Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 55/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 38
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Protokolant: Mariusz Sitny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2020 r. w Wydziale IV sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata K. K. kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. C. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta L. z dnia [...], nr [...], na mocy której przyznano stronie pomoc w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu leków w wysokości 60 zł, jednorazowo we wrześniu 2019 r., oraz odmówiono przyznania zasiłku celowego na - przyłączenie energii elektrycznej, wywóz śmieci, bieżące naprawy i remonty budynku mieszkalnego oraz zakup opału.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy, wnioskiem z dnia 6 września 2019 r. strona zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. o udzielenie pomocy w postaci zasiłku celowego na: opał, zakup leków, wywóz śmieci, przyłączenie do budynku energii elektrycznej, bieżących napraw i bieżących remontów budynku mieszkalnego, a także, za zaspokojenie innych niezbędnych potrzeb, jak np. gorącego posiłku.

Na podstawie przeprowadzonego w dniu 16 września 2019 r. wywiadu środowiskowego oraz w toku postępowania ustalono, że wnioskodawca jest osobą samotnie gospodarującą, zarejestrowaną w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] został on zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności, na stałe, przy czym, od tego orzeczenia wniósł on odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. Na dochód wnioskodawcy w sierpniu 2019 r., ustalony zgodnie z art. 8 u.p.s., składała się kwota zasiłku okresowego w wysokości 350,50 zł. Stwierdzono również, że wnioskodawca zajmuje dom jednorodzinny, który stanowi własność wnioskodawcy. Dom jest zaniedbany i wymaga remontu

(powybijane szyby na parterze, brak wody i energii elektrycznej). Wnioskodawca zajmuje pokój na I piętrze budynku. Podwórze jest zaśmiecone i zastawione m.in. różnymi sprzętami elektronicznymi, częściami samochodowymi i butelkami.

Bazując na tych wszystkich ustaleniach organ pierwszej instancji stwierdził, że wnioskodawca spełnia warunki do otrzymania świadczeń z pomocy społecznej. Powyższe znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji tego organu z dnia [...], nr [...], na mocy której organ przyznał skarżącemu zasiłek celowy we wrześniu 2019 r. w wysokości 60,00 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu leków (zobowiązując jednocześnie wnioskodawcę do przedłożenia pracownikowi socjalnemu imiennej faktury za zakupione leki, w terminie 15 dni od daty pobrania tego zasiłku) oraz odmówił przyznania zasiłku celowego za ten miesiąc z przeznaczeniem na: przyłączenie energii elektrycznej, wywóz śmieci, bieżące naprawy i remonty budynku mieszkalnego oraz opału.

Podstawę prawną decyzji stanowiły m.in. przepisy art. 3 ust. 3 i 4, art. 8 oraz art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1507, dalej: u.p.s.), a podstawę faktyczną ustalenia poczynione w toku wywiadu środowiskowego oraz w toku postępowania. Uzasadniając wydaną decyzję organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 39 u.p.s., w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Wskazał również, iż ważąc z jednej strony sytuację życiową i potrzeby wnioskodawcy, z drugiej, możliwości pomocy społecznej, organ przyznał stronie zasiłek celowy z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu leków, odmawiając jednocześnie przyznania zasiłku celowego na zakup opału z uwagi na ograniczone środki pieniężne jakimi dysponował Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w L. w roku 2019 r. W tym kontekście organ podniósł, że ośrodek ten, we wspomnianym roku, na realizację zasiłków celowych, specjalnych zasiłków celowych, pomocy w naturze i zasiłków okresowych w ramach środków własnych dysponował kwotą 69.500 zł. W pierwszej kolejności środki te musiał przeznaczyć na niezbędne potrzeby osób korzystających z pomocy ośrodka, w tym na zakup leków. Zaznaczył również, że organ pomocy społecznej ma obowiązek oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, przy uwzględnieniu rozmiaru środków finansowych pozostających w jego dyspozycji oraz ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc z opieki społecznej.

