Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 268/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją w części
Powołane przepisy: article: art. 11, 16, 27
journal: Dz.U. 2018 poz 2134
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz pkt [...] poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej A. C. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018r., poz. 2096) art. 2, art. 3 pkt 1 lit c tiret 10, art. 4, art. 5 ust. 1 i ust 2, art. 11 art. 16 ust 7, art. 27 ust.3, art. 48, art. 49 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195 z zm.), § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego (Dz. U. z 2016 r., poz. 214) oraz art.13, art. 67 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, Wojewoda orzekł o odmowie przyznania A. C. prawa do świadczenia wychowawczego od dnia 1.04.2016r. do 30.09.2017 r. na dziecko M. C., ur. [...].[...].2004r. oraz o przyznaniu A. C. prawa do świadczenia wychowawczego od dnia 01.04.2016r. do 30.09.2017 r. na dziecko L. C., ur. [...].[...].2007r., w kwocie 500 zł miesięcznie.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, w dniu [...].04.2016r. do Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynął do organu wniosek A. C.k o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci M. i L. Decyzją z dnia [...].04.2016r. [...] Burmistrz przyznał A. C. na dwoje dzieci prawo do świadczenia wychowawczego w kwocie 500 zł miesięcznie na każde dziecko. Organ następnie ustalił, że mąż wnioskodawczyni jest kierowcą międzynarodowym na terenie krajów objętych koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego, natomiast wnioskodawczyni zamieszkuje wraz z dziećmi w Polsce i jest nieaktywna zawodowo, wobec czego organ stwierdził, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W związku z powyższym, Burmistrz decyzją z dnia [...].10.2018r. Nr [...], uchylił w całości decyzję z dnia [...].04.2016r. nr [...] od dnia 1.04.2016r.

Wojewoda wskazał, że jest organem właściwym w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Konfederacji Szwajcarskiej oraz wydaje decyzje w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego, co wynika z art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Organ wskazał, że z przedstawionych przez wnioskodawczynię dokumentów wynika, iż jej mąż, T. C. uzyskał dochód za rok 2014 z tytułu zatrudnienia w kwocie netto 25.870,96 zł oraz 8.542,32 euro. Po przeliczeniu, zgodnie ze średnim kursem euro z dnia 31.12.2014 r. wynoszącym 4,2623 zł, uzyskano kwotę 36.409,93 zł. Łączny dochód rodziny wyniósł wobec powyższego 62.280,89 zł, co przeliczeniu na jednego członka rodziny daje 1.297,52 zł miesięcznie, a więc przekracza maksymalną kwotę w wysokości 800 zł. W związku z powyższym należało odmówić prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – M. C.

W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji A. C. zarzuciła niewłaściwość organu wydającego decyzję oraz niesłuszne doliczenie do dochodu rodziny diet z tytułu podróży zagranicznej otrzymywanych przez męża T. C., pracującego jako kierowca.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2019r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 1, art. 2, art. 4, art. 5, art. 10, art. 13, art. 16 oraz art. 27 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 2134) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie akt sprawy ustalił, że T. C. jest pracownikiem wykonującym pracę najemną poza granicami Polski i w związku z tym wydany został druk A1 - zaświadczenie o ustawodawstwie dotyczące zabezpieczenia społecznego, mający zastosowanie do osoby uprawnionej, wystawiony na podstawie art. 11-16 rozporządzenia (WE) nr 883/2004. W/wym. zaświadczenie upoważnia, oprócz korzystania z opieki medycznej, również do ubiegania się o prawo do świadczeń rodzinnych na terenie państw członkowskich, zaś powyższe wskazuje na występowanie w omawianej sprawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Organem właściwym w odniesieniu do spraw, w których zachodzi koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego jest, zgodnie z przepisami ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, wojewoda. Wobec powyższego Wojewoda był organem właściwym w niniejszym postępowaniu.

Organ wskazał, że T. C. jest zatrudniony jako kierowca przez polskiego pracodawcę i wykonuje pracę w kraju z możliwością delegowania poza granice Polski, jest pracownikiem wykonującym pracę najemną w dwóch lub w kilku państwach członkowskich. Z tego tytułu uzyskuje dochód w postaci wynagrodzenia oraz diet. Dochodem rodziny jest zatem dochód męża strony z tytułu zatrudnienia osiągnięty w roku bazowym 2014 włącznie z dietą. Kolegium wskazało na orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że diety wypłacone kierowcy transportu międzynarodowego zaliczają się do należności, o których mowa w art. 3 pkt. 1 lit. c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako uzyskane w ramach stosunku pracy i w związku z wykonywaniem pracy poza granicami kraju. Bez znaczenia pozostaje, iż należności te nie stanowią wynagrodzenia w rozumieniu Kodeksu pracy, czy przychodu podlegającego opodatkowaniu w rozumieniu ustawy o podatku od osób fizycznych.

