Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 726/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 13v ust.1, art. 13v ust.2
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 7, art. 7a
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2020 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 4 sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu z siedzibą w O. z dnia 9 czerwca 2020 r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego P.N. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dla powiatu g. z siedzibą w O. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą przyznania pomocy finansowej P. N. (zw. dalej: producentem, stroną bądź skarżącym).

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu [...] listopada 2019 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynął wniosek strony o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym - szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem

w 2019 r. suszy, huraganu gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy. Producent we wniosku wskazał, że wnioskuje o pomoc publiczną. Wraz z wnioskiem, producent złożył protokół oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie sporządzony przez właściwą Komisję powołaną zarządzeniem Wojewody Z. nr [...] z dnia [...] r.

W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż na terenie gminy P. obręb W., na której znajduje się działka ew. [...] deklarowana przez stronę, Instytut Upraw Nawożenia i Gleboznawstwa nie odnotował dla wskazanej uprawy mieszanki zbożowej jarej na ziarno, wskazanej w Protokole

z szacowania szkód, spadku klimatycznego bilansu wodnego (KBW) poniżej progowych wartości opublikowanych przez ministerstwo. Z uwagi zatem na fakt, iż przedłożony protokół z oszacowania zawiera uprawy, na których zgodnie z KBW susza nie wystąpiła oraz w związku z brakiem możliwości na podstawie przedłożonej dokumentacji, określenia wiarygodnej kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym, organ

I instancji uznał, iż brak jest podstaw do przyznania producentowi rolnemu pomocy finansowej.

W dniu [...] r. producent wniósł od powyższej decyzji odwołanie,

w którym zakwestionował odmowę przyznania pomocy suszowej przez jednostkę ARiMR, skoro tylko jedna działka według IUNG nie spełnia wymagań i kryteriów suszy.

Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem strony zawartym w odwołaniu stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ odwoławczy nakreślił ramy prawne sprawy. Powołując treść § 13v ust.1 rozporządzania Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r., poz.187 ze zm.) oraz definicję suszy wskazaną w art. 3 ust. 2 pkt. 10 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich ( Dz. U. z 2019 r. poz. 477 ze zm.) wskazał , iż sporna działka strony, na której Komisja wskazała straty w plonie w wysokości 75% zlokalizowana jest w powiecie gryfickim, gminie P., obrębie W., a strona zadeklarowała na niej mieszankę zbożową jarą. Działka ta została zakwalifikowana przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG) w P. do kategorii gleb II.

Na podstawie danych Instytutu Upraw, Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG) – Państwowego Instytutu Badawczego w P., organ odwoławczy stwierdził, że na ww. działce strony (kategoria gleby II) nie stwierdzono w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 21 marca do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego (KB W) poniżej wartości określonej dla zboża jarego. W gminie P. stwierdzono jedynie wystąpienie suszy na glebach kategorii I na zbożach jarych w miesiącach: luty, lipiec i sierpień. Na glebach kategorii II, III oraz IV na zbożach jarych nie wystąpiło zjawisko suszy.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo odmówił stronie przyznania płatności ponieważ weryfikacja czy dla danych upraw wystąpiła lub nie wystąpiła susza, w rozumieniu przepisów ww. ustawy, może nastąpić jedynie na podstawie danych Klimatycznego Bilansu Wodnego, udostępnianych przez IUNG

w P..

Organ odwoławczy wskazał, iż będąc zobowiązanym do wyczerpującego rozpatrzenia materiału zgromadzonego w sprawie, w tym dowodów na wystąpienie suszy w [...] r. z których wynika, że na obszarze działki ewidencyjnej nr [...] położonej w województwie z. , nie wystąpiło w [...] r. zjawisko suszy, zobowiązany był odmówić mocy dowodowej protokołowi szacowania szkód, który stanowił załącznik do wniosku o przyznanie pomocy. Powyższe skutkowało natomiast brakiem możliwości przyznania pomocy z tytułu suszy.

