Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 397/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 162  i art. 163 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Rischka Protokolant sekretarz sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 12 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w okresie od dnia 26 lutego 2013 r. do dnia 29 marca 2013 r. pracownicy Urzędu Skarbowego przeprowadzili kontrolę podatkową w Sp. z o.o. "A" w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za okres 31 października 2007 r. - 31 grudnia 2010 r. Do reprezentowania Spółki w toku kontroli została upoważniona przez Prezesa Zarządu - na podstawie art. 281 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - radca prawny J.M.-.K.

Postanowieniem z dnia 9 września 2013 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. Przedmiotowe postanowienie zostało zaadresowane na Spółkę "A" i wysłane na adres jej siedziby (ul. [...]), i doręczone - (w trybie art 150 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa) - w dniu 24 grudnia 2013 r. Jednocześnie w treści tego postanowienia w/w organ podatkowy poinformował, że na podstawie art. 136 ustawy Ordynacja podatkowa strona może wyznaczyć pełnomocnika do reprezentowania jej przed organem podatkowym. W przypadku ustanowienia pełnomocnika, winien on dołączyć do akt sprawy oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa zgodnie z art. 137 § 3 Ordynacji, wraz z potwierdzeniem wniesienia stosownej opłaty skarbowej.

Decyzją z dnia 31 marca 2014 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego określił "A" Sp. z o.o. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. Przedmiotowa decyzja została wysłana przesyłką poleconą na adres siedziby Spółki (ul. [...]). Przesyłka ta po dwukrotnym awizowaniu (pierwszy raz w dniu 2 kwietnia 2014 r., powtórnie w dniu 10 kwietnia 2014 r.) została przez Urząd Pocztowy [...] - wobec nie podjęcia jej w wyznaczonym terminie przez adresata - zwrócona w dniu 17 kwietnia 2014 r. do nadawcy.

W piśmie złożonym w dniu 9 czerwca 2014 r. (data stempla pocztowego) radca prawny J.M.-.K. w imieniu Spółki "A" - powołując się na telefoniczną informację otrzymaną w dniu 9 czerwca 2014 r. o wydaniu decyzji w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych - wystąpiła z żądaniem prawidłowego doręczenia decyzji. W/w powołała, że pismem z dnia 5 marca 2012 r. zawiadomiła Urząd, że wszelka korespondencja w sprawie winna być kierowana na adres pełnomocnika, tj. [...].

W odpowiedzi Naczelnik Urzędu Skarbowego w piśmie 23 czerwca 2014 r., poinformował, że w aktach dotyczących rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. brak jest pełnomocnictwa udzielonego J.M.-K., wobec czego decyzję w w/w sprawie prawidłowo wysłano na adres siedziby "A" Sp. z o. o., tj. [...].

J.M.-K. w związku z treścią otrzymanej w dniu 27 czerwca 2014 r. ponownie wniosła o niezwłoczne doręczenie decyzji na adres: [...]. Organ podatkowy w piśmie z dnia 15 lipca 2014 r., przestawił stanowisko, co do prawidłowości doręczenia decyzji na w/w adres siedziby Spółki "A".

W piśmie z dnia 19 września 2014 r. P.K. - Prezes Zarządu Spółki "A" wniósł o wydanie uwierzytelnionych odpisów: decyzji określającej wymiar podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. oraz koperty w której decyzja ta została wysłana.

Jednocześnie w/w poinformował, że:

- właściwym adresem do korespondencji jest [...],

- udzielone radcy prawnemu J.M.-K. (adres do doręczeń jw.) pełnomocnictwo nie zostało odwołane i nadal obowiązuje.

Żądane dokumenty zostały przesłane przy piśmie z dnia 13 października 2014 r., do Spółki "A" na adres ul. [...], i odebrane w dniu 15 października 2014 r.

W dniu 22 października 2014 r. Spółka - reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego złożyła:

• pismo p.n. "Wniosek o przyjęcie do rozpoznania odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 marca 2014 r. - sygn. akt [...]", zawierającym m. in. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania,

• odwołania od w/w decyzji.

