Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 2118/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji w części
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 153 , art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: Art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 17 ust. 1 pkt 1 , art. 24 ust. 2, ust. 2a, ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity
article: Art. 69
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Hanna Knysiak – Molczyk Protokolant st. ref. Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 lipca 2014 r.; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej K. M. kwotę 20,00 zł (słownie: dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2014 r., nr [...] w pkt 1 odmówił K. M. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 lipca 2014 r. w związku z opieką nad córka O. M. ur. [...] 2007 r. i legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w pkt 2 przyznał K. M. świadczenie pielęgnacyjne na okres od 1 sierpnia 2014 r. do 31 marca 2017 r. w związku z opieką nad córka O. M., a w pkt 3 nadał decyzji z pkt 2 rygor natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę prawną wydanej decyzji organ wskazał art. 1, art. 2, art. 3 pkt 11, art. 17 ust. 1 – 4, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 2a i art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych, art. 4 pkt 2 lit. w i art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, § 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postepowania w sprawach o świadczenia rodzinne oraz art. 104, art. 107 i art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na uzasadnienie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 lipca 2014 r. organ pierwszej instancji podał, że K. M. przekroczyła termin złożenia wniosku wraz z dokumentacją, który zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych wynosi trzy miesiące od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności, albowiem wyrok Sądu Okręgowego Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sygn. akt [...] z dnia 20 maja 2014 r. uprawomocnił się z tym dniem, a wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego został złożony w dniu 29 sierpnia 2014 r., a więc po upływie tego terminu. Organ przyznał wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne począwszy od dnia 1 sierpnia 2014 r., to jest od miesiąca, w którym złożono wniosek – zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych i tym uzasadnił decyzję - w zakresie przyznania świadczenia – że K. M. spełnia wymagania określone w art. 17 ust. 1 tej ustawy.

Z rozstrzygnięciem zawartym w pkt 1 powyższej decyzji organu I instancji nie zgodziła się K. M., która w odwołaniu podała, że nie dotrzymała terminu trzech miesięcy bez swojej winy, albowiem została wprowadzona w błąd co do prawomocności wyroku. Podniosła, że wielokrotnie dzwoniła do informacji sądowej w tej sprawie, na co przedstawiła bilingi z połączeń telefonicznych, gdzie uzyskiwała informację, że wyrokowi nie nadano jeszcze prawomocności. W wyniku ostatniej rozmowy telefonicznej w dniu 13 sierpnia 2014 r., w której uzyskała informację, że wyrok w dniu 3 sierpnia 2014 r. został wysłany do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzeczeń o Niepełnosprawności, jeszcze tego samego dnia złożyła wniosek o wydanie odpisu wyroku i na te okoliczność przedstawiła kserokopię złożenia w Sądzie Rejonowym w dniu 13 sierpnia 2014 r. wniosku o wydanie wyroku tego Sądu sygn. akt [...] wraz z klauzulą prawomocności. K. M. przedstawiła także kserokopię wysłania w dniu 26 sierpnia 2014 r. z Sądu Rejonowego na jej adres odpisu wyroku sygn. akt [...] i podała w odwołaniu, że odpis tego wyroku otrzymała w dniu 28 sierpnia 2014 r. i w dniu następnym, tj. dnia 29 sierpnia 2014 r. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wraz z kompletem wymaganych dokumentów. Nadmieniła także, że Panie przyjmujące jej wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zwróciły jej uwagę, że wyrok był prawomocny w dniu 20 maja 2014 r. i w tym samym dniu pojechała do Sądu wyjaśnić tę sprawę, ale uzyskała tylko potwierdzenie, że wyrok był prawomocny już w dniu 20 maja 2014 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 17 listopada 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu powyższego odwołania K. M., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Jako postawę prawną decyzji Kolegium wskazało art. 17 ust. 1 pkt 1, ust. 3, art. 23 i art. 24 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013, poz. 1456 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.). Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie poza sporem pozostaje to, że świadczenie pielęgnacyjne należało przyznać K. M., a zagadnieniem, które wymaga weryfikacji jest ustalenie początkowego okresu, od którego zasiłek został przyznany. W związku z tym konieczne jest nawiązanie do treści art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wskazano, że co do zasady - prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (wynika to z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Z kolei w myśl art. 24 ust. 2a ustawy, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Mając na względzie treść powyższego przepisu oraz powołując się na orzecznictwo sądownictwa administracyjnego (II SA/Lu 69/11 opubl. LEX nr 957315 oraz OSK 1412/12) Kolegium stwierdziło, że skoro przepis wyraźnie ustala datę początkową trzymiesięcznego terminu na dzień "wydania" orzeczenia, a wniosek został złożony po upływie tego terminu, to brak podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres sprzed miesiąca złożenia wniosku o przyznanie tego świadczenia. Mając powyższe na względzie Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji orzekł w niniejszej sprawie prawidłowo, albowiem datą wydania orzeczenia jest dzień wydania wyroku, tj. 20 maja 2014 r., a wniosek o świadczenie pielęgnacyjne z prawidłowo wypełnionymi dokumentami został złożony po dniu 20 sierpnia 2014 r., w którym upłynął termin, bo dopiero w dniu 29 sierpnia 2014 r., a więc z przekroczeniem ustawowo wyznaczonego terminu. W ocenie Kolegium, okoliczność złożenia wniosku po upływie ustawowego terminu przesądza o niemożności zmiany rozstrzygnięcia i przyznania stronie świadczenia zgodnie z wnioskiem, to jest za okres od dnia 1 stycznia 2012 r.

