Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 808/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spraw.), Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Asesor WSA Jacek Fronczyk, Protokolant Mirosław Gdesz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2004 sprawy ze skargi B. S. na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego I. oddala skargę II. nakazuje zwrócić od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz B. S. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu nienależnie pobranego wpisu sądowego


UZASADNIENIE

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

W dniu 17 sierpnia 2000 r. Pani B. S. złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego wraz ze świadectwem pracy wydanym przez [...] Zakłady Obuwia w C. potwierdzającym okres zatrudnienia od [...] października 1971 r. do [...] grudnia 1994 r. w pełnym wymiarze czasu pracy, kolejno na stanowiskach uczeń - pracownik młodociany, obuwnik szwacz, obuwnik montażysta, robotnik magazynowy, brygadzista produkcji, mistrz. Z dokumentu tego wynika też, że wnioskodawczyni w okresach od [...] marca 1974 r. do [...] lutego 1975 r. i od [...] września 1983 r. do [...] sierpnia 1984 r. korzystała z urlopu wychowawczego.

Decyzją z dnia [...] września 2000 r. wydaną z upoważnienia Starosty [...] odmówiono Pani B. S. prawa do zasiłku przedemerytalnego, uzasadniając brakiem dokumentów potwierdzających zatrudnienie w warunkach szczególnych.

W odwołaniu do Wojewody [...] wnioskodawczyni podniosła, że ma 26-letni staż pracy, w tym 19-letni okres pracy w warunkach szczególnych. Wprawdzie nie posiada stosownego zaświadczenia, jednakże potwierdzają tę okoliczność zeznania świadków - współpracowników.

Decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...]wydaną z upoważnienia Wojewody [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 37 j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 ze zm./ utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że B. S. nie spełniła warunków do uzyskania zasiłku przedemerytalnego określonych w art. 37 j ust 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji), bowiem w dniu złożenia wniosku o przyznanie tego świadczenia nie była uprawniona do zasiłku dla bezrobotnych (decyzją Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r. orzeczono o jego utracie od dnia 9 czerwca 2000 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania). Niezależnie od powyższego nie legitymuje się wymaganym okresem zatrudnienia. Bezspornym jest, że udokumentowała 26 lat okresów uprawniających do zasiłku, jednakże w przypadku określonym w art. 37j ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy wymagane jest także udokumentowanie co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Brak jest natomiast dokumentów wystawionych przez [...] Zakłady Obuwia w C. potwierdzających, że wnioskodawczyni wykonywała pracę w warunkach szczególnych. Dokonując oceny przedstawionych przez stronę dowodów (oświadczenia, zeznania dwóch świadków, zaświadczenia lekarskiego i uzupełnienia wywiadu społecznego 1981 r.) uznano, że nie są one spójne. Świadkowie zatrudnieni byli w [...] Zakładach Obuwia w C. w różnych okresach i na różnych stanowiskach. M. O. potwierdza nawet wcześniejszą datę początkową okresu pracy w szczególnych warunkach niż podaje to wnioskodawczyni w swoim oświadczeniu. Żadne z przedstawionych zeznań nie dotyczy zaś całego okresu, ponadto żadne nie potwierdza daty końcowej, tj. 1994 r. Świadkowie wskazują na pobieranie przez B. S. dodatku za pracę w warunkach szkodliwych, o czym nie wspomina sama wnioskodawczyni i brak jest dokumentów na tę okoliczność. Z kolei "uzupełnienie wywiadu społecznego potwierdza, że początkowa data narażenia na działanie czynników chemicznych i pyłów jest jeszcze wcześniejsza niż wynikałoby to z omówionych dowodów tj. od początku zatrudnienia w [...] Zakładach Obuwia w C..

Na powyższą decyzję B. S. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody [...] i przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego.

Podniosła, że przepis prawa nie wymaga dla nabycia przedmiotowego świadczenia złożenia wniosku w dniu, kiedy jest się uprawnionym do zasiłku dla bezrobotnych, bowiem statusu bezrobotnego nie utraciła. W warunkach szczególnych przepracowała 15 lat, co udokumentowała zeznaniami świadków. To, że w zeznaniach tych są różne daty nie oznacza braku logiki, natomiast wskazuje kiedy i kto potwierdza jej pracę na danym stanowisku.

Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2002 r. sygn. akt II SA/Lu 1596/00 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie oddalił skargę B. S..

W uzasadnieniu powołał się na przepis art. 37 j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r./, który stanowił, że zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli:

1/ posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub

2/ posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznawanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.

