Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 7/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 141  ust. 1  lit. b
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska- Przewłoka Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Marta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień, tj. prawa jazdy kat. A, B 1. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie 1; 2. w pozostałym zakresie skargę oddala; 3. stwierdza, że decyzja opisana w punkcie 1 w zakresie uchylonym nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (powoływane dalej również jako: "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania M. M. od decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...]:

- uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu przystąpienia do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii A i B i w tym zakresie zobowiązało skarżącego do przystąpienia do egzaminu w terminie dwóch miesięcy od daty odbioru niniejszej decyzji (punkt 1 decyzji)

- w pozostałym zakresie tj. w zakresie skierowania M. M. na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii A i B. utrzymało ww. decyzję w mocy.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] Komendant [...] Policji wystąpił do Prezydenta [...] W. z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji M. M. do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień tj. prawa jazdy kat. A, B w związku z przekroczeniem przez skarżącego w okresie od 9 września 2006 r. do 2 listopada 2006 r. 24 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego - łączna suma uzyskanych w tym okresie punktów karnych wyniosła 31.

Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...] Prezydent [...] W., działając na podstawie art. 141 ust. 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98 poz. 602 ze zm.), skierował M. M. do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego na egzamin teoretyczny i praktyczny w celu sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych przez skarżącego uprawnień, tj. prawa jazdy kat. A, B Nr [...], wydanego w dniu 13 czerwca 2005 r. przez Prezydenta [...] W.. W treści decyzji organ podkreślił, iż nie poddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie do dnia 27 kwietnia 2007 r. spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł, iż nie jest zgodne z prawdą, aby otrzymał mandat karny opiewający na 21 punktów karnych. Mandaty, jakie otrzymał opiewały na 4 i 6 punktów. Ponadto wskazał, iż termin na podanie się sprawdzeniu kwalifikacji, wyznaczony decyzją z dnia [...] marca 2007 r. doręczoną skarżącemu w dniu 2 kwietnia 2007 r. okazał się nierealny, bowiem z informacji udzielonych przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego wynikało, iż najbliższy wolny termin na poddanie się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikację możliwy jest na początku czerwca 2007 r.

Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu przystąpienia do egzaminu i w tym zakresie zobowiązało skarżącego do przystąpienia do egzaminu w terminie dwóch miesięcy od daty odbioru niniejszej decyzji (punkt 1 decyzji), a nadto w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w pozostałym zakresie utrzymało ww. decyzję w mocy (punkt 2 decyzji).

W uzasadnieniu decyzji, wskazując na treść art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. Prawo u ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 59, poz. 515 ze zm.) organ podkreślił, iż punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby liczbę 24. Przekroczenie 24 punktów powoduje, iż nie usuwa się wpisów za wykroczenia popełnione do jednego roku przed ich przekroczeniem. Odwołując się do wykazu punktów zawartych we wniosku Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2006 r., organ stwierdził, iż ma on charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Organ podkreślił, że punkty karne naliczane są po wystawieniu i przyjęciu mandatu, przyjęcie mandatu oznacza nie kwestionowanie ustaleń Policji i co za tym idzie ustalenia te są wiążące dla innych organów, w tym organów administracji. Organ te nie ma zatem kompetencji do podważania ustaleń organów Policji ani też do prowadzenia jakiekolwiek postępowania w sprawie dotyczących wykroczeń drogowych. Uzasadniając przesłanki uchylenia decyzji organu I instancji SKO podkreśliło, iż zmiana terminu przystąpienia do egzaminu sprawdzającego podyktowana jest koniecznością dostosowania go do okoliczności wynikających z faktu wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji organu I instancji.

W skardze na powyższą decyzję M. M. powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazując ponownie, że nieprawdą jest, iż za naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego naliczono 31 punktów karnych. Skarżący podkreślił, że otrzymał jedynie mandaty na 4 i 6 punktów karnych i nigdy nie dostał mandatu na 21 punktów karnych. Zaakcentował ponadto, iż w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że nie jest prawdą, iż skarżący nie otrzymał 11 punktów karnych. Z powyższego skarżący wywiódł, że skoro otrzymał odpowiednio za stwierdzone wykroczenia: 4, 6 i 11 punktów karnych to ich suma wynosi 21, a nie 31 jak przyjął organ. Zdaniem strony, wobec uzyskania 21 punktów karnych nie podlega on skierowaniu na egzamin sprawdzający, gdyż ma prawo jazdy o 13 lat.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej, a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Sąd administracyjny może uchylić zaskarżony akt (lub stwierdzić jego nieważność) tylko wówczas, jeśli stwierdzi, że akt ten narusza prawo materialne lub procesowe. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Kompetencja sądu wyraża się w możliwości zastosowania środków przewidzianych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności organów administracji publicznej wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie jednak z przyczyn innych niż w niej wskazano.

