Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 362/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt.3, art. 3 pkt. 9, art. 51 , art. 48
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: par.36 ust.2
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art.153, art. 145 par.1 pkt.1 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie: Sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.) Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi D. T. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 31 grudnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego D. T. kwotę 500 zł (pięćset złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [.....] z dnia 12 stycznia 2012 r. znak. [.....] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu k. - ziemskiego w K. (zwany daje w skrócie PINB) nałożył na D.T. obowiązek wykonania rozbiórki dwóch zbiorników szamba znajdujących się na działce nr ewid. [.....] w miejscowości R. , gmina S. , wykonanych z kręgów betonowych których krawędzie pokryw, usytuowane są w odległości 1,10 m i 1,45 m od ogrodzenia betonowego znajdującego się pomiędzy działkami nr ewid. nr nr [.....] w R. , gmina S.

W podstawie prawnej decyzji organ nadzoru budowlanego I instancji przywołał art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 oraz w związku z art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 i art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity - z 2010 r. Dz. U. nr 243 poz. 1623) oraz art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przypomniał, iż postępowanie administracyjne zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [.....] - ziemskiego w K. w związku z pismem L.R. z dnia 10 czerwca 2003 r., w którym w/w poinformowała, iż na działce sąsiedniej M.T. samowolnie dokonuje budowy szamba. Organ wskazał, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że L.R. jest właścicielem działki nr ewid. [.....] płożonej w miejscowości R. gm. S. M.T. , którego wniosek dotyczył był właścicielem działki nr ewid. [.....] na której znajduje się szambo, będące przedmiotem postępowania. Aktualnie właścicielem tej działki jest D.T. . PINB zaznaczył, iż w toku postępowania trzykrotnie zostały przeprowadzone oględziny oraz rutynowa kontrola, w wyniku których ustalono, iż na działce nr ewid. [.....] , znajdują się trzy pokrywy zbiorników na nieczystości ciekłe: pokrywa zbiornika prostokątnego oraz dwie pokrywy zbiorników z kręgów betonowych, usytuowane powyżej i poniżej zbiornika prostokątnego. W trakcie przeprowadzonych w dniu 30 stycznia 2009 r. oględzin dokonano pomiarów usytuowania przedmiotowych pokryw w odniesieniu do istniejącego ogrodzenia betonowego oraz budynku mieszkalnego, usytuowanych na działce nr ewid. [.....] w miejscowości R. Pierwsza pokrywa - zbiornika z kręgów betonowych - znajduje się w odległości 2,60 m od budynku mieszkalnego M.T. (pomiar do osi pokrywy) oraz w odległości 1,10 m od ogrodzenia betonowego (pomiar do krawędzi pokrywy). Krawędzie drugiej pokrywy - zbiornika betonowego prostokątnego, znajdują się w odległości 1,15 m od krawędzi pokrywy pierwszej oraz w odległości 1,65 m od ogrodzenia betonowego. Natomiast krawędzie trzeciej pokrywy - zbiornika z kręgów betonowych - znajdują się w odległości 3,00m od krawędzi drugiej pokrywy oraz w odległości 1,45 m od ogrodzenia betonowego. Organ I instancji zaznaczył, iż ustalił również, że na działce L.R. znajduje się ogrodzenie z siatki, usytuowane w odległości ok. 0,10 m od ogrodzenia betonowego. Budynek mieszkalny L.R. został usytuowany w odległości 2,00 m od ogrodzenia z siatki, które wg jej oświadczenia, stanowi granicę pomiędzy działkami (nr ewid. [.....] w miejscowości R. ).

Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy PINB wskazał, iż na planie realizacyjnym zagospodarowania działki nr [.....] położonej w R. , stanowiącym załącznik do decyzji pozwolenia na budowę z dnia 16 września 1986 r. znak: [.....] wydanej przez Urząd Miasta S. dla L.R. i M.R. , na działce sąsiedniej stanowiącej własność M.T. , w pobliżu granicy z działką Państwa R. - w obrębie projektowanego budynku typowego nr [.....] naniesiony został zbiornik, w kształcie prostokątnym, oznaczony literą "Z." Organ zaznaczył, iż w aktach postępowania znajduje się też kopia planu realizacyjnego zagospodarowania działki nr [.....] położonej w R. stanowiąca załącznik do wydanej dla inwestora M.T. przez Urząd Miejski w S. decyzji pozwolenia na budowę budynku gospodarczego z dnia 10 maja 1993 r. znak: [.....] . Na planie tym, w odległości ok. 0,50 m od granicy pomiędzy działkami M.T. i L.R. został naniesiony prostokątny zbiornik opisany jako "istn. szambo."Również w projekcie zagospodarowania działki, zatwierdzonym przez Urząd Miejski w S. w decyzji z dnia 10 listopada 1993 r. znak: [.....] , wydanej dla M.T. i A.T. na rozbudowę budynku mieszkalnego nr [.....] w R. , w pobliżu granicy pomiędzy działkami nr ewid. [.....] (aktualnie....) i [.....] został naniesiony prostokątny zbiornik oznaczony nr [.....] , opisany jako "istn. szambo." W ocenie organu I instancji na podstawie w/w planów zagospodarowania działek, nie jest możliwe jednoznaczne i bezsporne wskazanie lokalizacji prostokątnego zbiornika na nieczystości - szamba. Na planach tych, zbiornik ten nanoszony był jako znajdujący się w pobliżu działki L.R. (nr ewid....), jednakże nie zostały wskazane przez projektantów odległości zbiornika od granicy. Również na podstawie w/w planów zagospodarowania działek, nie jest możliwe ustalenie, w jakiej odległości od linii rozgraniczającej drogi lub ściany południowej budynku M.T. został usytuowany zbiornik, bowiem nie zostały również naniesione przez projektantów te odległości. Na podstawie w/w planów można jedynie stwierdzić, iż zbiornik ten sytuowany był na działce nr ewid. [.....] (aktualnie....), w obszarze sąsiadującym z budynkiem mieszkalnym znajdującym się na działce nr ewid. [.....] , stanowiącym własność L.R. . PINB podkreślił, iż w toku postępowania została wyjaśniona kwestia przebiegu granic. Jak wynika bowiem z przywołanych powyżej planów zagospodarowania działek z roku 1986 i 1993, budynek mieszkalny L.R. winien być usytuowany w odległości 2,0 m od granicy z działką M.T. . Pomiary przeprowadzone w trakcie oględzin w dniu 30 stycznia 2009 r. wykazały, iż budynek ten znajduje się w odległości 2,0 m od starego ogrodzenia z siatki. W toku postępowania L.R. oświadczyła, iż granica pomiędzy działkami przebiega wzdłuż ogrodzenia z siatki - a w trakcie oględzin w dniu 30 stycznia 2009 r. oświadczyła, iż część granicy dotycząca przedmiotowej sprawy nie została naruszona od ok. 40 lat. Organ I instancji zaznaczył, iż Urząd Miejski w S., przy piśmie z dnia 05 stycznia 2009 r. znak: [.....] przesłał uwierzytelnioną kopię ugody spisanej w dniu 18 grudnia 1999 r. wraz ze szkicem polowym. Z dokumentów tych wynika, iż spór o granicę, dotyczy odcinka znajdującego się w odległości 4,60 m od ściany południowej budynku L.R. , przebiegającego na długości 9,2 m, w kierunku południowym. Z ugody tej wynika również, iż M.T. zobowiązał się do wykonania ogrodzenia z segmentów betonowych. Natomiast odnośnie usytuowania zbiorników, ustalono w trakcie oględzin w dniu [.....] 2009 r., iż zbiorniki te nie są zlokalizowane w obrębie spornego odcinka granicy. Najbliżej została usytuowana pokrywa zbiornika z kręgów betonowych (oznaczonego dla potrzeb postępowania nr 3) tj. w odległości ok. 1,5 m - w kierunku północnym, od wyżej wskazanej ściany południowej budynku L.R. . Mając powyższe na uwadze w ocenie PINB nie ma logicznego uzasadnienia na kwestionowanie przez M.T. , na własną niekorzyść, przebiegu granicy na odcinku, który dotyczy przedmiotowej sprawy.

