Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 251/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 28, art. 61a ust. 1, art. 77 par. 1, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 66
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 6 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2016 roku sprawy ze skargi E. B. i B. B. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2016 roku Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2016 roku Nr [...], II. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 500,- zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2016 r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: PINB w K.) umorzył w całości postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie istniejącego ogrodzenia – muru, usytuowanego na działce gruntu oznaczonej numerem [...] w miejscowości G., gmina G., uznając, że stało się bezprzedmiotowe z powodu nie stwierdzenia przez organ oznak naruszenia prawa materialnego. Decyzję wydano na podstawie art. 105 § 1 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r, poz. 23, dalej: Kpa), w związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 84a ust. 1, art. 84 ust. 1 pkt. 1 art. 83 ust. 1, art. 81 ust.1 pkt 2, art. 80 ust.2 pkt 1, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r, Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r, poz. 1409, z późn. zm.).

W uzasadnieniu decyzji PINB w K. wyjaśnił, iż w dniach 15 września oraz 27 października 2015 r. do organu wpłynęły pisma informujące o naruszeniu przepisów Prawa budowlanego w związku z przedmiotowym ogrodzeniem. Autorem pism był B. B. - współwłaściciel sąsiedniej nieruchomości.

W wyniku przeprowadzonej w dniu 03 grudnia 2015 r. kontroli przedmiotowej nieruchomości, z której sporządzono protokół oraz dokumentację fotograficzną, organ ustalił, iż:

- działka gruntu oznaczona w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę K. numerem: [...] w miejscowości G., w Gminie G., stanowi własność M. Ł. oraz M. Ł.; zgodnie z umową darowizny z dnia 08 marca 1988 r;

- mocą umowy przekazania gospodarstwa rolnego spisanej w formie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...]1989 r; działki gruntu sąsiednie do opisanej, oznaczone w ewidencji gruntów i budynków numerami [...] oraz [...], stanowią własność B. B. oraz E. B.;

- pomiędzy działkami: oznaczoną nr [...] oraz [...] i [...], istnieje mur, pełniący funkcję ogrodzenia. Mur jest pozostałością po oborze rozebranej w roku 1988, posadowiony jest w całości na działce nr [...]. Mur ma długość: 7, 40 m; wysokość: 1, 75 m; grubość: od 0, 12 m do 0, 24 m.. Mur jest pochylony w stronę zachodnią - w stronę działek sąsiednich: nr [...] oraz [...], w środkowej części pęknięty. Odchylony jest od pionu o około 2°. Stanowi własność M. Ł. oraz M. Ł.

PINB wyjaśnił, iż strony postępowania: B. B. oraz E. B. oświadczyli, że część przedmiotowego ogrodzenia o długości około 0,30 m; posadowiona jest na ich działkach. Ponadto wymienieni wnieśli o naprawę muru, podnosząc, iż pochylony i pęknięty mur stanowi zagrożenie życia i zdrowia ludzi. Wnieśli również o ustalenie granic działek dla przedmiotowego ogrodzenia na długości około 0, 30 m;

Mając powyższe na uwadze PINB w K. na podstawie art. 61 § 1 Kpa, wszczął postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, w ramach którego ustalił, iż działka gruntu oznaczona numerem: [...] w miejscowości G. nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy.

Organ przytoczył przepis art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, zgodnie z którym ogrodzenia stanowią urządzenia budowlane związane z obiektami budowlanymi, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Natomiast w myśl art. 30 ust. 1 pkt. 3 ustawy, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Mając to na uwadze PINB uznał, iż zanikły znamiona naruszenia przepisów Prawa budowlanego, wyznaczających jednocześnie kompetencje organu oraz stanowiących treść przedmiotowego postępowania administracyjnego. W związku z powyższym kontynuowanie niniejszego postępowania administracyjnego stało się bezprzedmiotowe, brak jest bowiem jednego z elementów stosunku materialnoprawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W takiej sytuacji umorzenie postępowania jest obligatoryjne, a decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Kończąc organ poinformował, iż ewentualne naruszenie prawa własności rozstrzygają sądy powszechne, w postępowaniu cywilnym, na wniosek strony. Ponadto, czynności ustalenia granic wykonywane są przez Starostę K. na wniosek stron bądź przez sądy powszechne, w przypadku rozbieżności stanowisk stron.

