Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 625/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 130 a  ust. 10h
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami związanymi z usunięciem, przechowywaniem pojazdu na parkingu strzeżonym I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz radcy prawnego K.B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych wraz z należną stawką podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2017 r. znak: [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jednolity Dz. U. 2018, póz. 2096 - określanej dalej jako k.p.a.) i art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (aktualny tekst jednolity Dz. U. 2017. poz. 1260 ze zm. – określanej dalej jako p.r.d.), orzekł o obowiązku zapłaty kwoty 28.422 zł z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem na parkingu strzeżonym oraz oszacowaniem wartości przejętego na Powiat [...] pojazdu marki [...] o nr rej. [...], nr nadwozia VIN: [...], należącego uprzednio do M.R.

Od decyzji tej strona wniosła odwołanie, po rozpoznaniu którego, decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] uchyliło zaskarżoną decyzję Starosty i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] września 2018 r. znak: [...] Starosta orzekł o obowiązku zapłaty kwoty 10.040 zł z tytułu kosztów związanych z usunięciem oraz przechowywaniem na parkingu strzeżonym przejętego przez Powiat, opisanego powyżej pojazdu, należącego uprzednio do M.R.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z dyspozycją wydaną przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej w [...] nr [...], samochód osobowy marki [...] został usunięty z drogi w dniu [...] stycznia 2015 r., ponieważ zagrażał bezpieczeństwu ruchu drogowego. Pojazd został umieszczony na parkingu strzeżonym w [...]. M.R. został skutecznie powiadomiony o usunięciu pojazdu i umieszczeniu na parkingu strzeżonym oraz o możliwości odebrania go po uiszczeniu opłaty za jego usunięcie i przechowywanie, a także pouczony o skutkach nieodebrania pojazdu w ustawowym terminie 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. przedsiębiorca prowadzący parking strzeżony, działając w trybie art. 130a ust. 10g p.r.d. powiadomił Starostę o nieodebraniu pojazdu w ustawowym terminie przez jego właściciela. W dniu 13 czerwca 2016 r. Starosta wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o orzeczenie przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu [...]. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., sygn. akt [...] Sąd orzekł przepadek pojazdu na rzecz Powiatu.

Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. organ I instancji poinformował stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wydania decyzji administracyjnej o zapłacie kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem wartości oraz sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia na parking strzeżony do zakończenia postępowania administracyjnego, informując jego właściciela o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją. Z uprawnienia tego skarżący nie skorzystał..

Następnie organ I instancji przywołał uchwały Rady Powiatu w sprawie ustalenia wysokości opłat i kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem pojazdów obowiązujących: od [...] stycznia do [...] grudnia 2015 r. (uchwała nr XLVIII/274/15), od [...] stycznia do [...] grudnia 2016 r. (uchwała nr XV/57/15) oraz przedstawił wyliczenie, które przedstawia się w sposób następujący:

a. za usunięcie pojazdu z drogi – 485 zł,

b. za przechowywanie pojazdu:

– od [...] stycznia 2015 r. do [...] kwietnia 2015 r. - 110 dób x 39 zł - 4.290 zł;

– od [...] czerwca 2016 r. do [...] lipca 2016 r.- 43 doby x 39 zł - 1.677 zł;

– od [...] września 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. - 92 doby x 39 zł - 3.588 zł.

Łącznie: 10.040 zł

Powołując się na art. 130a ust. 10h p.r.d. organ wskazał, że koszty związane z usuwaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia (tj. od dnia [...] stycznia 2015 r.) do zakończenia postępowania równoznacznego z uprawomocnieniem się orzeczenia o przepadku pojazdu na rzecz powiatu (tj. do dnia [...] grudnia 2016 r.) ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył M.R., który zarzucił naruszenie art. 130a ust. 10 h p.r.d. przez niewłaściwe wyliczenie kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdu, domagając się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez obniżenie należny kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznanie.

