Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 828/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2010-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 § 1 pkt 1.
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Barbara Stukan-Pytlowany /spr./ SO del. Tomasz Smoleń Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 15 czerwca 2010r. sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2009r. nr [...] w przedmiocie zarzutów wniesionych na prowadzone postępowanie egzekucyjne - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia (...) lipca 2009r. nr (...) Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanego T. B. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) maja 2009r. nr (...) w sprawie nie uznania zarzutów wniesionych na prowadzone postępowanie egzekucyjne – postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Zobowiązany T. B. nie uregulował w terminie kary pieniężnej w wysokości 11.000 zł, nałożonej na niego przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego na mocy decyzji z dnia (...) czerwca 2004r. nr (...). Wobec tego wierzyciel ten wystawił w dniu 21 czerwca 2006r. tytuł wykonawczy nr [...], a następnie skierował go do Naczelnika Urzędu Skarbowego celem realizacji.

Na podstawie powyższego tytułu wykonawczego organ egzekucyjny dokonał w dniu 29 czerwca 2006 r. zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym , na którą to czynność pełnomocnik zobowiązanego wniósł zarzuty, pismem z dnia 18 lipca 2006r. wskazując na szereg wadliwości wystawionego tytułu oraz zarzucając, iż wbrew jego treści T. B. nie jest zobowiązany do świadczenia pieniężnego na rzecz Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, gdyż w obrocie prawnym istnieje decyzja wydana przez organ nadrzędny. Zarzucił jednocześnie niewspółmierność zastosowanego środka egzekucyjnego do możliwości płatniczych zobowiązanego a tym samym narażenie go na niedostatek.

Zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego został uznany za bezzasadny postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...).08.2006 r. nr (...). W wyniku zaskarżenia tego postanowienia, Dyrektor Izby Skarbowej , po rozpatrzeniu sprawy wydał postanowienie z dnia (...) października 2006r. nr [...], którym umorzył postępowanie w sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość, bowiem organ egzekucyjny uprzednio uchylił dokonane zajęcie.

W pozostałym zakresie, wezwany na mocy art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej do zajęcia stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, [...] Inspektor Transportu Drogowego w R. postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2006 r. nr (...), uznał zarzuty wniesione przez zobowiązanego za bezzasadne a wobec zaskarżenia tego postanowienia, pismem z dnia 14.09.2006 r. wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2007 nr (...) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji, wobec czego wierzyciel w dniu 24 kwietnia 2007r. poinformował organ egzekucyjny, że jego postanowienie w sprawie jest ostateczne.

Na podstawie powyższego tytułu wykonawczego organ egzekucyjny dokonał w dniu 22 kwietnia 2009r. kolejnych czynności egzekucyjnych zajmując zobowiązanemu zwrot podatku VAT-VZM, a następnie w dniu 5 maja 2009r. zawiadomieniem nr (...) dokonał zajęcia rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym , a zawiadomieniem nr (...)zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w Banku Spółdzielczym .

Na powyższe czynności egzekucyjne pełnomocnik zobowiązanego w dniu 22 kwietnia 2009r. wniósł zarzuty podnosząc, iż wystawiony tytułu egzekucyjny jest wadliwy, gdyż w obrocie prawnym istnieje decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego o innej numeracji i dacie wydania wobec czego T. B. nie jest zobowiązanym do świadczenia pieniężnego na rzecz Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego na podstawie decyzji z dnia [...] czerwca 2004r. Zarzucił także, iż organ ten nie ma przymiotu strony w przedmiotowej sprawie z uwagi na brak interesu prawnego. Wskazał na wadliwość prowadzonego postępowania zarzucając brak uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu a także brak doręczenia tytułu wykonawczego pełnomocnikowi zobowiązanego, co jego zdaniem narusza art. 27 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz. U. 2005 r. Nr 229 poz. 1954) - zwanej dalej p.e.w.a. w związku z art. 18 i art. 32 kodeksu postępowania administracyjnego. Zauważył także, iż tytuł wykonawczy nr 128/2006 w oparciu o który dokonano zajęcia został wycofany z obrotu prawnego gdyż postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 5 października 2005r. sygn. akt VI SA/Wa 349/05 wstrzymano wykonanie, leżącej u podstaw wystawienia przedmiotowego tytułu, decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2004r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej.

Zarzucił również, iż nadany tejże decyzji rygor natychmiastowej wykonalności został uchylony przez Głównego w W. postanowieniem z daty [...] sierpnia 2004r., wobec czego określenie obowiązku skarżącego zawarte w tytule wykonawczym jest niezgodne z wydanym w tej sprawie w toku nadzoru orzeczeniem organu II Instancji.

