu z imienia i nazwiska w żadnym przypadku nie można uznać go za stronę postępowania administracyjnego (kontrolnego). Niewątpliwie pracownik jest osobą zainteresowaną wynikiem postępowania kontrolnego, zmierzającego do wydania nakazu, jednakże nie jest on stroną postępowania, której organ administracji ma obowiązek zapewnić czynny udział w każdym stadium postępowania.

Okręgowy Inspektor Pracy w [...] zwrócił również uwagę, iż z art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych, jednoznacznie wynika, że stronami postępowania zapoczątkowanego skargą wniesioną na podstawie tego przepisu jest organ kontroli i pracodawca zatrudniający pracownika wykonującego prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Pracownikowi przysługuje jedynie uprawnienie do wniesienia skargi do PIP według przepisów działu VIII k.p.a. w przypadku nieumieszczenia go przez pracodawcę w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Zdaniem organu odwoławczego, w świetle przepisów prawa materialnego pracownikowi nie przysługuje prawo wniesienia odwołania od decyzji inspektora pracy, albowiem nie jest on stroną postępowania kontrolnego. Ustawodawca w ustawie o emeryturach pomostowych przewidział jedynie dla pracowników uprawnienie do wniesienia skargi do organów PIP w przypadku niewpisania ich do ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W sytuacji gdy, po przeprowadzonej kontroli zainicjowanej skargą pracownika, inspektor pracy odmówi nakazania wpisania pracownika do niniejszej ewidencji, obowiązkiem organu w stosunku do pracownika jest udzielenie mu pisemnej odpowiedzi o sposobie załatwienia skargi. Z przymiotu strony pracownik może korzystać dopiero na etapie postępowania przed ZUS.

Stwierdzenie, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., pociąga za sobą konsekwencję w postaci wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Powyższa decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w [...] stała się przedmiotem skargi wniesionej przez M. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, skarżący podniósł, iż organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni przepisu art. 41 ustawy o emeryturach pomostowych. Zdaniem skarżącego, pracownik jest uprawniony do wniesienia odwołania od decyzji na podstawie art. 41 ust. 6 tej ustawy, a zatem postępowanie odwoławcze nie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Skarżący przedstawił także swoją argumentację przemawiającą, w jego ocenie, za zasadnością żądania umieszczenia go, jako zatrudnionego na stanowisku dyżurnego zmiany [...] , w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Okręgowy Inspektor Pracy w [...] wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania [...] Spółka Akcyjna nie zajął stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W świetle art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zasadności skargi M. S. od decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w [...] Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał za konieczne uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na jej wadliwość mogącą mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie przypomnieć należy, że postępowanie odwoławcze, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., może zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. W doktrynie i orzecznictwie utrwalony został pogląd, iż postępowanie odwoławcze może być umorzone jako bezprzedmiotowe, gdy strona cofnie odwołanie lub, gdy odwołanie zostało wniesione przez osobę, która nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. W pierwszym przypadku odwołujący jest dysponentem wniesionego środka zaskarżenia i oczywistym jest, iż cofnięcie odwołania uniemożliwia organowi II instancji wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do drugiej sytuacji zasadnym jest, w ocenie Sądu, przywołanie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanej w składzie 7 sędziów z 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98 (publik. ONSA 1999, Nr 4, poz. 119), zgodnie z którą stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że treść pojęcia "interes prawny" wypełnia najczęściej "publiczne prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym, bo orzeka się o nich przez wydanie decyzji administracyjnej. Cechami tego interesu będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego" (por. J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, s. 187). Przepis art. 28 k.p.a. nie stanowi zatem normy samoistnej. Podstawą do wyprowadzenia interesu prawnego są głównie przepisy prawa administracyjnego materialnego. W regulacji materialnoprawnej określenie interesu prawnego nie zawsze wyrażone jest wprost, a często wymaga złożonego procesu wykładni. Brak interesu prawnego jednostki oznacza brak podmiotu, o którego obowiązkach i uprawnieniach organ administracji orzeka w drodze decyzji administracyjnej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydana w składzie 7 sędziów z 5 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 1/11, publik LEX nr 1052733).

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie Okręgowy Inspektor Pracy w [...] błędnie odmówił skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu zainicjowanym jego skargą (wnioskiem) o nakazanie przez inspektora pracy umieszczenia go w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656). Żądanie skarżącego zostało bowiem oparte na przepisie art. 41 ust. 6 tej ustawy.

