Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 48/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2007-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 153, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Anna Lechowska Sędziowie NSA Ryszard Bryk WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 27 września 2007 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2006 . nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] czerwca 2006 r. Nr G[...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego W. M. kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 48/07

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi W. M. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (PWINGiK) w przedmiocie wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów zmian. Postępowanie administracyjne zainicjowała wnioskiem z 11.04.2003r. skierowanym do Starostwa Powiatowego A. M., która domagała się doprowadzenia stanu ewidencyjnego dz. nr 1149/2 i nr 25 położonych w Cz. S. do stanu prawnego. W źródłowym wniosku wnioskodawczyni naprowadzała, iż w 1968r. na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego otrzymała działki, które odpowiadają stanowi w ewidencji gruntów, a część jej własności została włączona do dz. nr 1149/2 i działki nr 25. W sprawie zapadł już wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Rzeszowie. Prawomocnym wyrokiem z 20.05.2005r. SA/Rz 1991/03 WSA w Rzeszowie uchylił decyzję WINGiK z [...].12.2003r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z [...].10.2003r. Nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Przyczyną uchylenia wydanych wówczas decyzji było stwierdzenie, iż organy nie uwzględniły, że w postępowaniu nie brały udziału wszystkie osoby, którym przysługiwał przymiot strony, w szczególności pominięto fakt śmierci S. M. przed wszczęciem postępowania, który przekazał swoje gospodarstwo synowi – W. M.. Dodatkowo nie skorygowano sprzeczności decyzji organu I instancji z materiałem dowodowym. Sąd wskazał ponadto, że podstawą dokonywanych zmian były dokumenty pochodzące z lat 60-tych i 70-tych, a brak było aktualnych zaświadczeń z ksiąg wieczystych obejmujących działki według stanu posiadania na dzień orzekania. Sąd stanął na stanowisku, iż wprowadzanie zmian w ewidencji w oparciu o odległe czasowo dokumenty opracowania geodezyjne winny być poprzedzone geodezyjnymi pomiarami w terenie. Zalecono w związku z tym umożliwienie udziału stronom w postępowaniu, dokonanie analizy złożonych dokumentów z uwzględnieniem obecnego stanu wieczystoksięgowego, wykonanie pomiarów geodezyjnych i dopiero wówczas o tak zebrany materiał dowodowy podjąć stosowne rozstrzygnięcie.