W uzasadnieniu odwołujący podniósł, że nie budzi jego wątpliwości naliczenie kosztów z tytułu usunięcia pojazdu. Nie jest natomiast jasne dlaczego organ naliczył opłatę do [...] kwietnia 2015 r. Ponadto odwołujący zakwestionował opłaty, które zostały naliczone za okres od [...] czerwca 2016 r. do [...] lipca 2016 r. wskazując, iż nie uwzględniono, że wniosek o przepadek rzeczy został zwrócony zarządzeniem z dnia [...] lipca 2016 r. wobec nieuzupełniania braków formalnych, a tym samym nie odniósł on żadnych skutków. W rezultacie nie można przyjąć, że Powiat w dniu 13 czerwca 2016 r. wystąpił o orzeczenie przepadku do sądu powszechnego.

Decyzją z [...] grudnia 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 130a ust. 10h p.r.d., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości oraz orzekło o obowiązku zapłaty kwoty 8.363 zł z tytułu kosztów związanych z usunięciem oraz przechowywaniem na parkingu strzeżonym przejętego przez Powiat [...] pojazdu marki [...] należącego uprzednio do M.R., zamieszkałego w miejscowości [...].

Na wstępie Kolegium omówiło zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, opisało dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz przywołało przepisy mające zastosowanie w sprawie, tj. art. 130a ust. 1-3 p.r.d., art. 130a ust. 10 p.r.d., art. 130a ust. 10a p.r.d., art. 130a ust. 10h p.r.d.

W ocenie Kolegium z treści przytoczonych przepisów wynika, że koszty o których mowa w ust. 10h art. 130a p.r.d. ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w chwili wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi. W kontrolowanej sprawie jest nim M.R. Dalej organ odwoławczy zauważył, iż w sporządzonej kalkulacji Starosta rozbił koszty przechowywania pojazdu na trzy okresy:

- od [...] stycznia 2015 r. do [...] kwietnia 2015 r. tj. 110 dób;

- od [...] czerwca 2016 r. do [...] lipca 2016 r, tj. 43 doby;

- od [...] września 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. tj. 92 doby.

Zdaniem Kolegium nie budzi wątpliwości w sprawie, że datą początkową, od której Starosta winien i naliczył koszty za przechowanie pojazdu w oparciu o uchwalę nr XLVIII/274/14 z 28 października 2014 r. jest dzień [...] stycznia 2015 r., kiedy to na podstawie dyspozycji nr [...] wydanej przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w [...] pojazd marki [...] został usunięty z drogi [...], 112 km 800 m [...], na parking strzeżony [...] z powodu utrudniania ruchu na drodze publiczne. Jako postawę tych ustaleń organ przywołał powiadomienie Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] stycznia 2015 r. skierowane do M.R. i przez niego osobiście odebranego w dniu 10 stycznia 2015 r., z pouczeniem o skutkach nieodebrania pojazdu w okresie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia.

Kolegium wyjaśniło, iż przechowywanie pojazdu na parkingu strzeżonym generuje koszty i jest rzeczą zrozumiałą, że organ powinien podjąć działania, aby je maksymalnie zminimalizować. Starosta powinien zatem wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w art. 130a ust. 10 p.r.d. w miarę rozsądnym terminie, Starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia, przy czym prawidłowe powiadomienie powinno zawierać pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Dodatkowo, zgodnie z art. 130a ust. 10a p.r.d. starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia. W przedmiotowej sprawie, skarżący został powiadomiony przez Komendanta Powiatowego Policji o usunięciu pojazdu z drogi i skutkach jego nieodebrania w dniu [...] stycznia 2015 r., zatem Starosta nie mógł wystąpić ze stosownym wnioskiem do sądu wcześniej niż po 10 kwietnia 2015 r.

Z akt sprawy wynika, że przy piśmie datowanym na [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji przekazał dodatkowe dokumenty dotyczące zabezpieczonego w dniu [...] stycznia 2015 r. samochodu osobowego, w tym: umowę kupna pojazdu, zezwolenie z dnia [...] stycznia 2015 r. - odebrane przez skarżącego w tej dacie - na odbiór przedmiotowego pojazdu ze wskazaniem, iż jest to na koszt właściciela. W świetle powyższego Kolegium uznało za prawidłowo przyjętą datę [...] kwietnia 2015 r. jako datę końcową pierwszego okresu kosztów przechowywania samochodu.

