Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 322/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2020 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2019 r. nr [...] o odmowie umorzenia nienależnie pobranych płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego ustalonej decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. nr [...] z dnia [...] marca 2017 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] marca 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. wydal decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości [...] zł, w tym: [...] zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej i [...] zł z tytułu płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych.

W dniu [...] kwietnia 2017 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Z. wpłynęło odwołanie strony od ww. decyzji.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji.

W dniu [...] czerwca 2017 r. ARiMR - wierzyciel skierował do Skarżącego upomnienie.

Następnie w dniu [...] lipca 2017 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego zgodnie z tytułem wykonawczym [...].

Dnia [...] października 2017 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek Skarżącego z prośbą o rozłożenie na raty nienależnie pobranych płatności ustalonych m.in. decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. w wysokości [...] zł.

W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] października 2017 r. o uzupełnienie wniosku, w dniu [...] października 2017 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło pismo Strony wraz z załącznikami.

Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. Prezes ARiMR rozłożył na raty m.in. należność ustaloną ww. decyzją z dnia [...] marca 2017 r.

Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. w dniu [...] stycznia 2018 r. wydał postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie m.in. tytułu wykonawczego [...] w związku z rozłożeniem należności na raty.

W związku z niepodjęciem spłaty należności wynikającej harmonogramu rat, w dniu [...] sierpnia 2018 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wygaśnięcia decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. o rozłożeniu na raty.

W dniu [...] sierpnia 2018 r. Prezes ARiMR wydał decyzję NR [...] o wygaśnięciu powyższej decyzji o rozłożeniu na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach wspólnej polityki rolnej.

W dniu [...] września 2018 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionabego ARiMR jako wierzyciel skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. wniosek o podjęcie postępowania egzekucyjnego wraz z aktualnym saldem zadłużenia.

W dniu [...] września 2019 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął, przy piśmie Dyrektora Departamentu Zarządzania Należnościami ARiMR, wniosek Skarżacego z dnia [...] września 2019 r. (skierowany do MRiRW) o umorzenie należności wynikających m.in. z decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2017 r.

W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] września 2019 r. o uzupełnienie wniosku, w dniu [...] września 2019 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło pismo Strony, w którym przedstawiła swoja sytuację materialną.

W dniu [...] października 2019 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, działając z upoważnienia Prezesa ARiMR, poinformował Stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.

Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2019 r. Prezes ARiMR odmówił umorzenia nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej ustalonej decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. nr [...] z dnia [...] marca 2017 r.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. Prezes ARiMR sprostował oczywistą omyłkę pisarską w ww. decyzji, poprzez zastąpienie użytego w sentencji decyzji określenia "płatności z tytułu renty strukturalnej" określeniem "płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego".

Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. (data wpływu) Strona odwołała się od ww. decyzji nr [...] z dnia [...] października 2019 r.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]

października 2019 r.

W uzasadnieniu wyjaśniono, iż zgodnie z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2017 r., Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa może z urzędu umarzać w całości lub w części należności, w przypadku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli wystąpi co najmniej jedna z następujących przesłanek:

należności nie odzyskano w wyniku zakończonego postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego, albo postępowanie upadłościowe zostało umorzone w związku z brakiem majątku upadłego;

dłużnik będący osobą fizyczną zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawiając ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawiając przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty [...] zł;

dłużnik będący osobą prawną został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie;

kwota należności nie przekracza wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności;

postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne

Stan faktyczny ustalony w przedmiotowej sprawie dopuszcza ocenę zasadności żądania Strony jedynie w świetle przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 4-6 ww. rozporządzenia.

Przepis § 3 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia, daje podstawę do umorzenia należności w przypadku, gdy ich kwota nie przekracza wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 września 2015 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia skierowanego przez wierzyciela do zobowiązanego przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. poz. 1526), koszty upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynoszą [...] zł, podczas gdy Strona wnioskuje o umorzenie kwoty [...] zł, która w sposób zdecydowany przekracza kwotę kosztów upomnienia.

Powyższe rozporządzenie w § 3 ust. 1 pkt 5 stanowi, iż Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa może z urzędu umarzać w całości lub części należności w przypadku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności.

Strona ubiega się o umorzenie kwoty nienależnie pobranych płatności z powodu trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej. Wnioskodawca posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, na którym w 2019 r. prowadził produkcję roślinną: jęczmienia jarego, gorczycy, fasoli, pszenicy ozimej. Dochód z powyższych upraw w 2019 r. wyniósł [...] zł. Ponadto Strona posiada ciągnik rolniczy U. o wartości około [...] zł, samochód osobowy marki O. z [...] r. o wartości około [...] zł. Strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną, która otrzymuje rentę w wysokości [...] zł/mies. Na utrzymaniu mają dziecko. Strona powołała się również na ciążące na niej zobowiązania finansowe: w KRUS w wysokości [...] zł (na dzień [...] września 2019 r.), z tytułu podatku rolnego w wysokości [...] zł oraz z tytułu zaciągniętego kredytu w banku komercyjnym w wysokości [...] zł.

