Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2974/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Przeprowadzona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] w dniu [...] grudnia 2010 r. kontrola wykazała, że na działkach nr ew. [...] i [...] położonych we wsi [...] gm. [...], stanowiących własność A. Ł. znajduje się budynek gospodarczy konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym o wymiarach zewnętrznych 7,50 x 5,00 m. Budynek ścianą podłużną usytuowany jest w odległości ok. 0,90 m od granicy działki oznaczonej nr ew. [...]. Podczas kontroli nie przedstawiono dokumentów związanych z budową obiektu, tj. pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Według oświadczenia właściciela działek A. Ł. budynek został wybudowany ok. 25 lat temu przez jego ojca K. Ł., który zamieszkiwał na przedmiotowej działce. Przedłożone w ramach prowadzonego postępowania dowodowego oświadczenia trzech świadków wskazanych przez A. Ł. potwierdziły podany termin budowy budynku: lata 1987-1989 ub. wieku, tj. przed wejściem w życie nowego Prawa budowlanego.

Z uwagi na usytuowanie budynku (ok. 0,90 m od granicy działki sąsiedniej), które narusza przepisy obowiązujące w okresie budowy jak i obecne, tj. rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki z dnia 3 lipca 1980 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 62) oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) stwierdzono, iż wybudowany samowolnie obiekt nie może podlegać legalizacji i w związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nakazał A. Ł. jego rozbiórkę.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. znak: [...] po rozpoznaniu odwołania A. Ł. uchylił w opisaną powyżej decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że jakkolwiek Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] poczynił właściwe ustalenia w zakresie ust. 1 § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki to nie wziął pod uwagę ust. 2 § 12 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym, że odległość pomiędzy projektowanym budynkiem a istniejącym na sąsiedniej działce powinna wynosić co najmniej 8 m i nie wskazał czy naruszono bądź nie naruszono powołany przepis. Jednocześnie wskazał, iż zgodnie z poglądem judykatury wydanie nakazu rozbiórki z uwagi na naruszenie warunków technicznych określonych w rozporządzeniu z dnia 3 lipca 1980 r. zasadne będzie jedynie w przypadku, gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że to naruszenie będzie w ścisłym związku z jedną z przesłanek zawartych w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r., tj. powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia bądź niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Rozpatrując ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] kierując się powyższymi wskazaniami przeprowadził dodatkowe czynności mające na celu prawidłowe rozstrzygnięcia sprawy. W dniu 7 czerwca 2011 r. na działkach nr ew. [...] i [...] położonych w [...] gm. [...] pracownicy ww. inspektoratu dokonali pomiarów uzupełniających do protokołu kontroli z dnia 15 grudnia 2011 r. dotyczących usytuowania wybudowanego samowolnie budynku w stosunku do działki stanowiącej ul. [...] i do istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej nr ew. [...]. Stwierdzono, że przedmiotowy budynek (południowa ściana szczytowa) znajduje się w odległości ok. 0,70 - 3,80m od istniejącego ogrodzenia działek od strony ulicy [...], oraz że jego odległość od budynku gospodarczego na działce sąsiedniej oznaczonej nr ew. [...], stanowiącej własność E. i A. J. i wynosi ok. 13,5 m. Ponadto, w związku z usytuowaniem obiektu od strony ul. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] pismem z dnia 1 sierpnia 2011 r. wystąpił do Wójta Gminy [...] o udzielenie informacji dotyczącej przeznaczenia działek nr ew. [...] i [...] zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] w latach 1985 - 1994 i obecnie oraz wynikającej z niego ewentualnej linii zabudowy od strony działki stanowiącej ul. [...], a także o zajęcie stanowiska w sprawie ewentualnej legalizacji obiektu w istniejącym usytuowaniu. Z odpowiedzi Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. wynikało, że zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy [...] uchwalonym uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1988 r. ww. działki znajdowały się w granicach adaptowanych terenów zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem zakładania nowych siedlisk na działkach plombowych. W zakresie dróg w planie przyjęto ustalenie realizacyjne dla całej gminy: "Zachować odpowiednią szerokość dróg komunikacyjnych oraz wymaganej linii zabudowy: ważniejsze drogi gminne /KDG/ szerokość w liniach rozgraniczających 12 – 15 m, linia zabudowy 15 m od krawędzi jezdni /17,5 od osi drogi/, pozostałe drogi gminne - szerokość w liniach rozgraniczających 7 – 10 m, linia zabudowy 8 m od krawędzi drogi /10 m od osi jezdni/". Z pisma wynikało także, że zgodnie z ewidencją dróg gminnych w gminie [...] opracowaną w roku 1987 ulica [...] w miejscowości [...] nie była zaliczona do kategorii dróg gminnych (publicznych). Jednocześnie Gmina [...] nie sprzeciwia się legalizacji samowolnie wybudowanego budynku pod warunkiem, że budynek został wybudowany w granicach działek o nr ewid. [...] i [...].

