Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2181/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Andrzej Kołodziej Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2015 r. sprawy ze skargi G.M. oraz A.M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...] Minister Obrony Narodowej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. nr [...] z dnia

[...] marca 2011 r.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy.

Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. zobowiązał G.M. i A.M., do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. oraz do uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego, bez tytułu prawnego, za każdy rozpoczęty miesiąc począwszy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna, do dnia opróżnienia lokalu.

Po rozpatrzeniu odwołania stron Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymał zaskarżoną decyzję

w mocy.

Postanowieniem z dnia 19 września 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1897/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na ww. decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.

W dniu [...] marca 2012 r. G.M. zwróciła się do Ministra Obrony Narodowej o stwierdzenie nieważności obu ww. decyzji organów Agencji, zarzucając im rażące naruszenie prawa procesowego - art. 77 K.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie i w konsekwencji pominięcie okoliczności, że ww. jest emerytką o ustalonym stopniu niepełnosprawności, rażące naruszenie prawa materialnego - art. 45 ust. 3 pkt 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, oraz art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, poprzez uznanie, że strony nie posiadają tytułu prawnego do lokalu przy ul. [...]

w W. Zdaniem wnioskodawczyni decyzja z dnia [...] listopada 1990 r. w sprawie zmiany przydziału osobnej kwatery stałej na kwaterę na czas pełnienia obowiązków służbowych wydana, została z rażącym naruszeniem prawa, gdyż strona postępowania nie udzieliła zgody na jej zmianę, a zatem obowiązująca jest decyzja z dnia [...] lipca 1982 r., przyznająca M.M. prawo do kwatery stałej. Ponadto w dacie wydawania decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] marca 2011 r. strona posiadała uprawnienia emerytalne. Zatem zastosowanie w sprawie powinien mieć przepis art. 45 ust. 3 pkt

5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Minister Obrony Narodowej decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. Nr [...] z dnia [...] marca 2011 r.

Ww. decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r.

Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1620/12 uchylił obie decyzje Ministra Obrony Narodowej. Sąd wskazał, iż przedmiotowe postępowanie nadzwyczajne dotyczy również interesu prawnego A.M., gdyż był on stroną w postępowaniu zwykłym, w którym doszło do wydania kwestionowanej przez skarżącą decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oraz decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. Z tych względów zaistniała konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego obu podjętych w sprawie decyzji.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Minister Obrony Narodowej ponownie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. Nr [...] z dnia [...] marca 2011 r.

Ww. decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra Obrony Narodowej

z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie wyrokiem z dnia 4 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1623/13, uchylił obie decyzje Ministra Obrony Narodowej. Sąd stwierdził, iż organ nie wyjaśnił, czy w dacie wydania decyzji o opróżnieniu lokalu strona posiadała uprawnienia emerytalne lub rentowe, o których mowa w art. 45 ust. 3 pkt 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

W związku z ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. organ wezwał pełnomocnika stron do nadesłania dokumentów potwierdzających datę, od której G.M. przysługują uprawnienia emerytalne oraz wysokość otrzymywanego przez wymienioną świadczenia na dzień [...] marca 2011 r.

W dniu [...] marca 2014 r. do Ministerstwa Obrony Narodowej wpłynęły dokumenty potwierdzające, iż G.M. od dnia [...] sierpnia 2010 r. przysługuje emerytura z ZUS oraz że jej wysokość w dniu [...] marca 2011 r. wynosiła 2643,36 zł.

Rozpoznając ponownie wniosek Minister Obrony Narodowej na wstępnie dokonał analizy przepisu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa i przesłanek jego zastosowania w sytuacji wystąpienia rażącego naruszenia prawa.

Odnosząc się do rozpatrywanego stanu faktycznego Minister wskazał, iż

w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, a w szczególności przywołana przez stronę podstawa określona w art. 156 §

1 pkt 2 Kpa, tj. rażące naruszenie prawa.

Organ wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika że, postępowanie w sprawie zajmowania przez G.M. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., bez tytułu prawnego, zostało wszczęte w dniu [...] października 2007 r. Z tych względów zastosowanie w sprawie miał przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143), zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie (1 lipca 2010 r.) ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 - czyli ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398, ze zm.) - w brzmieniu dotychczasowym.