Mając zatem na uwadze powyższe, Minister stwierdził, że organ I instancji zasadnie uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, tj. w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności, ponieważ Strona osiąga dochód oraz posiada nieruchomości i ruchomości, co umożliwi pokrycie kosztów dochodzenia i egzekucji należności .

Koszty postępowania egzekucyjnego w administracji w stosunku do kwoty dochodzonej należności określone zostały w formie procentowej (tj. opłata manipulacyjna w wysokości 1% oraz opłata za czynności egzekucyjne pobierana w wysokości od 4% do 8% w zależności od rodzaju dokonanego zajęcia) w stosunku do egzekwowanej należności, z zastrzeżeniem minimalnej kwoty w odniesieniu do każdej czynności podjętej przez egzekutora.

W związku z powyższym wskazać należy, że powyższe składniki majątkowe Strony przesądzają o możliwości uzyskania nie tylko kwoty niezbędnej do pokrycia kosztów dochodzenia i egzekucji przedmiotowej należności, ale także pozwalają na pokrycie chociażby części pozostałej do spłaty kwoty nienależnie pobranych płatności.

Minister wskazał również, że Strona uzyskuje corocznie płatności z ARiMR. Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy o ARiMR, należności ustalane w drodze decyzji administracyjnej przez Prezesa Agencji albo inny organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w art. 29 ust. 1, z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy, a także wierzytelności wynikające z umów z tytułu płatności określonych w odrębnych przepisach realizowanych przez Agencję ze środków publicznych pochodzących z EFRG lub EFRROW oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy, z wyłączeniem należności, o których mowa w art. 29 ust. 4, podlegają potrąceniu z bezspornej i wymagalnej wierzytelności lub należności dłużnika z tytułu realizowanych przez Agencję płatności w ramach tych funduszy oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy. Stosownie do art. 31 ust. 3 tejże ustawy, potrącenia dokonuje się przez oświadczenie Agencji złożone dłużnikowi w formie pisemnej, jeżeli dłużnik, na warunkach określonych w decyzji lub umowie, o których mowa w ust. 1, nie zwrócił na rachunek bankowy Agencji nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Oświadczenie ma moc wsteczną od dnia, w którym potrącenie stało się możliwe.

W związku z powyższym, w ocenie organu, brak jest racjonalnych przesłanek przemawiających za przyjęciem, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przypadek nieściągalności określony w § 3 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia.

Podstawę do umorzenia należności pieniężnych, przypadającym agencjom płatniczym, daje przepis § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sytuacji gdy postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne. Jak wynika z posiadanych akt sprawy, postępowanie egzekucyjne jest prowadzone przez organ egzekucyjny i nie został potwierdzony fakt nieściągalności przez prowadzącego sprawę Naczelnika Urzędu Skarbowego. Brak jest zatem podstaw do wydania rozstrzygnięcia o umorzeniu należności.

Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki warunkujące umorzenie należności określone w § 3 ust. 1 pkt 4-6 oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wskazał, że wniosek o umorzenie powinien być rozpatrywany na podstawie ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wyjaśnił, że poniósł szkodę przez suszę w latach 2018 i 2019.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Należy wyjaśnić, iż problematykę umarzania należności przypadających agencji płatniczej w ramach Wspólnej Polityki Rolnej regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencji płatniczej w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. poz. 1687).

Zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa umarza z urzędu należności o ile należność w odniesieniu do płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość [...] euro przeliczonej na złote według kursu ustalonego zgodnie z rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 907/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz. Urz. UE L 255 z 28.08.2014, str. 18, z późn. zm.).

Wskazać należy, że w dniu [...] marca 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości [...] zł, w tym: [...] zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej i [...] zł z tytułu płatności do upraw strączkowych i motylkowych drobnonasiennych.

W związku z powyższym, należy ocenić, że powyższe kwoty ustalone na mocy ww. decyzji z dnia [...] marca 2017 r. przekraczają wartość kwoty [...] euro przeliczonej na złote wg kursu ustalonego zgodnie z przepisami. Z przepisu art. 40 w zw. z art. 36 lit. g rozporządzenia delegowanego (WE) nr 907/2014 wynika, że kurs wymiany, który ma być zastosowany, to ostatni kurs wyznaczony przez Europejski Bank Centralny (EBC) przed pierwszym dniem miesiąca, w którym została wydana decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności. Należy zatem zastosować kurs wymiany walut opublikowany przez Europejski Bank Centralny na dzień [...] lutego 2017 r., który wyniósł [...] zł, tak więc kwota stanowiąca równowartość [...] euro wynosiła [...] zł.

