Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 500/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2007-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant Sekretarz Sądowy Ilona Panic po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewody z dnia 29 czerwca 2006 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za przejęte nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 9 stycznia 2006r., nr [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Gminy kwotę 1780 zł (tysiąc siedemset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. oddala wniosek uczestnika postępowania B. C. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od skarżącej Gminy, 4. określa, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z dnia 9 stycznia 2006 r., na podstawie art. 98 ust. 3, w związku z art. 129 ust. 1, art. 130, art. 132 ust. 1a i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), art. 104 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy ustalił odszkodowanie za przejęte w wyniku podziału na rzecz Gminy nieruchomości, położone w obrębie geodezyjnym K., gm. K. (działki oznaczone nr geodezyjnym [...] i [...] o łącznej powierzchni 7.134 m²) w wysokości 88.961 zł na rzecz B. C. oraz zobowiązał Wójta Gminy do wypłacenia odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

W toku postępowania organ ustalił następujący stan faktyczny:

Decyzją z dnia 19 lipca 1993 roku ([...]) Kierownik Urzędu Rejonowego w K. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie miejscowości K., oznaczonej jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej pow. 3,45 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW Nr [...], stanowiącej własność B. C.

Powstałe w wyniku podziału działki nr [...] o powierzchni 0,4645 ha oraz nr [...] o powierzchni 0,2489 ha przeznaczone zostały pod drogi, w związku z czym przeszły na własność Gminy z dniem w którym powyższa decyzja stała się ostateczna - bez odszkodowania (punkt 2 decyzji).

Wojewoda decyzją z dnia 8 czerwca 2002 roku (nr [...]), na wniosek B. C. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 19 lipca 1993 roku w części dotyczącej przejścia działek wydzielonych pod drogi na własność Gminy bez odszkodowania (punkt 2 decyzji). Od decyzji tej Wójt Gminy złożył odwołanie do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, który decyzją z dnia 8 października 2002 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody.

Dnia 30 stycznia 2004 roku Starosta wydał decyzję, w której ustalił odszkodowanie w wysokości 43.517,00 zł za przejęte na własność Gminy w wyniku podziału działki nr [...] i nr [...].

Od decyzji tej odwołanie wniósł B. C., zarzucając naruszenie prawa materialnego. Odwołanie wniósł również Wójt Gminy.

Wojewoda decyzją z dnia 7 marca 2005 roku (nr [...]) uchylił zaskarżoną decyzję Starosty w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Starosta ponownie rozpoznając sprawę, w celu ustalenia kwoty odszkodowania zlecił sporządzenie operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowemu – M. S. Przedmiotowy operat po przeprowadzeniu dniu 22 sierpnia a 2005 r. rozprawy administracyjnej został skorygowany, w związku z czym wartość przedmiotowych nieruchomości zmieniona została przez biegłego z kwoty 82.968 zł na kwotę 88.961 zł.

Odrębny operat szacunkowy, sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego T. S. złożył B. C. W operacie tym wartość odszkodowania ustalono na kwotę 148.387 zł.

Urząd Gminy w dniu 30 sierpnia 2005 roku przesłał organowi operat szacunkowy wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego T. J., ustalający wartość przedmiotowych nieruchomości na kwotę 42.805 zł.

W toku postępowania strony wniosły wzajemne zastrzeżenia co do prawidłowości sporządzenia przedłożonych przez pozostałe strony operatów.

Na podstawie zebranego w sprawie materiału organ wydając zaskarżoną decyzję ustalił, że Gmina nabyła prawo własności działek nr [...] i [...] z dniem, w którym stała się ostateczna decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 19 lipca 1993 r. o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości.

Z tą samą chwilą, w ocenie Starosty, B. C. nabył roszczenie o odszkodowanie, którego wysokość ustalić należało się w odrębnym postępowaniu. Nabycie własności wymienionych działek przez Gminę oraz roszczenia o odszkodowanie przez B. C. nastąpiło z mocy prawa na podstawie art. 10 ust. 5 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 1272 ze zm.).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ, odnosząc się do zarzutów Gminy wyjaśnił, iż przejście własności wydzielonych na drogę nieruchomości nastąpiło z mocy samego prawa, zatem stwierdzenie nieważności całego pkt 2 decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 19 lipca 1993 roku nie miało wpływu na okoliczność przeniesienia własności przedmiotowych nieruchomości.