Strona podniosła, że pismem z dnia 5 marca 2012 r. Prezes Zarządu "A" Sp. z o.o. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego, iż wszelka korespondencja do Spółki winna być kierowana na adres [...]. Wobec wcześniejszego przesyłania przez Urząd korespondencji związanej z prowadzonym postępowaniem, w okresie kwiecień-październik 2013 r. na właściwy adres tj. [...] nie można - w jej ocenie - uznać za uzasadnioną nagłą zmianę i przesłanie decyzji na adres siedziby Spółki.

Jednocześnie Spółka wskazała, że po otrzymaniu telefonicznej informacji o wydaniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego decyzji kilkakrotnie zwracała się z pisemną prośbą o prawidłowe jej doręczenie na adres pełnomocnika, lecz spotkała się z odmową. W jej ocenie decyzja z dnia 31 marca 2014 r., nie została skutecznie doręczona, a termin do wniesienia odwołania nie zaczął biec.

Jednakże z ostrożności - na wypadek odmiennej opinii, co do prawidłowości doręczenia - strona podniosła, że złożone pismo należy traktować jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. We wniosku tym wskazała, że:

• zawiadomiła Naczelnika Urzędu Skarbowego o właściwym adresie do korespondencji,

• wyznaczyła pełnomocnika, który - jak można było wnioskować z wymiany korespondencji w okresie kwiecień-październik 2013 - pozostawał w kontakcie z Urzędem,

• od kilkunastu miesięcy Spółka faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej, a Prezes Zarządu mieszka poza G, i nie było możliwości, aby dowiedzieć się, że na adres [...] skierowano jakąkolwiek korespondencję,

• Poczta Polska nie przekierowuje korespondencji urzędowej (wnioski o przesłanie listów poleconych na inny adres, obejmują wyłącznie przesyłki prywatne).

W związku z powyższym należy uznać, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy Spółki "A", która nie otrzymała zawiadomienia o awizowaniu. Jednocześnie strona zwróciła uwagę, że kilkakrotnie wnosiła o przesłanie decyzji, wskazując na prawidłowy adres do doręczeń. Uwierzytelniona kserokopia decyzji została jej ostatecznie doręczona w dniu 15 października 2014 r., który należy uznać za dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi.

Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując wniosek Spółki "A" z dnia 22 października 2014 r. - reprezentowanej przez radcę prawnego J.M.-K. (uwierzytelniona kserokopia pełnomocnictwa przedłożona w dniu 18 grudnia 2014 r.), wskazał na treść przepisów art. 136 i 137 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej i podniósł, że zakres, czas trwania i skuteczność pełnomocnictwa procesowego względem organu kształtuje wola mocodawcy. Udzielenie pełnomocnictwa procesowego jest bowiem jednostronną czynnością prawną zawierającą oświadczenie woli, w którym mocodawca upoważnia oznaczoną osobę do zastępowania jej przed organem. Jeżeli pełnomocnictwo jest udzielane poza procesem, to moment ujawnienia decyduje o tym, że z tą chwilą podejmowane przez organ czynności muszą się odbywać z udziałem pełnomocnika strony. Może to nastąpić w każdym stadium postępowania. Przepisy Ordynacji podatkowej, dla zapewnienia bardziej skutecznej ochrony praw strony postępowania, wymagają w przypadku gdy strona w postępowaniu podatkowym jest reprezentowana przez pełnomocnika, aby pełnomocnictwo było udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone ustnie do protokołu (art. 137 § 2 O.p.), a ponadto aby pełnomocnik dołączył do akt oryginał lub poświadczony (urzędowo lub uwierzytelniony) odpis pełnomocnictwa (art. 137 § 3 O.p.). Od momentu ujawnienia pełnomocnictwa, organ jest zobowiązany do uwzględnienia tej okoliczności z urzędu. Natomiast organ nie jest uprawniony, ani zobowiązany do poszukiwania pełnomocnictwa w aktach wszystkich wiadomych mu spraw toczących się przed tym organem, innymi organami administracyjnymi, czy też sądami (wyroki NSA z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FSK 429/10 oraz z dnia 23 września 2011 r., sygn. akt I FSK 1271/10).