Od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca podobnie jak w odwołaniu podkreśliła, że nie dotrzymała terminu bez swojej winy, albowiem wielokrotnie telefonowała do informacji sądowej i konsultowała się z paniami z GOPS-u, a więc z osobami, które powinny znać przepisy prawa i tam uzyskała błędne informacje.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do treści art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga K. M. zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, ustalony przez organy administracji stan faktyczny w niniejszej sprawie znajduje uzasadnienie w dokumentacji znajdującej się w aktach. Postępowanie w tym zakresie zostało przeprowadzone prawidłowo. Okoliczności faktycznych nie kwestionuje również skarżąca.

Bezspornym jest, że skarżąca K. M. złożyła do organu orzekającego o niepełnosprawności wniosek o zaliczenie swej małoletniej córki O. M. do osób niepełnosprawnych wymagających stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji w dniu 17 stycznia 2012 r. Poza sporem pozostaje to, że organy orzekające o niepełnosprawności obu instancji zaliczyły małoletnia O. M. do osób niepełnosprawnych ustalając datę niepełnosprawności od urodzenia, a więc od dnia [...] 2007 r., przy czym stwierdziły, że małoletnia nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Następnie, na skutek odwołania K. M. od decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt [...] zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił, iż małoletnia O. M. jest osobą niepełnosprawną od urodzenia wg przyczyny niepełnosprawności określonej symbolem 10-N na stałe, ze względu na konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z kolei w wyniku apelacji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności od powyższego wyroku Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt [...] zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w miejsce gdzie jest wpisane "na stałe" wpisano "do dnia 31 marca 2017 r.", a w pozostałym zakresie apelację oddalił. Z powyższego wynika, że wyrok, w którym ustalono, że małoletnia O. M. jest osobą niepełnosprawną od urodzenia według przyczyny niepełnosprawności określonej symbolem 10-N do dnia 31 marca 2017 r., ze względu na konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, stał się prawomocny z chwilą wydania wyroku przez Sąd Okręgowy, a więc w dniu 20 maja 2014 r.

Poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżąca K. M. złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawną córką O. M. w dniu 29 sierpnia 2014 r., przy czym złożyła go zgodnie z przepisami, tj. wraz z kompletem dokumentów. Niespornym jest także to, że skarżąca składając wniosek w dniu 29 sierpnia 2014 r. domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 stycznia 2012 r., natomiast w pkt 2 decyzji organ I instancji przyznał jej świadczenie pielęgnacyjne na okres od 1 sierpnia 2014 r. do 31 marca 2017 r., a w pkt I decyzji odmówił przyznania tego świadczenia za okres sprzed miesiąca złożenia wniosku, tj. za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 lipca 2014 r.

