Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1288/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy: article: art. 62
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Zbigniew Łoboda Sędziowie: Sędzia NSA - Lidia Błystak Asesor WSA - Dagmara Dominik (sprawozdawca) Protokolant: Szymon Krzyszczuk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 lipca 2006 r. przy udziale - sprawy ze skargi A s.c. D.J., S.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: nie uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na zaległość w podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 r. I ) uchyla zaskarżone postanowienie; II) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] D. J., S. J. przedstawili Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Ś. zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wskazując na brak wymagalności obowiązku zapłacenia należności oraz prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny i wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zawieszenie egzekucji do czasu rozpoznania zarzutów. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...] złożyli w Urzędzie Skarbowym w Ś. wniosek o udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty i sprawa nie została jeszcze rozpoznana oraz postanowieniem Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...] sygn. [...] właściwym do prowadzenia egzekucji jest Komornik Sądowy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] postanowił nie uznać zarzutów. W uzasadnieniu odrzucono zarzut braku wymagalności obowiązku zapłacenia należności. Podniesiono, że spółka cywilna będąc czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług w myśl art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) jest obowiązana bez wezwania przez urząd skarbowy do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy na rachunek właściwego urzędu skarbowego. Wskazano, że strona, pomimo dostarczonego w dniu [...] upomnienia nr [...] z dnia [...] nie uregulowała w obowiązującym terminie należnego zobowiązania w podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 r. Stąd też Naczelnik Urzędu Skarbowego, mając na względzie przepis art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm. zwanej dalej "u.p.e.a.") wszczął wobec podatnika postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...]. Wskazano także, że strona wnioskiem z dnia [...] zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. o rozłożenie na raty spłaty zaległości w podatku VAT m.in. za wrzesień 2004 r. Organ podatkowy wydał w dniu [...] decyzję nr [...], w której odmówił rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Decyzja ta, po rozpatrzeniu odwołania została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. nr [...] z dnia [...]. Natomiast w odniesieniu do zarzutu wskazującego na prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał, że wymieniony zarzut nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Sąd Rejonowy w Ś. I Wydział Cywilny postanowieniem na które powołuje się strona rozstrzygał, który organ ma prowadzić egzekucję: sądową wszczętą w sprawie o sygn. I Km [...] z wniosku Jana S. Z. o kwotę [...] oraz administracyjną wszczętą na podstawie tytułów wykonawczych [...] o kwotę [...] 2/ [...] o kwotę [...] wystawionych przez Urząd Skarbowy w Ś. Stwierdzono zatem, że egzekucja administracyjna wszczęta na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] przez Urząd Skarbowy w Ś. nie była objęta zbiegiem egzekucji sądowej i administracyjnej.

Strona złożyła w piśmie z dnia [...] zażalenie od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. zarzucając obrazę art. 15 § 1 u.p.e.a., gdyż samo upomnienie nie było wystarczającą podstawą do wszczęcia egzekucji w sytuacji, obowiązek zapłaty podatku w określonym terminie nie istniał, bowiem udzielono podatnikowi ulgi w postaci rat lub umorzenia należności. Strona podtrzymała także zarzut o prowadzeniu egzekucji przez niewłaściwy organ, gdyż egzekucja na nowe tytuły egzekucyjne organu pierwszej instancji dotyczy tych samych dłużników i tego samego majątku. Zatem obowiązkiem organów egzekucyjnych było zwrócenie się do Sądu Rejonowego w Ś. o rozstrzygnięcie, który z nich ma prowadzić egzekucję łączną.

Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy potwierdził okoliczność odmownego rozpatrzenia wniosku strony o rozłożeniu na raty lub umorzeniu należności oraz fakt, że sprawa jest rozstrzygana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. Natomiast w odpowiedzi na zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy wynika, że tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] nie był objęty postanowieniem Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...] sygn. [...] rozstrzygającym, że łączną egzekucję prowadzić będzie Komornik Sądowy Rewiru I, gdyż do tego wykonawczego nie było zbiegu egzekucji sądowej z administracyjną.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia organu odwoławczego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji i podtrzymała swoje stanowisko w przedmiocie braku wymagalności egzekwowanego obowiązku oraz prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ. Podniesiono, że Komornik Sądowy Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w Ś. sprzedał w drodze licytacji majątek ruchomy strony skarżącej zajęty przez Urząd Skarbowy w Ś. Strona skarżąca powołała się na opinię komornika, który stwierdził, że Urząd Skarbowy w Ś. powinien przekazać tytuły egzekucyjne do egzekucji sądowej. Natomiast odnośnie zarzutu udzielania skarżącym ulgi w spłacie podatków to strona skarżąca uważa, że sprawa nie została jeszcze ostatecznie rozstrzygnięta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy zauważyć, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.s.a.), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym. Przeprowadzając zatem kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że narusza ono reguły postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sporu są zarzuty zgłoszone przez stronę skarżącą w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej.

