Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2007/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 1i  5, art. 25 ust. 6 i 7, art. 63 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 52 poz 343
law: Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia  bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym
article: art. 6, art. 7 i 8, art. 12art. 28, art. 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o zwolnienie z obowiązku utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...], znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasad postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz. U. Nr 52, poz. 343, dalej: Ustawa o zapasach), utrzymał w mocy decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...], znak: [...] o umorzeniu postępowania o zwolnienie z obowiązku utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego w stosunku do P. Sp. z o.o. (zwanej dalej skarżącą, spółką).

Pismem z dnia 4 września 2007 r. skarżąca skierowała do Ministra Gospodarki podanie z prośbą o wydanie decyzji zwalniającej z obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego na okres jednego roku albo do czasu zaistnienia w Polsce realnych, rynkowych możliwości usługowego magazynowania gazu ziemnego. Z treści wniosku wynikało, że skarżąca posiada koncesję z dnia [...] czerwca 2007 r. na obrót paliwami gazowymi Nr [...] oraz koncesję z dnia [...] czerwca 2007 r. na obrót gazem ziemnym z zagranicą Nr [...]. Skarżąca nie rozpoczęła faktycznej działalności gospodarczej w zakresie objętym koncesjami. Do podania spółka załączyła odpis pisma P. S.A. z dnia [...] sierpnia 2007 r. Jak wynika z jego treści, P. Sp. z o.o. wystąpiła do P. SA, jako do podmiotu dysponującego koncesją na magazynowanie paliw gazowych, z prośbą o zawarcie umowy najmu pojemności w magazynie gazu ziemnego celem realizacji obowiązku magazynowania zapasów. P. S.A. poinformował skarżącą, że nie ma możliwości zawarcia umowy w podanym powyżej zakresie, z uwagi na istniejące wcześniejsze zobowiązania umowne. Skarżąca poinformowała organ, iż w związku z uzyskaniem negatywnej odpowiedzi od jedynego podmiotu mającego możliwość – i obowiązek – udostępnienia magazynów celem magazynowania gazu, dostosowała swoje plany nabywania gazu ziemnego za granicą w taki sposób, że w ciągu 2008 r. nie przekroczy pułapu 50 mln. metrów sześciennych przywozu gazu ziemnego z zagranicy. Oznacza to, że obowiązek utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego jej nie dotyczy.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. umorzył postępowanie administracyjne.

W dniu [..] marca 2008 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z obowiązku utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego podnosząc, iż Minister Gospodarki był zobowiązany rozstrzygnąć sprawę merytoryczne, wydając decyzję zwalniającą skarżącą z obowiązku, o którym mowa w art. 24 ustawy o zapasach. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego – art. 24 ust 1 ustawy o zapasach, art. 24 ust. 5 ww. ustawy "przez jego niezastosowanie w drodze błędnej wykładni", nadto – naruszenie przepisów praw procesowego: art. 104 k.p.a. przez jego niezastosowanie i art. 105 poprzez jego błędne zastosowanie, a ponadto – rażącą przewlekłość postępowania. We wniosku skarżąca podniosła przede wszystkim, iż fakt dysponowania przez nią koncesją w zakresie obrotu gazem ziemnym kreuje po jej stronie interes prawny w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy. Umorzenie postępowania w tej sytuacji było "oczywistym i rażącym błędem prawnym". Skarżąca podniosła, iż wykładnia przepisu art. 24 ust. 5 Ustawy o zapasach nie powinna być dokonywana w oderwaniu od treści przepisu art. 25 ust. 6 ustawy, przydającego przymiot "przedsiębiorstwa wykonującego działalność gospodarczą" podmiotowi, na którym spoczywa obowiązek poinformowania Prezesa URE o zamiarze rozpoczęcia faktycznej działalności, a zatem takim, który jeszcze jej faktycznie nie rozpoczął. Podkreśliła, iż "instytucja zwolnienia z obowiązku magazynowania paliw gazowych nabiera szczególnego znaczenia i nie może być ograniczana lub eliminowana pod pretekstem interpretacji ustawy o zapasach sprzecznej z jej treścią i intencją ustawodawcy". Nadto wyraziła pogląd, iż "bez znaczenia dla prawidłowego rozumienia przepisu art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach jest treść koncesji przyznanej stronie oraz przepis art. 3 pkt. 6 ustawy Prawo Energetyczne", z których uzasadnienie kwestionowanej decyzji wywodzi wniosek, iż za podjęcie działalności uważa się dzień faktycznego rozpoczęcia sprzedaży (handlu). Zarówno Prawo Energetyczne, jak i wydana na jego podstawie koncesja normują zagadnienia całkowicie odrębne od problematyki zapasów obowiązkowych, którą całkowicie i autonomicznie reguluje ustawa o zapasach".