Zatem osoba chcąca działać w sprawie, jako pełnomocnik musi złożyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego odpis i dopiero od tego momentu aktualizują się procesowe obowiązki i uprawnienia pełnomocnika w określonym postępowaniu. Powyższe stanowisko potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn.. akt II FSK 452/12, oraz wyrok z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt I FSK1843/07.

Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby stwierdził, że pełnomocnictwo złożone przez Spółkę w dniu 18 czerwca 2008 r. nie wywołało skutku prawnego w zakresie postępowania podatkowego za 2008 rok, ponieważ takie postępowanie nie toczyło się w momencie złożenia przedmiotowego pełnomocnictwa. Również pismo z dnia 5 marca 2012 r. wskazujące, że w związku ze zmianą adresu przez pełnomocnika - wszelka korespondencja winna być kierowana na adres pełnomocnika tj. [...] także nie wywołało skutku prawnego w aspekcie postępowania podatkowego za 2008 rok, gdyż w momencie wysłania postanowienia z dnia 9 września 2013 r., w sprawie wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. J.M-K. nie była pełnomocnikiem Spółki w tej sprawie.

Jakkolwiek strona podniosła, że w/w pozostała w kontakcie z Urzędem w okresie kwiecień - październik 2013 r., to korespondencja ta dotyczyła kontroli podatkowej (m.in. zastrzeżeń do protokołu kontroli, odpowiedzi na te zastrzeżenia). J.M.-K. posiadała upoważnienie udzielone w dniu 26 lutego 2013 r. przez Prezesa Zarządu Spółki P.K. - na podstawie art. 281a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa - do reprezentowania "A" Sp. z o.o. w zakresie kontroli podatkowych.

Chociaż Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował "A" Sp. z o. o w postanowieniu z dnia 9 września 2013 r. ,że na podstawie art. 136 ustawy Ordynacja podatkowa może wyznaczyć pełnomocnika do reprezentowania Jej przed organem podatkowym, to stosowne pełnomocnictwo do akt sprawy dotyczącej prowadzonego postępowania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. nie zostało w toku tego postępowania złożone.

Uwzględniając powyższe - w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej - decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 marca 2014r., określająca "A" Sp. z o.o. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. została prawidłowo wysłana do Spółki "A" na adres jej siedziby przesyłką poleconą. W/w przesyłkę - awizowaną przez Urząd Pocztowy [...] po raz pierwszy w dniu 2 kwietnia 2014 r. - należy uznać za doręczoną - zgodnie z art.150 ustawy Ordynacja podatkowa - z dniem 16 kwietnia 2014 r., tj. z upływem ostatniego dnia (14-tego) okresu przechowywania w placówce pocztowej.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że dzień 16 kwietnia 2014 r. należy uznać za datę skutecznego doręczenia decyzji w/w organu, od której jest liczony 14-dniowy termin do wniesienia odwołania.

Zatem podniesiony przez stronę we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania argument, że decyzja organu pierwszej instancji nie została skutecznie doręczona i termin do wniesienia odwołania nie zaczął biec, należy zdaniem organu odwoławczy uznać za niezasadny.

Rozpatrując natomiast wskazane przez podatnika we wniosku złożonym w dniu 22 października 2014 r. przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że:

W myśl art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

• zainteresowany wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu,

• uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy,

• podanie (wniosek) o przywrócenie terminu wniesie w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi,

• jednocześnie z wniesieniem podania dopełni czynności, dla której był określony termin.

Z akt sprawy wynika, że informację o wydaniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego decyzji J.M.-K. pełnomocnik Spółki "A" uzyskała - w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem Urzędu Skarbowego - w dniu 9 czerwca 2014 r. Zatem ostatecznym terminem do złożenia przez Spółkę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania był dzień 16 czerwca 2014 r.

Wobec powyższego stanu faktycznego i prawnego bezspornym jest, że wniosek w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania złożony w dniu 22 października 2014 r. - termin do wniesienia którego upłynął w dniu 16 czerwca 2014 r. - został wniesiony z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia określonego w art. 162 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa.

Termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu określony w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej jest terminem zawitym, co oznacza, że dokonanie tej czynności po jego upływie powoduje jej bezskuteczność.

