Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 43/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 24,  art. 26 par. 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 48 ust. 1, art. 50,  art. 51
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant Iwona Borecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi Cz.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] listopada 2009r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla decyzję I i II instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego Cz.J. kwotę 500,00 zł (pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2009r., Nr [...] podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...] sierpnia 2009r., Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie nakazania rozbiórki nadbudowy i doprowadzenia obiektu do stanu sprzed budowy, samowolnej budowy komina, nakazania rozbiórki rury spustowej podłączonej do rury odprowadzającej wody opadowe na teren Cz.J., oraz nakazanie rozbiórki ocieplenia - robót wykonanych w budynku przy ul. [...] 11 w D. (działka nr 239/11, obręb: przedmieście), przez T.P..

W uzasadnieniu tejże decyzji wskazano, że Cz.J. w piśmie z dnia 18 września 2006r. zwrócił się do organu nadzoru budowlanego z wnioskiem o nakazanie rozbiórki nadbudowy mieszkalnej nad tarasem, nakazanie rozbiórki rury spustowej odprowadzającej deszczówkę z nadbudowy, nakazanie rozbiórki ocieplenia, a w piśmie z dnia 11 grudnia 2006 r. dodatkowo zgłosił m. in. kwestię samowolnej budowy komina i zwrócił się o podjęcie stosownych kroków w celu ukarania projektanta nadbudowy nad tarasem Państwa P..

Skarżący uzasadnił swoje żądania wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt. VII SA/Wa 1343/04), uchylającym zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24.05.2004r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę wydanego dla D. i T.P. na rozbudowę budynku mieszkalnego, polegającą na nadbudowie części mieszkalnej nad tarasem.

Badając przedmiotową sprawę organ I instancji ustalił, że w latach 1990-1992 było prowadzone przez Urząd Rejonowy w D. postępowanie administracyjne, w sprawie odstępstw od decyzji pozwolenia na budowę przy realizacji budynku gospodarczego na terenie posesji przy ul. [...] 11 w D.. Ówczesnym właścicielem nieruchomości był T.T.. W toku tego postępowania ówczesny organ nałożył na właściciela nieruchomości obowiązek dostarczenia m. in. inwentaryzacji budowlanej. To postępowanie zakończyło się decyzją o znaku: [...] z dnia 4.06.1992r., wydaną przez Urząd Rejonowy w D., udzielającą T.T. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego. Inwentaryzacja sporządzona przez D.G. przedstawiła budynek gospodarczy z wykonanym nad nim tarasem wyposażonym w projektowaną balustradę. Nieruchomość od Pana T. nabyli następnie D. i T.P..

W 1999 r. organ I instancji na wniosek Cz.J. prowadził postępowanie administracyjne pod numerem [...], w sprawie nadbudowy tarasu na terenie posesji przy ul. [...] 11 w D.. Postępowanie to zostało rozszerzone na żądanie skarżącego o kwestie budowy komina oraz docieplenia całego budynku mieszkalnego i odprowadzenia wód opadowych. W związku z rozszerzeniem przedmiotu toczącego się postępowania, odbyły się dodatkowe oględziny. PINB w D. zakończył to postępowanie wydając decyzję z dnia 21 kwietnia 2000r., Nr [...] którą nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia w określonym terminie inwentaryzacji budowlanej obejmującej wykonany komin w części nadbudowanej oraz docieplenie budynku mieszkalnego i docieplenie budynku gospodarczego wraz z orzeczeniem technicznym. Inwestor dostarczył wymagane opracowania. WINB we W. nie uwzględnił odwołania Cz.J. i decyzją Nr [...] z dnia 18.08.2000r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, zmieniając jedynie termin wykonania nałożonego obowiązku. NSA OZ we Wrocławiu postanowieniem z dnia 25.06.2003r. sygn. akt ll SA/Wr 2209/2000 odrzucił skargę Cz.J. na w/w decyzję WINB we Wrocławiu Nr [...] z dnia 18.08.2000r.

W dalszej części uzasadnienia stwierdzono, że dniu 23 marca 2007r. zostały przeprowadzone oględziny nieruchomości nr 11 przy ul. [...] w D.. W toku oględzin skarżący wyjaśnił, że mówiąc o nadbudowie nad tarasem miał na myśli nadbudowę mieszkalną tj. (od obecnej rury spustowej w kierunku tarasu). Skarżący wyjaśnił, że jest to ta sama nadbudowa na którą Pan P. otrzymał pozwolenie na budowę. Ponadto Cz.J. wyjaśnił, że mówiąc w swoim piśmie o doprowadzeniu obiektu do stanu sprzed budowy miał na myśli wykonaną nadbudowę mieszkalną nad tarasem. Stwierdził, że jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę Pana P. została unieważniona to sąsiad winien przywrócić stan tarasu przed wykonaniem nadbudowy mieszkalnej. W wyniku tychże oględzin ustalono, że wody opadowe z dachu Pana P. są obecnie odprowadzone odrębną rurą wzdłuż obwodu tarasu i skierowane są na teren nieruchomości nr 11, czyli na teren Państwa P.. Skarżący wyjaśnił i potwierdził w protokole, że sąsiad Pan P. odłączył rurę od rury spustowej prowadzącej na teren Pana J. i odprowadził wodę na swój teren wokoło tarasu.