Po ponownym przeanalizowaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy Minister Gospodarki podał, że organ odwoławczy nie był zobowiązany do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, gdyż skarżąca nie wykazała istnienia interesu prawnego. Postępowanie administracyjne może toczyć się jedynie w sytuacji, gdy istnieje jego "przedmiot" czyli, gdy zostaną spełnione łącznie następujące warunki: podmiot posiadający zdolność administracyjnoprawną dysponuje interesem prawnym w rozumieniu art. 28 K.p.a. i zrealizowany został pewien stan faktyczny odpowiadający hipotezie określonej w normie kompetencyjnej.

Ustawa o zapasach wprowadza w art. 24 ust. 1 obowiązek utrzymywania obowiązkowych zapasów gazu ziemnego przez przedsiębiorstwa energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą i podmioty dokonujące przewozu gazu ziemnego.

Zgodnie z ustalonym przez Ministra Gospodarki stanem faktycznym skarżąca nie wykonuje działalności, o której mowa w art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach, a jedynie planuje ją wykonywać. Nie dokonała przywozu gazu ziemnego z zagranicy, nie posiada więc żadnych odbiorców. Skarżąca nie dokonała importu gazu ziemnego, nie przekroczyła progów ilościowych opisanych w art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach. Ponieważ nie spełniła powyższych warunków można było wskazać jedynie na istnienie po jej stronie interesu faktycznego, tzn. zainteresowania uzyskaniem zwolnienia, o którym mowa w art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach. Tymczasem przesłanką zwolnienia z obowiązku utrzymywania zapasów jest faktyczne wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą lub faktyczne dokonywanie przywozu gazu ziemnego.

Zestawiając natomiast treść art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach z art. 24 ust. 6 tejże ustawy, Minister Gospodarki podał, że z uwagi na zawarty w treści tego artykułu obowiązek poinformowania Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, wykładnia celowościowa wskazuje, że chodzi w nim o przedsiębiorstwo zamierzające dopiero wykonywać działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą.

Na tle podanego przepisu samo zainteresowanie skarżącej uzyskaniem zwolnienia nie przesądza o istnieniu interesu prawnego. Stanowi jedynie o istnieniu interesu faktycznego, który nie daje przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym.

Minister Gospodarki nie zgodził się również z zawartym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy twierdzeniem skarżącej, że przepisy ustawy o zapasach należy interpretować w oderwaniu od przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 ze zm.), bowiem przepisy ustawy o zapasach w art. 2 odsyłają wprost do regulacji zawartych w ustawie – Prawo energetyczne.

Organ odrzucił jako niezasadny argument skarżącej, że zawężenie kręgu podmiotów gospodarczych, które mogą ubiegać się o zwolnienie odbywa się ze szkodą dla bezpieczeństwa energetycznego kraju, pogłębiając tym samym monopolizację rynku gazu. Zdaniem organu odowławczego to właśnie tworzenie i utrzymywanie zapasów gazu ziemnego służy bezpieczeństwu energetycznemu i paliwowemu państwa.

Pismem z dnia 8 lipca 2008 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2008 r., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z decyzją ją poprzedzającą.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 24 ust. 5, art. 25 ust. 6 i ust. 7 ustawy o zapasach i art. 2 ustawy - Prawo energetyczne, poprzez błędną wykładnię, a także naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 104 K.p.a., art. 105 K.p.a., art. 6, art. 7, art. 12 K.p.a. oraz art. 28 K.p.a.

Skarżąca podała, że decyzja administracyjna, zgodnie z art. 104 K.p.a. rozstrzyga sprawę co do jej istoty w granicach żądania określonego przez strony. W tych granicach należy więc ocenić decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła brak merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Organ nie zwolnił skarżącej z obowiązku utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, ale nie odmówił też skarżącej takiego zezwolenia. A to oznacza, że organ, z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie, podając jedynie, że na skarżącej nie ciążył obowiązek utrzymywania przedmiotowych zapasów.

