Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1208/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. art. 2 pkt 14, art. 2 pkt 16m art. 4 ust. 1-3, art. 5 ust. 3-4
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi R. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 954/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] oraz poprzedzającą ja decyzję Prezydenta Miasta O. W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] odmawiającą przyznania R. Ż. (zwanemu dalej również "Skarżącym") świadczenia wychowawczego na dziecko K. Ż.. Sąd uznał, ze organy nie przeprowadziły wywiadu środowiskowego mającego na celu ustalenie rzeczywistego stanu sprawowanej przez ojca opieki nad dziećmi z pierwszego małżeństwa. Organy nie zbadały też, czy Skarżący nie sprawuje nad tymi dziećmi opieki naprzemiennej. Takiej opieki nie wyklucza treść wyroku Sądu Okręgowego w K. z [...] listopada 2012 r. sygn. akt [...] Władza rodzicielska została bowiem powierzona obojgu rodzicom ustalając miejsce zamieszkania trojga dzieci u matki, zachowując prawo skarżącego do kontaktów nad dziećmi w terminach ustalonych w wyroku. Skarżący zobowiązany jest również do płacenia alimentów na dzieci. Sąd uznał, że jeżeli rzeczywista opieka jest sprawowana w taki sposób, że w powtarzających się okresach rodzic sprawuje wyłączną opiekę nad dzieckiem, to istnieją podstawy do uznania, że w sprawie mamy do czynienia z opieką naprzemienną. Zdaniem Sądu w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy organ administracji powinien przeprowadzić wywiad środowiskowy zarówno u Skarżącego, jak i u jego byłej żony, w celu ustalenia, kto faktycznie i w jakim wymiarze sprawuje opiekę nad dziećmi z pierwszego związku, jak wygląda opieka w czasie, czy Skarżący troszczy się o codzienne potrzeby, zaspokaja potrzeby bytowe i w jakim zakresie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydenta Miasta O. W. decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] odmówił przyznania Skarżącemu świadczenia wychowawczego na dziecko K. [...].

W oparciu o przedłożone orzeczenie Sądu Okręgowego w K. sygn. akt [...] z dnia [...] listopada 2012 r. organ ustalił, że wykonywanie władzy rodzicielskiej w stosunku do B. , J. i S. powierzone zostało obojgu rodzicom przy czym miejsce zamieszkania dzieci zostało ustalone jako miejsce zamieszkania ich matki. Sąd orzekł również prawo do kontaktów ojca z dziećmi w każdy II i IV weekend miesiąca od piątku od godziny 15.00 do niedzieli do godziny 19.00 z prawem zabierania dzieci do miejsca zamieszkania, w każdy wtorek miesiąca w godzinach od 15.00 do 20.00 w miejscu zamieszkania matki, w każdy I dzień świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy w godzinach od 10.00 do 20.00 z prawem zabierania dzieci do miejsca zamieszkania, dwa tygodnie wakacji letnich w drugiej połowie lipca każdego roku z prawem zabierania dzieci poza miejsce zamieszkania. W wyroku zobowiązano również Skarżącego do płacenia alimentów na rzecz małoletnich dzieci.

Dalej organ wyjaśnił, że w dniu 11 maja 2017 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania Skarżącego, w trakcie którego ustalono, że mieszka on z K. P. oraz córką K. Ż. . Podczas wywiadu Skarżący oświadczył, że dzieci z pierwszego małżeństwa, J. i B. Ż., przebywają i prowadzą wspólne gospodarstwo z byłą żoną. Z synem J. widuje się wyłącznie w miejscu jego zamieszkania w terminach wyznaczonych przez Sąd, natomiast z córką [...] widuje się bardzo rzadko i też w miejscu jej zamieszkania. Skarżący utrzymuje stały kontakt z pełnoletnim synem S., który mieszka i studiuje we W.. Sprawowanie opieki nad dziećmi w terminach uzgodnionych w wyroku rozwodowym potwierdziła była żona Skarżącego w trakcie przeprowadzonego w miejscu jej zamieszkania wywiadu środowiskowego w dniu 23 maja 2017r.