Starosta podkreślił ponadto, że z mocy powołanej decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości w Księdze Wieczystej dotyczącej tych nieruchomości wpisano jako właściciela Gminę.

Kontynuując, organ wskazał, iż w związku z przeniesieniem prawa własności gruntu wydzielonego pod ulicę na własność gminy, byłemu właścicielowi przysługuje odszkodowanie. Zasady przyznawania odszkodowania reguluje art. 98 ust. 3. Wskazano w nim, że jeśli między stronami nie dojdzie do uzgodnienia wysokości tego odszkodowania, odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości, tj. art. 128 135 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odnosząc się natomiast do żądania B. C. dotyczącego odsetek, które mają na celu kompensatę strat wynikających z inflacji organ wyjaśnił, iż zgodnie z dyspozycją art. 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami wartość przedmiotowych nieruchomości została ustalona się na dzień wydania decyzji o odszkodowaniu, zatem za bezpodstawne należało uznać roszczenie B. C. o odsetki, bowiem ustalenie wartości odszkodowania według cen z daty jego orzekania wyklucza jego waloryzację.

Następnie organ szczegółowo wyjaśnił powody uznania operatu szacunkowego sporządzonego przez M. S., a stanowiącego podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania za prawidłowy i rzetelny.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli: Wójt Gminy oraz B. C.

Wójt Gminy w odwołaniu zażądał umorzenia przedmiotowego postępowania, bądź uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Odwołujący się zarzucił, iż Starosta mimo wystąpienia obligatoryjnej przesłanki zawieszenia postępowania zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. rozstrzygnął przedwcześnie przedmiotową sprawę. W ocenie odwołującego się wystąpiła potrzeba rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w zakresie ustalenia właściciela nieruchomości nr [...] i [...], położonych w miejscowości K.

Wójt Gminy podkreślił, iż ustalenie kto jest właścicielem przedmiotowych nieruchomości jest kluczowe dla sprawy i wykracza poza kompetencje organu. Jest to bowiem sprawa o charakterze cywilnoprawnym należąca do właściwości sądu powszechnego. Organ zatem powinien był zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny kwestii własności przedmiotowych działek.

Odwołujący się wskazał, iż organ nie wyjaśnił do końca charakteru przedmiotowych działek. W ocenie Wójta Gminy przedmiotowe działki były działkami wyodrębnionymi pod drogę wewnętrzną, której celem była obsługa osiedla mieszkaniowego. Wywodzono, iż zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych drogi osiedlowe są drogami wewnętrznymi i nie posiadają statusu drogi publicznej, a zatem nie ma podstaw do żądania odszkodowania.

Ponadto strona podniosła, iż zgodnie z ówcześnie obowiązującymi ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia 27 kwietnia 1990 r. Nr XIV/54/90 oraz zmianami do tego planu zatwierdzonymi uchwałą Rady Gminy z dnia 18 grudnia 1992 roku Nr VII/52/92 przedmiotowe nieruchomości tj. działka nr [...] i [...], położone w miejscowości K. przeznaczone były pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Taki stan prawny obowiązywał w okresie od 1992 do 31 grudnia 2002 r. tj. do chwili wygaśnięcia z mocy prawa planów zagospodarowania przestrzennego, uchwalonych przed dniem 1 stycznia 1995 r. (art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym). Zdaniem odwołującego się organ nie zbadał powyższych okoliczności.

Ponadto w opinii odwołującego się na dzień 30 stycznia 2004 r. dla przedmiotowych nieruchomości nie było obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, co powinno mieć znaczenie dla określenia stanu prawnego w chwili podejmowania decyzji, bowiem w wobec braku przedmiotu postępowania należało umorzyć postępowanie.

Strona postępowania podważyła również rzetelność dokonanej przez M. S. wyceny wartości przedmiotowych nieruchomości. Zarzucono rzeczoznawcy naruszenie przepisów § 36 ust. 3 w związku ust. 1 i ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 września 2005 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 196, poz.1628).