Wbrew opinii organu, w sprawie nie zachodzi okoliczność bezprzedmiotowości postępowania, gdyż skarżąca dysponuje koncesją w zakresie obrotu gazem ziemnym, a zatem ma interes prawny w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza natomiast brak przedmiotu sprawy określonego w prawie materialnym. Jeśli podmiot uprawniony do żądania rozstrzygnięcia ma interes prawny w żądaniu załatwienia jego sprawy w drodze decyzji, nie może być mowy o bezprzedmiotowości postępowania. Bezprzedmiotowości postępowania nie należy mylić z bezzasadnością żądania strony, która oznacza brak przesłanek do uwzględnienia wniosku. W przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty. Ewentualny zatem brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku nie czyni prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony.

Ponadto, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem zaś jest konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.

Wprawdzie decyzja Ministra Gospodarki odmawia skarżącej przymiotu strony, ale nie formułuje tego wprost. W uzasadnieniu decyzji zawarte jest błędne twierdzenie jakoby skarżąca miała interes faktyczny, a nie prawny w żądaniu zwolnienia z obowiązku tworzenia zapasów gazu. Nie ulega wątpliwości, że ustawa o zapasach nakłada na przedsiębiorców obowiązek tworzenia zapasów gazu oraz przewiduje możłiwość zwolnienia z takiego obowiązku. Ubieganie się przedsiębiorcy o zwolnienie z obowiązku tworzenia zapasów stanowi realizację interesu prawnego skarżącej, natomiast organ zobowiązany jest do zwolnienia z tego obowiązku w trybie przewidzianym ustawą o zapasach i K.p.a. W związku z tym, naruszenie przepisu art. 28 K.p.a. przez organ miało istotny wpływ na podjęcie wadliwej decyzji.

Organ nie wyjaśnił i nie uzasadnił wykładni art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach, a podane przez organ argumenty są niezasadne w kontekście całej regulacji zawartej w ustawie o zapasach, w szczególności art. 25 ust. 6 i ust. 7 tejże ustawy. W przedmiotowej sprawie istnieje przedmiot sprawy – żądanie zwolnienia z obowiązku tworzenia zapasów gazu oraz interes prawny strony, domagającej się takiej czynności od Ministra Gospodarki.

Interpretacja przepisu art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach powinna być powiązana z treścią art. 25 ust. 6 i 7 ustawy. Interpretacja dokonana przez organ, w oderwaniu od tego poglądu jest wadliwa i narusza zasady racjonalnej wykładni celowościowej ustawy. Skoro ustawodawca określił, iż "przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą" albo "podmiot dokonujący przywozu gazu ziemnego" są obwiązane poinformować Prezesa URE o zamiarze podjęcia takiej działalności najpóźniej na 30 dni przed jej rozpoczęciem, to oznacza, że przymiot "przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą" albo "podmiot dokonujący przywozu gazu ziemnego" przysługuje tym przedsiębiorstwom, które posiadają ważną koncesję na wyżej wskazane czynności gospodarcze, a jeszcze fizycznie nie rozpoczęły przywozu gazu ziemnego lub obrotu gazem ziemnym z zagranicą. Inne rozumienie tego przepisu, tj. takie, że określony przymiot uzależniony jest od fizycznego dokonywania tych czynności uniemożliwiałoby w ogóle rozpoczęcie działalności przez przedsiębiorców w zakresie objętym przepisem art. 25 ust. 6 ustawy o zapasach. Dzień rozpoczęcia przywozu gazu ziemnego określa art. 25 ust. 7, na taki dzień, w którym po raz pierwszy gaz ziemny sprowadzono na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pierwszy przywóz gazu ziemnego na terytorium kraju mogą dokonywać przedsiębiorstwa energetyczne określone w art. 24 ust. 5 i art. 25 ust. 6 ustawy o zapasach, a zatem takie, którym przysługuje przymiot "przedsiębiorstwa energetycznego wykonującego działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą" albo podmiotu dokonującego przywozu gazu ziemnego".

Zdaniem skarżącej, oczywistym nadużyciem byłoby przypisywanie ustawodawcy zamiaru eliminowania z obrotu tych przedsiębiorców, którzy uzyskali stosowne koncesje i którym ustawa zgodnie z treścią art. 24 ust. 5 i art. 25 ust. 6 i ust. 7 daje możliwość ubiegania się o zwolnienie z obowiązku tworzenia zapasów gazu ziemnego. Powyższy pogląd uzyskuje oparcie również w treści przepisów art. 4 ust. 1 i art. 4c ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne.

