Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt SA/Ka 1238/95
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1996-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 5 w zw. z art. 14 ust. 2
journal: Dz.U. 1991 nr 106 poz. 457
law: Ustawa z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu.
article: art. 15 ust. 2, art. 16 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128
law: Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Teza: Prawo do zwrotu kosztów szkolenia ma wyłącznie bezrobotny skierowany na szkolenie przez organ zatrudnienia.

TEZY

Prawo do zwrotu kosztów szkolenia ma wyłącznie bezrobotny skierowany na szkolenie przez organ zatrudnienia.


UZASADNIENIE

Skarżąca, zarejestrowana od dnia 1 grudnia 1993 r. jako bezrobotna, złożyła w dniu 14 października 1994 r. w Rejonowym Urzędzie Pracy /RUP/ podanie o zrefundowanie jej kursu samodzielnych księgowych organizowanego przez oddział Stowarzyszenia Księgowych od 3 października 1994 r. do 3 lipca 1995 r., którego całkowity koszt wraz z materiałami pomocniczymi miał wynosić 19 mln st. zł.

Kierownik RUP, decyzją z dnia 20 października 1994 r., odmówił skierowania skarżącej na ten kurs, z tym uzasadnieniem, że koszt szkolenia jest wysoki, organizator kursu nie figuruje na liście instytucji wybranych do realizacji szkoleń, kurs ma trwać aż 9 miesięcy, RUP może skierować skarżącą na czterotygodniowy kurs księgowości komputerowej w S.

Podstawą decyzji uczyniono art. 6 pkt 4 w zw. z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu, zwanej dalej "ustawą".

Odwołanie zarzucało, że skarżąca nie otrzymała żadnej oferty pracy ani propozycji przeszkolenia, że postanowiła sama uzupełnić swoje kwalifikacje i dlatego zapisała się na ten kurs wpłacając pierwszą ratę 4,5 mln zł. Decyzja I instancji "mija się z treścią wniosku, ponieważ wniosek dotyczył sfinansowania lub dofinansowania kursu pozwalającego zmienić dotychczasowe kwalifikacje i podjąć pracę w zawodzie, w którym są stale wolne miejsca pracy".

Decyzja wydana została tymczasem "na odmowę skierowania na kurs". Skarżąca wykazała, że jest już uczestnikiem kursu. (...)

Kierownik Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. decyzją z dnia 23 grudnia 1994 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie RUP.

Organ wyższego stopnia podzielił argumenty zaskarżonej decyzji akcentując, że do kompetencji RUP należała decyzja o tym, czy zachodzi potrzeba przeszkolenia skarżącej, a tym samym pokrycia związanych z tym kosztów oraz wypłata zasiłku szkoleniowego. Skarżąca podjęła tymczasem szkolenie z własnej inicjatywy. RUP mógł skierować ją na podobny kurs na terenie województwa K. zgodnie z obowiązującą rejonizacją. (...)

W skardze skarżąca stwierdziła, że nie została pouczona o obowiązku uzyskania zgody RUP na przystąpienie do kursu samodzielnych księgowych i że kurs komputerowy i doradztwa podatkowego opłaciła sama. Od dnia 1 grudnia 1993 r. nie otrzymuje zasiłku, a organ ds. zatrudnienia miał obowiązek dofinansowania kosztów kursu dla księgowych /art. 13 pkt 1 ustawy/. (...)

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rejonowy urząd pracy kieruje bezrobotnego na wskazane przez niego szkolenie, jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że szkolenie to zapewni uzyskanie pracy, a także spełniony jest przynajmniej jeden z 3 warunków, o których mowa w art. 14 ust. 2 w brzmieniu noweli.

Wynika więc stąd, że skierowanie skarżącej na kurs uwarunkowane było od uprzedniej zgody RUP. Urząd ten kieruje bezrobotnego na konkretne przyuczenie lub przekwalifikowanie. Skarżąca samowolnie przystąpiła do kursu uniemożliwiając RUP ocenę, czy ukończenie kursu zapewni jej uzyskanie pracy i czy spełniony jest choć jeden z warunków określonych w art. 14 ust. 1 ustawy. Chodzi więc o samowolne działanie skarżącej, nie mogące korzystać z ochrony prawnej. Działanie skarżącej pozbawiło RUP możności oceny wniosku przez pryzmat art. 14 ust. 1 i 2 ustawy.

Sfinansowanie kursu uwarunkowane było stwierdzeniem przez organ zatrudnienia, że dotychczas skarżąca nie posiada jeszcze kwalifikacji zawodowych urealniających jej szanse na uzyskanie pracy. To organ zatrudnienia miał ocenić, na ile ukończenie kursu dla samodzielnych księgowych może zwiększyć te szanse. Nie można było postawić organu przed faktem dokonanym i żądać ex post legalizacji samowoli. Stanowi to niedopuszczalną ingerencję w prerogatywy ustawowo zastrzeżone dla organu spraw zatrudnienia.

Organ ten ocenia samodzielnie, czy ukończenie przedmiotowego kursu uprawdopodabnia uzyskanie przez skarżącą pracy zgodnej z nowymi kwalifikacjami.

We wniosku o sfinansowanie kursu skarżąca podała, że "obecnie kończy roczny kurs doradztwa podatkowego w Międzynarodowej Szkole Menadżerów w W. oraz kurs obsługi komputerów w B. Należało zatem wpierw odczekać do ukończenia przez skarżącą obu tych kursów dla oceny, jaki wpływ na uzyskanie pracy mają nowo nabyte kwalifikacje zawodowe skarżącej i czy w ogóle potrzebne jest jeszcze dalsze ich uzupełnienie na trzecim kursie z zakresu rachunkowości dla samodzielnych księgowych. Ubieganie się o sfinansowanie przez organ zatrudnienia trzeciego kursu było w tej sytuacji istotnie przedwczesne i nie miało uzasadnienia prawnego. (...)

Bezrobotny nie może narzucać organowi zatrudnienia swojej woli przez samowolne zapisanie się na kurs. Inicjatywa skarżącej co do uczestnictwa w kursie w B. musi więc uchodzić za nie mającą uzasadnienia w art. 14 ust. 2 ustawy. Bez uprzedniej zgody na skierowanie na ten kurs postulowane przez nią sfinansowanie lub dofinansowanie nie wchodzi oczywiście w rachubę. (...)