Oceniając wiarygodność twierdzeń stron prezentowanych przez nie w trakcie postępowania, organ I instancji przypomniał, iż w dniu 26 marca 2004 r. w trakcie rozprawy administracyjnej L.R. oświadczyła, iż w roku 1980 stała się właścicielką działki sąsiedniej (nr ewid.......), i według jej wiedzy szambo to wówczas istniało. Na podstawie wykonanych w trakcie oględzin w dniu 30 stycznia 2009 r. pomiarów ustalono, iż obecnie krawędź pokrywy prostokątnego zbiornika znajduje się w odległości 1,75 m (1,65 m od ogrodzenia betonowego + 0,10 m pomiędzy ogrodzeniami) od granicy pomiędzy działkami. W trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 07 listopada 2005 r. L.R. , wniosła, iż nastąpiła zmiana lokalizacji prostokątnego zbiornika. PINB zaznaczył jednak , iż nie przedłożyła ona innych dowodów niż znajdujące się w aktach postępowania w/w plany zagospodarowania, jak również nie przedstawiła w toku postępowania świadków, którzy potwierdziliby fakt zmiany lokalizacji prostokątnego zbiornika na nieczystości ciekłe. W ocenie więc organu I instancji kwestia zmiany usytuowania prostokątnego zbiornika nie została udowodniona. Mając powyższe na uwadze PINB ustalił, iż prostokątny zbiornik na nieczystości ciekłe powstał w aktualnym miejscu przed rokiem 1980. Organ wskazał nadto, iż obowiązujące w okresie powstania prostokątnego zbiornika na nieczystości ciekłe, przepisy Zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. (§ 56 ust. 6 ) dopuszczały lokalizację wolnostojących zbiorników na nieczystości ciekłe w odległości minimum 1 m od granicy nieruchomości przy zastrzeżeniu, że zbiorniki te winny mieć nieprzepuszczalne ściany i dno. PINB podniósł dalej, iż rozbieżności w twierdzeniach stron pojawiają się natomiast odnośnie powstania dwóch zbiorników z kręgów betonowych, usytuowanych powyżej i poniżej prostokątnego zbiornika. W tym zakresie organ przypomniał, iż L.R. w toku postępowania twierdziła, iż w czerwcu 2003 r. dokonano przebudowy szamba w ten sposób, że powstało szambo 3 - komorowe w miejsce 1 - komorowego. Natomiast M.T. w trakcie obecności w Inspektoracie w dniu 15 lipca 2004 r., pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oświadczył, że szambo istniało od ok. 1965-70 r. jako dwukomorowe - jeden zbiornik okrągły z kręgów w tym samym miejscu co obecnie, drugi zbiornik w kształcie prostokąta (zbiorniki przelewowe). Zbiorniki były nieszczelne i wymagały natychmiastowego remontu. Ponadto w/w oświadczył, że wykonał następujące roboty: w pierwszym zbiorniku o przekroju okrągłym wymieniono kręgi (posadowiono w tym samym miejscu), uszczelniono kręgi, dno uszczelniono i poza tym pozostał bez zmian. Drugi zbiornik pozostał prostokątny - który uszczelniono. Wykonano trzeci zbiornik z kręgów betonowych i połączono zbiorniki między sobą. Organ zaznaczył jednak, iż w protokole z przyjęcia stron Pan T. zmienił zapis "dwukomorowe na wielokomorowe przelewowe" oraz "wykonano trzeci zbiornik" na "wyremontowano trzeci zbiornik, które to roboty polegały na wyciągnięciu jednego kręgu i wstawieniu nowych kręgów betonowych uszczelnionych łącznie z dnem, założeniu pokryw."

Organ nadzoru budowlanego I instancji podkreślił, iż konfrontacja stron postępowania w trakcie przeprowadzonej w dniu 07 listopada 2005 r. rozprawy administracyjnej nie doprowadziła do wyjaśnienia kwestii zarówno legalności jak i okresu powstania dwóch zbiorników z kręgów betonowych. L.R. podtrzymała, iż zbiorniki te zostały wykonane w roku 2003, natomiast M.T. , iż szambo 3 - komorowe zostało wykonane w latach sześćdziesiątych, przez poprzedniego właściciela J.T. , natomiast w roku 2003 został wykonany remont zbiorników, polegający na wymianie starych kręgów betonowych na nowe. Organ zaznaczył przy tym, że materiał dowodowy - wyżej przywołane plany zagospodarowania działek nr [.....] (aktualnie......), z roku 1986 oraz z roku 1993, potwierdzają jedynie, iż na działce stanowiącej własność M.T. znajdowało się szambo prostokątne. Z powyższego wynika, iż zbiorniki z kręgów betonowych powstały po roku 1993. Dowody przedstawione przez M.T. tj. oświadczenie Zakładu Ogólnobudowlanego i Instalacji Elektrycznych oraz oświadczenie świadka Z.S. nie pozwalają na ustalenie, z ilu zbiorników składało się szambo przed remontem w roku 2003. Natomiast oświadczenia M.T. dotyczące okresu powstania dwóch zbiorników z kręgów betonowych są niespójne, zmieniał on złożone wcześniej oświadczenia. Tym samym oświadczenia składane w toku postępowania przez M.T. , dotyczące okresu powstania dwóch zbiorników z kręgów betonowych PINB uznał za niewiarygodne. Natomiast złożone w toku postępowania przez L.R. oświadczenia co do okresu powstania dwóch zbiorników z kręgów betonowych są jednolite i spójne, dlatego też organ nadzoru budowlanego I instancji uznał je za wiarygodne.