Organ odwoławczy za nieuzasadnione uznał koszty naliczone za okres od [...] czerwca 2016 r. do [...] lipca 2016 r., gdyż Starosta, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, dopiero skutecznie wnioskiem z dnia [...] września 2016 r. wystąpił o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Takie działanie organu I instancji, ustawowo zobowiązanego do podjęcia kroków zmierzających do przeprowadzenia likwidacji pojazdu, ewidentnie naruszało obowiązek prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Miało to istotne konsekwencje, wyrażające się - w sytuacji obciążenia skarżącego kosztami przechowywania pojazdu - oczywistą i wymierną dolegliwością ekonomiczną.

Kolegium uznało natomiast za prawidłowo naliczoną opłatę za przechowywanie pojazdu w okresie od [...] września 2016 r. do [...] grudnia 2016 r., tj. od dnia ponownego złożenia przez Starostę wniosku do Sądu Rejonowego w [...] o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz wnioskodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia tego Sądu z dnia [...] grudnia 2016 r. orzekającego przepadek na rzecz Powiatu [...] samochodu osobowego marki [...], będącego własnością M.R.

Następnie Kolegium przedstawiło wysokość wskazanych do zapłaty kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem przedmiotowego pojazdu, powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia na parking strzeżony do zakończenia postępowania w oparciu o uchwały w sprawie w wysokości opłat i kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem pojazdów:

a. uchwała nr XLVIII/274 z dnia 28 października 2014 r.

- opłata za usunięcie pojazdu z drogi - 485 zł

- opłata za przechowywanie pojazdu: od [...] stycznia 2015 r. do [...] kwietnia 2015 r. – 110 dób x 39 zł - 4.290 zł

b. uchwała nr XV/57/15 z dnia 27 października 2015 r.

- opłata za przechowywanie pojazdu: od [...] września 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. - 92 doby x 39 zł - 3.588 zł

Łącznie: 8.363,00 zł

Organ odwoławczy uwzględnił również wskazany przez organ I instancji, termin płatności należności ustalonych niniejszą decyzją, który w myśl art. 130a ust. 10j p.r.d. wynosi 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Odsetki ustawowe za opóźnienie nalicza się od dnia następującego po upływie terminu płatności. Należności te wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2018, poz. 1314).

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożył M.R., który zarzucił jej naruszenie art. 130a ust. 2, ust. 2a. ust. 5c, ust. 6c, ust. 6a ppkt c i ust. 10 p.r.d., domagając się jednocześnie uchylenia zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja są bezprawne, gdyż organy miały obowiązek zbadać wystąpienie przesłanek z art. 130a ust. 2 i ust. 2 a p.r.d., czego nie uczyniono. Zdaniem skarżącego organy wydając stosowne decyzje w sprawie naliczenia opłat w ogóle nie badały kwestii zasadności usunięcia pojazdu na koszt właściciela, opierając się wyłącznie na lakonicznej dyspozycji funkcjonariusza Policji o usunięciu pojazdu. Jednak w dokumentach zawierających dyspozycję usunięcia brak jest adnotacji o braku możliwości zabezpieczenia pojazdu w inny sposób. Przepisy nie dają zatem uprawnienia do automatycznego działania organów. Aby obciążyć właściciela pojazdu opłatą za holowanie i parking konieczne jest jeszcze ustalenie, że usunięcie pojazdu było koniecznością i nie było innej możliwości zabezpieczenia pojazdu. Tymczasem organy w ogóle tej kwestii nie badały powołując się wyłącznie na fakt wydania dyspozycji przez funkcjonariusza, co nie jest jeszcze samo w sobie podstawą do obciążenia kosztami całej operacji właściciela pojazdu. Strona stwierdziła, ze obciążenie opłatą skarżącego narusza zatem art. 130a ust. 2 i 2 a p.r.d.