PINB w D. badając poszczególne wątki zgłoszone przez Cz.J. w swoich pismach, stwierdził, że kwestie te były już przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ, z wniosku skarżącego w 1999 r. pod numerem sprawy [...]. Ze względu na fakt, że kwestie dotyczące nadbudowy mieszkalnej nad tarasem, budowy komina oraz wykonania docieplenia na budynku mieszkalnym i budynku gospodarczym, a także odprowadzenia wód opadowych na teren nieruchomości Cz.J., były już raz rozpatrywane w postępowaniu administracyjnym przez organ nadzoru stopnia powiatowego, zakończonym decyzją ostateczną, dalsze prowadzenie niniejszego postępowania, w tym zakresie, stało się bezprzedmiotowe.

Zgodnie z zaistniałym stanem faktycznym, PINB w D. w dniu 18.05.2007r. wydał decyzję Nr [...], w której umorzył postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, z uwagi na to, że dalsze jego prowadzenie stało się bezprzedmiotowe. WINB we W. po rozpatrzeniu odwołania Cz.J. od powyższej decyzji, decyzją Nr [...] z dnia 14.01.2008r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja WINB została zaskarżona przez Cz.J. do WSA we Wrocławiu, który postanowieniem z dnia 30.05.2008r. sygn. akt II SA/Wr 130/08 odrzucił skargę.

W dniu 14.05.2008r. Cz.J. wystąpił do PINB w D. o podjęcie działań w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem nieruchomości położonej przy ul. [...] 11. W konsekwencji powyższego wystąpienia, organ I instancji w dniu 13.06.2008r. pismem o znaku [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie istniejącej nadbudowy domu jednorodzinnego nad tarasem budynku gospodarczego przy ul. [...] 11 w D. jako samowoli budowlanej, dokonanej przez Pana T.P.. Następnie decyzją Nr [...] z dnia 18.07.2008r. umorzył postępowanie w ww. sprawie.

Od decyzji powyższej odwołał się Pan Cz.J., wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji jako nieuprawnionej. WINB we W. decyzją Nr [...] z dnia 10.10.2008r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując iż decyzja nie nosi znamion wadliwości i naruszeń obowiązującego prawa, zaś umorzenie wszczętego w sposób nieuprawniony tj. po raz drugi postępowania w tym samym przedmiocie winno skutkować jego umorzeniem, ale wyłącznie z przyczyn formalnych.

Jednocześnie, mając na uwadze podnoszone przez stronę skarżącą argumenty odwołania, pismem z dnia 14.10.2008r. o znaku [...] WINB we W. wystąpił do Wojewody z zapytaniem, czy wydana przez Wojewodę decyzja Nr [...] z dnia 24.01.2006r. stwierdzająca nieważność decyzji Starosty D. Nr [...] z dnia 8.06.1999r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę wydanego dla D. i T.P. na rozbudowę budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] 11 w D. jest decyzją ostateczną i prawomocną. W odpowiedzi na powyższe zapytanie Wojewoda pismem z dnia 6.11.2008r. o znaku [...] Nr [...] poinformował WINB, iż decyzja Nr [...] z dnia 24.01.2006r. jest decyzją ostateczną.

Postanowieniem z dnia 17.12.2008r. Nr [...] WINB we W. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją Nr [...] z dnia 14.01.2008r. utrzymującą w mocy decyzję PINB w D. Nr [...] z dnia 18.05.2007r. Następnie decyzją dnia 18.02.2009r. Nr [...], WINB we W. powołując się na przepis art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił własną decyzję z dnia 14.01.2008r. Nr [...] oraz poprzedzającą ja decyzję PINB w D. Nr [...] z dnia 18.05.2007r., umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej nakazania rozbiórki nadbudowy i doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego - robót wykonanych w budynku przy ul. [...] 11 w D. (działka nr 239/11, obręb: P.), przez T.P. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem wydania takiego rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że decyzja Nr [...] z dnia 18.05.2007r. orzekająca o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie nadbudowy i doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego - robót wykonanych w budynku przy ul. [...] 11 w D. (działka nr 239/11, obręb: P.), została wydana ze względu realizację ww. nadbudowy na podstawie decyzji Starosty D. Nr [...] z dnia 8.06.1999r., której nieważność stwierdził Wojewoda.

