Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2215/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 83
journal: Dz.U. 2016 poz 2134
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 11 lipca 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant: starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 94/17 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/G1 94/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) grudnia 2016 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zezwolenia usunięcie drzew.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. K. Wyrok zaskarżył w całości. Zarzucił rażące naruszenie prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, jako że zaskarżona decyzja narusza zasady postępowania przed sądami administracyjnymi - a to 145 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż postępowanie przed SKO mogło toczyć się bez udziału uprawnionej strony - co narusza na zasady art. 48 i 150 K.c. w zw. z art. 9, 10 i 28 K.p.a. w zw. z art. 83 ustawy o ochronie przyrody oraz naruszenie art. 2.1.9., 4, 78, 83 c i in. przepisów ustawy o ochronie przyrody, oraz art. 64 Konstytucji.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach

W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO w K. wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wyartykułowanych w podstawie skargi kasacyjnej.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 P.p.s.a. nie jest zasadny. Niezależnie od tego, że wnoszący kasację nie podał precyzyjnie jednostki redakcyjnej art. 145 § 1 P.p.s.a., można odnieść się do kontrowersji, sprowadzającej się do tego, czy skarżący miał interes prawny w postępowaniu o zgodę na usunięcie drzewa, zakończonym decyzją Marszałka Województwa Ś. z dnia (...) września 2016 r.

Rozważania rozpocząć należy od wskazania, że w myśl art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651 ze zm.), usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości – za zgodą właściciela tej nieruchomości.

Z tej normy materialnej wynika, że interes prawny w sprawie zgody na usunięcie drzewa, pomijając posiadacza, ma właściciel nieruchomości. Od razu wskazać można, że w niniejszej sprawie wniosek nie został złożony przez posiadacza, a skarżący nie powołuje się na posiadanie nieruchomości.

Kolejne spostrzeżenie sprowadza się do tego, że chodzi o właściciela nieruchomości, na której terenie drzewo jest położone. Sporne drzewo położone jest w granicach nieruchomości nie stanowiącej własności skarżącego.

Podnoszone przez skarżącego sięganie korzeni drzewa na podziemną część nieruchomości sąsiedniej, stanowiącej jego własność, nie oznacza, że drzewo stanowi współwłasność skarżącego. Teza, według której, przechodzenie korzeni drzewa na sąsiednią nieruchomość skutkuje uzyskaniem przez właściciela sąsiedniej nieruchomości tytułu współwłasności do drzewa położonego na innej nieruchomości, nie odpowiada normie art. 48 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. Art. 48 potwierdza obowiązywanie w prawie polskim zasady superficies solo cedit. Przepis art. 150 K.c. nie zawiera wyjątku od tej zasady. Normuje jedynie jeden z dopuszczalnych przez prawo przypadków samopomocy (patrz: Jan Winiarz [w:] "Kodeks cywilny z komentarzem. Tom I", pod. Red. J. Winiarza, Wydawnictwo Prawnicze 1989, s. 147). Zakres legitymacji sądowej uwarunkowany jest wynikającym z art. 150 K.c. roszczeniem w stosunku do sąsiada o nieczynienie przeszkód w obcięciu tych korzeni i gałęzi (patrz: uchwała SN z dnia 26 lipca 1972 r., sygn. akt III CZP 45/72, OSNC 1973/1/9). To cywilne uprawnienie nie rozciąga się na administracyjne postępowanie w sprawie zgody na usunięcie drzewa.

Dodać warto, że nawet domniemanie wynikające z art. 154 § 1 K.c., zgodnie z którym, m.in. drzewa rosnące na granicy gruntów sąsiadujących służą do wspólnego użytku sąsiadów, nie obejmuje własności tych drzew (patrz m.in. Jacek Gudowski [w:] "Kodeks cywilny. Komentarz. Tom II. Własność i inne prawa rzeczowe", pod. Red. J. Gudowskiego, WK 2016, pkt 1 do art. 154; orzeczenie SN z dnia 16 września 1960 r., sygn. akt III CO 14/60, OSNCK 1961/4/113).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.