Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt II SA/Ka 789/97
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1999-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 68
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Zły stan techniczny budynku bez wykazania "stanu bezpośrednio grożącego zawaleniem" nie uzasadnia wydania decyzji na podstawie art. 68 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./.

TEZY

Zły stan techniczny budynku bez wykazania "stanu bezpośrednio grożącego zawaleniem" nie uzasadnia wydania decyzji na podstawie art. 68 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./.


SENTENCJA

oddala skargę w przedmiocie wyłączenia z użytkowania części budynku mieszkalnego oraz zobowiązania do wykonania zabezpieczeń elementów konstrukcyjnych obiektu.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta S. decyzją nr 42/97/N z dnia 19 lutego 1997 roku na podstawie art. 68 pkt 1, 2, 3b ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414/ nakazał wyłączyć z użytkowania lokal nr 1 w budynku mieszkalnym w S. przy ul. S. 2 w terminie natychmiastowym oraz wykonać zabezpieczenie elementów konstrukcyjnych obiektu zgodnie z przedłożoną ekspertyzą /podesty klatki schodowej i płyty balkonowe/.

Prezydent stwierdził, że przeprowadzone postępowanie wykazało, że stropy nad piwnicami są w bardzo złym stanie technicznym a z powodu załamania się dwóch przęseł sklepienia został już, wyłączony z użytkowania lokal nr 2 decyzją z 24.06.1995 r. Ze złożonej ekspertyzy budowlanej wynika, że w trybie awaryjnym należy zabezpieczyć sklepienia na podestach klatki schodowej oraz wymienić lub zlikwidować balkony.

Decyzja została doręczona współwłaścicielom budynku położonego przy ul. S. 2 oraz Wydziałowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S.

Od decyzji tej odwołał się Stanisław Sz. w imieniu wszystkich współwłaścicieli nieruchomości zarzucając, że organ I instancji nie rozpatrzył sprawy na podstawie wszystkich ustaleń ekspertyzy lecz potraktował je wybiórczo nakazując wykonanie zakresu robót zabezpieczających, które nie gwarantuję bezpieczeństwa użytkownikom lokali lecz jedynie narażają współwłaścicieli na znaczne koszty. Odwołujący się postulował wydanie decyzji o wyburzeniu budynku.

Wojewoda K. decyzją z dnia 10 kwietnia 1997 r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji jest odzwierciedleniem wniosków końcowych ekspertyzy, które mówią o celowości wykonania doraźnych zabezpieczeń w klatce schodowej i usunięciu lokatorów z jednego mieszkania na parterze, a także potrzebie prac związanych z wymianę podestów, balkonów i stropów nad piwnicami /mieszkania nad nimi wyłączono z użytkowania/. Decyzja nie rozstrzyga o przyszłych losach budynku dla którego ekspertyza przewiduje rozbiórkę, ale wobec stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia organ zobowiązany był zarządzić natychmiastowe wyłączenie z użytkowania części obiektu grożących zawaleniem oraz wykonania niezbędnych prac zapewniających pozostałym lokatorom bezpieczeństwo, do czego właśnie" zobowiązani są na mocy art. 61 Prawa budowlanego.

Skargę na powyższą decyzję ostateczną złożyli wszyscy współwłaściciele zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 68 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., poprzez błędne jego zastosowanie tylko w zakresie jednego lokalu mieszkalnego.

Zdaniem skarżących decyzja winna orzekać o całkowitym zakazie użytkowania budynku i być przekazana Urzędowi Miasta celem dostarczenia lokali zamiennych i pokrycia kosztów przeprowadzki, co umożliwiałoby wydanie decyzji o rozbiórce.