Kolejną rzeczą, na którą skarżący zwrócił uwagę jest ustalenie przez Radę Powiatu opłat za holowanie i parking w wysokości przewyższającej wysokość rzeczywistych kosztów holowania i przechowywania pojazdów na parkingu na danym terenie. Ustalone opłaty te przewyższają realne koszty operacji holowania i przechowywania blisko dwukrotnie. Powiat bowiem dodatkowo zarobkuje na różnicy pomiędzy ustalonymi opłatami a rzeczywistymi kosztami, co jest sprzeczne z celem p.r.d. Przepisy w zakresie opłat mają bowiem pełnić funkcję kompensacyjną, a nie zarobkową, a zatem takie działania organów, które wykorzystują analizowane przepisy do dodatkowego zarobkowania, należy uznać za bezprawne. Gdyby Rada Powiatu ustaliła omawiane koszty na rzeczywistym poziomie rynkowym to skarżący byłby w realiach zaskarżonej decyzji obciążony opłatą blisko dwukrotnie niższą. Skarżący zwrócił uwagę na to, że powyższy problem nie dotyczy tylko Powiatu, lecz całego kraju, gdzie uchwały Rad Powiatu w sprawie opłat są masowo zaskarżane przez prokuratorów. W związku z tym skarżący wniósł o powołanie biegłego sądowego celem wykazania, że stawki uchwalone przez Powiat są wyższe niż rzeczywiste ceny rynkowe omawianych kosztów.

Skarżący uznał ponadto za niezgodne z prawem obciążenie go opłatami za okres od [...] kwietnia 2015 r. do [...] kwietnia 2015 r. podczas, gdy z analizy materiału dowodowego wynika, że opłata powinna być liczona od [...] stycznia 2015 r. do [...] kwietnia 2015 r. a nie, jak bezzasadnie przyjmuje Kolegium, do [...] kwietnia 2015 r. Samo Kolegium wskazuje, że jest rzeczą zrozumiałą, iż organ powinien podjąć działania zmierzające, aby maksymalnie zminimalizować koszty związane z przechowywaniem pojazdu. Tymczasem organ uważa, że zasadnie naliczono koszty za wskazany okres na tej podstawie, iż jeszcze wraz z pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Komendant Powiatowy Policji przekazał kolejne dokumenty potrzebne do dalszego procedowania: umowę kupna pojazdu, zezwolenie z [...] stycznia 2015 r. W ocenie skarżącego Starosta mógł najszybciej (czyli bezzwłocznie) wysłać wniosek do sądu 11 kwietnia 2015 r. Jak zatem wynika z powyższego Kolegium dalej uzasadnia naliczenie opłat za okres [...] kwietnia 2015 r. do [...] kwietnia 2015 r. opieszałością organów, w tym wypadku dwóch: Komendanta Powiatowego Policji oraz Starosty. Nie da się bowiem w ocenie skarżącego inaczej zakwalifikować postępowania organów, które już [...] stycznia 2015 r. zatrzymały pojazd i dokonały tego samego dnia zawiadomienia właściciela ze stosownym pouczeniem. Należy zatem zdaniem skarżącego zadać sobie pytanie, co takiego powyższe organy czyniły przez 3 miesiące, tj. od [...] stycznia 2015 r. do [...] kwietnia 2015 r., że nie można było przez ten okres zgromadzić potrzebnej dokumentacji. Organ powinny wykonywać swoje czynności niezwłocznie, a trzymiesięczna bezczynności nie wpisuje się w zakwalifikowanie zachowania organów jako prawidłowego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, stwierdzając, że zarzuty podniesione w skardze są tożsame z zarzutami podniesionymi w treści odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] września 2018 r. i tym samym nie zmieniają stanowiska zajętego w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia [...] września 2019 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił dodatkowo naruszenie art. 130a ust. 10 c p.r.d. poprzez pominięcie faktu, iż jego mandat nie mógł odebrać pojazdu - mimo podjętych prób w tym zakresie - z wyznaczonego parkingu z przyczyn od niego niezależnych, gdyż jest człowiekiem niezamożnym i nie dysponował niezbędną kwotą do opłacanie kosztów usunięcia samochodu i jego przechowywania. Jednocześnie pełnomocnik złożył wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, która nie została zapłacona w całości ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pod względem legalności pozostawała w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca zaskarżoną decyzję w całości oraz orzekająca o obowiązku zapłaty kwoty 8.363 zł z tytułu kosztów związanych z usunięciem oraz przechowywaniem na parkingu strzeżonym przejętego przez Powiat [...] pojazdu marki [...], należącego uprzednio do M.R. Podstawę materialną powyższej decyzji stanowił art. 130a ust. 10h p.r.d., zgodnie z którym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. W kontrolowanej sprawie bezsporne jest, że w dniu w dniu [...] stycznia 2015 r. usunięty z drogi został opisany powyżej samochód marki [...], zgodnie z dyspozycją nr [...] wydaną przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji, na podstawie art. 130a ust. 1 pkt 1 p.r.d., w myśl którego pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństw. Pojazd ten następnie został umieszczony na parkingu strzeżonym w [...], o czym skarżący został skutecznie powiadomiony wraz pouczeniem o możliwości odebrania go z parkingu po uiszczeniu opłaty za jego usunięcie i przechowywanie. Nie ulega również wątpliwości, że w chwili wydania powyższej dyspozycji właścicielem tego pojazdu był skarżący, co wynika z karty informacyjnej pojazdu oraz umów sprzedaży z dnia [...] czerwca 2014 r. i [...] lipca 2014 r. oraz że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. wydanym w sprawie o syn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] orzekł przepadek tego pojazdu na rzecz Powiatu [...]. Postanowienie to uprawomocniło się dnia 23 grudnia 2016 r.

