Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 244/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 80 ust. 4, art. 80 ust. 3e i 3g
journal: Dz.U. 1991 nr 95 poz 425
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.
article: art. 1 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 922
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia del. WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 23 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 703/17 w sprawie ze skargi Miasta Z. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały zmieniającej uchwałę w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 703/17 w sprawie ze skargi Miasta Z. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia nieważności uchwały w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji, w pkt 1 uchylił uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. w części odnoszącej się do punktu 4 załącznika nr 2 uchwały Rady Miasta Z. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 roku; w pkt 2 zasądził od Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie na rzecz Miasta Z. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Skargą kasacyjną Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie (dalej: skarżący organ) zaskarżyło powyższy wyrok w całości, wniosło o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie ewentualnie, o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 80 ust. 4, art. 80 ust. 3e i 3g ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1964, dalej: u.o.s.o.) oraz art. 1 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 922, dalej: ustawa o ochronie danych osobowych), poprzez ich błędną wykładnię, tj. uznanie przez Sąd, że ponieważ ustawodawca przyznał organom jednostek samorządu terytorialnego prawo kontrolowania prawidłowości wykorzystywania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetu tych jednostek, w tym prawo przetwarzania danych osobowych uczniów w związku z przeprowadzaniem tej kontroli oznacza to, że ustawodawca miał na myśli szeroko rozumianą weryfikację i kontrolę bieżącą przyznawanych dotacji, w związku z czym Sąd uznał, że żądanie od beneficjenta dotacji comiesięcznej informacji o danych osobowych każdego ucznia, tj.: imienia i nazwiska, daty urodzenia, adresu zameldowania i zamieszkania, jest niczym innym jak elementem szeroko rozumianej weryfikacji i kontroli bieżącej przyznawanych dotacji, w celu ustalenia rzeczywistej liczby uczniów i zdaniem Sądu nie narusza upoważnienia ustawowego zawartego w ustawie o systemie oświaty, a wręcz przeciwnie, zapobiega powstawaniu nadużyć czy też innych nieprawidłowości, podczas gdy w ocenie skarżącego Kolegium Izby z wykładni językowej art. 80 ust. 4, art. 80 ust. 3e i 3g w związku z art. 80 ust. 2-3b ustawy o systemie oświaty oraz art. 1 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych wynika, że:

- ustawowo dopuszczona możliwość przetwarzania danych osobowych uczniów dotyczy jedynie sytuacji związanych z przeprowadzaniem kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystywania dotacji na każdego ucznia; nie może zatem budzić wątpliwości, że przetwarzanie danych osobowych poza prowadzoną kontrolą nie znajduje upoważnienia ustawowego i nie mieści się w ramach prowadzonej kontroli oraz składanie takich danych w ramach rozliczenia otrzymanych dotacji nie mieści się w ramach prowadzonej kontroli;

- prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji przyznawanych publicznym przedszkolom, innym formom wychowania przedszkolnego, szkołom i placówkom z budżetu jednostki samorządu terytorialnego mogą kontrolować organy jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 80 ust. 2-3b, czyli organy właściwe do udzielania i rozliczania dotacji na każdego ucznia, czyli dotacji, które są oparte na zbiorze uczniów publicznego przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły, gdzie każdy uczeń jest elementem zbioru uczniów identyfikowanym liczbą, a więc danymi zanonimizowanymi ucznia, nie zaś identyfikowanymi danymi osobowymi ucznia takimi jak: imię i nazwisko, data urodzenia, adres zameldowania i zamieszkania, w związku z czym organy te jedynie w toku kontroli pobrania należnej w danym roku budżetowym dotacji na każdego ucznia (kontrola następcza) mogą przetwarzać dane osobowe uczniów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Miasto Z. wniosło o jej oddalanie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały wymienione w § 2 powołanego artykułu. Z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie nie występuje jednak żadna z wad, która mogłaby stanowić o nieważności postępowania sądowego prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadza się do oceny, czy narusza on przepisy wskazane w zarzutach skargi kasacyjnej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle podstawy prawnej zaskarżonej uchwały oraz w świetle zarzutu skargi kasacyjnej i jej uzasadnienia niewątpliwie istota sporu dotyczy tego czy Rada Miasta Z. przekroczyła upoważnienie wynikające z art. 90 ust. 4 w zw. z art. 90 ust. 3e i 3g ustawy o systemie oświaty oraz czy dopuściła się istotnego naruszenia art. 1 ust. 1, art. 23 ust.1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych – uchwalając pkt 4 załącznika nr 2 do uchwały Rady Miasta Z. z [...] grudnia 2016 roku, w którym ustaliła wzór "Informacji o liczbie uczniów na których przyznawana jest dotacja z budżetu Miasta Z. dla przedszkola niepublicznego, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej oraz osoby prowadzącej wychowanie przedszkolne". W pkt 4 tego wzoru - imienny wykaz uczniów, Rada przewidziała zamieszczenie informacji: "Nazwisko i imię ucznia", "Data urodzenia ucznia", "Adres zamieszkania ucznia" i "Adres zameldowania ucznia*", przy czym przy * zamieszczono opis "Adres zameldowania ucznia należy wpisać, jeżeli jest inny niż adres jego zamieszkania - w takiej sytuacji należy dołączyć oświadczenie rodzica lub opiekuna prawnego wskazujące miejsce zamieszkania ucznia (wymóg ten nie dotyczy przypadków, gdy adresy zamieszkania i zameldowania ucznia są na terenie Miasta Z.

