Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 462/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: 209, 221,242
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 122, 123, 144, 181, 200, 240
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 145, 152, 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Barbara Koś . WSA Beata Sokołowska (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 r. przy udziale sprawy ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [ ... ]r. nr [ ... ] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe I uchyla zaskarżoną decyzję, II zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego W. P. kwotę [ ... ] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Sokołowska /-/ M. Kosewska /-/ B. Koś


UZASADNIENIE

Decyzją Dyrektor Urzędu Celnego w Poznaniu uznał zgłoszenie celne SAD z dnia 9 grudnia 1998 r. dokonane na rzecz W. za nieprawidłowe w części dotyczącej określenia kwoty długu celnego oraz zapisów w polach 22, 42, 46, 47 typ 111, orzekając o wyższej kwocie długu celnego i wzywając dłużników W., P. i R. do uiszczenia uzupełniającej kwoty cła wraz z należnymi odsetkami wyrównawczymi.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, iż spornym zgłoszeniem dopuszczono do obrotu samochód osobowy marki M. z 1997 r. nr nadwozia/podwozia [ ... ]. Zgłoszenia dokonał P. na rzecz W. jako importera. Do powyższego zgłoszenia dołączono umowę kupna - sprzedaży pojazdu z 14 listopada 1998 r. na kwotę [ ... ] DEM. Organ celny I instancji wszczął postępowanie w niniejszej sprawie po uzyskaniu informacji o zawarciu w dniu 19 listopada 1998 r. umowy kupna przedmiotowego samochodu dokonanego przez R. na kwotę [ ... ] DEM.

W toku postępowania dowodowego ustalono, że zadeklarowana wartość celna samochodu została zaniżona, co skutkować winno odpowiednią zmianą kwoty należnego długu celnego. Jako dłużników solidarnych wskazano w oparciu o przepis art. 221 w zw. z art. 209 §3 Kodeksu celnego W. ( osobę w imieniu której dokonano zgłoszenia ), P. ( osobę zgłaszającą, działającą w oparciu o pełnomocnictwo udzielone przez W. i potwierdzone notarialnie ) oraz R. ( osobę która dostarczyła błędnych danych odnośnie zgłoszenia ). R. miał być faktycznym odbiorcą samochodu, jego trwałym użytkownikiem okazał się jego ojciec - J. Zakupu pojazdu dokonano na rzecz W., który udzielił pełnomocnictwa do dokonania tej czynności P., a następnie zarejestrował pojazd na swoje nazwisko.

Przy obliczaniu rzeczywistej wartości celnej pojazdu wzięto pod uwagę dane z rachunku z dnia 19 listopada 1998 r., odrzucając jednocześnie informacje wynikające z orzeczenia technicznego rzeczoznawcy, który w toku prowadzonego postępowania karnego przyznał się do poświadczania nieprawdy w dokumentach tego rodzaju. Organ zastosował jednocześnie stawkę celną autonomiczną 35 % dla ostatecznego obliczenia kwoty długu celnego.

Decyzję Dyrektora Urzędu Celnego doręczono wskazanym w niej dłużnikom solidarnym - W., P. oraz R.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. oraz P. W. zarzucił organowi I instancji m. in. brak właściwego oznaczenia strony, niezbadanie okoliczności dotyczącej sfałszowania jego podpisu na pełnomocnictwie i rachunku z 19 listopada 1998 r. oraz dotyczącej zgłoszenia do odprawy pojazdu uszkodzonego, jak również pominięcie możliwości uznania za dłużnika J. Odwołujący wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii grafologa odnośnie kwestii sfałszowania jego podpisów. P. wskazał natomiast w swoim odwołaniu, że w trakcie odprawy celnej nie kwestionowano wartości pojazdu oraz jego stanu technicznego. Podkreślił też, że jako przewoźnik nie powinien zostać obciążony długiem celnym.

