Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2742/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Protokolant - Beata Bińkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2008 r. sprawy ze skargi H.Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi datowanej 10 października 2007 r. wniesionej przez pełnomocnika skarżącego - r. pr. W.D. - jest decyzja z dnia [...] sierpnia 2007 r., wydana przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych reprezentującego Zakład Ubezpieczeń Społecznych, utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] czerwca 2007 r., o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie [...] zł.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z 26 kwietnia 2007 r. H.Z zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie wszelkich zaległości z tytułu nieopłaconych składek łącznie z odsetkami i wszelkimi kosztami.

Wyjaśnił, iż nie jest w stanie opłacić zaległych składek z powodu trudnej sytuacji materialnej w jakiej się znajduje. Wskazał, iż ma na utrzymaniu dwie uczące się córki oraz pozostająca bez pracy żonę. Poinformował, iż rodzina utrzymuje się z rolnictwa, a miesięczny dochód gospodarstwa wynosi [...] zł. W związku z powyższym zmuszony był zaciągnąć kredyt (Bank [...] w O. oraz [...]), gdyż jego wydatki wielokrotnie przewyższają uzyskiwane dochody. Ponadto zaznaczył, iż zaległość nie powstała z jego winy, nie wiedział bowiem, iż będąc zarejestrowany w KRUS ma obowiązek jednoczesnego odprowadzania składek do ZUS. Wyjaśnił: "otrzymałem decyzję z KRUS o wstecznym wyrejestrowaniu mnie z Ubezpieczeń Rolniczych i co spowodowało obciążenie mnie składkami w ZUS od 1999 r. do 2005 r."

Decyzją z [...] czerwca 2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu powyższego wniosku, odmówił H.Z. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano treść art. 28 ust. 2, 3 i 3a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 1998 r., 137, poz. 887 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365). Wyjaśniono, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w przypadku wnioskodawcy nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie należności. Skarżący uzyskuje bowiem dochody i na bieżąco spłaca zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów. Dodatkowo w przypadku trudności z jednorazową spłatą zobowiązania - co bez wątpienia ma miejsce w niniejszej sprawie - skarżący może regulować zaległości w formie rat. Poinformowano, że istnieje ponadto możliwość hipotecznego zabezpieczenia wierzytelności Zakładu.

Wnioskiem z [...] lipca 2007 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł, iż w przypadku wnioskodawcy zachodzą przesłanki umorzenia należności określone w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zaznaczył, iż zaległości z tytułu składek nie powstały z winy umyślnej skarżącego ale są wypadkową zmian ustawy z 12 września 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników i uchybień pracowników ZUS i KRUS. Wskazując na trudną sytuację materialną i rodzinną zainteresowanego, pełnomocnik podkreślił, iż H.Z. wraz z niepracującą żoną i [...] uczących się córek utrzymuje się jedynie z dochodów jakie przynosi prowadzone gospodarstwo rolne. Ponadto młodsza córka wnioskodawcy ([...] lat) jest niepełnosprawna i pozostaje pod stalą kontrolą lekarzy specjalistów. Wyjaśnił, ż straty w gospodarstwie rolnym, spowodowane klęską suszy w 2006 r., skutkowały koniecznością zaciągnięcia kredytów. Podsumowując, pełnomocnik wnioskodawcy podkreślił, iż rodzina zainteresowanego, na utrzymanie jednej osoby dysponuje kwotą [...] zł (plus dofinansowanie z UE) zaś młodsza córka skarżącego ze względu na stan zdrowia, wymaga stałej opieki.

Decyzją z [...] sierpnia 2007 r., Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w sprawie odmowy umorzenia należności

z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Rozpatrując sprawę ponownie organ wskazał, iż nie znalazł podstaw do umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3 i 3a. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. o szczególnych zasadach umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Podniesiono, że skarżący uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego. Dodatkowo otrzymuje dopłaty unijne do gospodarstwa w wysokości [...] zł rocznie. Ponadto córka skarżącego - N.Z. - według oświadczenia zainteresowanego, nie potrzebuje opieki i pomocy w codziennych czynnościach, tym samym nie zachodzi przesłanka konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zarzucił naruszenie art. 11 k.p.a., bowiem w uzasadnieniu nie wyjaśniono przesłanek jakimi kierował się organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie. Wskazał ponadto, iż decyzja z [...] sierpnia 2007 r. nie zawiera uzasadnienia prawnego oraz faktycznego, co stanowi naruszenie art. 107 k.p.a. Organ przemilczał też argumenty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co oznacza, że sprawa nie została wnikliwie rozpatrzona. Pełnomocnik skarżącego zaznaczył, iż biorąc pod uwagę treść wniosku o umorzenie, Prezes ZUS miał obowiązek ustosunkować się do zakresu przedmiotowego wniosku, tzn. odrębnie uzasadnić dlaczego omawia umorzenia należności z tytułu składek i odrębnie dlaczego odmawia umorzenia w całości odsetek od nieopłaconych składek.

