Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 274/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1ust. 1, 3, 6, art. 8 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2020 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2020r., znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania A. K., reprezentowanego przez L. K. - na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 i 3, art. 4, art. 8 ust. 1 i 3, art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1507 ze zm.), dalej jako "u.p.s.", rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1358) oraz uchwały Nr [...] Rady Miasta L. z dnia [...] listopada 2014 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również trybu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2019 r., poz. 1206) utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta L. przez Kierownika Działu Świadczeń Społecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie Filia nr [...] w L..

Decyzją tą organ I instancji przyznał A. K. świadczenie w postaci odpłatnych częściowo specjalistycznych usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania na okres od dnia [...] stycznia 2020 r. do dnia [...] czerwca 2020 r. od poniedziałku do piątku przez 3 dni robocze po 1 godzinie dziennie, przy czym ustalił procentową odpłatność za jedną godzinę w wysokości [...] zł (pkt 1), określił także zakres usług (pkt 2), a także stwierdził, że odpłatność za przyznane usługi naliczana będzie w wysokości 100 % wartości świadczenia (pkt 3).

W odwołaniu L. K., jako pełnomocnik A. K., podnosił, że niewłaściwie ustalono dochód rodziny, nie odliczając od dochodu z najmu mieszkania kwot odprowadzonego podatku dochodowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania podzielając stanowisko i ustalenia organu I instancji. Przytoczyło treść art. 50 ust. 1 i 3 u.p.s., dotyczący zasad przyznawania usług opiekuńczych (w tym specjalistycznych) oraz art. 50 ust. 6 u.p.s., z którego wynika, że rada gminy w drodze uchwały może określić szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat. Następnie Kolegium stwierdziło, że Rada Miasta L. podjęła uchwałę na podstawie tego przepisu określając zasady ustalania odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze - uchwała Nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również trybu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2019 r., poz. 1206). Rada Miasta uzależniła wysokość tych opłat od dochodu uzyskiwanego przez rodzinę wnioskodawcy w przeliczeniu na osobę określając, że w przypadku osiągania dochodu przez osobę w rodzinie przekraczającego 400 % kryterium dochodowego opłata wynosi 100 %, czyli [...] zł za godzinę usługi.

Wyliczając dochód skarżącego, organ przede wszystkim przytoczył treść art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s., określającego zasady ustalania dochodu, a następnie stwierdził, że dochód rodziny A. K. z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wyniósł [...] zł (zasiłek pielęgnacyjny A. K. [...] zł, dochód z wynajmu mieszkania w wysokości [...] zł, świadczenie uzupełniające A. K., emerytura L. K. [...] zł, emerytura T. K. [...] zł). Kwota na osobę w rodzinie wyniosła więc [...] zł i stanowiła 439 % kryterium dochodowego ([...] zł). Organ wyjaśnił, że zgodnie z przytoczonymi przepisami przychód pomniejszono o należne składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz podatek.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów Kolegium wskazało, że wynikająca z korekty zeznania podatkowego za 2018 r. (PIT - 36) zapłacona w tym roku zaliczka z tytułu dochodu z umowy najmu w wysokości [...] zł, podlegać będzie zwrotowi po dokonaniu rozliczenia za kolejny rok podatkowy tj. za 2019 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. K., reprezentowany przez L. K. domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji.

Podobnie, jak w odwołaniu zarzucił, że organ wadliwie ustalił wysokość dochodu z najmu i nie wyjaśnił, dlaczego i ewentualnie kto jest odpowiedzialny za nieodprowadzanie stosownych kwot na ubezpieczenie zdrowotne, ponadto organ powinien odnieść się do zaświadczenia Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2018 r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że sądy administracyjne sprawują wyłącznie kontrolę legalności działalności organów władzy publicznej, a więc nie rozstrzygają samodzielnie spraw administracyjnych. Wynika to z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz.2167). W ramach tej kontroli sądy oceniają, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami oraz, czy przy jej wydawaniu organy nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując skargę w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że takie naruszenia nie zachodzą.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 50 ust. 1 i 3 u.p.s., zgodnie z którym sobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych, które obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić (art. 50 ust. 2 ustawy). Zgodnie z przepisem art. 50 ust. 6 u.p.s., szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania określa, w drodze uchwały, rada gminy.