W świetle tak zebranego materiału dowodowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że chociaż samowolnie wybudowany budynek gospodarczy swym usytuowaniem w odległości 0,90 m od granicy narusza ust. 1 § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki to jednocześnie nie narusza przepisu określonego w ust. 2 tegoż rozporządzenia, gdyż na sąsiedniej działce nr ew. [...] nie znajduje się inny budynek w odległości mniejszej niż 8,00 m. Biorąc zaś pod uwagę art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. nie stwierdzono naruszenia przepisów § 12 ww. rozporządzenia, będącego w ścisłym związku z przesłankami zawartymi w powołanym artykule, tj. wybudowany obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia bądź niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Jednocześnie, mając na uwadze treść pisma Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2011r., w którym określono przeznaczenie działek nr ew. [...] i [...] oraz zawarto brak sprzeciwu co do legalizacji samowolnie wybudowanego budynku przyjęto, że wybudowany obiekt nie narusza także przepisu określonego w pkt 1 ust. 1 art. 37 ww. prawa, tj. zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał A. Ł. wykonać i przedłożyć w określonym terminie projekt budowlany powykonawczy samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Inwestor w wyznaczonym terminie wywiązał się z nałożonego obowiązku przedkładając projekt budowlany powykonawczy samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, w którego opisie architektoniczno-budowlanym wskazano, że dla dostosowania budynku do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego należy ograniczyć jego oddziaływanie na działkę nr ew. [...] poprzez zamontowanie na dachu kratek - śniegołapów zapobiegających zsuwaniu się śniegu. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał A. Ł. zamontowanie śniegołapów na wschodniej połaci dachu samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego.

Odwołanie od ww. decyzji wniósł A. J.. W wyniku rozpoznania odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wyrokiem z dnia 28 lutego 2013 r. w sprawie o sygn. akt VIISA/Wa 1890/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Ł. na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ drugiej instancji podniósł, że organ stopnia powiatowego rozpatrując sprawę w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. winien był zbadać czy nie zachodzą przesłanki art. 37 ust. 1 skutkujące rozbiórką samowolnie wybudowanego obiektu i w związku z tym zweryfikować czy przedmiotowy obiekt jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie powoduje zagrożenia ludzi lub mienia w związku z naruszeniem przepisów prawa, w tym warunków technicznych. Wskazując na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki z dnia 26 lipca 2007 r. sygn. akt: II OSK 1094/06, z dnia 8 października 2007 r. sygn. akt: II OSK1318/06, wyrok z dnia 6 listopada 2007 r. sygn. akt: II OSK 1454/06, z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt: II OSK 778/07) stwierdził, że organ nadzoru budowlanego winien ustalić przeznaczenie terenu, na którym położony jest obiekt, według przepisów o planowaniu przestrzennym, w tym przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w dacie orzekania przez organ. Ponadto, organ odwoławczy stwierdza, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nie ustalił, czy usytuowanie budynku gospodarczego w ostrej granicy z działką stanowiącą ogólnodostępną drogę, czy w samej drodze, nie stwarza niebezpieczeństwa dla korzystających z tej drogi mieszkańców. Podkreślił, że dopiero analiza powyższych kwestii może stanowić podstawę do stwierdzenia, czy przedmiotowy obiekt swym usytuowaniem nie wypełnia przesłanki zawartej w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł również, że naruszenie przez obiekt warunków technicznych musi iść w nierozerwalnym związku z jedną z przesłanek zawartych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., tj. przepisu, w oparciu o który prowadzone jest niniejsze postępowanie.

Przed ponownym rozpatrzeniem sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2013 r. zawiesił prowadzone postępowanie, do czasu rozstrzygnięcia sprawy związanej z wystąpieniem przez A. Ł. do Wójta Gminy [...] o ustalenie warunków zabudowy dla wybudowanego na działkach nr ew. [...] i [...] budynku gospodarczego. Na powyższe postanowienie zażalenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł A. J., organ postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Po wydaniu i ustatecznieniu się decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., ustalającej na rzecz A. Ł. warunki zabudowy na działki oznaczone w ewidencji gruntów numerem [...] i [...] położone w miejscowości [...] gmina [...], dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. podjął zawieszone postępowanie. Jednocześnie pismem z dnia 9 czerwca 2014 r. zawiadomiono strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji w przedmiotowej sprawie.

W dniu 26 czerwca 2014 r. A. Ł. złożył pismo, w którym odniósł się do zabudowy działki nr ew. [...] w czasie gdy stał się jej właścicielem (budynek mieszkalny i budynek gospodarczy), a także do oświadczenia złożonego podczas przeprowadzonej kontroli i późniejszych oświadczeń świadków wskazujących termin budowy budynku gospodarczego. Dołączył też kopię wniosku z dnia 23 czerwca 2014 r. skierowanego do Wójta Gminy [...] o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy działką nr ew. [...] stanowiącą własność wnioskodawcy a działką nr ew. [...] stanowiącą własność Gminy [...] - ul. [...], wypis z rejestru gruntów działek nr ew. [...] i [...] oraz kopię decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] marca 1986 r. zatwierdzającą podział nieruchomości z przeznaczeniem działki nr ew. [...] dla A. Ł.. Organ ocenił, że z przedłożonych dokumentów nie wynika aby budynek gospodarczy, którego dotyczy postępowanie znajdował się działkach nr ew. [...] i [...] (obecne usytuowanie) wcześniej niż to zostało ustalone w trakcie postępowania. W dniu 17 lipca 2014 r. właściciel budynku złożył kolejne pismo, w którym podniósł, że budynek gospodarczy istniał na działce nr ew. [...] w momencie spisywania aktu notarialnego w dniu [...] marca 1986 r.

W tych warunkach zapadła decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r., , którą na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., nakazano A. Ł. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o wym. 7,50 x 5,0 m usytuowanego na działkach o nr ew. [...] i [...] położonych we wsi [...] gm. [...].

