Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 980/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2015 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 2 stycznia 2015 r. M. C. zwrócił się do Wójta Gminy K. o wymeldowanie z pobytu stałego pod adresem K. ul. [...] żony A. C. Wskazał, że wymieniona wyprowadziła się w styczniu 2013 r. zabierając rzeczy osobiste i deklarując brak zamiaru powrotu. W maju 2013 r. zainicjowała proces rozwodowy.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy K. orzekł o wymeldowaniu A. C. z pobytu stałego w ww. lokalu.

W uzasadnieniu organ I instancji zrelacjonował przebieg przeprowadzonego postępowania i dokonane w jego ramach ustalenia. Wskazał, że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. 2015, poz. 388). Stosownie do brzmienia tegoż przepisu przesłanką decydującą o pozytywnym rozpatrzeniu przez organ wniosku o wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest fakt opuszczenia przez tę osobę miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienia do przebywania w tym lokalu.

Miejscem stałego pobytu danej osoby jest to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05).

Przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego, w rozumieniu przepisu art. 35 ustawy o ewidencji ludności, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Dla określenia zamiaru opuszczenia lokalu istotne znaczenie będzie mieć to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05; wyrok WSA z dnia 18 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 613/00).

Sam fakt istnienia konfliktu między osobą wymeldowaną i uczestnikiem postępowania nie powoduje podważenia oceny, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Nie traci bowiem co do zasady dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony przez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem (wyrok WSA Łódź z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 158/10).

W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż A. C. wyprowadziła się w styczniu 2013 r. Opuszczając mieszkanie w K. zabrała swoje rzeczy osobiste. Nie posiada kluczy do mieszkania. Nie ponosi kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania. Nie starała się o powrót do mieszkania, nie podjęła w kwestii przywrócenia posiadania żadnych kroków prawnych. Do chwili obecnej nie wymeldowała się z pobytu stałego.

A. C. wyjaśniła, że dom przy ul. [...] opuściła zmuszona okolicznościami wynikającymi z nieporozumień między nią a mężem. Oświadczyła również, że ma zamiar powrócić do budynku, lecz doznaje przeszkód ze strony M. C. W dniu 28 grudnia 2014 r. M. C. nie wpuścił jej do domu by mogła zabrać swoją dokumentację medyczną, co zakończyło się interwencją z Policji.

Z odpowiedzi na pismo Urzędu Gminy K., które Urząd skierował do Komisariatu Policji w K. wynika, iż w okresie od 28 grudnia 2014 r. przeprowadzono jedną interwencję zgłoszoną przez A. C., która zgłosiła, że były mąż, z którym już nie mieszka, nie chce jej wydać dokumentacji medycznej - interwencja została zakończona na miejscu wydaniem dokumentacji przez byłego męża.

Organ I instancji wskazał następnie, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana, została przez najemcę (dysponenta lokalu) usunięta z lokalu i do niego niedopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Taka okoliczność zachodzi zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie. Nie zostało bowiem wykazane, by strona przedsięwzięła jakiekolwiek środki prawne zmierzające do ponownego zamieszkania w spornym lokalu. Samo werbalne deklarowanie zamiaru powrotu nie ma bowiem decydującego znaczenia, jeżeli nie jest poparte żadnymi konkretnymi działaniami.

Fakt niezamieszkiwania A. C. w przedmiotowym lokalu potwierdzają także wezwani w charakterze świadka E. Z. (sąsiadka), J. Z. (sąsiad), oraz B. C. (syn).

Przeprowadzone oględziny lokalu przy ul. [...] w K. w dniu 17 kwietnia 2015 r. potwierdziły, że A. C. w spornym mieszkaniu nie przebywa. W mieszkaniu nie było rzeczy osobistych, które należałyby do A. C. Podczas oględzin lokalu obecny był M. C. oraz radca prawny - pełnomocnik A. C.

Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej, wyrażające niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia, wniosła, zarówno osobiście, jak i reprezentowana przez pełnomocnika r. pr. K. K. A. C., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o odmowie wymeldowania, względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Pełnomocnik strony zarzucił przedmiotowej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych i prawnych przyjętych za podstawę decyzji, a w szczególności poprzez brak uwzględnienia, że A. C. nie opuściła lokalu przy ul. [...] w K. dobrowolnie, lecz będąc do tego zmuszona, a nadto pominięto jej deklarację o chęci powrotu do stałego miejsca zamieszkania. Zarzucił także naruszenie art. 77, 80 k.p.a. poprzez niezbadanie czy obecne miejsce zamieszkania w lokalu matki, A. Z., A. C. traktuje jako stałe miejsce swojego pobytu i przekroczenie swobodnej oceny dowodów, a także naruszenie art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego błędną wykładnię, gdyż opuszczeniem miejsca stałego pobytu jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale również niebudzący wątpliwości brak zamiaru pobytu.