W konsekwencji powyższego PINB w D. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w szczególności mając na względzie argumenty zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15.06.2005r. (sygn. akt. VII SA/Wa 1343/04), wydał, w dniu [...] 2009r. decyzję Nr [...], którą umorzył postępowanie administracyjne w sprawie nakazania rozbiórki nadbudowy i doprowadzenia obiektu do stanu sprzed budowy, samowolnej budowy komina, nakazania rozbiórki rury spustowej podłączonej do rury odprowadzającej wody opadowe na teren Cz.J., oraz nakazanie rozbiórki ocieplenia - robót wykonanych w budynku przy ul. [...] 11 w D. (działka nr 239/11, obręb: p.), przez T.P.. Przedstawiając motywy swojego rozstrzygnięcia PINB wyjaśnił, że w kwestii odprowadzenia wód opadowych, w wyniku przeprowadzonych oględzin w dniu 23.03.2007r. ustalono, że wody opadowe z dachu Pana P. są obecnie odprowadzone odrębną rurą wzdłuż obwodu tarasu i skierowane są na teren nieruchomości nr 11, czyli na teren Państwa P.. Pan J. wyjaśnił i potwierdził w protokole, że sąsiad Pan P. odłączył rurę od rury spustowej prowadzącej na teren Pana J. i odprowadził wodę na swój teren wokoło tarasu. Taki sposób odprowadzenia wód opadowych jest zgodny zarówno z przepisem § 29 Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie obowiązującym w trakcie realizacji budowy, oraz z obecnie obowiązującym przepisem § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.).

Odnosząc się do sprawy samowolnej budowy komina, docieplenia budynku oraz wykonania innych robót budowlanych organ I instancji wyjaśnił, iż była ona przedmiotem badania w odrębnym, zakończonym ostateczną decyzją nr [...] z dnia 21.04.2000r. Decyzją tą zostały nałożone stosowne obowiązki na Państwa P.. Zobowiązani dostarczyli niezbędne dokumenty. Z treści złożonego orzeczenia technicznego, sporządzonego przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami wynika, że roboty zostały wykonane zgodnie z przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami, a obiekt nadaje się do użytkowania.

W kwestii nadbudowy nad tarasem, PINB wskazał, że w toku przeprowadzonych postępowań administracyjnych, jak i w efekcie przeprowadzonych oględzin, nie stwierdził, aby wykonana nadbudowa wykazywała nieprawidłowości pod względem technicznym, które wymagałyby interwencji organu nadzoru budowlanego. Ponadto w oparciu o miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta D., obowiązującego w dacie wydania decyzji Starosty D. nr [...] z 08.06.1999r., ustalono, że teren gdzie D. i T.P. zrealizowali przedmiotową nadbudowę obiektu położonego na działce na 239/11 obręb: Przedmieście przy ul. [...] 11 w D., znajduje się na terenie oznaczonym w planie A38MN, który określony jest jako: "Teren mieszkalnictwa rodzinnego o niskiej intensywności zabudowy", z przeznaczeniem: "Przeznaczenie w planie bez zmian. Wskazane jest uzupełnienie istniejącej zabudowy z dopuszczeniem wtórnego podziału terenu przy uwzględnieniu interesów dotychczasowych użytkowników". Ponieważ wykonana nadbudowa ma charakter mieszkalny jest więc zgodna z obowiązującym w okresie jej budowy miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego.

Zdaniem organu I instancji, skarżący swoich roszczeń związanych z nadbudową mieszkalną nad tarasem, winien dochodzić ewentualnie na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym.

Ustosunkowując się do pozostałych kwestii poruszanych w pismach Cz.J. z 18.09.2006r. i z dnia 11.12.2006r. takich jak samowolne wykonanie przez D. i T.P. zmiany spadku tarasu, balustrady na tarasie i obróbek blacharskich wychodzących poza granice działki oraz innych elementów z budowy sąsiada wychodzących poza granice działki posesji przy ul. [...] 11 w D. (działka nr 239/11, obręb: P.), na działkę nr 13, organ I instancji wskazał, iż rozstrzygnął je ostateczną decyzją Nr [...] z dnia 8.03.2007r., umarzającą postępowanie.

Wobec braku podstaw do wydania orzeczenia na podstawie art.51 Prawa budowlanego, postępowanie w ocenie organu I instancji stało się bezprzedmiotowe, co stanowi przesłankę do jego umorzenia zgodnie z art. 105 Kpa.

Od powyższej decyzji odwołał się Cz.J..