Zdaniem NSA przed rozpatrzeniem zarzutów skargi kasacyjnej należy zwrócić uwagę na kilka istotnych kwestii związanych z omawianym zagadnieniem. Ważne jest podkreślenie, że uchwały podejmowane na podstawie art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty w brzmieniu właściwym dla sprawy są aktami prawa miejscowego. Stosownie do art. 94 Konstytucji RP akty prawa miejscowego zawierające przepisy generalne, powszechnie obowiązujące na obszarze działania organu, który taki akt prawny ustanowił oraz stanowiące o obowiązkach lub uprawnieniach abstrakcyjnie określonych podmiotów – są jednym ze źródeł powszechnie obowiązującego prawa.

W piśmiennictwie podkreśla się, że akty prawa miejscowego są aktami podustawowymi, stanowionymi na podstawie stosunkowo szeroko określonej klauzuli konstytucyjnej umożliwiającej działanie "na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie" (art. 94), ale bez wyraźnie zaznaczonego obowiązku "wykonywania ustaw". Brak wyraźnego wskazania przez ustrojodawcę funkcji wykonywania ustaw sprawia, że powiązanie aktów prawa miejscowego z ustawą może być bardziej luźne niż w przypadku rozporządzeń. Jednak nie ma wątpliwości, że w hierarchii źródeł prawa akty prawa miejscowego zajmują pozycję zależną, gdyż normy wyższego rzędu określają przesłanki ich tworzenia, ich przedmiot, zakres i sposób regulacji prawnej. Taka konstrukcja wynika z przyjętej w naszym porządku konstytucyjnym, a traktowanej jako podstawowy i kluczowy element koncepcji demokratycznego państwa prawa, zasady prymatu ustawy. Niemniej jednak konstytucyjne zróżnicowanie kształtu upoważnień do wydawania aktów prawa miejscowego i rozporządzeń wskazuje wyraźnie, że zakres swobody lokalnego prawodawcy jest znacznie szerszy niż organów wydających rozporządzenia. W odniesieniu do rozporządzeń przewidziano bowiem, że ich wydawanie następować może "na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania", precyzując dalej, że takie "upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu" (art. 92 ust. 1), w odniesieniu zaś do prawa miejscowego przewidziano tylko, że ich wydawanie ma następować "na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie" (art. 94). Konstytucja nie wymaga zatem, by akty prawa miejscowego były stanowione "w celu wykonania ustawy" i na podstawie zawartego w niej "szczegółowego" upoważnienia, pozostawia więc lokalnemu prawodawcy stosunkowo dużą swobodę, nie oznacza to jednak, że prawodawstwo lokalne ma charakter samoistny (por. Dorota Dąbek, Prawo miejscowe, monografia, opubl. Oficyna 2007).

Zgodnie z art. 80 ust. 4 u.s.o. (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie) organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 2-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawy obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.

Z kolei zgodnie z art. 90 ust. 4 u.s.o. (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie) organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a-1c i 2-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.