W wyniku rozpoznania wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] (sprostowaną z uwagi na omyłkę pisarską w zakresie daty postanowieniem z dnia [...] r.) Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wójta Gminy K. i orzekł o odmowie wymeldowania A. C. z pobytu stałego w ww. lokalu. W uzasadnieniu zrelacjonował szeroko stan faktyczny sprawy i poczynione przez organ I instancji ustalenia oraz przytoczył art. 35 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Następnie organ odwoławczy wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że A. C. nie zamieszkuje w lokalu położonym przy ul. [...] w K. od stycznia 2013 r. - datę tę potwierdzili wszyscy uczestnicy postępowania meldunkowego. A. C. 12 stycznia 2015 r. oświadczyła do protokołu, że ma zamiar powrócić do spornego lokalu po rozwodzie i dokonaniu podziału majątku wspólnego. W piśmie z 16 stycznia 2015 r. wyjaśniła, że przyczyną opuszczenia spornego lokalu było pobicie jej przez M. C., do którego doszło 31 grudnia 2012 r. - w związku z tym zdarzeniem przed Sądem Rejonowym w B. IX Wydział Karny prowadzone jest postępowanie przeciwko M. C. o popełnienie czynu z art. 157 § 2 Kodeksu karnego. Wskazała również, że dom wybudowała wspólnie z mężem, pozostawiła w nim sprzęt oraz przedmioty urządzenia domowego. Po prawomocnym orzeczeniu rozwodu ma zamiar wystąpić z wnioskiem o podział majątku dorobkowego, w skład którego wchodzi m. in. przedmiotowy budynek. Zarówno przesłuchani do sprawy świadkowie, jak i oględziny lokalu położonego przy ul. [...] potwierdziły nieobecność A. C. w miejscu zameldowania. J. Z. w dniu 13 lutego 2015 r. zeznał, że od około 1,5 roku nie widuje zainteresowanej w okolicy spornej nieruchomości, nic jednak nie wie na temat jej zamieszkiwania oraz ewentualnych interwencji policji w tym miejscu. E. Z. w dniu 16 marca 2015 r. zeznała, że nie widuje A. C. od końca 2012 r., od niej wie, że wyprowadziła się do matki, jak również to, że chciałaby, otrzymać od M. C. oddzielne mieszkanie. Syn B. C. w dniu 21 kwietnia 2015 r. zeznał do protokołu, że matka nie mieszka przy ul. [...] w K.; jak stwierdził -opuszczenie lokalu chyba było dobrowolne i raczej nie ma w domu rzeczy należących do zainteresowanej; nic mu nie wiadomo, by A. C. starała się o ponowne zamieszkanie, nie wie też czy zabrała sprzęty domowe i czy otrzymała klucze do nowych zamków. Obecnie matka i siostra zamieszkują u babci przy ul. [...] w K. Podczas oględzin budynku położonego przy ul. [...] w K. pracownicy Urzędu Gminy w K. ustalili, że nie ma w nim damskich rzeczy (ubrań, kosmetyków, rzeczy osobistych) mogących należeć do A. C.

W aktach sprawy znajduje się kopia prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w B. I Wydział Cywilny z dnia [...] r., sygn. akt [...], orzekającego rozwiązanie małżeństwa A. C. i M. C. - z winy ostatniego.

Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji nieprawidłowo przyjął, że zostały spełnione przesłanki do wymeldowania A. C. z miejsca pobytu stałego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż jego opuszczenie miało cechy dobrowolności, bowiem - pomimo powoływania się na konflikt małżeński i wymianę zamków w drzwiach wejściowych - strona wymeldowywana nie wykazała, że przedsięwzięła jakiekolwiek środki prawne zmierzające do ponownego zamieszkania w spornym lokalu, a poprzestała wyłącznie na werbalnym deklarowaniu zamieszkania w tym miejscu. Zdaniem jednak Wojewody [...] w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że dobrowolność opuszczenia miejsca pobytu stałego musi wynikać z własnej woli zainteresowanej osoby, a nie z powodu presji, czy bezprawnego działania innych osób. Innymi słowy o dobrowolności decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, nie zaś rezygnacja wywołana przymusem fizycznym czy psychicznym osoby trzeciej. O tym natomiast, czy opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego ma charakter trwały świadczy nie tylko fizyczne i długotrwałe nieprzebywanie osoby pod wskazanym adresem, ale zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, który jest połączony z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. Ze gromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego wynika bezspornie, że A. C. opuściła lokal położony przy ul. [...] w K. w styczniu 2013 r. i nadal w nim nie mieszka. Nie ulega wątpliwości także, że zabrała z domu wszystkie osobiste rzeczy, jednak pozostawiła przedmioty wspólne oraz rzeczy, z których nie korzysta w codziennym funkcjonowaniu, np. płyty z muzyką, zdjęcia, inne pamiątki. Wójt Gminy K. wydając merytoryczne rozstrzygnięcie nie przyjął jednak braku dobrowolności i trwałości opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego z uwagi na fakt, że strona nie podjęła prawem przewidzianych środków w celu przywrócenia posiadania spornego lokalu (nie skorzystała z powództwa cywilnego). W ocenie organu odwoławczego organ I instancji pominął jednak istotną z punktu widzenia orzeczenia w przedmiocie wymeldowania A. C. z pobytu stałego okoliczność związaną z opuszczeniem lokalu, a materiał dowodowy należało uznać za niewystarczjący dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Otóż już w piśmie z 16 stycznia 2015 r. A. C. poinformowała organ I instancji, że M. C. stosował wobec niej przemoc fizyczną i psychiczną, a 31 grudnia 2012 r. została przez niego pobita i to stało się bezpośrednim powodem opuszczenia wspólnego mieszkania. Wskazała również, że w związku z pobiciem prowadzone jest postępowanie karne o sygn. akt [...].

Mając na względzie, że wyżej wskazana okoliczność ma istotne znaczenie dla oceny przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu, organ odwoławczy w trybie art. 136 k.p.a. uzupełnił materiał dowodowy o informacje z Komisariatu Policji w K. oraz z Sądu Rejonowego w B. IX Wydział Karny. Z poczynionych ustaleń wynika, że opuszczenie przez A. C. miejsca pobytu stałego spowodowane było zachowaniem M. C. w dniu 31 grudnia 2012 r. Oświadczenie A. C. w tej kwestii potwierdził Komendant Komisariatu Policji w K., który w piśmie z 19 lipca 2015 r. poinformował, że 8 stycznia 2013 r., a więc zaraz po zdarzeniu, zostało złożone zawiadomienie o przestępstwie, nadto zespół kryminalny komisariatu prowadził postępowanie przygotowawcze wobec podejrzanego M. C., które zostało zakończone skierowaniem do Prokuratury Rejonowej w B. wniosku o przygotowanie aktu oskarżenia. Sąd Rejonowy w B. pismem z 24 lipca 2015 r. również potwierdził, że toczy się postępowanie przeciwko M. C. o przestępstwo z art. 157 § 2 Kodeksu karnego, którego ten miał dopuścić się w dniu 31 grudnia 2012 r.

Zgodzić się należy z organem I instancji, który w decyzji z dnia [...] r. zawarł tezę, iż dla ustalenia, czy doszło do opuszczenia miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności ważne znaczenie ma także zamiar stałego zamieszkiwania osoby w danym lokalu, a przy ustalaniu tego zamiaru nie można oprzeć się wyłącznie na oświadczeniu woli zainteresowanej osoby, lecz powinno się uwzględnić okoliczności faktyczne konkretnej sprawy. Ze składanych przez zainteresowaną w toku postępowania wyjaśniającego deklaracji wynika, że jej pobyt u matki jest czasowy i zamierza powrócić do lokalu położonego przy ul. [...] w K., na obecnym etapie trudno jest jednak ocenić, czy zamiar ten jest rzeczywisty. Pamiętać bowiem należy, iż nie zostało zakończone postępowanie karne, którego stronami są A. C. i M. C.; podejmowanie jakichkolwiek faktycznych działań mających na celu ponowne wspólne zamieszkanie mogłoby doprowadzić do eskalacji konfliktu i mieć negatywny wpływ na przebieg postępowania sądowego.

Reasumując należy, zdaniem Wojewody [...] stwierdzić, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności jest spełniona tylko wówczas, gdy opuszczenie to było dobrowolne i ma charakter trwały. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ II instancji w niniejszej sprawie dało podstawę do przyjęcia, iż opuszczenie miejsca stałego pobytu przez A. C. nie wypełnia tych przesłanek, a zatem decyzję Wójta Gminy K. Nr [...] z dnia [...] r. należało uchylić oraz orzec o odmowie wymeldowania strony z pobytu stałego.

Pismem z dnia 2 września 2015 r. M. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, domagając się jej uchylenia Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także brak prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego, prowadzące do przyjęcia, że opuszczenie przez A. C. miejsca stałego pobytu było przymusowe, podczas gdy miało miejsce dobrowolnie i wynikało z jej własnej woli. Zarzucił także naruszenie art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i orzeczenie o odmowie wymeldowania A. C., podczas gdy przesłanki wymeldowania zaistniały w sprawie.

W uzasadnieniu skarżący umotywował wskazane zarzuty podając m.in., iż organ gminy trafnie zaakcentował, że A. C. nie przedsięwzięła żadnych środków prawnych zmierzających do ponownego zamieszkania w lokalu, a jej wyłącznie werbalne deklaracje nie mają znaczenia, jako niepoparte konkretnymi działaniami. Ponadto organ gminy prawidłowo ustalił zeznaniami świadków, że A. C. nie przebywa w lokalu przy ul. [...] w K., lokal ten nie jest jej własnością, a jego oględziny doprowadziły do ustalenia, że jedyne rzeczy jakie znajdują się w tym lokalu tj. obrazy, albumy, płyty, służyły obojgu małżonkom. Nie ulega także wątpliwości, że po orzeczeniu rozwodu wspólne zamieszkiwanie byłych małżonków nie będzie miało miejsca i A. C. jest w pełni świadoma tego, że opuszczenie lokalu i przeprowadzka do innego lokalu ma charakter trwały i brak podstaw by uznać, że widzi ona możliwość powrotu do lokalu przy ul. [...] w K..

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu 5 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że prowadzone przeciwko skarżącemu postępowanie karne zakończyło się prawomocnym wyrokiem, w którym Sąd Okręgowy uznał fakt naruszenia nietykalności cielesnej odstępując od wymierzenia kary. Pełnomocnik zaakcentował nadto, że A. C. nie podjęła żadnych kroków celem powrotu do lokalu, nie wniosła też o podział majątku dorobkowego małżonków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014, poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie. Zdaniem tut. Sądu zaskarżona decyzja wydana została bowiem z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Zdaniem Sądu Wojewoda [...] nie wykazał bowiem w sposób dostatecznie przekonujący by decyzja organu I instancji była wadliwa i należało ją uchylić odmawiając wymeldowania A. C. z pobytu stałego w lokalu w K..

Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl cytowanej już wyżej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ewidencja ludności polega m.in. na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Celom ewidencyjnym służy zameldowanie, które winno potwierdzać fakt pobytu osoby w lokalu.

Szczegółowym kwestiom związanym z wymeldowaniem poświęcony został w ustawie art. 33, zgodnie z którego ust. 1 osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W myśl natomiast art. 35 ww. ustawy organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Podkreślenia wymaga, iż opuszczeniem jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów - por. np. uzasadnienie wyroku NSA w Warszawie z 18 grudnia 2002 r., sygn. akt V SA 935/02 wraz z przytoczonym tam wcześniejszym orzecznictwem, a w tym wyrokiem NSA z 16 września 1986 r., sygn. akt III SA 437/86; wyrokiem NSA z 3 lipca 1985 r., sygn. akt SA/Gd 573/85; wyrokiem NSA z dnia 18 marca 1987 r., sygn. akt SA/Gd 1073/86; wyrokiem NSA z 16 kwietnia 1987 r., sygn. akt SA/Wr 110/87.

Zaakcentować nadto w tym miejscu należy, iż tak samo jak zameldowanie, również wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby. Analogicznie więc jak w przypadku zameldowania, również przy wymeldowaniu źródłem powinności organu administracji dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła formalne uprawnienie do przebywania w tym miejscu - por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 lutego 2003 r., sygn. akt V SA 1398/02.

