Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 54/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Protokolant: Mariusz Sitny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2020 r. w Wydziale IV sprawy ze skargi M.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata T. K. kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] (nr [...]) Burmistrz Miasta L. przyznał M. C. zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności w kwocie 90 zł miesięcznie, w okresie od września do grudnia 2019 r. Organ odwołał się do zasad przyznawania zasiłków celowych na zakup żywności zgodnie z programem "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023. Uzasadniając wskazał, że w trakcie wywiadu środowiskowego ustalono, iż wnioskodawca jest osobą chorą i gospodarującą samotnie, zaś dochód w kwocie 350,50 zł nie przekracza 150 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (1.051,50 zł). Podniesiono ponadto, że wysokość pomocy jest zgodna z Zarządzeniem Dyrektora MOPS w L. nr [...] z [...]. w sprawie świadczeń pieniężnych przyznawanych w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu".

Po rozpoznaniu odwołania wnioskodawcy, który zarzucił brak wsparcia jego potrzeb i niemożność ich zaspokojenia z otrzymanych środków, organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji z [...] (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. wyjaśniło, że rodzaj i forma świadczenia powinna być odpowiednia do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Odwołując się do art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej organ odwoławczy podniósł, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 701 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-12 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 8 ust. 3 i 4 ustawy za dochód osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o elementy szczegółowo wymienione w przepisie. SKO odwołało się ponadto do art. 39 ustawy wskazując, że norma ta zakłada przyznanie zasiłku celowego dla zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek celowy może być przyznany na pokrycie całości lub części kosztów zakupu żywności, leków, pokrycie kosztów leczenia, opału, odzieży, przedmiotów użytku domowego, remontów i napraw w mieszkaniu oraz kosztów pogrzebu.

W sprawie ustalono, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. M. C. uzyskał w sierpniu 2019 r. dochód w kwocie 350,50 zł z tytułu zasiłku okresowego. Ponadto skarżący został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności.

Przy takich okolicznościach przyznanie skarżącemu zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności w wysokości 90 zł miesięcznie, w okresie od września do grudnia 2019 r., SKO uznało za zgodne z obowiązującymi normami. W ocenie organu odwoławczego, w sprawie należało zastosować art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym to potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Dalej wskazano, że ustawodawca zakłada istnienie pewnej swobody organów w zakresie określania wysokości świadczeń, wobec czego rozstrzygnięcie tej kwestii zapada w granicach uznania administracyjnego, przy czym organ powinien kierować się interesem obywatela, interesem społecznym oraz pozostającymi do dyspozycji organu środkami przeznaczonymi na pomoc społeczną. Doprecyzowanie wysokości świadczenia pieniężnego w sytuacji, gdy organ pomocy społecznej nie zapewnia posiłków, następuje w drodze zarządzenia wydawanego przez Dyrektora MOPS. Wysokość ta została oznaczona na 90 zł i w takiej właśnie kwocie przyznano świadczenia na rzecz strony. Wobec tego odwołanie zmierzające wyłącznie do zakwestionowania wysokości przyznanego świadczenia nie mogło zostać uwzględnione. Instytucji pomocy społecznej nie można – zdaniem organu odwoławczego – traktować jako źródła stałego, bieżącego utrzymania. Pomoc ta nie ma bowiem na celu zastąpienia uposażonych i ich rodzin w wysiłkach nakierowanych na poprawę sytuacji potrzebujących. W rozpoznawanej sprawie strona uzyskała – w ocenie SKO – pomoc w ramach możliwości finansowych Ośrodka, w zgodzie z kryteriami przyznawania świadczeń z programu wieloletniego. Organ pomocy społecznej, dysponując środkami publicznymi, ma natomiast niewątpliwie prawo dokonywać hierarchizacji zgłaszanych potrzeb, co pozwala uznać niektóre z nich za bardziej istotne od innych. Taka weryfikacja pozwala zapewnić racjonalną gospodarkę środkami publicznymi. Na koniec wskazano, że każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, co wyklucza możliwość stosowania jakiegokolwiek automatyzmu w podobnych sprawach.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. C. zarzucił decyzji SKO bezrefleksyjny automatyzm. Organ drugiej instancji nie zbadał bowiem – zdaniem skarżącego – czy Burmistrz Miasta L. zapewnia dostateczne środki na realizację założeń ustawy o pomocy społecznej. W piśmie z 31 sierpnia 2020 r. pełnomocnik ustanowiony dla strony z urzędu podtrzymał skargę i zarzucił kwestionowanej decyzji naruszenie:

