Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 172/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 161 § 1 pkt 3 i § 2, art. 64 § 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 30 listopada 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Powiatu Wrocławskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu Wrocławskiego a Starostą Dzierżoniowskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku T. H. w sprawie przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia z tytułu dozoru pojazdów usuniętych z drogi postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.


UZASADNIENIE

Starosta Powiatu Wrocławskiego wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu

o właściwość na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego

(Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. dalej jako k.p.a.) oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r.

poz. 718 ze zm. dalej jako p.p.s.a.), o rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd

Administracyjny sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu Wrocławskiego

a Starostą Powiatu Dzierżoniowskiego oraz wskazanie organu właściwego do

rozpoznania wniosku T. H. w sprawie przyznania w oparciu o art. 102 § 2

ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

(Dz.U. z 2016 poz. 599 ze zm. dalej jako ustawa) - zwrotu wydatków i wynagrodzenia

z tytułu dozoru pojazdów usuniętych z drogi.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 10 lipca 2014 r. Starosta Powiatu

Dzierżoniowskiego przekazał według właściwości do Starosty Powiatu Wrocławskiego,

w/w wniosek T. H. o przyznanie kosztów dozoru pojazdów

przechowanych na terenie parkingu prowadzonego w Jordanowie Śląskim.

W dniu 10 października 2014 r. Starosta Powiatu Wrocławskiego przekazał

w/w wniosek do Starosty Powiatu Dzierżoniowskiego wskazując, iż wszystkie pojazdy

będące w posiadaniu T. H. zostały usunięte z drogi na terenie powiatu

dzierżoniowskiego, a zatem właściwy do rozpatrzenia wniosku jest Starosta Powiatu

Dzierżoniowskiego.

W dniu 24 grudnia 2014 r. T. H. wystąpił ponownie, bezpośrednio

do Starosty Powiatu Wrocławskiego z wnioskiem o przyznanie kosztów dozoru

przechowywania pojazdów.

We wniosku wskazano, że decyzją z dnia [...] marca 2015 r. (nr [...]) oraz postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. (nr [...]).

Starosta Powiatu Wrocławskiego odmówił przyznania kosztów dozoru, wskazując, iż nie

jest organem właściwym do rozpoznania zgłoszonego żądania, uzasadniając, iż

kompetencje Starosty w rozpoznawanej sprawie wyznacza zakres terytorium, w

obszarze którego Starosta ma legitymację do działania i podejmowania władczych

rozstrzygnięć. Wskazano, że w konkretnej sprawie, to miejsce usunięcia pojazdu

decyduje o tym, który organ jest właściwy do orzekania w sprawie kosztów

przechowywania pojazdów.

1

Sygn. akt I OW 172/16

Starosta Powiatu Wrocławskiego wskazał, że nie może zatem orzekać wobec

pojazdów usuniętych z dróg, niezlokalizowanych w granicach administracyjnych powiatu

wrocławskiego. W ocenie tego organu, stanowiska powyższego nie zmienia fakt

prowadzenia działalności gospodarczej na terenie powiatu wrocławskiego, albowiem

Starosta wykonując zadanie publiczne, realizuje je z udziałem podmiotów spoza

tej administracji, jednakże wyznaczonych przez tenże organ. Wobec nieistnienia

stosunku administracyjnego pomiędzy T. H., który

nie był wytypowany do usuwania pojazdów z dróg powiatu wrocławskiego, brak jest

podstaw dla przyjęcia konieczności zwrotu kosztów wykonywania zadania publicznego,

nie objętego kompetencją Starosty Wrocławskiego. Skoro miejsce zdarzenia oraz

wykonania usługi, polegającej na usunięciu pojazdu nastąpiło na terenie powiatu

dzierżoniowskiego, tylko ten powiat jest zobowiązany do ponoszenia kosztów dozoru.

Pogląd przeciwny w ocenie wnioskodawcy sprzeczny byłby z istotą i ratio legis

przepisów, dotyczących konieczności realizacji zadania publicznego, polegającego

na usuwaniu pojazdów i orzekaniu o ich przepadku. W ocenie tego organu, kompetencje

starosty wyznacza zasięg terytorialny tj. miejsce, w którym usunięto pojazd i gdzie

nastąpiło zdarzenie, powodujące powstanie konieczności przechowywania pojazdów.