Organ wydając decyzję, o której mowa w art. 130a ust. 10h p.r.d. jest zobligowany do wyjaśnienia:

1) czy wydana została dyspozycja usunięcia określonego pojazdu;

2) kto w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu był jego właścicielem;

3) czy i kiedy, po momencie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, został on usunięty, przechowywany, oszacowany, sprzedany lub zniszczony, w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu ;

4) czy od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat (art. 130a ust. 10k p.r.d.).

W postępowaniu, w przedmiocie wydania decyzji na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. organ nie ustala tego, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego – kwestie te są bowiem w świetle art. 130a ust. 10e p.r.d. przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym w sprawie przepadku pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2017 r., I OSK 2142/15).

Mając na uwadze powyższe należało uznać za całkowicie chybione zarzuty skarżącego wskazujące na naruszenie art. 130a ust. 2 i 2a p.r.d. wobec braki kontroli zasadność usunięcia pojazdu. Kwestie te bowiem nie podlegały badaniu przez Starostę, ustalającego wysokość kosztów usunięcia i przechowania pojazdu, a następnie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, lecz przez Sąd Rejonowy w [...] w postępowaniu o sygn. akt. [...] w przedmiocie orzeczenia przepadku. To w tym ostatnim postępowaniu skarżący powinien był formułować tego rodzaju zarzuty. Na tym etapie postępowania organy administracji był związane postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. stosownie do art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1460 ze zm. – określanego dalej jako k.p.c.), w myśl którego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jedynie na marginesie należy zauważyć, iż podstawa usunięcia pojazdu nie wynikała z powoływanego w skardze art. 130a ust. 2 p.r.d., lecz z art. 130a ust. 1 pkt 1 p.r.d. Ponadto ani na etapie postępowania administracyjnego, ani też na etapie postępowania sądowego skarżący nie wskazywał żadnych konkretnych okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 130 ust. 2a p.r.d.

Niezasadne są również zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przez organy art. 130a ust. 6c, ust. 6a ppkt c p.r.d., których istota sprowadza się do kwestionowania wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdu usuniętego, ustalonych uchwałami Rady Powiatu [...] z dnia 27 października 2015 r. nr XV/57/15 oraz z dnia 28 października 2014 r. nr XLVIII/274/14. Podkreślić bowiem należy, iż stanowią one akty prawa miejscowego, gdyż określając zakres obowiązku ponoszenia opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów, dotyczą sytuacji powtarzalnych, a nie jednorazowych, a przy tym adresatami tych uchwały są osoby określone generalnie, a nie imiennie. Uchwały te mają zatem charakter normatywny, generalny i abstrakcyjny (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 14 lutego 2018 r., III SA/Wr 856/17). Stanowią one zatem zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP źródło powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Sformułowane przez skarżącego zarzuty w istocie zmierzały do uznania powyższych aktów za częściowo nieważne. Ważność aktów prawa miejscowego co do zasady nie podlega kontroli w indywidualnej sprawie, lecz w specjalnych trybach przewidzianych przez przepisy prawa. W odniesieniu do aktów stanowionych przez powiat jest to tryb przewidziany w art. 79, 81 i 87 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 511 ze zm. (por. wyrok NSA z 28 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2332/11, wyrok WSA w Gorzowie z 30 grudnia 2015 r., II SA/Go 427/15). Nieważność wspomnianych uchwał nie została stwierdzona ani przez sąd administracyjny, co jest sądowi znane z urzędu po przeanalizowaniu urządzeń ewidencyjnych ( k. 96), ani też przez organ nadzoru, co wynika z pisma Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. (k. 94).