Podniósł także, iż prowadzona egzekucja prowadzi do narażenia skarżącego na niedostatek, a także iż jest niewspółmierna w wymiarze pieniężnym do możliwości dochodowych zobowiązanego.

Po rozpoznaniu zarzutów z dnia (...) lipca 206r. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia (...) maja 2009 r. nr (...)odmówił ich uznania a także umorzenia postępowania egzekucyjnego, stwierdzając, iż wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego, w przedmiotowej sprawie nie występuje żadna z przesłanek determinujących umorzenie postępowania.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego, podnosząc że do chwili obecnej nie otrzymał merytorycznego stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów dotyczących wadliwości tytułu wykonawczego i prowadzonej egzekucji administracyjnej zwłaszcza w sytuacji, gdy z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż "organ egzekucyjny na wniosek wierzyciela wydał postanowienie o zawieszeniu prowadzonego postępowania oraz uchylił zajęcie rachunku bankowego". Tym samym, biorąc pod uwagę art. 59 § 1 pkt 8 ustawy egzekucyjnej według skarżącego postępowanie egzekucyjne należy umorzyć, gdyż nie zostało ono podjęte w przed upływem 12 miesięcy od dnia zawieszenia postępowania zgłoszonego przez Wierzyciela. Nie istnieje również postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie podjęcia zawieszonej egzekucji.

Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, zauważając iż zarzuty zobowiązanego sprowadzają się głównie do wymienionej w art. 33 pkt 3 i 10 ustawy o p.e.w.a. przesłanki określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z jego treścią, przez co należy rozumieć rozbieżność między treścią obowiązku podaną w tytule wykonawczym, a treścią obowiązku określonego np. w decyzji, która w przedmiotowej sprawie nie istnieje.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu naruszenia wymogów art. 27 ustawy o p.e.w.a. uznał go za bezzasadny podkreślając iż tytuł wykonawczy nr (...) zawiera wszystkie niezbędne elementy o których mowa w tym przepisie.

W skardze do WSA w Rzeszowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, skarżący podniósł zarzuty braku doręczenia upomnienia jak również braku uprzedniego doręczenia pełnomocnikowi strony odpisu tytułu wykonawczego. Ponadto po raz kolejny podniesiony został zarzut prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie wadliwego tytułu wykonawczego. W ocenie skarżącego bowiem, fakt iż w obrocie prawnym istnieje decyzja administracyjna organu II instancji powoduje, iż wadliwym jest tytuł wykonawczy w którym jako za podstawę prowadzenia egzekucji przyjęto decyzję organu I instancji. Ponadto w ocenie strony, przedmiotowy tytuł wykonawczy został wycofany z obrotu prawnego, gdyż decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu kary pieniężnej z dnia [...] czerwca 2004r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wstrzymał jej wykonanie a zatem jest ona niewykonalna w dalszym ciągu. Skarżący podtrzymał również podnoszone uprzednio zarzuty dotyczące niewspółmierności zastosowanego sposobu egzekucji, tj. egzekucji z nadpłaty podatkowej z pominięciem ustawowych minimów egzekucyjnych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych orzeczeń z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153 poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej p.p.s.a., zaskarżone decyzje czy postanowienia podlegają uchyleniu tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednoczenie na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi a także powołaną przez skarżącego podstawą prawną, jednakże zawsze jedynie w granicach danej sprawy.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) lipca 2009r. dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym wniesionych przez skarżącego w dniu 19 lipca 2006r. Z akt sprawy wynika ponadto, iż po tej dacie, pismem z dnia 30 kwietnia 2009r., skarżący wniósł kolejne zarzuty oraz skierował do organu wniosek o umorzenie postępowania, które to kwestie nie zostały jeszcze rozpoznane, a zatem w myśl powołanych wyżej przepisów, kontrola sądu administracyjnego w tym zakresie na obecnym etapie postępowania byłaby przedwczesna. Jak stwierdzono w treści zaskarżonej decyzji kwestia umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na art. 59 § 1 pkt. 8 ustawy egzekucyjnej nie może być przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu dotyczącym zarzutów wniesionych na prowadzone postępowanie egzekucyjne, a zatem po zakończeniu przedmiotowego postępowania kwestia ta winna być rozpoznana w trybie zwykłym.

Przy tak zakreślonych granicach kontroli, nie ma podstaw do uwzględnienia skargi.