Dyrektor Izby Celnej decyzją adresowaną do W. i P. na podstawie art. 210 § 1 pkt. 3 i art. 233 § 1 pkt. 2 a Ordynacji podatkowej oraz art. 6 § 2, art. 29, art. 65 §2, art. 83 §3, art. 85 §1, art. 209 § 3, art. 221, art. 222 § 4, art. 242 § 5 i § 6, art. 254 § 2 Kodeksu celnego uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej kwoty długu celnego ( orzekając w tym zakresie ) oraz wezwał adresatów do uiszczenia uzupełniającej kwoty cła oraz do uiszczenia odsetek wyrównawczych.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że krąg dłużników solidarnych (stron) został wytypowany w toku postępowania I instancyjnego prawidłowo. W szczególności organ odwoławczy uznał, że W. nie udowodnił wystarczająco braku związku z dokonywanym importem pojazdu, na co wskazywał m. in. fakt wypełnienia przez niego wniosku o zarejestrowanie przedmiotowego samochodu. Nie zebrano ponadto dowodów wskazujących jednoznacznie na podrobienie pełnomocnictwa udzielonego przez W. P. Sfałszowanie jego podpisu na rachunku zakupu z dnia 14 listopada 1998 r. nie mogło mieć natomiast istotnego znaczenia dla sprawy w sytuacji, gdy dokument ten nie stanowił podstawy do określenia wartości celnej pojazdu. Za dłużnika nie mógł zostać uznany J., gdyż użytkował sporny pojazd po dopuszczeniu go do obrotu, co nie mogło mieć bezpośredniego związku z przesłankami wymienionymi w art. 209 §3 Kodeksu cywilnego. Z kolei R. został uznany przez organy celne za osobę, która faktycznie kupiła samochód za granicą i celowo dostarczyła błędne dane w przedmiotowym zgłoszeniu.

Organ II instancji skorygował ustalenia dotyczące wartości celnej pojazdu, biorąc pod uwagę stopień jego uszkodzenia. Z tego względu cenę sprzedaży samochodu ( [ ... ] DEM ) obniżono o 61 % zgodnie ze wskaźnikiem ubytku wartości.

Dyrektor Izby Celnej stwierdził ponadto, iż w sprawie nie doszło do przedawnienia terminu dochodzenia należności celnych z art. 242 § 4 Kodeksu celnego, gdyż jego bieg został przerwany na skutek wszczęcia postępowania karnego ( art. 242 § 5 ), a następnie zaczął on biec na nowo po wydaniu postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 19 sierpnia 2005 r., utrzymującego w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa. Z tego względu termin dochodzenia należności przedawnia się ostatecznie w 2010 r.

Decyzja organu II instancji została doręczona W. i P. ( k. 148-149 akt administracyjnych ).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata D. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w całości, zarzucając mu naruszenie art. 242 § 4 Kodeksu celnego poprzez nieuwzględnienie przedawnienia terminu dochodzenia należności celnych oraz naruszenie przepisów postępowania - art. 7 i 8 kpa poprzez niewyjaśnienie okoliczności sfałszowania podpisu skarżącego na dokumentach dotyczących rejestracji pojazdu oraz przewlekłe prowadzenie przedmiotowej sprawy.

Strona skarżąca podniosła, iż 5 letni termin dochodzenia należności celnych przerywa co prawda bieg w momencie wszczęcia postępowania karnego, jednakże biegnie on na nowo wyłącznie w sytuacji prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe ( art. 242 § 6 pkt. 3 ustawy ). Z tego względu skarżący uznał, iż do przerwania biegu przedawnienia może dojść jedynie wtedy, gdy wszczęto postępowanie karne w przedmiocie wykroczenia lub przestępstwa skarbowego, która to okoliczność nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Wobec tego, według W., przedawnienie nastąpić miało po upływie 5 lat od dokonania zgłoszenia celnego. Skarżący powołał się przy tym na analogiczne regulacje dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych, zawarte w przepisach Ordynacji podatkowej.