Z art. 178 ust. 1 Konstytucji stanowiącego o podległości sędziów tylko Konstytucji oraz ustawie, a więc nie wszelkim innym aktom prawnym (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2006 r., OPS 4/05, ONSAiWSA z 2006 r., nr 2, poz. 39), wprawdzie wynika, iż sąd administracyjny, z mocy powołanych wyżej przepisów Konstytucji, w razie stwierdzenia niezgodności z ustawą lub Konstytucją może odstąpić od zastosowania w indywidualnej sprawie powszechnie obowiązującego aktu normatywnego, to takich uprawnień nie posiadają samorządowe kolegia odwoławcze – jako organy administracji. Ponadto w ocenie Sądu nie sposób uznać, iż wspomniane uchwały pozostawały w oczywistej sprzeczności z normami ustawowymi, która uzasadniałby odmowę zastosowania wspomnianych uchwał. Podjęte bowiem zostały na podstawie delegacji wynikającej z art. 130a ust. 6 p.r.d., a wysokość ustalonych w nich opłat nie przekraczała maksymalnych stawek, określonych w art. 130a ust. 6b i 6c p.r.d. w zw. z obwieszczeniami Ministra Finansów z 30 lipca 2014 r. i 4 sierpnia 2015 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących odpowiednio w 2015 r. i 2016 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na strzeżonym parkingu (MP z 2014 r., poz. 632, z 2015 r. , poz. 707).

W związku z tym Sąd postanowieniem z dnia 5 grudnia 2019 r. oddalił wniosek dowodowy skarżącego o powołanie biegłego w celu zbadania prawidłowości ustalenia wysokości opłat przez Radę Powiatu. Zresztą we wniosku tym skarżący domagał się przeprowadzenia dowodu wykraczającego poza środki dowodowe z których sąd administracyjnych może skorzystać na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.). Sąd może bowiem jedynie dopuścić dowód z dokumentu. Wobec powyższego w niniejszym postępowaniu, które toczy się bez udziału organu uchwałodawczego Powiatu, Sąd nie dysponował instrumentami pozwalającymi podważyć ważność wspomnianych uchwał w zakresie w jakim je kwestionuje skarżący.

Trafnie organ odwoławczy uznał w kontrolowanej sprawie, iż właściciel pojazdu (osoba uprawniona do odbioru pojazdu) nie może ponosić negatywnych konsekwencji związanych z opieszałością, czy brakiem wymaganej staranności organu w procedurze, której konsekwencje wskazane są w art. 130a ust. 10h p.r.d. Właściciela pojazdu powinny obciążać tylko koszty uzasadnione, czyli takie, które są normalnym skutkiem jego niewłaściwego zachowania, a nie takie, które są wynikiem zaniechań czy bezczynności organów. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie w swym orzecznictwie wskazywał, że z art. 2 Konstytucji RP wywodzić należy zasadę lojalności państwa wobec obywatela, która wyraża się w takim stanowieniu i stosowaniu prawa, by nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela i aby mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, że nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji i działań. Jednostka powinna mieć możliwość określenia konsekwencji poszczególnych zachowań i zdarzeń na gruncie obowiązującego w danym momencie stanu prawnego. Zasada lojalności państwa wobec obywatela musi być uwzględniana także przy wykładni przepisów prawa, stanowiących podstawę decyzji administracyjnych nakładających na obywateli określone obowiązki (por. wyrok NSA z 25 maja 2018 r. , I OSK 2990/17, wyrok WSA w Gliwicach z 17 kwietnia 2019 r., II SA/Gl 374/18, wyrok WSA w Łodzi z 29 czerwca 2017 r., III SA/Łd 303/17, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 6 września 2017 r., II SA/Go 282/17, wyrok WSA w Olsztynie z 9 stycznia 2018 r., II SA/Ol 736/17, wyrok WSA w Kielcach z 21 czerwca 2018 r., II SA/Ke 109/18).

