Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 731/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi P. Ł. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] (dalej: ,,Powiat’’, ,,Strona’’ lub ,,Skarżący’’) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Finansów (dalej: ,,organ’’ lub ,,Minister’’) z [...] lutego 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z [...] grudnia 2017 r. nr [...], zobowiązującą Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 w wysokości 1 188 002 zł.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W związku z ustaleniami kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w [...] wobec [...] – Minister Rozwoju i Finansów wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013, o czym powiadomił Powiat pismem z 8 listopada 2017 r.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Minister Rozwoju i Finansów decyzją z [...] grudnia 2017 r. zobowiązał Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 r. w wysokości 1 188 002 zł.

Powiat wnioskiem z 29 grudnia 2017 r. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2018 r. wskazał, iż stosownie do art. 28 ust. 5 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, podział części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego został dokonany przez Ministra Edukacji Narodowej - w myśl § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013 (Dz.U. poz. 1541) - według algorytmu określonego w załączniku do tego rozporządzenia. Zgodnie z § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia, część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2013 była dzielona między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem zakresu realizowanych przez te jednostki zadań oświatowych, określonych w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.; dalej: u.s.o.).

Zakres zadań oświatowych realizowanych przez poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, stanowiący podstawę do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013, został określony m.in. na podstawie danych o liczbie uczniów i wychowanków wykazanych przez szkoły i placówki oświatowe w systemie informacji oświatowej - według stanu na dzień 30 września 2012 r., zweryfikowanych i potwierdzonych przez organy prowadzące/dotujące szkoły i placówki oświatowe.

W okresie objętym rozpatrywaną sprawą, podstawę prawną zamieszczania danych w systemie informacji oświatowej przez wszystkie zobowiązane podmioty znajdujące się na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego, stanowiły przepisy ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. Nr 139, poz. 814, ze zm.) oraz - wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 115 ust. 1 tej ustawy - rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych gromadzonych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz.U. poz. 957). Ponadto, sposób i zasady wykazywania danych w systemie informacji oświatowej opisano w "Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.13 (30 września 2012 r.).

Stosownie do art. 105 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej, w okresie od dnia wejścia w życie tej ustawy, tj. od 30 kwietnia 2012 r., do dnia 31 grudnia 2014 r. w celach, o których mowa w art. 1 ust. 1, funkcjonuje system informacji oświatowej, o którym mowa w ustawie z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. Nr 49, poz. 463, z późn. zm.), zgodnie z organizacją i na zasadach działania określonych w art. 106-118 cyt. ustawy.

Zgodnie z art. 107 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 1 lit. c) i h) ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej, system informacji oświatowej obejmuje bazy danych oświatowych, w skład których wchodzą m.in. zbiory danych o liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków oraz absolwentów z poprzedniego roku szkolnego, w tym niebędących obywatelami polskimi, według typów lub rodzajów szkół i placówek oświatowych oraz specjalnych potrzeb edukacyjnych wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 7 Ib ust. 3-3b ustawy o systemie oświaty, albo posiadania zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki. W myśl art. 112 ust. 1 cyt. ustawy, dane w bazach danych oświatowych są aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 30 września 2012 r. oraz na dzień 31 marca i 30 września w latach 2013-2016, z zastrzeżeniem ust. 2-5, niemającym znaczenia w przedmiotowej sprawie.

Zgodnie z ust. 1 formuły algorytmicznej podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jedno stek samorządu terytorialnego na rok 2013, ustalona w ustawie budżetowej na rok 2013 część oświatowa subwencji ogólnej składa się z kwoty bazowej, kwoty uzupełniającej i kwoty na zadania pozaszkolne. Dla każdej jednostki samorządu terytorialnego będącej organem prowadzącym lub dotującym szkoły podstawowe, gimnazja, szkoły ponadgimnazjalne oraz placówki funkcjonujące w systemie oświaty - stosownie do ust. 2 formuły - ustala się przeliczeniową liczbę uczniów ogółem w bazowym roku szkolnym, według określonego wzoru. We wzorze tym m.in. uwzględnia się uzupełniającą liczbę uczniów w bazowym roku szkolnym w zakresie zadań szkolnych oraz przeliczeniową liczbę wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających w bazowym roku szkolnym, w zakresie zadań pozaszkolnych.