Zwrócił także uwagę na to, że wnioskodawca korzysta z różnych form wsparcia ze strony ośrodka pomocy społecznej. I tak, w 2019 r. przyznano mu już pomoc w postaci: pomocy rzeczowej w styczniu 2019 r. w postaci 0,5 tony węgla kamiennego groszek wraz z transportem o wartości 380 zł; zasiłku okresowego od 1 stycznia do 30 września 2019 r. w wysokości po 350,50 zł miesięcznie; zasiłku celowego w styczniu w kwocie 80 zł, a od lutego do września 2019 r. w wysokości 60 zł miesięcznie; gorącego posiłku (zupy) na okres od 2 stycznia do 30 sierpnia 2019 r. oraz świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności w okresie od września 2019 r. do grudnia 2019 r. w kwocie 90 zł miesięcznie.

Jako nie mieszczące się w pojęciu niezbędnej potrzeby życiowej ocenił organ zgłoszone przez stronę żądanie w zakresie podłączenia energii elektrycznej, wywozu śmieci oraz bieżących napraw i remontów budynku mieszkalnego.

Z tych powodów, organ odmówił przyznania zasiłku celowego w odniesieniu do tych potrzeb wnioskodawcy.

W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz o uwzględnienie jej potrzeb zgłoszonych we wniosku. Zdaniem strony, organ pierwszej instancji "bezrefleksyjnie skazuje ją na śmierć z powodu wychłodzenia" poprzez odmowę sfinansowania opału na nadchodzący sezon grzewczy w 2019 r. Ponadto, przyznany zasiłek celowy nie jest wystarczający na zakup wszystkich przepisanych jej leków.

Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na skutek odwołania strony od decyzji z dnia [...], organ drugiej instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Zaznaczył, że co do zasady strona spełnia wymogi uzyskania pomocy w formie zasiłku celowego, przede wszystkim z uwagi na niepełnosprawność i niski dochód. Następnie wskazał, że rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w granicach uznania administracyjnego. Wyjaśnił, że rozpatrując wniosek o przyznanie zasiłku celowego organ pomocy społecznej powinien kierować się interesem obywatela, interesem społecznym oraz wysokością środków finansowych jakie pozostają do jego dyspozycji. W rozwinięciu tej argumentacji wyraził przekonanie, że dysponując środkami publicznymi, organ pomocy społecznej ma prawo dokonywać hierarchizacji zgłaszanych potrzeb, a ustalenie zasad przyznawania świadczeń ma na celu zapewnienie racjonalnej gospodarności w rozdziale środków finansowych pozostających w dyspozycji organu pomocy społecznej. Wskazał, że pomoc społeczna nie ma na celu zastępowania osób i rodzin w wysiłkach nakierowanych na poprawę ich sytuacji, lecz udzielanie wsparcia. Podkreślił, że instytucji pomocy społecznej nie można traktować jako źródła stałego, bieżącego utrzymania. W kontekście tym organ odwoławczy wyjaśnił, że zakwalifikowanie żądania strony jako niezbędnej potrzeby bytowej uzależnione jest od okoliczności konkretnego przypadku. W nawiązaniu do powyższego organ odwoławczy podniósł, że strona uzyskała pomoc w ramach możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. Zwrócił uwagę, że wnioskodawca jest otoczony pomocą społeczną. W 2019 r. otrzymał szereg świadczeń rzeczowych i finansowych, a obowiązkiem ośrodka pomocy społecznej nie jest spełnianie każdej potrzeby zgłaszanej przez podopiecznych. Końcowo organ odwoławczy zaakcentował, że strona nie wykorzystuje swoich możliwości w celu polepszenia sytuacji majątkowej albowiem odmawia sprzedaży złomu znajdującego się na jej posesji, za co mogłaby kupić opał na zimę.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzucił organowi drugiej instancji "bezrefleksyjny automatyzm" w rozpoznaniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, a także, zaniechanie zbadania, czy Burmistrz Miasta L. zapewnia dostateczne środki finansowe na realizację ustawy o pomocy społecznej "przez podległy mu MOPS w L.", w tym, rozdział środków finansowych w sposób odpowiedni do potrzeb podopiecznych MOPS w L. (w sposób umożliwiający im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka). Zdaniem skarżącego, Burmistrz Miasta L. "w sposób skandaliczny i z naruszeniem prawa" nie zadbał o środki finansowe dla MOPS w L., biorąc udział w finansowaniu różnych imprez i cyklicznych wydarzeń w mieście (jak przykładowo: Dni L. w 2019 r., cykliczne zapraszanie przez Bibliotekę Miejską w L. różnych celebrytów). Skarżący podniósł również, że wielokrotnie, na piśmie, zarzucał MOPS w L. niewłaściwe gospodarowanie pieniędzmi. Do tych wszystkich kwestii organ drugiej instancji nie odniósł się w swojej decyzji. W skardze skarżący zawarł również polemikę z argumentacją zawartą w zaskarżonej decyzji podnosząc, że nikomu nie odmawiał sprzedaży złomu znajdującego się na jego posesji. Wyjaśnił, że na tej posesji znajduje się "pięć starych wraków samochodów" systematycznie rozkradanych przez okolicznych złodziei, a skarżącego nie stać na ich wywóz na złomowisko. Wskazał, że uwzględniając cenę kilograma złomu w punkcie jego skupu skarżący musiałby jeszcze dopłacić do tego wywozu, dlatego też niezrozumiałe jest dla niego stanowisko organu co do tego, że środki pozyskane ze sprzedaży wraków mogłyby zostać przeznaczone na zakup opału.