Strona skarżąca skrytykowała ponadto niewystarczające ustalenia faktyczne dokonywane przez organ w zakresie działania P. w jego imieniu oraz praktyczne zaniechanie postępowania dowodowego w przedmiocie wyjaśnienia sfałszowania podpisów skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga okazała się uzasadniona, choć Sąd nie wszystkie zarzuty i argumenty uznał za zasadne.

Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji przede wszystkim zauważył, iż w toku prowadzonego postępowania odwoławczego doszło do naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących obowiązku zapewnienia w nim udziału wszystkim stronom.

Adresatami decyzji organu I instancji byli skarżący W., P. i R., wskazani w niej jako dłużnicy solidarni - na podstawie art. 209 § 3 w zw. z art. 221 Kodeksu celnego. Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, iż stronami postępowania odwoławczego były te trzy osoby, pomimo tego, że tylko skarżący W. i P. wnieśli odwołania.

Obowiązkiem organu II instancji było powiadomienie o wszczęciu postępowania odwoławczego pozostałych osób będących stronami w sprawie - na podstawie art. 165 § 3 a Ordynacji podatkowej. Organ ten winien zatem ustalić wyczerpująco krąg podmiotów będących stronami postępowania i dokonać ich skutecznego zawiadomienia (zob. m. in. S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 586). W niniejszej sprawie Dyrektor Izby Celnej powiadomił pismem z dnia 12 maja 2006 r. ( uznanym za doręczone w trybie awizo - k. 119 akt adm. ) R. o wniesieniu odwołań - w trybie art. 165 § 3 a Ordynacji podatkowej.

Z akt administracyjnych nie wynika jednak, aby R. był informowany o istotnych czynnościach procesowych postępowania II instancyjnego. W szczególności nie był on w ogóle zawiadamiany o wyznaczeniu stronom 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego - zgodnie z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej ( zob. k. 123, 137 i 145 akt ). W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, iż pominięcie jednej z kilku stron przy wykonaniu przez organ czynności z art. 200 § 1 Ordynacji daje podstawy do możliwości rozważenia wystąpienia przesłanki wznowienia danego postępowania ze względu na niezawinione nieuczestniczenie w nim strony ( art. 240 § 1 pkt. 4 Ordynacji podatkowej ) - zob. m. in. S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 731 ).

W ocenie Sądu konieczność uznania wystąpienia w przedmiotowej sprawie powyższej przesłanki z art. 240 § 1 pkt. 4 Ordynacji podatkowej wynika jednak jednoznacznie z innego błędu proceduralnego organu odwoławczego, polegającego na zaadresowaniu i doręczeniu decyzji II instancji wyłącznie skarżącemu i P., z pominięciem R.

Trzeba w tym miejscu przypomnieć, iż postępowanie odwoławcze polega na ponownym rozpoznaniu i merytorycznym rozstrzygnięciu danej sprawy administracyjnej ( celnej ), nie zaś wyłącznie na kontroli zarzutów podniesionych wobec orzeczenia organu I instancji. Niezależnie zatem od faktu niewniesienia przez R. odwołania nie ulega wątpliwości, iż organ odwoławczy orzekł w swojej decyzji również o zakresie jego praw i obowiązków wynikających z długu celnego związanego z przedmiotowym zgłoszeniem celnym, tym bardziej, iż krąg wyznaczonych dłużników odpowiada na zasadzie solidarnej ( art. 221 Kodeksu celnego ). W uzasadnieniu decyzji Dyrektora Izby Celnej ( str. 7 ) wyjaśnia się zresztą, dlaczego winien on zostać zaliczony w niniejszej sprawie do grupy dłużników zobowiązanych na zasadzie art. 209 § 3 Kodeksu celnego.

Z tego względu należało uznać, że nieoznaczenie R. jako jednego z adresatów decyzji II instancji i niedoręczenie mu tego orzeczenia winno być potraktowane jako przesłanka do wznowienia przedmiotowego postępowania odwoławczego.