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zważył że przedmiotem postępowania, wszczętego na wniosek Cz.J. jest sprawa nakazania rozbiórki nadbudowy tarasu i doprowadzenia obiektu do stanu sprzed budowy, samowolnej budowy komina, nakazania rozbiórki rury spustowej podłączonej do rury odprowadzającej wody opadowe na teren Cz.J., oraz nakazania rozbiórki ocieplenia - robót wykonanych w budynku przy ul. [...] 11 w D. (działka nr 239/11, obręb: P.). Postępowanie wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. winne w istocie zmierzać do ustalenia, czy istnieją podstawy prawne do nakazania rozbiórki wspomnianych wyżej części budynku przy ul. [...] 11 w D., zgodnie z żądaniem Cz.J..

Nadbudowa mieszkalna nad tarasem została wykonana na podstawie decyzji Starosty D. Nr [...] z dnia 8.06.1999r, która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Wojewody Nr [...] z dnia 24.01.2006r. stwierdzającą jej nieważność.

W takim przypadku w ocenie organu II instancji, ewentualne postępowanie naprawcze może być prowadzone w oparciu o procedurę naprawczą opisaną w art. 50-51 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Jest to bowiem przypadek inny niż opisany w art. 48 i 49b tej ustawy, czyli budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. W niniejszym przypadku inwestor, wykonując roboty takie pozwolenie posiadał, aczkolwiek było ono wadliwe co stwierdził Wojewoda w decyzji z dnia 24.01.2006r. Celem postępowania naprawczego opisanego w art. 50-51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem. Warunkiem wydania zatem jednej z decyzji z art. 51 ust. 1 nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego przywrócenie do stanu sprzed wykonania robót (pkt 1) bądź nakazującej wykonanie określonych czynności lub robót , w wyznaczonym terminie celem doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem (pkt 2) jest stwierdzenie, że roboty będące przedmiotem postępowania zostały wykonane wadliwie. Natomiast, jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że nie ma konieczności wydawania w sprawie decyzji merytorycznej, ponieważ wszystkie czynności, które ewentualnie można nakazać w sprawie zostały już dobrowolnie wykonane bądź nie ma potrzeby ich wykonywania ze względu na brak wątpliwości, co do poprawności wykonanych prac pod względem techniczno-budowlanym, to organ powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania w trybie art. 105 § 1 Kpa (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt VII SA/Wa 493/04 LEX nr 169372). Sama wadliwość decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest przesłanką do wydania nakazu rozbiórki, czego domaga się odwołujący. Intencją ustawodawcy, który ustanowił procedurę opisaną w art. 50-51 Prawa budowlanego w takim kształcie jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami, a nie bezwzględne karanie inwestora za popełnione uchybienia w procesie inwestycyjnym.

Zdaniem organu II instancji, przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało aby nadbudowa mieszkalna nad tarasem została wykonana w sposób nieprawidłowy pod względem technicznym naruszający przepisy techniczno-budowlane, co wymagałoby interwencji organu nadzoru budowlanego. Ponadto jest ona zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta D., obowiązującym w dacie wydania decyzji Starosty D. nr [...] z 08.06.1999r., który został uchwalony Uchwałą Rady Miejskiej w D. nr [...] w dniu 25.03.1992r. Niedysponowanie przez inwestorów – D. i T.P. decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wykluczało możliwość uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15.06.2005r, lecz nie jest to przesłanka uniemożliwiająca legalizację inwestycji w postępowaniu naprawczym prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego. Wspomniany organ jest zobowiązany zbadać m. in. zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustaleń w tym zakresie dokonuje się w szczególności na podstawie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który określa porządek planistyczny na danym obszarze. Jeżeli organ prowadzący postępowanie naprawcze, tak jak w badanej sprawie stwierdzi, że inwestycja jest zgodna z ustalonym na danym terenie porządkiem planistycznym oraz nie narusza innych przepisów powinien umorzyć postępowania ze względu na brak podstaw do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, co stanowi o jego bezprzedmiotowości.

Odnosząc się do kwestii budowy komina oraz docieplenia budynku organ II instancji podkreślił, że w postępowaniu zostało przedłożone opracowanie techniczne z maja 2000r. sporządzone przez osoby uprawnione, z którego wynika, że roboty zostały wykonane zgodnie z przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami, a obiekt nadaje się do użytkowania.

Dalej organ II instancji stwierdził, że wskazywany we wniosku Cz.J. z dnia 18.09.2006r. nieprawidłowy stan odprowadzenia wód opadowych z dachu budynku Pana Pawlika został usunięty jeszcze przed wydaniem rozstrzygnięć w tej sprawie. Wody opadowe są obecnie odprowadzone odrębną rurą wzdłuż obwodu tarasu i skierowane są na teren nieruchomości nr 11, należącej do Państwa P.. Taki sposób odprowadzenia wód opadowych jest zgodny zarówno z przepisem § 29 Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, obowiązującym w trakcie realizacji budowy, oraz z obecnie obowiązującym przepisem § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Cz.J. podczas oględzin dokonanych przez PINB w dniu 23.03.2007r. potwierdził, że rura spustowa, której rozbiórki się domagał, podłączona do jego rury spustowej, została odłączona a wody opadowe są odprowadzane na teren Pana P.. W tej sytuacji, przewidziany w zatwierdzonym projekcie budowlanym, stan niezgodności ww. odprowadzenie wód opadowych z § 29 Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r, na który wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15.06.2005r. został już definitywnie usunięty, co czyni żądanie Cz.J. w tym zakresie bezprzedmiotowym.