W kontekście powyższych uwag zasadnie organ odwoławczy zaliczył do uzasadnionych kosztów, którymi obciążył skarżącego, koszt usunięcia spornego pojazdu w kwocie 485 zł oraz koszty przechowywania pojazdu w okresie trwania postępowania przed Sądem Rejonowym w [...] w przedmiocie jego przepadku od dnia [...] września do dnia [...] grudnia 2016 r. Natomiast takimi kosztami nie były koszty przechowywania pojazdu w okresie od [...] czerwca 2016 r. do [...] lipca 2016 r., kiedy to Powiat po raz pierwszy złożył wniosek do Sądu Rejonowego w [...] o przepadek pojazdu. Działania bowiem organu były w tym zakresie nieefektywne i pozbawione należytej starannością, gdyż w związku z nieusunięciem braków formalnych wniosek ten został zwrócony, a tym samym – zgodnie z art. 130 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - nie wywołał on żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu.

Nie ulega również wątpliwości, iż koszty przechowywania pojazdu przez okres 3 miesięcy od dnia [...] stycznia 2015 r. (tj. od dnia jego usunięcia) do [...] kwietnia 2015 r. były kosztami w pełni uzasadnionymi. Skarżący bowiem w tym okresie nie odebrał pojazdu, a Starosta - zgodnie z art. 130a ust. 10 p.r.d.- nie był uprawniony przed upływem powyższego 3 miesięcznego okresu do złożenia wniosku o orzeczenie przepadku. W myśl bowiem wskazanego powyżej przepisu starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu.

Zdaniem Sądu za takiego uzasadnione koszty należało również uznać koszty przechowywania pojazdu w okresie od [...] kwietnia 2015 r. do [...] kwietnia 2019 r. Podkreślić bowiem należy, iż w przepisie art. 130a ust. 10 p.r.d. faktycznie nie ma mowy o żadnym terminie, w którym należy złożyć wniosek o orzeczenie przepadku. Jedynie w ust. 10a powyższego artykułu wskazano, iż starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia (w niniejszej sprawie wspomniane powiadomienie doręczono skarżącemu w dniu 10 stycznia 2015 r.). Nie oznacza to jednak całkowitej dowolności organu w tym zakresie. Przechowywanie pojazdu na parkingu strzeżonym generuje bowiem koszty i jest rzeczą zrozumiałą, że organ powinien podjąć działania, aby je zminimalizować. Powinien zatem wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w art. 130a ust. 10 p.r.d. w miarę rozsądnym terminie. Przyjęcie poglądu, że organ może w dowolnym czasie wystąpić z wnioskiem do sądu cywilnego oznaczałoby świadome przerzucanie na właściciela pojazdu kosztów przechowywania, a koszty te miałyby pokrywać również bezczynność organu w tym zakresie. Stanowisko takie - w ocenie sądu - jest nie do przyjęcia (por. wyrok WSA w Łodzi z 10 października 2017 r., III SA/Łd 500/17, wyrok WSA w Gdańsku z 17 maja 2018 r., III SA/Gd 99/18).

