Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 825/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Określono, że zaskarżony akt nie może być wykonany
Powołane przepisy: article: art.7, art.77 par.1, art.107 par.3, art.127 par.3, art.138 par.1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.41a ust.1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1403
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Anna Wójcik Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 30 października 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ( dalej Prezes Kasy) z dnia 30 października 2013 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników.

1.Postępowanie przed organami podatkowymi

1.1. Decyzją z dnia 20 września 2013r. nr [...] przyznano P. W. ( dalej skarżący) okresową rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy od dnia 4 czerwca 2013r do 30 września 2014r. w miesięcznej kwocie 536.98 zł, a której ostateczną wysokość w kwocie 877,46 zł miesięcznie ustalono decyzją z dnia 22 listopada 2013r.

1.2. Równocześnie decyzją z dnia 27 września 2013 r. nr [...] stwierdzono ustanie wobec skarżącego ubezpieczenia społecznego rolników od dnia 21 września 2013r. w zakresie ubezpieczenia wypadkowego i chorobowego oraz ubezpieczenia emerytalno-rentowego, a także ustanie z tym dniem obowiązku opłacania składek. Decyzja tą określono także wysokość należnych składek w łącznej kwocie 333,00 zł.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie do Sądu Okręgowego V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu , w którym niekwestionując samego faktu ustania ubezpieczenia społecznego rolników i obowiązku opłacenia składki w kwocie 333,00 zł , zwrócił się o umorzenie tej kwoty z uwagi na swoją trudną sytuację materialną.

W tej też części odwołania , dotyczącej umorzenia należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników, Zakład potraktował je jako wniosek o umorzenie i rozpoznał go na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 oraz art. 41 a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

( Dz.U. z 2013 r., poz. 1403 )- dalej w skrócie: u.s.r. decyzją z dnia 4 października 2013r. nr [...] odmawiając umorzenia należności w kwocie 333,00 zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżący prowadzi działalność rolniczą na powierzchni 4,97 ha fizycznych oraz posiada inwentarz żywy w ilości 2 krowy i 2 opasy.

W związku z pogarszającym się stanem zdrowia poniósł dodatkowe koszty leczenia, jednakże nie zostały one udokumentowane, a obecnie otrzymuje także od dnia 20 września 2013r. świadczenie rentowe.

W tym stanie sprawy organ i instancji uznał, że brak jest podstaw do udzielenia dochodzonej ulgi w płatności należności składkowej, na podstawie art. 41 a ust. 1 pkt 1 u.s.r.

1.3. Nie zgadzając się z tą decyzją skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w wyniku którego decyzją z dnia 30 października 2013r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2013 poz. 267, dalej "K.p.a.") w związku z art. 59 ust 3 i art. 41 a ust. 1 pkt 1 u.s.r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego również odmówił umorzenia dochodzonej należności w kwocie 333,00 zł.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia dodatkowo wskazano na zawarcie w dniu 30 września 2013r. przez skarżącego z siostrą M. W. umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego oraz zwrócono uwagę na okoliczność orzeczonej skarżącemu niezdolność do pracy w okresie od 14.05.2012r do 30.06.2013r. i otrzymywanie w tym czasie zasiłku chorobowego, a następnie przyznanie mu decyzją z dnia 20 września 2013r. prawa do renty rolniczej.

Przyznając też fakt poniesienia przez skarżącego dodatkowych kosztów związanych z zakupem lekarstw i rehabilitacją, za udokumentowane przez niego poniesione w tym zakresie koszty uznano dwie faktury na zakup lekarstw w kwotach 53,03 zł i 41,87 zł., zwracając przy tym uwagę, że organ nie jest zobowiązany do podejmowania decyzji za rolników, które dokumenty są ważne i należałoby je przechowywać , gdyż to w interesie samego wnioskodawcy jest udokumentowanie tych okoliczności, które mają przemawiać za ewentualnym udzieleniem mu ulgi w płatności zaległych składek.

2. Skarga do sądu.

2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący, wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie w całości należności z tytułu składek na ubezpieczenie za III kwartał 2013r.

W uzasadnieniu skargi wskazał na istotne według niego okoliczności świadczące o jego trudnej sytuacji materialnej i osobistej , w szczególności zły stan zdrowia i związaną z nim konieczność podjęcia dalszego leczenia, co wiąże się z zakupem lekarstw oraz dodatkowymi wydatkami na rehabilitację.

Podniósł także, że w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy nie odniesiono się wnikliwie do jego argumentacji przedstawionej uprzednio w złożonym środku zaskarżenia,, poprzestając wyłącznie na odwołaniu się do samej treści zapisu art. 41 a ust. 1 pkt 1 u.s.r., bez podania szczegółowych powodów odmownej decyzji.