Skargę, na powyższe postanowienie, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła "A" Sp. z o.o. z siedzibą w [...], reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego.

W skardze, skarżąca Spółka, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie art. 162 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania został wniesiony z uchybieniem terminu.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że przesyłka zawierająca decyzję - od której przysługiwało odwołanie - została skierowana na niewłaściwy adres, ponieważ pismem z 5 marca 2012 r. do Urzędu Skarbowego Prezes Zarządu Spółki poinformował Urząd, że wszelką korespondencję do Spółki winno się kierować na adres [...]. Z tego powodu nie można uznać za prawidłowe, skierowanie decyzji na adres siedziby Spółki.

Wskazać należy również, zdaniem skarżącej i tę okoliczność, że Spółka A od 2008 roku reprezentowana jest przez pełnomocnika, a o jego umocowaniu i Urząd Skarbowy został poinformowany.

Zgodnie z treścią art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W orzecznictwie i piśmiennictwie nie budzi wątpliwości wyprowadzony z treści tego przepisu wniosek, iż działanie przez pełnomocnika wyłącza zasadę bezpośredniego doręczania pism stronie. W takim przypadku w miejsce strony, w charakterze adresata do doręczeń, wchodzi jej przedstawiciel lub pełnomocnik. To oznacza, że jeśli organ doręczył pismo samej stronie, z pominięciem pełnomocnika, to zachowanie takie musi być traktowane jak pominięcie samej strony. W konsekwencji doręczenie nie może być uznane za prawnie skuteczne. Zatem skierowanie przesyłki zawierającej decyzję do Spółki, zamiast do jej pełnomocnika, stanowi de facto pominięcie strony w postępowaniu.

Dla usprawiedliwienia swojego wadliwego postępowania, organy - zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji - wskazywały, że w toku postępowania podatkowego, które zakończyło się wydaniem decyzji z 31 marca 2014 r. Spółka A nie ustanowiła żadnego pełnomocnika. Teza ta zdecydowanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie podatkowe, które zostało zakończone wydaniem decyzji stanowiącej podstawę egzekucji, prowadzone było w okresie od lutego 2013 r. do października 2013 r. W pierwszym etapie (luty-marzec 2013 r.), prowadzona była kontrola podatkowa (upoważnienie nr [...]), następnie wobec składanych zastrzeżeń do treści protokołu oraz zażalenia dot. zebranego materiału dowodowego, pomiędzy pełnomocnikiem Spółki A a Urzędem trwała wymiana korespondencji.

W toku kontroli prowadzonej na podstawie upoważnienia nr [...], A Sp. z o.o. reprezentowana była przez pełnomocnika. To pełnomocnikowi wręczono - w lokalu położonym w [...]- protokół kontroli, w którym zawarto pouczenie: "Kontrolowany obowiązany jest zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie swojego adresu (...), a w razie niedopełnienia tego obowiązku postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego uznaje się za doręczone pod adresem, pod którym doręczono protokół kontroli".

Powyższe pouczenie nie stanęło na przeszkodzie temu, by zawiadomienie o wszczęciu postępowania podatkowego skierować na adres [...], pod którym nie zostało odebrane. Postanowienie to wysłane zostało w dniu 9 września 2013r., a zatem w czasie gdy Urząd Skarbowy - jeszcze w toku postępowania kontrolnego - kierował do Spółki A - działającej przez pełnomocnika - na adres [...]korespondencję.

Ponad wszelką wątpliwość za niezgodne z przepisami należy uznać wysyłanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego korespondencji w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych A Sp. z o.o. za rok 2008 w tym samym czasie na różne adresy.

Nie może również budzić wątpliwości, że skoro w toku postępowania kontrolnego Spółka A była reprezentowana przez pełnomocnika, to pełnomocnictwo pozostaje ważnym do czasu jego odwołania i poinformowania o tym fakcie organu.

Zawarte w treści postanowienia wywody organu, w których wskazano na nieprawidłową praktykę udzielania ogólnych pełnomocnictw do wszystkich rodzajów spraw, nie mają żadnego związku z niniejszym postępowaniem.