Oceniając merytoryczną poprawność decyzji o wymeldowaniu bądź jak to ma miejsce w niniejszej sprawie o odmowie wymeldowania zbadać zatem należy, czy A. C. istotnie w sposób określony powyżej opuściła miejsce stałego pobytu. W razie bowiem ustalenia, iż w wyniku zachowań wymienionej pobyt jej w lokalu istotnie ustał, spełniona zostałaby wymagana prawem przesłanka uzasadniająca wymeldowanie. Jak jednak wynika z akt sprawy choć organ I uznał, że przesłanka ta wystąpiła i orzekł o wymeldowaniu strony z pobytu stałego to jednak Wojewoda [...] decyzję tę uchylił i wymeldowania strony odmówił. W uzasadnieniu Wojewoda [...], motywując odmowę wymeldowania wskazał dwa argumenty:

- opuszczenie miejsca stałego pobytu przez A. C. nie było, zdaniem Wojewody, dobrowolne albowiem wynikało, jak twierdzi od początku wymieniona, z faktu pobicia jej przez byłego męża w 2013 r. (w sprawie tej toczy się postępowanie karne). Zdaniem Wojewody stosownie do orzecznictwa sądowego o opuszczeniu lokalu można zaś mówić jedynie wówczas gdy wynikało ono "z własnej woli osoby zainteresowanej, a nie z powodu presji czy bezprawnego działania innych osób";

- nie zostało dowiedzione czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały. Jak stwierdził Wojewoda "Ze składanych przez zainteresowaną w toku postępowania wyjaśniającego deklaracji wynika, że jej pobyt u matki jest czasowy i zamierza powrócić do lokalu położonego przy ul. [...] w K., na obecnym etapie trudno jest jednak ocenić, czy zamiar ten jest rzeczywisty".

Analizując przedłożony w sprawie materiał dowodowy zdaniem tut. Sądu wnioski wyprowadzone przez organ odwoławczy i płynąca z nich odmowa wymeldowania nie są przekonujące. Wbrew bowiem twierdzeniom Wojewody [...] opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, winno być rozumiane nie tylko jako dobrowolne wyprowadzenie się wynikające z własnej woli osoby zainteresowanej, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób - por. w tej kwestii np. uzasadnienie wyroku NSA w Warszawie z dnia 17 marca 2003 r., sygn. akt V SA 2323/02. Na równi z dobrowolnym wyprowadzeniem się z lokalu traktuje się bowiem także sytuację, jak to słusznie wskazał organ I instancji, w której wprawdzie dana osoba wyprowadza się pod przymusem bądź zostaje z lokalu bezprawnie usunięta jednak godzi się z tym i nie korzysta z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Nadto wskazać należy, iż opuszczeniem jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów - por. np. uzasadnienie wyroku NSA w Warszawie z 18 grudnia 2002 r., sygn. akt V SA 935/02 wraz z przytoczonym tam wcześniejszym orzecznictwem, a w tym wyrokiem NSA z 16 września 1986 r., sygn. akt III SA 437/86; wyrokiem NSA z 3 lipca 1985 r., sygn. akt SA/Gd 573/85; wyrokiem NSA z dnia 18 marca 1987 r., sygn. akt SA/Gd 1073/86; wyrokiem NSA z 16 kwietnia 1987 r., sygn. akt SA/Wr 110/87.

Z całości materiału dowodowego wynika w sposób jednoznaczny, że w okresie prowadzenia przez orzekające w sprawie organy postępowania w przedmiocie wymeldowania A. C. w lokalu tym nie zamieszkiwała albowiem w styczniu 2013 r., dwa i poł roku przed wydaniem przez organ zaskarżonej decyzji, lokal ten opuściła. Fakt ten traktować należy jako bezsporny, A. C. w pełni go bowiem przyznaje.

Spornym jest natomiast powód opuszczenia lokalu. Pełnomocnik skarżącej wskazuje w tej mierze, iż przyczyną była przemoc, którą mąż stosował wobec żony, a jak wynika z akt sprawy postępowanie karne w tej mierze w dacie wydania przez organ zaskarżonej decyzji toczyło się przed Sądem Rejonowym w B. Od tego czasu strona zamieszkuje u matki.

Niezależnie jednak od rzeczywistego stanu faktycznego w dacie opuszczenia mieszkania i przyczyn, które do opuszczenia tego doprowadziły, w trakcie prowadzonego postępowania przed organem I i II instancji ewentualna wątpliwość w tej mierze nie miała już w sprawie znaczenia. Jak to bowiem powyżej wskazano za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać także sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie, w sposób skuteczny, z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Wskazać w tym miejscu należy, że pomimo upływu czasu A. C. nie podjęła żadnych skutecznych działań umożliwiających jej przywrócenie naruszonego posiadania. Za działanie takie nie można bowiem uznać wniesienia sprawy o rozwód bądź opisanego przez Wojewodę zwrócenia się po dwóch latach od opuszczenia mieszkania do organów Policji o pomoc w sprawie odebrania z lokalu dokumentacji medycznej. Z pisma Komisariatu Policji w K. z dnia 6 marca 2015 r. wynika bowiem jednoznacznie, że interwencja dotyczyła jedynie wydania stronie dokumentacji medycznej, nie zaś chęci powrotu do mieszkania (cyt. "w dniu 28 grudnia 2014 r. pani A. C. zgłosiła, iż były maż z którym już nie mieszka, nie chce wydać jej dokumentacji medycznej – interwencja zakończona na miejscu wydaniem dokumentacji przez byłego męża").