Pozostałe kwestie podnoszone przez Cz.J., takie jak zmiany spadku tarasu, balustrady na tarasie i obróbek blacharskich wychodzących poza granice działki oraz innych elementów z budowy sąsiada wychodzących poza granice działki posesji przy ul. [...] 11 w D., na działkę nr 13, wykraczają w ocenie organ II instancji - poza zakres przedmiotowego postępowania, jako, że zostały one rozstrzygnięte ostateczną decyzją PINB Nr [...] z dnia 8.03.2007r., umarzającą postępowanie.

W tak kształtującym się stanie faktycznym brak jest w ocenie organu II instancji podstaw do wydania w niniejszym postępowaniu decyzji nakazowych, w tym żądanych przez odwołującego decyzji nakazujących rozbiórkę poszczególnych elementów budynku na posesji przy ul. [...] 11 w D., stąd podzielił stanowisko organu I instancji, iż postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe.

Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez Cz.J. sprawy ukarania projektanta, który sporządził projekt zatwierdzony decyzją Starosty D. Nr [...] z dnia 8.06.1999r., organ odwoławczy podkreślił, że sprawa odpowiedzialności zawodowej i karnej projektanta robót nie podlega kompetencji organów nadzoru budowlanego. Właściwym organem w kwestii odpowiedzialności karnej projektanta i osoby dokonującej, zdaniem skarżącego, sfałszowania projektu jest Policja lub Prokuratura.

W związku z powyższym WINB we W. utrzymał w mocy decyzję PINB w D. z dnia [...] 2009r. Nr [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł Cz.J., zarzucając, że zaskarżone decyzje nie rozstrzygnęły zasadniczych spraw poruszanych od lat przez skarżącego. Podtrzymując treść odwołania Cz.J. podkreślił , że najważniejszą i najbardziej istotną sprawą od chwili wydania przez Starostwo Powiatowe w D. decyzji Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę dla małżonków P. w zakresie rozbudowy budynku mieszkalnego, polegający na nadbudowie części mieszkalnej nad tarasem w D. przy ul. [...] 11 aż do chwili powstania obiektu, jest kwestia kształtu dachu. Inne sprawy poruszane są mniej istotne, choć też są ważne, bo wiążą się ze sprawą kształtu powstałej nieruchomości. Od początku podkreślał, że obiekt jest postawiony nad tarasem na granicy jego działki, że taras miał spad dachu w stronę działki sąsiada wraz z odprowadzeniem deszczówki, dopiero nadbudowa części mieszkalnej nad tarasem otrzymała dach dwuspadowy jedną częścią dachu skierowaną w stronę działki skarżącego. W przekonaniu skarżącego obiekty budowlane na granicy działki powinny mieć tylko i wyłącznie dach jednospadowy skierowany do własnej działki, tam także powinna być odprowadzona cała deszczówka. Kształt dachu dwuspadowy, jedną częścią skierowany w kierunku działki skarżącego uważa za niezgodny z prawem, tym bardziej że nigdy nie wyrażał zgody na taki kształt. Nawet gdyby instalacja do odprowadzania deszczówki (rynna) została wykonana w sposób właściwy i nawet gdyby na dachu zostały założone płotki przeciwśniegowe takie wykonanie nie gwarantuje w pełni odprowadzenia deszczówki z dachu na teren sąsiada. Najistotniejsze jest w ocenie skarżącego, aby Sąd ustalił, czy dach dwuspadowy na granicy działki jest zgodny z przepisami prawa.

W dalszej części skargi, skarżący stwierdził, że w postępowaniu prowadzonym przez nadzór budowlany liczył na doprowadzenie spornej nieruchomości do stanu zgodnego z prawem, przez rozbiórkę nadbudowy mieszkalnej nad tarasem lub na wykonaniu takich prac budowlanych, które by doprowadziły sporny obiekt do stanu zgodnego z prawem, który nie godziłby w jego prawa. W decyzjach podkreśla się dokonanie oględzin spornej nieruchomości przez PINB w D. w dniu 23 marca 2007r. m.in. kwestię odprowadzenia wód deszczowych. Zdaniem skarżącego oględziny te były cyt. "farsą i kpiną", gdyż stojąc na gruncie i robiąc zdjęcia z dołu, nie można określić prawidłowości montażu rynny i odprowadzenia deszczówki. Dopiero wchodząc na dach można właściwie ocenić wykonanie odprowadzenia wód opadowych. W trakcie oględzin stwierdził, że sąsiad założył rynnę odprowadzającą deszczówkę na swój teren, ale nie określał, że to zostało zrobione w sposób należyty, gdyż wychodził z założenia, że oceni to inspektor budowlany, wchodząc na dach. Zdaniem skarżącego, założenie rynny jest niewłaściwe, jako, że rynna jest założona w znacznej odległości od krawędzi dachu tak, że część deszczówki spływa po obróbkach blacharskich na teren skarżącego, a nadto, że nieprawidłowe jest zamocowanie rynny /podparta w kilku miejscach kawałkami desek/.

