Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1091/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151 ppsa
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2019 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2019 roku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. dotyczącej aktualizacji ewidencji gruntów i budynków działki nr [...] z obrębu [...] polegającej na wykreśleniu wpisu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" jako władającego ww. działką i wpisaniu Prezydenta W. jako gospodarującego zasobem - utrzymał ww decyzję w mocy.

Stan sprawy przedstawiał się następująco.

Prezydent W. podjął z urzędu postępowanie w celu zaktualizowania wpisu w ewidencji gruntów i budynków dotyczącego podmiotu władającego działką nr [...] z obrębu [...], której własność uregulowana jest na rzecz W. w księdze wieczystej nr [...]. O wszczęciu postępowania zawiadomił strony pismem z [...] listopada 2018 r.

W toku postępowania organ I instancji ustalił, iż na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z [...] lutego 1972 r., Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" z siedzibą w W. przy ul. [...] otrzymała użytkowanie wieczyste terenu o powierzchni [...] 2060 m2, objętego lokalizacją szczegółową [...] z dnia [...] października 1970 r. Jednocześnie, powołując się m.in. ma opracowanie geodezyjne [...] wykonane w ramach postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt [...] (Sąd Rej. W.) dołączone do wniosku wskazał, że przedmiotowa działka ew. nr [...] znajduje się poza zakresem zgłaszanych, w trybie art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" roszeń. Działka nr [...] z obrębu [...], z podziału której powstała działka przedmiotowa, nie była bowiem objęta decyzją Prezydium z dnia [...] lutego 1972 roku.

Decyzją nr [...] z [...] stycznia 2019 r. organ zaktualizował ewidencję gruntów i budynków w powyższej części wykreślając dotychczasowy wpis tj. jako władającego -Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" i ujawniając w to miejsce Prezydenta W. jako gospodarującego zasobem. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że SM "[...]" nie legitymuje się żadnym tytułem do władania przedmiotową działką pochodzącym od właściciela. Natomiast zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków (dalej egib) do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy m.in. utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Strona zarzuciła organowi naruszenie przepisów proceduralnych poprzez wydanie rozstrzygnięcia przed upływem terminu na zapoznanie się z dokumentacją sprawy oraz pominięcie faktu, że skarżąca włada przedmiotową działką.

Organ odwoławczy, rozpatrując złożone odwołanie, zaskarżoną do Sądu decyzją uznał za wystarczające poczynione przez Prezydenta ustalenia a wydane rozstrzygnięcie za zasadne. Wskazał, iż w analizowanym przypadku prawo własności W. do działki nr [...] z obrębu 6-06-06 jest uregulowane w księdze wieczystej nr [...], co jest w niniejszej sprawie bezsporne. Natomiast w myśl przepisu art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w przypadku gdy nieruchomość jest własnością jednostki samorządu terytorialnego – W., należy ujawnić także władającego tym gruntem.

W treści odwołania Spółka nie wskazuje na podstawie jakiego dokumentu rości prawa do przedmiotowej działki. Nie wyklucza jednak, że jest to decyzja nr [...] z [...] lutego 1972 r. Organ odwoławczy natomiast wskazał, iż z kopii planu lokalizacji szczegółowej [...]" nr [...], który był podstawą wydania decyzji o lokalizacji szczegółowej osiedla i o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni wynika, że teren oznaczony obecnie w operacie ewidencyjnym jako działka nr [...] z obrębu [...] nie jest objęty tą decyzją. Potwierdza to również mapa sporządzona do celów sądowych (ww postępowanie sądowe), gdzie biegły sądowy S. M. potwierdził, że sporna działka nie była objęta lokalizacją szczegółową osiedla [...].

Jednocześnie, jak podał organ II instancji, powyższa nieruchomość w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. przeznaczona została pod poszerzenie drogi wojewódzkiej - ul. [...]. Aktualnie na przedmiotowym terenie prowadzone są prace związane z budową [...] Teren jest objęty decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. udzielającą pozwolenia na budowę (obwieszczenie dostępne na stronie [...]). Wolą właściciela - W. jest zatem przeznaczenie działki nr [...] pod budowę celu publicznego, który przysłuży się społeczeństwu, również skarżącej Spółdzielni. Prowadzenie prac budowlanych na tym terenie potwierdza także sama skarżąca, przedkładając wraz z odwołaniem wezwanie do wydania nieruchomości oraz zaniechania naruszania posiadania skierowane do właściciela działki, a także informację o usunięciu nośnika reklamowego.

W ocenie organu, skarżąca Spółdzielnia nie włada powyższą nieruchomością ani według stanu faktycznego ani na podstawie tytułu prawnego pochodzącego od właściciela, co zdaniem Wojewódzkiego Inspektora wyczerpuje przesłanki wynikające z § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2019 poz. 393 ze zm.), który stanowi, że aktualizacja ewidencji gruntów i budynków następuje w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi.

