Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 1025/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 149  par. 1,  art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej Adam Lipiński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego S. K. z dnia [...] września 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] na rzecz skarżącego S. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

S.K. wnioskiem z dnia [...] września 2015 r., wskazując na art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] o:

- przedstawienie kopii protokołu kontroli przeprowadzonej przez pracownika ZUS Panią J. M. w dniach [...] 2015 r. w Gimnazjum w M. i w dniach [...] 2015r. w Przedszkolu Samorządowym w M.;

- poinformowanie, czy o osobach, które naruszyły dyscyplinę finansów publicznych, został powiadomiony Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych, art. 93 ust. 1 ustawy z 17grudnia 2004 r. (Dz. U z 2005 r. Nr. 14, poz. 114 ze zm.).

W odpowiedzi, pismem z dnia [...] września 2015 r., Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] poinformował zainteresowanego, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przepisów art. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 782) i nie podlegają udostępnieniu.

Protokół kontroli dotyczy indywidualnego płatnika składek i nie jest informacją o sprawach publicznych, lecz dotyczy indywidualnych spraw płatnika składek,

a zatem nie podlega udostępnieniu w trybie informacji publicznej. Nie podlegają udostępnieniu w tym trybie również zapisy w protokole kontroli dotyczące zawiadomień, wniosków itp. Jednak powyższe nie wyklucza sytuacji, w której przedmiotowe protokoły kontroli mogą stanowić informację publiczną, do udostępnienia której zobowiązany będzie podmiot, u którego była przeprowadzona kontrola. Wobec powyższego Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest uprawniony do udostępnienia żądanych kserokopii protokołów kontroli Gimnazjum w M. i Przedszkola Samorządowego w M.

S.K. w dniu [...] września 2015 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając Dyrektorowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] bezczynność w rozpatrzeniu wniosku

z dnia [...] września 2015 r. W konkluzji skargi wniósł o zobowiązanie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] wykonania wniosku i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi S.K. powołał się na art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i wskazał, iż dokumentacja przebiegu i efektów kontroli w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o dostępie do informacji publicznej została wprost uznana za informację publiczną. Na poparcie swojego stanowiska przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie.

Organ argumentował, iż żądana wnioskiem z dnia [...] września 2015 r. informacja wyłączona jest z możliwości jej uzyskania stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nadto zawarte w protokołach kontroli ZUS informacje stanowią dane chronione na podstawie art. 79 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121) i możliwość dostępu do takich informacji, które stanowią tajemnice, regulują przepisy art. 50 tej ustawy. Skarżący nie należy do kręgu podmiotów wyszczególnionych w tym przepisie i uprawnionych do dostępu do tych informacji.

W ocenie organu wyłączenia z zakresu informacji publicznej, dokonane w art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, dotyczą właśnie takiej sytuacji i powodują, iż żądane przez skarżącego informacje nie należą do informacji publicznej.

Dlatego, organ informując skarżącego pismem z dnia [...] września 2015 r. o powyższej okoliczności, nie pozostawał w bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę między innymi w zakresie orzekania w sprawach skarg na bezczynność.

Bezczynność rozumiemy na ogół jako bezczynność organu administracyjnego, która występuje, gdy organ zobowiązany jest do podjęcia przewidzianej prawem czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa.

Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest podmiotem wykonującym funkcje publiczne, co wynika z jego zadań wskazanych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń. Należy zatem do podmiotów zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2) ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zagadnienia wskazane we wniosku z dnia [...] września 2015 r. stanowią informację publiczną, albowiem pierwsze żądanie wniosku dotyczy informacji o przeprowadzonych dwóch kontroli placówek oświatowych w M. przez organ terenowy ZUS, a dokumenty z takiej kontroli mają niewątpliwie przymiot informacji publicznej, co wynika wprost w treści art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2) ppkt a) ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Z kolei drugie żądanie wniosku dotyczy informacji o wykonywanie przez organ obowiązku zawartego w treści archiwalnego obecnie przepisu art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych Dz. U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114 – tu obowiązku zawiadamiania wybranych podmiotów o ujawnionych okolicznościach wskazujących na naruszenie dyscypliny finansowej – czyli dotyczy wykonywania przez organ jego obowiązków ustawowych. Informacja o wykonywaniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (czyli podmiot wskazany w art. 4 ust. 1 pkt 2) takich obowiązków, stanowi informację o sposobie jego działania. Stanowi bowiem informację ze sfery faktów. Jest zatem informacja publiczną.

