Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 702/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1-3, art. 106 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia WSA – Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędzia WSA – Lidia Serwiniowska Protokolant: Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r. nr [...]działającego z upoważnienia Burmistrza Gminy i Miasta P. Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P., w sprawie udzielenia K. J. pomocy społecznej w formie zasiłku stałego na okres od [...]r. do [...]r., w wysokości miesięczne [...] zł.

K. J. zwróciła się w dniu [...]r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w P.o przyznanie zasiłku stałego. Podniosła, że jest osobą samotnie gospodarującą. Z treści wniosku wynika, że wnioskodawczyni mieszka wspólne z konkubentem. Jak stwierdziła: "każdy z nas jest na własnym rozrachunku". Rachunki za gaz i energie opłacane są przez oboje konkubentów. Ponadto m. in. podniosła, że nie będzie dłużej konkubenta utrzymywać. Wniosła o przyznanie konkubentowi zasiłku okresowego.

Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P., decyzją nr [...]z [...]r., orzekł o przyznaniu K. J. zasiłku stałego na okres od [...]r. do [...]r. w wysokości [...] zł. miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż wnioskodawczyni spełnia wymogi określone w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto powołując art. 37 ust. 2 wskazanej ustawy podał m. in., że w przypadku osoby w rodzinie zasiłek stały odpowiada różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie wynoszącym 316 zł. a dochodem na osobę w rodzinie. Organ I instancji stwierdził, że dochód na osobę w rodzinie K. J. wynosi [...] zł. natomiast kryterium dochodowe wynosi 316 zł.

Od powyższej decyzji K. J. złożyła odwołanie, w którym stwierdziła, że nie zgadza się z decyzją, ponieważ jest ona niezgodna z wydanym wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia [...]r. (sygn. akt [...]). W uzasadnieniu odwołania strona stwierdziła, że w/w wyrokiem została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od dnia [...]r. na okres [...] lat, w związku z tym jej zdaniem przysługuje jej zasiłek stały od [...]r. Wniosła o zmianę decyzji i przyznanie zasiłku od dnia [...]r. i wypłatę zaległej kwoty wraz z należnymi odsetkami od dnia ich wymagalności do dnia zapłaty.

W motywach rozstrzygnięcia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Według art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy, w przypadku osoby w rodzinie zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, a dochodem na osobę w rodzinie. Jak stanowi art. 37 ust. 3 ustawy kwota zasiłku nie może być niższa niż 30 zł. miesięcznie. Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy, wynosi 316 zł.

Z powyższego wynika, że aby otrzymać zasiłek stały, osoba w rodzinie musi spełnić następujące przesłanki:

* musi być pełnoletnia i całkowicie niezdolna do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności,

* dochód tej osoby, jak również dochód na osobę w rodzinie muszą być niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Pod pojęciem rodziny należy rozumieć osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (art. 6 pkt 14 ustawy).

Jak stanowi art. 6 pkt 1 ustawy - całkowita niezdolność do pracy oznacza całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Zgodnie z treścią art. 106 ust. 3 ustawy, świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymagana dokumentacją. W przypadku, gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem.

Podczas wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego z K. J. w dniu [...] r. ustalono, że strona tworzy dwuosobową rodzinę wraz z konkubentem. Mieszkają w mieszkaniu kwaterunkowym, którego najemcą jest konkubent. Oboje są bezrobotni, bez prawa do zasiłku. Nie posiadają dochodu. Ponadto w wywiadzie pracownik socjalny m. in. podał, iż uzgodnił ze stroną, że w sytuacji, gdy strona zamieszkuje wspólnie z konkubentem i nic nie wskazuje na prowadzenie odrębnych gospodarstw domowych, będzie traktowana jak osoba w rodzinie, a nie samotnie gospodarująca.

Z powyższego wynika, że K. J. (lat [...]) spełnia przesłanki do otrzymania pomocy społecznej w formie zasiłku stałego, bowiem ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, a zatem jest osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Zarówno strona jak i konkubent nie osiągają dochodu.

Strona wspólnie z konkubentem tworzą rodzinę, zasadnie zatem organ I instancji ustalił zasiłek stały w maksymalnej wysokości [...] zł, przysługującej dla osoby w rodzinie.

Kwestię sporną w przedmiotowej sprawie stanowi natomiast termin, od którego przysługuje stronie prawo do zasiłku stałego. Z treści odwołania wynika, że strona - w związku z tym, iż w wyroku z dnia [...]r. sygn. akt [...]Sąd Rejonowy w L. Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych orzekł, że zalicza K. J. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od dnia [...]r. - uważa, że zasiłek stały przysługuje jej od wskazanego w wyroku dnia. Jednakże przekonanie to jest błędne, ponieważ ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje, aby prawo do zasiłku stałego było ustalane począwszy od daty zaliczenia do stopnia niepełnosprawności. Natomiast powołany wyżej art. 106 ust. 3 ustawy jednoznacznie wskazuje, że świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacja. Przepis ten nie pozostawia organom administracji żadnej swobody, co do jego interpretacji. Zatem skoro K. J. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku stałego w dniu [...]r., to świadczenie to mogło zostać przyznane od tego miesiąca, o czym prawidłowo rozstrzygnął organ I instancji.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu K. J. podnosi, że decyzja ta nie jest zgodna z wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia [...]r. (sygn. akt. [...]). Stwierdza, że już wcześniej występowała o zasiłek stały, wówczas otrzymała odmowną decyzję, od której się odwołała i w związku z tym został wydany w/w wyrok. W jej ocenie powinna otrzymać "wyrównanie zasiłku" od dnia [...] r.