Organ wskazał, że Minister Rozwoju i Finansów nie podzielił stanowiska Ministerstwa Edukacji Narodowej zawartego w opinii z dnia 30 listopada 2017 r., uznającego prawidłowość wykazania w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2012 r., 15 wychowanków Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w [...], gdyż nie jest zgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Opinia Ministerstwa Edukacji Narodowej jest nielogiczna w powyższym zakresie, gdyż wynika z niej, że te same osoby należy uznać za wychowanków, mimo że nie przebywały w ośrodku, natomiast nie można ich uznać za uczniów szkół funkcjonujących w strukturach ośrodka.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalono, że w SIO, według stanu na dzień 30 września 2012 r.:

1) Ośrodek Rewalidacyjno-Wychowawczy w [...] wykazał jednego wychowanka, który nie posiadał aktualnego orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno- wychowawczych, wydanego przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną, co spowodowało zawyżenie o 1 wychowanka liczby wychowanków przeliczonych wagą P39;

2) Technikum w [...] - Internat wykazało jedną uczennicę przyjętą do internatu w dniu po dniu sprawozdawczym, oraz 7 uczniów, którzy nie mieszkali w internacie - uczniowie ci korzystali z obiadów w stołówce i pomyłkowo dodano ich do liczby uczniów mieszkających w internacie, co spowodowało zawyżenie o 8 wychowanków liczby wychowanków przeliczonych wagą P32;

3) Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w [...] wykazał 15 wychowanek, które nie korzystały z zakwaterowania w Ośrodku, tj. 7 uczennic Gimnazjum i 8 uczennic Zasadniczej Szkoły Zawodowej, co spowodowało zawyżenie o 15 wychowanek liczby wychowanek przeliczonych wagą P37;

4) Gimnazjum Specjalnego w [...] - liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagami P1, P2, P28 i P43 zostały zawyżone o 7 uczniów;

5) Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej w [...] - liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagami P2, P7 i P43 zostały zawyżone o 8 uczniów.

Minister wyjaśnił, że różnica między kalkulacją kwoty zawyżenia części oświatowej subwencji ogólnej (1 188 002,00 zł) powstałą w wyniku prowadzonego postępowania a kalkulacją dokonaną w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w [...] (1 180 335,77 zł) w Powiecie [...], spowodowana jest:

- zmianą wartości wskaźnika korygującego Di (z 1,0043694814 na 1,0041153042) na skutek obniżenia liczby uczniów ogółem w szkołach oraz liczby uczniów szkół zlokalizowanych na terenach wiejskich lub w miastach do 5 000 mieszkańców,

- obniżeniem liczby uczniów przeliczonych wagą P43 (na zadania pozaszkolne) na skutek obniżenia liczby uczniów ogółem w szkołach o 15 uczniów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Powiat wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z [...] stycznia 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] grudnia 2017 r. nr [...] a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił rozstrzygnięciom naruszenie prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

1) art. 37 ust. 1 pkt 2 i art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (aktualnie t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1530, ze zm.; dalej: u.d.j.s.t.) w zw. z:

a) § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym (Dz. U. Nr 296, poz.1755), które znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, poprzez jego pominięcie podczas wykładni pojęcia "wychowanka", podczas gdy analiza tego przepisu wskazuje, że przez okres miesiąca organ prowadzący zobowiązany był rezerwować miejsce dla skierowanego do niej nieletniego, bez możliwości przyjęcia na to miejsce innego nieletniego; to zaś skutkuje tym, iż taka placówka ponosi koszty już samej gotowości, które winny być sfinansowane ze środków subwencji,

b) § 4 ust. 1, 3 w/w rozporządzenia z dnia 27 grudnia 2011r., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie: - przy interpretacji pojęcia "wychowanka" na skutek uznania, iż osobę przyjętą do placówki należy rozumieć jako tę, która fizycznie przybyła do placówki, podczas gdy prawidłowe ich zastosowanie w powiązaniu z wprowadzoną treścią § 15 rozporządzenia z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz. U. z 2015 r. poz. 1872 z póz. zm.) przewidziano, że nieletni wobec którego sąd rodzinny orzekł o umieszczeniu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, staje się wychowankiem młodzieżowego ośrodka wychowawczego z dniem otrzymania przez dyrektora ośrodka, za pośrednictwem poczty, skierowania nieletniego do ośrodka, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 81 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U, z 2014 r. poz. 382 z póz. zm.),

c) § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013 (Dz. U. z 2012r., poz. 1541 ) poprzez jego błędną interpretację polegającą na tym, że przy naliczaniu kwoty części oświatowej subwencji ogólnej przy wagach P1 ,P2, P28, P37, P43 powinni być uwzględnieni jedynie uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej, wg stanu na 30.09.2012 r., którzy fizycznie przebywali w MOW, a nie na podstawie skierowania wychowanka przez ORE, zgodnie z w/w rozporządzeniem, a przy wadze P39 jedynie wychowankowie ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych, posiadający w tej dacie aktualne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną

poprzez zobowiązanie Powiatu [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013,

2) art. 7, 8, 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze z.; dalej: k.p.a.) poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz w sposób podważający zaufanie obywateli do organów państwa, a także w sposób pomijający całkowicie interes społeczny m.in. na skutek nieuwzględnienia faktu, iż wychowanek ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, który na dzień 30 września 2012 r. nie posiadał orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, ale dysponował takim orzeczeniem na wcześniejszych etapach nauki i uzupełnił wskazany brak poprzez uzyskanie wymaganego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego w dniu 24 kwietnia 2013r., t.j. po dacie 30 września 2012r., z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu głębokim.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w obu decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach Ministra nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.

