Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1071/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 2, ust. 7
journal: Dz.U. 2005 nr 236 poz 2008
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Michał Sowiński, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazania przyłączenia posesji do istniejącej sieci kanalizacyjnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania Z. T. od decyzji Burmistrza Miasta P. z dnia [...] listopada 2008 r. nakładającej na wyżej wymienionego obowiązek przyłączenia do istniejącej sieci kanalizacyjnej posesji położonej przy ul. [...] w P. w terminie 120 dni od daty uprawomocnienia się decyzji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, iż z przedłożonych akt sprawy wynika, że na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. znajduje się zbiornik bezodpływowy (szambo), z którego wypływają nieczystości płynne na powierzchnię terenu. Ponadto ustalono, że w ulicy [...] jest sieć kanalizacyjna.

Z treści art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika natomiast, że jeżeli na danym terenie istnieje sieć kanalizacyjna, to posiadanie zbiornika bezodpływowego, nawet spełniającego wszelkie wymagania, nie zwalnia z obowiązku podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Zwalnia jedynie posiadanie przydomowej oczyszczalni ścieków.

W związku z powyższym w ocenie organu na właścicielu nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. ciąży obowiązek podłączenia posesji do sieci kanalizacyjnej.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, iż budynek znajdujący się na terenie przedmiotowej nieruchomości został wyłączony z użytkowania decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ stwierdził, że decyzja tego organu nakazuje właścicielowi wykonanie określonych prac w budynku i wyłącza jego użytkowanie do czasu przeprowadzenia prac remontowych. Na dzień składania odwołania sam odwołujący się wskazał, że zamieszkują w tym budynku lokatorzy. Ponadto przepisy nakładające obowiązek podłączenia do sieci kanalizacyjnej wskazują na nieruchomość, nie odnoszą się natomiast do stanu faktycznego i prawnego obiektów tam się znajdujących.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. T. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż Burmistrz Miasta P. od kilku lat narusza jego interesy jako właściciela budynku nr [...] położonego przy ul. [...] w P., wykorzystując obiekt dla potrzeb gminy na mieszkania dla najuboższych i niepełnosprawnych mieszkańców. W ten sposób, jego kosztem, realizuje ustawowe zadania gminy i pomimo wielokrotnie składanych wniosków, nie wykwaterowuje lokatorów bezprawnie zasiedlonych w tym domu. W sprawie tej Prokuratura Rejonowa w P. prowadzi aktualnie śledztwo. Skarżący podniósł również, że nie zamieszkuje w przedmiotowym budynku ani nie czerpie z niego żadnych innych pożytków, albowiem budynek od ponad 10 lat kwalifikował się do generalnego remontu a lokatorzy od lat nie opłacają czynszu w ani żadnych kosztów eksploatacji domu. Poważne uszkodzenia dachu, pionów kominowych i wszystkich instalacji wewnętrznych a ponadto niespotykany w jakichkolwiek innych budynkach stan zagrzybienia ścian wszystkich lokali spowodował wyłączenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego budynku z użytkowania. Pomimo decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Burmistrz Miasta P. nie wykwaterowując lokatorów, doprowadził do dalszej degradacji przedmiotowego budynku. Zdaniem rzeczoznawców budowlanych obecnie koszty remontu domu mogą być wyższe, niż gdyby budynek został zburzony i wybudowany od początku. Szczegółową ocenę stopnia zniszczenia budynku będzie można wykonać dopiero po opróżnieniu lokali przez lokatorów i po zdjęciu więźby dachowej oraz zbiciu wszystkich zagrzybionych tynków. W kontekście przedstawionych faktów, w ocenie skarżącego, niezasadna jest decyzja zmuszająca go do wydatkowania pieniędzy na inwestowanie w przyłącze do zbiorczej kanalizacji, podczas gdy nieruchomość wymaga całkiem innych nakładów inwestycyjnych lub rozbiórki budynku. Nieuprawnione jest również zdaniem skarżącego stwierdzenie organu, iż właściciel będzie wykorzystywał budynek na cele mieszkaniowe, ponieważ o opłacalności remontu zadecyduje dopiero częściowa rozbiórka budynku i praktyczna ocena jego aktualnego stanu technicznego. Skarżący podniósł ponadto, że przedmiotowy budynek jest wyposażony w bezodpływowe zbiorniki na nieczystości ciekłe, spełniające wszystkie wymogi szczelności i objętości, znacznie przewyższające potrzeby budynku w całości zasiedlonego lokatorami. Przy prawidłowej eksploatacji budynek zapewnia dwutygodniowy okres gromadzenia nieczystości normatywnie aż dla 16 potencjalnych lokatorów. Obecnie w budynku zameldowanych jest i zamieszkuje 4 lokatorów. Istniejące zbiorniki na nieczystości płynne w pełni więc zabezpieczają potrzeby. Bardzo zły stan budynku powoduje jednak, że lokatorzy, aby uzyskać nowe lokale, podejmują desperackie kroki zwrócenia na siebie uwagi władz miasta P. W tym celu m. in. doprowadzają do celowego przepełniania się zbiorników bezodpływowych. Skarżący podniósł również, że istniejąca od 1936 r. w budynku wewnętrzna instalacja kanalizacyjna nigdy nie była remontowana i wymaga obecnie całkowitej zmiany a także innego rozwiązania konstrukcyjnego. Decyzja Burmistrza P. całkowicie pomija ten fakt, narzucając nieracjonalne, doraźne rozwiązania dla "załatwienia sprawy z urzędu". Dopiero po wykonaniu nowego projektu wewnętrznej instalacji w budynku celowe może być rozważenie podłączenia pod kanalizację zbiorczą, o ile budynek nie zostanie rozebrany.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził, żeby naruszała ona prawo, zarówno materialne jaki i procesowe.