Organ odwoławczy dodał, że Komisja powołana przez Wojewodę, która szacowała szkody w gospodarstwie, mogła oszacować szkody które powstały

w uprawach wnioskodawców jako szkody spowodowane przez suszę, gdy dla upraw zgłaszanych przez rolnika, na kategorii gleby na której znajdowały się te uprawy

w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 21 marca do dnia 30 września, wystąpił spadek klimatycznego bilansu wodnego (KBW) poniżej wartości określonej dla tych roślin uprawnych i dla tych gleb zgodnie z KBW.

W ocenie organu odwoławczego, stwierdzone przez Komisję na terenie gospodarstwa strony straty, nie mogły zostać uznane za straty spowodowane przez suszę ze względu na to, iż susza - w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, a więc i rozporządzenia - nie wystąpiła.

Odnosząc się do odwołania organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji

w prawidłowy sposób odrzucił cały dokument jakim był protokół z szacowania strat

w gospodarstwie, ponieważ protokół został sporządzony wadliwie i nie mógł przyjąć go w części. Związane jest to z brakiem możliwości określenia poprawnej kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym, co jest między innymi potrzebne do weryfikacji formy pomocy. Organ odwoławczy dodał, że strona miała możliwość wystąpienia do komisji

o zmianę protokołu szacowania szkód, czego nie uczyniła. Tym samym zdaniem organu przedstawiona przez stronę kopia protokołu nie mogła być podstawą do uznania wniosku o przyznanie wnioskowanej pomocy finansowej.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, iż nie doszło do naruszenia przez organ I instancji przepisów materialnych i proceduralnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy:

- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. tj. Dz.U z 2020 r., poz. 256, zw. dalej: "kpa" ) poprzez zaniechanie w toku postępowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tj. okoliczności czy wystąpiła susza na działkach wskazanych przez skarżącego w trakcie szacowania szkód, przy całkowitym braku poszanowania przez organ administracji interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli w tym samego skarżącego,

- nadto również art. 7a poprzez odejście od obowiązku interpretowania wątpliwości co do treści normy prawnej nakazującej sporządzenie właściwego protokołu

z szacowania strat w gospodarstwie, a tym samym rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść strony, w sytuacji gdy skarżący nie miał możliwości wpłynięcia na właściwe sporządzenie stosowanego protokołu szacowania start w gospodarstwie,

- zaniechanie w toku postępowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tj. powodów dla którego sporządzono protokół wadliwie

z dokładnym wskazaniem o jakie wadliwości idzie, a nadto zaniechanie wykonania czynności pozwalających na usunięcie wad protokołu z szacowania szkód

w gospodarstwie,

- art. 7b poprzez zaniechanie przez organ administracji współdziałania w toku postępowania z organami krajowej administracji w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, tym bardziej, iż sam organ administracji wskazuje na braki w treści protokołu, które skutkują pozbawieniem pomocy należnej skarżącemu.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odmiennej oceny przez organy administracji i producenta rolnego możliwości przyznania mu pomocy finansowej

w związku z powstaniem w jego gospodarstwie szkody w wyniku wystąpienia w 2019 r. suszy.

Odmawiając przyznania wnioskowanej pomocy organy wskazały, że na jednej

z wchodzących w skład gospodarstwa rolnego działek (nr ew. [...]) i zgłoszonych do przyznania pomocy nie powstała susza zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 477 ze zm.) do której to odsyła § 13v ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w 2019

i 2020 r.

Natomiast skarżący uważa, że niezasadnie organy odmówiły mocy dowodowej załączonemu przez niego do wniosku protokołowi komisji powołanej przez Wojewodę, która dokonała szacowania szkód w jego gospodarstwie. Ponadto w jego ocenie został on bez prawidłowego wyjaśnienia sprawy przez organy pozbawiony pomocy, która jest dla jego gospodarstwa niezbędna.

