Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1059/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 pkt 41 lit. a, art. 102 ust. 5 pkt 21 i 25, art. 134, art. 146 ust. 1 pkt 2, art. 149 ust. 1 pkt 7 i ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1793
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.
article: art. 2 ust. 5, art. 25 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1638
law: Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Kielcach z dnia 31 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 643/17 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w K. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 643/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę A. Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z [...] lipca 2017 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że [...] marca 2017 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Dyrektor OW NFZ), ogłosił konkurs ofert poprzedzający zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: profilaktyczne programy zdrowotne w zakresie: program badań prenatalnych na obszarze województwa [...]. W ogłoszeniu określono okres obowiązywania umów od [...] lipca 2017 r. do [...] czerwca 2022 r. (okres rozliczeniowy od [...] lipca 2017 r. do [...] grudnia 2017 r.). Z czterech ofert złożonych przez: 1) B. w K., 2) C. Sp. z o. o w K., 3) D. w K., 4) A. Spółkę Jawną w K. - Komisja konkursowa [...] maja 2015 r. wybrała do zawarcia umowy oferty określone powyżej numerami 1-3.

Decyzją z [...] czerwca 2017 r. Dyrektor OW NFZ oddalił odwołanie A. Spółki Jawnej, podnosząc, że nie doszło do naruszenia przez Komisję konkursową zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Decyzją z [...] lipca 2017 r., Dyrektor OW NFZ, po rozpatrzeniu wniosku spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1793 ze zm.; dalej: ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej) oraz art. 104 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2017 r.

Skargę na powyższą decyzję wniosła spółka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że istota sporu w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy wybrany przez Komisję Konkursową oferent C. Sp. z o.o. spełniał w dniu składania oferty określone prawem wymogi uznania go za świadczeniodawcę, skoro - co w sprawie pozostaje poza sporem - nie rozpoczął jeszcze wykonywania działalności leczniczej i nie posiadał w tej dacie zawartej umowy ubezpieczenia OC wymaganej art. 25 ust. 2 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 1638 ze zm.).

Zdaniem WSA, rozstrzygnięcie powyższej kwestii ma istotny wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, gdyż z ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej wynika, że oferentami mogą być wyłącznie świadczeniodawcy, a art. 149 ust. 1 pkt 7 tej ustawy stanowi, że odrzuca się ofertę, jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2. Także zarządzenie nr 18/2017/DSOZ Prezesa NFZ z 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, wydane na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 21 i 25 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, stanowi w § 2 pkt 14, że przez oferenta rozumie się świadczeniodawcę, który ubiega się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Sąd przytoczył definicję legalną zawartą w art. 5 pkt 41 lit. a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, zgodnie z którą świadczeniodawcą jest podmiot wykonujący działalność leczniczą w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej. Stosownie zaś do art. 2 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej, podmiot wykonujący działalność leczniczą – a więc świadczeniodawca - to m.in. podmiot leczniczy, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, tj. przedsiębiorca w rozumieniu przepisów ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2168) we wszelkich formach przewidzianych dla wykonywania działalności gospodarczej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej - w zakresie, w jakim wykonuje działalność leczniczą.

Dalej, Sąd przytoczył art. 103 ustawy o działalności leczniczej, zgodnie z którym działalność leczniczą można rozpocząć po uzyskaniu wpisu do rejestru, (...) i zwrócił uwagę, że C. sp. z o.o. wpis do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą uzyskała [...] kwietnia 2017 r., a jako datę rozpoczęcia działalności leczniczej wskazano [...] czerwca 2017 r.

Sąd wywiódł, że wpis do rejestru, jest warunkiem koniecznym do rozpoczęcia legalnej działalności leczniczej, przy czym przepisy nie nakazują rozpoczęcia wykonywania tej działalności w dniu dokonania wpisu, zwłaszcza jeżeli podmiot – jak w rozpoznawanej sprawie – wskazał termin rozpoczęcia działalności leczniczej przypadający na dzień późniejszy. Zdaniem WSA, nakazu takiego nie można wyprowadzać z przepisów nakładających na podmioty lecznicze (świadczeniodawców) obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o działalności leczniczej oraz art. 136b ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach). Jeżeli we wniosku o wpis do rejestru, podmiot leczniczy wskazał późniejszą datę rozpoczęcia działalności leczniczej i wpis taki został dokonany w rejestrze, to obowiązek ubezpieczenia powstaje w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia wykonywania działalności leczniczej, jak stanowi art. 25 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej. Sytuacja taka jednocześnie oznacza, według WSA, że z dniem wpisu do rejestru, podmiot leczniczy staje się podmiotem leczniczym wykonującym działalność leczniczą w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności leczniczej, a więc świadczeniodawcą, o którym mowa w art. 2 pkt 41 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, który nie rozpoczął jeszcze wykonywania tej działalności, a więc nie rozpoczął świadczenia usług medycznych. Ważne natomiast jest, aby data rozpoczęcia działalności leczniczej przez podmiot składający swoją ofertę w konkursie ogłoszonym na podstawie art. 139 ustawy, nie była późniejsza aniżeli początek okresu, na który zawierana jest umowa na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz.