Regulacje służące utrzymaniu czystości i porządku, jak również w tym zakresie zadania gminy oraz obowiązki właścicieli nieruchomości, zawiera ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 z późn. zm., zwanej dalej "ustawą"). Szczegółowe obowiązki w zakresie utrzymania czystości i porządku określa art. 5 ust. 1-4 ustawy.

Stosownie do dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt. 2 właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku poprzez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Z kolei, zgodnie z art. 5 ust. 7 ustawy, w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1-4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku. Wykonanie tej decyzji, stosownie do treści art. 5 ust. 9 ustawy, podlega egzekucji w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.).

Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika zatem ustanowiony przez ustawodawcę obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Od obowiązku tego zwalnia jedynie wyposażenie nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. W przypadku ustalenia przez organ, że właściciel nieruchomości nie wykonuje powyższych ustawowych obowiązków, organ zobowiązany jest nałożyć nakaz jego wykonania.

W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że w ulicy [...], przy której położona jest nieruchomość skarżącego, znajduje się sieć kanalizacyjna. W tej sytuacji fakt posiadania bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe spełniających, zdaniem skarżącego, wszelkie wymogi szczelności i objętości oraz znacznie przewyższających potrzeby budynku w całości zasiedlonego lokatorami, nie zwalnia skarżącego z obowiązku przyłączenia nieruchomości stanowiącej jego własność do istniejącej sieci. Warunkiem zwolnienia z tego obowiązku jest jedynie wyposażenie nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków, natomiast skarżący takiej oczyszczalni nie posiada. Dlatego też prawidłowo organ odwoławczy uznał, że skoro w przedmiotowej sprawie istnieją warunki podłączenia nieruchomości do instalacji sanitarnej, a nieruchomość nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, to brak realizacji obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi podstawę do wydania przez Burmistrza Miasta P. decyzji, o której mowa w art. 5 ust. 7 ustawy.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, iż niezasadna jest decyzja zmuszająca właściciela budynku do wydatkowania pieniędzy na inwestowanie w przyłącze do zbiorczej kanalizacji, w sytuacji, gdy nie jest wiadomym, czy właścicielowi wystarczy środków na remont pozwalający na oddanie budynku do użytku, oraz czy remont ten jest w ogóle opłacalny, należy podnieść, iż sformułowanie art. 5 ust. 7 ustawy, stanowiącego proceduralną podstawę działania Burmistrza Miasta P., każe uznać, że decyzja nakładająca na skarżącego obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej nie ma charakteru uznaniowego, konieczność jej wydania nie jest pozostawiona ocenie organu i nie zależy od takich okoliczności jak sytuacja majątkowa czy życiowa osoby zobowiązanej. Przepis ten nie daje organowi podstaw do odstąpienia od egzekwowania obowiązku, jeżeli obowiązek taki istnieje. Ponadto zgodzić należy się z twierdzeniem organu, iż przepisy nakładające obowiązek podłączenia do sieci kanalizacyjnej wskazują na nieruchomość nie odnosząc się do stanu faktycznego i prawnego obiektów tam się znajdujących.

W oparciu o dokonane w sprawie niekwestionowane ustalenia, z których wynika, że w ulicy [...] jest sieć kanalizacyjna a na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. znajduje się zbiornik bezodpływowy (szambo), z którego wypływają nieczystości płynne na powierzchnię terenu, Burmistrz Miasta P. był zatem nie tylko uprawniony, lecz wręcz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej wykonanie obowiązku ustawowego. Argumenty podnoszone w skardze nie mogły wobec tego odnieść zamierzonego skutku i doprowadzić do uchylenia wydanej decyzji.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.