Organ wskazał, że kompetencje danego organu wyznacza miejsce usunięcia pojazdu

i pogląd ten jest przy tym uzasadniony brzmieniem art. 6106 § 2 k.p.c., który wyraźnie

określa, iż właściwość miejscową sądu w sprawach przepadku pojazdów, ustala się

ze względu na miejsce, z którego usunięto pojazd. W ocenie wnioskodawcy, celem

ustawodawcy było zatem powiązanie terytorialnie miejsca właściwego sądu z miejscem

usunięcia pojazdu.

W odpowiedzi na wniosek, Starosta Dzierżoniowski wniósł o umorzenie

postępowania, lub też o wskazanie, że organem właściwym do rozpoznania wniosku

T. H. o zwrot wydatków i wynagrodzenia z tytułu dozoru pojazdów

usuniętych z drogi, jest Starosta Powiatu Wrocławskiego.

Starosta Dzierżoniowski wskazał, że z wniosku o rozstrzygnięcie sporu

kompetencyjnego wynika, że wnioskodawca prowadził postępowanie administracyjne

w sprawach dotyczących wszystkich pojazdów wskazanych we wniosku T.

H. i wydał w tych sprawach rozstrzygnięcia. Skoro wnioskodawca wydał

rozstrzygnięcia w sprawie wniosku strony, to należało przyjąć, że organ ten posiadał

postanowienia sądu o orzeczeniu przepadku tych pojazdów na rzecz powiatu

wrocławskiego, bowiem przedmiotowe rozstrzygnięcia powinny być podejmowane

Sygn. akt I OW 172/16

dopiero po zakończeniu postępowania w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu

na rzecz powiatu

Wskazane wyżej okoliczności stanowią zdaniem Starosty Dzierżoniowskiego

podstawę do umorzenia niniejszego postępowania, bowiem wnioskodawca prowadząc

postępowanie administracyjne i wydając rozstrzygnięcia w sprawie wniosku T.

H. uznał swoją właściwość i wniosek o rozstrzygnięcie negatywnego sporu

kompetencyjnego jest bezprzedmiotowy. W takiej sytuacji decyzja organu może zostać

poddana kontroli jedynie w drodze instancji i wówczas organ wyższego stopnia będzie

orzekał o właściwości lub jej braku (zobacz postanowienie NSA w Warszawie z dnia 15

września 2008 r., sygn. akt II OW 59/08 i postanowienie NSA w Warszawie z dnia 28

lutego 2007 r., sygn. akt I OW 94/06 ).

Starosta Dzierżoniowski wskazał, że gdyby w ocenie NSA wniosek o umorzenie

postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie, to winien uznać za uzasadnione

wskazanie, że organem właściwym do rozpoznania wniosku strony, jest Starosta Powiatu

Wrocławskiego. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że Starostę

Dzierżoniowskiego nigdy nie łączyła z T. H. umowa o usuwanie

pojazdów z dróg powiatu dzierżoniowskiego i na ich przechowywanie, na prowadzonym

przez niego parkingu. Pojazdy wymienione we wniosku T. H. zostały

przez niego usunięte z terenu Powiatu Dzierżoniowskiego na teren Powiatu

Wrocławskiego, na zlecenie Policji, na podstawie łączącej ich umowy. W związku

z powyższym Powiat Dzierżoniowski nie uzyskał prawa własności do tych pojazdów.