Reasumując, skarżący odwołał się do skargi wniesionej do Rady Powiatu D. na działanie PINB w D. i stwierdził, że jedyną dla niego nadzieją jest wydanie niezależnej oceny powstałej nieruchomości – jej sytuacji prawnej, oraz określenie, czy dach dwuspadowy z dodatkowymi elementami budowlanymi jest zgodny z obowiązującym prawem.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Lektura akt sprawy wskazuje, że inwestorzy D. i T.P. sporną nadbudowę mieszkalną nad tarasem prowadzili w oparciu o ostateczną decyzję Starosty D. z dnia 8 czerwca 1999r., Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą w/w pozwolenia na budowę w zakresie rozbudowy budynku mieszkalnego, polegającej na nadbudowie części mieszkalnej nad istniejącym tarasem, położonego na działce nr ewid.239/11 przy ul. [...] w D..

Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2005r., sygn.akt VII S.A./Wa 1343/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lipca 2004r., Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody z dnia 4 maja 2004r., Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji Starosty D. z dnia 8 czerwca 1999r., Nr [...], stwierdzając, że cyt.: "... Nie dysponowanie przez inwestora decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wyklucza możliwość uzyskania przez niego decyzji o pozwoleniu na budowę. Odmienne stanowisko, zajęte przez organ w zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej stanowi naruszenie art.32 ust.4 pkt.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ...".

W dniu 24 stycznia 2006r. Wojewoda ostateczną decyzją Nr [...] stwierdził nieważność opisanej wyżej decyzji Starosty D. z dnia 8 czerwca 1999r., Nr [...].

Oznacza to, że realizacja spornego obiektu na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę wyklucza zastosowanie sankcji w postaci rozbiórki, przewidzianej w art.48 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 19994r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz.1118 ze zm./. Przepis ten bowiem może mieć zastosowanie jedynie w przypadku samowolnego /bez wymaganego pozwolenia na budowę/ wybudowania obiektu budowlanego. Wbrew zatem zarzutom skargi, trafnie przyjęły organy, że w sprawie nie może mieć zastosowania art.48 Prawa budowlanego.

Niemniej jednak Sąd nie podzielił stanowiska organów, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do zastosowania art.50 i 51 Prawa budowlanego, a to z tej przyczyny, że w tym zakresie sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona.

W myśl bowiem art.51 ust.7 Prawa budowlanego, jeżeli zachodzi przypadek inny niż określony w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a roboty budowlane wykonane zostały w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 pkt 1 – 4 tej ustawy, tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (pkt 1) lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (pkt 2) lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 (pkt 3) lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (pkt 4) to przepis ust.1 pkt.1 i 2 oraz ust.3 art.51 stosuje się odpowiednio.

Skoro, jak to już wyżej Sąd zauważył wyeliminowana została z obrotu prawnego decyzja Starosty D. z dnia 8 czerwca 1999r., Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę w zakresie rozbudowy budynku mieszkalnego, polegającej na nadbudowie części mieszkalnej nad istniejącym tarasem, położonego na działce nr ewid.239/11 przy ul. [...] w D., to rzeczą organu w pierwszej kolejności było zbadanie, czy zachodzą przesłanki z art.50 Prawa budowlanego. W przypadku stwierdzenia, że zaistniały owe przesłanki, organ w następnej kolejności winien ocenić czy istnieje potrzeba nałożenia jednego z obowiązków, o których jest mowa w art.51 ust.1 Prawa budowlanego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji podzielając stanowisko organu I instancji stwierdził ogólnie, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało aby nadbudowa mieszkalna nad tarasem została wykonana w sposób nieprawidłowy pod względem technicznym naruszający przepisy techniczno-budowlane, co wymagałoby interwencji organu nadzoru budowlanego.