W treści skargi skarżący zawarł również wniosek o przyznanie mu adwokata z urzędu.

Wskazując na wymienione okoliczności skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przyznanie mu środków finansowych na wskazane we wniosku z września 2019 r. cele.

Argumentację skargi skarżący rozwinął w pismach z dnia – 27 grudnia 2019 r. i 9 marca 2020 r. W tym ostatnim piśmie skarżący domagał się ustalenia tego, w jakiej wysokości powinien Burmistrz Miasta L. zapewnić budżet dla Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej tak, aby ośrodek ten mógł zapewnić podopiecznym minimum egzystencji w warunkach odpowiadających godności człowieka. Skarżący wyraził także przekonanie, że brak środków finansowych na opał dla podopiecznych pomocy społecznej świadczy o niedopełnieniu przez Burmistrza Miasta L. jego obowiązków służbowych, przy jednoczesnym wydawaniu środków pieniężnych na imprezy masowe w mieście, czy nagrody dla podległych Burmistrzowi urzędników.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Podstawę materialnoprawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.s., służy ona wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). W myśl art. 7 ustawy, pomocy udziela się osobom i rodzinom m.in. z powodu ubóstwa, bezrobocia, długotrwałej lub ciężkiej choroby, czy też potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności.

Formy pomocy społecznej ustawodawca określił w art. 36 u.p.s., wśród których wymienił świadczenie w postaci zasiłku celowego. W myśl art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s., zasiłek ten może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jest to wyliczenie przykładowe, co oznacza, że zawarty w powyższym przepisie katalog nie ma charakteru zamkniętego. Przyznanie zasiłku celowego uzależnione jest jednakże od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, a które zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej wynosi 701 zł. Warto w tym miejscu również dodać, że rozpoznanie wniosku o przyznanie zasiłku celowego na podstawie art. 39 ust. 1 u.p.s. opiera się na zasadzie uznania administracyjnego, o czym świadczy użyte przez ustawodawcę w art. 39 ust. 1 u.p.s. określenie "może być przyznany", zamiast określenia "przyznaje się". Nawet zatem spełnienie przez wnioskodawcę ustawowych kryteriów, nie oznacza automatycznego obowiązku przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego i to w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (por.m.in. wyroki NSA z 19 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1464/06; 25 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 698/16; 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 836/12 - orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Samo przyznanie świadczenia, jak i jego wysokość uzależnione są od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy.

W przypadku rozstrzygnięć podejmowanych w trybie uznania administracyjnego kontroli sądowej podlega jedynie to, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej, zwłaszcza szczegółowym ustaleniem stanu faktycznego. Dokonując zatem kontroli legalności rozstrzygnięcia wydanego w ramach uznania administracyjnego Sąd bada, czy postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, czy zgodnie z nimi ustalono stan faktyczny sprawy i czy rozstrzygnięcie wynika z tych ustaleń.