Zdaniem organu I instancji kontakty Skarżącego z dziećmi nie mogą zostać uznane za opieką naprzemienną, która polega przede wszystkim na wspólnym zamieszkiwaniu z dziećmi w miarę regularnych odstępach czasowych, dbanie o codzienne posiłki, higienę, odrabianie lekcji, wizyty u lekarza itp. Tymczasem opieka wykonywana przez Skarżącego polega na odwiedzaniu dzieci w miejscu ich zamieszkania (tj. u matki) w terminach wyznaczonych przez Sąd oraz na regularnym płaceniu alimentów. W związku z tym organ uznał, że Skarżący nie sprawuje opieki naprzemiennej nad J. i B.. Organ nie zaliczył ich więc do składu rodziny od którego zależy ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na kolejne dziecko. Organ nie uwzględnił też w składzie rodziny syna S., ponieważ w składzie rodziny ustalonym na potrzeby przyznania świadczenia, uwzględniane są dzieci do 18 roku życia. Zamieszkujące wspólnie dzieci, pozostające na utrzymaniu do 25 roku życia uwzględnia się w składzie rodziny tylko do wyliczenia kryterium dochodowego.

W związku z powyższym organ uznał, ze na potrzeby ustalenia świadczenia wychowawczego córka K. jest jedynym i najstarszym dzieckiem.

W odwołaniu R. Ż. zarzucił organowi I instancji niepełne zebranie materiału dowodowego oraz błędne przyjęcie; iż S., J. i B. Ż. nie należą do rodziny R. Ż.. Skarżący podkreślił, że w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym nie określono definicji naprzemiennej opieki obojga rodziców, jednakże skoro w wyroku Sądu wskazano wprost, iż wykonywanie władzy rodzicielskiej powierzono obojgu rodzicom, to należy przyjąć, iż dzieci znajdują się pod opieką naprzemienną Skarżącego i jego byłej żony.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium stwierdziło, że w dniu rozwiązywania małżeństwa Skarżącego ustawodawca nie przewidział orzekania o opiece naprzemiennej, a zatem nie można oczekiwać, by osoby ubiegające się w kwietniu 2016 r. o przedmiotowe świadczenie legitymowały się takim orzeczeniem sądu. W konsekwencji zdaniem Kolegium, w niniejszej sprawie nie można oceniać, czy rodzice sprawują opiekę naprzemienną wyłącznie w oparciu o wyrok rozwodowy wydany przed wejściem w życie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Kolegium wyjaśniło, że opieka naprzemienna nie polega jedynie na stwierdzeniu, że dziecko zamieszkuje określony czas u każdego z rodziców. Główną przesłanką jest intensywność opieki sprawowanej przez każdego z rodziców, przy czym ocena ta dokonana musi być przez pryzmat zarówno czasowy oraz jakościowy.

Dalej Kolegium wskazało, że syn S. zamieszkuje i studiuje we W., a zatem nie sposób przyjąć, iż dziecko to zamieszkuje i pozostaje pod opieką któregokolwiek z rodziców, pomimo iż Skarżący wspiera syna chociażby finansowo. Natomiast z pozostałymi dziećmi Skarżący widuje się wyłącznie w terminach wyznaczonych przez sąd oraz wyłącznie w ich miejscu zamieszkania, tj. u byłej żony Z tej przyczyny Kolegium uznało, że nie można tego typu kontaktu z dziećmi utożsamiać ze sprawowaniem opieki naprzemiennej. Zdaniem Kolegium w oparciu o przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci S., J. i B. nie wchodzą w skład rodziny Skarżącego.