Zakreślając ramy prawne rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że przepisy prawa materialnego znajdujące zastosowanie przy udzielaniu pomocy finansowej dla rolników, których uprawy dotknęły straty spowodowane suszą, zawarte są zarówno

w aktach prawa miejscowego jak i w akrach prawa unijnego. Tym samym określenie warunków koniecznych, których spełnienie jest niezbędne przy ubieganiu się

o przyznanie pomocy z tego tytułu wymaga odwołania się do obu rodzajów aktów prawnych.

Jak wynika z art. 4 i następne ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438), podmiotem właściwym w sprawach szeroko rozumianego wpierania rolnictwa i obszarów wiejskich jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W art. 4 ust. 6 ww. ustawy, prawodawca krajowy zawarł delegację ustawową stosownie do której szczegółowe zasady realizacji powierzonych Agencji zadań dookreślają przepisy wydanego przez Radę Ministrów rozporządzenia.

Korzystając z powyższej delegacji Rada Ministrów wydała w dniu 27 stycznia 2015 r. Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U.

z 2015 poz. 187 ze zm., dalej "rozporządzenie"). Zgodnie z § 13v ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia, w 2019 i 2020 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi,

o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,

w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych

i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy i jednocześnie będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014.

Stosownie do § 13v ust. 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na warunkach określonych w przepisach rozporządzenia nr 702/2014 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję,

o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej

w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, albo zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1408/2013 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w pkt 1.

Zgodnie natomiast z § 13v ust. 4 pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej.

W § 13v ust. 5 rozporządzenia wskazane zostały wymogi jakie ma spełniać wniosek producenta rolnego o przyznanie pomocy, zaś w ust. 6 pkt 1 § 13 rozporządzenia wskazano, że do wniosku, o którym mowa w ust. 4, dołącza się kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, który poza informacjami,

o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 16 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 25 czerwca 2014 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 193, str. 1), do którego odwołuje się przytoczony powyżej § 13v ust.

2 rozporządzenia: "niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej" oznacza niekorzystne warunki pogodowe, takie jak: mróz, burza i grad, lód, ulewny lub długotrwały deszcz lub poważna susza, które niszczą ponad 30 % średniej produkcji wyliczonej na podstawie:

a) produkcji z ubiegłych trzech lat; lub

b) średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej.

Z kolei przywołana w § 13v ust. 1 pkt 2 rozporządzenia zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych (Dz. U. z 2019 poz. 477) art. 3 ust. pkt 10 szkody powodowane przez suszę - oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 21 marca do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb. Określenie wartości wymienionych

w powyższym przepisie następuje stosownie do art. 3 ust. 5 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych, z którego wynika, że minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza,

w drodze obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rolnictwa, w okresie od dnia 21 maja do dnia 20 października, w terminie do 10 dni po zakończeniu sześciodekadowego okresu, wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, na podstawie danych przekazanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że suszą w rozumieniu ustawy

o ubezpieczeniach upraw rolnych jest tylko stan ustalony w oparciu o dane Instytutu Upraw, Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2010 r. sygn., akt V CSK 265/10).

Podsumowując wskazać należy, iż stosownie do przywołanych powyżej przepisów pomoc finansowa z tytułu wystąpienia szkód spowodowanych suszą przysługuje, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki:

1) w gospodarstwie rolnym wystąpiła poważna susza, która zniszczyła ponad 30% średniej produkcji wyliczonej na podstawie produkcji z ubiegłych trzech lat lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej - warunek wynikający z art. 2 pkt 16 rozporządzenia nr 702/1014;

2) wystąpienie suszy dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb na określonym terenie zostało ogłoszone w drodze obwieszczenia w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej BiP urzędu obsługującego tego ministra - warunek wynikający z § 13c ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 10 i ust. 5 ustawy o uprawach rolnych;

3) ubiegający się o przyznanie pomocy złożył wniosek zawierający elementy określone w § 13c ust. 5 rozporządzenia z dołączoną kopią protokołu sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód - warunek wynikający z § 13c ust. 4, 5 i 6 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 5 rozporządzenia.

