Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 915/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1, art. 27 § 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 2 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 czerwca 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażaleń "A" Spółki z o.o. z siedzibą w G. (aktualnie w S.) na postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia 1 kwietnia 2016 r. oddalające zarzuty zgłoszone w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia w części dotyczącej zarzutów: nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, błędu co do osoby zobowiązanego, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka egzekucyjnego, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny oraz niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art.27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i uchylił zaskarżone postanowienia w części dotyczącej zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz w tym zakresie umorzył postępowanie.

W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej podał, że organ egzekucyjny Dyrektor Izby Celnej wszczął postępowania egzekucyjne do majątku "A" Spółki z o.o. z siedzibą w G. (aktualnie w S.) na podstawie wystawionych w dniu 21.07.2015r. przez Dyrektora Izby Celnej w K. tytułów wykonawczych: nr [...], obejmującego należność z tytułu kary pieniężnej w wysokości 12.000,00 zł orzeczonej decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w N. z dnia 20.03.2015 r., nr [...], obejmującego należność z tytułu kary pieniężnej w wysokości 12.000,00 zł orzeczonej decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w N. z dnia 24.03.2015 r., nr [...], obejmującego należność z tytułu kary pieniężnej w wysokości 12.000,00 zł orzeczonej decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w N. z dnia 19.03.2015 r.

Pismami z dnia 12.08.2015 r. zobowiązana wniosła zarzuty na podstawie art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014r. poz. 1619 ze zm., dalej u.p.e.a.) w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnych na podstawie wymienionych wyżej tytułów wykonawczych wraz z wnioskami o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę zarzutów wskazała:

1) nieistnienie obowiązku,

2) brak wymagalności obowiązku,

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia,

4) błąd co do osoby zobowiązanego,

5) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka egzekucyjnego,

6) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,

7) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.

W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia zobowiązana podniosła, że z decyzji stanowiących podstawę wystawienia tytułu wykonawczego nie wynika, jakiemu podmiotowi wymierzono karę pieniężną, dlatego też bezpodstawnie wskazano w tytule wykonawczym jako zobowiązanego "A" Spółkę z o.o.

W ocenie strony, skoro w sentencji decyzji nie wskazano w jakikolwiek sposób, komu wymierzono karę pieniężną, tym samym aktu tego nie sposób uznać, jako decyzji podatkowej kreującej jakikolwiek obowiązek, co uzasadnia stwierdzenie, że obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nie istnieje.

Nadto zobowiązana Spółka twierdzi, że w sprawie doszło do wystawienia tytułów wykonawczych przez podmiot, który nie jest wierzycielem, co dowodzi naruszenia przepisu art. 27 § 1 pkt 1 (poprzez rażąco wadliwe oznaczenie wierzyciela) oraz pkt 7 (poprzez rażąco wadliwe złożenie podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci urzędowej wierzyciela). Skarżąca stwierdziła, że w tytułach wykonawczych wskazano, jako rodzaj należności - karę pieniężną - zaś zgodnie z dyspozycją przepisu art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa. Zatem przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w sytuacji, gdy jakikolwiek przepis powszechnie obowiązujący prawa nie stanowi, aby to dyrektor właściwej izby celnej był uprawniony do żądania wykonania decyzji właściwego naczelnika urzędu celnego wymierzającej karę pieniężną, o której mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o grach hazardowych.

Zdaniem strony tytuły wykonawcze są wadliwe: nie złożono wniosku zawierającego określenie, jakimi środkami egzekucyjnymi miałaby zostać wyegzekwowana wskazana w tytule wykonawczym należność.

Uzasadniając zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, strona wskazuje na treść art. 19 § 5 u.p.e.a., zgodnie z którym dyrektor izby celnej jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowana wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, do których poboru zobowiązane są organy celne na podstawie odrębnych przepisów. Zdaniem zobowiązanego żaden powszechnie obowiązujący przepis prawa nie stanowi o prawie poboru przez organy celne kar pieniężnych, wymierzanych na zasadzie przepisu art. 90 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, a ustawodawca w sposób jednoznaczny w ustawie o Służbie Celnej rozróżnił wymiar od poboru, na co wskazuje przyznanie naczelnikom urzędów celnych kompetencji w zakresie: wymiaru oraz odrębnie poboru podatku akcyzowego i opłaty paliwowej; wymiaru oraz odrębnie poboru podatku od gier oraz dopłat, o których mowa w ustawie o grach hazardowych.