Jedynym dzieckiem Skarżącego w rozumieniu przepisów tej ustawy jest więc córka K.. We wniosku o ustalenie przedmiotowego świadczenia Skarżący zaznaczył, że nie wnosi o ustalenie prawa do przedmiotowego świadczenia na pierwsze dziecko.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. Ż. zarzucił decyzji Kolegium

- naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 poz. 1257 ze zm.; zwanej dalej "k.p.a.") skutkujące niepełnym zebraniem materiału dowodowego i brakiem rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie i w konsekwencji błędnym uznaniem, że rodzina Skarżącego składa się wyłącznie ze Skarżącego i jego córki K. [...]

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji podczas, gdy zachodziły podstawy do jej uchylenia w całości i orzeczenia co do istoty sprawy, względnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;

- art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195 ze zm.; zwanej dalej "u.p.p.w.d."), poprzez jego błędną wykładnię i brak przyjęcia, że S., J. i B. Ż. należą do rodziny Skarżącego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydentowi Miasta O. W. z dnia [...] czerwca 2017 r., a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania.

W ocenie Skarżącego, skoro w wyroku rozwodowym wprost wskazano, iż wykonywanie władzy rodzicielskiej powierzono obojgu rodzicom, to w konsekwencji uznać należało, iż dzieci J. i B. Ż. znajdują się pod opieką naprzemienną. Skarżący nie tylko łoży na utrzymanie swoich dzieci poprzez płacenie alimentów, ale również uczestniczy w ich życiu na co dzień, w zakresie ustalonym w wyroku rozwodowym. Sam fakt niezamieszkiwania małoletnich ze Skarżącym nie może zostać uznany za brak faktycznego sprawowania opieki naprzemiennej nad dziećmi, albowiem każdoczesne uczestnictwo w życiu dzieci zostało potwierdzone przez ich matkę.

Niezrozumiałym w ocenie Skarżącego jest różnicowanie sytuacji uwzględnienia w rodzinie, bądź też nie, syna S. Ż.. Zgodnie ze stanowiskiem organu, gdy wnioskuje się o przyznanie świadczenia na kolejne dziecko (drugie i następne) to w takiej sytuacji nie można w składzie rodziny uwzględnić syna S., z kolei, w tożsamej sytuacji, gdy wnioskujemy o przyznanie świadczenia na pierwsze dziecko - w którym znaczenie ma próg dochodowy - to do wyliczenia kryterium dochodowego od którego zależałoby przyznanie świadczenia, każde dziecko do ukończenia 25 roku życia, pozostające na utrzymaniu rodzica, podlega uwzględnieniu. Takie różnicowanie w sposób ewidentny narusza fundamentalną zasadę konstytucyjną wyrażoną w treści art. 32 Konstytucji RP - prawa do równego traktowania przez władze publiczne.

S. S. jest aktualnie studentem, nie utrzymuje się samodzielnie i pozostaje w pełni na utrzymaniu rodziców, w tym w szczególności Skarżącego, którą to okoliczność całkowicie pominęły organy administracji i w rzeczywistości zaniechały jakichkolwiek czynności dowodowych zmierzających do ustalenia, czy syn S. winien być zaliczony w rozumieniu ustawy do członków rodziny Skarżacego.

Zdaniem Skarżącego określenie w wyroku rozwodowym miejsca zamieszkania dzieci, jako miejsca zamieszkania matki, w żaden sposób nie pozbawiło dzieci statusu rodziny Skarżącego bowiem art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d. nie uzależnił tego statusu od miejsca zamieszkania, tylko od tego, czy dziecko znajduje się pod równoczesną opieką obojga rodziców.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia regulują przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Zgodnie z art. 4 u.p.p.w.d. celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (ust.1). Świadczenie to przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu albo opiekunowi prawnemu dziecka, do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia (ust. 2 i 3).

Zgodnie z wolą ustawodawcy świadczenie to niezależnie od dochodu rodziny przysługuje na drugie i kolejne dziecko w rodzinie, zaś na pierwsze jedynie wówczas, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 800 złotych, a jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne 1200,00 złotych (art. 5 ust. 3 i 4 u.p.p.w.d.).