Wójt Gminy wskazał także na naruszenie art. 157 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do art. 80 k.p.a. W opinii odwołującego się Starosta nie mógł samodzielnie dokonywać oceny prawidłowości sporządzania operatów szacunkowych, gdyż nie jest organem do tego uprawnionym. Na mocy art. 157 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w przypadku rozbieżnych operatów szacunkowych dotyczących wartości tej samej nieruchomości oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych.

Organowi ponadto zarzucono naruszenie przepisu art. 7 i 9 k.p.a. oraz nie zawarcie w zaskarżonej decyzji ustaleń organu, jakie dowody uznaje, a jakie odrzuca i na jakiej podstawie oraz brak wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym.

Natomiast B. C. w swoim odwołaniu zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania mu odszkodowania w kwocie 148.387 zł.

Odwołujący się zarzucił organowi, iż ten bezzasadnie pominął opinię biegłego sądowego T. S., który wyliczył należne odszkodowanie na kwotę 143.387 zł. W ocenie B. C. operat sporządzony przez M. S., w przeciwieństwie do sporządzonego przez T. S., nie uwzględniał charakterystycznych cech przedmiotowych nieruchomości, mających istotne znaczenie dla wzrostu wartości działek takich jak: dostęp z obu działek do drogi wojewódzkiej (istnieją zjazdy), objęcie działek planem zabudowy - obok rozbudowuje się osiedle, wzrost ceny działek, położona przy granicy działek linia telefoniczna.

B. C. nie podzielił także opinii organu, co do odmowy orzeczenia o odsetkach wskazując, iż zgodnie z art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami do rozstrzygnięcia w kwestii odsetek powinien mieć zastosowanie art. 481 § 1 k.c., bowiem organ pozostawał w zwłoce od 19 lipca 1993 r.

Decyzją z dnia 29 czerwca 2006 r. Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ uznał zarzut Wójta Gminy dotyczący zawieszenia postępowania za nietrafny, wskazując, że sprawa ustalenia odszkodowania za przejęte z mocy prawa nieruchomości z uwagi na niezgodności treści ksiąg wieczystych nie stanowi w przedmiotowej sprawie zagadnienia wstępnego. Dokonanie wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej nie pociąga bowiem za sobą zmiany stanu prawnego nieruchomości.

W ocenie organu bezsprzecznym jest, iż przedmiotowe działki stały się własnością Gminy z dniem 5 sierpnia 1993 roku i z tym też dniem (po stwierdzeniu nieważności punktu drugiego sentencji decyzji z dnia 19 lipca 1993 roku) Gmina była zobowiązana do zapłaty odszkodowania za przejęte działki.

Organ podkreślił także, iż zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości podział nieruchomości nie jest uzależniony od wydzielenia działek pod budowę ulic, lecz jedynie od zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego. Z decyzji z dnia 19 lipca 1993 roku zatwierdzającej podział nieruchomości jednoznacznie wynika, iż przedmiotowy podział jest zgodny z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy, co potwierdza decyzja Wójta Gminy z dnia 2 lipca 1993 roku w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego zagospodarowania przestrzennego terenu budownictwa jednorodzinnego.

Wojewoda odniósł się także do wątpliwości związanych ze sformułowaniem zawartym w przepisie art. 10 ust. 5 ustawy "pod budowę ulic". Wskazał, iż wyjaśniono je w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 marca 1993 roku, W. 13/92 w sprawie wykładni art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (OTK 1993 cz. I poz. 17). W sentencji tej uchwały Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że: "użyte w przepisie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127; zm.: z 1991 L, Nr 83, poz. 373; Nr 103, poz. 446 i Nr 107, poz. 464 oraz z 1992 r., Nr 91, poz. 455) sformułowanie "pod budowę ulic" oznacza, że wydzielenie gruntów z nieruchomości objętej podziałem na wniosek właściciela następuje pod budowę nowych ulic przeznaczonych do obsługi działek powstałych w wyniku tego podziału". Z sentencji powyższej uchwały wynika, że dyspozycją powołanego przepisu objęte jest wydzielenie gruntów z nieruchomości objętej podziałem pod budowę jakichkolwiek nowych ulic, jeżeli ulice te są przeznaczone do obsługi działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości i są przewidziane w planie zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z wypisu rejestru gruntów dla przedmiotowych nieruchomości, obecnie działki te stanowią drogi.

