Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 694/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-08-09 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 10 października 2011 r. Nr: [....] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzewa p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 10 października 2011 r. Nr: [....] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzewa skarżący W.B. zawarł wniosek o zwolnienie go od kosztów procesu.

W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 maja 2012 roku, skarżącemu został przesłany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił brak przesyłając wypełniony formularz "PPF". Z informacji w nim zawartych wynika, że skarżący mieszka z rodzicami. Źródłem jego utrzymania jest zasiłek chorobowy z KRUS w wysokości 10 zł dziennie. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi nieruchomość rolna wielkości 1,19 ha. Nie dysponuje on zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że nie ma pieniędzy na koszty sądowe.

Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, został on wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez wykazanie wszystkich osób pozostających wraz ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym (m.in. małżonka, rodzice, rodzeństwo) z podaniem stanu majątkowego tych osób, źródła i wysokości miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez te osoby, oświadczenie przez jaki okres skarżący pobiera zasiłek chorobowy KRUS i czy świadczenie to jest jedynym źródłem jego utrzymania, oświadczenie, czy skarżący uzyskuje jakiekolwiek dochody z nieruchomości rolnej oraz czy pobiera dopłaty unijne do gruntów (jeśli tak należało załączyć ostatnią decyzję o przyznaniu dopłat), udokumentowanie aktualnymi rachunkami / fakturami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem skarżącego (opłaty za prąd, gaz, wodę, opał, podatki, ubezpieczenie itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, środki czystości, telefon, ewentualne leczenie, itp., a także przedłożenie wykazów wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię z okresu ostatnich trzech miesięcy.

Mimo upływu zakreślonego siedmiodniowego terminu skarżący nie odniósł się do wezwania.

Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:

Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.

Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.).

W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżący ubiegając się o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od konieczności uiszczania kosztów sądowych, winien był przekonać sąd, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie tych kosztów we własnym zakresie bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.

Zdaniem orzekającego skarżący nie wykazał, iż w stosunku do jej osoby zachodzą przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy. Dane zawarte w złożonym przez niego oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie mają cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a., a wezwanie do uzupełnienia tych danych nie zostało przez skarżącego wykonane.

Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. strona obowiązana jest złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Wezwanie skierowane do skarżącego o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz nadesłanie dokumentów źródłowych oznaczało, że dane, którymi dysponował orzekający nie wystarczyły do wolnej od wątpliwości oceny jego sytuacji majątkowej, a tym samym nie umożliwiły uwzględnienia wniosku.

Nieudzielanie przez skarżącego informacji, o których mowa w skierowanym do niego wezwaniu, a także nieprzesłanie dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego spowodowało, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące możliwości płatniczych W.B. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż skarżący nie wykazał, że faktycznie znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z tym wniosek o przyznanie prawa pomocy, zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt II OZ 1112/06, postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt II FZ 126/05) należało oddalić na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270).