Uznał za nietrafne stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że skarżąca nie spełnia warunków do uzyskania zasiłku przedemerytalnego z tego powodu, że w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia nie była uprawniona do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu okresu jego pobierania. Powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2002 r. sygn. akt OPS 14/01, iż osobie bezrobotnej, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego określone w art. 37 j ust. 1 lub art. 37 k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 59 ze zm. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r./, przysługuje na jej wniosek prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 37 l ust. 1 tej ustawy, mimo wygaśnięcia prawa do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania, jeżeli w dniu złożenia wniosku spełnia określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego, podzielając w pełni wyrażony w niej pogląd prawny.

Równocześnie uznał, że zajęcie przez organ odwoławczy błędnego stanowiska odnośnie omówionego zagadnienia pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, bowiem B. S. nie wykazała faktu wykonywania co najmniej przez okres 15 lat prac uznawanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy został poddany przez organy administracji wnikliwej i przekonującej analizie bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). Brak jest w aktach osobowych skarżącej dokumentów świadczących o pobieraniu przez nią dodatku za pracę w warunkach szkodliwych, podczas gdy świadkowie twierdzili, że dodatek taki pobierała. Według znajdującego się w aktach zaświadczenia lekarskiego z 18 lipca 2000 r. B. S. została w 1981 r. na wniosek lekarza przeniesiona do innej pracy w związku z narażeniem zawodowym. Należy zatem domniemywać, że przynajmniej od tego czasu nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, co z kolei wyklucza możliwość, by pracowała w takich warunkach co najmniej 15 lat.

Brak spełniania przesłanki z art. 37 j ust. 1 lub 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uniemożliwiał przyznanie skarżącej zasiłku przedemerytalnego mimo, że spełniała ona warunki do uzyskania statusu bezrobotnego, a prawo do zasiłku dla bezrobotnych utraciła na skutek upływu okresu jego pobierania.

Z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2000 r. nr [...] o odmowie przyznania Pani B. S. prawa do zasiłku przedemerytalnego skarżąca wystąpiła 19 lipca 2002 r., powołując się na nowe dowody istotne dla sprawy istniejące w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi. Są to listy płac B. S. z [...] Zakładów Obuwia w C. za okres od 1981 r. do 1994 r., potwierdzające pobieranie dodatku za pracę w warunkach szkodliwych oraz zeznania świadka B. M..

Postanowieniem z dnia [...] września 2002 r. nr [...] wydanym z upoważnienia Wojewody [...] wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...].

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewody [...], na podstawie art. 145 § 1 i 151 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest , ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwianiu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz.U. Nr 154, poz. 1793/ w związku z art. 37 j ust. 1 i ust. 1a i art. 37 l ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tekst jedn. Dz.U. Nr 6, poz. 56 z 2001 r. z uwzględnieniem zmian do Dz.U. z 2001 r., Nr 122, poz. 1323/ odmówiono uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2000 r., znak [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2000 r. o odmowie przyznania Pani B. S. prawa do zasiłku przedemerytalnego.

W uzasadnieniu podano, ze wznowione postępowanie potwierdziło ponownie, że w aktach osobowych strony nie ma żadnych dokumentów, ani żadnych zapisów o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach lub też o pobieraniu dodatku za pracę w warunkach szkodliwych. Natomiast na podstawie dokumentacji płacowej potwierdzone zostało jedynie, że w niektórych okresach zatrudnienia w [...] Zakładach Obuwia w C. skarżąca pobierała dodatek za pracę w warunkach szkodliwych. Nie zostało jednak wykazane, aby w okresie od [...] lutego 1974 r. do [...] września 1981 r. praca była wykonywana w warunkach szczególnych, o których mowa w przepisach emerytalnych.