Niezależnie od tego organ zaznaczył, iż strony postępowania twierdzą jednoznacznie, że w 2003 r. na działce nr ewid. [.....] w R. , prowadzone były roboty budowlane przy urządzeniu budowlanym - szambie. Na wykonanie tych robót, ówczesny właściciel M.T. nie uzyskał pozwolenia na budowę, ani nie zgłosił zamiaru wykonania tych robót w organie administracji architektoniczno - budowlanej (vide oświadczenie złożone w dniu 15 lipca 2004 r.). Jak ustalono, w niniejszym przypadku pokrywy zbiorników na nieczystości, wykonanych z kręgów betonowych znajdują się w odległości 1,20 m (1,10 m + 0,10 m - odległość pomiędzy odrodzeniem z siatki a ogrodzeniem betonowym) m oraz 1,55 (1,45 m + 0,10 - odległość pomiędzy odrodzeniem z siatki a ogrodzeniem betonowym) od granicy pomiędzy działkami nr ewid.nr nr [.....] w R. Zatem aktualnie w ocenie PINB, zbiorniki z kręgów betonowych zostały usytuowane w odległości, od granicy pomiędzy działkami, która nie spełnia warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - §36 ust. 2.)

Zdaniem organu wykonanie w 2003 r. przez ówczesnego właściciela działki nr ewid. [.....] w R. urządzenia budowlanego, którym są dwa zbiorniki szamba z kręgów betonowych wymagało uzyskania decyzji pozwolenia na budowę. Inwestor jednak nie dopełnił tej formalności zatem w niniejszej sprawie zasadnym jest zastosowanie trybu postępowania na podstawie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. PINB przypomniał, iż w celu doprowadzenia przedmiotowych zbiorników szamba do stanu zgodnego z prawem postanowieniem z dnia 19 lutego 2009 r. znak: [.....] nr [.....] (sprostowanym postanowieniem z dnia 11 maja 2009 r. znak: [.....] nr [.....] ), nałożył na ówczesnego właściciela działki nr [.....] w R. M.T. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej, zbiorników na nieczystości ciekłe zawierającej ocenę techniczną zbiorników oraz wskazania sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zobowiązany, M.T. nie dostarczył żądanej ekspertyzy, a podjęta przez PINB egzekucja nałożonego obowiązku okazała się nieskuteczna. W związku z powyższym PINB uznał, iż w niniejszym przypadku zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane doprowadzenie urządzenia budowlanego - szamba do stanu poprzedniego związane jest z dokonaniem rozbiórki wykonanych w 2003 r. dwóch zbiorników szamba z kręgów betonowych. Mając natomiast na uwadze, iż roboty zostały zakończone zasadnym w opinii organu jest zastosowanie art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane.

Odwołanie od opisanej powyżej decyzji do [.....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniósł D.T. . Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji autor odwołania wskazał, że na działce [.....] znajdującej się w miejscowości R. gmina S. w 2003r. zostały tylko wyremontowane istniejące wcześniej zbiorniki szamba wielokomorowego. D.T. zaznaczył także, że nie jest mu wiadomo na jakiej podstawie PINB stwierdził że poprzedni właściciel dokonał budowy szamba, a szambo wg. istniejących dokumentów istniało od początku lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku jako posiadające trzy zbiorniki i było systematycznie opróżniane. W odniesieniu do treści ugody dotyczącej przebiegu granicy, na którą powołuje się organ D.T. podniósł m.in., iż na podstawie przeprowadzonej wizji można stwierdzić że ugoda została tylko wykonana przez poprzedniego właściciela działki [.....] natomiast nie została zrealizowana w żadnym zakresie przez stronę skarżącą. Niezależnie od tego D.T. kwestionując dokonaną przez organ I instancji ocenę wiarygodności zeznań L.R. podniósł, iż PINB przyjął, że jej twierdzenia są spójne i jednolite, gdy tymczasem w wydanej decyzji nr [.....] podano, że na działce [.....] samowolnie dokonuję się budowy szamba i dalej cytat "pani L.R. która w dniu oględzin oświadczyła że obecnie zbudowane szambo zostało zlokalizowane w innym miejscu niż poprzednie" /oględziny w dniu......2003r./ Odwołujący się wskazał , że L.R. , na rozprawie administracyjnej w dniu [.....] .2004 stwierdziła, cytat " pierwotnie istniejące już w tym czasie szambo na działce [.....] zlokalizowane w pobliżu granicy między działkami posiadało kształt zbiornika prostokątnego co uwidocznione było na planach..." Przytaczając ten fragment jej zeznań autor odwołania postawił pytanie czy w tym przypadku można również mówić o spójności zeznań strony skarżącej? Zdaniem D.T. na podstawie istniejących dokumentów należy stwierdzić że istniejące szambo zostało zbudowane przed 1980r. zgodnie z ówczesnymi przepisami, natomiast w 2003r. dokonano jego remontu, nie wykonując budowy nowych zbiorników i nie zmieniając ich usytuowania. Odwołujący się podkreślił jednocześnie, iż w momencie kiedy powstanie sieć kanalizacyjna zobowiązuję się do podłączenia do niej ścieków z jego posesji.