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że z materiałów dowodowych (protokół kontroli podpisany przez A. Ł., oświadczenia świadków) wynika iż budynek gospodarczy będący przedmiotem postępowania znajdujący się na działkach nr ew. [...] i [...] położonych w [...] wybudowany został w końcu lat 80 ub. wieku tj. przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. i w związku z tym w powyższej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Przedmiotowy budynek usytuowany jest ścianą podłużną w odległości ok. 0,90 m od granicy z działką nr ew. [...] stanowiącą własność E. i A. J. oraz w odległości ok. 0, 70 - 3,80 m od istniejącego ogrodzenia działek [...] i [...] od strony ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] stanowiącej własność Gminy [...] a narożnik budynku usytuowany jest w ostrej granicy z przedmiotową działką.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że biorąc pod uwagę treść art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należało przyjąć, że przedmiotowy budynek wybudowano na terenie przeznaczonym pod zabudowę (z pisma Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. "ww. działki znajdowały się w granicach adaptowanych terenów zabudowy zagrodowej") i nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia bądź niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Co prawda usytuowanie budynku narusza ust. 1 § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, to jednocześnie nie narusza przepisu określonego w ust. 2 tegoż rozporządzenia, gdyż na sąsiedniej działce nr ew. [...] nie znajduje się inny budynek w odległości mniejszej niż 8,00 m. W odniesieniu do usytuowania narożnika budynku w ostrej granicy z ul. [...] należy stwierdzić także, że nie narusza przepisu art. 37 ust 1 pkt 2 co wynika z ww. pisma Wójta Gminy [...] – "Nie sprzeciwiamy się legalizacji samowolnie wybudowanego budynku pod warunkiem, że budynek został wybudowany w granicach działek o nr ew. [...] i [...]". Jednocześnie jak wynika z powołanego pisma w obowiązującym w czasie budowy miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy [...] przyjęto w zakresie dróg ustalenia realizacyjne dla obszaru całej gminy określające szerokość dróg komunikacyjnych oraz wymaganą linię zabudowy - ważniejsze drogi gminne, - pozostałe drogi gminne i do tych dróg odnoszą się ustalenia planu a żadną z tych dróg nie była ulica [...].

Organ powołując się na orzecznictwo sądowo administracyjne podniósł, że interpretacja przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. wskazuje na konieczność oceny stanu faktycznego co do przeznaczenia gruntu według stanu prawnego z daty wydawania decyzji przez organ stosujący art. 37 ww. prawa i ustalenia przeznaczenia terenu, na którym położony jest obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania, według przepisów o planowaniu przestrzennym, w tym przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w dacie orzekania przez organ.

Z uwagi na brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] w celu stwierdzenia przeznaczenia gruntu w dacie orzekania organ nadzoru budowlanego oparł się na aktualnej decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] wydanej przez Wójta Gminy [...] ustalającej na rzecz A. Ł. warunki zabudowy na działki oznaczone w ewidencji gruntów numerem [...] i [...] położone w miejscowości [...] gmina [...], dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego, w której w punkcie b) Ustalenia dotyczące warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego nieprzekraczalną linię nowej zabudowy ustalono 6,0 m od krawędzi jezdni drogi gminnej o przebiegu ustalonym na działce nr ew. [...] (ul. [...]). Ponieważ budynek, którego dotyczy postępowanie usytuowany jest w ostrej granicy z ww. działką (ul. [...]) a tym samym narusza przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w czasie orzekania przez organ nadzoru budowlanego - aktualna decyzja o warunkach zabudowy – należało wydać nakaz jego rozbiórki.

W wyniku rozpoznania odwołania A. Ł. od ww. decyzji, zapadła zaskarżona w sprawie niniejszej decyzja [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzje organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ stopnia wojewódzkiego stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, jak również zastosował właściwe przepisy prawa.

Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ I instancji prawidłowo przyjął, że przedmiotowy budynek gospodarczy został zrealizowany samowolnie przed dniem 1 stycznia 1995 r. Powyższe ustalono na podstawie załączonych do akt dokumentów, tj. zeznań A. Ł. do protokołu z rozprawy przed Sądem Rejonowym w [...] z dnia [...] lutego 2012 r., sygn. akt: [...], w którym wskazano, że cyt. "Budynek gospodarczy ojciec postawił w 1987 r." oraz oświadczenia do protokołu kontroli z dnia 15 grudnia 2010 r., gdzie A. Ł. zeznał, iż przedmiotowy obiekt został wybudowany przez jego ojca około 25 lat temu. Ponadto, w aktach znajdują się zeznania świadków M. W., Z. G. i W. W. z dnia [...] marca 2011 r., z których wynika, że przedmiotowy obiekt został wybudowany pod koniec lat osiemdziesiątych (M. W.), w latach 1987-1989 (Z. G.), bądź przed 1989 r. (W. W.). Faktem niekwestionowanym jest również okoliczność, iż sporny budynek gospodarczy wybudowano bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Nie przedstawiono dokumentów, które mogłyby świadczyć o legalności ww. obiektu.