W myśl art. 37a ust.1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r., osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego były obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. W takim przypadku dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydawał decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. Przepis ten stanowił podstawę prawną kwestionowanych w niniejszym postępowaniu decyzji administracyjnych.

Odnosząc się do zarzutu stron, że organy Agencji pominęły okoliczności, że jest ona emerytką, o ustalonym stopniu niepełnosprawności i wydały w tej sytuacji decyzję

o opróżnieniu lokalu oraz uznając, że strony nie posiadają tytułu prawnego do lokalu przy ul. [...] w W., organ wskazał, że kwestia posiadania przez stronę tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. była już w postępowaniu dotyczącym zwolnienia tego lokalu w trybie art. 41 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zakończonego decyzją Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Decyzja ta została poddana ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 251/07 stwierdził jej nieważność i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w części dotyczącej wnioskodawczyni. Sąd nie podzielił jednak argumentacji (analogicznej jak w rozpatrywanym wniosku) w zakresie posiadania przez G.M. tytułu prawnego do ww. lokalu mieszkalnego, a powodem wydanego rozstrzygnięcia był fakt, iż zastosowany przepis dotyczył wyłącznie byłego żołnierza zawodowego. W stosunku do skarżącej wskazano, iż ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP daje organowi inne instrumenty prawne do przywrócenia porządku prawnego w niej przewidzianego, również w sytuacji analogicznej jak w rozpatrywanej sprawie.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego rażącego naruszenia przepisu 45 ust.

3 pkt 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, Minister podniósł, iż zgodnie

z brzmieniem tego przepisu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. i mającym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, do przymusowego wykwaterowania emeryta

i rencisty spełniającego kryteria do otrzymania pomocy społecznej nie stosowało się trybu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tym przypadku dyrektor oddziału regionalnego Agencji występował do sądu z pozwem

o nakazanie opróżnienia lokalu mieszkalnego, orzeczenie o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, o wezwanie do udziału w procesie gminy oraz określenie odszkodowania.

Wobec wnioskodawczyni przywołany przepis nie miał jednak zastosowania. Jak bowiem wynika z dokumentów przedstawionych przez G.M., prawo do emerytury przysługuje jej od dnia [...] sierpnia 2010 r. Od dnia [...] marca 2011 r. emerytura ta wynosiła 2643,36 zł, a do wypłaty pozostawała kwota 2180,46 zł miesięcznie. Wymieniona w dniu [...] marca 2011 r. - dacie wydania decyzji przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. nie spełniała zatem kryteriów do otrzymania pomocy społecznej, określonych w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, ze zm.). Ponadto organ wskazał, że w toku postępowania dotyczącego zajmowania przez stronę lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., bez tytułu prawnego, ww. organ Agencji występował zarówno do Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W., jak i do Ośrodka Pomocy Społecznej [...] . Ponadto w aktach postępowania znajduje się oświadczenie G.M. z dnia [...] marca 2011 r., iż została pouczona o treści art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Strona oświadczyła również, że w stosunku do osób zamieszkałych w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W. nie zachodzą przesłanki z art. 45 ust. 3 ustawy.

Natomiast nadesłane przez stronę orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane zostało w dniu [...] czerwca 2011 r. - czyli po wydaniu decyzji przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Powyższa okoliczność nie może zatem mieć wpływu na przedmiotową sprawę, gdyż oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, co znajduje również potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1623/13.

Mając na uwadze powyższe Minister uznał, że zarówno decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. Nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., nie jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia ich nieważności.

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], na podstawie art. 157 § 1, art. 158 § 1 i art. 268a k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. Nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. zobowiązującej G.M. i A.M. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. oraz do uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego za każdy rozpoczęty miesiąc począwszy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna, do dnia opróżnienia lokalu.

G.M. i A.M. zwrócili się do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy zarzucając rozstrzygnięciu:

1. naruszenie art. 77 kpa poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie i w konsekwencji pominięcie okoliczności, że G.M. jest emerytką o ustalonym stopniu niepełnosprawności;

2. naruszenie art. 45 ust. 3 pkt 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu w sytuacji, gdy strona G.M. jest emerytką;

3. naruszenie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez uznanie, że strony nie posiadają tytułu prawnego do lokalu przy ulicy [...]

w W.