Pismem z dnia 18.08.2015r. organ egzekucyjny zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej w K. o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych przez zobowiązaną zarzutów.

Dyrektor Izby Celnej w S. jako wierzyciel w postanowieniach z dnia 20.11.2015r. uznał zarzuty za nieuzasadnione.

Z kolei, w wyniku rozpoznania zażaleń, ww. postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela zostały utrzymane w mocy postanowieniami Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia 10.02.2016r.

Po uzyskaniu ostatecznych postanowień z dnia 10.02.2016 r. w sprawie stanowiska wierzyciela, Dyrektor Izby Celnej wydał w dniu 01.04.2016r. postanowienia, którymi uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Izby Celnej w K. nr [...],[...],[...].

Dyrektor Izby Skarbowej - po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia w części dotyczącej zarzutów: nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, błędu co do osoby zobowiązanego, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka egzekucyjnego, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny oraz niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art.27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i uchylił zaskarżone postanowienia w części dotyczącej zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz w tym zakresie umorzył postępowanie.

Dyrektor Izby Skarbowej, po przytoczeniu przepisów art. 33 § 1, art. 34 § 1 oraz art. 34 § 4 u.p.e.a., zauważył, że postępowanie w sprawie zarzutów jest postępowaniem wnioskowym. Oznacza to, że jest wszczynane na wniosek zobowiązanego i do oceny wnioskodawcy należy zakres jego żądania, odzwierciedlony następnie w postanowieniu organu, który jest związany żądaniem tego wniosku.

Analiza akt sprawy wykazuje, że Spółka zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowań egzekucyjnych na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...],[...],[...] wystawionych przez Dyrektora Izby Celnej w K., powołując się na przesłanki wymienione w art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 6, 9 i 10 u.p.e.a., tj. na przesłanki: nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, błędu co do osoby zobowiązanego, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka egzekucyjnego, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z treści uzasadnień postanowień Dyrektora Izby Celnej z dnia 01.04.2016 r. wynika, że organ orzekł o uznaniu za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez zobowiązaną w pismach z dnia 12.08.2015 r. Za nieuzasadniony został także uznany zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.), którego zobowiązana nie zgłosiła w pismach z dnia 12.08.2015 r., w związku z czym konieczne było uchylenie postanowień organu pierwszej instancji w tej części i umorzenie postępowania w tym zakresie jako bezprzedmiotowego.

W zakresie pozostałych zarzutów organ odwoławczy podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej.

Dokonując oceny postawionych w oparciu o art. 33 pkt 1, 2, 3, 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzutów nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia oraz błędu co do osoby zobowiązanego, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na przepis art. 29 § 1 u.p.e.a., stanowiący, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny uprawniony jest zatem do oceny dopuszczalności egzekucji administracyjnej, zaś ustalenie, czy tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w K. został wydany zasadnie, czy też jest wadliwy z wyżej wskazanych przyczyn, nie mogło być rozstrzygnięte przez organ egzekucyjny.

Merytoryczne badanie tych kwestii przez organ egzekucyjny doprowadziłoby do naruszenia prawa i wkroczenia w kompetencje innego organu administracji publicznej.

Z treści ostatecznych postanowień wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia 10.02.2016r. wynika, że obowiązek objęty tytułami wykonawczymi o numerach [...],[...],[...] istnieje, jest wymagalny, został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia jak też nie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego.

Jak wskazał wierzyciel decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w N., którymi wymierzono Spółce "A" kary pieniężne w wysokości 12.000 zł stanowiące podstawę wystawienia tytułów wykonawczych zostały skierowana do "A" Spółki z o.o. z siedzibą w G. Z poszczególnych elementów decyzji jednoznacznie wynika wobec jakiego podmiotu została orzeczona kara. Obowiązki wynikające z decyzji istniały i podlegały wykonaniu w dniu wystawienia tytułów wykonawczych.