Organ drugiej instancji wskazał, że problematyka samowoli budowlanej obiektu budowlanego uregulowana jest obecnie w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Jednak zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 1 i 2 tej ustawy "(...) przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (...)". Z powyższych zapisów wynika kiedy organ nadzoru budowlanego, w celu likwidacji samowoli budowlanej, jest władny skorzystać z przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Mając na uwadze, iż na gruncie ustawy z 1974 r. artykułowi 48 obecnie obowiązującego - Prawa budowlanego odpowiada art. 37, należy stwierdzić, iż organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie o właściwe przepisy prawa.

W myśl art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., "Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia". W związku z powyższym nakaz rozbiórki może być wydany w stosunku do obiektu budowlanego, wybudowanego nie tylko bez wymaganego pozwolenia na budowę, lecz także wybudowanego niezgodnie z innymi przepisami prawa obowiązującymi w czasie budowy, przy spełnieniu którejś z przesłanek określonych w pkt 1 lub 2 art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w świetle zgromadzonego materiału dowodowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] słusznie uznał, iż sporny budynek gospodarczy narusza przepisy planistyczne, co odpowiada przesłance określonej w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądowo- administracyjnym chodzi o przeznaczenie terenu, na którym położony jest obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania według przepisów o planowaniu przestrzennym, w tym przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w dacie orzekania przez ten organ, (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt: II OSK 1094/06, z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt: II OSK 1318/06, z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt: II OSK 1454/06, z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt: II OSK 778/07). Ponadto, w orzecznictwie można spotkać się ze stanowiskiem, zgodnie z którym badanie zgodności samowoli budowlanej z przepisami planistycznymi winno być dokonywane według stanu prawnego obowiązującego w okresie budowy tego obiektu, chyba że stan prawny w zakresie przesłanek wskazanych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. obowiązujący w dacie orzekania przez organy dla inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej, jest korzystniejszy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt: II OSK 1094/06). Trzecim stanowiskiem prezentowanym przez sądy administracyjne jest wybór korzystniejszego dla inwestora planu miejscowego i na jego podstawie umożliwienie legalizacji samowoli (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w Rzeszowie z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 384/08).

Organ, nawiązując do powyższych tez prezentowanych w orzecznictwie wskazał, że przedmiotowy budynek gospodarczy narusza zarówno obecnie obowiązujące, jak i wcześniejsze przepisy planistyczne, w zakresie nieprzekraczalnej linii zabudowy działki od krawędzi jezdni drogi gminnej, tj. ul. [...]. Zakładając bowiem, że budynek gospodarczy wybudowano w 1987 r. stwierdzić należy, że w tamtym czasie nie było uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego działki inwestora. Taki plan został uchwalony jednak już uchwałą Gminnej Rady Narodowej nr [...] z dnia [...] maja 1988 r. W zakresie linii zabudowy dróg przyjęto następujące ustalenia: ważniejsze drogi gminne KDG szerokość w liniach rozgraniczających 12-15 m, zaś pozostałe drogi gminne szerokość w liniach rozgraniczających 7-10 m. Z kolei ulica [...] została zaliczona do kategorii dróg publicznych w dniu 2006 r. na podstawie uchwały Rady Gminy w [...] nr [...] z dnia [...].12.2006 r. W swoim piśmie z dnia [...] września 2014 r. Wójt Gminy [...] poinformował, że szerokość linii rozgraniczających 7-10 m dotyczyło dróg niepublicznych będących własnością gminy. W związku z tym od daty wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 31 maja 1988 r. przy budowie budynków należało zachować odległość 7- 10 m od krawędzi ulicy [...].

Następnie organ podkreślił, że w chwili obecnej dla działek nr ew. [...] i [...] również nie ma ustalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. A. Ł. wnioskiem z dnia 4 października 2013 r. wystąpił do właściwego organu o wydanie warunków zabudowy dla budynku gospodarczego. Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. ustalił warunki zabudowy dla działek nr ew. [...] i [...] dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego. Jednym z warunków określonych w ww. decyzji jest nieprzekraczalna linia zabudowy wynosząca 6,00 m od krawędzi jedni drogi gminnej (ulicy [...]). Ponadto, z treści tej decyzji wynika, że właściwy organ wydał warunki zabudowy dla terenu, na którym istnieje przedmiotowy obiekt budowlany, nie zaś dla nowej inwestycji. Wójt Gminy [...] w uzasadnieniu przytoczył bowiem m.in., że nowelizacja ustawy Prawo budowlane, która weszła w życie w dniu 6 sierpnia 2010 r. zniosła wymóg posiadania ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy, koniecznej do legalizacji samowoli budowlanej. Tym samym uznać należy, iż przepisami planistycznymi obecnie obowiązującymi, z którymi należy badać zgodność przedmiotowej samowoli budowlanej jest decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] stycznia 2014 r.

Organ podniósł, że z analizy map znajdujących się w aktach sprawy, w tym mapy do celów sądowych autorstwa biegłego sądowego mgr W. M. oraz z mapy załączonej do projektu budowlanego powykonawczego sporządzonej przez geodetę uprawnionego mgr inż. R. Z. wynika, że przedmiotowy obiekt nie tyle jest usytuowany w granicy z działką stanowiącą drogę gminną, co przekracza jej granice. W piśmie zaś z dnia 16 sierpnia 2011 r. Wójt Gminy [...] podniósł, że nie sprzeciwia się legalizacji przedmiotowego obiektu pod warunkiem, że budynek został wybudowany w granicach działek nr ew. [...] i [...]. Tak więc wywieść należy, że z racji wybudowania budynku gospodarczego z przekroczeniem granicy działki stanowiącej drogę publiczną, zarządca tej drogi nie wyraża zgody na legalizację obiektu. Zgodnie zaś z art. 20 pkt 7 i 8 ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. do zarządcy drogi należy w szczególności koordynacja robót w pasie drogowym oraz wydawanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego. Ponadto art. 39 ust. 3 ww. ustawy wskazuje, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, z zastrzeżeniem ust. 7, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie brak zgody zarządcy drogi na wkroczenie budynkiem gospodarczym na działkę stanowiącą drogę publiczną (pismo z dnia 16 sierpnia 2011 r.) należy utożsamiać również z brakiem zgody zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego.