Podkreślić trzeba, że art. 144 Ordynacji podatkowej wyraża ogólną zasadę oficjalności doręczeń, nakazującą organowi celnemu doręczanie stronom wszystkich pism z urzędu. Strona nie może przy tym ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbań czy zaniechań organu celnego czy konkretnego podmiotu dokonującego doręczeń ( zob. m. in. S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 541-542 ). Samo doręczenie jest wprawdzie zaliczane do czynności procesowych technicznych ( pomocniczych ) danego postępowania, stanowi jednak bardzo istotną czynność w każdym postępowaniu celnym. Skuteczność prawna czynności faktycznej doręczenia oznacza bowiem osiągnięcie przez nadawcę zamierzonego rezultatu, którym może być - w przypadku doręczenia decyzji - wprowadzenie tego aktu do obrotu prawnego. Data prawidłowego ( skutecznego ) doręczenia decyzji wyznacza przy tym początek biegu terminów procesowych, m. in. do wniesienia właściwych środków zaskarżenia ( zob. m. in. teza 2 wyroku NSA z 13 marca 2000r., V S.A. 821/99, M. Podatkowy 2000/9/32; postanowienie NSA z 28 września 2001r., I SAB 2/01, LEX nr 75530 ). Nieskuteczne doręczenie decyzji ( lub jego brak ) oznacza zatem, iż nie została ona w istocie wprowadzona do obrotu prawnego i nie obowiązuje - nie wywołuje skutków prawnych ( zob. m. in. S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa ..., s. 693; wyrok NSA z 20 kwietnia 2000r., I S.A./Wr 613/98, LEX nr 43034; wyrok NSA z 19 października 2005r., I FSK 132/05, LEX nr 173287 ).

Zaskarżona decyzja organu II instancji - jako niedoręczona R. - nie mogła wywołać żadnych skutków procesowych wobec niego, w szczególności polegających na rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Działanie organu odwoławczego naruszyło wobec tego, w ocenie Sądu, zasadę czynnego udziału stron w każdym stadium danego postępowania celnego ( art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego ), zobowiązującą organy do zapewnienia wszystkim stronom faktycznego udziału w każdej czynności istotnej dla danego postępowania - w tym m. in. do zapewnienia stronom prawa do skutecznego wniesienia skargi. Naruszenie tej zasady skutkuje z kolei koniecznością wznowienia danego postępowania na zasadzie art. 240 § 1 pkt. 4 Ordynacji podatkowej ( zob. m. in. wyrok NSA z 17 sierpnia 1999r., S.A./Rz 282/99, LEX nr 42510; teza 1 i 2 wyroku WSA w Warszawie z 03 lutego 2005r., III S.A./Wa 919/04, LEX nr 164039 ).

Co prawda decyzja Dyrektora Izby Celnej została doręczona prawidłowo dwóm innym stronom postępowania - skarżącemu i P., jednakże, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja winna zostać uchylona w całości wobec wszystkich stron przedmiotowego postępowania celnego. Wynika to bowiem ze specyfiki odpowiedzialności za dług celny powstały na skutek zgłoszenia nieprawidłowych danych w zgłoszeniu celnym. Przepis art. 209 § 3 Kodeksu celnego wymienia krąg podmiotów będących w takiej sytuacji dłużnikami . Należą do nich zgłaszający oraz osoba na rzecz której dokonano zgłoszenia celnego ( w przypadku przedstawicielstwa pośredniego ). Są to również osoby, które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia danego zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że dane te są nieprawdziwe.

Organy celne twierdziły, że w niniejszej sprawie za dłużników zobowiązanych do uiszczenia cła uznać należy wszystkie strony postępowania celnego. Zgodnie z jednoznacznym przepisem art. 221 Kodeksu celnego wszyscy dłużnicy danego długu celnego są zobowiązani solidarnie do zapłacenia kwoty wynikającej z tego długu. Istnienie solidarnego zobowiązania celnego polega na tym, iż organ celny może żądać od każdego z dłużników zapłaty całej kwoty długu celnego, a zapłata przez jednego z nich zwalnia z obowiązku pozostałych. Wobec każdego z dłużników można też wszcząć i prowadzić postępowanie egzekucyjne