W sprawie wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2008, toczyło się postępowanie kontrolne, a w trakcie rozpoznawania zarzutów do prowadzonej kontroli, Urząd wszczął postępowanie podatkowe. Nieprzerwanie w całym tym okresie, Spółka A była reprezentowana przez pełnomocnika i nie istniała potrzeba "poszukiwania przez organ pełnomocnictwa w aktach wszystkich wiadomych mu spraw".

Brak zatem przeszkód by uznać, że pełnomocnictwo przedłożone na etapie kontroli podatkowej i niewątpliwie załączone do akt sprawy, daje pełnomocnikowi podstawę do działania w imieniu strony, skoro taki zakres umocowania wynika bezsprzecznie z jego treści. Przyjmowanie zaś, że kontrola podatkowa stanowi niejako odrębną od postępowania podatkowego sprawę a zgromadzone w jej toku dokumenty tworzą odrębne akta byłoby zbyt daleko idące, tym bardziej, że pomiędzy wskazanymi etapami postępowania zachodziła zarówno tożsamość przedmiotowa, jak i podmiotowa strony oraz organu, a materiały zgromadzone w czasie kontroli podatkowej stanowiły integralną - nie tylko w sensie fizycznym, ale i merytorycznym - część zbioru materiałów składających się na akta danej sprawy. W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego pojęcie akt sprawy podatkowej, o jakich mowa w art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej należy rozumieć szeroko jako całość zgromadzonych materiałów służących podjęciu rozstrzygnięcia.

Mylne jest również dokonane przez Urząd połączenie zawiadomienia o zmianie adresu korespondencyjnego z dnia 5 marca 2012 r. z udzieleniem pełnomocnictwa. Użycie przez Prezesa Spółki A sformułowania na adres pełnomocnika, przy wskazaniu adresu dla kierowania wszelkiej korespondencji do Spółki stanowiło wyłącznie opis tegoż adresu. Opis ten nie zmienił jednak przymiotu, jaki Spółka A przyznała temu adresowi tj. właściwego adresu korespondencyjnego.

Wskazując na powyższe, stwierdzić należy, że niezależnie od błędnego stanowiska Naczelnika Urzędu Skarbowego, jakoby Spółka A nie była w toku postępowania podatkowego reprezentowana przez pełnomocnika, zarówno treść pouczenia zawartego w protokole kontroli, jak i zawiadomienie 5 marca 2012 r. wykluczały kierowanie jakiejkolwiek korespondencji na adres siedziby Spółki.

Mając zatem na uwadze, iż Spółce dopiero w dniu 15 października 2014 r. doręczono odpis decyzji z dnia 31 marca 2014 r., za terminowe uznać należy odwołanie od decyzji wniesione w dniu 22 października 2014 r., a tym bardzie złożony w tym terminie ewentualny wniosek o przywrócenie terminu.

Z treści art. 162 Ordynacji podatkowej wynika, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. W niniejszej sprawie Urząd błędnie przyjął, że data powzięcia telefonicznej informacji o wydaniu decyzji jest dniem ustania uchybienia terminowi.

Wyłącznie dzień doręczenia kserokopii decyzji tj. 15 października 2014 r. może stanowić moment ustania przyczyny uchybienia terminowi, gdyż podatnik tego dnia zapoznał się z treścią decyzji i zawartym w niej pouczeniem o prawie złożenia odwołania.

Mając na uwadze, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami wszelkie wątpliwości rozstrzygać należy na korzyść podatnika (tak m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 28 grudnia 2009 r., I SA/Kr 978/09, LEX nr 579468), wskazać należy, że wniosek o przywrócenie terminu złożony został prawidłowo.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Pismem z dnia 25 marca 2014 r. skarżąca ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę podnosząc m.in., że w toku kontroli podatkowej była reprezentowana przez pełnomocnika na podstawie upoważnienia z dnia 26 lutego 2013 r., ale przekazała również pełnomocnictwo z dnia 18 czerwca 2008 r. i osoby kontrolujące na czynności kontrolne przybyły bezpośrednio do pełnomocnika ponieważ miały wiedzę o treści pełnomocnictwa z 18 czerwca 2008 r.

Podniosła również zarzuty wobec przedmiotowej decyzji wywodząc, że organy manipulując "doręczeniem" chciały uniknąć poddania decyzji kontroli.