2.2. W dodatkowym piśmie procesowym z dnia 28 marca 2014r., ustanowiony w sprawie z urzędu pełnomocnik skarżącego , doprecyzowując zarzuty skargi samej strony , dodatkowo wskazał na naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy , a to:

• art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym niewyjaśnienia rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego z uwzględnieniem relacji między jego możliwościami płatniczymi oraz wielkością ponoszonych wydatków,

• art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. , poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim ogólnikowych twierdzeń, niewyjaśnienie stopnia wpływu ustalonego stanu majątkowego na treść rozstrzygnięcia oraz niewyjaśnienie jego podstawy faktycznej i prawnej,

• art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy i przesłanek podjęcia decyzji , co uniemożliwiło realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz powodowało niemożliwość dokonania kontroli zaskarżonej decyzji,

• art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania w związku z instytucją ponownego rozpoznania sprawy.

Uzasadniając powyższe zarzuty wskazano, że obowiązkiem organów było wyjaśnienie sytuacji materialnej i życiowej skarżącego oraz dokonanie jej oceny w aspekcie realnej możliwości wywiązania się z obowiązku uregulowania należności składkowej, a nie wyłącznie opieranie się na przyznanym organowi uznaniu administracyjnym. Podkreślono równocześnie, że w sytuacji uznania administracyjnego, istotną rolę winno spełniać uzasadnienie takiej decyzji, w ramach którego powinno się jasno i przekonywująco wskazać na okoliczności, które legły o podstaw negatywnego rozpoznania żądania strony.

2.3.W odpowiedzi na skargę Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas prezentowane w sprawie stanowisko. Dodatkowo wskazał, że objęta skargą decyzja ma charakter uznaniowy, a zatem to organowi pozostawiono możliwość wyboru rozstrzygnięcia. Orzekając zatem w tej kategorii spraw organ może , ale nie musi umorzyć należności, oceniając samodzielnie istnienie lub nieistnienie określonego kryterium przewidzianego w ramach art. 41 a ust. 1 pkt 1 u.s.r. , przy jednoczesnym uwzględnieniu możliwości płatniczych zarówno samego wnioskodawcy jak i stanu finansów funduszów emerytalno-rentowych i składkowego.

W ocenie organu skarżący nie udowodnił posiadania ważnego interesu oraz braku możliwości płatniczych o których mowa w art. 41 a ust. 1 pkt 1 u.s.r. , a stanowiących podstawę do ewentualnego uwzględnienia jego żądania.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3.1.Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień opisanych w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270) – dalej: [p.p.s.a.], przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Podlega ono uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2). Jedynie stwierdzenie tych okoliczności obliguje Sąd do uchylenia (stwierdzenia nieważności) zaskarżonego aktu.

Zgodnie z kolei z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami skargi oraz podstawą prawną.

3.2. Rozpoznając sprawę, w pierwszej kolejności należy wskazać na formalną wadliwość samego rozstrzygnięcia , wydanego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy .

Zgodnie z art. 41a ust. 1 pkt 1 u.s.r. Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno – rentowego i składkowego może umorzyć należności Kasy z tytułu składek w całości lub w części. Prezes Kasy jest centralnym organem administracji rządowej podległym ministrowi (art. 2 ust. 2 u.s.r.), zaś rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia lub odmowy umorzenia należności, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 10 u.s.r. przybiera postać decyzji.

Zgodnie z art. 180 § 1 k.p.a. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy Kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Na podstawie art. 127 § 3 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się przepisy dotyczące odwołań od decyzji (art. 127 § 3 K.p.a.).

Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących odwołań, nie oznacza przy tym ich stosowania wprost i musi następować z uwzględnieniem odmienności instytucji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który to środek zaskarżenia nie posiada chociażby cechy dewolutywności. W konsekwencji, w postępowaniu wszczętym wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy nie będą miały w ogóle zastosowania przepisy dotyczące odwołań od decyzji, na gruncie których, regulując kolejne etapy postępowania odwoławczego ustawodawca odniósł się do relacji między organem pierwszej i drugiej instancji w zakresie dotyczącym: 1) pośredniego trybu wnoszenia środka zaskarżenia - art. 129 § 1 k.p.a.; 2) uprawnień autokontrolnych organu pierwszej instancji - art. 132 k.p.a.; 3) obowiązku przesłania środka zaskarżenia (odwołania) wraz z aktami sprawy - art. 133 k.p.a.; 4) trybu przeprowadzenia dodatkowego uzupełniającego postępowania wyjaśniającego - art. 136 in fine k.p.a.; 5) uprawnień kasacyjnych organu wyższego stopnia - art. 138 § 2 k.p.a. (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz do k.p.a., LEX/El. 2011), oraz wyroki NSA: z 10 czerwca 1999 r., sygn. akt II SA 655/99; z 2 września 2009 r., sygn. akt II GSK 18/09- publikowane na stronie internetowej NSA www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak dalsze powoływane orzeczenia).