Prawidłowego rozumienia przepisu art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach nie można odrywać od treści przepisu art. 25 ust. 6 ustawy, który to przepis precyzyjnie określa kolejność zdarzeń wywołujących skutki prawne. Przymiot przedsiębiorstwa energetycznego wykonującego działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą lub podmiotu dokonującego przywozu gazu ziemnego zgodnie z tym przepisem powstaje po stronie przedsiębiorcy dysponującego stosowną koncesją, co najmniej na 30 dni przed faktycznym rozpoczęciem działalności w postaci przywozu gazu ziemnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Odmienne rozumienie przepisu art. 25 ust. 6 i w konsekwencji art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach jest oczywiście sprzeczne z wyraźnym brzmieniem ustawy.

Brak jest, zdaniem skarżącej, podstaw aby w stosunku do identycznych treściowo pojęć: "przedsiębiorstwo wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą" i "podmiot dokonujący przywozu gazu ziemnego" zawartych w sąsiadujących ze sobą przepisach Ustawy o zapasach (art. 24 ust. 5 i art. 25 ust. 6) stosować dwie odmienne reguły interpretacyjne.

Bez znaczenia dla prawidłowego rozumienia przepisu art. 24 ust. 5 Ustawy o zapasach jest treść koncesji przyznanej stronie przez przepis art. 3 pkt 6 ustawy – Prawo energetyczne, na podstawie których organ stwierdza, że podjęcie działalności należy uważać za dzień faktycznego rozpoczęcia sprzedaży gazu ziemnego. Zarówno Prawo energetyczne, jak i wydana na jego podstawie koncesja normują zagadnienia całkowicie odrębne od problematyki zapasów obowiązkowych, którą całkowicie i autonomicznie reguluje Ustawa o zapasach. Interpretacja przepisów ustawy o zapasach winna być nakierowana na treść tej ustawy oraz jej cel i zamiar racjonalnego ustawodawcy.

Skarżąca zakwestionowała stanowisko zawarte w decyzji, że w przedmiotowej sprawie pośrednie zastosowanie mają przepisy ustawy – Prawo energetyczne. Wyklucza taką koncepcję zasada interpretacyjna, że prawo późniejsze uchyla prawo wcześniejsze oraz, że przepis szczególny uchyla ogólny. Ustawa o zapasach jest późniejsza niż ustawa – Prawo energetyczne i w zakresie regulacji zapasów obowiązkowych jest prawem szczególnym.

Jednym z istotnych celów instytucji prawnej zwolnienia skarżącej z obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów gazu ziemnego zawartej w art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach jest również stworzenie przedsiębiorcom stabilnej i przewidywalnej sytuacji prawnej pozwalającej na precyzyjne planowanie działań gospodarczych.

Minister Gospodarki w odpowiedzi na skargę z dnia 18 września 2008 r. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga P. Sp. z o.o. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] - nie narusza prawa.

Kwestią sporną, wymagającą analizy w niniejszej sprawie jest interpretacja art. 24 ust. 5. ustawy o zapasach, zgodnie z którym: "Przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą lub podmiot dokonujący przywozu gazu ziemnego mogą być zwolnione z obowiązku, o którym mowa w ust. 1, jeżeli liczba ich odbiorców nie jest większa niż 100 tys. i przywóz gazu ziemnego nie przekracza w ciągu roku 50 mln m3. Zwolnienia dokonuje minister właściwy do spraw gospodarki, na wniosek tego przedsiębiorstwa lub podmiotu, w drodze decyzji, na okres do jednego roku lub do czasu zmiany stanu faktycznego będącego podstawą do zwolnienia z tego obowiązku". Różnica w rozumieniu powyższego przepisu pomiędzy stronami sprowadza się do tego, czy przesłanką ubiegania się o zwolnienie z obowiązku utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, przewidzianego w ust. 1 tego przepisu, jest faktyczne rozpoczęcie działalności gospodarczej, czyli dokonanie przywozu gazu ziemnego, czy też wystarczające jest spełnienie przesłanek formalnych do jej rozpoczęcia, czyli dysponowanie koncesją w przedmiotowym zakresie. Pogląd organu, wyrażający się w wydaniu decyzji umarzającej postępowanie w sprawie administracyjnej został wydany w oparciu o przekonanie, iż po stronie skarżącej nie została spełniona jedna z przesłanek kształtujących przedmiot postępowania. Nie powstał zatem interes prawny w dochodzeniu uprawnienia, o którym mowa w art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach. Przeciwny pogląd wyrażany przez skarżącą sprowadza się natomiast do wskazania, że przedmiotowe zwolnienie jest warunkiem sine qua non faktycznego rozpoczęcia prowadzenia działalności w zakresie posiadanej koncesji. Odmowa zawarcia umowy najmu pojemności w magazynie gazu ziemnego ze strony jedynego podmiotu wykonującego tego rodzaju usługę, czyli P. SA jest bowiem przeszkodą uniemożliwiającą wywiązanie się z obowiązku.