Strona zakwestionowała również doręczenie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej podnosząc, że organ nie udowodnił, iż przesyłka ta była prawidłowo awizowana.

W odpowiedzi na powyższe pismo Dyrektor Izby Skarbowej ponownie podkreślił m.in., że w postępowaniu podatkowym Spółka nie była reprezentowana przez pełnomocnika, nie złożono pełnomocnictwa. Natomiast pełnomocnictwo ogólne z 18 czerwca 2008 r., które wpłynęło do Urzędu 24 czerwca 2008 r. nie mogło wywrzeć skutku prawnego w postępowaniu podatkowym w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r., ponieważ takie postępowanie w momencie złożenia pełnomocnictwa nie toczyło się.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., określanej dalej, jako p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a., jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.

Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo w sposób uzasadniający jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Odnosząc się do przesłanek przywrócenia terminu należy wskazać, że w myśl art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z § 2 tego artykułu wynika dodatkowy warunek przywrócenia uchybionego terminu. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przy ocenie okoliczności sprawy o przywrócenie terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, aby nie wprowadzać do stosunków procesowych elementu niepewności. Chodzi o to, aby z jednej strony nie doprowadzać do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw. Do okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar.

Należy przy tym podkreślić, że w sytuacji, gdy uchybienie terminu do złożenia odwołania jest wynikiem braku wiedzy strony co do faktu wydania decyzji, od której przysługuje ten środek, dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się 7-dniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 O.p. musi być określony w sposób bezsporny co do faktu powzięcia przez stronę informacji o wydaniu tego aktu i uchybieniu terminu do jego zaskarżenia.

W przypadku, gdy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu ma charakter terminu nieprzywracalnego, a takim jest niewątpliwie termin określony w art. 162 § 2 O.p., nie można domniemywać początku jego biegu. Okoliczności towarzyszące powzięciu przez stronę informacji o uchybieniu terminu muszą jednoznacznie wskazywać, że strona miała co najmniej obiektywną możliwość pozyskania wiedzy o fakcie wydania aktu administracyjnego (dacie jego wydania), którego nie zaskarżyła w terminie.

Z okoliczności rozpoznawanej sprawy wynika, że przyczyną odmowy przywrócenia terminu było uchybienie 7-dniowego terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu. Przy czym organ przyjął, że skarżąca Spółka o wydaniu decyzji dowiedziała się w dniu 9 czerwca 2014 r., w trakcie rozmowy telefonicznej pełnomocnika r.pr. J.M.-K. z pracownikiem Urzędu Skarbowego.

Zatem złożenie wniosku o przywrócenie terminu w dniu 22 października 2014 r. uchybiło terminowi, który upłynął 16 czerwca 2014 r.

Organ pominął jednak istotną okoliczność a mianowicie to, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz wezwania do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu z dnia 5 grudnia 2014 r. (k. 430 akt adm.) w aktach postępowania podatkowego brak jest pełnomocnictwa dla r.pr. J.M.-K.. Pełnomocnictwo wraz z opłatą zostało złożone przy piśmie z dnia 18 grudnia 2014 r. (data wpływu do organu 23 grudnia 2014 r., k. 437 akt adm.).

Analiza powyższych okoliczności, składających się na stan faktyczny sprawy, pozwala Sądowi stwierdzić, że powiadomienie r.pr. J. M.-K. telefonicznie o wydaniu przedmiotowej decyzji nie może skutkować wobec Spółki, bowiem organ sam uznał, że w trakcie postępowania podatkowego i dalej do 23 grudnia 2014 r. r.pr. J.M.-K. nie była pełnomocnikiem Spółki.

W toku ponownego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ uwzględni powyższe ustalenia i rozważania Sądu i ustali jaka była faktycznie data powzięcia przez Spółkę informacji o wydaniu decyzji i uchybieniu terminu do jej zaskarżenia i w zależności od tych ustaleń dokona oceny wniosku zgodnie z wymogami przepisu art. 162 Ordynacji podatkowej.

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.

Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane na mocy art. 152 p.p.s.a., zaś na mocy art. 200 p.p.s.a. orzekł o kosztach postępowania.

DSz