Odpowiadając na skargę Wojewoda K. wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w decyzji ostatecznej. Wojewoda podkreślił, że wydanie decyzji było konieczne odnośnie tej części obiektu, która bezpośrednio groziła zawaleniem. W tym zakresie uzasadniony był też nakaz wykonania zabezpieczeń, co nie wyklucza w przyszłości wydania decyzji o wyłączeniu z użytkowania całego budynku, natomiast zawiera rozstrzygnięcia likwidujące doraźne zagrożenie dla pozostałych w budynku lokatorów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podstawę wydania zaskarżonej decyzji była ekspertyza techniczna w sprawie budynku mieszkalnego przy ulicy S. 2a, sporządzona w styczniu 1997 roku przez dr inż. Winicjusza K. - rzeczoznawcę z listy Wojewody K. Sporządzenie tej opinii stanowiło wykonanie ostatecznej decyzji Wojewody K. z dnia 2.12.1996 roku wydanej na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1996 roku. Nakaz sporządzenia opinii poprzedziły oględziny obiektu stwierdzające jego zły stan techniczny.

Z ekspertyzy tej wynika, że sporny budynek liczy około 80 lat, co bez przeprowadzenia prac modernizacyjnych należy uznać jako końcowy okres przydatności użytkowej. Wskazując na zły stan techniczny budynku autor ekspertyzy wyraźnie jednak stwierdził, że "zagrożeniem bezpieczeństwa dla użytkowników obiektu mogę być stropy nad piwnicę" oraz osłabione podesty schodowe i balkony.

Te elementy "wymagają natychmiastowych prac związanych z ich wymianą". W związku z tym należy wykonać doraźne zabezpieczenie sklepień w klatce schodowej oraz usunąć lokatorów z drugiego mieszkania na parterze /z pierwszego mieszkania zostali już usunięci decyzją z dnia 24.06.1995 r./.

Materiał dowodowy w postaci tej ekspertyzy dawał organom orzekającym w ramach art. 80 Kpa prawo uznania, że częścią budynku, który grozi bezpośrednim zawaleniem jest strop nad piwnicami, balkony i sklepienia w klatce schodowej. Warunkiem zastosowania art. 68 pkt 1, 2 i 3b Prawa budowlanego z 1994 r. w stosunku do budynku lub jego części jest właśnie ustalenie stanu "bezpośrednio grożącego zawaleniem".

Nie jest wystarczające ustalenie ogólnie złego stanu technicznego obiektu, nawet takiego, który wymaga kapitalnego remontu, a w jego braku rozbiórki.

Ustalenie, że bezpośrednio zawaleniem grozi jedynie parter, balkony i sklepienia w klatce schodowej znajduje odzwierciedlenie w złożonej organowi ekspertyzie i nie przesądza losu budynku w przyszłości.

Ustalenie tego stanu zobowiązywało organ nadzoru budowlanego do wydania w trybie natychmiastowym nakazów objętych zaskarżoną decyzją. Decyzja ta nie wyklucza w przyszłości wydania nakazu rozbiórki, co jednak musi być poprzedzone wezwaniem właściciela do doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego /art. 67/.

Zaskarżona decyzja wydana w trybie art. 68 Prawa budowlanego z 1994 roku jest zgodna z prawem, albowiem nakazano nią opróżnienie jedynego zajętego lokalu na parterze /z uwagi na możliwość zawalenia stropu nad piwnicami/ oraz zabezpieczenia z tych samych powodów sklepień w klatce schodowej i balkonów.

Ponieważ z ekspertyzy nie wynika by pozostałe części budynku groziły zawaleniem brak było podstawy prawnej do ich wyłączenia - w chwili wydawania decyzji - z użytkowania. Obciążenie właścicieli niezbędnymi pracami zabezpieczającymi znajduje uzasadnienie w art. 61 Prawa budowlanego. Natomiast zły stan techniczny budynku bez wykazania "stanu bezpośrednio grożącego zawaleniem" nie uzasadnia wydania decyzji na podstawie art. 68 Prawa budowlanego.

Nadto decyzja wydana z naruszeniem tego przepisu w sposób bezprawny przerzucałaby na gminę obowiązek dostarczenie najemcy opłacającemu czynsz regulowany lokalu zamiennego i pokrycia kosztów przeprowadzki /art. 35 i art. 56 ust. 9 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych - Dz.U. nr 105 poz. 509/.

Mając na uwadze powyższe - stwierdzając zgodność zaskarżonej decyzji z prawem - Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA z dnia 11 maja 1995 r. /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oddalił skargę.