Stan faktyczny został, zdaniem Sądu, ustalony przez organ w sposób prawidłowy.

Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena zasadności zwrotu nienależnie uzyskanej przez Powiat kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 r.

Na wstępie, wskazać należy, że w ocenie Sądu organ nie naruszył art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t., zgodnie z którym w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:

1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;

2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.

Jak już podkreślono wcześniej, Minister orzekł o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 w wysokości 1 188 002 zł, w związku z tym, że nastąpiło nieprawidłowe jej naliczenie na skutek zawyżenia liczby uczniów, w poszczególnych wagach.

Podział części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, został dokonany przez Ministra Edukacji Narodowej zgodnie z art. 28 ust. 5 u.d.j.s.t., tzn. według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013, dysponując bazą danych o liczbie uczniów (wychowanków) wykazanych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2012 r. i na dzień 10 października 2012 r.

Algorytm przewidywał odrębne wagi, m.in. dla wagi P39=9,500 (dla wychowanków ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi i z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, będących wychowankami przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, a także innych form wychowania przedszkolnego na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.). Organ prawidłowo ustalił, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że według stanu na dzień 30 września 2012 r. w systemie informacji oświatowej Ośrodek Rewalidacyjno-Wychowawczy w [...] wykazał jednego wychowanka, który nie posiadał aktualnego orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, wydanego przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną, co spowodowało zawyżenie o 1 wychowanka liczby wychowanków przeliczonych wagą P39.

Organ prawidłowo ustalił zawyżenie przez Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w [...] w odniesieniu do Gimnazjum Specjalnego w [...] liczby uczniów ogółem oraz liczbę uczniów przeliczonych wagami:

• P1=0,38 (dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów dla dzieci i młodzieży zlokalizowanych na terenach wiejskich lub w miastach do 5 000 mieszkańców),

• P2=1,40 (dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, niedostosowanych społecznie, z zaburzeniami zachowania, zagrożonych uzależnieniem, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z chorobami przewlekłymi – wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o. oraz dla uczniów szkół podstawowych specjalnych, gimnazjów specjalnych i szkół ponadgimnazjalnych specjalnych w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii – wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, którzy nie posiadają orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.),

• P28=0,04 (dla uczniów gimnazjów dla dzieci i młodzieży),

• P43=0,030 (dla placówek realizujących zadania pozaszkolne, w tym umożliwiających realizację obowiązku nauki w formach pozaszkolnych, według rzeczywistej liczby uczniów w szkołach zlokalizowanych na terenie i-tego powiatu i prowadzonych lub dotowanych przez jednostki samorządu terytorialnego)

- o 7 uczniów, wskazując na nieprawidłowości polegające na uwzględnieniu przez tą placówkę uczniów przyjętych po dniu sprawozdawczym oraz nieujętych w księdze uczniów i nie doprowadzonych do placówki - zgłoszonych do SIO na podstawie wskazania Ośrodka Rozwoju Edukacji w W.

Analogiczne nieprawidłowości, stwierdzone na podstawie analizy danych, podanych do SIO przez MOW w [...] w odniesieniu do Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej w [...], uprawniały Ministra do stwierdzenia zawyżenia przez tą placówkę liczby uczniów ogółem oraz liczby uczniów przeliczonych wagami: P2, P7=0,082 (dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych oraz szkół artystycznych z wyłączeniem ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia oraz szkół muzycznych I stopnia), P8=0,19 (dla słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych oraz uczniów szkół ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie zawodowe, w tym na realizację praktycznej nauki zawodu, a także dla uczniów liceów profilowanych i uczniów szkół specjalnych przysposabiających do pracy dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi) i P43 - o 8 uczniów.

Zebrany materiał dowodowy, wskazujący na wykazaniu w SIO przez Technikum w [...] – Internat jednej uczennicy przyjętej po okresie sprawozdawczym oraz 7 uczniów, którzy pomimo tego, że nie mieszkali w internacie uwzględnieni zostali w liczbie uczniów mieszkających w internacie, upoważniało organ do stwierdzenia zawyżenia o 8 wychowanków liczby wychowanków przeliczonych wagą P32 =1,500 (dla wychowanków internatów i burs).

Błędne wykazanie przez Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w [...] w SIO – 15 wychowanek, które nie korzystały z zakwaterowania w ośrodku w dniu 30 września 2012 r. spowodowało, stwierdzone przez Ministra, zawyżenie o 15 wychowanek liczby wychowanek przeliczonych wagą P37= 11,000 (dla wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach).