Z treści przytoczonych regulacji wynika zatem, że w określonej przepisami sferze, dookreślonej przykładowo, ustawodawca przeniósł - na rzecz organu stanowiącego właściwej jednostki samorządu terytorialnego - uprawnienia do ustalenia, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, ogólnych zasad z tym zakresem związanych. W orzecznictwie trafnie podnosi się, że ustawodawca przekazując prawodawcy - organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego - regulację określonej materii, pozostawił mu pewien margines swobody, aby ten mógł osiągnąć zamierzony cel. Przeniesienie przez ustawodawcę omawianych kompetencji na jednostkę samorządu terytorialnego zasadnie uznaje się za nieprzypadkowe. Ma to służyć sprecyzowaniu i indywidualizacji trybu przyznawania i rozliczania dotacji w odniesieniu do potrzeb konkretnej społeczności, uwzględniając specyfikę lokalną, ale oczywiście - co istotne - w granicach upoważnienia, w granicach określonych przepisami prawa. Nie ulega bowiem kwestii, że akt prawa miejscowego musi być niesprzeczny z Konstytucją oraz innymi aktami ustawodawczymi, w tym z ustawą, w której delegacja jest zawarta, na podstawie której akt prawa miejscowego został wydany jak i z innymi ustawami, które bezpośrednio lub pośrednio dotyczą tej samej materii (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2015 r. sygn. akt II GSK 1374/14 i powołane piśmiennictwo oraz orzecznictwo w tym wyrok NSA z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt II GSK 1147/13, wyrok NSA z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 66/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

W załączniku nr 2 do badanej uchwały Rady Miasta Z. z dnia [...] grudnia 2016 r. wskazano wzór informacji o liczbie uczniów na których przyznawana jest dotacja z budżetu Miasta Z. dla przedszkola niepublicznego, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej oraz osoby prowadzącej wychowanie przedszkolne zaś w pkt 4 tego wzoru - imienny wykaz uczniów, Rada przewidziała zamieszczenie informacji: "Nazwisko i imię ucznia", "Data urodzenia ucznia", "Adres zamieszkania ucznia" i "Adres zameldowania ucznia"[...].

Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie uznało te zapisy za sprzeczne z prawem z powodu istotnego naruszenia u.s.o. Stanowiska tego nie podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Zgodnie z art. 80 ust. 3e u.s.o. organy jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w ust. 2-3b, mogą kontrolować prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji przyznanych szkołom, przedszkolom, innym formom wychowania przedszkolnego i placówkom z budżetów tych jednostek.

Z kolei art. 80 ust. 3g u.s.o. stanowi, że organy, o których mowa w ust. 3e, w związku z przeprowadzaniem kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystywania dotacji przez szkoły, przedszkola, inne formy wychowania przedszkolnego i placówki mogą przetwarzać dane osobowe uczniów tych szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek.

Odpowiadające tym zapisom brzmienie mają ustępy 3e i 3g art. 90 u.s.o.

Dokonując oceny zaskarżonej uchwały w zakresie odnoszącym się do pkt 4 wzoru zawartego w załączniku nr 2 poprzez podanie nazwiska i imienia ucznia, daty urodzenia, adresu zamieszkania (ewentualnie w przypadkach wskazanych w uchwale adresu zameldowania) Sąd I instancji zasadnie wskazał, że działanie Rady było podjęte w granicach upoważnienia ustawowego a jednocześnie nie wykraczało poza ramy określone przepisem art. 23 ust. 1 pkt 2, 4 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Racjonalna jest argumentacja Sądu I instancji, że zbieranie danych o uczniach pozwala na kontrolę prawidłowości, tak pobrania jak i wykorzystania dotacji natomiast samo wskazanie liczby uczniów byłoby tu niewystarczające. Możliwość identyfikowania uczniów poprzez dane personalne, miejsce zamieszkania pozwala na rzeczywistą kontrolę i eliminację ewentualnych nieprawidłowości w zakresie pobrania i wykorzystania dotacji na najwcześniej możliwym etapie sprawdzenia (kontroli). To daje możliwość eliminacji dotowania w przypadkach, które wymaganych warunków nie spełniają. Wskazać też trzeba, że w przypadkach wskazanych w ustawie o ochronie danych osobowych, dopuszczalne jest w ściśle określonych sytuacjach przetwarzanie danych osobowych i zapis uchwały w zaskarżonej części, wbrew stanowisku wnoszącego skargę kasacyjną, powyższego przepisu ustawy o ochronie danych osobowych nie narusza. Natomiast NSA nie podziela stanowiska skarżącego kasacyjnie, że dopiero wszczęcie postępowania kontrolnego w zakresie wydatkowania dotacji dopuszcza przetwarzanie danych osobowych. Przy dokonywaniu wykładni przepisów dotyczących przekazywanych dotacji należy uwzględnić normy zawarte w przepisie art. 23 ust. 1 pkt 2, 4 i 5 ustawy o ochronie danych osobowych w brzmieniu właściwym dla sprawy, który określa przypadki w których przetwarzanie danych jest dopuszczalne i tak ma to miejsce wówczas gdy :

• jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa,

• jest niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego,

• jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą.