Rozpoznając przedmiotowe odwołanie [.....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją Nr [.....] z dnia 31.12.2013r. znak: [.....] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [.....] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [.....] - ziemskiego w K. z dnia 12 stycznia 2012 r. znak. [.....] .W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ odwoławczy wskazał m.in., iż przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest legalność wykonanych robót budowlanych polegających na wykonaniu zbiornika na nieczystości ciekłe na działce nr ewid. [.....] w R. Organ I instancji ustalił, iż roboty budowlane związane z wykonaniem dwóch spośród trzech komór zbiornika, zostały wykonane samowolnie. Brak również podstaw do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ponieważ naruszają przepisy techniczno-budowlane w stopniu uniemożliwiającym usunięcie stanu naruszenia prawa. W ocenie organu odwoławczego, zasadnym jest orzeczenie w niniejszej sprawie nakazu rozbiórki wykonanych robót budowlanych, w zakresie wskazanym w wyrzeczeniu skarżonej decyzji. W tym zakresie organ II instancji zauważył, iż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie p.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Również przed datą wejścia w życie powyżej wskazanej ustawy, obowiązywały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), które także warunkowały możliwość prowadzenia robót budowlanych od uzyskania przez inwestora stosownej decyzji pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie inwestor wykonanych robót budowlanych, polegających na budowie zbiornika na nieczystości ciekłe, składającego się z trzech komór, nie przedstawił dokumentów, potwierdzających legalność wykonanych robót budowlanych. Również właściwe do wydania pozwoleń na budowę w danym czasie organy administracji architektoniczno-budowlanej, w prowadzonych przez siebie archiwach nie znalazły stosownych dokumentów. Zgromadzone przez organ I instancji dowody wskazują jedynie na okoliczność, iż inwestor uzyskał tylko zgodę na wykonanie jednego zbiornika (jednej komory zbiornika) na nieczystości ciekłe. Także w ocenie organu odwoławczego dowodami potwierdzającymi legalność wykonania jednej komory zbiornika na nieczystości ciekłe są kserokopie zatwierdzonych przez właściwe organy, planów realizacyjnych. Zarówno plan realizacyjny zagospodarowania działki nr [.....] w R. zatwierdzony w dniu 10 maja 1993 r. (załącznik do decyzji -pozwolenia na budowę znak: [.....] Burmistrza Gminy i Miasta S. , k-26), jak i plan realizacyjny działki zatwierdzony w dniu 10 listopada 1993 r. (k-112), utrzymywały lokalizację szamba po wschodniej stronie istniejącego budynku mieszkalnego, jako zbiornika prostokątnego i jednokomorowego.

[.....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - dalej zwany w skrócie jako MWINB- podkreślił, iż w aktach sprawy brak jest natomiast jakichkolwiek dokumentów potwierdzających legalność wykonania dwóch pozostałych komór zbiornika na nieczystości ciekłe. Strony postępowania przedstawiają w tym zakresie sprzeczne stanowiska (k-76 M.T. i k-48 – wyjaśnienia L.R. ), w związku z tym, organ odwoławczy stwierdził, iż wyjaśnienia dokonane przez L.R. uznaje za prawdziwe, ponieważ znajdują potwierdzenie w kserokopiach dokumentów urzędowych.

