Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1963/97
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1998-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu przy udziale Prokuratora Prokuratury Wojewódzkiej Zbigniewa Pierzyńskiego sprawy ze skargi Kazimierza S. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 5 listopada 1997 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzająca ja decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. z 4 września 1997 r. w sprawie (...); (...).


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 2l ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Sąd kontroluje zgodność z prawem zaskarżonych do niego rozstrzygnięć.

Ostateczna decyzja administracyjna - zatem i decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. z 28.05.1996 r. korzysta z atrybutu domniemania prawidłowości. Czyli, że ma ona moc obowiązującą dopóki nie zostanie we właściwym i nadzwyczajnym trybie wyeliminowana z obrotu prawnego /vlde wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r. SA 1471/81 - ONSA 1981 Nr 2 poz. 72/.

Decyzje ostateczne nie powinny być w trybie postępowania administracyjnego wzruszane bowiem z przepisu art. 16 par. 1 Kpa wynika zasada trwałości decyzji ostatecznych. Zasada ta chroni trwałość decyzji tak pod kątem ochrony praw nabytych strony jak i ogólnie ochrony porządku prawego.

Zgodnie z przepisem art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa jedną z podstaw wznowienia postępowania jest ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji lecz nie były znane organowi, który wydał decyzje.

Zatem spełnione muszą być łącznie przesłanki następujące:

- okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy muszą być "nowe" czyli nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone,

- muszą one istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej,

- nie były znane organowi, który wydał decyzję ostateczną.

W niniejszej sprawie Sąd nie związany podnoszonymi zarzutami wskazuje, iż ani Dyrektor Urzędu Celnego w Rz., ani Prezes Głównego Urzędu Ceł nie wykazali, iż występują przewidziane art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję ostateczną. Zdaniem Składu sądzącego takimi nowymi dowodami czy też okolicznościami faktycznymi nie może być fakt, iż z części sprowadzonych przez dwóch oddzielnych importerów, po dopuszczeniu tego towaru do obrotu na polski obszar celny zmontowano następnie samochód i go zarejestrowano na nazwisko jednego z nich. Są to bowiem czynności /okoliczności, fakty/, które powstały po wydaniu decyzji ostatecznych. Sąd nie ocenia "lojalności stron w stosunku do innych osób działających na rynku", lecz kieruje się tylko i wyłącznie kryterium legalności w ocenie zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny nie może w tego rodzaju sytuacjach stosować rozszerzającej wykładni obowiązujących przepisów prawa. Istniejąca w tym zakresie luka prawna, to pole działań dla ustawodawcy.

Sąd nie związany granicami skargi zgodnie z przepisem art. 51 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wskazuje, że zgodnie z postanowieniem art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa nowa decyzja wydana w wyniku wznowienia postępowania musi rozstrzygać sprawę co do jej istoty w całości. Zastępuje ona bowiem dotychczasową decyzję a ponieważ wyżej powoływany przepis stanowi wyłącznie o "uchyleniu" decyzji, nie przewidując uchylenia części decyzji lub zmiany decyzji, konieczne jest ponowne rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach strony /w niniejszej sprawie o wymiarze cła od sprowadzonego z zagranicy towaru/.

Jeżeli w wyniku wznowionego postępowania okaże się, że postępowanie z takich lub innych względów stało się bezprzedmiotowe, to nowa decyzja będzie stanowić o umorzeniu postępowania. Rozstrzygnięcie istoty sprawy to zatem nie tylko wyłącznie rozstrzygnięcie merytoryczne /wymiar cła/, ale również rozstrzygnięcie niemerytoryczne {umorzenie postępowania/.

Także w dotychczasowym orzecznictwie sądu administracyjnego wyjaśniono, np. w wyroku NSA z dnia 26 września 1983 r., I SA 634/83 - ONSA 1983 Nr 2 poz. 76, iż: "Z art. 149 par. 2 i art. 151 par. 1 Kpa wynika, że decyzja zapadła w wyniku wznowienia postępowania musi rozstrzygać istotę sprawy, nie może natomiast orzekać o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia".

Nie są rozstrzygnięciem sprawy co do istoty, zaskarżone decyzje organów celnych, które orzekają w sentencji lub uzasadnieniu o przekazaniu sprawy do rozpatrzenia innemu organowi celnemu.

Z tych względów, na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 w związku z art. 55 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji wyroku.