W tak przedstawionym stanie faktycznym i prawnym należy stwierdzić, że w omawianej sprawie nie wystąpiła przesłanka umożliwiająca umorzenie kwoty nienależnie pobranych płatności z uwagi na kwotę należności nieprzekraczającą równowartości [...] euro.

Co prawda organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, w kwestii możliwości umorzenia należności, odniósł się do łącznej kwoty, do której spłaty zobowiązana jest Strona, zamiast odnieść się odrębnie do każdej z kwot ustalonej za każdą płatność, traktowaną jako płatność indywidualną, jednakże każda z tych kwot również przekracza równowartość [...] euro, zatem potraktowanie przez Prezesa ARiMR tych kwot łącznie nie ma wpływu na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia organu I instancji, które mimo tego uchybienia należy uznać za zasadne i prawidłowe.

Należy ponadto wskazać, iż zgodnie z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2017 r., Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa może z urzędu umarzać w całości lub w części należności, w przypadku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli wystąpi co najmniej jedna z następujących przesłanek:

należności nie odzyskano w wyniku zakończonego postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego, albo postępowanie upadłościowe zostało umorzone w związku z brakiem majątku upadłego;

dłużnik będący osobą fizyczną zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawiając ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawiając przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty [...] zł;

dłużnik będący osobą prawną został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie;

kwota należności nie przekracza wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności;

postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne.

Stan faktyczny ustalony w przedmiotowej sprawie dopuszcza ocenę zasadności żądania Strony jedynie w świetle przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 4-6 ww. rozporządzenia.

Przepis § 3 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia, daje podstawę do umorzenia należności w przypadku, gdy ich kwota nie przekracza wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 września 2015 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia skierowanego przez wierzyciela do zobowiązanego przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. poz. 1526), koszty upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynoszą [...] zł, podczas gdy strona wnioskuje o umorzenie kwoty [...] zł, która w sposób zdecydowany przekracza kwotę kosztów upomnienia.

Powyższe rozporządzenie w § 3 ust. 1 pkt 5 stanowi, iż Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa może z urzędu umarzać w całości lub części należności w przypadku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności.

Strona ubiega się o umorzenie kwoty nienależnie pobranych płatności z powodu trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej. J. S. posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, na którym w 2019 r. prowadził produkcję roślinną: jęczmienia jarego, gorczycy, fasoli, pszenicy ozimej. Dochód z powyższych upraw w 2019 r. wyniósł [...] zł. Ponadto Strona posiada ciągnik rolniczy U. o wartości około [...] zł, samochód osobowy marki O. z [...] r. o wartości około [...] zł. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną, która otrzymuje rentę w wysokości [...] zł/mies. Na utrzymaniu mają dziecko. Strona powołała się również na ciążące na niej zobowiązania finansowe: w KRUS w wysokości [...] zł (na dzień [...] września 2019 r.), z tytułu podatku rolnego w wysokości [...] zł oraz z tytułu zaciągniętego kredytu w banku komercyjnym w wysokości [...] zł.

Mając zatem na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że organ I instancji zasadnie uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, tj. w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności, ponieważ Strona osiąga dochód oraz posiada nieruchomości i ruchomości, co umożliwi pokrycie kosztów dochodzenia i egzekucji należności.

Koszty postępowania egzekucyjnego w administracji w stosunku do kwoty dochodzonej należności określone zostały w formie procentowej (tj. opłata manipulacyjna w wysokości 1% oraz opłata za czynności egzekucyjne pobierana w wysokości od 4% do 8% w zależności od rodzaju dokonanego zajęcia) w stosunku do egzekwowanej należności, z zastrzeżeniem minimalnej kwoty w odniesieniu do każdej czynności podjętej przez egzekutora.

W związku z powyższym wskazać należy, że powyższe składniki majątkowe Strony przesądzają o możliwości uzyskania nie tylko kwoty niezbędnej do pokrycia kosztów dochodzenia i egzekucji przedmiotowej należności, ale także pozwalają na pokrycie chociażby części pozostałej do spłaty kwoty nienależnie pobranych płatności.

Zaznaczyć przy tym należy, że problemy finansowe, spłacanie kredytu, czy innych zobowiązań, same w sobie nie mogą być uznane za wystarczającą przesłankę pozwalającą zastosować przepisy tego rozporządzenia.