Zatem, gdy przepis prawa nie mówi wprost o przetwarzaniu danych, ale przyznaje podmiotowi uprawnienie, do którego realizacji niezbędne jest przetwarzanie danych, to podmiot ten ma prawo przetwarzać dane na analizowanej podstawie. Trzeba też podkreślić, że w art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o. przewidziano, iż przesłankę przetwarzania danych może stanowić realizacja uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Przesłanka ta została także sformułowana w art. 7 lit. c) dyrektywy 95/46/WE. Przepis ten stanowi, że państwa członkowskie mają zapewnić, aby dane osobowe mogły być przetwarzane m.in. tylko wówczas, gdy przetwarzanie danych jest konieczne dla zapewnienia zgodności ze zobowiązaniem prawnym, któremu administrator danych podlega. Przesłanka ta dotyczy tych sytuacji, w których dane osobowe są przetwarzane na podstawie uprawnienia wskazanego w innych przepisach lub w celu wypełnienia obowiązku wskazanego w innych przepisach. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie kontroli winno być rozumiane jako działanie mające na celu sprawdzenie, zestawienie zastanego stanu faktycznego ze stanem wymaganym. Uprawnienie do określenia trybu kontroli to z kolei ustalenie zasad na jakich będzie się ona odbywać, sposobu postępowania, procedury przeprowadzania kontroli. Oznaczenie zakresu kontroli należy natomiast pojmować jako wskazanie jej granic, rozmiaru, wskazanie elementów poddanych kontroli (patrz: wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1570/12; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 913/12, niepublikowane). Nie może budzić wątpliwości, że w odniesieniu do środków publicznych muszą obowiązywać szczególne zasady weryfikacji ich wydatkowania przez podmioty niewchodzące w skład sektora finansów publicznych. Cele te, w odniesieniu do dotacji oświatowych, są realizowane poprzez stanowienie aktów prawa miejscowego określających szczegółowo reguły, procedury i granice kontroli, zgodnie z ustawową delegacją zawartą w 90 ust. 4 u.s.o. (patrz: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21.03. 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 1321/11, niepublikowany). Powyższe uwagi wskazują, że tryb oznacza pewien system postępowania, może to być system kontroli wykorzystywania dotacji, czyli pełny zakres regulacji mających na celu sprawdzenie prawidłowości wykorzystywania dotacji. Jednocześnie, jak to było już wcześniej powiedziane, podjęte przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uchwały, powinny być zgodne z regulacjami ustawowymi, w tym z treścią art. 90 ust. 4 u.s.o.

Ponadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w tej sprawie, należy także podzielić pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 9 stycznia 2014 r. (sygn. akt II GSK 1570/12), że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego wykonując delegację ustawową zawartą w art. 90 ust. 4 u.s.o. zobowiązany jest stworzyć system kontroli, który będzie pozwalał na pełną weryfikację wykorzystywania przez beneficjentów dotacji. Musi być to system skuteczny realizujący cel wskazany w przywołanej delegacji.

Realizacji wskazanych wyżej celów służą regulacje określone w pkt 4 załącznika nr 2 zaskarżonej uchwały. Zarówno bowiem dołączenie do informacji o liczbie uczniów informacji odnoszących się do identyfikacji uczniów poprzez wskazanie imienia i nazwiska, daty urodzenia, adresu zamieszkania, stanowi podstawę do pełnej weryfikacji wykorzystania środków publicznych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i nie narusza granic ani zakresu udzielonego ustawą o systemie oświaty upoważnienia do ustalenia przez jednostkę samorządu terytorialnego trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania.