Odwołanie od wymienionej decyzji w ustawowym terminie wnieśli B. i E. B.. Odwołując podnieśli, iż sporny mur posadowiony jest w granicy i stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Mur jest pochylony w stronę ich posesji, a dodatkowo szpeci otoczenie. Odwołujący powołali przepis art. 66 Prawa budowlanego wskazując, że przepis ten może stanowić podstawę działania organu nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) decyzją z dnia [...] 2016 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 związku z art. 144 Kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB w K..

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż PINB w K. prowadził postępowanie w sprawie istniejącego ogrodzenia (muru) usytuowanego na działce gruntu oznaczonej nr ewid. [...] w miejscowości G., gm. G.. PINB podejmował czynności, które wskazują na to, że badana była legalność przedmiotowego ogrodzenia, choć E. i B. B. podnosili zarówno w pismach do PINB w K. jak i w odwołaniu, że mur jest w złym stanie technicznym. Organ I instancji wszczął jednak postępowanie, którego celem było sprawdzenie, czy niniejsze ogrodzenie istnieje legalnie. Również w decyzji z dnia [...] 2016r. PINB w K. wskazał, że w związku z brakiem naruszenia przepisów prawa materialnego odnoszących się do legalności wykonanych robót budowlanych, postępowanie stało się bezprzedmiotowe i zasadnym było jego umorzenie.

Odnosząc się do kwestii legalności ogrodzenia WWINB wyjaśnił, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego na wykonanie ogrodzenia nie jest wymagane pozwolenie na budowę, natomiast zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20m wymaga dokonania zgłoszenia do właściwego organu. Z pomiarów wykonanych przez PINB w K. w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 03.12.2015r. wynika, że wysokość przedmiotowego ogrodzenia (muru) wynosi 1,75m. Powoduje to, że nie spełnia ono przesłanki zawartej w art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a co za tym idzie, nie ma podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie legalności urządzenia budowlanego którym jest ogrodzenie, ponieważ zgodnie z obowiązującymi przepisami nie jest wymagane ani uzyskanie pozwolenia na budowę ani dokonanie zgłoszenia zamiaru jego wykonania. Teren nie jest również objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatem nie można stwierdzić, by mur naruszał przepisy o planowaniu przestrzennym. Prawidłowo zatem wydana została decyzja, którą umorzono postępowanie administracyjne ponieważ nie nastąpiło naruszenie wskazanych powyżej przepisów, gdyż przedmiotowe ogrodzenie (mur) miało wysokość poniżej 2,20m, a to powoduje, że wykonanie takiego urządzenia budowlanego nie wymaga zgłaszania właściwemu organowi, a w związku z tym nie było zasadne dalsze prowadzenie postępowania w kwestii legalności wykonanych robót budowlanych. Brak jest zatem podstaw do nakładania ewentualnych obowiązków, czy to w oparciu o art. 49b Prawa budowlanego, czy to w oparciu o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego.

WWINB następnie wyjaśnił, iż w świetle art. 105 k.p.a. w przypadku, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W orzecznictwie ukształtował się również pogląd, zgodnie z którym bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 105 k.p.a., wynika z braku jednego z elementów materialnego stosunku prawnego, a poprzez to oznacza niemożność skonkretyzowania praw lub obowiązków określonego podmiotu, które obliguje do zakończenia postępowania w sprawie administracyjnej w inny sposób, niż poprzez wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 11 stycznia 2012r., sygn. II SA/Wr 639/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się do kwestii badania przez organ nadzoru budowlanego nieprawidłowości związanych ze stanem technicznym obiektu budowlanego lub urządzenia budowlanego związanego z tym obiektem, WWINB podniósł, iż w niniejszej sprawie PINB w K. zakresem postępowania objął zagadnienie legalności ogrodzenia (muru) na działce nr [...]. Natomiast kwestia stanu technicznego, który podlega pod odrębne przepisy Prawa budowlanego niż kwestia prowadzenia robót budowlanych (i ich legalności), może być rozpatrywana odrębnie.