Na tle tych uwag natury ogólnej oraz w nawiązaniu do stanu faktycznego sprawy należy wskazać, że w sprawie za bezsporną uznać należy okoliczność spełnienia przez stronę przesłanek do objęcia pomocą społeczną. Skarżący jest osobą bezrobotną, utrzymuje się z zasiłków otrzymywanych z pomocy społecznej, spełnia kryterium dochodowe warunkujące przyznanie zasiłku celowego, ma orzeczony stopień niepełnosprawności w stopniu lekkim, od którego wniósł odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności.

Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny, czy organy pomocy społecznej działały na podstawie i w granicach prawa odmawiając stronie – na tle tych ustaleń – uwzględnienia w całości wniosku z dnia 6 września 2019 r., w którym skarżący domagał się przyznania mu zasiłku celowego nie tylko na zakup leków, ale również na: opał, wywóz śmieci, przyłączenie do budynku energii elektrycznej oraz bieżące naprawy i remonty budynku mieszkalnego (sformułowane w tym wniosku żądanie przyznania zasiłku celowego na zakup gorącego posiłku rozstało rozpoznane w odrębnym postępowaniu).

W ocenie Sądu, zakres pomocy jaka została przyznana skarżącemu na mocy kwestionowanych decyzji, tj. przyznanie (we wrześniu 2019 r.) zasiłku celowego w wysokości 60 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu leków, przy odmowie (w odniesieniu do tego samego miesiąca) przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na przyłączenie energii elektrycznej, wywóz śmieci, bieżące naprawy i remonty budynku mieszkalnego oraz opału, należy uznać za mieszczący się w granicach uznania administracyjnego, a co za tym idzie, kwestionowanie przez skarżącego zakresu udzielonej mu pomocy nie daje Sądowi dostatecznych podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Należy dostrzec, że samo niezadowolenie strony z faktu, że przyznana jej pomoc z zakresu opieki społecznej nie wypełnia wszystkich oczekiwanych przez nią żądań, czy roszczeń, nie daje podstawy do przyjęcia, że decyzja organu administracji publicznej narusza prawo, skoro ustawodawca, jak to wynika z brzmienia art. 39 u.p.s., pozostawił organom administracji publicznej tzw. "luz decyzyjny" w odniesieniu do rozpatrywania wniosków w zakresie zasiłków celowych. Jak już to zostało zasygnalizowane na wstępie rozważań, ów luz decyzyjny nie oznacza oczywiście dowolności orzekania przez organy pomocy społecznej, co pozostaje pod kontrolą sądu administracyjnego. Badając legalność decyzji uznaniowej (a taki charakter, jak już wspomniano ma decyzja wydawana w sprawie zasiłków celowych) rzeczą sądu jest przeprowadzenie oceny, czy organ administracji publicznej przy podejmowaniu rozstrzygnięcia uwzględnił wszystkie okoliczności stanu faktycznego, oraz, czy uzasadnił swoje stanowisko. Swoboda w zakresie uznania administracyjnego nie oznacza bowiem dowolności i nie zwalnia organów administracji publicznej od przeprowadzenia postępowania administracyjnego w poszanowaniu reguł z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a.

W ocenie Sądu, jakkolwiek można formułować względem organów orzekających w sprawie pewne zastrzeżenia do co do lakoniczności ich pisemnych wypowiedzi, to jednak całościowa argumentacja organów, zawarta w obu decyzjach, przy niewątpliwym wniosku, że oba organy rozważyły sytuację mieszkaniową, zdrowotną i dochodową strony, jaką obrazuje przeprowadzony wywiad środowiskowy do którego odwołano się w decyzjach obu instancji, w sumie, nie dawały Sądowi podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego poprzez brak wyczerpującej analizy szeroko pojętej sytuacji życiowej strony.

W dopełnieniu tej argumentacji należy dostrzec, że, jak wynika z akt sprawy, skarżący już wcześniej korzystał z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej w L., a zatem przeprowadzony w dniu 16 września 2019 r. wywiad środowiskowy miał walor uaktualniający, znaną już, organom pomocy społecznej sytuację życiową skarżącego.