W tym miejscu należy wyjaśnić, że w okresie którego dotyczy rozpoznawana sprawa obowiązywała ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. 139 poz. 814 ze zm., dalej u.s.i.o.). Stosownie do art. 108 ust. 1 w zw. z art. 107 ust. 1 u.s.i.o. szkoły i placówki oświatowe prowadziły bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych określone w ustawie, między innymi zbiór danych o uczniach, słuchaczach, wychowankach i absolwentach. Zbiór ten, stosownie do art. 107 ust. 3 pkt 1 lit. h) u.s.i.o powinien obejmować między innymi zbiory danych o liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków oraz absolwentów z poprzedniego roku szkolnego, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b u.s.o., albo posiadania zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki. Natomiast stosownie do art. 108 ust. 8 pkt 1 lit a u.s.i.o. jednostki samorządu terytorialnego prowadzą bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych z baz danych oświatowych: szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez te jednostki. W myśl art. 111 ust. 1 i 2 u.s.i.o. podmioty prowadzące bazy danych oświatowych obowiązane są do sprawdzenia kompletności, poprawności i zgodności ze stanem faktycznym danych gromadzonych przez nie w bazach danych oświatowych, z wyjątkiem danych, które zostały przekazane z innych baz danych oświatowych. Jednostki samorządu terytorialnego obowiązane są do sprawdzania kompletności danych przekazywanych im z innych baz danych oświatowych. Za wykonanie obowiązków, o których w art. 111 ust. 1-5, odpowiadają: 1) dyrektor szkoły lub placówki oświatowej (...); 2) odpowiednio wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta (...) lub upoważniona przez nich osoba.

Dane w bazach danych oświatowych są aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 30 września 2012 r. oraz 31 marca i 30 września 2013 r., z zastrzeżeniem ust. 2-5 (art. 112 ust. 1 u.s.i.o.).

Zgodnie z ust. 9 załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013 statystyczna liczba uczniów łącznie z uzupełniającą liczbą uczniów, a także określone liczebności wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających, podlegają weryfikacji do aktualnego stanu wynikającego z danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego według stanu na dzień 30 września 2012 r. i na dzień 10 października 2012 r., z uwzględnieniem korekty kwoty części oświatowej.

Powołane wyżej regulacje nie nastręczają problemów interpretacyjnych, a ich zastosowanie było już wielokrotnie przedmiotem analizy sądów administracyjnych. Zgodnie z jednolitym stanowiskiem orzecznictwa, co wskazał Minister Finansów podstawą do naliczenia dla jednostek samorządu terytorialnego kwot części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 stanowiły zawarte w systemie informacji oświatowej dane o liczbie uczniów i wychowanków albo dzieci i młodzieży wg stanu na wyżej wskazaną datę.

Prawidłowo zatem Minister przyjął, że na dzień 30 września 2012 r. statystyczna liczba uczniów, a także określone liczebności wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających, podlegały weryfikacji przez szkoły/placówki do aktualnego stanu wynikającego z danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego, tj. roku szkolnego 2012/2013. Zaś dane w bazach danych oświatowych podlegają aktualizacji i przekazaniu wg stanu na dzień 31 marca i dzień 30 września każdego roku. Zmiana danych o liczbie uczniów (dzieci/młodzieży wychowanków) wykazanych w systemie informacji oświatowej po 30 września - zgodnie z przepisami - nie jest uwzględniana przy ustaleniu kwoty części oświatowej subwencji ogólnej. Nie miała więc wpływu na wysokość kwoty części oświatowej subwencji ogólnej określonej nadany rok w ustawie budżetowej.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że data 30 września 2012r. jest nie tylko dniem sprawozdawczym dla celów wyliczenia kwot części oświatowej subwencji ogólnej, ale także datą, do której uczniowie (dzieci/młodzież/wychowankowie) winni posiadać orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego czy opinie, o których mowa w opisie właściwych wag wskazanych do obliczeń.

W świetle powyższego przyjęcie przez organ innej daty niż 30 września 2012 r. do prawidłowego ustalenia wysokości należnej Powiatowi na rok 2013 części oświatowej subwencji ogólnej, a w związku z tym prawidłowego wykazania w systemie informacji oświatowej stanowiących podstawę jej naliczenia danych, stanowiłoby naruszenie prawa.

Zdaniem Sądu podstawę do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2012 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej na rok 2013, stanowiły opinie oraz orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego zgodnie z rodzajem niepełnosprawności określonej w orzeczeniu wymagającej stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (wyjątek, który jednak w sprawie nie zaistniał stanowi część opisu wagi P2 – patrz opis tej wagi ust. 2 pkt 4 załącznika do rozporządzenia).

W związku z tym, że część oświatowa subwencji ogólnej ustalana jest na podstawie danych według stanu na dzień 30 września 2012 r., warunków do uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej nie spełniali uczniowie, którzy według stanu na dzień 30 września 2012 r. nie posiadali aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego.

Zgodnie z art. 71b ust 1 zdanie pierwsze u.s.o., kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a tej ustawy, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Przepis art. 71b ust. 3 tej ustawy stanowi, że opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Natomiast ust. 3a tego przepisu stanowi, że opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, o których mowa w ust. 3, mogą również wydawać zespoły opiniujące działające w niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych, założonych zgodnie z art. 82 oraz zatrudniających pracowników posiadających kwalifikacje określone dla pracowników publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych.