Zdaniem organu II instancji wykonanie robót budowlanych, polegających na rozbudowie zbiornika na nieczystości ciekłe, stanowiącego urządzenie budowlane należy utożsamiać z przebudową obiektu budowlanego, bowiem ilekroć w ustawie jest mowa o przebudowie należy przez to rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego (art. 3 pkt 7a p.b.). Rozbudowa zbiornika na nieczystości ciekłe przyczyniła się do zmiany parametrów użytkowych budynku mieszkalnego. Ponadto MWNIB wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 p.b.). Inwestor wykonanych robót budowlanych takim pozwoleniem się nie legitymuje. W przypadku samowolnego prowadzenia robót budowlanych, niebędących budową nowego obiektu budowlanego, zastosowanie znajdują przepisy art. 50-51 p.b., które odnoszą się do samowolnie wykonanych robót budowlanych, niebędących budową nowego obiektu budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego za termin wykonania robót budowlanych polegających na budowie dwóch komór zbiornika na nieczystości ciekłe z kręgów betonowych należy uznać rok 2003, co potwierdził sam inwestor wskazując, iż istniejące zbiorniki zostały rozebrane, a następnie wybudowano dwa nowe zbiorniki (k-76) . MWINB podniósł, iż zgodnie z § 36 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej odległości urządzeń sanitarno-gospodarczych, o których mowa w ust. 1 [odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m3 - wyjaśni. WINB w K. / powinny wynosić co najmniej: 1) od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - 5 m, przy czym nie dotyczy to dołów ustępowych w zabudowie jednorodzinnej, 2) od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 2m. Mając powyższe na uwadze organ II instancji przypomniał, iż zgodnie z ustaleniami zawartymi na szkicu usytuowania pokryw zbiorników, wykonanym na podstawie szkicu sporządzonego w trakcie oględzin w dniu 30 stycznia 2009 r. (k-157), zbiorniki z kręgów betonowych nie spełniają przepisów technicznych ze względu na zbyt bliskie usytuowanie pokryw zbiorników od granic działki (w odległości 1,10 - 1,45 m od granicy z koniecznością uwzględnienia marginesu błędy w wielkości 0,10 m, wynikającego ze spornego przebiegu granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi - przy granicy zostały zlokalizowane dwa ogrodzenia (z siatki oraz betonowe), pomiędzy którymi odległość wynosi 0,10 m). Ponadto zbiornik położony bliżej budynku mieszkalnego na działce nr [.....] w R. ma pokrywę umieszczoną w odległości 4,40 m od okna tego budynku. Zatem ustalony stan faktyczny w sprawie zdaniem MWINB wyklucza możliwość innego sposobu usunięcia stanu naruszenia prawa na skutek samowolnego wykonania zbiorników na nieczystości ciekłe, jak tylko rozbiórkę zbiorników szamba znajdujących się na działce nr ewid. [.....] w miejscowości R. , gmina S. , wykonanych z kręgów betonowych których krawędzie pokryw, usytuowane są w odległości 1,10 m i 1,45 m od ogrodzenia betonowego znajdującego się pomiędzy działkami nr ewid. nr nr [.....] w R. , gmina S.

Dlatego w ocenie organu odwoławczego skarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe, albowiem stan niezgodności z prawem może zostać usunięty tylko poprzez rozbiórkę wykonanych robót budowlanych. Organ odwoławczy przyznał, iż nakaz wykonania rozbiórki obciąża w pierwszej kolejności inwestora wykonanych robót budowlanych. Niemniej w sytuacji, gdy inwestor nie jest już dysponentem nieruchomości na cele budowlane (nieruchomość stanowi własność Pana D.T. , syna inwestora), obowiązek rozbiórki został prawidłowo nałożony na aktualnego właściciela nieruchomości.