- art. 6 k.p.a. poprzez uchybienie przez organu zasadzie działania na podstawie przepisów prawa i wydanie rozstrzygnięć na podstawie aktu kierownictwa wewnętrznego, tj. zarządzenia nr [...] Dyrektora MOPS w L. z [...], podczas gdy podstawę tę mógł stanowić jedynie przepis powszechnie obowiązujący;

- art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;

- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania skarżącego do organów władzy publicznej;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia, w szczególności w zakresie pominięcia faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których bazował, oraz przyczyn, z jakich pewnym dowodom odmówił wiarygodności, pomijając wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem odpowiednich regulacji;

- art. 3 ust. 1, 3 i 4 w zw. z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez udzielenie skarżącemu pomocy społecznej w sposób nieukierunkowany na zaspokojenie jego niezbędnych potrzeb i uniemożliwiający życie w warunkach gwarantujących zachowanie godności człowieka.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik skarżącego wystąpił o uchylenie decyzji organów obu instancji, o rozpoznanie sprawy na rozprawie, oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.

W uzasadnieniu podano, że postępowanie prowadzone było z naruszeniem zasady zaufania do władzy publicznej, wynikającej z art. 8 k.p.a. Uzasadnienie decyzji SKO nie spełnia ponadto – zdaniem skarżącego – wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a., jako że SKO z jednej strony stwierdziło, że decyzja o wysokości zasiłku ma charakter uznaniowy, z drugiej zaś odwołało się do stawki wskazanej w zarządzeniu Dyrektora MOPS. Co się zaś tyczy uznaniowości, to decyzja w tym zakresie powinna być szczególnie precyzyjnie uzasadniona, czego zabrakło w kwestionowanym przypadku. Zdaniem skarżącego ponadto, organy nie uwzględniły jego słusznego interesu, jako że M. C. nie oczekiwał zasiłku z konkretnego programu (organy odwołały się do programu "Posiłek w szkole i w domu"), a ubiegał się o realną pomoc społeczną bez względu na jej źródło. Ustalona przez organy wysokość świadczenia w żadnym razie nie odnosi się natomiast do faktycznych potrzeb skarżącego. Pomimo ustalenia sytuacji życiowej, zdrowotnej i majątkowej skarżącego organy nie rozważyły bowiem, jak wysokość przyznanej pomocy koresponduje z przeciętnymi cenami żywności i czy wobec tego może ona stanowić rzeczywistą pomoc dla strony.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. wniosło o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Podstawę materialnoprawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Stosownie do art. 2 ust. 1 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.s., pomoc społeczna służy wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). W myśl art. 7 ustawy, pomocy udziela się osobom i rodzinom m.in. z powodu ubóstwa, bezrobocia, długotrwałej lub ciężkiej choroby, czy też potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności.

Formy pomocy społecznej ustawodawca określił w art. 36 u.p.s., wśród których wymienił świadczenie w postaci zasiłku celowego. W myśl art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s., zasiłek ten może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jest to wyliczenie przykładowe, co oznacza, że zawarty w powołanym przepisie katalog nie ma charakteru zamkniętego. Przyznanie zasiłku celowego uzależnione jest jednakże od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, a które zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej wynosi 701 zł.

Warto w tym miejscu również dodać, że rozpoznanie wniosku o przyznanie zasiłku celowego na podstawie art. 39 ust. 1 u.p.s. bazuje na zasadzie uznania administracyjnego, o czym świadczy użyte przez ustawodawcę w art. 39 ust. 1 u.p.s. określenie "może być przyznany", zamiast określenia "przyznaje się". Nawet zatem spełnienie przez wnioskodawcę ustawowych kryteriów nie oznacza automatycznego obowiązku przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego i to w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (por. m.in. wyroki NSA z 19 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1464/06; 25 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 698/16; 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 836/12 - orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Samo przyznanie świadczenia, jak i jego wysokość uzależnione są od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy.

W przypadku rozstrzygnięć podejmowanych w trybie uznania administracyjnego kontroli sądowej podlega jedynie to, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej, zwłaszcza szczegółowym ustaleniem stanu faktycznego. Dokonując zatem kontroli legalności rozstrzygnięcia wydanego w ramach uznania administracyjnego Sąd bada, czy w sprawie procedowano zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, czy zgodnie z nimi ustalono stan faktyczny sprawy i czy rozstrzygnięcie wynika z tych ustaleń.