Zauważyć należy, że organ odwoławczy rozstrzygnięcie swe oparł całkowicie na ustaleniach dokonanych przez organ I instancji, a właściwie na protokole z oględzin przeprowadzonych w dniu 23 marca 2007r. Istotne jest przy tym, że protokół ten i zawarte tam ustalenia stanowiły podstawę do wydania przez organ I instancji decyzji z dnia 18 maja 2007r., Nr [...], a która następnie decyzją organu II instancji z dnia 18 lutego 2009r., Nr [...] została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Istotne jest także i to, że choć skarżący w toku postępowania konsekwentnie kwestionował ustalenia zawarte w w/w protokole, a właściwie sposób przeprowadzenia tychże oględzin, to organ I instancji w toku ponownego rozpatrywania sprawy nie przeprowadził oględzin spornego obiektu i wydał opisaną wyżej decyzję z dnia 14 sierpnia 2009r., Nr [...], poprzestając jedynie na ustaleniach zawartych w tymże protokole, czyli dowodzie sporządzonym przed dwoma laty, czyli na stanie faktycznym istniejącym przed dwoma laty.

Zważyć przy tym także należy, że choć w protokole z tychże oględzin, znajduje się zapis o treści, cyt.: "... Pan J. wyjaśnił, że podstawową sprawą jest rozbiórka nadbudowy części mieszkalnej nad tarasem ....", to tymczasem w tymże protokole brak jest jakichkolwiek ustaleń dot. tejże nadbudowy - tak z art.50 ust.1 pkt.2, jak i art.50 ust.1 pkt.4 Prawa budowlanego. Z akt sprawy nie wynika również, by na tę okoliczność oprócz w/w protokołu oględzin z 23 marca 2007r., organy dopuszczały w sprawie inne dowody, w tym m. innymi opinie specjalisty, zwłaszcza, że z akt sprawy nie wynika, iż pracownicy organu przeprowadzający owe oględziny legitymowali się stosownymi uprawnieniami budowlanymi.

Powyższe uchybienie jest o tyle istotne, że sposób realizacji spornego obiektu z uwagi na jego bezpośrednie zlokalizowanie przy budynku skarżącego, może powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, jak również może istotnie odbiegać od warunków określonych w przepisach, zwłaszcza, że w przytoczonym wyżej wyroku WSA w Warszawie z dnia z dnia 15 czerwca 2005r., sygn.akt VII S.A./Wa 1343/04 Sąd zwrócił uwagę /str.5 uzasadniania wyroku/ na naniesione w projekcie budowlanym spornego obiektu zmiany polegające na "zamazaniu korektorem" części elementów tegoż obiektu.

Wyżej wskazane okoliczności w niniejszej sprawie nie zostały wyjaśnione i rozważone, co wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji i to zarówno organu I instancji jak i organu II instancji. Ustalenia te powinny być dokonane z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego, w tym art. 7,10, 75, 77, i art. 79 i art. 80 K.p.a. Wyraz temu winien dać organ także w uzasadnieniu swojego orzeczenia.

Organ administracji publicznej stosownie do art. 7 i art. 77 §1 k.p.a. w toku postępowania administracyjnego, winien podjąć kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Na organie administracji publicznej ciąży bowiem obowiązek zebrania, a następnie rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wyjaśniając jakie okoliczności legły u podstaw podjęcia decyzji o określonej treści. Pod pojęciem materiał dowodowy rozumieć należy ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Postępowanie dowodowe nie może zostać zakończone dopóty dopóki organ nie ustalił, a co ma miejsce w niniejszej sprawie czy stan faktyczny przewidziany w normie prawnej wystąpił czy też nie. Takie ustalenia w niniejszej sprawie nie zostały poczynione.

Podobnie organy uczyniły rozpatrując kwestię odprowadzania wód opadowych. I tu organy opierając się jedynie na ustaleniach zawartych w opisanym wyżej protokole oględzin z 27 marca 2007r. przyjęły, że odprowadzanie wód opadowych z dachu obiektu Państwa P. jest zgodne z § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji i przechodząc do porządku nad podniesionym w odwołaniu stwierdzeniem skarżącego o licznych zaciekach na wspólnej ścianie, jak i na ścianie z nadbudowy nad tarasem, co zaś mogłoby wskazywać na zarzut dotyczący nieprawidłowości w odprowadzaniu wód w związku z konstrukcją nadbudowy, pozwala na stwierdzenie, że i w tym przedmiocie naruszone zostały w/w przepisy procedury administracyjnej, w tym również art.107 § 3 k.p.a..

Wskazać należy, że jak trafnie zauważa się w doktrynie (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005 - komentarz do art. 75 k.p.a) "...u (podstaw każdego procesu administracyjnego leżą materialne stosunki administracyjnoprawne, które determinują związane z tym procesem stosunki prawnoprocesowe, bowiem "każdy administracyjnoprawny stosunek procesowy rozgrywa się w jakiś sposób na gruncie i w obrębie konkretnego stosunku materialnoprawnego". Wiążące konsekwencje normy materialnego prawa administracyjnego ustala się zatem w stosunku do określonego podmiotu ze względu na zaistnienie określonych faktów, zdarzeń czy okoliczności, objętych przedmiotowym zakresem tego prawa. Aby więc rozstrzygnięcie takie było zgodne z prawem, właściwy organ administracji publicznej winien - zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej - i podjąć wszelkie niezbędne kroki zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego (...) w celu zbadania, czy stan ten odpowiada stanom faktycznym określonym w przepisach prawa materialnego. Poznanie zatem sfery faktów, które są przedmiotem postępowania administracyjnego, i dokonanie ich prawidłowej oceny jest podstawowym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie, zmierzające do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej (...)".