Następnie wskazał na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 1996 roku, sygn. akt III ARN 28/96, podzielający powyższy pogląd wyjaśniając, że skutek przewidziany wart. 10 ust. 5 ustawy następuje z mocy prawa wówczas, gdy z nieruchomości podlegającej podziałowi w trybie postępowania administracyjnego zostaną wydzielone działki pod budowę nowych ulic przeznaczonych do obsługi działek powstałych w wyniku takiego podziału. Wynika z tego jednoznacznie, że dla przejęcia nieruchomości przez gminę i zapłatę odszkodowania wystarczy samo wydzielenie działek pod budowę drogi, niezależnie od tego czy droga taka w późniejszym okresie powstanie.

Ponadto Wojewoda wskazał, iż Starosta zgodnie z treścią art. 129 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wydając decyzję o odszkodowaniu był zobligowany do ustalenia wysokości tego odszkodowania, a co się z tym wiąże do zlecenia sporządzenia operatu szacunkowego.

Wojewoda w pełni podzielił stanowisko Starosty, iż wykonany na zlecenie organu operat M. S. jest kompletny, szczegółowo uzasadniony, zrozumiały i nie zawiera błędów logicznych ani rachunkowych.

Odnosząc się do zarzutów strony organ wskazał, iż nie można opierać decyzji o odszkodowaniu na dowodzie przeprowadzonym poza tym postępowaniem, a tym bardziej nie można przerzucać obowiązku przeprowadzenia takiego dowodu, jakim jest na przykład sporządzenie operatu na stronę postępowania, jeżeli obowiązek taki spoczywa na organie orzekającym w sprawie.

Odpowiadając natomiast na zarzut B. C. dotyczący odsetek organ wyjaśnił, iż zgodnie z postanowieniem Kolegium Kompetencyjnego Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2001 roku, sygn. akt III KKO 5/00 do rozpoznania sprawy o odsetki z tytułu opóźnienia lub zwłoki w wypłacie odszkodowania, o którym mowa wart. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami właściwy jest sąd powszechny.

Skargę na powyższą decyzję wniósł Wójt Gminy żądając uchylenia zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi strona postępowania zarzuciła naruszenie:

1. art. 98 ust. 1 i 3 w związku z art. 233 i 241 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 105 k.p.a. poprzez nie umorzenie postępowania administracyjnego, wobec braku przesłanki uzasadniającej orzekanie w trybie decyzji administracyjnej tj. wydzielone w wyniku podziału nieruchomości drogi nie stanowią dróg publicznych w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami,

2. art. 6 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie znaczenia stosowanych norm, wadliwe dokonanie subsumpcji oraz nieprawidłowe ustalenie następstw prawnych, a tym samym naruszenie zasad praworządności,

3. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - poprzez nie zawieszenie postępowania ze względu na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, w zakresie ustalenia prawa własności nieruchomości nr [...] i [...] oraz art. 7 k.p.a. poprzez nie przyczynienie się w niezbędnym zakresie do usunięcia stwierdzonych wątpliwości prawnych, a tym samym naruszenie zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, która nakłada na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy,

4. art. 157 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który jest przepisem szczególnym w odniesieniu do art. 80 k.p.a. poprzez fakt dokonania przez organ pierwszej instancji samodzielnej oceny prawidłowości sporządzonych operatów szacunkowych, w sytuacji gdy nie jest organem do tego uprawnionym. Na mocy art. 157 ust. 1 i 4 uogn w przypadku rozbieżnych operatów szacunkowych dotyczących wadliwości tej samej nieruchomości oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych,

5. art. 11 k.p.a. - poprzez brak wystarczającego wyjaśnienia przesłanek, którymi organ kierował się przy orzekaniu, a tym samym naruszenie zasady przekonywania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która kontrolowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

W postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Uwzględnienie skargi następuje jedynie w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.).

