Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2177/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia "[...]" w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia Z. od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na wylesieniu mającym na celu zmianę sposobu użytkowania terenu na obszarze objętym formą ochrony przyrody, tj. na obszarze [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu w związku z budową przedłużenia drogi gminnej - ulicy [...] na działkach nr [...], nr [...] obręb [...], działkach nr [...], nr [....], nr [...] nr [...], nr [...], nr [...] obręb [...] w Dzielnicy [...] W., stwierdziło niedopuszczalność odwołania.

W uzasadnieniu Kolegium podało, że pismem z [...] lipca 2014 r. W. wystąpiło z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla powyższego przedsięwzięcia.

Stowarzyszenie Z. pismem z [...] października 2014 r. wystąpiło o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie wydania w/w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Prezydent W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. odmówił Stowarzyszeniu, udziału na prawach strony, w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy powyższe postanowienie nr [...].

Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla powyższego przedsięwzięcia.

Od tej decyzji odwołanie złożyło Stowarzyszenie Z.. Rozpoznając odwołanie Stowarzyszenia SKO w W. wskazało, że Stowarzyszenie nie uczestniczyło w postępowaniu przed organem I instancji, zakończonym decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Kwestia dopuszczenia stowarzyszenia została rozstrzygnięta przez organ I instancji w postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. utrzymanym w mocy przez organ odwoławczy.

W związku z tym, zdaniem organu, należało stwierdzić, że nie uzyskało ono uprawnień strony postępowania, w tym prawa odwołania od decyzji organu I instancji. Z użytego w art. 31 § 3 k.p.a. sformułowania "uczestniczy na prawach strony" wynika bowiem, że te prawa (w tym prawo do odwołania) służą organizacji społecznej, jeżeli została już dopuszczona przez organ administracji do udziału w postępowaniu.

Jeżeli organizacja społeczna nie brała udziału w postępowaniu w I instancji, to nie ma ona legitymacji do złożenia odwołania. Organ odwoławczy podał, że stosownie do art. 79 ust. 1, art. 80 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 84 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w obecnym systemie ochrony środowiska występują dwa rodzaje decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach: te, których wydanie było poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko, czyli wymagające udziału społeczeństwa oraz te, które mogą być wydane bez tej części postępowania. Zgodnie zaś z art. 44 ust. 1 i ust. 2 powyższej ustawy, udział organizacji ekologicznych możliwy jest jedynie w tych postępowaniach, w których wymagany jest udział społeczeństwa. Wówczas zgłoszenie odwołań a jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu.

Organ odwoławczy podał, że w niniejszej sprawie Stowarzyszenie odwołało się od decyzji organu I instancji, stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, a zatem postępowania, w którym nie był wymagany udział społeczeństwa. Zatem nie miało ono legitymacji do wystąpienia z odwołaniem na podstawie ustawy o dostępie do informacji.

Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Stowarzyszenie Z.. W uzasadnieniu skargi podniosło, że kwestia dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym stanowi zagadnienie wstępne w stosunku do kwestii uprawnienia Stowarzyszenia do złożenia odwołania od decyzji dotyczącej przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia.

Ponadto, zdaniem skarżącego, organ II instancji poprzez nierozpoznanie odwołania spowodował, że cały czas w obiegu prawnym pozostaje wadliwa decyzja zezwalająca na ingerencję w system przyrodniczy W. bez przeprowadzenia właściwej oceny tym zakresie Wniosło również o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], stwierdzające niedopuszczalność odwołania Stowarzyszenia Z. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...]. Podstawę takiego rozstrzygnięcia Kolegium stanowiła okoliczność, że postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] Kolegium utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2014 nr [...]. o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenie Z. udziału na prawach strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Sądowi z urzędu wiadomo, że Stowarzyszenie Z. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie również skargę na postanowieniem SKO w W. z [...] maja 2015 r.: nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia Stowarzyszenie Z. do udziału w postępowaniu na prawach strony. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą IV SA/Wa 2176/15.