Powołując się na powyżej omówioną argumentacje, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że samowolnie zrealizowany budynek gospodarczy narusza obecnie obowiązujące ustalenia planistyczne dla działki nr ew. [...] i [...] (decyzja Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy z dnia 28 stycznia 2014 r.), gdyż znajduje się w odległości mniejszej niż 6,00 m od krawędzi jezdni ulicy [...] oraz zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w 1988 r. Tym samym zachodzą przesłanki określone w art. 37 Prawa budowlanego 1974 r., albowiem przedmiotowa inwestycja niewątpliwie została wybudowana niezgodnie z przepisami prawa tj. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz narusza ustalenia planistyczne. W przypadku zaś, kiedy samowolnie zrealizowany obiekt jest niezgodny z przepisami o planowaniu przestrzennym podlega on przymusowej rozbiórce. Skoro zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., to brak jest podstaw do zastosowania w sprawie art. 40 ww. ustawy i nakazania wykonania określonych robót celem doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stan zgodnego z przepisami.

Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego błędnego ustalenia daty budowy przedmiotowego obiektu organ stwierdził, że jest on nietrafny. Kwestia daty budowy budynku gospodarczego została jednoznacznie wyjaśniona na podstawie nie tylko zeznań świadków, M. W., Z. G. i W. W., ale również zeznań samego skarżącego złożonych do protokołu kontroli z dnia 15 grudnia 2010 r. oraz protokołu z rozprawy przed Sądem Rejonowym w [...] z dnia [...] lutego 2012 r. Przy tak jednoznacznych stwierdzeniach, podnoszenie przez A. Ł. na tym etapie postępowania, że przedmiotowy obiekt w rzeczywistości został wybudowany w 1905 r., a w latach 1987-1989 został jedynie zmodernizowany nie jest wiarygodne.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ocenił, że organ powiatowy nie naruszył w toku postępowania przepisów prawa tak materialnego, jak i proceduralnego, zatem zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. należało utrzymać w mocy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną powyżej decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł A. Ł..

Zaskarżonej decyzji zarzucił: obrazę prawa procesowego art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji polegające na: a) błędnej ocenie stanu faktycznego i uznanie, iż obiekt budowlany został zrealizowany na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod zabudowę lub był przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę (pkt 1 art. 37). Naruszenie przepisów prawa materialnego art. 37 ust 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane przez błędne uznanie, że przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy należy mieć na uwadze przepisy obowiązujące wyłącznie w dacie orzekania przez organ administracji z pominięciem przepisów obowiązujących w trakcie trwania procesu budowlanego, w sytuacji gdy w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Naruszenie przepisów prawa materialnego art. 37 ust 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez uznanie, że skarżący naruszył przepisy o planowaniu przestrzennym, podczas gdy w dacie budowy budynku gospodarczego na terenie na którym został on wybudowany nie obowiązywały żadne przepisy dotyczące planowania przestrzennego.

Skarżący wniósł o zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - uchylenie zaskarżonej decyzji o zasądzenie na rzecz skarżącego od strony przeciwnej skargi kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Ponadto, skarżący wniósł na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. o zawieszenie przez sąd postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości o nr ewid. [...] - obręb [...] z nieruchomością o numerze ewidencyjnym [...] - obręb [...], stanowiącą własność Gminy [...].

W uzasadnieniu skargi wskazano, że niewątpliwie w niniejszej sprawie zastosowanie będzie miał art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. W uchwale składu siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2013r., , II OPS 2/13,wskazano: "Przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy". Ponadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jeżeli inwestor zrealizował obiekt bez pozwolenia na budowę, ale na terenie, na którym dopuszczalna była tego rodzaju zabudowa, to nie było podstaw do wydania nakazu rozbiórki, chyba, że zachodziła przesłanka określona w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy. W takim przypadku organ mógł prowadzić postępowanie zmierzające do legalizacji tego obiektu na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Jeżeli natomiast obiekt wybudowano bez pozwolenia na budowę, ale zgodnie z przepisami zarówno z zakresu planowania przestrzennego, jak i innymi, to organ nie miał podstaw do prowadzenia postępowania w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., ani na podstawie art. 40 i art. 42 ust. 1 tej ustawy. Ten ostatni przepis przewidywał obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie - jako decyzji kończącej postępowanie w sprawie likwidacji samowoli budowlanej - tylko w odniesieniu do obiektów, co do których wydano nakaz przewidziany w art. 40 tej ustawy.