(zob. J. Borkowski i in., Kodeks celny. Komentarz, Warszawa 2001, s. 428 ; A. Gołoś, A, Wantuch, Kodeks celny. Komentarz, s. 278 ; F. Prusak, Kodeks celny. Komentarz, Warszawa 2000, s. 942 - 943 ). Odpowiedzialność stron postępowania za przedmiotowy dług celny oparta jest zatem na identycznej podstawie faktycznej i prawnej, a ich prawa i obowiązki są w tym samym postępowaniu celnym ściśle ze sobą powiązane. Zarzut niebrania udziału przez stronę w postępowaniu bez własnej winy może być przy tym podniesiony przez każdą ze stron danego postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję ( mógł być podniesiony np. przez W. poprzez wskazanie bezpodstawnego pominięcia R. w końcowej czynności postępowania odwoławczego, czyli w doręczeniu decyzji II instancji ).

Ze względu na powyższe okoliczności Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie mogła wejść ( w całości ) do obrotu prawnego. Z tego też powodu winna ona zastać uchylona. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, iż na możliwość uchylenia przez Sąd decyzji administracyjnej z uwagi na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania celnego nie ma wpływu fakt, że zgodnie z przepisem art. 241 § 2 pkt. 1 Ordynacji podatkowej wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 240 § 1 pkt. 4 tej ustawy następuje wyłącznie na żądanie samej strony ( zob. m. in. B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 315; red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 458 oraz wyrok SN z 4 grudnia 2002 r., III RN 200/01, OSNPUS 2003/24/582 ).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy dokonać prawidłowego określenia adresatów decyzji organu II instancji oraz jej doręczenia także R. w celu umożliwienia mu ewentualnego wniesienia własnej skargi do wojewódzkiego sadu administracyjnego.

Wątpliwość Sądu wzbudził ponadto sposób wykorzystania materiału dowodowego z prowadzonych w sprawie postępowań karnych dla ustalania okoliczności faktycznych dotyczących dokonanego importu przedmiotowego pojazdu oraz związanego z tym zgłoszenia celnego. Zgodnie z art. 181 Ordynacji podatkowej dowodami w postępowaniu celnym mogą być m. in. materiały zgromadzone w toku postępowania karnego, albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się jednak specyfikę dowodów tego rodzaju, wskazując na potrzebę rozważenia ponownego przeprowadzenia danego dowodu w postępowaniu celnym ( np. z zeznań świadka ), gdy wynika to z kontekstu sprawy lub woli samej strony tego postępowania. Dowody pozyskane w toku postępowania karnego winny być przy tym wnikliwie ocenione na tle całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w danym postępowaniu celnym ( zob. m. in. wyrok NSA z 21 grudnia 2007 r., II FSK 176/07, LEX nr 364727; wyrok NSA z 21 grudnia 2006 r., I FSK 996/06, LEX nr 262753 ).

Według Sądu organy celne bezpodstawnie ograniczyły się w niniejszej sprawie do dokonania oceny zeznań i wyjaśnień m. in. dłużników celnych składanych w toku postępowań karnych ( prowadzonych w związku ze sfałszowaniem podpisów skarżącego ) bez dodatkowego przesłuchania stron w postępowaniu celnym, w tym samego skarżącego. Organ odwoławczy odnosił się szczegółowo w uzasadnieniu swojej decyzji do zeznań składanych w postępowaniach karnych ( m. in. na str. 5 ), jednakże w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy brak pochodzących z nich jakichkolwiek dokumentów czy materiału dowodowego innego rodzaju, co uniemożliwia w praktyce dokonanie przez Sąd oceny prawidłowości czynności organu celnego w tym przedmiocie. Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Celnej powinien zatem rozważyć konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w omawianym powyżej zakresie.