Wskazać w tym miejscu należy, że z żadnej regulacji nie wynika, że aby producent mógł uzyskać pomoc susza powinna wystąpić w całości jego gospodarstwa rolnego. Wręcz przeciwnie lektura treści formularza protokołu szacowania szkód prowadzi do konstatacji, że wniosek o przyznanie pomocy może dotyczyć całości bądź części gospodarstwa rolnego, ustalenie zatem, że na części gospodarstwa producenta susza nie wystąpiła nie prowadzi do pozbawienia możliwości przyznania mu pomocy do tej części gospodarstwa, na której susza wystąpiła.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż poza sporem pozostaje, że w uprawach zgłoszonych we wniosku na oszacowanej przez komisję d.s. szacowania szkód powierzchni [...] ha wystąpiła susza. Natomiast

w odniesieniu do działki I1 o numerze ewidencyjnym [...]_[...].[...]

o powierzchni [...] ha, na której zadeklarowana została uprawa – mieszanki zbożowe jare na ziarno na podstawie danych Klimatycznego Bilansu Wodnego, udostępnionych przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w P. dla tej uprawy

w dowolnym okresie raportowania susza nie wystąpiła. Tym samym nie został spełniony wymieniony powyżej jako 2 warunek przyznania pomocy.

W odniesieniu do zadeklarowanych działek A1, B1, C1, D1, E1, F1, G1,H1, H2 i H3 w dowolnym okresie raportowania susza wystąpiła, tym samym wobec tych działek zostały spełnione wszystkie ww. warunki przyznania pomocy.

W istocie zatem w odniesieniu do działki I1 protokół szacowania szkód z dnia [...] listopada 2019 r. w zakresie w jakim uznano w nim wystąpienie suszy na tej działce jest wadliwy.

Postępowanie przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa regulowane jest w art. 10a ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stosownie do którego 1. Jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81.

Zasadniczo zatem w postępowaniu organy Agencji nie stosują tych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest co do zasady stronie.

Zastosowanie jednak w pełni znajduje przepis art. 80 kpa stanowiący, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Dokonując swobodnej oceny dowodów w rozpoznawanej sprawie organy uznały, za niewiarygodny w całości protokół komisji d.s. szacowania szkód z dnia [...] listopada 2019 r. Tymczasem z art. 80 kpa wynika, że na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia czy udowodniona została konkretna okoliczność.

W rozpoznawanej sprawie zatem organ powinien był uznać za nieudowodnioną okoliczność wystąpienia suszy na działce I1. Na pozostałych działkach producenta bowiem susza wystąpiła, okoliczność ta nie tylko pozostaje poza sporem, lecz także jest udowodniona i wykazana.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w żadnej procedurze, czy to regulującej postępowanie administracyjne, postępowanie karne, czy też cywilne nie ma przepisów, które uniemożliwiałyby uznanie za wiarygodny dowód w części. Zarówno dowód

w postaci zeznań świadka, strony, czy dokumentu może w części nie zasługiwać na danie mu wiary, a w części może to być dowód wiarygodny.

W rozpoznawanej sprawie zatem za nieprawidłowe i sprzeczne z treścią cytowanego powyżej art. 80 kpa należy uznać stanowisko organów uznające za niewiarygodny protokół komisji z dnia [...] listopada 2019 r. w całości. Organ powinien był uznać, że na działce I1 nie wystąpiło zjawisko suszy, natomiast na pozostałych działkach zgłoszonych przez producenta do przyznania mu pomocy zjawisko takie wystąpiło.

W ocenie sądu nie można podzielić stanowiska organów co do tego, że "odrzucenie" omawianego dokumentu w całości nastąpiło ze względu na brak możliwości określenia poprawnej kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym.