Skarżący podkreślił również, że Naczelny Sąd Administracyjny wskazał - podstawą orzekania powinny być przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji, lecz nie do pogodzenia z zasadami konstytucyjnymi, zwłaszcza z wynikającą z zasady państwa prawnego (art 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) zasadą zaufania obywatela do państwa i prawa, zasadą ochrony własności (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji) i zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji) byłoby orzeczenie nakazu rozbiórki z powodu niezgodności obiektu budowlanego z obowiązującymi w dacie orzekania przez organy z przepisami o planowaniu przestrzennym z pominięciem oceny przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym.

Skarżący stwierdził, że niewątpliwie w dacie budowy budynku gospodarczego na terenie na którym ten budynek został wybudowany nie obowiązywały żadne przepisy o planowaniu przestrzennym. Jak podnosi organ w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2014 r., pierwszy taki plan został uchwalony uchwałą Gminnej Rady Narodowej nr [...] z dnia [...] maja 1988 r. Budynek gospodarczy, jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, wybudowany został przed tą datą. Tym samym, skoro inwestor zrealizował obiekt bez pozwolenia na budowę, ale na terenie, na którym dopuszczalna była tego rodzaju zabudowa, z uwagi na brak przepisów o planowaniu przestrzennym, to nie było podstaw do wydania nakazu rozbiórki. W piśmie z dnia 16 sierpnia 2011 r. Wójt Gminy [...] jako zarządca drogi gminnej, wskazał, iż nie sprzeciwia się legalizacji przedmiotowego obiektu pod warunkiem, że budynek został wybudowany w granicach działek nr ew. [...] i [...]. Zgodnie natomiast z art. 20 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych do zarządcy drogi należy w szczególności koordynacja robót w pasie drogowym oraz wydawanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego. W związku z powyższym, skarżący w dniu 25 czerwca 2014 r. złożył wniosek o rozgraniczenie nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...] - obręb [...] z nieruchomością o numerze ewidencyjnym [...] - obręb [...], stanowiącą własność Gminy [...]. Pismem z dnia 26 czerwca 2014 r. Wójt Gminy [...] poinformował skarżącego, że przedmiotowy wniosek zostanie rozpatrzony po prawomocnym zakończeniu postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w [...] Wydział Cywilny z wniosku A. Ł. o zasiedzenie części działki gminnej. Tym samym, zasadny jest wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania rozgraniczeniowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.

Uczestnik postępowania A. J., zajął stanowisko w sprawie na piśmie. Wnosząc o oddalenie skargi stwierdził, że podziela argumentację [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wskazał na dwie istotne w jego ocenie okoliczności sprawy. Po pierwsze czas dokonania samowoli organ pierwszej instancji przyjął opierając się na oświadczeniach trzech świadków wskazanych przez A. Ł., że budynek będący przedmiotem samowoli budowlanej został wybudowany pomiędzy 1987 a 1989 r., a więc przed wejściem w życie nowego Prawa budowlanego. Jednakże na podstawie znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego, w tym aktu notarialnego z dnia [...] maja 1988 r. rep. [...] zawartego w Państwowym Biurze Notarialnym w [...] dotyczącym warunkowej sprzedaży niezabudowanej działki gruntu o nr ew. [...] we wsi [...] można podać dokładniejszy termin wybudowania tego budynku. Budynek będący przedmiotem samowoli budowlanej posadowiony jest na dwóch działkach, a mianowicie na działce o nr ew. [...] będącej własnością A. Ł. na podstawie umowy darowizny z dnia [...] marca 1986 r. zawartej pomiędzy ojcem K. Ł. a synem A. Ł.. Na działce tej znajdował się stary budynek mieszkalny, dwa lub trzy stare budynki gospodarcze, które zostały rozebrane oraz na działce o nr ew. [...] będącej własnością A. Ł. na podstawie umowy warunkowej umowy sprzedaży z dnia 2 maja 1988 r. zawartej pomiędzy A. K. a A. Ł.. Na podstawie § 4 tej umowy A. K. sprzedał niezabudowaną działkę o powierzchni 100 m2, pod warunkiem, że w terminie trzech miesięcy Naczelnik Gminy [...] nie skorzysta z przysługującego mu ustawowego prawa pierwokupu. Oznacza to, że budynek z całą pewnością mógł zostać wybudowany najwcześniej po dniu 2 maja 1988 r. a biorąc pod uwagę trzymiesięczny okres warunku zawieszającego, dopiero po dniu 2 września 1988 r., a więc w okresie gdy obowiązywał miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy [...] przyjęty uchwałą nr [...] Gminnej Rady Narodowej w [...]. Po drugie warunki zagospodarowania przestrzennego działki [...] i [...]. Zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji zasadnie przyjęły, że budynek został wybudowany na ternie nie podlegającym zabudowie. Albowiem dla działki [...] i [...] nieprzekraczalna linia zabudowy w okresie budowy samowoli i w czasie gdy obowiązywał plan ogólny zagospodarowania przestrzennego z 1988 r. wynosiła 8 m od krawędzi jezdni (10 m od osi jezdni), a obecnie, w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nieprzekraczalna linia zabudowy wynosi 6 m od krawędzi jezdni. Należy podkreślić, że organ planistyczny również przed uchwaleniem planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego w decyzji z dnia [...] lutego 1987 r. pozwoleniem na budowę budynku mieszkalnego na działce o nr ew. [...] wyznaczył od strony ul. [...] nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 9 metrów od osi jezdni.

Uczestnik do pisma procesowego dołączył kopię aktu notarialnego z dnia [...] maja 1988 r. sprzedaży działki [...] oraz wskazał, że kserokopia powoływanego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z dnia [...] lutego 1987 r. znajduje się w aktach postępowania ([...]).

