Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1516/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący : As.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 01 kwietnia 2005 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D.J. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych o d d a l a s k a r g ę /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak JFS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 1 i 2, art. 6 pkt 6 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz.U. 6/01/56 ze zm.) orzekł o uznaniu D.J. za osobę bezrobotną z dniem 26 lutego 2002 r. i o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 6 marca 2002 r. w wysokości 572,10 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż w dniu rejestracji strona spełniała warunki określone ustawą do uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku, co ustalono na podstawie dostarczonej dokumentacji.

W odwołaniu od tej decyzji D.J. podniosła, że przysługuje jej prawo do zasiłku od dnia 1 września 2001 r. wskazując, iż ostatni pracodawca rozwiązał z nią umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, że wystąpiła do Sądu Pracy z pozwem o przywrócenie do pracy, a treść prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy oraz sprostowanego w jego wykonaniu świadectwa pracy uzasadniają przyznanie zasiłku od dnia 1 września 2001 r. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda powołując art. 6 c ust.2 pkt 2, art. 23 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że D.J. zarejestrowała się po raz kolejny w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. dnia 10 sierpnia 2001r., składając oświadczenie, że ostatni pracodawca - PHU "R." rozwiązał z nią umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika z dniem 6 sierpnia 2001 r. i do dnia rejestracji w PUP nie wydał świadectwa pracy. D. J. poinformowała, że wystąpiła do Sądu Pracy z pozwem o przywrócenie do pracy; do pisma dołączyła rozwiązanie umowy o pracę, wystawione przez PHU "R." dnia [...]. Decyzją z dnia [...] nr [...] organ I instancji uznał stronę za osobę bezrobotną od dnia 10 sierpnia 2001 r. bez prawa do zasiłku. Dnia 18 lutego 2002r. do PUP w P. wpłynął: wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 8 listopada 2001r., nakazujący pracodawcy wydanie sprostowanego świadectwa pracy; wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 18 stycznia 2002 r., oddalający apelację pracodawcy; sprostowane świadectwo pracy, z którego wynika, że w PHU "R." strona była zatrudniona w okresie od 1 maja 1998 do 31 sierpnia 2001 r. Organ I instancji uchylił decyzję z dnia [...] nr [...] i odmówił uznania jej za osobę bezrobotną od dnia 10 sierpnia 2001 r.

W dniu 26 lutego 2002 r. strona dokonała kolejnej rejestracji w PUP w P. Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta P. orzekł o uznaniu D. J. za osobę bezrobotną z dniem 26 lutego 2002r. i o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 6 marca 2002r. w wysokości 572,10 zł miesięcznie. W ocenie organu rejestracja bezrobotnego następuje w dniu przedłożenia kompletu dokumentów. Dnia 10 sierpnia 2001r. organ I instancji uznał, że spełniła ona wszystkie przesłanki niezbędne do uznania jej za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. W dniu wpłynięcia do PUP sprostowanego świadectwa pracy organ I instancji ustalił, że dnia 10 sierpnia 2001 r. D.J. była zatrudniona w PHU "R."; fakt ów spowodował, że rejestracja w PUP w tym dniu stała się nieważna. Kolejna rejestracja D. J. jako bezrobotnej nastąpiła dnia 26 lutego 2002 r.

Wnosząc skargę na tą decyzję D.J. podniosła, że na każdym etapie postępowania lojalnie informowała Urząd o swej sytuacji faktycznej i prawnej, także o wystąpieniu do Sądu Pracy z powództwem o wydanie świadectwa pracy, wypłatę należnej odprawy z tytułu zwolnienia w związku z likwidacją zakładu, pozostałe należne jej świadczenia. Dnia 18 lutego 2002 r. strona dostarczyła do PUP wymagane dokumenty – prawomocny wyrok Sądu Pracy, a dnia 26 lutego 2002 r. ponownie zarejestrowana została jako bezrobotna.

Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2004 r. sygn. akt 4/II SA/Po 1523/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na jego wynik. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd wyjaśnił, iż organy obu instancji błędnie oceniły skutki prawne prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w P. – Sądu Pracy z dnia [...] - sygn. [...], bowiem z chwilą uprawomocnienia się tego wyroku, a więc z dniem 18 stycznia 2002 r., nie doszło do nieważności aktu rejestracji strony z dnia 10 sierpnia 2001r. z mocy prawa. Podkreślając, że PUP dysponował jedynie odpisami sentencji wyroków Sądu zapadłych w tej sprawie, a z rubrum wyroku Sądu Rejonowego wynika, że przedmiotem postępowania nie było orzekanie o roszczeniu o przywrócenie D. J. do pracy, a o odszkodowaniu za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, odprawie, ekwiwalencie za urlop wypoczynkowy oraz obowiązku wydania nowego, sprostowanego świadectwa pracy. Sąd wyjaśnił, iż z takiego sformułowania przedmiotu postępowania, jeśli w okresie wypowiedzenia doszło do wadliwego zwolnienia natychmiastowego, pracownikowi przysługuje jedynie odszkodowanie do końca okresu wypowiedzenia, nie zaś roszczenie o przywrócenie do pracy. Do pracownika, któremu przyznano odszkodowanie na podstawie przepisów oddziału 6 działu drugiego Kodeksu pracy, stosuje się odpowiednio art. 51 § 2 tej ustawy, w myśl którego pracownikowi, któremu przyznano odszkodowanie, wlicza się do okresu zatrudnienia okres pozostawania bez pracy, odpowiadający okresowi, za który przyznano odszkodowanie, co jednakże nie skutkuje przywróceniem pracownika do pracy i w tej sytuacji stosunek pracy ustał z dniem, w którym oświadczenie pracodawcy, oparte na art. 52 kp, doszło do wiadomości pracownika. W ocenie Sądu obowiązkiem organów administracji publicznej było wydanie nowej decyzji, uwzględniającej wyrok Sądu Pracy i sprostowane w jego wyniku świadectwo pracy, a organy obu instancji winny były ustalić stan faktyczny, zaistniały z uwzględnieniem powołanego prawomocnego wyroku Sądu Pracy i sprostowanego świadectwa pracy, a następnie dokonać oceny prawnej, czy doszło do przekształcenia pewnego elementu owego stosunku administracyjnoprawnego w tej jedynie części, w której przyznane prawo do zasiłku dla bezrobotnych winno być przesunięte w czasie- z uwzględnieniem prawomocnego wyroku Sądu Pracy i sprostowanego świadectwa pracy. Sąd wskazał, iż w sytuacji, gdy dana osoba nie ma możliwości, z przyczyn od niej niezależnych i niezawinionych, złożenia któregokolwiek z dokumentów, nie może to stanowić przeszkody dla dokonania rejestracji.

W wykonaniu powyższego wyroku decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w P. orzekł o uznaniu D.J. za osobę bezrobotną od dnia 26 lutego 2002 r. oraz o przyznaniu jej prawa do zasiłku od dnia 06 marca 2002 r. w wysokości 572,10 zł. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż obowiązujące przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99 poz. 1001 z 2004 r.)- przepis art. 71 tej ustawy, nie pozwalają na przyznanie stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 01 września 2001 r., bowiem uprawnienie do zasiłku przysługuje po upływie 7 dni od dnia rejestracji, a w dniu 01 września 2001 r. strona nie była osobą zarejestrowaną w PUP. Organ podkreślił, iż rejestracja dokonana w dniu 10 sierpnia 2001 r. została uchylona decyzją Starosty P. z dnia [...] nr [...]. Organ wyjaśnił, iż w związku z dostarczeniem prawomocnego wyroku Sądu Pracy w P. z dnia [...] sygn. akt [...] oraz sprostowaniem świadectwa pracy, z którego wynika, że do dnia 31 sierpnia 2001 r. strona pozostawała w stosunku pracy. Ponieważ decyzja o rejestracji w dniu 10 sierpnia 2002 r. została uchylona, aby uzyskać określone przepisami prawa uprawnienie do zasiłku dla bezrobotnych, strona winna zarejestrować się po ustaniu stosunku pracy.