Odpowiednie stosowanie, w ramach instytucji ponownego rozpatrzenia sprawy, przepisów dotyczących odwołań, obejmuje natomiast przywoływaną w zaskarżonej decyzji jako podstawę jej wydania regulację art. 138 § 1 k.p.a. , a zatem utrzymanie w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Natomiast w ramach zawartego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia wydanego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ stosując art. 138 § 1 k.p.a. odmówił umorzenia należności , tym samym wydając orzeczenie w treści nie mieszczącej się w ramach tej regulacji.

Sąd zwraca również uwagę na widniejące pod zaskarżoną decyzją jak i decyzją ją poprzedzającą dodatkowych, poza podpisem Prezesa KRUS, podpisów innych dwóch pracowników organu, co stanowi praktykę nieznajdującą żadnego uzasadnienia w przepisach prawa i powodującą powstanie domniemania, że do wydania decyzji doszło przez nieprzewidziany prawem organ quasi kolegialny.

Sąd zwraca uwagę , że zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jej wydania, a nie podpisy osób które ewentualnie sporządziły jej projekt lub dodatkowo go jeszcze zaakceptowały.

3.3. Odnosząc się do merytorycznej oceny samych zarzutów skargi oraz jej uzupełnienia, podzielić należy w całości tą część ich argumentacji, która odnosi się do naruszenia zasad postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy doszło do podjęcia decyzji o charakterze uznaniowym.

W przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 41a ust. 1 pkt 1 u.s.r. mamy do czynienia z uznaniem administracyjnym, bowiem ustawodawca wyraźnie wskazuje, że należności te "mogą być umarzane w całości lub w części ". Zatem regulując kwestię umorzenia należności z tytułu składek ustawodawca przesądził, że decyzja Prezesa Kasy ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten, nawet w przypadku ustalenia, że spełniona jest którakolwiek z przesłanek z art. 41a ust. 1 pkt 1 u.s.r. , nie ma obowiązku umorzenia zadłużenia. Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia wyraża się w tym, iż organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanki prowadzącej do umorzenia uwzględnić wniosek lub odmówić umorzenia należności. Oznacza to, że dopiero w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek umorzenia organ zyskuje swobodę wyboru, czy ulgi udzielić, czy też nie. Rozstrzygnięcie nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 k.p.a., wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a) oraz jego oceny (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Dowolność tę wyklucza również brzmienie art. 6 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

Z kolei sądowej kontroli legalności takiej decyzji podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. Kontrola ta dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego wynikające z przepisów k.p.a. reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę. W przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, a nie sposób rozstrzygnięcia będący wynikiem dokonania wyboru, o którym była mowa wyżej. Obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny, czy organ prawidłowo ustalił, że przesłanki umorzenia zostały spełnione lub, że żadna z nich w stanie faktycznym sprawy nie występuje. Natomiast o tym czy składki powinny być umorzone, czy też nie, rozstrzyga organ administracji publicznej.

Sąd podkreśla, że w szczególności decyzje odmowne (negatywne) dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, iż organ nie pozostawił, poza swoimi rozważaniami, argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów lub nie dokonał ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Fakultatywny charakter umorzenia nie uzasadnia odstąpienia od prowadzenia postępowania dowodowego oraz braku ustosunkowania się do argumentacji strony. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że przy wydawaniu tego rodzaju decyzji organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero przeprowadzona w ten sposób analiza stanu faktycznego sprawy stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym.

Jedną z kluczowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej, z której wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób zrekonstruować stan faktyczny będący podstawą do trafnego zastosowania przepisów prawa. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Z kolei w myśl art. 107 § 1 zdanie pierwsze k.p.a. decyzja powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Stosownie do § 3 tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Konieczność właściwego uzasadnienia decyzji wiąże się z zawartą w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Takim elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia a zarazem przedstawiającym tok rozumowania organu jest uzasadnienie decyzji, stanowiące jej integralny element. Zasada przekonywania nie zostanie natomiast zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 15.12.1995r. sygn. akt SA/Lu 2479/94, "Jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma - zdaniem Sądu - nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych". (publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl jak i pozostałe cytowane poniżej orzeczenia). Poza tym uzasadnienie decyzji pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uzasadnienia decyzji powinno wynikać, jakimi przesłankami kierował się organ, a zwłaszcza czy nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów lub czy nie dokonał ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.