Skarżący podtrzymał stanowisko prezentowane w skardze również w pismach procesowych, szczególnie podkreślając błędne ustalenia, które poczyniono w sprawie, co do daty budowy obiektu objętego nakazem rozbiórki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa.

Sąd rozpoznał na rozprawie wniosek skarżącego o zawieszenie niniejszego postępowania z uwagi na złożenie przez niego w dniu 25 czerwca 2014 r., wniosku o rozgraniczenie nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...] - obręb [...] z nieruchomością o numerze ewidencyjnym [...] - obręb [...], stanowiącą własność Gminy [...]. Sąd wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania oddalił.

Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 125 § 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej; m.in. od innego postępowania sądowego.

Zawieszenie postępowania określone w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, bowiem ocena jego zasadności pozostawiona została uznaniu sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 366/13). Fakultatywność zawieszenia nie oznacza jednak dowolności działania sądu w tej mierze. Dla sądu administracyjnego kwestią wstępną może być wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne, aby sformułować wypowiedź czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem.

Sąd oddalając wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania miał na uwadze to, że powołane przez skarżącego postępowanie rozgraniczeniowe faktycznie nie toczy się, a rozpoznanie wniosku skarżącego organ uzależnił od wyniku postępowania w przedmiocie zasiedzenia pasa gruntu ww. działki. Podkreślmy, Sąd przyjął w tym zakresie oświadczenie skarżącego i nie badał prawidłowości rozpoznania jego wniosku. W ocenie Sądu złożenie wniosku o rozgraniczenie, w przedmiocie którego nie jest prowadzone postępowanie, nie pozostaje w stosunku zależności z wynikiem postępowania prowadzonego w sprawie niniejszej w taki sposób, o jakim mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W szczególności pozostaje bez żadnego wpływu na sądową kontrolę zaskarżonej decyzji, podkreślmy wg stanu sprawy na datę jej wydawania. Zgodnie bowiem z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, co skutkuje tym, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności), w niniejszej sprawie jest to decyzja z dnia [...] października 2014 r.

Sąd kontrolował decyzję w przedmiocie rozbiórki budynku.

Fakt powstania budynku w warunkach samowoli budowlanej nie był kwestionowany. Konieczne było zatem właściwe ustalenie daty samowoli, bowiem to ustalenie determinowało zastosowanie właściwych przepisów ustawy Prawo budowlane, które powinny mieć zastosowanie.

Sąd nie ma wątpliwości – prawidłowo ustalono, że budynek powstał pod rządem ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Materiał dowodowy był jednoznaczny dla takiego ustalenia. Fakt, że w końcowym toku postepowania skarżący zmienił własne stanowisko, co do tej okoliczności można zakwalifikować li tylko, jako linię obrony przed grożącym orzeczeniem rozbiórkowym.

Wskazać należy, że wywody organu drugiej instancji, co do zastosowania ustawy Prawo budowlane z 1974 r., w zw. z art. 103 aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane są prawidłowe oraz wyczerpująco przedstawione.

Sąd poddał zatem kontroli to, czy organ okoliczności sprawy odniósł prawidłowo do przepisów ww. ustawy w szczególności przepisu art. 37 ust. 1.

Powtórzmy, w myśl art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., "Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia". Tym samym nakaz rozbiórki może być wydany w stosunku do obiektu budowlanego, wybudowanego nie tylko bez wymaganego pozwolenia na budowę, lecz także wybudowanego niezgodnie z innymi przepisami prawa obowiązującymi w czasie budowy, przy spełnieniu którejś z przesłanek określonych w pkt 1 lub 2 art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

W ocenie Sądu, zasadnie w toku niniejszego postepowania ustalono, że sporny budynek narusza przepisy planistyczne, co odpowiada przesłance określonej w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Słusznie wzięto pod uwagę poglądy utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że chodzi o przeznaczenie terenu, na którym położony jest obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania według przepisów o planowaniu przestrzennym, w tym przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w dacie orzekania przez ten organ, a także i takie, że badanie zgodności samowoli budowlanej z przepisami planistycznymi winno być dokonywane według stanu prawnego obowiązującego w okresie budowy tego obiektu, chyba że stan prawny w zakresie przesłanek wskazanych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. obowiązujący w dacie orzekania przez organy dla inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej, jest korzystniejszy wreszcie, że dopuszczalny jest wybór korzystniejszego dla inwestora planu miejscowego i na jego podstawie umożliwienie legalizacji samowoli.

Sąd stwierdza, że prawidłowo oceniono - przedmiotowy budynek narusza zarówno obecnie obowiązujące jak i wcześniejsze przepisy planistyczne, w zakresie nieprzekraczalnej linii zabudowy działki od krawędzi jezdni drogi gminnej, tj. ul. [...].