Sąd badając niniejszą sprawę stwierdził, iż w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie wskazać jednakże należy, że wbrew zarzutom skargi Sąd podziela opinię Starosty oraz Wojewody, iż działki nr [...] i nr [...] zlokalizowane w miejscowości K. stały się własnością Gminy z dniem 5 sierpnia 1993 roku i z tym też dniem (po stwierdzeniu nieważności punktu drugiego sentencji decyzji z dnia 19 lipca 1993 roku) Gmina była zobowiązana do zapłaty odszkodowania za przejęte działki.

Jak wynika z akt sprawy zgodnie z decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 19 lipca 1993 roku, na podstawie art. 10 ust. 1, 3 i 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), zatwierdzony został projekt podziału nieruchomości, w wyniku którego wydzielone zostały działki nr [...] o powierzchni 0,4645 ha i nr [...] o powierzchni 0,2489 ha z przeznaczeniem na drogi. Stosownie do zapisu ust. 5 powyżej przywołanego artykułu działki wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej podziałem przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna, za odszkodowaniem.

Stosownie do obowiązującego w dniu wydania decyzji przepisu art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991r, nr 30, poz.127 ze zm.) grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Treść powyższego przepisu jednoznacznie wskazuje, iż przeniesienie własności wywłaszczonych pod drogę nieruchomości dokonuje się z mocy samego prawa, w chwili uprawomocnienia się przedmiotowej decyzji.

Pogląd ten wielokrotnie został potwierdzony w orzecznictwie sądów administracyjnych, Trybunału Konstytucyjnego oraz Sądu Najwyższego.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 1996 r. (IV SA 198/95, Wspólnota 1996/48/26) stwierdza, iż grunty wydzielone pod ulice przechodzą na własność gminy z mocy prawa bez potrzeby wydawania w tym zakresie odrębnej decyzji (podobnie wyrok NSA z dnia 18 marca 1996 r., IV SA 1329/94, Wspólnota 1997/4/26).

Ponadto należy podkreślić, iż w powołanych przez organ drugiej instancji orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego (uchwała z dnia 29 marca 1993 roku, W. 13/92, OTK 1993 cz. I poz. 17) oraz Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 7 sierpnia 1996 roku, sygn. akt III ARN 28/96), podzielono powyższy pogląd wskazując, iż użyte w przepisie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.) sformułowanie "pod budowę ulic" oznacza, że wydzielenie gruntów z nieruchomości objętej podziałem na wniosek właściciela następuje pod budowę nowych ulic przeznaczonych do obsługi działek powstałych w wyniku tego podziału oraz, że tryb pozyskiwania gruntów przez gminę jest równorzędny z wywłaszczeniem nieruchomości, wobec czego konieczna jest wąska interpretacja tego przepisu. W myśl tej reguły interpretacyjnej skutek przewidziany wart. 10 ust. 5 ustawy następuje z mocy prawa wówczas, gdy z nieruchomości podlegającej podziałowi w trybie postępowania administracyjnego zostaną wydzielone działki pod budowę nowych ulic przeznaczonych do obsługi działek powstałych w wyniku takiego podziału. Wynika z tego jednoznacznie, że dla przejęcia nieruchomości przez gminę i zapłatę odszkodowania wystarczy samo wydzielenie działek pod budowę drogi, niezależnie od tego czy droga taka w późniejszym okresie powstania.

Kwestia ta jest zatem bezsporna i nie budzi wątpliwości Sądu.

W związku z powyższym bezzasadnym staje się żądanie zawieszenia postępowania, bowiem przejście własności przedmiotowych działek z mocy prawa jednoznacznie przesądza o tym, iż obecnym właścicielem niniejszych nieruchomości jest Gmina.

W ocenie Sądu zastrzeżenie budzi natomiast postępowanie dowodowe dotyczące operatu, mającego stanowić podstawę do ustalenia odszkodowania za przejęte nieruchomości w wyniku podziału na rzecz Gminy.

Z materiału dowodowego wynika, iż w toku niniejszego postępowania przedłożono cztery operaty szacunkowe, które nie utraciły ważności:

1. operat szacunkowy z dnia 29 sierpnia 2005 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego T. J. określający kwotę odszkodowania na 42.805 zł.