Sąd po rozpoznaniu niniejszej sprawy doszedł do przekonania, iż wykładnia literalna art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach prowadzi do wniosku, iż przesłanką konieczną dla jego zastosowania jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na przywozie gazu ziemnego. Wskazuje na to kryterium ustawowe ubiegania się o zwolnienie, odnoszące się do rozmiaru dokonywanego obrotu i przywozu.

Aby możliwe było ustalenie, że warunki te zaistniały, konieczny jest import gazu do Polski. W omawianym przepisie nie mówi się bowiem o sytuacji hipotetycznej, tylko już istniejącej ("liczba odbiorców jest nie większa niż..."; "przewóz nie przekracza"). Gdyby celem ustawodawcy było umożliwienie ubiegania się o takie zwolnienie przed rozpoczęciem fizycznego importu gazu ziemnego, to z pewnością nie użyłby takich sformułowań jak wskazane, lecz tak jak w art. 25 ust. 6 u.z.g.z. określiłby w sposób jednoznaczny, że ze stosownym wnioskiem można wystąpić przed rozpoczęciem przywozu gazu ziemnego. Zwrócić należy również uwagę, że zwolnienia można dokonać na okres do jednego roku lub do zmiany stany faktycznego będącego podstawą do zwolnienia z tego obowiązku. Określony stan faktyczny musi zatem istnieć, a nie być hipotetyczny i planowany w dacie wydawania decyzji. Skarżąca podanych wyżej warunków nie spełniła, a zatem nie była uprawniona do wystąpienia z wnioskiem określonym w art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach. Wbrew poglądowi skarżącej, w ten sposób dokonana wykładnia pojęcia "wykonywania działalności gospodarczej" nie pozostaje w sprzeczności z innymi normami prawa dotyczącymi omawianej materii. Mianowicie – zgodnie z art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy o zapasach "Karze pieniężnej podlega ten kto: (...) nie dopełnia obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych, o którym mowa w art. 5 lub 24, w przewidzianym terminie i wymaganej ilości".

Odesłanie wprost do dyspozycji przepisu art. 24 ustawy o zapasach przez normę penalizacyjną oznacza, zdaniem Sądu, że ustawodawca nie miał wątpliwości, że do cech stanu faktycznego w niej opisanego należy rzeczywiste, a nie tylko formalne, wykonywanie działalności gospodarczej polegającej na obrocie gazem ziemnym, a więc rozpoczęcie przywozu gazu. Odmienne rozumienie tej ostatnio przywołanej normy powodowałoby bowiem przyjęcie, że penalizowane jest zachowanie polegające na braku zapasów obowiązkowych przez podmiot uprawniony do obrotu gazem na podstawie koncesji, lecz z tego uprawnienia nie korzystający – bez względu na przyczynę takiego stanu rzeczy. Tego rodzaju intencję po stronie racjonalnego ustawodawcy można wykluczyć. Powyższemu poglądowi nie stoi na przeszkodzie treść art. 25 ust. 6 ustawy o zapasach, zgodnie z którą: "Przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą lub podmiot dokonujący przywozu gazu ziemnego są obowiązane poinformować Prezesa URE o zamiarze rozpoczęcia przywozu gazu ziemnego najpóźniej na 30 dni przed dniem rozpoczęcia tego przywozu". Cytowana przez skarżącą w licznych pismach treść powyższego przepisu miałaby przesądzać, że ustawodawca przypisał terminowi "dokonywanie przywozu gazu ziemnego" odmienną treść. Mianowicie - przymiot, o którym mowa, przysługiwać by miał podmiotowi uprawnionemu na podstawie koncesji przed rozpoczęciem faktycznej działalności. Zdaniem Sądu, w przypadku tego przepisu, którego celem nie budzącym jakichkolwiek wątpliwości jest nałożenie wymogu formalnego (poinformowania Prezesa URE o zamiarze rozpoczęcia przywozu gazu ziemnego) na podmiot, który zamierza dopiero rozpocząć faktyczną działalność, odmienność rozumienia omawianego pojęcia jest oczywista, a technika legislacyjna nie wymagała doprecyzowania tej kwestii z uwagi na narzucającą się w tym wypadku wykładnię celowościową. Nie uchybia to jednakże poglądowi, iż wymóg tworzenia i utrzymywania zapasów gazu ziemnego dotyczy podmiotów, które tę działalność faktycznie rozpoczęły. Bezspornym jest, iż skarżąca nie dokonała dotychczas przywozu gazu ziemnego do Polski.

W ocenie Sądu Minister Gospodarki prawidłowo przyjął obiektywną (materialną) teorię strony, zgodnie z którą może ona skutecznie domagać się czynności od organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, o ile istnieje przepis prawa materialnego, na którego podstawie można takiego żądania dochodzić. W przedmiotowej sprawie przepisem prawa materialnego jest art. 24 ustawy o zapasach.

W postępowaniu administracyjnym dotyczącym zwolnienia z obowiązku utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego mogą występować z wnioskiem dwa rodzaje stron: jedna, dysponująca obiektywnie istniejącym interesem prawnym, wynikającym z prawa materialnego (art. 24 ust. 5 i 6 ustawy o zapasach) i druga, jedynie subiektywnie przekonana o posiadaniu takiego interesu prawnego. W obu przypadkach identyfikacja tego interesu następuje w trakcie postępowania wyjaśniającego, natomiast rozstrzygnięcie w sprawie istnienia interesu prawnego przybiera formę decyzji administracyjnej kończącej postępowanie. Jedynie w pierwszym przypadku będzie to decyzja merytoryczna, w przypadku drugim – decyzja procesowa umarzająca postępowanie zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., ze względu na jego bezprzedmiotowość. Taką właśnie decyzję Minister Gospodarki podjął w stosunku do skarżącej w dniu [...] lutego 2008 r., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, uznając, że w jej przypadku nie istnieje interes prawny znajdujący umocowanie w materialnym prawie administracyjnym, tzn. w art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach. Jakakolwiek decyzja merytoryczna wydana w tej sprawie (zarówno zezwalająca jak i odmawiająca zezwolenia) byłaby nieważna (zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) jako wydana bez podstawy prawnej.

Reasumując – Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego – w szczególności art. 24 ust. 5, oraz 25 ust. 6 i 7 ustawy o zapasach.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne ( t.j.: Dz. U. 2006 r. nr 89, poz. 625) – należy stwierdzić, że nie jest on zrozumiały, gdyż przedmiotowy przepis został z ustawy skreślony (nie obowiązuje od 1 stycznia 2003 r.). Należy stwierdzić jednocześnie, że żaden z przepisów ustawy Prawo energetyczne nie był przyjęty jako podstawa wydania decyzji I lub II instancji, dlatego też nie było możliwe uznanie, iż jego ewentualne naruszenie mogło mieć wpływ na treść kontrolowanych decyzji.

Sąd doszedł ponadto do przekonania, iż Minister Gospodarki przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie administracyjne, w trakcie którego nie doszło do naruszeń przepisów proceduralnych, w tym art. 6, 7 i 8 oraz 28 i 105 k.p.a. w stopniu uzasadniającym konieczność eliminacji zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego. Zarzucana przewlekłość postępowania (naruszenie art. 12 k.p.a.) nie stanowi uchybienia przepisów postępowania mogącego mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit.c).

Należy podkreślić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie VI SA/Wa 1893/07 (wyrok z 7 kwietnia 2008 r.) wyraził zbieżny pogląd z prezentowanym w niniejszym wyroku.

Z uwagi na powyższe, uznając że w przedmiotowej sprawie nie zaistniał stan faktyczny przewidziany przez ustawodawcę w przepisie art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach, oraz że w związku z tym skarga nie ma uzasadnionych podstaw, Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.