Za niezasadny należało natomiast uznać zarzut przedawnienia prawa dochodzenia należności celnych. Zgodnie z art. 242 § 4 Kodeksu celnego kwota należności celnej może być dochodzona jedynie w ciągu 5 lat od dnia jej zarejestrowania ( w niniejszej sprawie od daty dokonania zgłoszenia celnego, tj. 9 grudnia 1998 r. ). Bieg przedawnienia terminu dochodzenia określonych należności publicznych lub prywatnych może przy tym ulec zawieszeniu lub przerwaniu. Po zawieszeniu biegu terminu przedawnienia jest on kontynuowany od dnia następnego po dniu, w którym ustały przyczyny powodujące jego zawieszenie. Z kolei w przypadku przerwania biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo.

Przepis art. 242 § 5 Kodeksu celnego wskazuje w sposób wyczerpujący przypadki powodujące przerwanie biegu przedawnienia terminu, wymieniając w punkcie 2 wszczęcie postępowania karnego ( prowadzonego na zasadach określonych w Kodeksie postępowania karnego ) oraz wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe ( prowadzonego według Kodeksu karnego skarbowego ). Nie można wobec tego podzielić zarzutu strony, że tylko wszczęcie postępowania przygotowawczego według reguł określonych w Kodeksie karnym skarbowym daje przesłankę w postaci przerwania biegu przedawnienia terminu dochodzenia danej należności celnej, gdyż ustawodawca wyraźnie wskazuje na skutek prawny tego rodzaju również w przypadku wszczęcia postępowania karnego w przedmiocie czynu zabronionego określonego w Kodeksie karnym, jeżeli pozostaje on oczywiście w związku z powstaniem danej należności celnej.

Skoro na mocy wyraźnego przepisu ustawy bieg przedawnienia terminu przerywa wszczęcie danego postępowania karnego ( związanego chociażby pośrednio z powstaniem długu celnego ) to nie ulega wątpliwości, że uprawomocnienie się orzeczenia sądu powszechnego wydanego w takim postępowaniu oznaczać musi moment początkowy nowego biegu terminu. Wprawdzie art. 242 § 6 pkt. 3 Kodeksu celnego mówi o uprawomocnieniu się orzeczenia sądu w postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jednakże prawidłowa wykładnia regulacji prawnej zawartej w art. 242 § 5 i § 6 wskazuje jednoznacznie na konieczność przyjęcia tezy o prawomocnym zakończeniu postępowania karnego jako jednej z przesłanek powodujących bieg terminu na nowo. Nie sposób bowiem założyć, że racjonalny ustawodawca umożliwiałby przerwanie biegu danego terminu, nie przewidując jednocześnie okoliczności, które kończyłyby ten okres przerwy. Samo wszczęcie postępowania karnego uniemożliwiłoby całkowicie możliwość dochodzenia danej należności celnej. Trzeba w tym miejscu też wskazać, iż przepisy regulujące przedawnienie zobowiązań podatkowych zawarte w Ordynacji podatkowej ( art. 68 i 70 ) nie mogą mieć bezpośredniego zastosowania w postępowaniu celnym na mocy art. 262 Kodeksu celnego.

W przedmiotowym postępowaniu celnym postępowanie karne dotyczące sfałszowania podpisów skarżącego na dokumentach związanych z dokonywanym importem zostało wszczęte niewątpliwie przed upływem ustawowego 5 letniego terminu od daty dokonania rejestracji należności celnych ( czyli przed dniem 9 grudnia 2003 r. ). Postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 19 sierpnia 2005 r., co oznacza rozpoczęcie biegu 5 letniego terminu przedawnienia na nowo. Rację ma wobec tego Dyrektor Izby Celnej, iż termin ten zakończy się ostatecznie w przedmiotowej sprawie w 2010 r.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd stwierdził wydanie decyzji organu II instancji z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania celnego ( art. 240 § 1 pkt. 4 Ordynacji podatkowej ) oraz naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 122 i art. 181 Ordynacji podatkowej ) wobec czego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmian.) orzekł w punkcie I wyroku o jej uchyleniu.

O kosztach postępowania oraz wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200 i art. 152 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

/-/ B. Sokołowska /-/ M. Kosewska /-/ B. Koś

D.W.d