Zauważyć należy, że postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2015 r. Sąd zawiesił postępowanie sprawie będącej przedmiotem skargi do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o sygn, IV SA/Wa 2176/15.

Nadmienić należy. że prawomocnym wyrokiem z dnia 18 listopada 2015 r. Sąd uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony. Odpadła zatem okoliczność, na którą powołał się organ odwoławczy, ze kwestia dopuszczenia stowarzyszenia została rozstrzygnięta przez organ I instancji w postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. utrzymanym w mocy przez organ odwoławczy.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) podstawą do uchylenia zaskarżonego postanowienia jest stwierdzenie przez Sąd zaistnienie przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione Stosownie do art. 126 K.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.

W ocenie Sądu odpowiednie stosowanie do postanowień przepisu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. oznacza, w niniejszej sprawie, że z uwagi na to, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o inne postanowienie, które zostało następnie uchylone zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania. Ubocznie należy zaznaczyć ze w orzecznictwie Sądów Administracyjnych kwestia zastosowania art 145 § 1 pkt 8 K.p.a. co do postanowień, od których przysługuje zażalenie - nie jest jednolicie przyjmowana, jednak w niniejszej sprawie należało przyjąć, że ma również zastosowanie do postanowień, bowiem kwestia stwierdzenia niedopuszczalności odwołania była ściśle związana z postanowieniem o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania.

W prawomocnym wyroku z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. IV SA/Wa 2176/15 w przedmiocie odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony Sad wskazał m.in. ze organ drugiej instancji nie badał czy interes społeczny przemawia za udziałem Stowarzyszenia w toczącym się postępowaniu, a jedynie ograniczył się do stwierdzenia, że argumentacja Stowarzyszenia przedstawiona we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, nie uzasadnia uwzględnienia jego wniosku. Sąd nie podzielił stanowiska Kolegium, że realizacja inwestycji na terenie zurbanizowanym, jest jednoznaczna z brakiem wystąpienia szczególnego zagrożenia dla środowiska, jak również dla okolicznych społeczności lokalnych. Sąd podkreślił wówczas, że niedopuszczalna jest również prewencyjna odmowa dopuszczenia organizacji społecznej, uzasadniona mnogością postępowań o wydanie decyzji środowiskowych uwarunkowań. Zauważyć należy, że organ odwoławczy stwierdzając niedopuszczalność odwołania podał, że w niniejszej sprawie Stowarzyszenie odwołało się od decyzji organu I. instancji, stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, a zatem postępowania, w którym nie był wymagany udział społeczeństwa.

Zauważyć należy, że brak w art. 84 ustawy o dostępie do informacji wymogu udziału społeczeństwa nie oznacza, że organizacja ekologiczna nie może brać w nim udziału i wnieść odwołania od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W takiej sytuacji mają jednak zastosowanie zasady ogólne, regulujące udział organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym, wskazane w art. 31 k.p.a. (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2016 r., sygn. II OSK 1131/14).

Wobec czego, skoro organ odwoławczy zobowiązany jest do ponownej oceny czy Stowarzyszeniu Z. przysługują prawa strony w postępowaniu dotyczącym potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na wylesieniu mającym na celu zmianę sposobu użytkowania terenu na obszarze objętym formą ochrony przyrody, tj. na obszarze [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu w związku z budową przedłużenia drogi gminnej, i w wyniku ponownego rozpoznania sprawy może okazać się, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego otwiera drogę Stowarzyszeniu (jako uczestnikowi postępowania) od złożenia odwołania od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na wylesieniu mającym na celu zmianę sposobu użytkowania terenu na obszarze objętym formą ochrony przyrody, na obszarze [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu w związku z budową przedłużenia drogi gminnej - ulicy [...] w Dzielnicy [...] W.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w pkt 1 sentencji.

W pkt 2 orzeczono na podstawce art. 200 i 205 § 1 cyt. ustawy.