Wnosząc odwołanie od tej decyzji D.J. wskazując, iż osobą bezrobotną była od dnia 1 września 2001 r., stąd zasiłek dla bezrobotnych powinien zostać przyznany od dnia 08 września 2001 r. do dnia 07 września 2002 r. Wskazując na treść uzasadnienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona zarzuciła organowi nie zastosowanie się do wskazań z niego wynikających.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda zaskarżoną decyzję organu I instancji uchylił w całości, orzekając z powołaniem przepisów art. 23 ust. 1 i 6, art. 24 ust. 8, art. 25 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58 poz. 514 ze zm.) w zw. z art. 146 i art. 10 ust. 2 pkt 6 i ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99 poz. 1001) o uznaniu D.J. za osobę bezrobotną z dniem 01 września 2001 r. oraz o przyznaniu jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 18 lutego 2002 r. w wysokości 572,10 zł miesięcznie z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia następnego po terminie płatności wynikającym z harmonogramu wypłat zasiłków. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, iż treść świadectwa pracy wystawionego przez ostatniego pracodawcę wpływa na możliwość uznania strony za osobę bezrobotną od dnia 01 września 2001 r., bowiem za osobę bezrobotną nie może zostać uznana osoba zatrudniona, nawet jeżeli jest to fikcja prawna. Wskazując na przepis art. 23 ust. 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu organ wyjaśnił, iż prawo do zasiłku może zostać przyznane dopiero po przedłożeniu przez bezrobotnego stosownych dokumentów uprawniających do zasiłku, co w tym przypadku miało miejsce w dniu 18 lutego 2002 r., a konieczność zastosowania tego przepisu dotyczy także sytuacji, gdy przedłożenie dokumentów po upływie 7 dni od rejestracji nastąpiło z przyczyn niezależnych i niezawinionych od strony. Organ podkreślił, że przepis ten nie uzależnia skutku, w postaci przyznania prawa do zasiłku od dnia udokumentowania, od tego, czy zwłoka była zależna od woli bezrobotnego.

W skardze na decyzję organu II instancji D.J. wniosła o uchylenie jej punktu 3, kwestionując przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 18 lutego 2002r. oraz wskazując na przepis art. 23 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który przyznaje prawo do zasiłku po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania. Skarżąca wyjaśniła, iż błędna decyzja organu I instancji pomimo korzystnego dla niej wyroku Sądu Pracy skutkuje skróceniem okresu wypłaty należnego jej zasiłku, utratą przez nią sześciomiesięcznego stażu pracy i w konsekwencji rzutuje na wysokość naliczenia przeszłej emerytury, a także utratą zasiłku, gdy złożyła dokumenty na świadczenie przedemerytalne. Dodatkowo skarżąca wniosła o uznanie zaskarżenia za skargę na niewykonanie przez organ wyroku tut. Sądu z dnia 15 czerwca 2004 r. sygn. akt 4/II SA/Po 1523/02.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz dodatkowo akcentując konieczność uwzględnienia art. 23 ust. 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przy ustalaniu prawa do zasiłku w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, a zaskarżone rozstrzygnięcie organu II instancji, wydane z powołaniem przepisu art. 138§1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, nie narusza przepisów prawa materialnego oraz procesowego.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ustalenie z jakim dniem przysługiwało skarżącej prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Zdaniem skarżącej ustalenie tej daty winno uwzględniać treść art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zgodnie z którym prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym urzędzie pracy. Przepis ten ma zastosowanie w stosunku do osób, które w dniu rejestracji udokumentują okres uprawniający do zasiłku, co nie miało miejsca w przypadku osoby skarżącej, bowiem dopiero w dniu 18 lutego 2002 r. wpłynęły do PUP wyroki: Sądu Rejonowego w P. – Sądu Pracy z dnia [...], Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] oraz sprostowane świadectwo pracy skarżącej. W odniesieniu do osób, które przedłożą wymaganą dokumentację po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania w PUP, zastosowanie ma przepis art. 23 ust. 6 tej ustawy. Przepis ten stanowi, iż w przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w PUP, lecz w okresie posiadania statusu bezrobotnego, prawo do zasiłku przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa. Organ II instancji trafnie powołał ten przepis w sentencji oraz uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w oparciu o jego treść ustalił datę przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych uznając, iż zasiłek ten przysługuje jej od dnia 18 lutego 2002 r.