W związku z powyższym dieta kierowcy wraz z innymi składnikami wynagrodzenia (z ewentualną premią za pracę za granicą, ryczałtami za pracę w porze nocnej) wliczana jest do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego. Należało zatem dokonać przeliczenia dochodu rodziny z uwzględnieniem dochodu osiągniętego przez T. C. w 2014r. z tytułu zatrudnienia na stanowisku kierowcy. Jak wskazują akta sprawy mąż odwołującej się osiągnął dochód z tego tytułu w łącznej wysokości (z uwzględnieniem diet) 62 280,89 zł. Na tej podstawie ustalono, że miesięczny dochód rodziny wyniósł 5 190,07 zł, z czego na osobę w rodzinie przypada kwota 1 297,52 zł, zaś powyższa kwota przekracza kryterium dochodowe przewidziane w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Skargę na powyższą decyzję wniosła A. C., zarzucając jej naruszenie art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci z związku z art. 3 ustawy o oświadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy, art. 16 ust 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez zastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa poprzez niedopełnienie obowiązku dokonania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, naruszenie art. 136 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie przez organ drugiej instancji uzupełniającego postępowania wyjaśniającego a także rażące naruszenie zasady legalności działania organów administracji z art. 6 Kpa zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa z art. 8 Kpa i zasady przekonywania obywateli z art. 11 Kpa.

Skarżąca podniosła, że organy obu instancji wskazały, że T. C. wykonuje pracę najemną w dwóch lub kilku Państwach Członkowskich, bo jest kierowcą międzynarodowym na terenie krajów objętych koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Zdaniem organu to uzasadnia zastosowanie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W ocenie skarżącej interpretacja organu jest nieprawidłowa, bowiem wszyscy członkowie rodziny C. mają miejsce zamieszkania w Polsce, a miejscem świadczenia pracy T. C. są C.. Ponadto organ odwoławczy zaakceptował niesłuszne twierdzenia Wojewody, że T. C. osiągnął dochody poza granicami Rzeczypospolite Polskiej, podczas gdy taka sytuacja nie miała miejsca.

Skarżąca przywołała ustawową definicję słowa "dochód" wskazując, że w definicji dochodu mieszczą się także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, wymienione w art. 3 pkt 1 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, wśród których ustawodawca wskazał między innymi (tiret 10) należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą - w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie Kodeksu pracy. Skarżąca wskazała, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje rozbieżność, co do tego, czy powyższe diety stanowią dochód, o którym mowa w ustawie, a w szczególności, czy są one dochodem wymienionym w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 tej regulacji. Skarżąca przywołała orzeczenia, w których sądy , że art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy nie znajduje zastosowania w przypadku diet otrzymywanych przez kierowców transportu międzynarodowego. Należności pracownika z tytułu podróży służbowych stanowią rekompensatę zwiększonych kosztów wynikających z pracy poza stałym miejscem pracy i w związku z tym nie są elementem wynagrodzenia.

Skarżąca wskazała, że mąż nigdy nie przebywał czasowo za granicą, a wykonywał jedynie polecenia służbowe pracodawcy, jako kierowca ciężarówki.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wykazała, że akty te zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody w części odmawiającej przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w okresie od1kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r.

Materialnoprawną podstawę wymienionych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1851 - zwanej dalej "p.p.w.d."), która wprowadziła świadczenie wychowawcze, jako świadczenie mające na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.

Stosownie do treści art. 1 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 3 p.p.w.d., prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje obywatelom polskim, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Zgodnie z art. 4 ust. 2 p.p.w.d., świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia (art. 4 ust. 3). Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie (art. 5 ust. 1), przy czym stosownie do treści art. 5 ust. 3 p.p.w.d., świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1.200 zł (art. 5 ust. 4 ).