W niniejszej sprawie spornym jest to, czy pomimo złożenia przez K. M. wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nad małoletnim niepełnosprawnym dzieckiem po upływie trzech miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności – w tym wypadku od daty prawomocności wydania prawomocnego wyroku – przysługuje skarżącej świadczenie pielęgnacyjne od miesiąca, w którym złożyła wniosek o ustalenie niepełnosprawności, jak chce tego skarżąca uzasadniając uchybienie terminu trzech miesięcy brakiem swojej winy, czy też w sytuacji uchybienia tego trzymiesięcznego terminu świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jej dopiero od miesiąca, w którym złożyła wniosek o przyznanie tego świadczenia, jak wskazują na to organy uzasadniając stanowisko jednoznacznym brzmieniem przepisu art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Sąd zwraca uwagę na treść art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 z późn. zm.) w jego brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, tj. w dniu 17 listopada 2014 r., który stanowi:

"Art. 17. 1. Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,(...)

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji."

Z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W stosunku do świadczeń uzależnionych od orzeczenia o niepełnosprawności lub od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ustawodawca zmodyfikował sposób ustalenia daty początkowej prawa do tego zasiłku w art. 24 ust. 2a i ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, albowiem przepisy te stanowią:

"Art. 24. (...) 2a. Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

3. W przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego."

Zgodnie więc z literalną wykładnią wyżej przytoczonego przepisu art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych rację miałyby organy administracyjne wskazując, że złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne po upływie terminu trzech miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności powoduje niemożność przyznania tego świadczenia za okres sprzed złożenia tego wniosku, w szczególności za okres od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności i to nawet w sytuacji, gdy uchybienie terminu nie było zaniedbaniem strony.

Jednakże, w ocenie Sądu rozpoznającego sprawę w tym składzie, wyniki literalnej wykładni art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych należy zmodyfikować rezultatami wykładni celowościowej i systemowej tego przepisu w duchu argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07 (OTK-A 2007/9/106, Dz. U. z 2007 r., Nr 200, poz. 1446), zgodnie z którą świadczenie pielęgnacyjne spełnia efektywnie swój cel, gdy jest przyznawane od daty wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności. Trybunał Konstytucyjny orzekając co prawda w kwestii zasiłku pielęgnacyjnego wskazał m.in., że biorąc pod uwagę tryb orzekania o niepełnosprawności, który zgodnie z przewidzianymi prawem terminami może trwać kilka miesięcy, ustanowiony w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych termin jest niezgodny z art. 2 Konstytucji, gdyż narusza wynikający z zasady państwa prawnego nakaz przestrzegania przez ustawodawcę poprawnej legislacji. Przepis ten, w systemie przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego, jest nielogiczny i niekonsekwentny w stopniu uniemożliwiającym realizację celu wynikającego z art. 69 Konstytucji RP. Jak zaznaczono to wyżej, przypadek, na tle którego Trybunał Konstytucyjny dokonał powyższej oceny, dotyczył zgodności art. 24 ust. 2 ustawy z Konstytucją RP, jednak motywy tego wyroku mają w pełni zastosowanie w niniejszej sprawie, tym bardziej, że w uzasadnieniu omawianego wyroku z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07, Trybunał Konstytucyjny stwierdził: "Uznanie niekonstytucyjności kontrolowanego przepisu w zakresie oznaczonym w sentencji wynika z ram wyznaczonych przez pytanie sądu. Nie podobna jednak nie dostrzegać, że także inne sytuacje, w których znajduje zastosowanie zdekonstytucjonalizowany przepis, są dotknięte podobną wadliwością. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego powoduje zatem nierówność w ramach populacji, wobec której znajduje zastosowanie art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. To jest przedmiotem sygnalizacji skierowanej do Sejmu RP, ponieważ ten organ jest władny przywrócić konstytucyjność całości normowania. Nie jest natomiast wykluczone - zważywszy na utratę domniemania konstytucyjności przez art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych na skutek wydania niniejszego orzeczenia - że sądy, orzekając w sprawach innych zasiłków, dokonają stosownej wykładni tego przepisu, wykorzystując art. 8 Konstytucji."

W uzasadnieniu wyroku z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07, Trybunał Konstytucyjny wskazał na treść art. 69 Konstytucji stanowiącego wzorzec konstytucyjny, który stanowi:

"Art. 69. Osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej."

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego ujawnionym w uzasadnieniu powyższego wyroku: "Powołany przepis zawiera tylko stwierdzenie istnienia obowiązków władzy publicznej do wykreowania stosownych mechanizmów legislacyjnych, umożliwiających realizację tego zadania. (...) Wskazany wzorzec konstytucyjny należy odczytywać jako zobowiązanie władzy publicznej do wykreowania mechanizmu realizacji zadań w nim wskazanych. Mechanizm ten musi zapewniać efektywne osiągnięcie celu. Nie budzi sprzeciwu to, że samo uzyskanie urzędowego potwierdzenia stanu niepełnosprawności wymaga postępowania administracyjnego zainicjowanego przez osobę zainteresowaną. Nie budzi także zastrzeżeń to, że postępowanie to z natury rzeczy musi trwać przez czas odpowiadający standardom właściwym dla postępowania administracyjnego i że w tym okresie zainteresowany jako nieodpowiadający ustawowym przesłankom uznania niepełnosprawności jest pozbawiony zasiłku. Jednakże od momentu wskazanego przez władzę publiczną w decyzji ustalającej wystąpienie niepełnosprawności danego stopnia zainteresowany ma prawo uzyskać - w ustawowym trybie - zasiłek pielęgnacyjny w ustawowo określonej wysokości. Z tą datą jego interes w uzyskaniu takiego zasiłku jest chroniony konstytucyjnie. Dlatego przeczy tej spójnej konstrukcji, wynikającej z art. 69 Konstytucji, rozwiązanie przyjęte w kontrolowanym art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wprowadzającym bezwzględny termin ograniczający datę przyznania zasiłku opiekuńczego w oderwaniu od konkretnej daty urzędowo ustalonej w ustawowo określonym trybie stwierdzania przesłanek realizacji uprawnienia publicznoprawnego chronionego konstytucyjnie."