Nie można podzielić podniesionego przez stronę zarzutu wadliwości wystawionego przez wierzyciela tytułu egzekucyjnego. Wierzyciel bowiem prawidłowo określił podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz wskazał przepis art. 93 ustawy o transporcie drogowym jako podstawę wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Prawidłowym jest również ujęcie w tytule wykonawczym decyzji organu I instancji z dnia (...) czerwca 2004r. nr (...) jako podstawy prowadzenia egzekucji. Wbrew twierdzeniom strony, nie powoduje wadliwości wystawionego tytułu wykonawczego fakt, iż za podstawę prawną prowadzonej egzekucji przyjęto decyzję organu I instancji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej, w sytuacji gdy w obrocie prawnym istnieje również wydana na skutek odwołania się strony, decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy powyższą decyzję. Jak słusznie zauważył wierzyciel, to decyzja organu I instancji nakłada na zobowiązanego obowiązek zapłaty kary pieniężnej, a nie decyzja o utrzymaniu jej w mocy. Wierzycielem jest zatem jedynie organ I instancji, a nie organ odwoławczy, co wynika z treści art. 5 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, iż uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej - w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - jest właściwy do orzekania organ I instancji. Wbrew zatem twierdzeniom zobowiązanego wierzyciel w tytule wykonawczym prawidłowo wskazał na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) czerwca 2004r. nr (...). Wobec powyższego za równie bezzasadny należy uznać zarzut braku interesu prawnego a tym samym przymiotu strony po stronie Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego .

Podniesiony przez skarżącego zarzut braku wykonalności obowiązku wynikającego z powyższej decyzji również nie zasługuje na uwzględnienie. Wstrzymanie wykonania decyzji zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i sądowo - administracyjnym jest bowiem formą udzielenia zobowiązanemu czasowej ochrony, skutecznej jedynie do czasu końcowego merytorycznego rozpoznania sprawy. Celem tejże ochrony jest uniknięcie szkody jaka mogłaby wyniknąć na skutek przymusowego wyegzekwowania obowiązku wynikającego z nieostatecznej jeszcze decyzji, uchylonej następnie na skutek wniesionego odwołania. Z czasowego wstrzymania wykonalności decyzji czy orzeczenia nie należy jednak wyciągać zbyt daleko idących wniosków, gdyż zabezpieczenie to nie trwa stale jak zdaje się to interpretować strona skarżąca, lecz upada z chwilą wydania orzeczenia co do istoty sprawy, w której zostało ustanowione.

Dlatego też postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2004r. o wstrzymaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej do czasu rozpoznania odwołania w tym zakresie, uniemożliwiło egzekwowanie nałożonej na zobowiązanego kary pieniężnej jedynie do czasu rozpoznania tego odwołania i wydania w dniu [...] grudnia 2004r. decyzji o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Analogicznie należy potraktować postanowienie WSA w Warszawie z dnia 5 października 2005r. o wstrzymaniu wykonania decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004r., które straciło na znaczeniu z chwilą wydania w dniu 12 stycznia 2006r. sygn. akt VI SA/Wa 349/05 wyroku oddalającego skargę na ta decyzję. W tej sytuacji twierdzenia skarżącego co do określenia jego obowiązków niezgodnie z wydanymi w tej sprawie orzeczeniami w toku instancji a także sugestie co do trwałego braku wykonalności przedmiotowych orzeczeń są w sposób oczywisty bezzasadne.

Nie można również podzielić argumentu skarżącego o zastosowaniu zbyt uciążliwego i niewspółmiernego do możliwości finansowych zobowiązanego środka egzekucyjnego. Konieczność pogodzenia obowiązującej w postępowaniu egzekucyjnym zasady stosowania najmniej uciążliwego dla zobowiązanego środka egzekucyjnego z zasadą celowości postępowania, powoduje iż o wyborze środka można mówić w sytuacji gdy istnieje możliwość skutecznego zastosowania wielu środków. Organ ma wtedy obowiązek wybrać najmniej uciążliwy dla zobowiązanego środek egzekucyjny pozwalający na wyegzekwowanie należności. W sytuacji gdy nie istnieje możliwość zastąpienia zastosowanego środka innym skutecznym środkiem nie można czynić zarzutu, iż środek ten wybrany został niewłaściwie.

Nie można również z podzielić zarzutu niespełnienia wymogów określonych w art. 27. Tytuł wykonawczy nr [...] zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy o których mowa w art. 27 § 1 ustawy egzekucyjnej tj. m.in.: oznaczenie wierzyciela, wskazanie imienia i nazwiska zobowiązanego i jego adresu, wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej, datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela, pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej.

Wobec powyższego należy stwierdzić, iż pomimo rażącego naruszenia w przedmiotowej sprawie zasady szybkości postępowania, zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego, dlatego też skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.