Zdaniem Sądu termin 20 dni (od [...] kwietnia 2015 r. do [...] kwietnia 2015 r.) jaki przyjęły organy obu instancji mieści się we wspomnianym "w miarę rozsądnym terminie", który jest konieczny dla zgromadzenia niezbędnych dokumentów, udzielenia ewentualnego pełnomocnictwa i przygotowania wniosku o orzeczenie przepadku. Oczekiwanie przez skarżącego, iż wniosek zostanie złożony w dniu 11 kwietnia 2015 r., byłby w istocie żądaniem działania od organu w sposób natychmiastowy, co nie ma żadnego ani normatywnego, ani też praktycznego uzasadnienia. Przede wszystkim z żadnego przepisu nie wynika, aby organ zanim jeszcze upłynie wspomniany 3 miesięczny termin na odbiór pojazdu gromadził wszystkie niezbędne dokumenty i przygotował wniosek o orzeczenie przepadku, zwłaszcza jeśli się uwzględni, iż jeszcze nie wiadomo, jakie działania podejmie właściciel pojazdu i czy w ogóle zaktualizuje się obowiązek po stronie organu wskazany w art. 130a ust. 10 p.r.d. Ponadto analiza przepisów art. 130a pr.d. wskazuje, iż Starosta nie ma możliwości, a nawet nie powinien działać w sposób natychmiastowy w zakresie składania wniosku o orzeczenie przepadku po upływie terminu określonego w art. 130a ust. 10 p.r.d. Zauważyć bowiem należy, iż jednostka prowadząca parking strzeżony, w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w ust. 10, powiadamia o tym fakcie właściwego miejscowo starostę oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu (art. 130a ust. 10g p.r.d.) Ponadto przepisu ust. 10 nie stosuje się, gdy okoliczności wskazują, że nieodebranie pojazdu nastąpiło z przyczyn niezależnych od właściciela lub osoby uprawnionej (art.130a ust. 10c p.r.d.). Oznacza to, iż organ powinien umożliwić stronie zgłoszenie takich okoliczności przed złożeniem wniosku o orzeczenie przepadku. Przy czym – odnosząc się tym samym do zarzutu sformułowanego przez pełnomocnika skarżącego w piśmie z dnia [...] września 2019 r. - to czy zaistniały tego rodzaju okoliczności pozostaje również poza zakresem badania przez organy administracji w niniejszym postępowaniu, należy to bowiem do przesłanek niezbędnych do orzeczenia przepadku, a więc kognicji sądu powszechnego orzekającego stosownie do art. 130 ust. 10e p.r.d., o czym już była mowa na wstępie rozważań. W związku z powyższym nie mogły odnieść zamierzonego skutku podniesione przez stronę skarżącą zarzuty naruszenia art. 130a ust. 10 i ust. 10c p.r.d.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 130a ust. 5c p.r.d. stanowiącego, iż pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w ust. 1-2 oraz art. 140ad ust. 7 umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie, z uwzględnieniem ust. 7, to należy zauważyć, iż został on częściowo uznany za niezgodny z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn. akt K 6/17 (Dz.U. z 2018 r., poz. 2322). Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis traci moc w zakresie, w jakim przewiduje, że pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 i 2 p.r.d. pozostaje na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez starostę do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Z tych samych powodów Trybunał uznał za niezgodny z Konstytucję art. 130a ust. 7 pkt 1 p.r.d. stanowiący, iż wydanie pojazdu następuje po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 5c. Przy czym wymienione przepisy utraciły moc obowiązującą z upływem 9 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, tj. w dniu 13 września 2019 r. w związku ze skorzystaniem przez Trybunał Konstytucyjny z art. 190 ust. 3 Konstytucji. Oznacza to, że w chwili podejmowania przez organy decyzji w kontrolowanej sprawie powyższe przepisy były elementem obowiązujące porządku prawnego. Ponadto w uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż wyeliminowanie normy uzależniającej wydanie pojazdu od uprzedniego uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie nie oznacza zwolnienia właściciela pojazdu z obowiązku uregulowania stosownych należności, będących dochodem budżetu powiatu, a odroczenie skutków orzeczenia jest niezbędne dla zapewnienia niezakłóconego poboru opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów oraz dla zagwarantowania stabilności systemu finansowania zadania powiatów, o którym mowa w art. 130a ust. 5f p.r.d. Stąd powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie mógł wywołać skutku w postaci odstąpienia od obciążenia skarżącego kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu za okres, w którym powyższe przepisy obowiązywały i uniemożliwiały organowi wydania pojazdu bez uprzedniego pokrycia przez właściciela wspomnianych kosztów.

Reasumując Sąd uznał, iż organ odwoławczy zgodnie z prawem obciążył skarżącego kwotą 8.363 zł z tytułu kosztów związanych z usunięciem oraz przechowywaniem na parkingu strzeżonym przejętego przez Powiat [...] pojazdu marki [...] na podstawie art. 130a ust.10h p.r.d.

W związku z tym skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt I wyroku).

Rozstrzygnięcie o przyznanym pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzeniu (pkt II wyroku) znajduje uzasadnienie w dyspozycji art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 4 ust. 1 i 3, § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ( t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 68).