W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym – dalej Prd, który przewiduje, iż kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji kierowców podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty, wydaną na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 Prd, a więc za naruszenie przepisów ruchu drogowego (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prd).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 września 2007 r. sygn. akt I OSK 1363/06, gdzie wskazano, iż przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prd nie przewiduje terminu do złożenia egzaminu sprawdzającego kwalifikacje i nie upoważnia Starosty do wyznaczenia takiego terminu. Decyzja, o jakiej mowa w art.114 § 1 ust.1 pkt.1b Prd, rozstrzyga tylko i wyłącznie o obowiązku poddania się przez kierowcę sprawdzeniu kwalifikacji. Innymi słowy: postępowanie prowadzone na podstawie art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b powołanej ustawy, upoważnia organ jedynie do skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a więc rozstrzyga wyłącznie o obowiązku poddania się przez posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami stosownemu egzaminowi.

Przyjmując powyższy pogląd za własny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał zatem, że w obowiązujących przepisach brak jest podstawy materialnoprawnej upoważniającej Prezydenta [...] W. do wyznaczenia skarżącemu terminu do złożenia egzaminu sprawdzającego w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów Prd.

Błędna wykładnia art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prd. dokonana przez organ odwoławczy uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wyznaczenia terminu na przystąpienie M. M. do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii A i B.

na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a.

Oceniając zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie tj w części dotyczącej skierowania skarżącego na egzamin sprawdzający jego kwalifikacje do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii A i B, stwierdzić należy, iż decyzja odpowiada prawu. Jak już wcześniej podniesiono, podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 114 ust. 1 pkt 1b Prd, który ustala przesłanki kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami. Zgodnie z treścią ww. przepisu kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 Prd. Decyzje podejmowane na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1b Prd mają charakter rozstrzygnięcia związanego, co oznacza, że przekroczenie liczby 24 punktów karnych obliguje organ orzekający do skierowania osoby na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień.

Stosownie do dyspozycji § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236 poz. 1998 ze zm) ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. Wpisu ostatecznego do ewidencji określonego w § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia dokonuje się jeśli naruszenia zostaną stwierdzone m. in. mandatami karnymi. Osoba zainteresowana ma prawo uzyskać od Policji ustną informację lub zaświadczenie o wpisach ostatecznych lub tymczasowych dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez siebie naruszeniom (§ 9 ww. rozporządzenia).

Z zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego, a w szczególności wniosku Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2006 r. o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego wynika, iż M. M. w okresie od dnia 9 września 2006 r. do dnia 2 listopada 2006 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego tj. 9 września 2006 r. w Ż. kierując pojazdem osobowym przekroczył prędkość od 31 do 40 km/h za co otrzymał 6 punktów karnych(E03), w dniu 23 października 2006 r. w W. na ul. M. kierując pojazdem osobowym przekroczył prędkość od 21 do 30 km/h za co otrzymał 4 punkty karne (E04), w dniu 2 listopada 2006 r. W., N., kierując pojazdem osobowym wyprzedzał na przejściach dla pieszych i bezpośrednio przed nimi, nie zastosował się do znaku P-4 (linia podwójna ciągła), nie zastosował się do pozostałych niewyszczególnionych w katalogu znaków i sygnałów drogowych, przekroczył prędkość od 31 do 40 km/h za co otrzymał 21 punktów karnych (B02, C11, C15,E03).

W ocenie Sądu, przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym a w szczególności jej art. 130 a także przepisy w / w rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, które określa m.in. sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego (v. § 1 ust.1 pkt 1 w.w aktu) pozwala uznać zarzut skarżącego, co do błędnych ustaleń organu w zakresie posiadanych przez stronę punktów karnych za bezzasadny.

Jak wynika z treści art. 130 Prd ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja, przypisując określonemu naruszeniu odpowiednią liczbę punktów. W tym zakresie wydając decyzję w części dotyczącej skierowania skarżącego na sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień organ administracji był związany wpisami w ewidencji i nie mógł prowadzić własnych ustaleń, co do ilości punktów przypisanych kierowcy. Tylko Policja bowiem uprawniona jest do dokonywania wpisu do ewidencji przypisanych kierowcy punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego oraz do ich usuwania. Należy przy tym podkreślić, że w rozpatrywanej sprawie łączna liczba punktów karnych za wyszczególnione we wniosku Komendanta [...] Policji naruszenia przepisów ruchu drogowego odpowiada sumie punktów za poszczególne naruszenia, co wynika wprost z tabeli zamieszczonej w omawianym rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. Skarżący zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i sądowego zaprzeczając, że został ukarany jednorazowym mandatem karnym na łączną sumę punktów wynoszącą 21, nie przedstawił żadnego przeciwdowodu dla danych zawartych we wniosku Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2006 r. Tymczasem wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych do ewidencji (v. § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r.), które dokonuje się, jak już wyżej wskazano, m.in. na podstawie mandatów karnych. Skoro zatem skarżący kwestionował wpis w ewidencji prowadzonej przez Policję (dotyczący naruszeń za które otrzymał łącznie 21 punktów karnych), winien był wystąpić o usunięcie z ewidencji wpisu kwestionowanych punktów, a w razie odmowy bądź milczenia organu skorzystać z przysługującej skargi do sądu administracyjnego (wyrok NSA z dnia 13 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1087/05).

W niniejszej sprawie, o możliwości kontroli w zakresie uzyskanych punktów karnych oraz sposobie jej przeprowadzenia przez osobę zainteresowaną, skarżący został pouczony przez organ już w postanowieniu o wszczęciu postępowania (v. postanowienie Prezydenta [...] W. z dnia [...] stycznia 2007r.- z.p.o. od strony – k. 4 akt adm.). Tożsame pouczenie o treści § 9 omawianego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, zawarto także w decyzji organu I instancji. Sąd zauważa, iż w nadesłanych aktach administracyjnych brak jest dowodu, że strona skorzystała z możliwości weryfikacji liczby uzyskanych punktów karnych. Również sama treść odwołania od decyzji Prezydenta [...] W. jak i skargi do tutejszego Sądu nie zawiera jakichkolwiek informacji o ewentualnych krokach podjętych przez skarżącego w tym celu.

Ponadto, wobec treści art. 130 ust. 2 Prd, a mianowicie, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów należy podkreślić, że wszystkie wymienione w skierowaniu z dnia 20 grudnia 2006 r. naruszenia przepisów ruchu drogowego dokonane przez skarżącego nastąpiły w okresie jednego roku licząc od daty pierwszego z nich.

Reasumując: decyzje organów obu instancji w części w jakiej rozstrzygają o skierowaniu M. M. na sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień są zgodne z prawem materialnym. Zdaniem Sądu, przy ich wydaniu nie doszło również do naruszenia przepisów proceduralnych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę w tym zakresie należało oddalić.

Odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze, a mianowicie, że cyt.: "w uzasadnieniu decyzji odmownej skład orzekający napisał, że nie jest prawdą, że nie otrzymałem 11 punktów karnych. Zatem jeśli otrzymałem 4,6,11 punktów karnych to daje sumę 21 punktów karnych, a jako że mam prawo jazdy od 13 lat, to nie podlegam skierowaniu na egzamin sprawdzający (....) po otrzymaniu 21 punktów karnych" należy stwierdzić, że zarówno w decyzji pierwszej jak i drugiej instancji organy odwołują się stwierdzonego przez Policję przekroczenia liczby 24 punktów karnych. W tym stanie rzeczy, argumenty strony nie mogą zostać uwzględnione. Sąd zwraca przy tym uwagę na oczywistą omyłkę pisarską zawartą w uzasadnieniu decyzji SKO w W., nie mającą żadnego wpływu na wynik sprawy. Mianowicie, organ odwoławczy w sposób wadliwy przepisał zarzut strony zawarty w odwołaniu od decyzji Prezydenta [...] W. Skarżący w odwołaniu podał, iż nie popełnił wykroczenia za które otrzymał i odebrał mandat karny opiewający na 21 punktów karnych, otrzymał jedynie mandaty karne na 4 i 6 punktów. Podczas gdy w omawianym fragmencie uzasadnienia decyzji SKO w W. stwierdziło: (skarżący) "wskazał, że nie popełnił wykroczenia za które otrzymałby 11 punktów. Przyznał jedynie, że otrzymał odpowiednio 4 i 6 punktów".

Ponownie rozpoznając sprawę w części dotyczącej wyznaczenia terminu na przystąpienie M. M. do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii A i B, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., rozpatrując w omawianym zakresie odwołanie strony od decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [...] marca 2007r. uwzględni pogląd prawny wyrażony w niniejszym wyroku a mianowicie, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym upoważnia organ jedynie do skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a więc rozstrzyga wyłącznie o obowiązku poddania się przez posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami stosownemu egzaminowi.

O niewykonywaniu decyzji w zakresie uchylonym orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Wydanie orzeczenia w przedmiocie kosztów postępowania było zbędne, ponieważ skarżący, pomimo pouczenia zawartego w zawiadomieniu o terminie rozprawy nie zgłosił stosownego wniosku przed zamknięciem rozprawy.