Z treści cytowanych przepisów wynika, że świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka do ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Przy czym w przypadku pierwszego dziecka w rodzinie dodatkowym warunkiem uzyskania świadczenia wychowawczego jest nieprzekroczenie kwoty kryterium dochodowego rodziny w wysokości 800 zł na osobę w rodzinie, a jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne w wysokości 1.200 zł na osobę w rodzinie. Warunkiem przyznania prawa do świadczenia wychowawczego jest również zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim dana osoba ma otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Przepisy omawianej ustawy regulują również kwestie właściwości organów, przewidując w art. 11 p.p.w.d., że właściwym do wydania decyzji w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego jest wojewoda, gdyż pełni on funkcję instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1- 8 p.p.w.d.:

- w przypadku gdy osoba, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami wojewodzie,

- w przypadku przebywania osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,

- przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w przypadku wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej lub pobytu turystycznego, leczniczego lub związanego z podjęciem przez dziecko kształcenia poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej,

- w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,

- w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję zgodnie z art. 11,

- w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,

- w przypadku, o którym mowa w ust. 6, wojewoda wydaje decyzję w sprawie świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,

- w przypadku gdy wojewoda ustali, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego: przekazuje sprawę organowi właściwemu w celu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego (w przypadku, o którym mowa w ust. 1 art. 16 p.p.w.d.) lub informuje o tym fakcie organ właściwy – (w przypadku, o którym mowa w art. 16 ust. 2 p.p.w.d.).

Stosownie do art. 2 pkt 15 p.p.w.d., ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego – oznacza to Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72, z późn. zm.) oraz Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1, ze zm.).

W orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniano, że celem stosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego jest rozwiązanie występujących przypadków kolizji norm i wyeliminowanie kumulacji świadczeń. Wskazane akty normatywne prawa unijnego, stanowiąc element porządku prawnego obowiązującego w Polsce, wprowadzają regulacje przeciwdziałające kumulacji świadczeń, tj. pobierania świadczeń rodzinnych na tego samego członka rodziny w tym samym czasie w różnych krajach, poprzez ustalenie zasad pierwszeństwa ustawodawstwa właściwego przy ich przyznawaniu i zasad zawieszania już ustalonych świadczeń. Umożliwiają one jednocześnie ustalenie ustawodawstwo państwa, któremu podlega osoba pracująca lub prowadząca działalność za granicą (vide:. wyrok NSA z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt I OSK 1696/18, wyrok NSA z dnia 2 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 390/18 – dostępne na stronie internetowej www.http//orzeczenia.nsa.gov.pl – baza CBOSA).

Z powołanego wyżej przepisu art. 16 ust. 1 p.p.w.d. wynika, że w przypadku gdy jeden z członków rodziny (np. ojciec dziecka) przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami wojewodzie. To wojewoda staje się wówczas organem uprawnionym do rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego. Właściwość wojewody wynika zatem nie tyle z ustalenia właściwego ustawodawstwa przy zastosowaniu w/w przepisów unijnych, lecz z ustalenia, że w państwie pobytu członka rodziny zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a "zastosowanie" przepisów dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego powstaje w związku z równoległym nabyciem uprawnień w innym państwie członkowskim przez osobę uprawnioną.

Kwestię kumulacji świadczeń reguluje natomiast art. 68 Rozporządzenia nr 883/2004, który w ust. 2 stanowi, że w przypadku zbiegu uprawnień, świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mającym pierwszeństwo na podstawie przepisów ust. 1. Norma ta z kolei przewiduje pierwszeństwo prawa udzielanego z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Przy czym osoby wykonujące w Państwie Członkowskim pracę najemną lub pracę na własny rachunek podlegają ustawodawstwu tego Państwa Członkowskiego (art. 11 ust. 3 lit. a ww. rozporządzenia) z wyjątkami, które mają zastosowanie w myśl art. 12 i 13 w/w Rozporządzenia nr 883/2004.

Na marginesie warto też wyjaśnić, że świadczenie wychowawcze w ramach przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego należy traktować jako świadczenie rodzinne, ponieważ - stosownie do w/w Rozporządzenia nr 883/2004 - określenie świadczenie rodzinne oznacza wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, które mają odpowiadać wydatkom rodziny, z wyłączeniem zaliczek z tytułu świadczeń alimentacyjnych oraz specjalnych świadczeń porodowych i świadczeń adopcyjnych. Definicja ta jest bardzo szeroka i swoim zakresem obejmuje nie tylko świadczenia, które zostały umiejscowione w polskim prawie w ustawie o świadczeniach rodzinnych, ale również inne świadczenia, które mają odpowiadać wydatkom rodziny.

W realiach rozpoznawanej sprawy organy odmówiły przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na córkę M. C. z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego, a właściwość wojewody została uzasadniona zatrudnieniem męża skarżącej w charakterze kierowcy międzynarodowego na terenie krajów objętych koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.