Pełnomocnik skarżącego zarzucił również, iż "poza niewielką zmianą uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest identyczne jak decyzji ją poprzedzającej".

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) p.p.s.a., a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Mając na względzie powyższe, tj. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] sierpnia 2007 r., w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, a więc badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071) jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 1998 r., 137, poz. 887 ze zm.), Sąd uznał, iż decyzja ta odpowiada prawu, dlatego też skargę - jako niezasadną - oddalił.

Sąd zważył, iż granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku H.Z. z 26 kwietnia 2007 r., którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu nieopłaconych składek.

Wobec treści wniosku skarżącego, wszczynającego kontrolowane przez Sąd postępowanie administracyjne, zastosowanie w sprawie miał - w szczególności - przepis art. 28 w związku z art. 32 u.s.u.s., w myśl którego, do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

Zgodnie z treścią wymienionego art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział instytucję umarzania należności z tytułu składek, należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu. Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Podkreślić należy, iż w uchwale z 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w razie stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.".

Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie - jak słusznie zauważył Prezes Zakładu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności. Jak bowiem prawidłowo ustalił organ orzekający, skarżący osiąga dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego, który w 2006 r., pomimo strat spowodowanych klęską suszy, wyniósł [...] zł. Dodatkowo zainteresowany otrzymuje dopłaty unijne do gospodarstwa w wysokości [...] zł.

Z kolei, w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z 31 lipca 2003 r. Zgodnie z powołanym powyżej paragrafem 3, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 wymienionego rozporządzenia, także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on - ale nie musi - umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście, gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu.

Wskazać w tym miejscu należy, iż sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego obejmuje przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem.

Mając powyższe na względzie - zdaniem Sądu - Prezes Zakładu, w wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego prawidłowo uznał, iż okoliczności rozpatrywanej sprawy nie uzasadniają w sposób dostateczny zastosowania przepisów art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz ww. rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. Dokonując takiej oceny wziął pod uwagę, jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji, całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. dokumenty złożone przez skarżącego oraz podniesione przez niego okoliczności. Organ odwoławczy uwzględnił bowiem aktualną - obiektywnie trudną - sytuację majątkową i finansową skarżącego, wskazując, iż uzyskiwane przez wnioskodawcę dochody z całą pewnością nie pozwalają na jednorazową spłatę zadłużenia. Wskazał również, iż z zestawienia dochodów i wydatków wynika iż, roczne dochody rodziny skarżącego wynoszą [...] zł zaś wydatki miesięczne: [...] zł - opłaty czynszowe, [...] zł - opłata za wynajem pokoju studiującej poza miejscem zamieszkania córki wnioskodawcy oraz wydatek związany ze spłatą raty kredytów. Organ zaznaczył jednocześnie, iż zainteresowany nie przedstawił żadnych dokumentów (rachunki, faktury) świadczących o wysokości opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Prezes Zakładu odniósł się także do sytuacji rodzinnej skarżącego wskazując, iż zgodnie z jego oświadczeniem córka zainteresowanego, N.Z., nie wymaga pomocy przy codziennych czynnościach. Motywując zaskarżone rozstrzygnięcie Prezes Zakładu zwrócił również uwagę zarówno na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jak i na zasadność umorzenia składek wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych i szczególnie drastycznych, obiektywnie wskazujących na brak możliwości realizacji zobowiązań wobec ZUS z punktu widzenia konieczności utrzymania gospodarstwa domowego na poziomie niezagrażającym egzystencji stwierdzając, iż rozpatrywany przypadek do takich nie należy.

Do wszystkich podniesionych okoliczności i dowodów organ odniósł się w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, uzasadniając przy tym swoje stanowisko w sprawie w kontekście przesłanek uregulowanych w art. 28 u.s.u.s. oraz § 3 cyt. powyżej rozporządzenia. Tym samym, w ocenie Sądu, nie jest dowolnym wniosek organu, iż w przypadku skarżącego nie zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie wnioskowanej ulgi pomimo braku całkowitej nieściągalności.