W powyższej kwestii przede wszystkim wskazać należy, że stosownie do treści art. 7b kpa w toku postępowania organy administracji publicznej współdziałają ze sobą

w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz sprawność postępowania, przy pomocy środków adekwatnych do charakteru, okoliczności i stopnia złożoności sprawy. Przepis ten reguluje zasadę współdziałania organów administracji publicznej i nakłada na te organy obowiązek współdziałania

w takim zakresie jaki jest niezbędny zarówno do wyjaśnienia stanu faktycznego jak

i stanu prawego sprawy. Jednocześnie owo współdziałanie przy wyjaśnieniu stanu sprawy jest ograniczone interesem społecznym i słusznym interesem obywateli a także sprawnością postępowania i użyciem adekwatnych środków do konkretnej sprawy. Innymi słowy jeżeli do wyjaśnienia konkretnej sprawy niezbędne jest podjęcie przez organy administracji publicznej współdziałania to organy współdziałanie to co do zasady powinny podjąć chyba, że interes społeczny lub interes obywateli stoją takiemu współdziałaniu na przeszkodzie, bądź podjęcie współdziałania wiązałoby się

z koniecznością użycia nadmiernych środków.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji zapoznał się z treścią protokołu komisji d.s. szacowania szkód i uznał, że nie jest on w całości prawidłowy, ze względu na to, że na jednej z działek zjawisko suszy nie wystąpiło, to w pierwszej kolejności powinien był podjąć współpracę z komisją, celem usunięcia zaistniałej nieprawidłowości. Organ w rozpoznawanej sprawie takiej współpracy w ogóle nie podjął. Wystosował natomiast do strony wezwanie z dnia [...] lutego 2020 r., w którym wskazał, że deklarowane uprawy – mieszanki zbożowe na ziarno o pow. 1,14 ha,

w których wystąpiły szkody nie spełniają definicji suszy i wezwał stronę do złożenia wyjaśnień. Organ jednak nie wskazał, że oczekuje od strony przedłożenia zmienionego protokołu komisji. Organ drugiej instancji natomiast w uzasadnieniu zawarł stwierdzenie, że: "strona miała możliwość wystąpienia do komisji o zmianę protokołu szacowania szkód czego nie uczyniła". Treść uzasadnienia decyzji organu odwoławczego zatem sugeruje, że gdyby producent przedłożył "poprawiony" protokół szacowania szkód, wówczas pomoc zostałaby mu przyznana.

Takie postępowanie organów w ocenie sądu nie zasługuje na aprobatę, dążąc do prawidłowego wyjaśnienia sprawy organy powinny zgodnie z zasadą wynikającą

z omawianego powyżej art. 7b kpa podjąć współpracę z komisją celem uzyskania prawidłowego protokołu szacowania szkód. O ile natomiast intencją organu przy formułowaniu zobowiązania z dnia [...] lutego 2020 r. było uzyskanie przez producenta takiego poprawionego protokołu, to zobowiązanie to powinno być w sposób jasny

i precyzyjny sformułowane wraz z podaniem odpowiedniego rygoru, czyli wskazaniem co się stanie, gdy strona nie przedstawi żądanego dokumentu.

Dodatkowo wskazać należy, że zasady przyznawania pomocy określone są

w regulacjach, które są organom znane tj. w art. 25 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 702/2014 a także w wytycznych z dnia 20 maja 2019 r. dla Komisji powołanych przez Wojewodę dotyczących ogólnych zasad szacowania szkód w gospodarstwach rolnych

i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę.

Mając powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a.") uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem cytowanych powyżej przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, uwzględnił skargę.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę przedstawione powyżej zastrzeżenia dotyczące oceny dowodu w postaci protokołu komisji i wyda rozstrzygnięcie przy ich uwzględnieniu.

Orzeczenie o kosztach oparte zostało o treść art.200 p.p.s.a., który statuuje zasadę odpowiedzialności organu za wynik sprawy. Na koszty złożył się wniesiony przez skarżącego wpis od skargi.