Ponadto skarżąca podnosi, że jest osobą chorą. W okresie, w którym nie miała środków do życia zaciągnęła długi. Obecnie ze skromnych środków, jakie otrzymuje z ośrodka pomocy społecznej musi uregulować długi i wykupić potrzebne lekarstwa. Środków nie wystarcza na utrzymanie, co powoduje ponowne zadłużenie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy została wydana na podstawie i w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują, skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Organ administracji dokonał właściwej oceny stanu faktycznego pod kątem przepisów prawa materialnego. Wbrew stanowisku strony skarżącej, organy administracji obu instancji orzekające w przedmiotowej sprawie prawidłowo dokonały wykładni prawa materialnego, tj. przepisów art. 37 ust. 1-3 oraz art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.).

Niesporne w sprawie jest, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji życiowej jako osoba nie posiadająca dochodów. Są to przesłanki pozytywne dla objęcia skarżącej pomocą społeczną. Należy podkreślić, że organy administracji obydwu instancji uznały istnienie tych przesłanek pozytywnych. Kwestię sporną w przedmiotowej sprawie stanowi natomiast termin, od którego przysługuje stronie prawo do świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej.

Skarżącej udzielono pomocy społecznej w formie zasiłku stałego na okres od [...]r. do [...]r. w wysokości miesięcznie [...] zł. Zgodnie z przepisem art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W myśl postanowień art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy, w przypadku osoby w rodzinie zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, a dochodem na osobę w rodzinie. Kwota przyznanego zasiłku nie może być niższa niż 30 zł. miesięcznie. Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy, wynosi 316 zł. (art. 37 ust. 3 ustawy).

Z treści definicji legalnej rodziny zawartej w art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż pod tym pojęciem należy rozumieć osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Zaś w myśl przepisu definicyjnego art. 6 pkt 1 ustawy - całkowita niezdolność do pracy oznacza całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca tworzy dwuosobową rodzinę wraz z konkubentem. Mieszkają w lokalu, którego najemcą jest konkubent. Oboje są bezrobotni, bez prawa do zasiłku. Nie posiadają dochodu.

Sąd podziela stanowisko organów administracji, iż w świetle przepisów ustawy K. J. spełnia przesłanki do otrzymania pomocy społecznej w formie zasiłku stałego, bowiem ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, a zatem jest osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Zarówno skarżąca, jak i konkubent nie osiągają dochodu. Skoro skarżąca wspólnie z konkubentem tworzą rodzinę, to przysługuje jej prawo do zasiłku stałego w maksymalnej wysokości przysługującej dla osoby w rodzinie, czyli 316 zł.

Zgodnie z treścią art. 106 ust. 3 ustawy świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją.

Z akt sprawy wynika, że wniosek skarżącej o ustalenie prawa do wymienionego świadczenia wpłynął do organu I instancji w dniu [...]r. Organ, kierując się treścią powyższych regulacji, prawidłowo ustalił prawo do zasiłku stałego począwszy od [...] r. W ocenie Sądu, zarówno w decyzji organu I instancji, jak i w zaskarżonej decyzji, prawidłowo został ustalony początek okresu, od którego przysługuje skarżącej prawo do zasiłku stałego. Podnoszone zatem w skardze argumenty zarówno dotyczące zaliczenia K. J. przez Sąd Rejonowy w L. Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia [...]r. (sygn. akt [...]) do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od dnia [...]r., jak też odnoszące się do trudnej sytuacji materialnej skarżącej, nie podważają legalności podjętej decyzji. Przepis art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej jednoznacznie stanowi, że świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Skoro skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku stałego w dniu [...]r., to świadczenie to mogło zostać jej przyznane od tego miesiąca, o czym prawidłowo rozstrzygnęły organy administracji obu instancji. Sąd zwraca uwagę, że decyzje w przedmiocie zasiłku stałego są decyzjami o charakterze związanym. Ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje bowiem możliwości przyznania tego zasiłku w drodze, tzw. uznania administracyjnego i to zarówno, co do wysokości świadczenia, jak i co do terminu jego wypłacania.

Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego. W związku z tym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo powszechnie obowiązujące. W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia. W ocenie Sądu organy administracji publicznej obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy i wydały na tej podstawie prawidłowe rozstrzygnięcie. Zgodnie z postanowieniami art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza nakaz działania na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy indywidualnej. Takie też stanowisko ugruntowało się w orzecznictwie sądów i Trybunału Konstytucyjnego.

W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, iż wniesiona skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów i przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn zm.).