2. operat szacunkowy z dnia 2 sierpnia 2005 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M. S. określający kwotę odszkodowania na 82.968 zł.

3. operat szacunkowy z dnia 22 sierpnia 2005 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M. S. określający kwotę odszkodowania na 88.961 zł.

4. operat szacunkowy z dnia 12 września 2005 r. sporządzony przez biegłego sądowego T. S. określający kwotę odszkodowania na 143.397 zł.

Organy obu instancji uznały, iż określone prawem warunki spełnia jedynie wykonany na zlecenie organu przez M. S. operat z dnia z dnia 22 sierpnia 2005 r. ustalający odszkodowane na kwotę 88.961 zł. Wybór uzasadniono tym, iż jest to operat kompletny, szczegółowo uzasadniony, zrozumiały i nie zawierający błędów logicznych ani rachunkowych.

Opinii tej nie podzieliły jednakże obie strony postępowania, to jest Wójt Gminy oraz B. C., którzy w uzasadnieniu swoich odwołań, a Wójt Gminy także w treści skargi, przedstawili szereg wątpliwości co do prawidłowości sporządzenia tego operatu.

Zgodnie z treścią przepisu art. 157 pkt. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz.U. z 2000 r., nr 46, poz. 543 ze zm.) w razie istotnych rozbieżności w opiniach o wartości tej samej nieruchomości, sporządzonych przez rzeczoznawców majątkowych, oceny prawidłowości tych wycen dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych.

Zgodnie z przepisem art. 157 pkt. 4 przepis powyższy ma odpowiednie zastosowanie także w przypadku rozbieżnych operatów szacunkowych dotyczących tej samej nieruchomości.

Celem powyższego rozwiązania jest przeciwdziałanie przedłużaniu się procedury wyceny i ponoszeniu nadmiernych kosztów z tym związanych, a także wewnętrzna kontrola działalności członków zrzeszenia.

Wycena dokonana przez organizację zawodową powinna stanowić weryfikację wcześniej dokonanych wycen, z zachowaniem wszystkich standardów zawodowych, z pominięciem ocen podmiotowych uprzednio działających rzeczoznawców (por. J. Szachułowicz, M. Krassowska, A. Łukaszewska, Gospodarka nieruchomościami. Komentarz. wyd. 3, Lexis Nexis)

Przesłanką zastosowania powyższego przepisu w niniejszej sprawie jest wystąpienie istotnych rozbieżności w opiniach o wartości tej samej nieruchomości.

W niniejszej sprawie bowiem bezsprzecznie doszło do sytuacji, w której przedłożono w toku postępowania cztery operaty szacunkowe zawierające bardzo rozbieżne ustalenia co do wartości tych samych nieruchomości.

Zatem niezbędnym jest, aby organ ponownie rozpoznając sprawę zwrócił się do właściwej organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o sporządzenie oceny zarówno operatu szacunkowego wykonanego na zlecenie organu przez M. S., jak też wykonanego na zlecenie Wójta Gminy operatu rzeczoznawcy majątkowego T. J. oraz wykonanego na zlecenie B. C. operatu rzeczoznawcy majątkowego T. S.

Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia 9 stycznia 2006 r.

Odnosząc się natomiast do żądania B. C. dotyczącego zasądzenia zwrotu kosztów postępowania od skarżącej gminy Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z przepisem art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia jego praw.

Oznacza to, że zwrot kosztów postępowania przysługuje jedynie skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt w razie uwzględnienia skargi. W niniejszej sprawie skarżącym była Gmina, zaś organem wydającym zaskarżony akt – Wojewoda.

Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości zasądzenia na rzecz uczestnika postępowania zwrotu kosztów postępowania od skarżącego, czyli w tym przypadku od Gminy na rzecz B. C., bez względu na wynik tegoż postępowania (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 1998 r., V SA 1306/97, ONSA 1999, nr 1, poz. 28).

Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek B. C. o zwrot kosztów postępowania.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Sąd zawarł również w wyroku orzeczenie przewidziane w art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem zachodzi konieczność wstrzymania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku.