Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2425/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 168 ust. 4-5, art. 252 ust. 1, 3-4
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 6, art. 8
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia zwrotu dotacji i terminu naliczenia odsetek I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...], nr [...] ; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia A kwotę [...] zł ( [...] złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Burmistrz Gminy [...], działając na podstawie m.in. art. 252 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm. - dalej w skrócie: "u.f.p."), wydał w dniu [...] r. decyzję, nr [...], orzekając o zwrocie dotacji i odsetek do budżetu Gminy [...]. W sentencji rozstrzygnięcia ustalono dla Stowarzyszenia A. kwotę dotacji [...] zł do zwrotu do budżetu gminy oraz określono termin naliczenia odsetek od powyższej kwoty od dnia [...] r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] r. Stowarzyszenie A. otrzymało dotację celową w kwocie [...]- zł z przeznaczeniem na realizację zadania "[...]" w terminie od dnia 23 lutego 2015 r. do dnia 27 lutego 2015 r. W wyniku kontroli sprawozdania stwierdzono, że dokonanie zapłaty należności z faktur i rachunków w łącznej kwocie [...]zł nastąpiło po dniu 27 lutego 2015 r. W związku tym organ I instancji przyjął, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Zwrot powyższej kwoty miał nastąpić w terminie 15 dni od dnia powyższego stwierdzenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji Stowarzyszenie A., reprezentowane przez prezesa E. K., wniosło o uchylenie rozstrzygnięcia organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Strona wyraziła przekonanie, że wbrew poglądowi organu I instancji, wykorzystała dotację zgodnie z przeznaczeniem. Argumentując odwołanie strona jako niejasny określiła zapis § 11 ust. 1 zd. 1 umowy stanowiący o tym, że "przekazane środki finansowe z dotacji, określone w § 3 ust. 1, Zleceniobiorca (tj. Stowarzyszenie) jest zobowiązany wykorzystać do dnia 27 lutego 2015 r." Podkreślono, że wykonanie zadania obejmowało daty od dnia 23 lutego 2015 r. do dnia 27 lutego 2015 r. i w tym ostatnim dniu odbywały się jeszcze zajęcia. Dodatkowo terminy płatności faktur przypadały na dzień 27 lutego 2015 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr [...], uchyliło w całości decyzję organu I instancji i określiło wysokość dotacji celowej w kwocie [...]zł do zwrotu do budżetu Gminy [...] przez Stowarzyszenie A. wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia [...] r. do dnia zwrotu.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przyznał, że zaskarżona decyzja organu I instancji została oparta na błędnej podstawie prawnej, albowiem powołano się w niej na treści art. 252 ust. 1 u.f.p. Tymczasem przepisem, który winien stanowić podstawę zaskarżonej decyzji jest art. 251 ust. 3 i ust. 4 u.f.p. Zgodnie z nim wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona albo, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. Zdaniem organu II instancji sporne środki należy traktować jako część dotacji niewykorzystanej w umówionym terminie i dlatego strona powinna zostać obciążona obowiązkiem jej zwrotu. Dodatkowo za wadliwe uznano orzeczenie co do naliczenia odsetek, stąd rozstrzygnięto tę kwestię na nowo.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Stowarzyszenie A., reprezentowane przez prezesa, wniosło o uchylenie powyższej decyzji SKO w P., przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, nakazanie organowi wydania decyzji uznającej, że dotacja została rozliczona w terminie oraz o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania. Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie art. 251 ust. 4 u.f.p., poprzez błędną wykładnię sformułowania, że "wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę", co spowodowało nieuwzględnienie dokonanego przez stronę skarżącą sposobu wykorzystania dotacji w związku z realizacją zadania. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca w znacznej części powieliła argumentację podniesioną uprzednio w odwołaniu, powołując się dodatkowo na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę SKO w P. wniosło o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Podstawową funkcją postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena z punktu widzenia zgodności z prawem procesu konkretyzacji norm prawa administracyjnego materialnego w określonym stanie faktycznym. Badając zaskarżoną decyzję według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a.") Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż dokonana w zaskarżonym akcie wykładnia i zastosowanie przepisów prawa materialnego są nieprawidłowe.

Dokonane w badanej sprawie ustalenia faktyczne są niesporne. Z akt sprawy wynika, że Stowarzyszenie A. zawarło w dniu [...] r. z Gminą [...] umowę, nr [...], o wsparcie realizacji zadania publicznego pod nazwą "[...]". Na podstawie wspomnianej umowy na konto Stowarzyszenia przelano w dniu [...] r. dotację celową w kwocie [...]- zł z przeznaczeniem na realizację zadania "[...]" w terminie od dnia 23 lutego 2015 r. do dnia 27 lutego 2015 r. W wyniku kontroli sprawozdania stwierdzono, że dokonanie zapłaty należności z faktur i rachunków w łącznej kwocie [...]zł nastąpiło po dniu 27 lutego 2015 r.

Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w świetle treści art. 251 ust. 3 i ust. 4 u.f.p., wobec zapłaty za faktury i rachunki po dniu 27 lutego 2015 r., można przyjąć, że dotacja została wykorzystana w terminie, jak twierdzi strona skarżąca, czy też rację ma organ twierdząc, że sporna część dotacji w kwocie [...]zł została wykorzystana po terminie, bo zapłata należności nastąpiła po dniu realizacji zadania i podlega zwrotowi wraz z odsetkami.

Strona skarżąca wyraziła pogląd, że użycie w art. 251 ust. 4 u.f.p., zwrotu "w szczególności" oznacza, że zapłata nie jest jedynym sposobem wykorzystania dotacji i nie należy utożsamiać wydatkowania środków z jej wykorzystaniem. W tym zakresie strona powołała się na następujące orzeczenia NSA wyrok: z dnia 20 listopada 2014 r., o sygn. akt II GSK 1107/13, w którym z kolei powołano się na wyroki z dnia 11 marca 2008 r., o sygn. akt II GSK 437/07 i o sygn. akt II GSK 440/07, z dnia 8 października 2008 r., o sygn. akt II GSK 362/08 i o sygn. akt II GSK 363/08 oraz wyrok z dnia 14 lipca 2010 r., o sygn. akt II GSK 706/09.

W myśl art. 251 ust. 4 u.f.p. wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowanie zadania, na które dotacja została udzielona, albo, w przypadku, gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielania i rozliczania dotacji, wykorzystanie dotacji następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach.

Sąd w składzie orzekającym zauważa, że w u.f.p. z 2009 r. mającej zastosowanie w sprawie niniejszej, odrębnie i inaczej niż to miało miejsce w u.f.p. z 2005 r., uregulowana jest kwestia wykorzystania dotacji udzielonej z budżetu państwa (w myśl art. 168 ust. 4 i 5 u.f.p.) i wykorzystania dotacji udzielonej z budżetu jednostek samorządu terytorialnego (art. 251 ust. 4 u.f.p.). Zgodnie ze wspomnianą regulacją zawartą w art. 168 ust. 4 u.f.p. dotacja udzielona z budżetu państwa zostaje wykorzystana przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które była udzielona, zaś przekazanie dotacji na rachunek beneficjenta nie oznacza wykorzystania dotacji. Natomiast stosownie do cytowanego powyżej art. 251 ust. 4 u.f.p. dotacja z budżetu samorządu terytorialnego zostaje wykorzystana w szczególności przez zapłatę, co oznacza, że zapłata za zrealizowanie zadania jest jednym ze sposobów wykorzystania dotacji. Z uwagi na powyższe rację należy zatem przyznać stronie skarżącej.

W ocenie NSA wyrażonej w wyroku z dnia 20 listopada 2014 r., o sygn. akt II GSK 1107/13, którą Sąd w składzie orzekającym podziela, odmienna redakcja powołanych przepisów nie może pozostawać bez wpływu na ich wykładnię. Skoro ustawodawca nadał im odmienną treść, to należy je interpretować zgodnie z ich brzmieniem. Stąd też zasadny jest wniosek, że zapłata za prace związane z realizacją zadania nie jest jedyną formą wykorzystania dotacji udzielonej z budżetu samorządu terytorialnego. Wbrew wykładni dokonanej przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie dotacje samorządowe nie muszą być wykorzystywane tylko przez zapłatę za zrealizowanie zadania. Nie można bowiem tracić z pola widzenia najistotniejszej kwestii, mianowicie, że został osiągnięty cel lub zadanie zostało zrealizowane.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt badanej sprawy brak jest podstaw do uznania, że tylko zapłata za faktury oznacza wykorzystanie dotacji. Skoro, co nie jest w niniejszej sprawie kwestionowane, zrealizowano w terminie zadanie publiczne pod nazwą "[...]", na które została udzielona dotacja, to istotnym jest, że w tym terminie zaciągnięto zobowiązanie do zapłaty za usługi wykonane podczas trwania realizacji zadania. W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, dotacja została wykorzystana w terminie, a do przyjęcia takiej interpretacji uprawnia użycie w art. 251 ust. 4 u.f.p. zwrotu "w szczególności". Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela zatem ugruntowany w orzecznictwie NSA pogląd, iż "wykorzystanie dotacji" nie jest równoznaczne z zapłatą za zadania (por. wyroki NSA powołane wcześniej). W tym stanie rzeczy zasadny okazał się zarzut skargi naruszenia przez organy przepisu prawa materialnego, tj. art. 251 ust. 4 u.f.p., albowiem uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią zaprezentowaną powyżej wykładnię oraz okoliczność, że w świetle tej wykładni przedmiotowa dotacja została wykorzystana w terminie, kierując się przy tym zasadami praworządności i działania w zaufaniu do organów administracji, sformułowanymi w art. 6 i 8 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.).

Mając na uwadze powyższe i uznając za zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, Sąd orzekł jak w pkt I sentencji, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a. W przedmiocie zwrotu kosztów sądowych w postaci uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]- zł, orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., jak w pkt II wyroku.