Starosta Dzierżoniowski wskazał, że w kwestii dotyczącej właściwości miejscowej

starosty w sprawach opłat z tytułu usuwania i przechowywania pojazdów wypowiedział

się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 maja 2012 r.,

sygn. akt I O W 38/12. W uzasadnieniu tego postanowienia NSA wskazał na art. 130 a

ust.10 g ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 poz. 1137 ze zm.) stanowiący,

że jednostka prowadząca parking strzeżony, w przypadku nieodebrania pojazdu

z parkingu w terminie określonym w art.130a ust. 10 ww. ustawy, powiadamia o tym

fakcie właściwego miejscowo starostę. W ocenie NSA, z przepisu tego należy wnosić,

że tym właściwym miejscowo starostą jest starosta powiatu, na obszarze którego

przechowywany jest pojazd. W uzasadnieniu do tego postanowienia Sąd zawarł ponadto

następującą tezę: Ponieważ właściwość miejscowa starosty, wykonującego orzeczenie

sądu musi umożliwiać mu wykonywanie prawa miejscowego, obowiązującego w danym

powiecie, właściwość miejscowa tego organu musi odpowiadać właściwości miejscowej

rady powiatu, która uchwaliła to prawo. Zarówno organem powołanym do wniesienia

Sygn. akt I OW 172/16

do sądu wniosku o orzeczenie przepadku usuniętego z drogi pojazdu, właściwym jest

starosta miejsca przechowywania pojazdu, jak i jest on właściwy do orzekania w sprawie

kosztów z tytułu przechowywania w/w pojazdu.

Starosta Dzierżoniowski wskazał, że nie posiada akt przedmiotowej sprawy,

bowiem wszelkie dokumenty związane z pojazdami zostały przekazane T.

H. przy piśmie z dnia 6 listopada 2014 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość

między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi

kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory

kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Spór o właściwość ma miejsce wtedy gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania

organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpoznania

i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamą sprawą, którą

zajmują lub odmawiają zajęcia co najmniej dwa organy. A zatem wtedy,

gdy w postępowaniu przed organami chodzi o rozstrzygnięcie sprawy tożsamej strony

(stron), dotyczącej tego samego podmiotu, przy zastosowaniu tej samej podstawy

prawnej. Spór o właściwość może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy

administracyjnej, która jest już przedmiotem prowadzonego postępowania, albo w której

odmówiono nadania biegu postępowaniu. Stosownie zaś do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.,

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli postępowanie z innych

przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Przepis ten na mocy art. 64 § 3 p.p.s.a.

ma odpowiednie stosownie do postępowania wszczętego wnioskiem. Przez spór,

o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa

ograny administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) albo

każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). Spór może powstać

w sprawie z zakresu administracji publicznej, załatwianej przez organ administracji

(por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, B. Dauter, B.

Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wyd II, str. 32)

Mając na uwadze powyższe rozważania, należy stwierdzić, że w przedmiotowej

sprawie, na tle konkretnej sprawy z zakresu administracji publicznej, powstał negatywny

spór kompetencyjny pomiędzy Starostą Powiatu Wrocławskiego a Starostą Powiatu

Dzierżoniowskiego, o to który organ jest właściwy do rozpatrzenia wniosku T.

Sygn. akt I OW 172/16

H. o zwrot wydatków i wynagrodzenie z tytułu dozoru pojazdów usuniętych

z drogi. Wobec wydania przez Starostę Powiatu Wrocławskiego postanowienia z dnia [...]

grudnia 2015 r. o odmowie przyznania kosztów za usunięcie i przechowywanie, a także

wynagrodzenia za usunięcie i przechowywanie pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym

[...], przy czym postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniem do SKO

we Wrocławiu, który to organ uchylił rozstrzygnięcie i przekazał sprawę organowi

I instancji do ponownego rozpatrzenia, spór kompetencyjny przestał być aktualny. Jeden

z organów administracji - Starosta Powiatu Wrocławskiego wydał orzeczenie, zatem

uznał swą właściwość. Decyzja ta została poddana kontroli w drodze instancji i organ

wyższego stopnia winien orzec o właściwości organu I instancji do rozpoznania wniosku,

bądź jej braku. W tym zakresie, jedynie na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny

podnosi, że organ drugiej instancji w stanie faktycznym i prawnym tej sprawy, miał

obowiązek w toku kontroli instancyjnej, wypowiedzieć się w zakresie właściwości organu

I instancji.

Wobec powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek

Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia 19 lipca 2016 r., o rozstrzygnięcie negatywnego

sporu kompetencyjnego, jest bezprzedmiotowy wobec wydania decyzji w sprawie, której

dotyczy wniosek.

Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161

§ 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

5