Organ ponownie rozpoznając sprawę stwierdził, że w wyniku przeprowadzonej ponownie analizy stanu faktycznego sprawy w zestawieniu z obowiązującym wówczas art. 45 ust. 3 pkt 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, który do dnia 30 czerwca 2010 r. posiadał następujące brzmienie: "do przymusowego wykwaterowania emeryta i rencisty spełniającego kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej - nie stosuje się trybu, o którym mowa w ust. 1 i 2. W tym przypadku dyrektor oddziału regionalnego Agencji występuje do sądu z pozwem o nakazanie opróżnienia lokalu mieszkalnego, orzeczenie o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, o wezwanie do udziału w procesie gminy oraz określenie odszkodowania". Organ podał, że ze względu na treść przepisu rozróżnienia wymagają dwie kwestie: posiadania przez zainteresowanego uprawnień emerytalnych lub rentowych oraz zakwalifikowania takiej osoby ze względu na wysokość przyznanych uprawnień do otrzymywania dodatkowych świadczeń z pomocy społecznej. Z zebranej w sprawie dokumentacji wynika, że G.M. nabyła uprawnienia emerytalne w dniu

[...] sierpnia 2010 r. Natomiast od dnia [...] marca 2011 r. wysokość emerytury wynosiła 2643,36 zł miesięcznie, a do wypłaty pozostawała kwota 2180,46 zł miesięcznie.

Biorąc zatem pod uwagę wysokość posiadanych uprawnień emerytalnych, jako uzasadnione organ odwoławczy uznał stwierdzenie, że ze względu na regulacje art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, ze zm.) G.M., w dacie wydania decyzji z dnia [...] marca 2011 r. Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, pomimo posiadania statusu emerytki nie spełniała kryteriów otrzymania pomocy społecznej. Wobec powyższego uzasadnionym jest stwierdzenie, że w sytuacji G.M. art. 45 ust. 3 pkt 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r., nie znajdował zastosowania.

Organ wskazał też, że organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej spełniły także przesłanki art. 77 § 1 kpa zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący całość materiału dowodowego w sprawie. Podkreślił, że organy podjęły wszelkie dostępne środki w celu ustalenia, czy G.M. i A.M. należą do kręgu osób, o których mowa w art. 45 ust. 3 ustawy. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. występował zarówno do Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W., jak i do Ośrodka Pomocy Społecznej [...]. Dodatkowo w aktach postępowania znajduje się oświadczenie G.M. z dnia [...] marca 2011 r., iż została pouczona o treści art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, jak też oświadczenie, iż w stosunku do osób zamieszkujących w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W. nie zachodzą przesłanki z art. 45 ust. 3 ustawy. Ponadto organ wskazał, że argument G.M., iż jest emerytką o ustalonym stopniu niepełnosprawności, został formalnie podniesiony dopiero we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2011 r. Ponadto orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane w dniu [...] czerwca 2011 r., czyli po wydaniu decyzji przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Wskazana przez pełnomocnika okoliczność, iż orzeczona niepełnosprawność jest datowana na dzień [...] maja 2011 r., nie mogła mieć wpływu na przedmiotową sprawę, ponieważ pomimo przeprowadzenia postępowania administracyjnego, w dacie wydania decyzji nie była ona znana organowi Agencji.

Odnosząc się z kolei do argumentu zmierzającego do wykazania, że strony posiadają tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., organ wskazał, że strona skarżąca błędnie wywodzi, iż decyzja z dnia [...] listopada 1990 r. w sprawie zmiany przydziału osobnej kwatery stałej na kwaterę na czas pełnienia obowiązków służbowych jest decyzją z mocy prawa nieważną,

tj. nieobowiązującą w obrocie prawnym. Błąd w przyjętym przez stronę założeniu wynika z okoliczności, że strona skarżąca nigdy nie kwestionowała decyzji z dnia [...] listopada 1990 r. w administracyjnym lub sądowym trybie postępowania, co powoduje, że jest ona wciąż prawomocna i obowiązująca.