Sąd nie podziela także stanowiska organów, iż bezprzedmiotowe było postępowanie dot. żądania przez skarżącego nakazania rozbiórki ocieplenia, jak i samowolnej budowy komina. Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że ostateczną decyzją organu I instancji z dnia 21 kwietnia 2000r., Nr [...] wydaną z powołaniem się na przepis art.51 ust.1 pkt.2 Prawa budowlanego nałożono na D. i T.P. obowiązek dostarczenia :

1. inwentaryzacji budowlanej obejmującą:

a) docieplenie budynku mieszkalnego,

b) docieplenie budynku gospodarczego,

c) wykonany komin w części nadbudowanej.,

2.Orzeczenia technicznego opracowanego przez osobę z odpowiednimi

uprawnieniami, zawierające ocenę wykonanych robót i elementów budowlanych z

punktu widzenia zgodności z prawem i sztuki budowlanej.

Nie oznacza to jednak, że żądanie skarżącego zawarte w piśmie z dnia 18 września 2006r. wobec wydania opisanej wyżej decyzji stało się bezprzedmiotowe z tej to przede wszystkim przyczyny, iż obecne żądanie ujęte w piśmie skarżącego z dnia 18 września 2006r. dotyczy nakazania rozbiórki, gdy zaś opisana wyżej decyzja z dnia 21 kwietnia 2000r., Nr [...] wydana została w celu: "doprowadzenia wykonanych robót remontowo-budowlanych do stanu zgodnego z prawem", stąd nakładała na inwestora jedynie wykonanie w ustalonym przez organ terminie określonych obowiązków , co zaś wskazywałoby, że sprawa przedmiotowej samowoli nie została zakończona.

Umknęła także organowi II instancji informacja skarżącego zawarta na str.3 odwołania od decyzji organu I instancji, że Cz.J. złożył wniosek "o usunięcie od pełnienia obowiązków Pana U.", co wskazywać mogłoby, że ów wniosek dotyczy wyłączenia organu I instancji w trybie art.24 k.p.a. i następnych. Kwestia ta winna była być przez organ wyjaśniona, zwłaszcza, że z akt sprawy /k.7 akt sądowych/ zdaje się wynikać, że żądanie wyłączenia dotyczy Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w D..

Wymienione wyżej uchybienia prawu procesowemu, jako, że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 14 sierpnia 2009r., Nr [...], o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art.145 § 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Klauzula zawarta w pkt. II wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd, przepisu art. 152 przywołanej ustawy. Orzeczenie o kosztach oparte zostało na przepisie 200 w/w ustawy.

Nim organ I instancji mając na uwadze przedstawione wyżej wywody przystąpi do ponownego rozpoznania sprawy, organ II instancji mając na uwadze przepis art.24 § 3 k.p.a., zgodnie z którym : " Bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika", winien wyjaśnić ze skarżącym jaki jest w istocie zakres Jego żądania dot. K.U. - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D., podniesiony tak w skardze z dnia 8 lipca 2009r. skierowanej do Starosty Powiatu D., kopię której otrzymał WINB we W. /str.2 - przedostatnie zdanie/, jak i w odwołaniu od decyzji PINB w D. z dnia 14 sierpnia 2009r. /str.3 odwołania/.

Przywołać w tym miejscu należy ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, podzielane w pełni przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że osoba piastująca funkcję organu jest również pracownikiem, a zasada prawdy obiektywnej uzasadnia stosowanie przepisu art. 24 § 3 k.p.a. do wszystkich osób zatrudnionych w urzędzie rozumianym jako biuro organu administracyjnego, a więc także do osoby wykonującej funkcję tego organu. Skoro więc zostanie w stosunku do takiej osoby uprawdopodobnione istnienie okoliczności, które mogą wywoływać wątpliwości co do jej bezstronności, to przepis art. 24 § 3 k.p.a. stanowi w takiej sytuacji podstawę wyłączenia jej od udziału w postępowaniu /por. wyrok NSA z 5 czerwca 2007r., sygn.akt II OSK 879/06, LEX Nr 345956/.

O ewentualnym przedmiotowym wyłączeniu orzeka organ wyższego stopnia, czyli w niniejszej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. /art.26 § 3 k.p.a. w związku z art.83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane/.

H.B. 20.05.2010r.