Sąd miał na uwadze, że do złożonej oferty C. Sp. z o.o. dołączyła promesę polisy z [...] kwietnia 2017 r., w której E. S.A. [...] w K. potwierdziło, że na wniosek spółki obejmuje w okresie od [...] czerwca 2017 r. do [...] maja 2018 r. ochroną ubezpieczeniową obowiązkową odpowiedzialność cywilną świadczeniodawcy udzielającego opieki zdrowotnej celem przedłożenia w NFZ. Ponadto w piśmie z [...] maja 2017 r. spółka oświadczyła, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na cały okres obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

W tej sytuacji Sąd uznał, że organ zasadnie przyjął, że powyższe dokumenty spełniają wymagania określone w § 14 ust. 1 pkt 6 zarządzenia z 14 marca 2017 r., a spółka mogła być uznana za świadczeniodawcę w rozumieniu § 2 pkt 14 tego zarządzenia.

Przepisy cytowanego zarządzenia, ustawy o świadczeniach oraz ustawy o działalności leczniczej wskazują przy tym na dwie możliwe sytuacje.

Pierwsza, gdy podmiot na dzień zgłaszania się do konkursu rozpoczął już wykonywanie działalności leczniczej i usługi w tym zakresie faktycznie świadczy.

Drugi przypadek, to sytuacja mająca miejsce w niniejszej sprawie w odniesieniu do C. Sp. z o.o., w której podmiot na datę zgłoszenia oferty posiadał wpis do rejestru, lecz nie rozpoczął jeszcze wykonywania działalności leczniczej. Wówczas obowiązek zawarcia ubezpieczenia powstaje dopiero w dniu poprzedzającym rozpoczęcie wykonywania tej działalności.

Powyższa wykładnia przepisów zarządzenia Prezesa NFZ pozwala, zdaniem WSA, na realizację ustawowych zasad, w tym zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Z tych też powodów za chybiony WSA uznał zarzut naruszenia art. 134 ustawy o świadczeniach i zasady równego traktowania świadczeniodawców.

Według Sądu I instancji przedstawiona wykładnia nie pozostaje przy tym w jakiejkolwiek sprzeczności z zasadą, że posiadanie umowy ubezpieczenia jest jednym z podstawowych warunków rozpoczęcia i prowadzenia działalności leczniczej.

Reasumując Sąd stwierdził, że bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, poprzez jego niezastosowanie i nieodrzucenie oferty C. sp. z o.o. albowiem oferta ta spełniała warunki określone we wskazanych wyżej ustawach i zarządzeniu Prezesa NFZ z 14 marca 2017r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka, zaskarżając to orzeczenie w całości.

Wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.:

a. art. 103 ustawy o działalności leczniczej, poprzez niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że data wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą jest równoznaczna oraz tożsama w skutkach prawnych z datą rozpoczęcia wykonywania działalności leczniczej;

b. art. 25 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej poprzez niezastosowanie i nieuwzględnienie w kwestii ustalenia daty rozpoczęcia wykonywania działalności leczniczej przez oferenta C. Sp. z o.o.;

c. art. 5 pkt 41 lit. a ustawy o świadczeniach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji dokonanie wykładni rażąco rozszerzającej w stosunku do definicji legalnej świadczeniodawcy;

d. art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, to jest zasady równego traktowania świadczeniodawców, poprzez jego niezastosowanie i dopuszczenie do udziału w postępowaniu prowadzonym w trybie konkursu ofert oraz wybór oferenta, który nie miał statusu świadczeniodawcy;

e. art. 136 b ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej poprzez niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że świadczeniodawca nie musi wykonywać działalności leczniczej i posiadać polisy OC;

f. art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej poprzez niewłaściwe zastosowanie w zw. z art. 149 ust. 1 pkt 7 i art. 149 ust. 3 poprzez niezastosowanie i w konsekwencji, nieodrzucenie oferty oferenta C. Sp. z o.o., który w dniu złożenia oferty, jak również w dniu rozstrzygnięcia postępowania, nie spełniał warunków określonych w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, to jest nie był świadczeniodawcą, na skutek czego jego oferta winna podlegać odrzuceniu;

g. § 2 pkt 14 zarządzenia Prezesa NFZ nr 18/2017/DSOZ poprzez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że z definicji legalnej oferenta, zawartej w tym przepisie, wynika, że nie musi on w dniu złożenia oferty w postępowaniu konkursowym z NFZ wykonywać działalności leczniczej i posiadać polisy OC, czyli mieć statusu świadczeniodawcy;

h. § 14 ust 1 pkt 6 zarządzenia Prezesa NFZ nr 18/2017/DSOZ poprzez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że skoro oferent na dzień składania oferty w postępowaniu konkursowym z NFZ może przedłożyć promesę polisy OC na okres obowiązywania umowy z NFZ, to nie musi w tej dacie wykonywać działalności leczniczej.