Na listach płac z 1979 r. do końca września 1981 r. brak jest zapisów o przysługiwaniu dodatku za pracę w warunkach szkodliwych. Skarżąca wywodziła, że w tym okresie też pobierała taki dodatek, co potwierdzają zeznania świadka M. O., jednakże sprzeczne są z tym stanowiskiem dokumenty - listy płac jak i zeznania B. M.. Pozostały okres, w którym dodatek ten był wypłacany, tj. od [...] października 1981 r. do [...] grudnia 1994 r. z przerwą od [...] września 1983 r. do [...] sierpnia 1984 r. spowodowaną korzystaniem z urlopu wychowawczego, wynosi jednak mniej niż 15 lat. W tej sytuacji organ odstąpił od szczegółowej analizy, czy dodatek za pracę w warunkach szkodliwych pobierany we wskazanym okresie ma związek z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych, o których mowa w przepisach emerytalnych. Zwrócił uwagę na istotne zmiany stanu prawnego dotyczące zasad nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, które doprowadziły do zniesienia od 1 stycznia 2002 r. przedmiotowego świadczenia. Powołując się na przepis art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwianiu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz.U. Nr 154, poz. 1793/ stanowiący, że osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia zasiłku przedemerytalnego, nabywają do niego prawo na dotychczasowych zasadach, stwierdził, że do oceny spełnienia przez wnioskodawczynię tych przesłanek należy przyjąć stan prawny bezpośrednio poprzedzający wejście w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. Zatem zastosowanie ma art. 37 j ust. 1a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowiący, że okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze uwzględnia się po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Pojęcie zaś odpowiednia dokumentacja należy odnieść do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze /Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm./ Natomiast skarżąca nie przedstawiła ani świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze ani wyroku sądu. Powołał się na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2002 r. sygn. akt III PZP 6/02 (Biul. SN 2002/5/4), w którym wyrażono pogląd, iż w okresie obowiązywania art. 37 j ust. 1a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu byłemu pracownikowi przysługiwało przeciwko pracodawcy roszczenie o ustalenie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze dla potrzeb uzyskania zasiłku przedemerytalnego.

W odwołaniu do Ministra Pracy i Polityki Społecznej B. S. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzuciła naruszenie:

- art. 7 i 77 kpa przez zaniechanie przeprowadzenia wszystkich dowodów koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy,

- art. 107 § 3 kpa poprzez wadliwe uzasadnienie orzeczenia, a zwłaszcza brak analizy całości materiału dowodowego,

- art. 151 § 1 pkt 2 kpa i art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest , ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwianiu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz.U. Nr 154, poz. 1793/ poprzez odmowę przyznania zasiłku przedemerytalnego mimo spełnienia wszystkich warunków przewidzianych w ustawie.

W uzasadnieniu podniosła, że powołana przez organ teza orzeczenia Sądu Najwyższego jest dla niniejszej sprawy nieprzydatna, bowiem pracodawca [...] Zakładu Obuwia w C. nie istnieje i po przeprowadzeniu postępowania upadłościowego został wykreślony z rejestru przedsiębiorstw, co oznacza, że utracił osobowość prawną. Stroną procesu sądowego nie może też być nabywca części przedsiębiorstwa byłych [...] Zakładów Obuwia w C., gdyż skarżąca w dniu zbycia mienia nie była pracownikiem tego zakładu, a przez to nie stała się pracownikiem nabywcy. Zwróciła uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie w wyroku z dnia 2 kwietnia 2002 r. sygn. akt III/Sa/Lu 1546/00 na podstawie zaświadczenia lekarskiego z dnia 18 lutego 2000 r. uznał, że skarżąca w 1981 r. została przeniesiona do innej pracy w związku z narażeniem zawodowym i z faktu tego wywnioskował, iż przynajmniej do 1981 r. była zatrudniona w warunkach szczególnych. Pomimo tych ustaleń organ I instancji, dysponując znacznie bogatszym materiałem dowodowym, przyjął odmiennie, że do 1981 r. B. S. w szczególnych warunkach nie była zatrudniona, natomiast zatrudnienie takie miało miejsce w okresie od [...] października 1981 r. do [...] grudnia 1994 r. z przerwą od [...] września 1983 r. do [...] sierpnia 1984 r. Takiemu zaś stanowisku przeczy też "uzupełnienie wywiadu społecznego" z 10 września 1991 r. przez służby BHP i ochrony zdrowia [...] w C., w którym wskazano, że od 1971 r. skarżąca pracowała w warunkach szkodliwych polegających na narażeniu na opary rozpuszczalników organicznych, benzyny oraz różnorakie płyny.

Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2002 r. znak: [...].

W uzasadnieniu podniósł, że uzyskiwanie dodatku za warunki szkodliwe nie jest tożsame z zatrudnieniem w warunkach szczególnych w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. O wypłacaniu takiego dodatku decyduje pracodawca, a wynikać on może np. z układu zbiorowego pracy. Gdyby nawet uznać, że dokumentacja płacowa w tym konkretnym przypadku, mogłaby stanowić wystarczający dowód, to nie dokumentuje ona 15 lat uzyskiwania wspomnianego dodatku. Zarzut zaś, że Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie w wyroku z dnia 2 kwietnia 2002 r. sygn. akt III/Sa/Lu 1546/00 uznał, iż przynajmniej do 1981 r. B. S. była zatrudniona w warunkach szczególnych jest bezpodstawny. Sąd w uzasadnieniu orzeczenia stwierdził, na podstawie ówcześnie zgromadzonego materiału dowodowego, że należy domniemywać, iż przynajmniej od czasu orzeczenia lekarskiego skarżąca nie wykonywała pracy w warunkach szczególnych, co wcale nie oznacza, że Sąd uznał za wystarczająco udowodnione, że taką pracę wykonywała przed tą datą. Natomiast niefortunne powołanie się w tym stanie faktycznym na tezę orzeczenia Sądu Najwyższego z 8 maja 2002 r. sygn. akt III PZP 6/02 nie może stanowić podstawy do uchylenia merytorycznie prawidłowej decyzji.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. S. podniosła te same argumenty co w odwołaniu od decyzji Wojewody [...], a dodatkowo zarzuciła nieważność postępowania poprzez wadliwe oznaczenie organów wydających decyzję w I i II instancji i domagała się stwierdzenia nieważności obu decyzji bądź uchylenia decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...].