W myśl art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d. ilekroć w tej ustawie jest mowa o rodzinie oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162 i 972 oraz z 2017 r. poz. 1428); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji, lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców.

Z powyższej regulacji wynika, że na gruncie omawianej ustawy zasadą jest uznawanie danego dziecka za członka jednej rodziny, a tylko wyjątkowo można zaliczyć dziecko jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Wyjątek ten następuje w przypadku, gdy zgodnie z orzeczeniem sądu dziecko jest pod opieką naprzemienną rodziców rozwiedzionych. Na gruncie omawianej ustawy dziecko może być zaliczone do dwu odrębnych rodzin. Z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia, gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu. Warunkiem jest tu orzeczenie opieki naprzemiennej obojga rodziców przez sąd. Rodzice muszą legitymować się orzeczeniem sądu ustalającego sposób wykonywania władzy rodzicielskiej (P. Daniel (red.), P. Ławrynowicz, A. Skomra, Ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Komentarz, PRESSCOM Sp. z o.o. 2016, s. 63).

Jak trafnie uznało Kolegium w dniu rozwiązania małżeństwa Skarżącego ustawodawca nie posługiwał się pojęciem opieki naprzemiennej. Trudno wobec tego od takiej osoby wymagać, aby legitymowała się orzeczeniem, w którym wprost przewidziano sprawowanie opieki naprzemiennej nad małoletnimi dziećmi. W takiej sytuacji na podstawie samej sentencji wyroku rozwodowego nie można więc oceniać czy rodzicie sprawują opiekę naprzemienną.

Treść art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d. wskazuje, że z opieką naprzemienną mamy do czynienia w sytuacji gdy rodzice rozwiedzeni, żyjący w separacji lub w rozłączeniu, którym przysługuje władza rodzicielska, sprawują opiekę nad wspólnym dzieckiem na przemian, tj. w mniej więcej równych, następujących po sobie okresach. W orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się, że opiekę naprzemienną cechuje mniej więcej równy podział obowiązków pomiędzy rodzicami w zakresie sprawowania opieki nad dzieckiem, które zamieszkuje i koncentruje swoje sprawy życiowe na zmianę u obojga rodziców. Powyższe wskazuje, iż rozstrzygnięcie o opiece naprzemiennej wymaga uwzględnienia wielu okoliczności związanych chociażby ze wspólnym, przemiennym i cyklicznym zamieszkiwaniem z dzieckiem jego rodziców, którzy są rozwiedzeni, żyją w separacji albo w rozłączeniu. Należy bowiem pamiętać, że rodzina zdefiniowana w art. 2 pkt 16 u.p.p. obejmuje wyłącznie dzieci zamieszkujące wspólnie z osobami uprawnionymi do tego świadczenia (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1674/17, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 listopada 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 753/17; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tym miejscu przypomnienia wymaga, że w rozpoznawanej sprawie zapadł już wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W wyroku z dnia 2 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 954/16 Sąd stwierdził, że celem ustalenia czy w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze sprawowaniem opieki naprzemiennej niezbędnym będzie przeprowadzenie wywiadu środowiskowego uwzględniając kto faktycznie i w jakim wymiarze sprawuje opiekę nad dziećmi z pierwszego związku, jak wygląda opieka w czasie, czy Skarżący troszczy się o codzienne potrzeby, zaspokaja potrzeby bytowe i w jakim zakresie.

Ponownie prowadząc postępowanie organ będąc związanym zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania przeprowadził wywiad środowiskowy u Skarżącego i jego byłej żony. Na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego u Skarżącego organ ustalił, że Skarżący zamieszkuje z K. P. oraz córką K. Ż.. Dzieci z pierwszego małżeństwa - J. i B. zamieszkują i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z byłą żoną Skarżącego. Z synem J. S. widuje się wyłącznie w miejscu jego zamieszkania w terminach wyznaczonych przez Sąd. Z córką B. S. widuje się rzadko, również w miejscu jej zamieszkania. Z pełnoletnim synem S., który mieszka i studiuje we W. Skarżący ma stały kontakt. Skarżący oświadczył, że troszczy się o potrzeby dzieci płacąc regularnie alimenty, zaspokaja ich dodatkowe potrzeby życiowe dając dodatkowe pieniądze. Dba o rozwój osobowościowy i intelektualny J. . Okoliczności te zostały potwierdzone w toku wywiadu środowiskowego przeprowadzonego u byłej żony Skarżącego.