B. i E. B. zaskarżyli decyzję WWINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący zarzucili naruszenie art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 i 2 Kpa - w zakresie w jakim organy nie wyjaśniły istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nie podjęto oceny, czy stan techniczny płotu między działkami [...] a [...] i [...] stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi, zwierząt i mienia.

- art. 105 kpa, w zakresie w jakim organ umorzył postępowanie, mimo iż nie było ku temu przesłanek

- art. 136 Kpa W zakresie w jakim organ drugiej instancji nie podjął żadnych czynności w przedmiocie uzupełnienia postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji, mimo, iż stan sprawy wymagał uzupełniania przedmiotowego materiału, poprzez co najmniej przeprowadzanie ekspertyzy co do zagrożeń wywołanych stanem technicznym muru oraz sposobu usunięcia zagrożenia.

- art. 138 Kpa w zakresie, w jakim organ instancji pomimo przesłanek do uchylenia decyzji utrzymał ją w mocy.

W zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego podniesiono zarzut naruszenia art. 84 Prawa budowlanego, w zakresie w jakim organ nie podjął się oceny stanu technicznego muru,

- art. 81 ust. 1 pkt. 1 lit. b) Prawa budowlanego, w zakresie w jakim organy obu instancji wadliwie wykonały obowiązek polegający na nadzorze i kontroli na przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, w zakresie zachowania warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz utrzymania obiektów budowlanych.

- art. 66. Prawa budowlanego, w zakresie w jakim organy obu instancji błędnie przyjęły, że okoliczność, iż budowa płotu nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia wyłącza stosowanie przepisów prawa budowlanego,

Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zdaniem skarżących organ w przedmiotowej sprawie ograniczył postępowanie jedynie do zbadania, czy przedmiotowy mur stoi legalnie. Nie zbadał natomiast jakie niebezpieczeństwo powoduje jego stan techniczny. Skarżący podnieśli, iż do obowiązków organów nadzoru budowlanego należy nie tylko wyjaśnienie, czy obiekt budowlany został zrealizowany legalnie, ale także zbadanie, czy stan techniczny obiektu odpowiada wymaganym warunkom w aspekcie zagrożenia bezpieczeństwa dla otoczenia. Umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego bez szczegółowego wyjaśnienia tych okoliczności stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, mogące mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Skarżący podnieśli, iż art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego może być stosowany do obiektów wybudowanych legalnie. Przepis ten ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego, niezależnie od tego, czy roboty w nim wykonywane wymagały zgłoszenia bądź pozwolenia na budowę (vide Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2015 r. VIII SA/Wa 720/14)

Skarżący dalej argumentowali, iż warunki techniczne, jakie musi spełniać ogrodzenie, zostały określone w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Zgodnie z § 41 ust. 1 ww. rozporządzenia, ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt. Jeżeli organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że stan obiektu budowlanego (w tym również urządzenia budowlanego związanego z obiektem budowlanym) narusza wymagania, wynikające z obowiązujących przepisów technicznobudowlanych i w związku z tym obiekt ten powoduje zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, stosownie do art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane ma obowiązek wydać decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w określonym terminie. Przepisy techniczno-budowlane wydane na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 prawa budowlanego są przepisami powszechnie obowiązującymi, w stosunku do wszelkich obiektów budowlanych i robót budowlanych także wtedy gdy roboty takie nie wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Konstrukcja normy prawnej, zawartej w art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego, a w szczególności użyty w niej zwrot: "... właściwy organ wydaje decyzję nakazującą ..." wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści art. 66 pkt 1-3, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Wykładnia celowościowa cytowanego przepisu prowadzi do uprawnionego wniosku, iż organy nadzoru budowlanego mają prawo interwencji także w stosunku do obiektu, którego budowa nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, mając na względzie zapewnienie bezpiecznego użytkowania obiektu oraz jego stanu technicznego i estetycznego (tak też NSA w wyroku z dnia 22.0 i. 1998r" sygn. akt )V SA 357/96). Zgodnie z art. 61 prawa budowlanego na nim lub zarządcy obiektu spoczywa prawny obowiązek utrzymania go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Mając powyższe na uwadze, zdaniem skarżących uznać należy, że organy obu instancji naruszyły przepisy zarówno procesowe poprzez nie przeprowadzenie stosownego postępowania dowodowego oraz dowolną ocenę już posiadanych dowodów. W konsekwencji organy nie wypełniły ciążących na nich obowiązków, tj. wydania decyzji mającej na celu usunięcie istniejącego naruszenia.