Słusznie organ drugiej instancji wskazał, że przyjmując iż budynek gospodarczy wybudowano w 1987 r. to w tamtym czasie nie było uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego działki inwestora. Taki plan został uchwalony jednak już uchwałą Gminnej Rady Narodowej nr [...] z dnia [...] maja 1988 r. W zakresie linii zabudowy dróg przyjęto następujące ustalenia: ważniejsze drogi gminne KDG szerokość w liniach rozgraniczających 12-15 m, zaś pozostałe drogi gminne szerokość w liniach rozgraniczających 7-10 m. Ulica [...] pełniła role właściwą co najmniej dla tej drugiej kategorii i fakt wpisu na podstawie uchwały Rady Gminy w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., ma w ocenie Sądu drugorzędne znaczenie. W swoim piśmie z dnia 30 września 2014 r. Wójt Gminy [...] poinformował, że szerokość linii rozgraniczających 7-10 m dotyczyło dróg niepublicznych będących własnością gminy. Tym samym od daty wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia [...] maja 1988 r. przy budowie budynków należało zachować odległość 7- 10 m od krawędzi ulicy [...].

W chwili obecnej dla działek nr ew. [...] i [...] również nie ma ustalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Taką decyzję właściciel budynku – skarżący przedłożył w toku postępowania. Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. ustalił warunki zabudowy dla działek nr ew. [...] i [...] dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego. Jednym z warunków określonych w ww. decyzji jest nieprzekraczalna linia zabudowy wynosząca 6,00 m od krawędzi jedni drogi gminnej (ulicy [...]). Ponadto, jak słusznie podkreślił organ drugiej instancji, z treści tej decyzji wynika, że właściwy organ wydał warunki zabudowy dla terenu, na którym istnieje przedmiotowy obiekt budowlany, nie zaś dla nowej inwestycji. Tym samym uznać należy, iż przepisem planistycznym, z którymi należy badać zgodność przedmiotowej samowoli budowlanej jest także decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] stycznia 2014 r. Nie ma wątpliwości budynek jest usytuowany w taki sposób, że narusza ww. wymóg nieprzekraczalnej linii zabudowy.

Słusznie też organ drugiej instancji zwrócił uwagę na to, że w świetle map znajdujących się w aktach sprawy, w tym mapy do celów sądowych autorstwa biegłego sądowego mgr W. M. oraz z mapy załączonej do projektu budowlanego powykonawczego sporządzonej przez geodetę uprawnionego mgr inż. R. Z. wynika, że przedmiotowy obiekt nie tyle jest usytuowany w granicy z działką stanowiącą drogę gminną, co przekracza jej granice. Tymczasem w piśmie z dnia 16 sierpnia 2011 r. Wójt Gminy [...] podniósł, że nie sprzeciwia się legalizacji przedmiotowego obiektu pod warunkiem, że budynek został wybudowany w granicach działek nr ew. [...] i [...]. Tak więc prawidłowo oceniono w sprawie, że wybudowanie budynku z przekroczeniem granicy działki stanowiącej drogę publiczną wiąże się z brakiem zgody zarządcy drogi na jego legalizację w pasie drogowym.

Sąd stwierdza, że powyższe wskazania jednoznacznie świadczą o braku możliwości legalizacji przedmiotowego budynku, a decydują o konieczności wydania nakazu jego rozbiórki. Przyjmując dodatkowo, że argumentacja uczestnika postępowania pozwala na ustalenie - budowa obiektu musiała nastąpić po dniu 2 września 1988 r., nie można mieć wątpliwości, że ani w dacie jego wznoszenia ani obecnie przepisy planistyczne nie pozwalały na jego ulokowanie w miejscu w którym został wybudowany. Tym samym zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego 1974 r., albowiem przedmiotowa inwestycja niewątpliwie została wybudowana niezgodnie z przepisami prawa tj. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz narusza ustalenia planistyczne. W przypadku zaś, kiedy samowolnie zrealizowany obiekt jest niezgodny z przepisami o planowaniu przestrzennym podlega on przymusowej rozbiórce. W tym kontekście zasadne organ uznał, że wobec zaistnienia przesłanek do przymusowej rozbiórki obiektu, to brak jest podstaw do zastosowania w sprawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. tj. nakazania wykonania określonych robót celem doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stan zgodnego z przepisami.

Nawiązując do powoływanej przez skarżącego uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl) należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Sąd nie ma wątpliwości, że przedmiotowy budynek właśnie od daty jego powstania był ulokowany na terenie do tego nie przeznaczonym. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że co do zasady - przepisy o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, to przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji. Jedynie w niektórych przypadkach w odniesieniu do obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia na budowę, zrealizowanych w sposób niesprzeczny z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w dacie budowy, ale z naruszeniem innych przepisów, głównie przepisów o warunkach technicznych (tzw. samowola materialnoprawna), należy uwzględnić przeznaczenie terenu od daty budowy, jeżeli zakaz zabudowy wprowadzono po wielu latach. Tymczasem taka sytuacja nie zaistniała w okolicznościach niniejszej sprawy. Nie było tak, że przez długi czas dopuszczalna była na danym terenie przedmiotowa zabudowa w miejscu posadowienia budynku. Przyjmując, że budowa miała miejsce w 1987 r., a nie jak przekonująco wykazał to uczestnik postępowania we wrześniu 1988 r., to i tak zaistniała na kilka miesięcy przed wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1988 r., wprowadzającego linie rozgraniczającą, z którą kłóciło się ulokowanie przedmiotowego budynku.

Sąd stwierdza, że powyższej sadowej oceny zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie mogły zmienić zarzuty skargi. Jak wskazano powyżej w sprawie prawidłowo zastosowano przepisy właściwej ustawy – prawo budowlane z 1974 r., postępowanie administracyjne przeprowadzono również z pełnym poszanowaniem zasad wynikających w szczególności z przepisów art. 7, 77 oraz 107 § 3 k.p.a.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).