Decyzją z [...].06.2006r. Nr [...] Starosta podając, iż rozpoznaje wniosek A. M., orzekł o dokonaniu wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu Cz. S.: w jednostce rejestrowej nr 222 wpisanej na rzecz A. M. skreślono działkę nr 1149/2 o pow. 1,35 ha w tym 0,19 ha Psz -VI i 1,16 Ls-V, a następnie dopisano działkę nr 1149/3 o pow. 1,22 ha, w tym 0,06 PszVI i 1,16 ha lasu oraz zmieniono właściciela na A. M. w 3/4 części oraz S. M. w % części (nie żyje), w jednostce rejestrowej nr 234 wpisanej na rzecz 3/16 części B. T., 3/16 D. M., "4/14" A. N., 3/16 R. N. skreślono działkę nr 25 o pow. 0,41 ha, w tym 0,37 ha Ł-VI i 0,04 ha Ls-V, a następnie wpisano działkę nr 25/1 o pow. 0,37 ha Ł-VI, utworzono nową jednostkę rejestrową na dz. nr 1149/4 o pow. 0,13 ha Psz-VI i 25/2 o pow. 0.04 ha Ls-V na nazwisko A. M., wreszcie dokonano na mapie ewidencji gruntów zmian przebiegu granic i oznaczenia działek zgodnie z mapą uzupełniającą włączoną do zasobu geodezyjnego pod numerem 3415/2003. W podstawie prawnej powołano się na art.104 ustawy z 14.06.1960r. - kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.), art.7d, 20 i 22 ustawy z 17.05.1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 100 z 2000r., poz.1086) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38 z 2001 r., poz.454, zwane dalej Regib). Uzasadniając tę decyzję organ wskazał na źródłowy wniosek A. M. nawiązujący do postanowienia o zniesieniu współwłasności z 22.02.1968r. I.Ns.417/67 uwidocznionego w KW 5495, 5496, 5497, opracowanie geodezyjne sporządzone przez uprawnionego geodetę J. C.. Wskazano także na wydane uprzednio decyzje oraz wyrok WSA w Rzeszowie uchylający je. Starosta wywiódł, iż podczas badania hipoteki stwierdzono, że parcele gruntowe I.kat 643/2, 1397, 1398 i 1414 gm. kat. Cz. S. zostały błędnie wykreślone z KW 5497. W związku z powyższym zobowiązano A. M. do wystąpienia do sądu powszechnego, w następstwie czego Sąd Rejonowy postanowieniem z 29.05.2006r. dokonał ponownego wpisu parcel gruntowych 1396, 1398 i 1414 oraz p.gr. 643/4, która powstała z podziału p.gr. 643/3 i 643/4. P.gr. 643/3 została odłączona do KW 16900. Ustalono, że spadkobiercami po S. M. są W. M. i Z. M.. Powołując się na dokonaną synchronizację organ geodezyjny wywiódł, że p.gr. 643/2 weszła w skład działek nr 1149/1 i 1149/4. W związku z założeniem KW 16900 podzielono pozahipotecznie p.gr. 643/2 na 643/3 i 643/4, a następnie w KW 5497 skreślono p.gr.643/3 jako ujętą w działce nr 1149/1. Stwierdzono także, iż p.gr. 1396 i 1397 objęte KW 5497 odpowiadają działce nr 15/2, natomiast p.gr. 1414 odpowiada działce nr 838/1, p.gr. 1398 odpowiada działce nr 17. Dokonano także podziału działki nr 25 na 25/1 i 25/2, która odpowiada p.gr. 1395 i wpisana jest na A. M. w KW 5496. W konkluzji stwierdzono, iż doprowadzono stan ewidencyjny do zgodności ze stanem prawnym i oznaczeniami, jak w sentencji decyzji. Wśród stron, którym doręczono decyzję wymieniono S. M. zam. Cz. S. 281.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. M., wywodzący iż decyzję Starosty otrzymał w dn.30.06.2006r.. Odwołujący się zarzuca matactwa w sprawie, ingerencję w prawo własności do działki nr 1149/1, którą otrzymać miał od swego ojca w chwili przejęcia gospodarstwa rolnego. W. M. zarzuca, że przedmiotem rozstrzygnięcia łączone są kwestie dotyczące zarówno jego działki Nr 15/1, do tej działki bezprawnie dopisywane są inne osoby, co prowadzi do wniosku o celowe mataczenie sprawy. Zarzuca brak zastosowania się do wyroku WSA z 20.05.2005r. bowiem nie wykonano zaleconych pomiarów geodezyjnych, wskazując iż o takowych pomiarach nie był informowany. Podnosi, iż organ geodezyjny nie ujawnił postanowienia sądu powszechnego, o którym wywodził we wcześniejszych pismach, a którego zostać miał pozbawiony przez geodetę S. D. w czasie przejmowania gospodarstwa rolnego po ojcu.

Decyzją z [...].11.2006r. Nr [...] WINGiK utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej powołano się na art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., art.20 ust.1 i 2, art.22 oraz art.7b ust.2 pkt 2 ustawy z 17.05.1989r. -prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 240 z 20005r., poz.2027 ze zm., zwana dalej Upgik) oraz § 45 ust.1 Regib. Decyzja zawiera przytoczenie stanu faktycznego sprawy oraz powiela w zasadzie argumentację przedstawioną w decyzji Starosty, w konkluzji zawierając sformułowanie że decyzja organu I instancji doprowadziła do zgodności zapisy w ewidencji gruntów do stanu wynikającego z zapisów w księgach wieczystych, a podniesione w odwołaniu zastrzeżenia i wnioski nie znajdują uzasadnienia.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do WSA w Rzeszowie W. M. podtrzymując w istocie zarzuty zawarte w odwołaniu, sprowadzające się do wywodzenia, iż pracownicy organów geodezyjnych dopuszczać się mają działań stronniczych, zaniżać powierzchnię jego działek nr 1149/1 i 15/1, nadto doprowadzić "do odpisania" tych działek z KW 16900, unikać ujawnienia postanowienia działowego, które zostało wydane w 1969r.. W. M. podnosi, iż nie zastosowano się do oceny zawartej w wyroku WSA z 20.05.2005r. w aspekcie braku pomiarów terenowych, zarzucił iż wydana decyzja nie jest zgodna z prawdą.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie raz jeszcze wywodząc, iż w wyniku wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów stan ewidencyjny został doprowadzony do zgodności ze stanem prawnym. Zarzut dotyczący "odpisania" działek z KW 16900 uznano za nietrafny, albowiem w księdze tej nadal figurują działki nr 1149/1 i 15/1, stanowiące własność skarżącego, ponadto zaskarżone decyzji nie odnoszą się w ogóle do tych działek. Odnośnie zarzutu braku pomiarów na gruncie powołano się, że takie pomiary były dokonywane na gruncie w 2003r., a ponieważ pomiarem objęto działki nie będące własnością skarżącego, nie był on o tych pomiarach informowany.

Postanowieniem z 16.02.2007r. WSA w Rzeszowie udzielił W. M. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł tytułem uiszczenia wpisu sądowego.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn.30.08.2002r., Dz.U. Nr 153, poz.1270, zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Ponieważ w sprawie został już wydany prawomocny wyrok WSA w Rzeszowie z 20.05.2005r. SA/Rz 1991/03, należy przywołać zawarte w nim wytyczne, a to z tego względu, iż z mocy art.153 Ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Innymi słowy wyrokiem tym związane były orzekające ponownie organy, a także związany jest orzekający obecnie sąd. Jest to o tyle także istotne, że skarżący stawiał w odwołaniu i powtarza w samej skardze zarzut nie zastosowania się do zawartych w nim zaleceń. W wyroku SA/Rz 1991/03 WSA w Rzeszowie stanął na stanowisku, że w przypadku wprowadzania zmian w ewidencji gruntów w oparciu o odległe czasowo dokumenty opracowanie geodezyjne winno być poprzedzone geodezyjnymi pomiarami w terenie. Bezspornym jest, że po wydaniu w/w wyroku zarówno organ I, jak i II instancji takich pomiarów nie przeprowadzały. Zasadnym przeto jest zarzut skargi naruszenia zasady związania prawomocnym wyrokiem i konstatacja, iż decyzje obu instancji wydane zostały z obrazą art.153 Ppsa. W odpowiedzi na skargę powołano się na pomiar dokonywany jeszcze w 2003r. przez geodetę, niemniej jest to okoliczność bez znaczenia dla oceny wykonania wytycznych wyroku, ponadto sam organ odwoławczy przyznał, iż w pomiarach nie mógł uczestniczyć skarżący, albowiem nie został o nich zawiadomiony.

Zaskarżone decyzje nie odnoszą się do działek o nr 1149/1 i 15/1, nie ingerują w powierzchnie gospodarstwa rolnego posiadanego przez skarżącego, z tego względu wywody skargi w tym zakresie nie mają znaczenia, albowiem wykraczają poza granice sprawy administracyjnej, w której wydano decyzje obu instancji.

Decyzja organu odwoławczego została wydana z istotnym uchybieniem art.107 § 3 k.p.a. w aspekcie wymogów stawianych decyzji organu odwoławczego. Decyzja ta praktycznie nie zawiera żadnego odniesienia się do zarzutów odwołania, poza jednozdaniową kwestią, iż zastrzeżenia w nim zawarte nie znajdują uzasadnienia. Decyzja WING ograniczyła się do wiernego niemal przytoczenia motywów rozstrzygnięcia wydanego w I instancji, brak w niej nawet przytoczenia treści samych zarzutów odwołania. Należy podkreślić, iż z mocy art.78 Konstytucji RP każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji, na gruncie postępowania administracyjnego zasadę dwuinstancyjności statuuje art.15 k.p.a.. Prawo to nie może być jednak realizowane w sposób fasadowy, a organ odwoławczy w zasadzie ignorował, niezależnie od jego subiektywnej oceny zasadności środka zaskarżenia, odwołującego się. Rolą organu odwoławczego winno być zwięzłe przytoczenie zasadniczych zarzutów odwołania, a następnie odniesienie się do ich zasadności w motywach własnej decyzji. W ocenie Sądu tym wszystkim obowiązkom nie czyni zadość zaskarżona decyzja.

W wyroku SA/Rz 1991/03 Sąd zwrócił uwagę na błędne oznaczenie stron postępowania poprzez przydanie tego przymiotu nieżyjącemu w trakcie postępowania S. M. oraz uczynienie go adresatem decyzji. Organ I instancji nie wyciągnął z tego faktu żadnych wniosków wymieniając wśród adresatów decyzji S. M.. Tym samym ponownie skierował decyzję do osoby, która nie może być adresatem decyzji administracyjnej oraz nie zastosował się do wykładni zawartej w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, wydanym w tej sprawie. Na marginesie wytknąć należy staroście, że w podstawie prawnej swej decyzji błędnie powołał nieaktualny tekst urzędowy prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Powyższe uchybienia dowodzą, iż decyzje obu instancji zapadły z naruszeniem przepisów o postępowaniu innym niż dające podstawę do wznowienia postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa), z tych względów należało je uchylić. Wyrok opatrzono klauzulą ochrony tymczasowej na zasadzie art.152 Ppsa, o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 Ppsa.

Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji zastosuje się do wytycznych zawartych w wyroku SA/Rz 1991/03, przeprowadzi pomiary działek zapewniając udział stronom postępowania i wyda stosowne rozstrzygnięcie. Podejmując te czynności organ uwzględni fakt śmierci S. M..