Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 614/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6165 Nasiennictwo i ochrona roślin uprawnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 1, art. 176 § 1 pkt 2, art. 183 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 1590/19 w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o skreśleniu odmiany z krajowego rejestru oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 23 czerwca 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1590/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. M. (dalej: "skarżący") na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o skreśleniu odmiany z krajowego rejestru.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku M. M., zaskarżając wyrok w całości, jako podstawy kasacyjne wskazał na naruszenie:

1. art. 10 ust. 3 w zw. z art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz.U. z 2018 r. poz. 432, dalej: "u.o.p.o.r.") przez:

błędne uznanie, że pełnomocnictwo obejmowało także kwestie wykreślenia odmiany (tj. błędne przyjęcie rozszerzającej wykładni zakresu pełnomocnictwa);

brak uwzględnienia, że pełnomocnictwo dotyczy wyłącznie kwestii "przyznania wyłącznego prawa do odmiany", a nie jej wykreślenia;

brak uwzględnienia, że pełnomocnictwo dla A. K. dotyczy wejścia w prawa dotychczasowego pełnomocnika, a tym samym błędne przyjęcie, że zakres pełnomocnictwa dla A. K. jest szerszy niż dotychczasowego pełnomocnika w sprawie;

2. art. 3 u.o.p.o.r. w zw. z art. 33 § 2 k.p.a. przez błędne uznanie, że pełnomocnictwo obejmowało także kwestie wykreślenia odmiany, a nadto błędne uznanie, jakoby zachowanie hodowcy po złożeniu pełnomocnictwa mogło sanować braki w pisemnym pełnomocnictwie, czy też pozwalać na szerokie interpretowanie zakresu pełnomocnictwa wbrew treści przepisów ustawy o ochronie prawnej odmian roślin, jak i wbrew treści pełnomocnictwa i dokumentacji składanej przy podpisywaniu ustawy;

3. art. "145 §. 1 pkt. 1 c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 k.p.a. i art. "129 §" k.p.a. - przez błędne przyjęcie, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji Dyrektora Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych (dalej: "DCOBORU") stronie, gdy tymczasem decyzja DCOBORU została doręczona osobie nieuprawnionej - a w konsekwencji błędne przyjęcie, że doszło do uchybienia terminu do złożenia odwołania od decyzji DCOBORU;

4. art. 106 § 3 w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. i art. 227 k.p.c w zw. z art. 233 § 1 k.p.c., przez pominięcie przy rozstrzyganiu pisma DCOBORU z 11 października 2011 r. oraz pisma hodowcy z 13 października 2011 r., wskazującego, że A. K. wchodzi w miejsce dotychczasowego pełnomocnika ("przejmuje prawa i obowiązki dotychczasowego pełnomocnika"), mimo iż dokument ten obejmował okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji spowodowało nienależyte wyjaśnienie okoliczności faktycznej sprawy i wadliwą ocenę niepełnego materiału dowodowego i to w sytuacji, w której Sąd pierwszej instancji rozstrząsał badanie kwestii intencji hodowcy i interpretacji jego woli.

Skarżący kasacyjnie wniósł także o przeprowadzenie dowodu z pisma DCOBORU z 11 października 2011 r. oraz pisma hodowcy z 13 października 2011 r., uzasadniającego powyższą podstawę skargi kasacyjnej, na fakt, że doszło do naruszenia procedowania i pominięcia istotnego dowodu w sprawie przez Sąd pierwszej instancji.

W oświadczeniu z 29 marca 2022 r., skarżący kasacyjnie wskazał ponownie, że A. K. nigdy nie otrzymał od niego pełnomocnictwa ogólnego do reprezentowania hodowcy we wszystkich sprawach administracyjnych w Polsce, a udzielone mu upoważnienie dotyczyło wyłącznie spraw związanych z wpisem odmiany do krajowego rejestru oraz wnioskiem o przyznanie wyłącznego prawa do odmiany.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Zgodnie z art. 10 ust. 3 u.o.p.o.r., do czynności związanych z przyznaniem wyłącznego prawa (do odmiany) hodowca mający miejsce zamieszkania albo siedzibę w państwie niebędącym państwem członkowskim lub państwem stowarzyszonym ustanawia pełnomocnika. Stosownie natomiast do art. 11 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, do wniosku o przyznanie wyłącznego prawa do odmiany dołącza się upoważnienie do reprezentowania hodowcy we wszystkich sprawach związanych z przyznaniem wyłącznego prawa, jeżeli wniosek składa pełnomocnik hodowcy.

Cytowane powyżej w podstawach kasacyjnych przepisy ustawy o ochronie prawnej odmian roślin dotyczą problematyki przyznawania wyłącznego prawa do odmiany. Tymczasem przedmiotem niniejszego postępowania jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2019 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji DCOBORU z [...] września 2018 r., nr [...], wydanej na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b i art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz.U. z 2017 r. poz. 633) o skreśleniu odmiany [...] z krajowego rejestru w związku z zaleganiem przez hodowcę z uiszczaniem należnych opłat.

Sąd pierwszej instancji nie stosował powołanych wyżej przepisów ustawy o ochronie prawnej odmian roślin, dlatego nie mógł ich naruszyć, co w konsekwencji wyklucza dopuszczalność oceny naruszenia tych przepisów. Biorąc pod uwagę, że rozpoznanie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny następuje wyłącznie w jej granicach, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Sąd ten nie jest uprawniony do zastępowania skarżącego kasacyjnie w formułowaniu podstaw kasacyjnych w sposób spełniający wymagania określone w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., ponieważ to skarżący jest zobowiązany określić te podstawy, co wynika z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Odnośnie natomiast do podstawy kasacyjnej dotyczącej naruszenia art. "145 §. 1 pkt. 1 c" p.p.s.a. w zw. z art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 k.p.a. i art. "129 §" k.p.a., autor skargi kasacyjnej nie wskazał konkretnych jednostek redakcyjnych dwóch przepisów. Ocena zatem zasadności skargi kasacyjnej w tym zakresie jest także niemożliwa, bowiem przepisy, które w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, zostały przez Sąd pierwszej instancji naruszone, nie zostały wyraźnie wskazane. Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej nie ma natomiast kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.