Odnosząc te rozważania do realiów rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że w zaskarżonej decyzji organ dokonał niewyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie przesłanek wskazanych w art. 41a ust. 1 pkt 1 u.s.r. dotyczących ważnego interesu zobowiązanego i jego realnej możliwości na moment podejmowania decyzji wywiązania się z uregulowania zobowiązania publicznoprawnego.

3.4. Rozpatrując wniosek skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy Prezes KRUS uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie opierając się na poczynionych w sprawie ustaleniach faktycznych sprowadzających się do wskazania, że skarżący posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 4,97 ha fizycznych , które umową z dnia 30 września 2013r. przekazał w dzierżawę siostrze M. W. Wskazano także na orzeczoną skarżącemu niezdolność do pracy w okresie od 14.05.2012r do 30.06.2013r. i otrzymywanie w tym czasie zasiłku chorobowego ( bez podania kwoty świadczenia) , a następnie przyznanie mu decyzją z dnia 20 września 2013r. prawa do renty rolniczej ( również nie wskazano kwoty świadczenia). W zakresie poniesionych przez skarżącego dodatkowych kosztów związanych z zakupem lekarstw i rehabilitacją, za udokumentowane wydatki uznano łącznie kwotę 94,90 zł.

Z tak przedstawionego przez organ stanu faktycznego nie wynika ostatecznie jakimi dochodami w dacie podejmowania decyzji o odmowie umorzenia dysponował skarżący, a tym samym brak było stwierdzenia istotnych dla sprawy okoliczności pozwalających na dokonanie rzetelnej oceny zaistnienia lub braku ważnego interesu zainteresowanego o którym mowa w art. 41a ust. 1 pkt 1 u.s.r. , uwzględniając przy tym jego możliwości płatnicze.

Można jedynie zauważyć, że ponieważ zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane w miesiącu październiku 2013r. trudno jest uwzględnić w datach ich podjęcia, przy ocenie możliwości płatniczych skarżącego należności z tytułu czynszu dzierżawnego, skoro wynikający z umowy termin zapłaty ma dopiero nastąpić do dnia 31 grudnia 2013 r. . Chyba że organy ustalą, że do uregulowania tej należności i w jakiej wysokości ( w samej umowie ustalono wyłącznie przelicznik w ilości 400 kg pszenicy za 1 ha), doszło już przed upływem tego terminu.

Również niezbędnym jest zwrócenie uwagi, że z decyzji o przyznaniu renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy z dnia 20.09.20013r wynika, że świadczenie to zostanie wypłacone około 20 października 2013 ( decyzja "pierwszo instancyjna" z dnia 4.10.2013r), zaś dokonane decyzją z dnia 22.11.2013r podwyższenie świadczenia do kwoty 877,46 zł. począwszy od dnia 1.11.2013r. wypłacone ma zostać około 20 grudnia 2013r. ( dane z decyzji rentowych ).

Co wiecej w samej decyzji brak jest też jakichkolwiek odniesień do aktualnego stanu finansów funduszów emerytalno – rentowego i składkowego, o którym również jest mowa w art. 41a ust. 1 pkt 1 u.s.r..

W tym stanie sprawy w ocenie Sądu, nie można uznać za prawidłowe działania organu, który w sposób pobieżny wskazał na wybrane elementy stanu faktycznego, nie poddając ich przy tym jakiejkolwiek analizie czy ocenie, a uzasadnienie decyzji odmownej sprowadzono do kilku zdaniowych ogólnych stwierdzeń.

Natomiast zgodzić się trzeba, ze stanowiskiem organów, że w sytuacji gdy skarżący wywodzi z określonych faktów swoją trudną sytuację materialną, w szczególności wskazuje na określone wydatki poniesione w związku z kosztami leczenia czy rehabilitacji, to na nim spoczywa obowiązek przedłożenia organowi posiadanych dowodów. Rolą zaś organu będzie dokonanie oceny tych dowodów , a nie ich poszukiwanie. Chyba, że są to okoliczności znane z urzędu organowi, tak jak w niniejszej sprawie ma to miejsce w odniesieniu do stanu zdrowia skarżącego, skoro organ dysponuje dokumentacją lekarską, będącą przecież podstawą do stwierdzenia niezdolności skarżącego do pracy i przyznania mu z tego tytułu okresowej renty rolniczej.

3.5. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu Prezes Kasy obowiązany będzie w pierwszej kolejności przeprowadzić rzetelną analizę sytuacji finansowej skarżącego z uwzględnieniem prawidłowego wyważenia interesu publicznego oraz słusznego interesu indywidualnego strony.

Powyższe ustalenia i dokonana ich ocena musi znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w którym organ, poza wyjaśnieniem podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa będzie obowiązany odnieść się do wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów i dokonać ich analizy z punktu widzenia materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia.

Mając powyższe rozważania na względzie Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekając o jej niewykonywaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 tej ustawy.