Skargę na powyższą decyzję [.....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł D.T. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił, iż jest ona wydana w sposób nieobiektywny. W tym zakresie autor skargi podniósł m.in., iż przedmiotowe szambo od zawsze złożone było 3 komór stanowiących naczynia połączone. Skarżący zakwestionował także ustalenia faktyczne poczynione w toku postępowania jak i ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. W tym zakresie D.T. odwołał się m.in. do zaświadczenia z Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. z dnia 08.09.2004r. oraz zaświadczenia z [.....] z dnia 12.09.2003r. o remoncie zbiorników szamba. Dla autora skargi "niezrozumiałym jest w dalszym ciągu stwierdzenie MWINB, że zostały wybudowane 2 nowe komory szamba, skoro wcześniej przedstawiono dokumenty stwierdzające istnienie szamba jako zbiornika połączonego z 3 komór a w 2003r. został przeprowadzony przez poprzedniego właściciela remont 2 komór szamba - w tym przypadku poprzedni właściciel nie potrzebował pozwolenia na budowę". Skarżący zauważy, iż w uzasadnieniu decyzji nr [.....] podano na stronie 1, że odległość od ogrodzenia (pytanie którego?) odległości wynoszą 100-160cm a na stronie 4, że wynoszą one odpowiednio 1,10 - l,45m, a pokrywa od drzwi balkonowych wynosi w jednym przypadku 4,00m a na stronie 4 w/w decyzji odległość ta wynosi 4,4m. W tym zakresie postawił pod znakiem zapytania prawidłowości przedmiotowych pomiarów. Skarżący podniósł przy tym, iż granica pomiędzy działkami jest nieustalona gdyż L.R. wybudowała samowolnie ogrodzenie z betonowym murkiem w który zostały wmurowane słupki metalowe i rozciągnięta została siatka. Zdaniem skarżącego przedmiotowe ogrodzenie ma się nijak w stosunku do pierwotnego ogrodzenia stawianego przez pierwszych właścicieli działki, której jest obecnym właścicielem. D.T. wniósł także o wyjaśnienie jego zastrzeżeń odnośnie wydanej decyzji nr [.....] z dnia 12.01.2012, a zawartych w jego odwołaniu z dnia 31.01.2012r. Końcowo skarżący postawił pytanie czy z uwagi na fakt, iż przedmiotowa spraw ciągnie się od 11.06.2013r. nie powinna ona ulec przedawnieniu Skarżący zwrócił także uwagę na długotrwałość przedmiotowego postępowania, oraz fakt, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [.....] wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 30.12.2011 a stosowana w tym zakresie decyzja nr [.....] została wydana dopiero w dniu 12.10.2012 r.

W odpowiedzi na skargę [.....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a.- tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga D.T. okazała się zasadna w zakresie w jakim doprowadziła do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [.....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 grudnia 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [.....] – ziemskiego o nakazaniu D.T. rozbiórki dwóch zbiorników szamba znajdującego się na działce nr [.....] w miejscowości R.

Na wstępie stwierdzić należy, że Sąd nie dopatrzył się w kontrolowanej sprawie naruszenia przepisów postępowania. Stan faktyczny sprawy o dotychczas przeprowadzone dowody został ustalony należycie i nie budzi wątpliwości Sądu . Podobnie organy nadzoru budowlanego obu instancji prawidłowo oceniły wiarygodność zebranego materiału dowodowego, wykazując przy tym w sposób przejrzysty w jakim zakresie i z jakich przyczyn uznały częściowo zeznania M.T. oraz L.R. za niewiarygodne. Przedmiotowa ocena jest przekonywująca, nie nosi znamion dowolności, mieszcząc się tym samym w granicach tzw. swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a. Rozpoznając przedmiotową sprawę organy nadzoru budowlanego obu instancji nie ustrzegły się jednak błędu natury materialnoprawnej.

Wyjaśniając powody uchylenia decyzji obu instancji wskazać należy na błędne zdefiniowanie przez organy prowadzące postępowanie bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe jako urządzenia technicznego, o jakim mowa w art. 3 pkt 9 p.b., a w konsekwencji na zastosowanie trybu z art. 51 p.b. zamiast z art. 48 p.b..

Tymczasem zbiornik na nieczystości ciekłe (tzw. szambo) zostały definiowane w art.3 pkt.3 p.b. jako budowla, a więc obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, o którym mowa w art. 3 pkt 1b p.b..

Powyższy pogląd znajduje także odzwierciedlenie w utrwalonej już linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego. W tym miejscu należy wskazać, iż m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 września 2006 r. sygn. akt II OSK 1155/05 orzekł, że w myśl art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego urządzeniem budowlanym jest urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym urządzenia służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, zaś zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, Zatem na przykład przyłącza kanalizacyjne są urządzeniami, o jakich mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Przedmiotem jednak niniejszej sprawy nie jest przyłącze kanalizacyjne ale dwukomorowy zbiornik na nieczystości płynne z kręgów betonowych wraz z instalacją sanitarną. Zbiorniki natomiast zdefiniowane zostały w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego jako budowla, a więc obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury (art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego). Konsekwencją zdefiniowania zbiorników, a do nich należą też bezodpływowe zbiorniki na nieczystości płynne, jako budowli jest stwierdzenie, że dla realizacji takiej budowli wymagane jest pozwolenie na budowę, którego z kolei brak skutkuje uruchomieniem procedury przewidzianej w art. 48 ustawy Prawo budowlane, a nie art. 50 i 51 tego Prawa. Art. 48 i 51 Prawa budowlanego zawierały regulacje wzajemnie się wykluczające w tym sensie, że stosowanie art. 51 nie mogło dotyczyć przypadków, w których miał zastosowanie art. 48.

Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 246/06. Sąd orzekł, że zawarty w art. 29 ustawy Prawo budowlane zamknięty katalog robót budowlanych, na których wykonanie nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, nie wymienia robót budowlanych polegających na budowie zbiornika na nieczystości płynne. Zatem roboty tego rodzaju można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Konsekwencją zatem zdefiniowania zbiorników, a do nich niewątpliwie należą bezodpływowe zbiorniki na nieczystości ciekłe, jako budowli jest stwierdzenie, iż dla realizacji takiej budowli wymagane jest pozwolenie na budowę, którego z kolei brak skutkuje uruchomieniem procedury przewidzianej w art. 48 i następnych ustawy, a nie art. 50 i 51.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zdefiniowanie zbiornika na nieczystości ciekłe jako urządzenia technicznego, o jakim mowa w art. 3 pkt 9 ustawy i w konsekwencji zastosowania procedury z art. 50 i 51 było wadliwe.

Sąd zwraca również uwagę, że w przedmiotowej mamy do czynienie z rozbudową zbiornika na nieczystości ciekłe, a nie z jego przebudową, jak przyjął organ odwoławczy.

W literaturze i doktrynie wskazuje się, że przez rozbudowę należy rozumieć zmianę innych charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość (wniosek a contrario z definicji legalnej "przebudowy" - art. 3 pkt 7a) (Komentarz do Prawa budowlanego, pod red. Z. Niewiadomskiego).

W orzecznictwie podkreśla się również, że brak legalnych definicji pojęcia "odbudowa, rozbudowa, nadbudowa" każe poszukiwać ich znaczenia na gruncie języka powszechnego, gdzie pojęcie "rozbudowa" oznacza szerszy zakres ingerencji w substancję budowlaną, która może polegać nie tylko na wymianie elementów konstrukcyjnych, ale także pewnej zmianie granic budowli.

Według Uniwersalnego Słownika Języka Polskiego, pod red. Stanisława Dubisza, "rozbudowa" to powiększenie, rozszerzenie budowli, obszaru już zabudowanego, dobudowanie nowych elementów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 marca 2013 r. sygn. akt. II SA/Sz 755/13)

W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której pierwotnie istniał tylko jeden zbiornik prostokątny, do którego dobudowano następnie dwa zbiorniki z kręgów betonowych, a zatem w świetle powyższych uwag, stwierdzić należy, że doszło do rozbudowy istniejącego szamba jednokomorowego o dwa dodatkowe zbiorniki . Tym samym doszło więc do zmiany kubatury przedmiotowej budowli.

Z przedstawionych powyżej względów, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit.a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Podstawą uchylenia decyzji organu pierwszej instancji był art. 135 p.p.s.a. który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro także i ta decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, jej uchylenie stało się konieczne.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd w pkt. II wyroku orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. O zwrocie kosztów orzeczono w pkt III wyroku na mocy art. 200 p.p.s.a. w zw. z art.205 §1 p.p.s.a..

Rozpoznając sprawę ponownie organy nadzoru budowlanego zobowiązane będą uwzględnić powyższe uwagi. Jak już to zostało zaznaczone na wstępie dotychczasowa ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie dokonana przez organy nie budzi zastrzeżeń ze strony Sądu. Prowadząc jednak ponownie postępowanie organy nie są jednak zwolnione z jego uzupełnienia i ponownej oceny. W trakcie ponownego postępowania organy nadzoru budowlanego, winny skonfrontować przedłożone przez skarżącego oświadczenie [.....] z dnia 12 września 2003 r. z treścią pozostałego materiału dowodowego, badając przy tym także czy zachowała się dokumentacja wskazująca jaka była pierwotna pojemność szamba sprzed jego rozbudowy. (np. dokumentacja wskazująca na ilość odbieranych nieczystości sprzed oraz po 2003 roku.).