Przedmiotem skargi rozpatrywanej w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie orzeczenie dotyczące przyznania zasiłku dla bezrobotnych, zgodnie z treścią złożonej skargi. Także w odniesieniu do tak zakreślonych ram niniejszego postępowania kontroli podlega wykonanie przez organ orzekający wyroku tut. Sądu z dnia 15 czerwca 2004r. Rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania statusu bezrobotnego skarżąca nie zaskarżyła, stąd w tym zakresie decyzja organu II instancji, zgodna z wnioskiem skarżącej, jest decyzją ostateczną. Orzekając w sprawie o sygn. akt 4/II SA/Po 1523/02 w wyroku z dnia 15 czerwca 2004 r. tut. Sąd skupił się przede wszystkim na kwestii dotyczącej przyznania skarżącej statusu osoby bezrobotnej, z racji pierwszoplanowego znaczenia tej materii; wadliwe rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania statusu bezrobotnego najczęściej skutkuje bowiem wadliwym rozstrzygnięciem w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Właśnie z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w przypadku decyzji organu I instancji z dnia [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody z dnia [...], na mocy których uznano skarżącą za osobę bezrobotną od dnia 26 lutego 2002 r. z prawem do zasiłku od dnia 06 marca 2002 r. W uzasadnieniu powołanego wyroku Sąd nie wypowiedział się w kwestii prawidłowości ustalenia daty przyznania zasiłku dla bezrobotnych, uchylenie tej części decyzji było bowiem wynikiem uchylenia rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania statusu osoby bezrobotnej. Aby ustalić prawidłową datę przyznania zasiłku dla bezrobotnych w niniejszej sprawie konieczne było uprzednie prawidłowe ustalenie daty przyznania skarżącej statusu osoby bezrobotnej. Jak wyżej wskazano wyrok z dnia 15 czerwca 2004 r. nie zawiera wskazań, co do ustalenia daty przyznania i wypłaty skarżącej zasiłku dla bezrobotnych, a wywody dotyczące niemożności przedłożenia przez nią wymaganej dokumentacji, z racji działań ostatniego jej pracodawcy i wszczętego z jej pozwu procesu przez sądem pracy, odnoszą się do instytucji rejestracji w PUP, w myśl zasady, iż niemożność złożenia wymaganej dokumentacji z przyczyn niezależnych i niezawinionych przez wnioskodawcę nie może stanowić przeszkody do dokonania rejestracji. Jak zasadnie zauważył organ II instancji, przyznanie tego prawa uzależnione jest wyłącznie od daty przedłożenia wymaganej dokumentacji, a powstałe w tym zakresie opóźnienia oraz ich przyczyny, choćby niezawinione przez stronę, nie mają wpływu na możliwość przyznania prawa do przedmiotowego zasiłku od daty wcześniejszej. Jak wyżej wskazano, zgodnie z art. 23 ust. 6 powołanej ustawy, prawo do zasiłku przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa, co w badanym przypadku nastąpiło w dniu 18 lutego 2002 r.

W opisanej sytuacji, Sąd nie mógł uwzględnić skargi i dlatego orzekł o jej oddaleniu, działając w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 119 pkt 2 tej ustawy sprawa została rozpatrzona w trybie uproszczonym, zgodnie z wnioskiem skarżącej oraz nie wystąpieniem organu II instancji o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak

jfs