Na wstępie wypada wskazać, że zarzut stanowi podstawowy środek ochrony, gdy sposób prowadzenia postępowania egzekucyjnego narusza istotne zasady normujące tryb tego postępowania lub gdy egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna. Przyczyny stanowiące podstawę zarzutów wyczerpująco zostały wymienione w art. 33 u.p.e.a. Stosownie do powołanego przepisu podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, 4) błąd co do osoby zobowiązanego, 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1, 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca złożyła zarzuty na podstawie art. 33 pkt 2 i 9 u.p.e.a.

Jednocześnie zgodnie z art. 18 u.p.e.a jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie zatem z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. zwanej dalej "k.p.a.") w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei stosownie do art. 77 §1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z powyższego wynika, że również na organach egzekucyjnych spoczywa obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązek zgromadzenia i zbadania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Natomiast zgodnie z art. 62 u.p.e.a. w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej do tej samej nieruchomości, rzeczy albo prawa majątkowego lub niemajątkowego, organ egzekucyjny wstrzymuje czynności egzekucyjne na wniosek wierzyciela, zobowiązanego lub z urzędu i przekazuje akta egzekucji administracyjnej sądowi rejonowemu zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.

Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że organy nie uczyniły zadość wyżej wskazanym obowiązkom dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do zgłoszonego przez stronę zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Z akt sprawy wynika bowiem okoliczność zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej stwierdzona postanowieniem Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...] sygn. [...] rozstrzygającym, że łączną egzekucję prowadzić będzie Komornik Sądowy Rewiru I na podstawie art. 773 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43 poz. 926 ze zm. zwanej dalej "k.p.c."). Stosownie do powołanego przepisu w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej co do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego, administracyjny organ egzekucyjny i komornik wstrzymują czynności egzekucyjne na wniosek wierzyciela, dłużnika lub z urzędu i przekazują akta egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej sądowi rejonowemu, w którego okręgu wszczęto egzekucję, w celu rozstrzygnięcia, który organ egzekucyjny- sądowy czy administracyjny - ma dalej prowadzić egzekucję, w trybie właściwym dla danego organu (...). Wypada także wskazać na treść art. 773 § 3 k.p.c., zgodnie z którym w przypadku wystąpienia dalszych zbiegów egzekucji do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego, łączne prowadzenie egzekucji przejmuje organ egzekucyjny wyznaczony przy pierwszym zbiegu egzekucji.

W przedmiotowej sprawie organy egzekucyjne nie uznając zarzutu strony skarżącej w przedmiocie niewłaściwego organu egzekucyjnego wskazały jedynie na okoliczność nie objęcia przedmiotowego tytułu wykonawczego postanowieniem Sądu, co nie przesądza o istnieniu zbiegu egzekucji. Nie wyjaśniły zatem okoliczności wystąpienia dalszych zbiegów egzekucji do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego. A zatem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy jest zobowiązany wyjaśnić powyższą okoliczność, co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.

Natomiast Sąd podzielił stanowisko organów w przedmiocie zarzutu braku wymagalności egzekwowanego obowiązku. Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że wniosek strony z dnia [...] o rozłożenie na raty min. zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 r. został rozpatrzony odmownie decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia [...] Nr [...], którą po wniesieniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej we W., decyzją z dnia [...] Nr [...], utrzymał w mocy. Z powyższego wynika, że przedmiotowa zaległość podatkowa nie została rozłożona na raty a zatem nie można mówić, że zaistniała przesłanka stanowiąca podstawę zarzutu przewidzianego w art. 33 pkt 2 u.p.e.a. Na dzień wydania zaskarżonego postanowienia istniała zatem zaległość podatkowa w podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 r. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie stanowi także zaistnienia ww. przesłanki.

Z tych też względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję. Koszty orzeczono na podstawie art. 200 p.s.a, które stanowi kwota wpisu sądowego w wysokości 100 zł.