Minister podkreślił również, że zakładana koncepcja bezwzględnej nieważności decyzji administracyjnej nie jest znana obowiązującemu k.p.a. W tej sytuacji wobec niewyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] listopada 1990 r. w ocenie Ministra Obrony Narodowej, organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej

prawidłowo zastosowały art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi wniesionej przez G.M. i A.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnieśli o jej uchylenie jak również o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2014 roku nr [...].

Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucili:

1) naruszenie art. 7 i art. 77 kp.a., poprzez zaniechanie podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie i

w konsekwencji pominięcie okoliczności, że G.M. jest emerytką o ustalonym stopniu niepełnosprawności;

2) naruszenie art. 45 ust. 3 pkt 5 ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych, poprzez wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu w sytuacji, gdy strona G.M. jest emerytką;

3) naruszenie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych, poprzez uznanie, że strony nie posiadają tytułu prawnego do lokalu przy ulicy [...] w W.

W ocenie skarżących zaskarżone decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący przypomnieli stan sprawy i wskazali, że decyzją nr [...] z dnia [...] października 1976 r. Szef Wydziału [...] Wojskowego Rejonowego Zarządu [...] w L. przyznał M.M. wraz z żoną G. i synem A., z funduszu mieszkalnego MON dodatkową ulgę, w formie zwrotnej na mieszkanie spółdzielcze w L. przy ulicy [...], natomiast w dniu [...] czerwca 1977 r. ulgę zmieniono na bezzwrotną. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 1982 roku Kierownik Garnizonowej Administracji Mieszkań nr [...] przydzielił M.M. osobną kwaterę stałą

nr [...] przy ul. [...] w W. Decyzja ta na mocy, której strona nabyła prawo do kwatery stałej została bez zgody strony zmieniona decyzją z dnia [...] listopada 1990 r., w ten sposób, że przydział osobnej kwatery stałej zastąpiony został przydziałem na czas pełnienia obowiązków służbowych na terenie garnizonu W. W ocenie skarżących decyzja z dnia [...] listopada 1990 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Strona postępowania nie udzieliła zgody na zmianę decyzji, a tylko taka zgoda lub wznowienie postępowania administracyjnego umożliwiałoby wydanie kolejnej decyzji w sprawie zakończonej uprzednio prawomocnym rozstrzygnięciem organu. W przedmiotowej sprawie nie miało miejsca ani wznowienie postępowania ani strona nie udzieliła zgody na zmianę prawomocnej decyzji, a to oznacza, decyzja z dnia [...] listopada 1990 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, tym samym jest decyzją z mocy prawa nieważną,

tj. nieobowiązującą w obrocie prawnym. Obowiązująca jest w ocenie odwołujących się decyzja z dnia [...] lipca 1982 r. przyznająca prawo do kwatery stałej. Skoro tak,

to w ocenie odwołujących się, jako osoby wymienione w przydziale kwatery stałej mają one prawo do zamieszkiwania w lokalu przy ul.[...] , a tym samym nie ma do nich zastosowania art. 37a ustawy o zakwaterowaniu sil zbrojnych. Organ wydając decyzję w sprawie zakończonej uprzednio prawomocną decyzją do wydania, której wbrew art. 155 k.p.a. nie otrzymano zgody strony jest naruszeniem obowiązku działania organów na podstawie i w granicach prawa i zarazem przesłanką stwierdzenia nieważności tak wydanej decyzji.

Skarżący podnieśli również, że organy nie mogły w przedmiotowej sprawie wydać decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w W bowiem wnioskodawczyni, w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji, posiadała uprawnienia emerytalne. Z uwagi na uprawnienia emerytalne skarżącej wyłączona została możliwość zastosowania w stosunku do niej dyspozycji art. 37 a ustawy

o zakwaterowaniu sil zbrojnych, co jasno wynika z jej art. 45 ust. 3 pkt 5.