Podsumowując, zobowiązanie podmiotu prowadzącego określoną placówkę (przedszkola niepubliczne, szkoły podstawowe i gimnazja oraz osób [...]) do złożenia imiennego wykazu dzieci (uczniów) wraz z ich adresem zamieszkania i datą urodzenia nie narusza granic upoważnienia zawartego w ustawie o systemie oświaty a wręcz przeciwnie, zapobiega powstawaniu nadużyć czy też innych nieprawidłowości. Ma to istotne znaczenie także dlatego, na co zwrócił uwagę NSA w wyroku z dnia 21 listopada 2017 roku w sprawie o sygn. II GSK 4292/16, że obowiązek przedszkolny nie ma charakteru "sztywnego’’ w tym znaczeniu, iż nie wiąże się z ukończeniem przez dziecko określonego wieku. Abstrahując bowiem od sporów doktrynalnych dotyczących charakteru przedmiotowych dotacji (podmiotowy czy mieszany podmiotowo-celowy) w badanym okresie, niesporne jest, że są to dotacje na każdego ucznia, a zgodnie z art. 80 ust. 3d i art. 90 ust. 3d u.s.o. są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Przepisy te w punktach 1) i 2) wskazują katalog wydatków, na które mogą być wykorzystane dotacje. Z kolei art. 80 ust. 3e i art. 90 ust. 3e u.s.o. upoważniają organy samorządu terytorialnego do kontrolowania prawidłowości wykorzystania przyznanych dotacji.

Trzeba wyraźnie podkreślić, że możliwość kontrolowania prawidłowości wykorzystania dotacji musi skutkować możliwością jej rozliczenia, stąd uprawnienie jednostek samorządu terytorialnego (art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 u.s.o.) do ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz ustalania terminów i sposobu tego rozliczania. W przepisach tych, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego został upoważniony do określenia zakresu danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji. Istotne jest, że przyznane placówkom oświatowym dotacje są przekazywane na rachunek bankowy szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, placówki lub zespołu szkół lub placówek w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że część za grudzień jest przekazywana w terminie do dnia 15 grudnia (art. 80 ust. 3c i art. 90 ust. 3c u.s.o.).

Niewątpliwie właściwa jednostka samorządu terytorialnego, z której budżetu wypłacane są dotacje, ma prawo - a nawet obowiązek, kontrolowania prawidłowości wykorzystania dotacji przez uprawnione podmioty. Ustanowiony przez jednostkę samorządową system kontroli, jak wyżej już wskazano, musi skutecznie realizować cel ustawy.

Zdaniem NSA, skoro dotacja ma charakter roczny a jej wypłata następuje w 12 miesięcznych częściach, to znaczy, że przyjęcie takiego modelu wypłaty ma na celu umożliwienie organowi samorządowemu weryfikacji przyznawanych dotacji - na bieżąco.

Ponieważ zasadą jest, że podstawą obliczania dotacji jest rzeczywista i aktualna, nie zaś deklarowana liczba uczniów, a ustawa określa cele na jakie przeznaczone mogą być dotacje (art. 80 ust. 3d i art. 90 ust. 3d u.s.o.), to zasadne jest ustanawianie mechanizmów pozwalających - w razie różnicy między zadeklarowanym a rzeczywistym stanem osobowym - na takie rozliczanie dotacji, by kolejna rata była odpowiednio powiększona lub pomniejszona (podobnie: wyrok NSA z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt II GSK 1147/13; wyrok z 23 października sygn. akt II GSK 3496/15 r. wyrok z 21 listopada 2017r. sygn. akt II GSK 4292/16 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Reasumując, stwierdzić należy, że omawiane zapisy uchwały Rady Miasta Z. mieszczą się w granicach delegacji ustawowej, bowiem tryb udzielania i rozliczania dotacji i zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji jest elementem uchwały wynikającym z delegacji ustawowej zawartej w art. 90 ust. 4 u.s.o., przy czym nie naruszają wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Zasadnie zatem Sąd I instancji uznał, że zapisy te mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego a przyjęta przez Sąd wykładnia omawianych przepisów jest prawidłowa.

Tym samym, NSA w składzie rozpoznającym sprawę, nie podziela odmiennego stanowiska wyrażonego w wyrokach z dnia 16 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1589/12; z dnia 15 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 993/18.

Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Odnosząc się natomiast do wniosku Miasta Z. i zawartego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2017r o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wzmiankowanego żądania albowiem strona wniosła odpowiedź na skargę kasacyjną po terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a., co spowodowało, że ww. pismo straciło przymiot "odpowiedzi na skargę kasacyjną" w rozumieniu art. 179 p.p.s.a. i stało się zwykłym pismem procesowym, z którym na zasadach ogólnych zapoznaje się sąd orzekający w sprawie, jak również strony postępowania, którym to pismo jest doręczane, o ile wnosząca je strona załączyła do niego odpisy dla stron.