Prawo do uzyskania prostej informacji publicznej posiada każdy, bez potrzeby wskazywania na cel przyświecający uzyskaniu tej informacji, czy wykazywania istnienia interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ustawy).

Powyższe ustalenia wskazują na obowiązek Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] do procedowania w niniejszej sprawie w ramach przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W doktrynie przyjmuje się, że ustawa wyodrębnia następujące formy działania podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej w przypadku posiadania żądanej informacji: zawiadomienie o zamieszczeniu informacji w BIP; zawiadomienie o braku możliwości niezwłocznego udostępnienia informacji publicznej; powiadomienia określone w art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy, przybierające postać pism skierowanych do wnioskodawcy; udostępnienie informacji publicznej; wydanie decyzji administracyjnej wydane w trybie art. 16 ustawy o odmowie udostępnienia informacji (G. Sibiga, Prawne formy działania podmiotów udostępniających informację publiczną na żądanie indywidualne, PPP 2007, nr 3, s. 18).

W niniejszej sprawie Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] pismem z dnia [...] września 2015 r. przede wszystkim poinformował, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przepisów art. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Załatwienie niniejszej sprawy w powyższy sposób spowodowało nieprawidłowe zakwalifikowanie przedmiotowych informacji, jako pozbawionych cech informacji publicznej.

Nadto, jak to dalej wynika z treści uzasadnienia skargi, organ dokonuje błędnej wykładni art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Skoro żądane protokoły kontroli dokonanej przez ZUS zawierają informacje chronione, które z uwagi na treść art. 79 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie mogą zostać udostępnione, to organ powinien ustalić, czy jest możliwe udostępnienie żądanych protokołów przy zachowaniu odpowiedniej jej anonimizacji i wówczas udostępnić je w odpowiednio okrojonej formie, czy też z uwagi na zawarte w tych protokołach treści, mieszczące się w granicach zakreślonych art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wydać decyzję o odmowie udostępnienia, zgodnie z art. 16 ustawy.

Niedokonanie takich działań świadczy o nieprawidłowym rozpatrzeniu pierwszego żądania wniosku z dnia [...] września 2015 r.

Wskazać w tym miejscu należy, iż organ w odpowiedzi na skargę uzasadnia dlaczego żądana informacja nie może zostać udostępniona, jednakże argumentacja taka winna przybrać formę decyzji.

Natomiast Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] zarówno w piśmie z dnia [...] września 2015 r., jak i w odpowiedzi na skargę w ogóle nie wyjaśnił, dlaczego nie ustosunkował się do drugiego żądania wniosku - informacji czy o osobach, które naruszyły dyscyplinę finansów publicznych złożono zawiadomienie, zgodnie z treścią art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w tym zakresie bezczynność organu polegała przede wszystkim na braku zażądania sprecyzowania wniosku, albowiem nie wiadomo czy skarżącemu chodzi o wymienienie wszystkich przypadków zastosowania przez organ zawiadomienia, o którym mowa w art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, czy też pytanie zainteresowanego ogranicza się jedynie do zawiadomień, dokonanych w wyniku kontroli określonej w pierwszym żądaniu wniosku. Podkreślenia również wymaga to, iż drugie pytanie zostało sformułowane w niestaranny sposób, co znacznie utrudnia zrozumienie intencji S.K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie przypisał rażącego charakteru stwierdzonej wyżej bezczynności, albowiem - w zakresie pierwszego żądania wniosku - upływ czasu, który upłynął od złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej a odpowiedzią organu stanowił zaledwie kilka dni i nadto brak procedowania w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej spowodowany był błędną oceną art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Natomiast w zakresie drugiego żądania wniosku – pytanie zadane przez skarżącego było mało konkretne, co już samo w sobie, w sposób znaczny, minimalizuje wadliwe działanie organu w tym zakresie.

Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] powinien rozpatrzyć wniosek skarżącego, kierując się zawartymi w uzasadnieniu niniejszego wyroku wytycznymi.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 149 § 1 i art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.