Na tle tych uwag natury ogólnej oraz w nawiązaniu do stanu faktycznego sprawy należy wskazać, że w sprawie za bezsporną uznać należy okoliczność spełnienia przez stronę przesłanek do objęcia pomocą społeczną. Skarżący jest osobą bezrobotną, utrzymuje się z zasiłków otrzymywanych z pomocy społecznej, spełnia kryterium dochodowe warunkujące przyznanie zasiłku celowego, ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności i od orzeczenia tego wniósł odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności.

Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny, czy organy pomocy społecznej działały na podstawie i w granicach prawa odmawiając stronie – na tle tych ustaleń – uwzględnienia w całości wniosku z dnia 6 września 2019 r., w którym skarżący domagał się przyznania mu zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności.

W ocenie Sądu, zakres pomocy jaka została udzielona skarżącemu na mocy kwestionowanych decyzji, tj. przyznanie w okresie od września 2019 r. do grudnia 2019 r. zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności w wysokości 90 zł, należy uznać za mieszczące się w granicach uznania administracyjnego, a co za tym idzie, kwestionowanie przez skarżącego zakresu udzielonej mu pomocy nie daje Sądowi dostatecznych podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Należy zauważyć, że samo niezadowolenie strony z faktu, że przyznana jej pomoc z zakresu opieki społecznej nie wypełnia wszystkich oczekiwanych przez nią żądań, czy roszczeń, nie daje podstawy do przyjęcia, że decyzja organu administracji publicznej narusza prawo, skoro ustawodawca, co wynika z art. 39 u.p.s., pozostawił organom administracji publicznej tzw. "luz decyzyjny" w odniesieniu do rozpatrywania wniosków w zakresie zasiłków celowych. Co zostało już zasygnalizowane na wstępie rozważań, ów luz decyzyjny nie oznacza oczywiście dowolności orzekania przez organy pomocy społecznej. Kwestia ta pozostaje bowiem pod kontrolą sądu administracyjnego.

Badając legalność decyzji uznaniowej (a taki charakter, jak już wspomniano ma decyzja wydawana w sprawie zasiłków celowych) rzeczą sądu jest przeprowadzenie oceny, czy organ administracji publicznej przy podejmowaniu rozstrzygnięcia uwzględnił wszystkie okoliczności stanu faktycznego oraz, czy uzasadnił swoje stanowisko. Swoboda w zakresie uznania administracyjnego nie oznacza bowiem dowolności i nie zwalnia organów administracji publicznej od przeprowadzenia postępowania administracyjnego w poszanowaniu reguł z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a.

W ocenie Sądu, jakkolwiek można formułować względem organów orzekających w sprawie pewne zastrzeżenia do co do lakoniczności ich pisemnych wypowiedzi, to jednak całościowa argumentacja organów zawarta w obu decyzjach, przy niewątpliwym wniosku, że oba organy rozważyły sytuację mieszkaniową, zdrowotną i dochodową strony, jaką obrazuje przeprowadzony wywiad środowiskowy, do którego odwołano się w decyzjach obu instancji, w sumie nie dawały Sądowi podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego poprzez brak wyczerpującej analizy szeroko pojętej sytuacji życiowej strony.

W dopełnieniu tej argumentacji należy dostrzec, że, jak wynika z akt sprawy, skarżący już wcześniej korzystał z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej w L., a zatem przeprowadzony w dniu 16 września 2019 r. wywiad środowiskowy miał walor uaktualniający znaną już organom pomocy społecznej sytuację życiową skarżącego.

Zdaniem Sądu, decyzje organów obu instancji, choć nie wolne od zastrzeżeń co do oszczędnej argumentacji, to jednak spełniają wymogi z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., tj. zawierają uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne obejmuje odwołanie się do wyników wywiadu środowiskowego oraz przedstawienie dochodów skarżącego, uzyskującego zasiłek okresowy w kwocie 350,50 zł miesięcznie. Uzasadnienie prawne z kolei, poza powołaniem się na przepisy prawa, koncentruje się na objaśnieniu kryterium dochodowego warunkującego przyznanie świadczenia i odwołuje się do sumy wskazanej w Zarządzeniu Dyrektora MOPS w L. nr [...] z [...]. .

Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem organów orzekających w sprawie, że ograniczona wysokość środków finansowych jakimi dysponują instytucje pomocowe obliguje te organy do takiego gospodarowania powierzonymi im środkami, by z pomocy społecznej mogła skorzystać jak największa liczba podopiecznych, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.s. Trafnie również podnosi organ drugiej instancji, że pomoc społeczna nie ma na celu zastępowania osób i rodzin w wysiłkach nakierowanych na poprawę sytuacji życiowej, lecz ich wspieranie w tych wysiłkach. Wprawdzie stosownie do art. 67 ust. 2 Konstytucji RP obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Jednakże "stopień pokrycia potrzeb osób uprawnionych jest zależny od poziomu ogólnej zamożności społeczeństwa i od stanu finansów publicznych" (P. Winczorek, Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2000, s. 91). A zatem uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać - o czym była już mowa wyżej - w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań. Godzi się również podkreślić, że na tle wykładni art. 39 u.p.s. nie przysługuje stronom publiczno-prawne roszczenie o zasiłek celowy w konkretnej kwocie i w każdej ciężkiej sytuacji. Ośrodki pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości.

Zdaniem Sądu zatem nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. poprzez uchybienie przez organy zasadzie działania na podstawie przepisów prawa i wydanie rozstrzygnięć na podstawie aktu kierownictwa wewnętrznego, tj. zarządzenia nr [...] Dyrektora MOPS w L. z [...], podczas gdy podstawę tę mógł stanowić jedynie przepis powszechnie obowiązujący. Wbrew bowiem stanowisku skarżącego, to ustawa o pomocy społecznej (a ściślej powołany w części wstępnej art. 39 u.p.s. wraz z innymi regulacjami tego aktu) stanowiła podstawę wydania decyzji organu pierwszej instancji, zaś Zarządzenie Dyrektora MOPS powołano w celu zobrazowania sposobu dystrybucji ograniczonych środków, jakimi dysponuje organ pomocowy. Uznaniowy charakter decyzji tego rodzaju, co kwestionowana w sprawie pozwala organom na podjęcie rozstrzygnięcia o przyznaniu świadczenia bądź o odmowie jego przyznania także wówczas, gdy strona spełnia formalne kryteria uprawniające ją do uposażenia ze środków publicznych. W ramach tej swobody organ uprawniony jest także do wymiaru świadczenia. O ile więc decyzja o przyznaniu pomocy społecznej w takiej czy innej formie odnosi się do kryteriów, jakimi kierował się organ i opisuje uwarunkowania, które wpłynęły na przyznanie świadczenia w oznaczonej wysokości, sąd administracyjny nie będzie uprawniony do wyeliminowania tego rodzaju aktu z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie nie ma również dostatecznych podstaw by przyjąć, że organy naruszyły art. 7 k.p.a. Przeprowadzony w sprawie wywiad środowiskowy oraz dane znane organom z urzędu (w związku z innymi postępowaniami prowadzonymi z udziałem strony w związku ze świadczeniami z pomocy społecznej) pozwalają dostatecznie dokładnie ustalić sytuację osobistą i majątkową skarżącego w kontekście jego uprawnienia do wnioskowanego świadczenia. Co się zaś tyczy zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. to sam skarżący nie precyzuje w jaki sposób organy miałaby uchybić zasadzie zaufania. Sąd nie znajduje natomiast podstaw do przyjęcia, by w sprawie uchybienie tego rodzaju miało miejsce i mogło mieć wpływ na wynik postępowania.

Zważywszy więc, że konstrukcja zaskarżonych decyzji – choć niewątpliwe zwięzła – nie uchybia wymogom 107 § 3 k.p.a., brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Jak już bowiem wskazano, nie podobna upatrywać naruszenia regulacji art. 3 i 39 u.p.s. w fakcie przyznania świadczenia na poziomie 90 zł. Wartość uposażenia stanowi bowiem wypadkową sytuacji strony oraz możliwości finansowych organu pomocowego. Rolą świadczeń z pomocy społecznej nie jest natomiast – jak już wskazano – zastąpienie innych źródeł dochodu, czy pomocy osób trzecich, a wyłącznie wsparcie osób potrzebujących w ich wysiłkach nakierowanych na podniesienie stopy życiowej. Niepodobna tym samym oczekiwać, że środki z pomocy społecznej same w sobie zagwarantują uposażonemu egzystencję na oczekiwanym przez niego poziomie tym bardziej, że źródła dystrybucji tych środków są – co oczywiste ograniczone, zaś grono uprawnionych do pomocy liczne.

Kierując się przedstawioną argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. wywiedzioną w sprawie skargę w całości oddalił jako pozbawioną podstaw prawnych, o czym orzekł w punkcie I sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zawarte w punkcie II sentencji wyroku, znajduje swoje uzasadnienie w art. 205 § 2 w związku z art. 250 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18).