Organizacja i zakres działania Państwowej Inspekcji Pracy określa ustawa z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.). Zgodnie z art. 1 tej ustawy, Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie. Rozdział 4 tej ustawy reguluje postępowanie kontrolne organów Państwowej Inspekcji Pracy, zaś art. 21 ustawy stwierdza, że postępowanie kontrolne ma na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia oraz udokumentowanie dokonanych ustaleń. W art. 11 pkt 1 – 7 ustawy ustawodawca określił, iż w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Utrwalone już orzecznictwo sądowoadministracyjne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 1107/05, publik. LEX nr 236485) jednoznacznie wskazuje, iż przestrzeganie przez organy Państwowej Inspekcji Pracy prawa pracy i uprawnień pracowniczych jest wyrazem ochrony obiektywnego porządku prawnego i związanego z nim interesu publicznego. Jest też wyrazem konstytucyjnie określonego nadzoru państwa nad warunkami pracy, a postępowania prowadzone przez PIP są uruchamiane z urzędu. Osoby, których informacje mogą prowadzić do uruchomienia takich postępowań, nie muszą wykazywać swojego interesu prawnego. Chociaż niewątpliwie pracownik jest podmiotem zainteresowanym wynikiem postępowania prowadzonego przez inspektora pracy, to brak podstaw do przyznawania mu statusu strony w postępowaniu prowadzonym w związku z naruszeniem przepisów prawa pracy przez pracodawcę, w oparciu o przepis pozwalający na podejmowanie władczych rozstrzygnięć wobec tegoż pracodawcy. Indywidualne roszczenia pracownicze, związane z naruszeniem prawa przez pracodawcę, nie dają prawa podmiotowego do domagania się podjęcia działań władczych i wydania rozstrzygnięcia na rzecz pracownika. Pogląd ten pozostaje nadal aktualny w odniesieniu do regulacji art. 11 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy na podkreślenie zasługuje jednak, że wprowadzony ustawą o emeryturach pomostowych, z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2010 r., przepis art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, uprawnia organy inspekcji do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz do sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji. Zgodnie ze znowelizowanym przepisem art. 33 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie tym organ, stosownie do ustaleń dokonanych w toku kontroli, wydaje decyzję. W obowiązującym porządku prawnym pojawiła się zatem szczególnego rodzaju norma prawna, która przyznaje na rzecz pracownika szersze niż dotychczas uprawnienia w zakresie działania Państwowej Inspekcji Pracy. Takim przepisem jest art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych, który daje pracownikowi, nieumieszczonemu w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (art. 41 ust. 1 pkt 2), możliwość inicjowania w instytucjonalizowanej formie działań nadzorczych organów inspekcji pracy, nazwanej skargą. Jest oczywiste, iż przyznane uprawnienie nie jest równoznaczne z uruchamianiem trybu skargowego, o którym mowa w art. 221 i nast. k.p.a., stanowiącym realizację konstytucyjnego prawa wynikającego z art. 63 Konstytucji RP, w myśl którego "Każdy ma prawo składać petycje, wnioski i skargi w interesie publicznym, własnym i innej osoby za jej zgodą do organów władzy publicznej oraz do organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej". Zwrócić bowiem należy uwagę, że pracodawca, nieumieszczający danego pracownika w ewidencji, nie należy przede wszystkim do podmiotów, które objęte są postępowaniem skargowym inicjowanym w trybie art. 221 i nast. k.p.a. Nadto, wprowadzenie takiej skargi do lex specialis, jaką jest ustawa o emeryturach pomostowych, mijałoby się z celem, wobec istnienia normy generalnej, w kodeksie postępowania administracyjnego.

Z powyższych rozważań płynie wniosek, iż racjonalny ustawodawca dał pracownikowi szczególne uprawnienie do zainicjowania postępowania, które kończy się decyzją inspektora pracy zgodną z wnioskiem strony lub decyzją odmowną. Zatem pracownik ma wybór, w jakim trybie organ Państwowej Inspekcji Pracy rozpatrzy jego wniosek. Pracownik ma możliwość zwrócenia się do inspektora pracy ze skargą tzw. obywatelską o przeprowadzenie kontroli i uregulowanie decyzją administracyjną umieszczenia wnioskującego pracownika w przedmiotowej ewidencji. Wówczas inspektor pracy wszczyna postępowanie administracyjne z urzędu i na życzenie pracownika zachowuje anonimowość jego danych osobowych. Stroną tego postępowania jest pracodawca, a pracownika informuje się jedynie o wynikach kontroli i wydanych po kontroli środkach prawnych. Pracownik ma też możliwość zainicjowania postępowania skargą wskazaną w art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych, w którym chce się ujawnić jako podmiot czynnie biorący udział w postępowaniu inspektora pracy. Innymi słowy, jako strona tego postępowania ze wszystkimi skutkami procesowymi przewidzianymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Pojęcie "skarga" użyte w powyższym przepisie, jest w istocie wnioskiem, który wszczyna postępowanie administracyjne i czyni wnioskującego pracownika, obok pracodawcy, stroną postępowania inspektora pracy.