Art.71b ust. 5 u.s.o. zobowiązuje starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego do zapewnia mu, na wniosek rodziców, odpowiedniej formy kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego z zastrzeżeniem ust. 5a.

Ust. 5a art. 71b u.s.o. stanowi, że jeżeli orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zaleca kształcenie dziecka odpowiednio w przedszkolu specjalnym albo w przedszkolu, szkole podstawowej lub gimnazjum, ogólnodostępnych lub integracyjnych, odpowiednią formę kształcenia, na wniosek rodziców, zapewnia jednostka samorządu terytorialnego właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, do której zadań własnych należy prowadzenie przedszkoli lub szkół.

Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 71b ust. 6 u.s.o., Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 18 września 2008 r., w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U., Nr 173 poz.1072, dalej: rozporządzenie z dnia 18 września 2008r.), w którym między innymi zostały określone wzory orzeczeń. Ustalony wzór orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wymagał, by zespół orzekający określił z uwagi na jaki rodzaj zaburzeń i odchyleń rozwojowych dziecka, wymagających stosowania specjalnej nauki i metod pracy zachodzi potrzeba kształcenia specjalnego.

Konsekwencją uregulowań ustawowych dotyczących kształcenia specjalnego są zapisy przyjęte w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 stanowiącym załącznik do rozporządzenia z 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013.

Podstawę do naliczenia ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji ogólnej na 2013 r. dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Skarżącego, stanowiły m.in. dane statystyczne dotyczące liczby uczniów i wychowanków w roku szkolnym 2012/2013 wykazywane przez szkoły i placówki oświatowe w systemie informacji oświatowej - według stanu na dzień 30 września 2012 r., zweryfikowane i potwierdzone przez organ "prowadzący (dotujący) szkoły i placówki oświatowe.

Zatem w przedmiotowej sprawie, podstawę prawną wykazywania danych w systemie informacji oświatowej stanowiły przepisy: ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej oraz wydanego na jej podstawie ( upoważnienie z art. 115 ust. 1) rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych gromadzonych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz.U. poz. 957). Ponadto, sposób wprowadzenia danych o liczbie uczniów (dzieci i młodzieży, wychowanków) w systemie informacji oświatowej został opisany w "Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.13 (30 września 2012 r.)".

Przepisy ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej określają rodzaj i zakres danych gromadzonych w tym systemie. Zgodnie z art. 12 dane dziedzinowe ucznia w związku z wczesnym wspomaganiem rozwoju, zajęciami rewalidacyjno-wychowawczymi oraz kształceniem specjalnym obejmują: numer i datę wydania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju, orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno- wychowawczych, orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego oraz informację o rodzaju niepełnosprawności, a w przypadku niepełnosprawności sprzężonych - współwystępujących niepełnosprawności, niedostosowaniu społecznym lub zagrożeniu niedostosowaniem społecznym. Z kolei, stosownie do art. 16 ww. ustawy dane dziedzinowe w związku z objęciem ucznia opieką w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii, specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, specjalnym ośrodku wychowawczym oraz ośrodku rewalidacyjno-wychowawczym, obejmują:

1) podstawy pobytu w ośrodku:

• odpowiednio orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego albo orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych,

• orzeczenie sądu,

• wniosek rodziców;

2) działania wynikające ze specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, w tym w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej, z określeniem form tej pomocy;

3) wypadki, którym uległ uczeń, będąc pod opieką ośrodka, z określeniem rodzaju wypadku, miejsca, w którym zdarzył się wypadek, rodzaju zajęć, w czasie których wypadek miał miejsce, oraz przyczyny wypadku;

4) datę rozpoczęcia i datę zakończenia pobytu w ośrodku.

Na podstawie art. 112 ust. 1 ww. ustawy dane w bazach danych oświatowych są aktualizowane i przekazywane w odniesieniu do roku szkolnego 2012/2013, według stanu na dzień 30 września 2012 r.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych stanowiło również, że orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się na okres roku szkolnego, etapu edukacyjnego albo okresu kształcenia w danej szkole, z tym że orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego dla uczniów szkół podstawowych z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim wydawało się na okres każdego etapu edukacyjnego w tej szkole (§ 9 pkt 1 i 2). Natomiast przepisy załącznika Nr 2 i Nr 4 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. z 2009 r. Nr 4, poz. 17) stanowiły, że edukacja szkolna przebiega w następujących etapach edukacyjnych dostosowanych do okresów rozwojowych dziecka: etap I - klasy I-III szkoły podstawowej, etap II - klasy IV-VI szkoły podstawowej, etap III - gimnazjum, etap IV - w szkole ponadgimnazjalnej.