Zdaniem Sądu, z powyższego wynika więc, że - analogicznie jak w przypadku zasiłku pielęgnacyjnego - od momentu wskazanego w orzeczeniu o niepełnosprawności wskazującego na początek wystąpienia u małoletniego dziecka niepełnosprawności wraz ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, rodzice dziecka mają prawo uzyskać - w ustawowym trybie – świadczenie pielęgnacyjne w ustawowo określonej wysokości. Z tą datą bowiem interes rodziców - wynikający z interesu dziecka niepełnosprawnego - w uzyskaniu takiego świadczenia jest chroniony konstytucyjnie. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że matka małoletniej O. M. – K. M. z dniem urodzenia małoletniej O., tj. z dniem 31 marca 2007 r. nabyła uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego, o ile spełniała pozostałe ustawowe przesłanki określone w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W ślad za stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego Sąd orzekający w niniejszej sprawie za uzasadnione uznał to, że uzyskanie urzędowego potwierdzenia stanu niepełnosprawności wymaga postępowania administracyjnego zainicjowanego przez osobę zainteresowaną, że postępowanie takie z natury rzeczy trwa przez czas odpowiadający standardom właściwym dla postępowania administracyjnego, a także - mając na względzie przyjęty ustawowo tryb odwoławczy – może trwać przez dłuższy czas przed sądem powszechnym – I i II instancji, a więc tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Jednakże konieczność złożenia przez osobę zainteresowaną wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego kompletu dokumentów, w tym zaopatrzonego w klauzulę prawomocności wyroku sądowego ustalającego niepełnosprawność dziecka wraz z wymogami z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, powoduje niewątpliwie konieczność pouczenia osoby działającej bez profesjonalnego pełnomocnika w jakich okolicznościach wyrok sądu powszechnego staje się prawomocny oraz pouczenia, że czym innym jest prawomocność wyroku sądu w przypadku rozpatrywania sprawy przez sąd II instancji, którym w tej sprawie jest data wydania wyroku przez Sąd Okręgowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do sygn. akt [...] z dnia 20 maja 2014 r., a więc dzień 20 maja 2014 r., a czym innym jest orzeczenie o stwierdzeniu prawomocności wyroku, w niniejszej sprawie – wobec zmiany w części wyroku I instancji – wyroku Sądu Rejonowego o sygn. akt [...], które to orzeczenie zwane nadaniem klauzuli prawomocności jest wydawane po dacie prawomocności wyroku i może być wydane kilka dni po nim, kilka tygodni, a nawet kilka miesięcy – w zależności od tego czy wyrok Sądu I instancji był zaskarżony, czy w II instancji został utrzymany w mocy, czy też zmieniony w całości lub części. Rozróżnienia miedzy datą prawomocności wyroku, a datą orzeczenia stwierdzającego prawomocność tego wyroku – zdaniem Sądu - nie jest w stanie dokonać osoba nie obeznana z przepisami prawnymi, a może tego dokonać profesjonalny pełnomocnik, na wynajęcie którego najczęściej nie stać osoby starające się o świadczenia pielęgnacyjne, czy w ogóle rodziny dotknięte niepełnosprawnością któregokolwiek z członków rodziny, wobec znacznego wzrostu z tego względu kosztów utrzymania tej rodziny. Tak stało się w niniejszej sprawie, albowiem - co prawda - wymagane orzeczenie o niepełnosprawności dziecka stało się prawomocne w dniu 20 maja 2014 r., nie mniej – z racji zmiany częściowej wyroku – okres do wydania orzeczenia o stwierdzeniu prawomocności wyroku ustalającego tę wymaganą niepełnosprawność wydłużył się niewątpliwie bez winy skarżącej uniemożliwiając jej zachowanie trzymiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zdaniem Sądu, nie do przyjęcia jest sytuacja, w której ryzyko opieszałości i błędności wydawanych decyzji w zakresie wskazania w stosunku do orzeczonej niepełnosprawności małoletniego dziecka konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a także opieszałości w postępowaniu sądowym w zakresie nadania klauzuli wykonalności orzeczeniu mającemu być dołączonym do wniosku zostało przerzucone na ubiegającą się o świadczenie pielęgnacyjne K. M.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżone decyzje organów obydwu instancji w części dotyczącej odmowy przyznania K. M. świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 lipca 2014 r. naruszają normę wynikającą z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 69 Konstytucji. W świetle wspomnianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego powołany przepis winien być rozumiany w ten sposób, że matka dziecka powinna otrzymać świadczenie pielęgnacyjne za okres, w którym – zgodnie z orzeczeniem właściwej władzy publicznej – jej dziecko zostało uznane za niepełnosprawne wraz ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji i z tego względu skarżąca nie była w stanie podjąć lub zmuszona była zrezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Tak więc nie jest istotne to, w jakiej dacie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o świadczenie, ale czy rzeczywiście, w świetle orzeczenia właściwej władzy publicznej, jej dziecko było niepełnosprawne wraz ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji i z tego względu skarżąca nie była w stanie wykonywać pracy zarobkowej.

Sąd ponownie podkreśla, że orzeczeniem o niepełnosprawności jest w niniejszej sprawie prawomocny wyrok Sądu Rejonowego Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sygn. akt [...] zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 maja 2014 r. sygn. akt [...] i zmieniający orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 17 maja 2012 r. i 2010 r. i uznający małoletnią O. M. za osobę od urodzenia niepełnosprawną wraz ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane na skutek błędnej wykładni art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowało treść zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Sąd zwraca uwagę organów na treść art. 153 p.p.s.a, który to przepis stanowi:

"Art. 153. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia."

Tak więc przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne wyjaśnią stan faktyczny sprawy mając na względzie przedstawioną wyżej ocenę prawną oraz przedstawione wskazania.

Ze względów wyżej przedstawionych Sąd, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a orzekł - jak w pkt I wyroku.

W oparciu o treść art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekł – jak w pkt II wyroku.