Wierzyciel wskazał, że zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia wskazany w art. 33 § 1 pkt. 3 u.p.e.a. może zostać podniesiony w przypadku określenia w tytule wykonawczym egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia administracyjnego. W analizowanej sprawie, zdaniem wierzyciela, prawidłowo wskazano akt prawny będący podstawą wydania decyzji administracyjnej, również oznaczenie decyzji II instancji poprzez wskazanie jej numeru i daty wydania. Dane zawarte w części E tytułu pozwalają na prawidłową identyfikację orzeczenia stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.

Z kolei, jak twierdzi wierzyciel, dane podmiotu, wobec którego wystawiono tytuł wykonawczy jak i określony w nim obowiązek są w pełni zgodne z danymi podmiotu oraz z treścią obowiązku określoną w akcie stanowiącym podstawę do jego wydania. Zatem w badanej sprawie egzekwowany obowiązek istnieje, jest wymagalny, został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia jak również nie występuje błąd co do osoby zobowiązanej.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutu z art. 33 pkt 6 u.p.e.a., tj. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 21.07.2015r., Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że w omawianym przepisie chodzi o niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 pkt 1, 2 u.p.e.a. (czyli np. z uwagi na nieistnienie lub brak wymagalności obowiązku). Z mocy art. 29 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Przeprowadzone przez organ egzekucyjny, z urzędu, badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej powinno obejmować ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku w trybie administracyjnym jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony, czy organ egzekucyjny jest właściwy do egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym oraz czy zobowiązany podlega polskiej jurysdykcji.

W ocenie organu odwoławczego, obowiązek objęty ww. tytułem wykonawczym podlega egzekucji administracyjnej, bowiem na mocy art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1 2015r. poz. 613 z późn. zm.). Przy czym zgodnie z art. 3 § 1 u.p.e.a., egzekucję administracyjną stosuje się m.in. do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów.

Zważywszy na fakt, że na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 21.07.2015 r. dochodzone są należności pieniężne - kary pieniężne, należy stwierdzić, że obowiązek objęty tymi tytułami wykonawczymi podlega egzekucji administracyjnej. Nie ulega też żadnej wątpliwości, że Spółka "A" jest podmiotem, względem którego mają zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w niniejszej sprawie nie wystąpiła również przesłanka niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęć wierzytelności z rachunku bankowego. Organ egzekucyjny zastosował bowiem jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważnia go wyżej powołana ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. 1 a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucja z rachunku bankowego (art. 80 tej ustawy).

Oceniając zgłoszony przez zobowiązaną, w oparciu o art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że stosownie do treści art. 1a pkt 7 u.p.e.a. organem egzekucyjnym jest organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym bądź niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. W myśl art. 19 § 5 u.p.e.a., dyrektor izby celnej jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, do których poboru zobowiązane są organy celne na podstawie odrębnych przepisów. Natomiast zgodnie z dyspozycją przepisu art. 22 § 2 u.p.e.a., właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego.

Skoro zobowiązana Spółka swoją siedzibę miała w G. (obecnie w S.), to organem egzekucyjnym właściwym w sprawie jest Dyrektor Izby Celnej.

W kwestii zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. zarzutu niespełnienia w tytułach wykonawczych z dnia 21.07.2015 r. wymogów określonych w art. 27, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zgodnie z art. 27 § 1 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera:

1) oznaczenie wierzyciela;

2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację;

3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej -także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek;

4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń;

5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej;

6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;

7) datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela;

8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu;

9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego;

10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej;

11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych;

12) datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku.

W przedmiotowej sprawie, w ocenie Spółki "A" wady tytułów wykonawczych polegają na: błędnym oznaczeniu wierzyciela, złożeniu podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci urzędowej wierzyciela oraz "nie złożenia wniosku zawierającego określenie, jakimi środkami egzekucyjnymi miałaby zostać wyegzekwowana wskazana w tytule wykonawczym należność". W pierwszej kolejności organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 1a pkt 13 u.p.e.a., wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Natomiast podmioty uprawnione do inicjowania postępowania egzekucyjnego zostały wskazane w art. 5 u.p.e.a.. Przepis ten w § 1 pkt 1 wprowadził w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego zasadę, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej jest zawsze właściwy do orzekania organ I instancji. Wyjątek od tej zasady przewidziano w art. 5 § 1 pkt 4 powołanej ustawy, w myśl którego, w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu . celnego decyzji - podmiotem inicjującym postępowanie egzekucyjne jest zawsze właściwy dla tego naczelnika dyrektor izby celnej. Natomiast z art. 90 ust. 1 ustawy o grach hazardowych wynika, iż kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa.