Odnosząc się zaś do wskazanego przez organ zastosowania w sprawie art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej skarżąca wskazała, że przepis ten przewiduje wyjątki. W jej ocenie organy nie miały prawa w przedmiotowym stanie faktycznym wydać decyzji administracyjnej o opróżnieniu lokalu, ale winny skierować sprawę na drogę postępowania sądowego. Ponadto skarżąca zarzuciła, że błędnie jest również ustalenie organu, że powyższe ustalenia nie mogą być brane pod uwagę, gdyż orzeczenie o stopniu niepełnosprawności pochodzi z dnia [...] czerwca 2011 r., tj. już po wydaniu decyzji przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Skarżący zauważyli, że z orzeczenia powyższego wynika, że stan niepełnosprawności istniał już w dacie wydania decyzji. Zgodnie, bowiem z pkt V orzeczenia ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...] maja 2011 roku. Z powyższego wynika, że w momencie wydawania decyzji strona miała ustalony stopień niepełnosprawności. Tym samym bez znaczenia pozostaje okoliczność, że okoliczności te zostały przedstawione przez stronę na etapie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Dokumenty przedstawione przez stronę poświadczały, bowiem stan faktyczny zaistniały przed wydaniem decyzji o opróżnieniu lokalu przy ulicy [...] w W.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie wskazując, że w uzasadnieniu decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2014 r. szczegółowo odniesiono się do zarzutów stawianych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Odnosząc się do argumentacji skarżącej wskazującej, że spełniała ona przesłanki wynikające z art. 45 ust. 3 pkt 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, organ stwierdził, że postępowanie w sprawie zajmowania przez G.M. bez tytułu prawnego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., zostało wszczęte w dniu [...] października 2007 r. a to oznacza, że w sprawie zastosowanie znajduje art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, w świetle którego do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 lipca 2010 r. ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398, ze zm.) w dotychczasowym brzmieniu.

W wyniku przeprowadzonej ponownie analizy stanu faktycznego sprawy

w zestawieniu z obowiązującym ówcześnie stanem prawnym Minister wskazał, iż art. 45 ust. 3 pkt 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, do dnia 30 czerwca 2010 r. posiadał następujące brzmienie: "Do przymusowego wykwaterowania emeryta

i rencisty spełniającego kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej - nie stosuje się trybu, o którym mowa w ust. 1 i 2. W tym przypadku dyrektor oddziału regionalnego Agencji występuje do sądu z pozwem o nakazanie opróżnienia lokalu mieszkalnego, orzeczenie o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, o wezwanie do udziału w procesie gminy oraz określenie odszkodowania.". Ze względu na cytowaną treść przepisu rozróżnienia wymagają kwestia: posiadania przez zainteresowanego uprawnień emerytalnych lub rentowych oraz zakwalifikowania takiej osoby ze względu na wysokość przyznanych uprawnień do otrzymywania dodatkowych świadczeń z pomocy społecznej.

Z zebranej w sprawie dokumentacji wynika, że G.M. nabyła uprawnienia emerytalne w dniu [...] sierpnia 2010 r. Natomiast od dnia [...] marca 2011 r. wysokość emerytury wynosiła 2643,36 zł miesięcznie, a do wypłaty pozostawała kwota 2180,46 zł miesięcznie. Biorąc pod uwagę wysokość posiadanych uprawnień emerytalnych, uzasadnionym jest stwierdzenie, że ze względu na regulacje art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, G.M. w dacie wydania decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2011 r., pomimo posiadania statusu emerytki, nie spełniała kryteriów otrzymania pomocy społecznej. Analiza zgromadzonej w sprawie dokumentacji nie wskazuje również, aby sytuacja G.M. kwalifikowała się do spełnienia przesłanek wynikających z art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, tym bardziej, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. występował z wnioskiem o udzielenie informacji zarówno do Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W., jak i do Ośrodka Pomocy Społecznej [...]. Dodatkowo w aktach postępowania znajduje się oświadczenie G.M. z dnia [...] marca 2011 r., iż została pouczona o treści art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, jak też oświadczenie, iż w stosunku do osób zamieszkujących w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W. nie zachodzą przesłanki, wynikające z art. 45 ust. 3 ustawy. Wobec powyższego uzasadnionym jest stwierdzenie, że w sytuacji G.M. art. 45 ust. 3 pkt 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r., nie znajdował zastosowania.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 45 ust. 3 pkt 5 ustawy