Przenosząc przedstawione powyżej rozważania natury ogólnej na grunt kontrolowanej sprawy, uznać należy, że rozstrzygnięcia organów obu instancji są co najmniej przedwczesne. Organy, stosownie do wymogów wynikających z art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a., nie wyjaśniły w sposób wystarczający kluczowej kwestii związanej z podstawą do zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a tym samym podstaw właściwości organu I instancji do rozpoznania sprawy. Organy nie wyjaśniły mianowicie charakteru aktywności zawodowej męża skarżącej podczas jego pobytu poza granicami kraju. Nie było, w ocenie Sądu, wystarczające stwierdzenie faktu wyjazdów ojca dziecka do innego państwa w związku z wykonywaniem pracy kierowcy w transporcie międzynarodowym.

Wobec charakteru popełnionych naruszeń w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Podkreślić również należy, że ustanowiona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach - wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 K.p.a. - i z całą pewnością nie polega na formułowaniu ocen w sposób dowolny. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Tylko postępowanie przeprowadzone w opisany wyżej sposób stanowi o spełnieniu warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.). W myśl zasady ustalonej w art. 8 k.p.a., organy administracji zobowiązane są przy tym prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się m.in. w podejmowaniu czynności zmierzających do dokonania wyczerpującej oceny. Zasada ta wiąże się z zasadą przekonywania sformułowaną w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organy powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy. W odniesieniu do tej zasady, jak również zasady wynikającej z art. 8 k.p.a., doniosłą rolę pełni z kolei uzasadnienie decyzji, które nie może być sformułowane ogólnikowo i w przypadku postępowania odwoławczego powinno służyć przekonaniu strony odwołującej do tego, że rozważono wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy.

Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy administracji nie sprostały powyższym obowiązkom, naruszając omówione przepisy, przede wszystkim w zakresie prawidłowości ustalenia, czy w sprawie zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Organy obu instancji zgodnie przyjęły, że mąż skarżącej jest aktywny zawodowo poza granicami Polski. Jednakże Wojewoda w uzasadnieniu decyzji w ogóle nie uzasadnił tego stanowiska, a organ odwoławczy wskazał na wydanie zaświadczenia A 1 (potwierdzającego podleganie polskiemu ustawodawstwu). Tymczasem - w przekonaniu Sądu - z akt administracyjnych nie wynika bezspornie, by w okresie objętym zaskarżonymi decyzjami mąż skarżącej rzeczywiście przebywał za granicą i na jakich warunkach wykonywał on pracę zarobkową. Trafnie zatem podniosła skarżąca, że organy nie poddały odpowiedniej weryfikacji treści stosunku pracy jej męża łączącego go z pracodawcą, nie wyjaśniły też kwestii związanej z właściwością wojewody do rozpoznania sprawy.

W ocenie Sądu, ustalenie prawidłowego charakteru aktywności zawodowej męża skarżącej ma niewątpliwie bardzo istotne znaczenie, ponieważ wiąże się z oceną, że w okresie objętym decyzjami członek rodziny osoby uprawnionej w Polsce nabył równolegle uprawnienia w innym Państwie członkowskim, czyli że doszło do zbiegu uprawnień.

W przekonaniu Sądu, wobec w/w uchybień, za słuszne należy uznać zarzuty skarżącej, iż organy przeprowadziły postępowanie z naruszeniem omówionych wyżej przepisów k.p.a. Zdaniem Sądu, opisane nieprawidłowości i konieczność poczynienia kompletnych ustaleń, od których zależeć będzie prawidłowe zastosowanie wobec skarżącej przepisów prawa materialnego, stanowią przesłankę do uchylenia podjętych w sprawie decyzji. Jak bowiem wykazano, dokonana przez organy ocena jest niepełna i wymaga przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego.

W tym stanie rzeczy, Sąd - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a. Dopiero prawidłowe ustalenie, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, o których mowa w art. 16 ust. 4 p.p.w.d. pozwoli wojewodzie na podstawie art. 16 ust. 7 p.p.w.d. wydać decyzję w sprawie świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 tej ustawy.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. Zasądzony w punkcie drugim wyroku zwrot niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata obejmuje jedynie zwrot opłaty skarbowej poniesionej z tytułu udzielenia pełnomocnictwa. Zwrot wynagrodzenia pełnomocnika podlegać będzie rozpoznaniu w odrębnym postanowieniu.