Odnosząc się natomiast do zarzutu pozbawienia skarżącej możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wyjaśnił, iż pełnomocnik skarżącej co najmniej od 6 grudnia 2018 r. (pierwszy wgląd do akt sprawy) wiedział o prowadzonym przez Prezydenta W. postępowaniu. Od tego czasu organ uzupełnił akta jedynie o kopię decyzji wydaną na rzecz Spółdzielni. Znając treść rozstrzygnięcia pierwszej instancji pełnomocnik strony nie przedłożył dokumentu, który wskazywałby na władanie Spółdzielni a zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym.

Wobec powyższego organ odwoławczy zaskarżoną do Sądu decyzją uznał podniesione w odwołaniu zarzuty za niezasadne.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła na ww decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:

- art. 6 w zw. z art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 339, 340 i 341 k.c. poprzez brak rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego celem wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego i niemającego potwierdzenia w stanie faktycznym przyjęcia, że przedmiotowa działka nie znajduje się we władaniu skarżącej, a w konsekwencji do wykreślenia jej z ewidencji gruntów i budynków jako władającego;

- art. 107 § 3 k.p.a, poprzez zaniechanie wyczerpującego wskazania dowodów zgromadzonych w sprawie, które w ocenie organu potwierdzać miały, że decyzja z dnia [...] lutego 1972 r. wydana przez Prezydium Rady Narodowej W., nie dotyczyła fragmentu dawnej działki ew. [...] z obrębu [...], stanowiącego obecnie działkę ew. nr [...];

- art. art. 20 ust. 2 pkt 1 lit a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej: "pkg") w związku z § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (dalej: "egib") poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie i dokonanie aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez bezpodstawne wykreślenie skarżącej jako władającej ww działką.

Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o:

- uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2019 r.

- zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym W., [...], pod sygn. akt: [...] w przedmiocie przywrócenia naruszonego posiadania i zaniechania naruszeń posiadania, w tym przedmiotowej działki

- przyznanie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej rozwinął podniesione zarzuty, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Poniósł min., iż wbrew twierdzeniom organu I i II instancji, w dalszym ciągu skarżąca włada przedmiotową działką. Z historycznego punktu widzenia, obecna działka ew. [...] stanowiła część działki ew. [...], a jeszcze wcześniej - część działki ew. [...] z obrębu [...]. Aktualnie przedmiotowa działka ew. [...] posiada powierzchnię 0,0371 m2, która począwszy od rozpoczęcia budowy osiedli na tzw. [...] w latach 70 XX wieku, pozostawała w stałym posiadaniu i użytkowaniu skarżącej Spółdzielni (a do 1991 r. jej poprzednika prawnego zgodne z art. 111 prawa spółdzielczego - MSM "[...]") i nadal przedmiotową działką jak i pozostałym obszarem dawnej działki [...] stale zarządza. Skarżąca, między innymi uiszcza podatek od nieruchomości dotyczący działki ewid. [...], w ramach zarządzania i korzystania z działki zawiera także umowy, jak np. umowę o wykonywanie usługi w zakresie sprzątania i obsługi posesji, czy też umowę dzierżawy części działki [...] z przeznaczeniem na umieszczenie nośnika reklamowego, którego umieszczenie dokumentują dołączone fotografie i mapa. Powyższe zatem niewątpliwie potwierdza, że włada i zarządza przedmiotową działką. Pełnomocnik skarżącej podniósł także, iż właściciel ww działki W., nigdy nie poddawał w wątpliwość tytułu skarżącej do władania działką, zaś aktualnie przed Sądem Rejonowym w W. [...] toczy się postępowanie w przedmiocie przywrócenia naruszonego posiadania i zaniechania naruszeń posiadania nieruchomości, w tym przedmiotowej działki. Pełnomocnik skarżącej podkreślił, wbrew twierdzeniom organu I instancji, iż wezwanie z dnia [...] grudnia 2016 r. do dnia wydania nieruchomości oraz zaniechania naruszenia posiadania, a także wytoczone powództwo świadczą o istnieniu po stronie skarżącej właścicielskiej woli posiadania ww działki oraz braku woli przeniesienia jej posiadania przez skarżącą na rzecz jakiegokolwiek innego podmiotu.

Do skargi dołączono deklarację na podatek od nieruchomości na rok 2018 wraz z załącznikiem, umowę nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. z załącznikiem, umowę dzierżawy terenu Nr [...] z dnia [...] września 2007 roku wraz z ofertą z dnia [...] maja 2007 roku i fotografiami. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zaskarżona decyzja jest w ocenie Sądu zgodna z prawem. Na wstępie należy podkreślić, że ocena legalności tej decyzji prowadzona być musi w granicach sprawy administracyjnej, w której decyzja ta została wydana. Sprawa ta zaś dotyczy wyłącznie kwestii zmiany w ewidencji gruntów i budynków w zakresie ujawnienia podmiotu władającego (użytkującego) opisanej wyżej działki nr ew. nr [...] z obrębu [...]. Stąd też przedmiotem tego postępowania było ustalenie, czy ww działka nr [...] z obrębu [...] stanowiąca w chwili postępowania własność . [...], była nadal w faktycznym władaniu skarżącej Spółdzielni zgodnie z istniejącym wpisem w ewidencji gruntów, czy też pozostawała w faktycznym władaniu Prezydenta W. jako gospodarującego zasobem, a tym samym istniejący wpis w ewidencji gruntów był nieaktualny.