Z wymienionych wyżej powodów, zdaniem Sądu, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych słusznie uznał, iż fakt, że zainteresowany osiąga dochody z tytułu prowadzonego gospodarstwa oraz dopłat unijnych we wskazanej wyżej wysokości, nie daje podstaw do uznania, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi sytuacja, w której zagrożona byłaby sfera elementarnych potrzeb zobowiązanego i jego rodziny.

W tym miejscu zaznaczyć należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności. Podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, istnieje możliwość wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego - negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie - nie może być uważane za dowolne.

Rozpatrując legalność zaskarżonej decyzji w świetle zarzutów skargi, Sąd nie stwierdził takich naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, mając na względzie specyfikę rozstrzygania w ramach uznania administracyjnego, organ w sposób prawidłowy poczynił ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), z poszanowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, art. 11 k.p.a.). Analiza okoliczności faktycznych dotyczących sytuacji materialnej i osobistej (rodzinnej) skarżącego - w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego - znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które - zdaniem Sądu - spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., a w szczególności zawiera ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i ww. rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego z perspektywy wskazanych w nim norm prawa materialnego, co czyni nieuzasadnionym zarzut skargi w odnośnym zakresie.

Za nietrafne uznać należy zarzuty skargi dotyczące treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, skarżący podnosi bowiem: "poza niewielką zmianą uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest identyczne jak decyzji ją poprzedzającej". Jeśli bowiem prawidłowo przeprowadzone postępowanie wskazuje na zasadność poprzedniej decyzji, nic nie stoi na przeszkodzie wydaniu identycznego - z poprzednim - rozstrzygnięcia (v. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 587/97 (niepubl.)). W rozpatrywanej sprawie, w wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania odwoławczego z poszanowaniem podstawowych zasad procesowych i przepisów k.p.a. rządzących postępowaniem dowodowym, decyzją z [...] sierpnia 2007 r. Prezes ZUS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane w I instancji podzielając tym samym - zasadne zdaniem Sądu, a wskazane w uzasadnieniu - stanowisko Zakładu w zakresie stwierdzenia braku przesłanek do umorzenia wnioskowanych należności. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji poza powtórzeniem argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji organu I instancji zawiera również odniesienie do okoliczności przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ zauważył bowiem, m.in., iż jak wynika z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz dokumentów załączonych przez pełnomocnika skarżącego, żona zainteresowanego - A.Z. - nie pracuje zaś sytuacja finansowa rodziny od momentu spisania wywiadu majątkowego nie zmieniła się, jedynie starsza córka nie pobiera stypendium socjalnego.

Wskazać również należy, iż bez wpływu na powyższą ocenę zaskarżonej decyzji pozostaje kwestia braku odrębnego ustosunkowania się organu do wniosku skarżącego w części dotyczącej umorzenia składek oraz odrębnego uzasadnienia odmowy umorzenia odsetek od nieopłaconych składek. Wskazać bowiem należy, iż - mając na względzie zakres żądania wniosku o umorzenie należności z 26 kwietnia 2007 r. - organ konsekwentnie przyjął, iż przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest całość zadłużenia, tzn. należność główna wraz z pochodnymi. Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ utrzymał w mocy decyzję ZUS o odmowie umorzenia składek, odsetek oraz kosztów upomnienia.

Sąd nie zgodził się również z podniesionym w skardze argumentem, iż wbrew stwierdzeniu zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie można z jednej strony twierdzić, że płatnik znajduje się w trudnej sytuacji, a z drugiej strony podnosić brak przesłanek do umorzenia należność. Podnieść bowiem należy, iż w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezes Zakładu wyjaśnił, iż nie kwestionuje sytuacji finansowej skarżącego. Jednakże nie jest ona na tyle trudna aby w przypadku wnioskodawcy, można było mówić o spełnieniu przesłanek wynikających z 28 u.s.u.s. oraz § 3 cyt. powyżej rozporządzenia.

Na marginesie Sąd zaznacza, iż każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie zaległości (ew. z wnioskiem o rozłożenie należności na raty w myśl art. 29 u.s.u.s.), bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2000 r. w sprawie o sygn. akt III SA 398-399/99 - zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje zwłaszcza, jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu. Jakkolwiek pogląd ten wypowiedziano w oparciu o przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, to jednak jest on w pełni aktualny także na gruncie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykracza poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.