o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP organ wskazał, że argument strony, że G.M. jest emerytką o ustalonym stopniu niepełnosprawności został formalnie podniesiony dopiero we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2011 r. Ponadto orzeczenie

o stopniu niepełnosprawności zostało wydane w dniu [...] czerwca 2011 r., czyli po wydaniu decyzji przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Wskazana przez skarżących okoliczność, iż orzeczona niepełnosprawność jest datowana na dzień [...] maja 2011 r., nie mogła mieć wpływu na przedmiotową sprawę, ponieważ pomimo przeprowadzenia postępowania administracyjnego w dacie wydania decyzji nie była ona znana organowi Agencji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sprawy wszczętej wnioskiem skarżących jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wydanej przez organ administracji w zwykłym postępowaniu. Zatem ocena Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej orzekającego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, dotyczy wyłącznie tego, czy kwestionowana decyzja administracyjna nie została dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wyliczonych w art. 156 § 1 Kpa.

Przedmiotem tego postępowania nie jest zatem ponowne rozpoznanie

i rozstrzygnięcie sprawy, która była już rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Stąd też w tym postępowaniu organ nadzoru nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie ocenia tę decyzję pod kątem istnienia przesłanek pozytywnych

i negatywnych nieważności wymienionych w art. 156 Kpa, w stanie prawnym

i faktycznym z daty jej wydania.

Nadto poza specyficznymi obowiązkami proceduralnymi organu związanymi

z zakresem rozpoznania sprawy w trybie postępowania nadzorczego, organ ten ma także obowiązek przestrzegania w postępowaniu nadzorczym podstawowych zasad postępowania administracyjnego.

Wskazać należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądowo-administracyjnego o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja.

Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji, będącą skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym.

Żadna z tych przesłanek nie została w przedmiotowej sprawie spełniona. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. Natomiast podstawą materialnoprawną decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz utrzymanej nią

w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej

w Warszawie nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., którą to decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. zobowiązał G.M. i A.M., do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. oraz do uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego, bez tytułu prawnego, za każdy rozpoczęty miesiąc począwszy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna, do dnia opróżnienia lokalu, jest art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.).

Zgodnie z tym przepisem osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania.

Wskazać należy, że w dniu 1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia

22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 Nr 28, poz. 143), która uchyliła zapis art. 37a pow. ustawy. Ponadto zmieniła brzmienie art. 45 ust. 3 pkt 5.

Jednakże zgodnie z art. 18 ust. 1 tej noweli, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy, stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ przedmiotowa sprawa została wszczęta przed dniem 1 lipca 2010 r., podlegała ona rozpatrzeniu zgodnie z przepisami ustawy o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych RP, w tym, w brzmieniu sprzed ww. nowelizacji.

Przypomnieć należy, że wyrokiem z dnia 4 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1623/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi G.M. i A.M. uchylił decyzję z dnia [...] czerwca

2013 r., którą organ utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz utrzymanej nią

w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. Nr [...] z dnia [...] marca 2011r. Sąd stwierdził

w uzasadnieniu tego orzeczenia, iż organ nie wyjaśnił, czy w dacie wydania decyzji

o opróżnieniu lokalu strona posiadała uprawnienia emerytalne lub rentowe, o których mowa w art. 45 ust. 3 pkt 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Wskazać należy, że organ w związku z ww. wyrokiem wezwał pełnomocnika stron do nadesłania dokumentów potwierdzających datę, od której G.M. przysługują uprawnienia emerytalne oraz wysokość otrzymywanego przez wymienioną świadczenia na dzień [...] marca 2011 r. Jak wynika z nadesłanego dokumentu potwierdzającego, G.M. od dnia [...] sierpnia 2010 r. przysługuje emerytura z ZUS oraz jej wysokość w dniu [...] marca 2011 r. wynosiła 2643,36 zł.

Wskazać należy, że postępowanie w sprawie zajmowania przez G.M. bez tytułu prawnego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., zostało wszczęte w dniu [...] października 2007 r. Wobec powyższego zgodzić się należy z organem, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 18 ust. 1 pow. ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw.