W uzasadnieniu wskazała, że zgodnie z art. 107 § 1 kpa decyzja administracyjna powinna zawierać między innymi oznaczenie organu orzekającego i podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jej wydania. Obie decyzje wydane zostały z naruszeniem tego przepisu. W decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. jako organ wskazano [...] Urząd Wojewódzki w L. Placówkę Zamiejscową w C.. Oznaczenie to jest oczywiście błędne, bo urząd ten jest jedynie jednostką pomocniczą Wojewody [...] a nie organem administracji. Wprawdzie orzeczenie to sygnowane było przez Kierownika Delegatury L. R., działającego z upoważnienia Wojewody [...], to jednak podniesionej wadliwości nie zmienia, gdyż pomiędzy oznaczeniem organu a upoważnieniem osoby podpisującej decyzję musi istnieć pełny synergizm. Podobną wadliwością dotknięta jest decyzja organu II instancji. Organ oznaczono jako "Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej [...]". Błąd polega na tym, że [...] jest osobą pełniącą funkcje organu, a sam w sobie nie jest organem konstytucyjnym. Takie oznaczenie budzi więc wątpliwość, czy sygnujący orzeczenie działał z upoważnienia [...] czy też Ministra [...].

Wskazała również, że minister nie wyjaśnił, czy skarżąca będąc zatrudniona na różnych stanowiskach w latach 1974 - 1994 wykonywała prace zamieszczone w wykazie A działu VII rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. uprawniające do wcześniejszej emerytury. Do prac tych zaliczono zatrudnienie przy produkcji spodów obuwniczych ze skóry, gumy, tworzyw sztucznych oraz klejenie i powlekanie tkanin obuwniczych. W okresie od września 1981 r. do grudnia 1994 r. B. S. była brygadzistką przy taśmie produkującej obuwie, z czym niewątpliwie związane było klejenie spodów. Potwierdzają to zeznający w sprawie świadkowie. Jeżeli zaś chodzi o okres wcześniejszy to potwierdza to dokument w postaci "uzupełnienia wywiadu społecznego" i zaświadczenie lekarskie z 18 lutego 2000 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 i Nr 240, poz. 2052/ sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego sądu znajduje się siedziba Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej - art.13 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/. Oznacza to, że jeżeli zaskarżona decyzja prawa nie narusza, sąd obowiązany jest skargę oddalić.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do podniesionego zarzutu nieważności postępowania wywołanego błędnym oznaczeniem organów obu instancji, a tym samym naruszenia art. 107 § 1 kpa. Zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu decyzja administracyjna powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. W decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] jako organ wskazano [...] Urząd Wojewódzki Delegatura w C., natomiast w decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] jako organ II instancji Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej [...]. Rację ma skarżąca, że w przypadku decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. oznaczenie to jest błędne, jednakże nie może prowadzić do uznania jej wadliwości. Decyzja ta podpisana została z upoważnienia Wojewody [...] przez mgr L. R. Kierownika Delegatury. Uznać zatem należy, że w sposób niebudzący wątpliwości identyfikuje organ administracji publicznej - Wojewodę [...] i pozwala na ocenę, iż pochodzi ona od właściwego organu powołanego do wydania decyzji. Wprawdzie w orzecznictwie sądowym uznaje się, że brak oznaczenia organu pozbawia dany akt charakteru decyzji administracyjnej, jednakże, stanowisko to dotyczy takiego braku, gdy w ogóle nie można ustalić jaki organ decyzję wydał a w konsekwencji, czy był to organ właściwy. W doktrynie przyjmuje się, że brak oznaczenia organu w części tzw. nagłówkowej decyzji nie powoduje takiego skutku, jeżeli podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji został opatrzony pieczęcią dostatecznie identyfikującą konkretny organ administracji publicznej (M. Jaśkowska, A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz str. 602 wyd. Zakamycze 2000). W omawianym przypadku uznać należy, że większą doniosłość prawną ma prawidłowe podpisanie decyzji z upoważnienia Wojewody [...], co umożliwia pełną identyfikację organu, niż niewątpliwie błędne umieszczenie pieczęci nagłówkowej wskazującej w jakim urzędzie została wydana, co jednakże nie pozbawia tego aktu charakteru decyzji, a jedynie powoduje jego nieistotną wadę.