W tym miejscu należy wskazać, iż realizacja uprawnienia do nabycia prawa do emerytury pomostowej związana jest ściśle ze spełnieniem określonych w ustawie o emeryturach pomostowych przesłanek, do których należy okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Ustawodawca zdefiniował w przepisach art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych pojęcie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, nakazując jednocześnie, by pracodawca ewidencjonując danego pracownika, spełniającego tę przesłankę, opłacał za niego składkę na Fundusz Emerytur Pomostowych, z którego następuje realizacja uprawnienia do emerytury pomostowej. Pracownik ma zatem interes prawny w domaganiu się umieszczenia go w ewidencji pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, jest to bowiem jeden z elementów niezbędnych do wykazania, że przysługuje mu prawo do emerytury pomostowej, a jedynym środkiem prawnym przyznanym mu w celu osiągnięcia tego skutku jest wyżej wskazana skarga (z art. 41 ust. 6) do organów inspekcji pracy. Załatwieniem sprawy w przedmiocie wpisu do ewidencji wszczętej ze skargi pracownika jest albo rozstrzygnięcie dla niego pozytywne (nakazanie umieszczenia go w ewidencji) albo też negatywne dla strony, a więc odmowa nakazania umieszczenia pracownika w ewidencji. Jeżeli w postępowaniu toczącym się ze skargi pracownika na nieumieszczenie go w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przyznaje się pracodawcy uprawnienie do złożenie środka odwoławczego prowadzącego do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy (art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy), to odebranie takiego uprawnienia pracownikowi byłoby niesłusznym jego dyskryminowaniem.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż pracownik jest stroną postępowania administracyjnego przed państwowym inspektorem pracy, jeżeli przedmiotem postępowania wszczętego z jego inicjatywy stało się nakazanie pracodawcy umieszczenie go w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w ramach figurującego tam stanowiska pracy (art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych).

W związku z tym, Okręgowy Inspektor Pracy w [...] błędnie pozbawił skarżącego przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu, a następnie umarzając postępowanie odwoławcze naruszył art. 138 ust. 1 pkt 3 k.p.a.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji należy zwrócić uwagę na swoistego rodzaju niekonsekwencję organu odwoławczego. Skoro bowiem organ II instancji twierdzi, iż postępowanie administracyjne inspektora pracy o nakazanie pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze prowadzone jest bez udziału pracownika jako strony, to nie może być mowy o wszczęciu postępowania na wniosek strony (chyba, że o przeprowadzenie kontroli i wydanie nakazu wystąpi sam pracodawca), lecz z urzędu. Jeżeli zatem pracownik informuje organ inspekcji pracy o nieprawidłowościach w zakresie braku stosownych wpisów w ww. ewidencji, wnosząc skargę w trybie Działu VIII k.p.a., to organ wszczyna z urzędu postępowanie kontrolne. W zależności od wyniku kontroli, wydaje z urzędu nakaz, o którym mowa w art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy i informuje o tym pracownika, bądź jedynie informuje pracownika o niezasadności jego żądań. Taki tryb postępowania byłby potencjalnie prawidłowy przy założeniu, że skarga pracownika nie wszczyna postępowania administracyjnego. Inspektor pracy nakłada na pracodawcę określony obowiązek prawny w formie nakazu. Skoro czyni to z urzędu, to może jedynie wydać nakaz zobowiązujący pracodawcę do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast w przypadku braku podstaw do nakazania pracodawcy określonego obowiązku, błędem jest wydanie decyzji odmawiającej zobowiązania do określonego zachowania pracodawcy. Organ wydawałby wówczas decyzję samemu sobie. Takie rozstrzygnięcie byłoby bezprzedmiotowe, albowiem nie zostałoby skierowane na zewnątrz do podmiotu praw i obowiązków. Bezprzedmiotowość jednak nie występuje, gdy skarga pracownika wszczyna postępowanie, a organ decyzją odmawia uwzględnienia wniosku.

Reasumując, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa procesowego (art. 28 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.), które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. To z kolei obliguje Sąd do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Oznacza to, że Okręgowy Inspektor Pracy w [...] będzie obowiązany rozpoznać odwołanie skarżącego od decyzji inspektora pracy z [...] czerwca 2011 r.

Sąd zwraca przy tym uwagę na oczywiste omyłki występujące zarówno w decyzji organu I instancji, jak i organu odwoławczego. Decyzja organu odwoławczego opatrzona została nieprawidłową datą (chodzi o miesiąc jej wydania), natomiast w decyzji z [...] czerwca 2011 r. omyłka dotyczyła nazwiska skarżącego, przy czym nie było wątpliwości kogo ta decyzja dotyczy. Omyłki te pozostają bez jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy, co nie oznacza, że nie powinny być sprostowane. Uwaga ta dotyczy oczywiście omyłki występującej w decyzji organu I instancji, wobec uchylenia przez Sąd decyzji organu II instancji.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności decyzji zostało wydane w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.