Mając na uwadze wyżej wskazane braki w postępowaniu przedwczesnym było jego umorzenie. Organ drugiej instancji powinien uzupełnić postępowanie dowodowe, ewentualnie uchylić decyzję i nakazać ponowne rozpoznanie sprawy. Organy obu instancji wadliwie wykonały obowiązek polegający na nadzorze i kontroli na przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, w zakresie zachowania warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz utrzymania obiektów budowlanych.

WWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Przedmiot zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie stanowi decyzja wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego wydana na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kpa, utrzymująca w mocy decyzję powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, którą umorzono postępowanie administracyjne wszczęte w związku z wnioskami skarżącego B. B., który zgłosił organowi powiatowemu swoje zastrzeżenia odnośnie ogrodzenia – muru, jaki posadowiony jest pomiędzy działkami nr [...] i [...], [...] w m. G., Gmina G..

Podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji stanowił art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05). Bezprzedmiotowym może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA 428/01). W konsekwencji postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia.

W realiach rozpatrywanej sprawy decyzja organu I instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego podjęta została wobec ustalenia, iż przedmiotowe ogrodzenie z uwagi na swoje parametry, nie wymagało tak zgłoszenia, jak i uzyskania pozwolenia na budowę. Stanowisko to zaakceptował organ wojewódzki, który z powyższego dodatkowo wywiódł, iż w takich warunkach nie ma podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie urządzenia budowlanego, którym jest ogrodzenie. Jednocześnie WWINB zajął stanowisko, iż kwestia stanu technicznego przedmiotowego ogrodzenia może być przedmiotem odrębnego postępowania, prowadzonego na podstawie art. 66 Prawa budowlanego.

Odnosząc się do powyższej argumentacji w pierwszej kolejności wskazać należy, iż postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte z urzędu, a PINB w K. bardzo ogólnie określił jego przedmiot nie wskazując, czy dotyczy ono stanu technicznego, czy legalności przedmiotowego ogrodzenia. Umorzenie postępowania było następstwem ustalenia, iż ogrodzenie ma wysokość mniejszą, aniżeli 2,20m. Aczkolwiek zgodzić należy się z organami nadzoru budowlanego, iż budowa przedmiotowego ogrodzenia, z racji jego wysokości, nie wymagała uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia, to za nieprawidłowe uznać należy stanowisko, iż załatwieniem sprawy jest podanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż sprawa stanu technicznego ogrodzenia może być przedmiotem odrębnego postępowania, przy jednoczesnym braku podania, czy takie postępowania zostało wszczęte, czy toczy się i na jakim jest etapie.

