Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 775/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37, art. 42
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.), Sędziowie NSA Janina Kosowska, Małgorzata Stahl, Protokolant Mariusz Szufnara, po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. i A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 5174/02 w sprawie ze skargi S. i A. D. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...] lutego 2002 r., utrzymaną następnie w mocy przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie, nakazano Z. S. wykonanie wskazanych tą decyzją zmian i przeróbek prowadzących do stanu zgodnego z prawem samowolnie przebudowanego budynku na nieruchomości przy ul. K. w Ż. Organy ustaliły, że na wymienionej nieruchomości na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę został wybudowany dom jednorodzinny i budynek gospodarczy przylegający ścianą do podobnego budynku usytuowanego na sąsiedniej nieruchomości S. i A. D. W 1994 r., a więc w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), Z. S. bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę dokonał przebudowy tego budynku gospodarczego, zwiększając jego wymiary i zmieniając jego przeznaczenie na pomieszczenia mieszkalne. Na podstawie przepisu art. 40 wymienionej wyżej ustawy organy nadzoru budowlanego nakazały doprowadzenie tego budynku do stanu zgodnego z prawem przez rozbiórkę komina wykonanego w postaci rury azbestowej z odciągami, służącego do odprowadzania spalin z kotłowni, oraz przez demontaż instalacji stanowiącej źródło ogrzewania, to znaczy pieca z czopuchem znajdującego się w kotłowni. Organy uznały, iż nie zaistniały okoliczności określone w art. 37 prawa budowlanego uzasadniające nałożenie na właściciela nakazu rozbiórki przebudowanego obiektu budowlanego i zgodnie z art. 40 prawa budowlanego z 1974 r. istnieją podstawy do jego legalizacji po dokonaniu niezbędnych zmian i przeróbek koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Do stanu takiego prowadzi usunięcie nieprawidłowo wybudowanego komina wraz z systemem ogrzewania budynku, bowiem eksploatacja tych urządzeń narusza prawa właścicieli sąsiedniej nieruchomości.

Wymienioną wyżej decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego właściciele nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością Z. S., S. i A. D. W uzasadnieniu skargi podali, iż organy nadzoru budowlanego nie rozważyły wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i nie ustosunkowały się do podnoszonych przez skarżących zarzutów, naruszając tym samym przepis art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący zarzucili nadto naruszenie przez organy przepisów art. 7, 77 i 80 K.p.a., działając w sposób stronniczy i niesprawiedliwy i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Rozpoznający sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 czerwca 2004 r. skargę tę oddalił stwierdzając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podzielił w pełni stanowisko zajęte przez organy administracyjne, iż stwierdzoną w rozpoznawanej sprawie samowolę budowlaną należy oceniać a jej skutki likwidować na podstawie ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Sąd stwierdził, iż z przepisów art. 37 i 40 tej ustawy wynika, że nakaz rozbiórki, jako środek najbardziej dolegliwy, może być orzeczony tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń. W sytuacji gdy samowolnie wzniesiony obiekt można w drodze zmian lub przeróbek doprowadzić do stanu, w którym ustałoby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych, a inwestor nie sprzeciwia się zmianom, to nakaz przymusowej rozbiórki nie powinien być orzekany. W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że rozbudowany obiekt nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, nie pogarsza warunków użytkowych sąsiednich nieruchomości ani nie ogranicza prawidłowej zabudowy. Budynek ten jest zdatny do użytkowania w rozumieniu art. 42 prawa budowlanego. Jego wybudowanie nie narusza też interesu osób trzecich. Z tych względów Sąd uznał, iż przeprowadzone postępowanie o legalizację tego budynku było prawidłowe. Za nieuzasadnione uznał też Sąd zarzuty ze skargi dotyczące naruszeń przepisów postępowania.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. i A. D. wnieśli skargę kasacyjną. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili obrazę art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane przez wadliwe przyjęcie, iż przewidziana tym przepisem możliwość legalizacji obiektu wybudowanego jako samowola budowlana może polegać na rozbiórce, chociażby częściowej, obiektu budowlanego. Skarżący podnieśli, iż wskazany przepis stanowi podstawę wyłącznie do nałożenia obowiązku dokonania zmian lub przeróbek takiego obiektu a nie jego rozbiórki. We wniosku zawartym w skardze kasacyjnej skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji administracyjnych obu instancji oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Obowiązujące do dnia 31 grudnia 1994 r. prawo budowlane z 24 października 1974 r., mające zastosowanie w rozpoznawanej sprawie zgodnie z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., znało dwa sposoby usunięcia skutków samowoli budowlanej:

1) przymusową rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu, gdy zaistniały przesłanki wymienione w art. 37 tej ustawy;

2) legalizację obiektu w drodze wydania pozwolenia na użytkowanie (art. 42), po ewentualnym wykonaniu zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem (art. 40).

Przymusowa rozbiórka była nakazywana jednak tylko wówczas, gdy nie istniała możliwość zalegalizowania budowy. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że nie zachodziły okoliczności wskazane w art. 37 prawa budowlanego i właściwą formą doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem była procedura określona art. 40 tej ustawy. Wbrew skardze kasacyjnej wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem może polegać na rozbiórce niektórych jego elementów, usunięciu niewłaściwie wykonanych urządzeń i przebudowie prowadzącej do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów obowiązującego prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych. Nie ma bowiem żadnych racjonalnych przesłanek do wniosku, iż przewidziane przepisem art. 40 prawa budowlanego z 24 października 1974 r. "wykonanie zmian lub przeróbek" niezbędnych do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem nie może polegać na częściowej rozbiórce obiektu, z usunięciem jego elementów naruszających prawo lub jego przebudowie polegającej na zastąpieniu pewnych elementów innymi. Tego rodzaju przeróbki mieszczą się w dyspozycji art. 40 prawa budowlanego i prowadzą do zachowania obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z prawem. Jest to więc sytuacja całkowicie odmienna od przewidzianej w art. 37 tej ustawy, gdzie chodzi o całkowite usunięcie obiektu wybudowanego niezgodnie z prawem.

Skarga nie podnosi żadnych uzasadnionych zarzutów i jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).