Dodatkowego wyjaśnienia wymaga, że w wyroku rozwodowym z dnia [...] listopada 2012 r. sygn. akt I [...] Sąd Okręgowy w K. I Wydział Cywilny wykonywanie władzy rodzicielskiej nad wspólnymi dziećmi S. Ż., J. Ż. i B. Ż. powierzył obojgu rodzicom ustalając miejsce zamieszkania dzieci w miejscu zamieszkania matki zachowując dla Skarżącego prawo do kontaktów z dziećmi, w każdy II i IV weekend miesiąca od piątku godzina 15.00 do niedzieli godzina 19.00 z prawem zabierania dzieci do miejsca zamieszkania Skarżącego, w każdy wtorek miesiąca w godzinach od 15.00 do 20.00 w miejscu zamieszkania byłej żony Skarżącego, w każdy 1 dzień świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy w godzinach od 10.00 do 20.00 z prawem zabrania dzieci do miejsca zamieszkania Skarżącego, dwa tygodnie wakacji letnich w drugiej połowie lipca każdego roku z prawem zabierania dzieci poza miejsce ich zamieszkania. Sąd zobowiązał jednocześnie obie strony do ponoszenia kosztów wychowania i utrzymania małoletnich dzieci i z tego tytułu zasądził od Skarżącego na rzecz ww. dzieci alimenty w kwocie [...]zł miesięcznie.

W tak ustalonym przez organy administracji publicznej stanie faktycznym sprawy jako w pełni uzasadnione i uprawnione Sąd ocenił stanowisko organów, iż w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z opieką naprzemienną i w konsekwencji K. Ż. jest jedynym dzieckiem w rodzinie Skarżącego w rozumieniu art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d. Na podstawie przywołanego powyżej wyroku rozwodowego oraz ustaleń faktycznych dokonanych w toku przeprowadzonych wywiadów środowiskowych nie sposób uznać, aby Skarżący oraz jego była żona sprawowali opiekę nad dziećmi J. i B. w mniej więcej równych, następujących po sobie okresach. Wbrew argumentacji przedstawionej w skardze, fakt powierzenia opieki rodzicielskiej obojgu rodzicom nie przesądza, że opieka ta ma charakter naprzemienny. Faktu tego nie przesądza również okoliczność wywiązywania się przez Skarżącego z obowiązku troski o fizyczny i duchowy rozwój dzieci. Istotnym z punktu widzenia przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci jest bowiem aby opieka taka sprawowana była w miarę porównywalnych i cyklicznych okresach. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, co prawidłowo oceniły organy administracji publicznej.

W pełni prawidłowym było również stanowisko organów administracji co do pełnoletniego syna Skarżącego - S.. Z art. 2 pkt 14 u.p.p.w.d. wynika, że pierwszym dzieckiem jest jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia. S. S. jest osobą pełnoletnią. Niezależnie więc od stopnia zaangażowania Skarżącego w proces wychowawczy syna, z uwagi na ukończenie 18 roku życia nie może on zostać uznany za pierwsze dziecko w rodzinie. Takim jest bowiem w przypadku Skarżącego córka – K. Ż.. Z formularza wniosku złożonego przez Skarżącego wynika natomiast jednoznacznie, że nie wnosił on o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Zamieszkujące wspólnie lub pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia uwzględnia się w składzie rodziny tylko i wyłącznie na potrzeby ustalenia spełnienia kryterium dochodowego w przypadku wniosku o przyznanie świadczenia na pierwsze dziecko w rodzinie (art. 5 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d.).

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.