Oznaczało to obowiązek uzyskania na nowy etap edukacyjny aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Posiadanie aktualnego orzeczenia było warunkiem objęcia ucznia kształceniem specjalnym. Kształcenie specjalne organizowane jest bowiem wyłącznie wówczas, gdy zespół orzekający stwierdzi taką potrzebę, w oparciu o aktualną diagnozę i zalecenia do pracy dydaktycznej, wychowawczej i rewalidacyjnej. Według tego orzeczenia zapewnienia się uczniom niepełnosprawnym właściwe, dostosowane do ich aktualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych, oddziaływania. Zalecenia mogą ulec zmianie, np. gdy dziecko kończy dany etap edukacyjny. Brak aktualnych orzeczeń wiąże się zarówno z możliwością niewłaściwego oddziaływania edukacyjnego wobec ucznia jaki z ryzykiem nieprawidłowości w finansowaniu zadań oświatowych.

Zatem Minister prawidłowo ustalił, że część oświatowa subwencji ogólnej dla Powiatu została nieprawidłowo skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przy poszczególnych wagach. Organ szczegółowo wskazał zarówno placówki, jak również nieprawidłowości związane z przypisaniem określonemu uczniowi wagi. Za prawidłowe należy uznać działanie organu, że podstawą zaliczenia do określonej grupy niepełnosprawności jest wyłącznie aktualne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, określające formy tego kształcenia z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności czy zaburzenia (wyrok NSA z dnia 24 lipca 2013r., II GSK 589/12, wyrok NSA z dnia 8 lutego 2013r., II GSK 2092/11, wyrok NSA z dnia 8 marca 2013r., II GSK 2375/11). Żaden inny dowód – poza tym orzeczeniem – nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do uzyskania dopłat subwencyjnych objętego sporną w sprawie wagą, z tytułu kształcenia uczniów niepełnosprawnych. W przypadku braku właściwego orzeczenia zespołu orzekającego działającego w poradni psychologiczno-pedagogicznej nie było możliwe zaliczenie ucznia do wagi P39. Wobec powyższego trafne jest stanowisko organu, że warunków do ujęcia w systemie informacji oświatowej, a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na 2013 r. przy wadze P39 nie spełnili wychowankowie, którzy według stanu na dzień 30 września 2012 r. nie posiadali aktualnych w tym dniu orzeczeń. Tym samym niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7 k.p.a., 8 k.p.a. oraz art. 77 §1 k.p.a. wywiedziony z nieuwzględnienia przy wadze P39 wychowanka, który uzyskał orzeczenie o potrzebie kształcenia po dniu 30 września 2012 r. (w dniu 24 kwietnia 2013 r.).

Warto raz jeszcze podkreślić, że w systemie informacji oświatowej należy wykazywać faktyczną liczbę uczniów, w tym uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, które stanowią podstawę nie tylko do wykazania ich w ww. systemie dla celów naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej, ale też stanowią podstawę dla dyrektorów szkół/placówek do zorganizowania kształcenia specjalnego stosownie do określonych w nich metod i form kształcenia ze względu na posiadane przez ucznia niepełnosprawności. To poradnie psychologiczno-pedagogiczne, uprawnione były i są do wskazywania w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego najkorzystniejszych dla dziecka form kształcenia specjalnego oraz warunków realizacji jego potrzeb edukacyjnych. Dlatego też działania szkół/placówek w zakresie organizacji kształcenia specjalnego, mogą rozpocząć się dopiero po dostarczeniu przez rodzica/opiekuna prawnego lub pełnoletniego ucznia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. W przypadku, kiedy orzeczenie traci swoją ważność nie ma możliwości zaspokojenia przez szkołę potrzeb edukacyjnych i rozwojowych ucznia niepełnosprawnego, bowiem mogą one być zupełnie inne, niż te wskazane w orzeczeniu już nieobowiązującym.