Do braku działań zmierzających do powrotu do lokalu Wojewoda [...] nie ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uszło także zapewne uwadze organowi II instancji, iż w zawartym w aktach wyroku rozwodowym z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w B. nie orzekał o sposobie korzystania z mieszkania, co z mocy art. 58 § 2 k.r.i.o. z urzędu uczyniłby gdyby strony zajmowały wspólne mieszkanie. Nie orzekał też o eksmisji bądź podziale mieszkania co z mocy tej samej normy mógłby uczynić gdyby został złożony stosowny wniosek. Akta sprawy nie zawierają uzasadnienia ww. wyroku, a z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika by organ ww. okoliczności rozważał.

Trudno też w aktach sprawy doszukać się argumentów przemawiających za uznaniem, iż pomimo opuszczenia w styczniu 2013 r. przedmiotowego mieszkania i zabraniu wszystkich swych rzeczy osobistych A. C. nadal koncentrowała w nim swe życiowe interesy i z przyszłym pobytem w tym właśnie lokalu, które obecnie zajmuje były mąż, wiązała swe plany. Jak wynika z akt sprawy w lokalu bowiem nie przebywa, nie domagała się na drodze prawnej, nie posiadając kluczy, umożliwienia jej wejścia, nie prowadzi gospodarstwa domowego, nie nocuje. Jak bowiem wynika z akt sprawy wraz z dzieckiem zamieszkuje u swej matki (notabene kwestia ta też nie została niezbicie wyjaśniona). Słownie zaś werbalizowany w trakcie postępowania zamiar powrotu do lokalu, nie wsparty żadnymi ani prawnymi ani faktycznymi działaniami, nie może przesądzać o rzeczywistych zamiarach strony. Organ odwoławczy pominął w tej mierze fakt, przywołując go bez jakiegokolwiek komentarza, iż jak wynika z akt sprawy A. C. w dniu 12 stycznia 2015 r. oświadczyła do protokołu, że do spornego lokalu ma zamiar powrócić dopiero po rozwodzie i dokonaniu podziału majątku wspólnego. Tym samym zamiaru powrotu nie można uznać za realistyczny skoro zakłada on okoliczności niewiadome w postaci wynikającego z podziału majątku przydzielenia stronie lokalu. Notabene, jak wynika z oświadczenia złożonego przed tut. Sądem przez pełnomocnika skarżącego wniosek o podział majątku wspólnego nie został przez A. C. złożony.

W konsekwencji decyzję Wojewody [...], jako co najmniej przedwczesną, należy wyeliminować z obrotu prawnego. Ponownie rozpoznając odwołanie organ usunie wskazane wyżej braki i wyda opartą na dokonanych ustaleniach należycie uzasadnioną decyzję uwzględniając oceny wskazane w niniejszym uzasadnieniu. Rozpoznając wniesione odwołanie organ weźmie też pod uwagę, iż w świetle art. 35 ustawy o ewidencji ludności prawnie niedopuszczalnym byłoby utrzymywanie dalszego, fikcyjnego, zameldowania w lokalu osoby (osób), która de facto lokal ten opuściła i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Ewidencja ludności służy bowiem wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Rozstrzygnięcie sprawy meldunkowej nie przesądza zaś ani o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim. W konsekwencji aby odmówić wymeldowania osoby, która od lat nie przebywa w danym lokalu organ musi dysponować niewątpliwymi argumentami przemawiającymi za takim właśnie rozstrzygnięciem. Zdaniem Sądu takich argumentów organ odwoławczy nie sformułował, a tym samym skargę uznać należało za zasadną

W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi w kwocie 100,00 zł i wynagrodzenie pełnomocnika – 240,00 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17,00 zł orzeczono na wniosek strony skarżącej na podstawie art. 200, 205 i 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j.: Dz. U. 2013, poz. 490).