Analizując pozostałe zarzuty skargi należy zauważyć, że w sytuacji gdy skarżąca nie legitymuje się 30-letnim okresem uprawniającym do zasiłku przedemerytalnego, a tylko okresem 26-letnim, dla uzyskania tego świadczenia niezbędnym było - stosownie do treści art. 37 j ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - wykazanie co najmniej 15 lat zatrudnienia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, a tego B. S. nie udowodniła. Skarżąca zarzuca, że organy obu instancji nie dokonały wszechstronnej analizy zebranego materiału dowodowego w kontekście postanowień rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze i dokumentu w postaci "uzupełnienia wywiadu społecznego", w którym zaświadczono, że pracowała w warunkach szkodliwych przy produkcji, będąc narażona na opary rozpuszczalników organicznych, benzyny oraz pyły skóry i pergaminu. B. S. nie posiada żadnego dokumentu potwierdzającego wskazany wyżej okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, a swoje żądanie opiera na podstawie zeznań świadków, list płac wykazujących, że w niektórych okresach otrzymywała dodatek za pracę w warunkach szkodliwych, oraz dokumentów zaświadczenia lekarskiego i uzupełnienia wywiadu społecznego.

Zdaniem Sądu, zebrany materiał dowodowy został poddany przez organy administracji wnikliwej i przekonującej analizie bez naruszenia zasad określonych w art. 7 i 77 kpa. W sprawie zostały przeprowadzone wszystkie dostępne dowody w tym wnioskowane przez strony. Na ich podstawie ustalono, że przed październikiem 1981 r. skarżąca dodatku za pracę w warunkach szkodliwych nie otrzymywała. Zatem łączny okres jego pobierania jest krótszy niż wymagany 15-letni. Trafne jest stanowisko organu, że pobieranie takiego dodatku nie dowodzi jeszcze, że praca wykonywana przez skarżącą miała charakter pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Zgodnie bowiem z § 2 tego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy tej pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach. Natomiast załącznik do rozporządzenia - Wykaz A, Dział VII - przemysł lekki, punkt 12- 14 określa jakie prace ustawodawca uznał za prace wykonywane w warunkach szczególnych. Są to: produkcja spodów obuwniczych ze skóry, gumy i tworzyw sztucznych oraz klejenie i powlekanie tkanin obuwniczych, prace przy przygotowywaniu klejów toksycznych i innych środków chemicznych do produkcji wyrobów przemysłu skórzanego, prace związane ze szlifowaniem, klejeniem i wykańczaniem wyrobów przemysłu skórzanego. Zatem skarżąca powinna udowodnić, że osobiście i w pełnym wymiarze czasu wykonywała te prace. Przesłuchani w sprawie świadkowie potwierdzili, że przed 1981 rokiem B. S. pracowała w magazynie, tym samym nie mogła wykonywać prac wymienionych powołanym rozporządzeniu. Tylko bowiem prace w magazynach skór surowych (garbarnie, skup) ustawodawca uznał za wykonywane w warunkach szczególnych - Wykaz A, Dział VII, poz. 10. Powołany przez skarżącą dowód w postaci uzupełnienia wywiadu środowiskowego, z którego wynika, że od 1971 r. pracowała na produkcji narażona na opary rozpuszczalników organicznych, benzyny oraz pyły skóry i pergaminu, został podważony przez inne zebrane w sprawie dowody w tym świadectwo pracy, z którego jednoznacznie wynika, że zatrudniona była na stanowisku robotnika magazynowego i zeznania świadków. W tym kontekście również zaświadczenie lekarskie potwierdzające, że od 1981 r. B. S. przeniesiona została do innej pracy w związku z narażeniem zawodowym pozostaje w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym z tej przyczyny, że od października tego roku skarżąca pracowała na produkcji i otrzymywała dodatek za pracę w warunkach szkodliwych.

Z przytoczonych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza i stąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 37 j ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu orzekł jak w pkt I wyroku.

Na podstawie art. 225 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o zwrocie 10 zł tytułem nienależnie pobranego wpisu sądowego.