Z uwagi na powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] czerwca 2017 r., wyznaczenie rozprawy celem rozpoznania sprawy, a także zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zarządzeniem z 18 listopada 2020 r., Przewodnicząca Wydziału II Izby Gospodarczej NSA skierowała sprawę na posiedzenie niejawne, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. poz. 1842).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W ocenie składu orzekającego, w niniejszej sprawie nie można stwierdzić istnienia żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego zakres kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku Sądu I instancji wyznaczają zgłoszone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie (art. 174 § 1 i 2 i art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę według przedstawionej reguły Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie zasługiwał na uwzględnienie.

Zarzuty formułowane w skardze do WSA oraz podstawy, na których oparto skargę kasacyjną, są niemal tożsame. Istotą sporu nadal zatem jest to, czy spółka z o.o. C. - konkurent strony skarżącej kasacyjnie, który uzyskał większą ilość punktów - spełniał w dacie złożenia oferty wymóg uznania go za świadczeniodawcę.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, analiza pisemnych motywów zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że kwestię tę Sąd I instancji rozstrzygnął prawidłowo i zaskarżony wyrok w pełni odpowiada prawu.

Za nietrafny uznać należy zarzut naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 7 i ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej przez ich niezastosowanie i nieodrzucenie oferty oferenta C. sp. z o.o.

Istotnie, w myśl art. 149 ust. 1 pkt 7 powołanej ustawy, odrzuca się ofertę, jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2.

Powołany w treści cytowanego przepisu art. 146 ust. 1 pkt 2, stanowi, że Prezes Funduszu określa szczegółowe warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, obejmujące w szczególności obszar terytorialny, dla którego jest przeprowadzane postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, z uwzględnieniem taryfy świadczeń w przypadku jej ustalenia w danym zakresie.

Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, Prezes NFZ w zarządzeniu nr 18/2017/DSOZ z 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, wydanym na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 21 i 25 ustawy o świadczeniach, wskazał - w § 2 pkt 14 - że przez oferenta rozumie się świadczeniodawcę, który ubiega się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Nie ulega zatem kwestii, że jednym z warunków, o których mowa w art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, jest aby oferent był świadczeniodawcą.

Powołana ustawa definiuje świadczeniodawcę. Stosownie mianowicie do treści art. 5 pkt 41 lit. a użyte w tej ustawie określenie - świadczeniodawca - oznacza podmiot wykonujący działalność leczniczą w rozumieniu przepisów ustawy o działalności leczniczej.

W pełni prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, że wymóg wykonywania działalności leczniczej - w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej - nie oznacza jednak, że oferentem może być jedynie podmiot, który faktycznie już udziela świadczeń opieki zdrowotnej.

Sąd I instancji ważąc tę kwestię zasadnie odniósł się do regulacji zawartych w ustawie o działalności leczniczej, do której wprost odsyła cytowany art. 5 pkt 41 lit. a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej i z unormowań tych wyprowadził właściwe wnioski.

I tak, w myśl art. 2 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej, podmiot wykonujący działalność leczniczą (świadczeniodawca) to m.in. podmiot leczniczy, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, tj. przedsiębiorca w rozumieniu przepisów ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2168) we wszelkich formach przewidzianych dla wykonywania działalności gospodarczej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej - w zakresie, w jakim wykonuje działalność leczniczą.

Przy czym - skoro art. 103 ustawy o działalności leczniczej przewiduje, że działalność leczniczą można rozpocząć po uzyskaniu wpisu do rejestru /.../ a w okolicznościach niniejszej sprawy niesporne jest, że C. sp. z o.o. w dacie składania oferty była wpisana do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą i wskazała datę rozpoczęcia tej działalności - to znaczy, że spółka ta spełniała wymóg bycia świadczeniodawcą - w rozumieniu art. 5 pkt 41 lit. a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej a także wymóg bycia oferentem - w rozumieniu § 2 pkt 14 zarządzenia Prezes NFZ nr 18/2017/DSOZ z 14 marca 2017 r.

Nie było zatem podstaw ani do odrzucenia oferty wskazanego oferenta na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej ani do wzywania tego oferenta do usunięcia braków w oparciu o art. 149 ust. 1 ust. 3 powołanej ustawy, zgodnie z którym w przypadku gdy świadczeniodawca nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów lub gdy oferta zawiera braki formalne, komisja wzywa oferenta do usunięcia tych braków w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia oferty.

Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego aprobuje też wywód WSA, że rozumienie statusu świadczeniodawcy oraz oferenta wyłącznie jako podmiotu już faktycznie prowadzącego działalność leczniczą wykluczałoby z udziału w konkursach na zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej podmioty, które zamierzają wejść na ten rynek. Zgodzić należy się z tym, że takie podejście mogłoby prowadzić do zmonopolizowania rynku usług medycznych finansowanych ze środków publicznych przez świadczeniodawców realizujących już usługi medyczne i w praktyce uniemożliwiałoby powstanie jakichkolwiek nowych podmiotów leczniczych, które rozpoczęcie wykonywania działalności leczniczej uzależniają od kontraktu z NFZ i opierają realizowanie świadczeń medycznych na finansowaniu ich ze środków publicznych.

Zasadny jest wywód, że sposób rozumowania przedstawiony przez stronę wnosząca skargę kasacyjną prowadziłby do naruszenia zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców - wyrażonej w art. 134 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej - która może przejawiać się w różnych aspektach, ale oznaką prawidłowego jej zastosowania niewątpliwie jest stosowanie takich samych kryteriów do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu - jak to miało miejsce w analizowanym przypadku.

Przychylenie się do poglądów skarżącej kasacyjnie spółki prowadziłoby zaś - jak również zasadnie wyjaśnił to WSA - do nieuzasadnionego uprzywilejowania świadczeniodawców już udzielających świadczeń zakontraktowanych przez NFZ, względem tych podmiotów, które po raz pierwszy ubiegają się o udzielenie zamówienia na realizowanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Zdaniem składu orzekającego NSA, wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze kasacyjnej, Sąd I instancji prawidłowo też ocenił spełnienie przez konkurenta skarżącej spółki wymogu związanego z ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej.

Istotnie, w myśl art. 136 b ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, świadczeniodawca będący podmiotem wykonującym działalność leczniczą podlega obowiązkowi ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na zasadach określonych w przepisach ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.

W zgodzie ze stanowiskiem, że oferentem/świadczeniodawcą może być podmiot, który faktycznie nie wykonuje jeszcze działalności leczniczej, pozostaje regulacja zawarta w § 14 ust. 1 pkt 6 zarządzenia Prezesa NFZ z 14 marca 2017 r. Powołany przepis stanowi, że oferta w formie pisemnej powinna zawierać m.in. kopię polisy lub innego dokumentu potwierdzającego zawarcie przez oferenta umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej oferenta za szkody wyrządzone w związku z udzielaniem świadczeń w zakresie przedmiotu postępowania na okres obowiązywania umowy; oferent może złożyć także umowę przedwstępną lub inny dokument, w tym także oświadczenie, stwierdzające, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy.

W myśl art. 25 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej, obowiązek ubezpieczenia powstaje najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia wykonywania działalności leczniczej.

Zgodzić trzeba się z WSA, że taki sposób skonstruowania powyższych regulacji uwzględnia fakt, że w konkursie ofert wystartować mogą zarówno podmioty już udzielające świadczeń opieki zdrowotnej i wykonujące działalność leczniczą w sposób faktyczny, a co za tym idzie posiadające ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej oferenta, jak i podmioty, które dopiero zamierzają rozpocząć wykonywanie działalności leczniczej w przypadku zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Trafna jest w końcu uwaga, że nie sposób od podmiotów, które dopiero zamierzają rozpocząć wykonywanie działalności leczniczej, wymagać uprzedniego zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej oferenta za szkody wyrządzone w związku z udzielaniem świadczeń w zakresie przedmiotu postępowania, w sytuacji gdy ewentualne udzielenie im zamówienia na realizację tych świadczeń jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, które dopiero rozstrzygnie się w następstwie konkursu i od którego uzależniają one rozpoczęcie wykonywania działalności leczniczej.

Podkreślenia wymaga też, że - wobec braku zarzutów naruszenia przepisów postępowania - poza sporem są okoliczności faktyczne sprawy, w tym fakt, że spółka C. przedstawiła stosowną promesę polisy i złożyła oświadczenia, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na cały okres obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Tak więc również odnośnie do wymogów dotyczących ubezpieczenia działalności leczniczej nie zachodziła możliwość zastosowania art. 149 ust.1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.

Mając na uwadze całokształt poczynionych rozważań skład orzekający uznał, że żaden z zarzutów naruszenia wskazanych w podstawach kasacyjnych przepisów prawa materialnego - czy to przez błędną ich wykładnię czy też przez niewłaściwe zastosowanie - nie znajduje usprawiedliwienia.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku.

Postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania (pkt 2) wydano na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).