Na terenie gminy L. obowiązuje uchwała Rady Miasta L. z dnia [...] listopada 2014 r., Nr [...] w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również trybu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2019 r., poz. 1206), dalej jako "uchwała". Z przepisu § 3 tej uchwały wynika, że w przypadku dochodu osoby samotnie gospodarującej lub dochodu na osobę w rodzinie przekraczającego 400% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 lub 2 u.p.s., wysokość odpłatności za przyznane usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, wynosi 100% - niższa odpłatność odnosi się wyłącznie do dochodów poniżej 400% kryterium dochodowego.

Skarżący w skardze kwestionuje wyłącznie wysokość odpłatności za przyznane usługi. Organ określił ją w maksymalnej wysokości 100%, co zdaniem skarżącego, wynika z błędnego ustalenia jego dochodów.

Odnosząc się do tych zarzutów należy wyjaśnić, że zasady ustalania dochodów określa art. 6 i 8 u.p.s. Zgodnie z art. 6 pkt 4 - dochód rodziny to suma miesięcznych dochodów w rodzinie. Z kolei zgodnie z art. art. 8 ust. 3 u.p.s, - za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o m.in. miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych (pkt 1). Z tych przepisów wynika zatem jasno, że dochód rodziny to w istocie przychody wszystkich członków rodziny pomniejszone m.in. o należne podatki dochodowe, do których bezspornie zalicza się również podatek od najmu ustalany na zasadach ogólnych. W taki właśnie sposób rozliczał się przez wiele lat skarżący, co wynika zarówno z korekty zeznania podatkowego skarżącego za rok 2018, PIT – 36 (k. jak i zaświadczenia Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] listopada 2018 r., w którym wskazano, że skarżący w zeznaniach podatkowych za lata 2014 – 2017 [...] wykazywał dochód z najmu; najem w tych latach opodatkowany był w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, tj. na zasadach ogólnych, k.2 akt admin.).

Rację ma więc skarżący, że organ nieprawidłowo ustalił dochód jego rodziny nie pomniejszając dochodu z najmu uzyskiwanego przez skarżącego o należny podatek dochodowy. Do miesięcznego dochodu rodziny organ zaliczył: pełny przychód skarżącego z wynajmu (czynsz) – [...] zł, świadczenie uzupełniające – [...] zł, zasiłek pielęgnacyjny – [...] zł, emeryturę T. K. – [...] zł i emeryturę L. K. – [...] zł. Łącznie miesięczny dochód rodziny ustalony przez organ wyniósł [...] zł, czyli na osobę w rodzinie – [...] zł. Organy na podstawie tak ustalonego dochodu stwierdziły, że kwota ta, stanowiąc 439% kryterium dochodowego ([...] zł zgodnie z art. 8 ust.1 pkt 2 u.p.s.), a więc przekraczając 400% - zgodnie z § 3 uchwały Rady Miasta L. - uprawniała organ do ustalenia opłaty za jedną godzinę specjalistycznych usług opiekuńczych usługi opiekuńcze w maksymalnej wysokości tj. [...] zł (zgodnie z § 3 ust. 4 uchwały)

Słusznie podnosi skarżący, że organ powinien był pomniejszyć przychód z tytułu najmu o kwotę należnego podatku (a konkretnie należnej w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych zaliczki na podatek – dochód rodziny stanowiący podstawę ustalania kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania świadczeń z pomocy społecznej to dochód za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku), co wynika wprost z przytoczonego art. 8 ust. 3 u.p.s., podobnie jak to uczynił w odniesieniu do innych dochodów (emerytur). Sposób wyliczenia dochodu był więc wadliwy.

Mimo to, uchylenie zaskarżonej decyzji nie jest zasadne, gdyż błąd organów nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko w takiej sytuacji Sąd zobowiązany byłby skargę uwzględnić – art. 145 § 1 ust. 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz.2325), dalej jako "p.p.s.a.". Gdyby bowiem nawet pomniejszyć przychód skarżącego uzyskany z najmu o należny podatek dochodowy (a więc w najkorzystniejszej dla skarżącego sytuacji), czyli o kwotę [...]zł (19% x [...] zł), miesięczny dochód rodziny skarżącego pomniejszony konsekwentnie o tę kwotę wynosiłby [...] zł, a więc [...] zł na osobę. Kwota ta stanowiłaby 424,04 % kryterium dochodowego, a więc nadal przekraczałaby wartość 400 %, co – w świetle § 3 uchwały Rady Miasta L. – nie uprawnia do obniżenia odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze. Pomimo więc tego, że organ wadliwie wyliczył dochód rodziny skarżącego, to błąd ten nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy.

Z tych względów skarga został oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.