Zgodnie z obowiązującym wówczas stanem prawnym art. 45 ust. 3 pkt 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, który do dnia 30 czerwca 2010 r. posiadał następujące brzmienie: "do przymusowego wykwaterowania emeryta i rencisty spełniającego kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej - nie stosuje się trybu, o którym mowa w ust. 1 i 2. W tym przypadku dyrektor oddziału regionalnego Agencji występuje do sądu z pozwem o nakazanie opróżnienia lokalu mieszkalnego, orzeczenie o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, o wezwanie do udziału w procesie gminy oraz określenie odszkodowania". Ze względu na cytowaną treść przepisu rozróżnienia wymagają dwie kwestie: posiadania przez zainteresowanego uprawnień emerytalnych lub rentowych oraz zakwalifikowania takiej osoby ze względu na wysokość przyznanych uprawnień do otrzymywania dodatkowych świadczeń z pomocy społecznej. Z zebranej w sprawie dokumentacji wynika, że G.M. nabyła uprawnienia emerytalne w dniu [...] sierpnia 2010 r. Wysokość emerytury od dnia [...] marca 2011 r. wynosiła 2643,36 zł miesięcznie, a do wypłaty pozostawała kwota 2180,46 zł miesięcznie.

Biorąc pod uwagę wysokość posiadanych uprawnień emerytalnych, uzasadnionym jest stwierdzenie organu odwoławczego, że ze względu na regulacje art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, ze zm.) G.M., w dacie wydania decyzji z dnia [...] marca 2011 r. Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, pomimo posiadania statusu emerytki nie spełniała kryteriów otrzymania pomocy społecznej. Wobec powyższego uzasadnionym jest stwierdzenie, że w sytuacji G.M. art. 45 ust. 3 pkt 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r., nie znajdował zastosowania. Podkreślić należy również, że organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej spełniły także przesłanki art. 77 § 1 kpa, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący całość materiału dowodowego w sprawie. Podjęły wszelkie dostępne środki w celu ustalenia, czy G.M. i A.M. należą do kręgu osób, o których mowa w art. 45 ust. 3 ustawy. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. występował zarówno do Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W., jak i do Ośrodka Pomocy Społecznej [...]. Dodatkowo w aktach postępowania znajduje się oświadczenie G.M. z dnia [...] marca 2011 r., iż została pouczona o treści art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, jak też oświadczenie, iż w stosunku do osób zamieszkujących w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W. nie zachodzą przesłanki z art. 45 ust. 3 ustawy.

Zgodzić się też należy z organem, że argument G.M., iż jest emerytką o ustalonym stopniu niepełnosprawności, został formalnie podniesiony dopiero we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2011 r., a ponadto orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane w dniu [...] czerwca 2011 r., czyli po wydaniu decyzji przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Wskazana przez pełnomocnika okoliczność, iż orzeczona niepełnosprawność jest datowana na dzień [...] maja 2011 r., nie mogła mieć wpływu na przedmiotową sprawę, ponieważ pomimo przeprowadzenia postępowania administracyjnego, w dacie wydania decyzji nie była ona znana organowi Agencji.

Odnosząc się z kolei do argumentu zmierzającego do wykazania, że strony posiadają tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., wskazać należy, że skarżąca błędnie wywodzi, iż decyzja z dnia [...] listopada 1990 r. w sprawie zmiany przydziału osobnej kwatery stałej na kwaterę na czas pełnienia obowiązków służbowych jest decyzją z mocy prawa nieważną,

tj. nieobowiązującą w obrocie prawnym. Błąd w przyjętym przez stronę założeniu wynika z okoliczności, że strona skarżąca nigdy nie kwestionowała decyzji z dnia [...] listopada 1990 r. w administracyjnym lub sądowym trybie postępowania, co powoduje, że jest ona wciąż prawomocna i obowiązująca.

Ponadto koncepcja bezwzględnej nieważności decyzji administracyjnej nie jest znana obowiązującemu k.p.a. (por. wyrok NSA III SA 1103/97 z dnia 18 listopada 1998 r.)

W tej sytuacji wobec niewyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] listopada 1990 r. w ocenie Ministra Obrony Narodowej, organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej prawidłowo zastosowały art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Reasumując w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] marca 2011 r.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.