Odnosząc się do części oświatowej subwencji ogólnej przysługującej na wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego wskazać należy, że słusznie organ uznał, iż uwzględnianie konkretnych uczniów/wychowanków w określonych wagach powinno następować zgodnie z wymogami wskazanymi w opisach poszczególnych wag. Zawarty w ust. 2 pkt 5 formuły algorytmicznej ( załącznik do rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2012r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013) - opis wagi P37 jest jasny i nie budzi żadnych wątpliwości. Wagą tą mogli być przeliczeni tylko wychowankowie młodzieżowych ośrodków wychowawczych korzystający z zakwaterowania w tych ośrodkach. Z tego opisu wynika, że przy przypisywaniu tej wagi istotne jest to, czy wychowanek korzysta z zakwaterowania w ośrodku. Inaczej rzecz ujmując waga P37 może być zastosowana tylko do tych wychowanków, którzy zostali skierowani a następnie przyjęci do młodzieżowego ośrodka wychowawczego, a w konsekwencji w nim zakwaterowani. Nie wymaga przy tym szerszego wywodu, że pojęcie "korzystają z zakwaterowania" należy rozumieć w ten sposób, że chodzi tu o tymczasowe, tj. obejmujące okres pobytu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, korzystanie z pomieszczeń mieszkalnych znajdujących się w tym ośrodku (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2017r., sygn. akt II GSK 1309/15, LEX nr 2258565). Istota algorytmu nie polega natomiast na dzieleniu środków na poszczególne szkoły, placówki czy grupy wydatków, a część ogólnej subwencji oświatowej nie służy pokryciu kosztów pozostawania ośrodka w "gotowości", w "oczekiwaniu" na przyjęcie wychowanka skierowanego do tego ośrodka. Z analizowaną regulacją prawną, w szczególności opisem spornych wag, spójny jest art. 16 pkt 4 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej, w myśl którego dane dziedzinowe w związku z objęciem ucznia opieką m.in. w młodzieżowym ośrodku wychowawczym obejmują datę rozpoczęcia i datę zakończenia pobytu w ośrodku. Prezentowanemu powyżej stanowisku nie przeczy też regulacja prawna rozporządzenia Ministra Edukacji narodowej z dnia 27 grudnia 2011 r.w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu w ośrodku ( Dz. U. nr.296, poz.1755). Z przepisu § 6 tego rozporządzenia wynika bowiem, że nieletniemu umieszczonemu w ośrodku zapewnia się warunki niezbędne do nauki, wychowania, resocjalizacji i terapii, w tym warunki bezpiecznego pobytu. Całodobowa placówka opiekuńczo-wychowawcza zapewnia nieletniemu wychowankowi tej placówki podczas pobytu w ośrodku pokrycie kosztów wyżywienia oraz zaopatrzenia nieletniego wychowanka w odzież, obuwie, środki czystości i środki higieny osobistej oraz leki, okulary, podręczniki i pomoce szkolne, a także kieszonkowe. Użyte w tym przepisie zwroty "nieletniemu umieszczonemu w ośrodku" wskazują na nieletniego umieszczonego w ośrodku. To nieletniemu przebywającemu w ośrodku w sensie zakwaterowania zapewnia się warunki niezbędne do nauki, wychowania, resocjalizacji i terapii, w tym warunki bezpiecznego pobytu. Z powyższego wynika zatem, że realizacja wskazanych w tym przepisie zadań wobec nieletniego następuje z momentem jego umieszczenia w ośrodku, czyli jego zakwaterowania, nie zaś w dacie jego skierowania do ośrodka. Oznacza to, że celem subwencji ogólnej w części oświatowej jest dofinansowanie wychowanków przebywających w ośrodku, dofinansowanie zadań w zakresie ich nauki, wychowania, resocjalizacji i terapii, w tym warunków bezpiecznego pobytu w ośrodku. Zatem nie tylko wykładnia literalna rozporządzenia dotyczącego naliczania subwencji w zakresie odnoszącym się do zdefiniowania wagi P37, ale też wykładnia systemowa uwzględniająca przepisy rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu w ośrodku, a także wywiedziony z nich rezultat wykładni celowościowej, przekonuje do uznania prawidłowości wykładni zastosowanej przez organ. Wobec tego rację należy przyznać Ministrowi, że część oświatowa subwencji ogólnej dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego jest ustalana na podstawie danych co do liczby uczniów/wychowanków wynikających z systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego według stanu na dzień 30 września roku poprzedzającego, z uwzględnieniem korekty części oświatowej, nie zaś na podstawie wysokości wydatków ponoszonych przez ośrodki wychowawcze i opiekuńcze. Nie jest zatem prawidłowe twierdzenie Skarżącego, zarzucającego pominięcie przez organ przy wykładni pojęcia ,,wychowanka’’ treści § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, że konieczność zarezerwowania i utrzymania w pełnej gotowości miejsca dla skierowanego wychowanka oznacza ponoszenie przez ośrodek kosztów utrzymania zarezerwowanego miejsca, które winny być sfinansowane z subwencji. Część oświatowa subwencji ogólnej nie jest jedynym źródłem finansowania zadań oświatowych, jak i nie jest też jedyną formą partycypacji jednostek samorządu terytorialnego w dochodach publicznych, a sposób rozliczania i rozdziału części subwencji oświatowej nie jest z założenia - jak wskazywał TK w wyroku z dnia 20 czerwca 2001 r., K 35/00 - instrumentem refundacji kosztów poniesionych na realizację zadań oświatowych. Oznacza to, że subwencje z założenia nie mogą zapewniać pełnego pokrycia wydatków ponoszonych przez jednostki samorządu terytorialnego w związku z nałożonymi na nie zadaniami oświatowymi.

Skoro z niepodważonych w tej sprawie ustaleń faktycznych wynika, że sporni w sprawie wychowankowie ujęciu w danych zamieszczonych w systemie informacji oświatowej, w dniu 30 września 2012 r., nie byli zakwaterowani w ośrodku, do którego zostali skierowani, to oczywistym jest, że skarżący Powiat nie powinien wykazać ich w systemie przy wadze P37. Wykazanie ich przy tej wadze oznacza bowiem, że Powiat - poprzez podanie nieprawidłowych danych - uzyskał zawyżoną część ogólnej subwencji oświatowej na rok 2013. Z tego względu zasadnym było skorygowanie przez Ministra Rozwoju i Finansów wysokości tej części subwencji oświatowej.