Zdaniem Sądu, decyzje organów obu instancji, choć nie wolne od zastrzeżeń co do oszczędnej argumentacji, to jednak spełniają wymogi z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., tj. zawierają uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne zawiera się w odesłaniu do wyników wywiadu środowiskowego oraz wskazaniu na to, że skarżący już wcześniej pozostawał pod opieką pomocy społecznej. Uzasadnienie prawne z kolei, poza powołaniem się na przepisy prawa, koncentruje się na wyjaśnieniu celów pomocy społecznej, na wskazaniu, że organ ma obowiązek dokonywania oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb w kontekście rozmiaru środków finansowych przeznaczonych na realizację celów pomocy społecznej, na powołaniu się na ograniczoną pulę środków pieniężnych (65.900 zł) jakimi dysponował w 2019 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w L. z przeznaczeniem na realizację m.in. zasiłków celowych (tak organ w decyzji pierwszej instancji), a także, na wyjaśnieniu charakteru decyzji uznaniowej (wyjaśnienie to zawiera decyzja organu drugiej instancji).

Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem organów orzekających w sprawie, że ograniczona wysokość środków finansowych jakimi dysponują organy pomocowe obliguje te organy do takiego gospodarowania tymi środkami (rozdysponowywania nimi) by z pomocy społecznej mogła skorzystać jak największa liczba podopiecznych, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.s. Trafnie również podnosi organ drugiej instancji, że pomoc społeczna nie ma na celu zastępowania osób i rodzin w wysiłkach nakierowanych na poprawę sytuacji życiowej, lecz ich wspieranie w tych wysiłkach.

Trudno zarzucić organom dowolność rozstrzygnięcia, gdy w sytuacji ograniczonych środków finansowych, spośród wszystkich zgłoszonych przez stronę potrzeb dokonały ich hierarchizacji, dochodząc do przekonania, że zgłoszone przez stronę zapotrzebowanie na sfinansowanie zakupu leków najbardziej odpowiada niezbędnej potrzebie życiowej. Leki służą bowiem zachowaniu zdrowia, a czasem nawet i życia. Z tej perspektywy, zgłoszone przez stronę pozostałe żądania, jak: wywóz śmieci, przyłączenie do budynku energii elektrycznej oraz bieżące naprawy i remonty budynku mieszkalnego, jakkolwiek są istotne z puntu widzenia samego zainteresowanego (wnioskodawcy), to jednak, w zestawieniu z potrzebą zakupu leków, niewątpliwie nie mają charakteru niezbędnej potrzeby życiowej.

W nawiązaniu do zgłoszonego przez stronę żądania przyznania zasiłku celowego na zakup opału należy podnieść, że jakkolwiek Sąd nie podziela argumentacji organu drugiej instancji co do tego, że taka potrzeba nie ma charakteru niezbędnej potrzeby życiowej, to jednak, sam błąd w argumentacji tego organu nie mógł mieć przesądzającego znaczenia dla kierunku rozstrzygnięcia w sprawie, albowiem, jak akcentuje się w orzecznictwie sądowym, uznaniowy charakter decyzji w sprawach zasiłku celowego uprawnia organy do odmowy jego przyznania, nawet jeśli żądanie to dotyczy potrzeb o charakterze podstawowym, Do takich niewątpliwie zaliczyć należy natomiast zakup opału na zimę.

Odnosząc się końcowo do podnoszonego przez skarżącego zarzutu niegospodarności Burmistrza Miasta L. wyrażanego w kontekście kwestionowania przez stronę racjonalności wydawania środków publicznych, kosztem pomocy społecznej, to należy podnieść - zupełnie abstrahując od samej zasadności tego rodzaju argumentacji – że ta kategoria zarzutu nie mogła mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, którą to ocenę Sąd przeprowadzał w kontekście przesłanek normatywnych art. 39 u.p.s. Kierowany pod adresem władz miasta (Burmistrza) zarzut niegospodarności środkami publicznymi skarżący może natomiast podnosić w ramach skargi powszechnej z art. 227 k.p.a., o której

zasadności Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę w żadnej sposób w tym miejscu nie przesądza.

Kierując się przedstawioną argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. wywiedzioną w sprawie skargę w całości oddalił jako pozbawioną podstaw prawnych, o czym orzekł w punkcie I sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zawarte w punkcie II sentencji wyroku, znajduje swoje uzasadnienie w art. 205 § 2 w związku z art. 250 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18).