Wskazać również należy, że Strona uzyskuje corocznie płatności z ARiMR. Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy o ARiMR, należności ustalane w drodze decyzji administracyjnej przez Prezesa Agencji albo inny organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w art. 29 ust. 1, z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy, a także wierzytelności wynikające z umów z tytułu płatności określonych w odrębnych przepisach realizowanych przez Agencję ze środków publicznych pochodzących z EFRG lub EFRROW oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy, z wyłączeniem należności, o których mowa w art. 29 ust. 4, podlegają potrąceniu z bezspornej i wymagalnej wierzytelności lub należności dłużnika z tytułu realizowanych przez Agencję płatności w ramach tych funduszy oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy. Stosownie do art. 31 ust. 3 tejże ustawy, potrącenia dokonuje się przez oświadczenie Agencji złożone dłużnikowi w formie pisemnej, jeżeli dłużnik, na warunkach określonych w decyzji lub umowie, o których mowa w ust. 1, nie zwrócił na rachunek bankowy Agencji nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Oświadczenie ma moc wsteczną od dnia, w którym potrącenie stało się możliwe.

Stwierdzić należy zatem, że ARiMR posiada możliwości odzyskania kwoty należności w wyniku potrąceń nawet bez potrzeby udziału organu egzekucyjnego.

W związku z powyższym, brak jest racjonalnych przesłanek przemawiających za przyjęciem, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przypadek nieściągalności określony w § 3 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia.

Podstawę do umorzenia należności pieniężnych, przypadającym agencjom płatniczym, daje przepis § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sytuacji gdy postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne. Jak wynika z posiadanych akt sprawy, postępowanie egzekucyjne jest prowadzone przez organ egzekucyjny i nie został potwierdzony fakt nieściągalności przez prowadzącego sprawę Naczelnika Urzędu Skarbowego. Brak jest zatem podstaw do wydania rozstrzygnięcia o umorzeniu należności.

W przedmiotowej sprawie nie zostały zatem spełnione przesłanki warunkujące umorzenie należności określone w § 3 ust. 1 pkt 4-6 oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów.

Zaznaczyć również należy, iż zgodnie z § 6 rozporządzenia Rady Ministrów, w przypadku gdy zachodzą przesłanki dla umorzenia należności, o których mowa w § 3-5, umorzenie obejmuje również umorzenie odsetek za zwłokę naliczonych od należności oraz poniesionych kosztów dochodzenia należności.

Odnosząc się zaś do zarzutu, iż sankcje zostały na Skarżącego nałożone przez Kierownika ARiMR w Z. w dniach [...] marca 2017 r. i [...] lipca 2017 r., a więc przed wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2017 r. (na podstawie, którego została wydana zaskarżona decyzja), co w Jego ocenie oznacza, że złożony wniosek o umorzenie powinien zostać rozpatrzony na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 9 maja 2009 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, należy wyjaśnić, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy obwiązujące na dzień złożenia wniosku o umorzenie należności. Jak wynika z posiadanych akt sprawy powyższy wniosek wpłynął do organu z dniem [...] września 2019 r., zatem należało zastosować przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencji płatniczej w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. poz. 1687).

Podkreślić również należy, że w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o ARiMR. Z przepisów art. 24 ustawy o ARiMR wynika, że Prezes Agencji może umarzać, w całości lub w części, rozkładać na raty lub odraczać termin spłat wierzytelności Agencji przypadających jej w związku z wykonywaniem przez nią zadań finansowanych wyłącznie z krajowych środków publicznych, zwanych: "wierzytelnościami Agencji". Natomiast przywołane przez Stronę przepisy art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o ARiMR, których zastosowania Strona domaga się w rozpatrywanej sprawie, stanowią, że "wierzytelność Agencji" może być umorzona, jeżeli wystąpi przesłanka, że egzekucja zagraża egzystencji dłużnika, w przypadku gdy dłużnik poniósł szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, z wyłączeniem szkód powstałych w budynkach. W realiach przedmiotowej sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. ustalił Stronie kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej. Należność ta została więc Stronie ustalona na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR i w sposób oczywisty nie stanowi ona wierzytelności ARiMR, o której mowa w przepisach art. 24 ustawy o ARiMR (niniejsza podstawa prawna jest jednoznacznie wskazana w sentencji decyzji z dnia [...] lipca 2017 r.). Z przepisów § 1 pkt 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2017 r. wynika natomiast, że rozporządzenie to dotyczy szczegółowych zasady i trybu umarzania przez organ agencji płatniczej w całości lub w części, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności od osób fizycznych, osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, zwanych dalej "dłużnikami", przypadających agencji płatniczej z tytułu wypłaconych przez tę agencję płatniczą środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej "Sekcja Gwarancji", Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z ww. funduszy. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie mogły znaleźć zastosowania przepisy art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o ARiMR, a rozstrzygnięcie musiało zapaść w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2017 r.

Za pozostające bez wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie należy również uznać zarzuty Skarżącego odnoszące się do decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Należy bowiem wyjaśnić, że decyzja ta nie podlegała weryfikacji w przedmiotowym postępowaniu.

Mając powyższe na względzie, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm.).