Oceny Sądu w powyższym zakresie nie zmienia powoływanie się przez Skarżącego na § 15 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach zgodnie z którym nieletni, wobec którego sąd rodzinny orzekł o umieszczeniu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, staje się wychowankiem młodzieżowego ośrodka wychowawczego z dniem otrzymania przez dyrektora ośrodka, za pośrednictwem poczty, skierowania nieletniego do ośrodka, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 81 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich. Stosownie do § 83 wskazanego rozporządzenia, weszło ono w życie z dniem 1 września 2016 r., z wyjątkiem § 15, który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. Zdaniem Sądu zatem nie jest możliwe odniesienie regulacji zawartej w tym przepisie do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy. Oznacza to, że wskazany przepis nie może mieć zastosowania do zasad naliczania części oświatowej subwencji ogólnej na 2013 r. Ustalenie odpowiedniego vocatio legis dla § 15 powyższego rozporządzenia oznacza wyraźną wolę ustawodawcy w zakresie opóźnionego wejścia w życie nowej regulacji w odniesieniu do subwencjonowania jednostek samorządu terytorialnego przez budżet państwa.

Nieuzasadniony w ocenie Sądu jest zarzut dotyczący naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013, poprzez jego błędną interpretacje polegającą na tym, że przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej, przy wagach P1 ,P2, P28, P37 i P43 powinni być uwzględniani jedynie uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2012 r., którzy fizycznie przebywali w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, a nie na podstawie skierowania wydanego przez ORE, a przy wadze P39 - jedynie wychowankowie ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych, posiadający w tej dacie aktualne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane przez poradnię psychoIogiczno-pedagogiczną. Przypomnieć należy, że w stanie prawnym objętym przedmiotowa sprawą, część oświatowa subwencji ogólnej była naliczana m.in. na podstawie liczebności uczniów i wychowanków uczęszczających do konkretnych szkół i placówek oświatowych, a nie na podstawie jedynie dokumentów, np. skierowań posiadanych przez młodzieżowe ośrodki wychowawcze. Nieletni, który był skierowany do młodzieżowego ośrodka wychowawczego, a nie przebywał w danym młodzieżowym ośrodku wychowawczym nie był wychowankiem tej placówki ani uczniem szkoły funkcjonującej w strukturach tego ośrodka. Tym samym taki ośrodek nie był uprawniony do wykazywania takiego nieletniego w systemie informacji oświatowej, a w konsekwencji taki nieletni nie mógł być uwzględniony w kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, na terenie której znajdował się ośrodek. Ponadto przypisanie danego ucznia i wychowanka do konkretnej wagi przeliczeniowej powinno się odbywać zgodnie z wymogami wskazanymi w opisach poszczególnych wag, co zostało prawidłowo przez organy orzekające w sprawie uwzględnione.

W rozpatrywanej sprawie nie doszło zatem do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego ani też innych przepisów postępowania w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy. W sprawie nie doszło też do naruszenia, zarzucanych skargą ani innych, przepisów prawa materialnego w sposób wpływający na jej wynik.

Minister prawidłowo stwierdził brak podstaw do wykazania w systemie informacji oświatowej 15 nieletnich skierowanych do Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w [...], jako wychowanków tego ośrodka, skoro w dniu sprawozdawczym osoby te nie były zakwaterowane w tym ośrodku. Tym samym Minister prawidłowo nie podzielił stanowiska Ministerstwa Edukacji Narodowej, wyrażonego w piśmie z 30 listopada 2017 r., zasadnie przyjmując, że w wadze P37 zgodnie z jej opisem chodziło o prawidłowe ustalenie – według stanu na dzień 30 września 2012 r. – liczby wychowanków korzystających z zakwaterowania w tym ośrodku. Minister wyjaśnił również różnicę między kalkulacją kwoty zawyżenia części oświatowej subwencji ogólnej powstałą w wyniku przeprowadzonego postepowania, a kalkulacją dokonaną w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w [...] powołując się na zmianę wartości wskaźnika korygującego Di oraz obniżenie liczby uczniów przeliczonych wagą P43.

W konsekwencji, za prawidłowe należało uznać wydanie przez Ministra Finansów decyzji określającej zwrot nienależnie uzyskanej kwoty, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 w wysokości 1 188 002 zł – na podstawie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Ustalenia faktyczne dokonane przez organ na podstawie zebranego materiału dowodowego wskazały nieprawidłowe naliczenie kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej dla Powiatu, poprzez błędne określenie liczby uczniów przeliczeniowych stosownie do załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013, co stanowiło wystarczającą podstawę do zastosowania przez organ art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.

Mając na względzie to wszystko o czym wyżej mowa sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.