Organ odwoławczy stwierdził zatem, że w przedmiotowej sprawie wierzycielem, na dzień wystawienia tytułów wykonawczych był Dyrektor Izby Celnej w K., tj. dyrektor izby celnej właściwy dla Naczelnika Urzędu Celnego w N., który decyzjami o numerach: [...],[...] oraz [...] wymierzył Spółce "A" kary pieniężne. Powyższe oznacza, że tytuły wykonawcze z dnia 21.07.2015 r. zawierają prawidłowe oznaczenie wierzyciela, bowiem wskazuje jego nazwę, adres oraz NIP. Organ odwoławczy zauważył także, że z dniem 01.10.2015 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania. Na mocy tego rozporządzenia od dnia 01.10.2015 r. wierzycielem pozostaje Dyrektor Izby Celnej w S.

Wbrew twierdzeniu zobowiązanej Spółki, w część F, poz. 7 tytułu wykonawczego widnieje podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego, co oznacza, że przedmiotowe tytuły wykonawcze spełniają wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej nieuzasadniony jest również zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 28 u.p.e.a., we wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej wierzyciel może wskazać środek egzekucyjny. Wierzyciel powinien wskazać środek egzekucyjny, gdy wniosek dotyczy egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym.

Z treści cytowanego artykułu wynika jednoznacznie, że obligatoryjny obowiązek wskazania środka egzekucyjnego spoczywa na wierzycielu wyłącznie w sytuacji poddania egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Nadto ustawodawca mówi wyraźnie o wniosku, a nie tytule wykonawczym.

Organ odwoławczy podkreślił, że w badanej sprawie mamy do czynienia nie z egzekucją należności niepieniężnych, lecz z egzekucją należności pieniężnych w postaci kary pieniężnej, a więc wskazanie przez wierzyciela - nawet we wniosku o wszczęcie takiej egzekucji - środka egzekucyjnego nie jest obligatoryjne.

Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że w przedmiotowych tytułach wykonawczych z dnia 21.07.2015r. w części: Pouczenie, wymienione zostały wszystkie środki egzekucyjne stosowane w egzekucji należności pieniężnych, określone w art. 1a pkt 12a) u.p.e.a. Podkreślił także, że ustawodawca pozostawił organowi egzekucyjnemu możliwość wyboru środka egzekucyjnego, albowiem na podstawie art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w K. tytuły wykonawcze zawierają wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, a więc element określony w art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 czerwca 2016 r. oraz poprzedzających je postanowień Dyrektora Izby Celnej, zarzucając rażącą obrazę art. 33 u.p.e.a., albowiem podniesione zarzuty są uzasadnione – w szczególności zaś wadliwym naliczaniem odsetek (kara pieniężna z tytułu urządzania gier poza kasynem gry nie mieści się w katalogu zaległości podatkowych), a także rażącą obrazę przepisu art. 27 ust. 1 pkt 11 u.p.e.a., albowiem zaskarżone zajęcie stanowi niedopuszczalne prowadzenie postępowania egzekucyjnego przy zastosowaniu innego środka egzekucyjnego aniżeli wskazany przez wierzyciela we wniosku egzekucyjnym.

Skarżąca podniosła, odwołując się do stanowiska zaprezentowanego w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Sz 513/05, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a. wierzyciel jest zobowiązany do wskazania w tytule wykonawczym środków egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych. Organ egzekucyjny jest związany wnioskami wierzyciela w tym zakresie i nie może zastosować innego środka egzekucyjnego niż proponowany przez wierzyciela. Potwierdzeniem związania organu egzekucyjnego wnioskiem wierzyciela co do rodzaju środków egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych jest art. 30 u.p.e.a, zgodnie z którym organ może zastosować inny środek egzekucyjny niż wskazany we wniosku /tylko/ w egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym. Z przepisu tego wynika a contrario, że organ egzekucyjny nie może w egzekucji należności pieniężnych zastosować środków egzekucyjnych innych niż wskazane przez wierzyciela.