Sąd ma na uwadze, iż w orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż w sprawach o odpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego stronami postępowania są właściciele i użytkownicy wieczyści takich obiektów, a osoby trzecie przymiotu strony nie mają (por. wyrok NSA z 01.03.2012 r. sygn. akt II OSK 2444/10, z 4.07.2007 r. sygn. II OSK 999/06). Należy jednakże zauważyć, że z uzasadnień wydanych w sprawie decyzji nie wynika, aby poddano pod rozwagę kwestie związane z udziałem skarżących, jako właścicieli sąsiednich nieruchomości, w postępowaniu. Przeciwnie, z uzasadnienia decyzji organu I instancji oraz podejmowanych przez ten organ czynności wynika, iż aczkolwiek postępowanie zostało wszczęte z urzędu, to skarżący byli oznaczani jako strony postępowania. Nie budzi wątpliwości, że na każdym etapie postępowania organ administracji jest obowiązany badać, czy podmiot występujący o wszczęcie postępowania jest do tego legitymowany, zatem czy może być stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 Kpa. Wniosek podmiotu nie będącego stroną postępowania nie może być załatwiony tak jak to nakazuje art. 104 Kpa. - co do istoty, ale odmiennie. W zależności bowiem od tego, czy ustalenie braku przymiotu strony jest oczywiste, czy też wymaga przeprowadzenia ustaleń w tym zakresie, jego załatwienie może zapaść albo na podstawie art. 61a Kpa – poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, albo na podstawie art. 105 § 1 Kpa w drodze decyzji o umorzeniu postępowania z przyczyn podmiotowych (por. wyrok NSA z 17.03.2015 r. sygn. akt I OSK 1471/13). W tym miejscu Sąd zauważa, iż w orzecznictwie odnotowano stanowisko, zgodnie z którym skoro ani art. 61, ani art. 66 Prawa budowlanego nie ograniczają kręgu stron postępowania w sprawie utrzymania obiektu budowlanego we właściwym stanie technicznym tylko do osoby właściciela lub zarządcy takiego obiektu, to do ustalenia pozostałych stron winien mieć zastosowanie art. 28 Kpa. Tym samym stroną może być również inny podmiot, mający interes prawny (por. wyrok WSA w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 1204/13 z dnia 17.12.2013 r. i przywalane tam orzecznictwo - Lex nr 1493074). Rozważenia zatem wymaga, czy w sytuacji, gdyby okazało się, że sporne ogrodzenie może stwarzać zagrożenie dla życia i zdrowia skarżących lub osób przebywających na ich posesji, to dalsze jego użytkowanie może bezpośrednio ingerować w prawo własności skarżących. Przepisy art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego nakazują bowiem korzystanie z prawa własności zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i zarazem zakazującym podejmowania przez właściciela działań, które mogą zakłócać korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.

Powyższe nakazuje uznać, że organ powiatowy prowadząc przedmiotowe postępowanie naruszył przepisy postępowania w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, a decyzja o umorzeniu postępowania wydana została przedwcześnie, z pominięciem rozważenia wymienionych powyżej kwestii.

W realiach rozpatrywanej sprawy umorzenie postępowania nastąpiło z przyczyn przedmiotowych, przy nieuprawnionym ograniczeniu jego zakresu do sprawy legalności ogrodzenia.

Bezsporne jest, iż wnioskami z dnia 15 września 2015 r oraz 27 października 2015 r. skarżący B. B. - współwłaściciel sąsiedniej nieruchomości, wniósł o kontrolę prawidłowości ogrodzenia zlokalizowanego w granicy z jego nieruchomością, które jego zdaniem jest w stanie stwarzającym zagrożenie dla życia i zdrowia.

Likwidacja skutków zaniechań właściciela nieruchomości w stosunku do ogrodzenia, które w omawianym przypadku stanowi urządzenie budowlane związane z obiektami budowlanymi, należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego, które to dysponują odpowiednimi środkami zmierzającymi do doprowadzenia terenu lub obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami - art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy. Zatem organy te, w zakresie określonych im kompetencji, obowiązane są rozpatrzyć żądanie strony co do istoty i po jego przeanalizowaniu wydać decyzję zawierającą rozstrzygnięcie merytoryczne, również w przypadku braku możliwości uznania wnoszącego podanie za stronę. Wydanie decyzji merytorycznej winno zostać poprzedzone kompleksowym i wszechstronnym wyjaśnieniem sprawy, zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Brak wyczerpujących ustaleń w zakresie spornej kwestii rodzi bowiem wątpliwość co do rzetelności działania organu.

Z tych wszystkich względów zachodziła konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno decyzji organu pierwszej instancji, jak i zaskarżonego rozstrzygnięcia, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718). Nadto, stosownie do wyniku sprawy, należało zasądzić od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania, na które w tym przypadku składa się wpis od skargi (art. 200 tej ustawy).

Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej poczynionych wywodów Sądu.