Przede wszystkim wskazać trzeba, iż zgodnie z treścią art. 2 pkt. 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Pgik), celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami. W świetle obowiązujących uregulowań istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2019 poz. 393 ze zm.).

Zgodnie z unormowaniem wynikającym z art. 24 (zasady dostępu do danych zawartych w operacie ewidencyjnym), ust. 2a - informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji albo z urzędu, jeżeli zmiany te wynikają z przepisów prawa, dokumentów o których mowa w art. 23 ust. 1 - 4, materiałów zasobu czy wykrycia błędnych informacji (co miało miejsce w sprawie niniejszej), jak rownież na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 (m.in. właściciel nieruchomości), lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Dokonana zmiana w ewidencji gruntów dotyczy podmiotu władającego ww działką, która w chwili dokonywania tej zmiany miała uregulowany stan prawny i stanowiła własność .W. Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie definiują pojęcia władania nieruchomością, jednakże nie budzi wątpliwości, że pojęcie to jest tożsame z "posiadaniem" w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Przy czym trzeba mieć na uwadze treść przepisu art. 20 ust.2 pkt 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym w ewidencji gruntów i budynków wskazuje się także właścicieli nieruchomości, a w przypadku: a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego (jak w sprawie niniejszej) - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości; b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Przepis §10 ust 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego I Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków wskazuje, iż w przypadku gruntów o nieustalonym właścicielu w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi gruntami władają na zasadach samoistnego posiadania.

W badanej sprawie, co bezsporne, przedmiotowa działka gruntu posiada uregulowany stan prawny i prowadzona jest dla niej ww księga wieczysta. Nie mogła zatem, wbrew twierdzeniu skarżącej, zgodnie z powyższą regulacja prawną, pozostawać w jej posiadaniu samoistnym, gdyż takim posiadaniem możliwym jest jedynie objęcie nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Zatem, nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, iż skarżąca pozostawała we władaniu przedmiotowej działki gruntu, co aktualnie nie ma miejsca, gdyż co najmniej od 2016 roku, co także sama przyznała na rozprawie sądowej w dniu 18 września 2019 roku, na przedmiotowej nieruchomości prowadzone są prace związane z budową [...], to wpis w ewidencji gruntów i budynków skarżącej jako władającej tym gruntem, niezgodny był z obowiązującym stanem prawnym.

Skarżąca nie posiada także żadnego tytułu pochodzącego od właściciela działki ( W.) tj. tytułu, który wprowadziłby skarżącą w takie posiadanie (opisane w § 11 ust.1 pkt 1 i 2 ww rozporządzenia). Powołany przepis § 11 ust. 1 pkt 1 określa zbiór podmiotów, które obok właściciela wykazuje się w operacie ewidencyjnym tj.: użytkowników wieczystych gruntów; jednostek organizacyjnych sprawujących zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami; państwowych osób prawnych, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych; organów administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład Zasobu Nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości; użytkowników gruntów państwowych lub samorządowych. Natomiast § 12 cyt. rozporz. precyzuje katalog dokumentów, które mogą stanowić podstawę wpisu praw osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali. To wszystko zatem stanowi, iż brak jest podstawy do uwzględnienia podniesionych w skardze zarzutów.

W ocenie Sądu także, organy nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w niniejszej sprawie zostały bowiem zachowane wszystkie przewidziane prawem procedury. Oczywiście, ocena okoliczności wskazanych we wniosku dokonana przez organ różni się od oceny skarżącej, ale ocena ta była swobodna, a nie dowolna i nie doszło do naruszenia przepisu art. 80 Kpa. Należy też podkreślić, że "słusznego interesu strony" nie można utożsamiać z rozstrzygnięciem zgodnym z oczekiwaniami osoby zainteresowanej, w celu osiągnięcia osobistych korzyści. Rozstrzygnięcie musi być dokonywane na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wobec powyższego za chybione należy także uznać zarzuty skargi o naruszeniu przez organ orzekający przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1 i § 2, art. 80 kpa jak również art. 107 § 3 kpa w zakresie czytelności i prawidłowości sporządzonego uzasadnienia zaskarżonych decyzji.

Również, niezasadnym był wniosek skarżącej o zawieszenie niniejszego postępowania. Trzeba mieć na uwadze, co wyżej podkreślono, iż istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych. Zatem ewidencja rejestruje obecny stan faktyczny i prawny przedmiotowej nieruchomości, która, co w ocenie Sądu zostało wykazane, nie pozostaje we władaniu skarżącej. W przypadku zmiany okoliczności, aktualna sytuacja, na wniosek uprawnionego podmiotu bądź z urzędu, będzie podlegała ujawnieniu w ww rejestrze.

Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 151 ppsa. orzekł jak w sentencji orzeczenia.