Skarżąca podkreśliła, że wierzyciel nie wskazał w żaden sposób żadnego środka egzekucyjnego – nie można bowiem za taką czynność uznać posłużenia się stosownym wzorem formularza, brak jest przy tym jakiegokolwiek oświadczenia wierzyciela – tym bardziej, że podpis rzekomego wierzyciela nie znajduje się pod wskazaniem jakichkolwiek środków egzekucyjnych.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) i art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Tak pojmując rolę Sądu stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie wbrew podniesionym zarzutom odpowiada prawu.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do rozstrzygnięcia czy zarzuty zgłoszone przez skarżącą w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym zasługiwały na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań przytoczyć zatem wypada treść przepisu art. 33 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może stanowić :

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Podkreślić przy tym należy, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna.

Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

"A" sp. z o.o. pismami z 12 sierpnia 2015 r. zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w tym oparte o przesłanki wymienione w art. 33 pkt 1, 2, 3 i 4 tj. nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, błędu co do osoby zobowiązanego. Spółka zgłosiła także zarzuty w oparciu o przesłanki wymienione w art. 33 pkt 6, 9 i 10 u.p.e.a.

Organ egzekucyjny, trafnie zatem zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska wobec zgłoszonych przez spółkę zarzutów.

Dyrektor Izby Celnej w S., działając jako wierzyciel postanowieniami z dnia 20 listopada 2015 r. uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Postanowieniami Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia 10 lutego 2016 r. postanowienia te zostały utrzymane w mocy.

Z treści ostatecznych postanowień wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia 10 lutego 2016r. wynika, że obowiązek objęty tytułami wykonawczymi z dnia 21 lipca 2015 r., istnieje jest wymagalny, został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, jak też nie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego.

Skoro zatem wierzyciel w ostatecznych postanowieniach z dnia 10 lutego 2016r. uznał zarzuty: nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, błędu co do osoby zobowiązanego za bezpodstawne, to organ egzekucyjny był takim stanowiskiem związany. W tym stanie rzeczy organ egzekucyjny, również organ nadzorczy, nie był uprawniony do kwestionowania stanowiska wierzyciela w zakresie tych zarzutów.

Organ egzekucyjny nie jest bowiem uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 in fine u.p.e.a.).

Sąd podziela także stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w zakresie zarzutów zgłoszonych w parciu o przesłanki wymienione w art. 33 pkt 6,9 i 10 u.p.e.a.

Przede wszystkim skład orzekający w rozpoznawanej sprawie nie podziela stanowiska zaprezentowanego w skardze, powtórzonego za wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Sz 513/05.

Zgodnie z art. 28 u.p.e.a., we wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej wierzyciel może wskazać środek egzekucyjny. Wierzyciel powinien wskazać środek egzekucyjny, gdy wniosek dotyczy egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym.

Z treści cytowanego przepisu wynika jednoznacznie, że obligatoryjny obowiązek wskazania środka egzekucyjnego spoczywa na wierzycielu wyłącznie w sytuacji poddania egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Nadto ustawodawca mówi wyraźnie o wniosku, a nie tytule wykonawczym.

Należy zauważyć, że w badanej sprawie mamy do czynienia nie z egzekucją należności niepieniężnych, lecz z egzekucją należności pieniężnych w postaci kary pieniężnej, a więc wskazanie przez wierzyciela - nawet we wniosku o wszczęcie takiej egzekucji - środka egzekucyjnego nie jest obligatoryjne.

Jednocześnie zauważyć trzeba, że w będących przedmiotem oceny tytułach wykonawczych z dnia 21 lipca 2015r. w części: Pouczenie, wymienione zostały wszystkie środki egzekucyjne stosowane w egzekucji należności pieniężnych, określone w art. 1a pkt 12a) u.p.e.a. Przy czym ustawodawca pozostawił organowi egzekucyjnemu możliwość wyboru środka egzekucyjnego, albowiem na podstawie art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.

Wobec powyższego zgodzić należy się z Dyrektorem Izby Skarbowej, że wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w K. badane tytuł wykonawcze zawierają wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, a więc element określony w art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a.

Za prawidłowe uznać należy także, bez konieczności powtarzania trafnej argumentacji przytoczonej w części wstępnej uzasadnienia wyroku, niekwestionowane w skardze stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w zakresie pozostałych zarzutów zgłoszonych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił.