Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 471/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. B.A.


UZASADNIENIE

II SA/Łd 471/21

Uzasadnienie

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. (znak [...]) utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. (znak [...]) odmawiającą przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudniania lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania osobistej opieki nad J.B.-O. w okresie od 1 grudnia 2020 r.

Z akt sprawy wynika, że pismem opatrzonym datą 27 listopada 2019 r. A.B. złożyła w organie pierwszej instancji wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad córką J.B.-O..

Prezydent Miasta Ł. decyzją z [...] r. odmówił przyznania A.B. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad córką J.B.-O. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że skarżąca nie spełnia ustawowych przesłanek, uregulowanych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, do przyznania jej wnioskowanego świadczenia, ponieważ pobiera świadczenie emerytalne.

A.B. złożyła od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w którym powołała się m.in. na fakt, że jest jedynym opiekunem swojej niepełnosprawnej córki, pobiera emeryturę, natomiast wyraża chęć zawieszenia jej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. pismem z 29 stycznia 2021 r. wezwało A.B. do przedłożenia dokumentu potwierdzającego, że skutecznie zrzekła się bądź zawiesiła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych prawo do świadczenia emerytalnego i nie pobiera obecnie świadczenia emerytalnego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Pismo pozostało bez odpowiedzi.

Organ drugiej instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, że świadczenie pielęgnacyjne będące przedmiotem toczącego się postępowania odwoławczego, należy do kategorii świadczeń, których przyznanie uzależnione jest od spełnienia warunków określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Dalej organ wyjaśnił, że art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych zawiera zamknięty katalog osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. W treści powołanej normy ustawodawca uznał, że jednym z warunków, od których zależy powstanie tego uprawnienia jest sprawowanie opieki przez osobę obciążoną wobec podopiecznego obowiązkiem alimentacyjnym. Następnie Kolegium stwierdziło, że kwestia sporna między skarżącą a organem pierwszej instancji, rzutująca na rozstrzygnięcie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, to prawo do emerytury z ZUS ustalone A. B.

Cytując art. 27 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ drugiej instancji wskazał, że katalog świadczeń z art. 27 ust. 5 wskazanej ustawy jest katalogiem zamkniętym, w którym nie znalazło się świadczenie emerytalne. Co więcej, świadczenie emerytalne jest innym rodzajem świadczenia, przyznawanym przez inny organ aniżeli organ właściwy do przyznania świadczenia rodzicielskiego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego czy zasiłku dla opiekuna.

Następnie Kolegium stwierdziło, że w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca wprost wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. Organ drugiej instancji podkreślił, że znane jest mu również inne orzecznictwo, jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zwróciło uwagę, że organy administracji publicznej muszą działać na podstawie i w granicach prawa. Przytoczony art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w którym wymieniono okoliczność jaką jest - ustalone prawo do emerytury - jest jednoznaczny i wyklucza całkowicie możliwość przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Organ podkreślił jednak, że w judykaturze ukształtowały się również inne stanowiska w tym dotyczące możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci kwoty uzupełniającej świadczenie emerytalne do wysokości świadczenia pielęgnacyjnego oraz dotyczące umożliwienia osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. W tym przypadku zdaniem Kolegium wydaje się, że drugie z proponowanych rozwiązań w postaci wyboru między świadczeniem emerytalnym a świadczeniem pielęgnacyjnym jest o wiele bardziej akceptowalne na gruncie przepisów obowiązującego prawa. Choć świadczenia emerytalnego nie można się zrzec, to jednak możliwe jest jego zawieszenie na wniosek emeryta. Ustawa nie ogranicza bowiem możliwości, złożenia takiego wniosku. Emerytura jest. prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w postaci posiadania prawa do emerytury.

Mając powyższe na uwadze, Kolegium pismem z 29 stycznia 2021 r. wezwało skarżącą do wskazania, czy zrzekła się bądź zawiesiła prawo do emerytury. Zdaniem Kolegium jedynie uprzednie rozstrzygnięcie kwestii świadczenia emerytalnego daje organowi administracji możliwość uznania, że skarżąca dokonała wyboru jednego ze świadczeń i przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Konkludując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło, że nawet trudna sytuacja życiowa skarżącej związana z opieką nad osobą niepełnosprawną, nie może przemawiać za przyznaniem jej świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji, gdy skarżąca pobiera nadal świadczenie emerytalne. Świadczenie pielęgnacyjne nie może być wypłacane obok świadczenia emerytalnego, a ustalenie świadczenia uzupełniającego nie jest możliwe na gruncie obowiązujących przepisów prawa.

Konieczność sprawowania opieki musi zatem wiązać się z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co oznacza również utratę dochodu w rozumieniu ustawy lub niepodejmowaniem zatrudnienia, co wiąże się z brakiem dochodu, celem jest opieka nad osobą niepełnosprawną. Musi zatem istnieć wzajemna zależność pomiędzy brakiem dochodów z powodu niepodejmowania zatrudnienia bądź rezygnacją z niego, a koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną, co w iniejszej sprawie nie miało miejsca. Samo zróżnicowanie wysokości pobieranej emerytury i świadczenia pielęgnacyjnego nie oznacza, zdaniem Kolegium, naruszenia konstytucyjnej zasady równości. Zasada równości oznacza obowiązek takiego samego traktowania sytuacji podobnych, a różnego - niewykazujących takiego podobieństwa. W ocenie Kolegium nie można uznać, że sytuacja skarżącej jest podobna do warunków osób, które zrezygnowały z zatrudnienia lub nie podejmują zatrudnienia. Osoby te nie posiadają żadnych dochodów. Tak więc okoliczność, że świadczenie pielęgnacyjne jest wyższe aniżeli świadczenie emerytalne nie oznacza, że zostały naruszone normy konstytucyjne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A.B. zarzuciła: naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającą na pominięciu celów wskazanej ustawy i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez opiekuna emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez przyznanie A.B. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi, A.B. stwierdziła, że organy poprzestały na literalnym brzmieniu treści art. 17 ust 5 pkt 1 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyjęły, że skoro skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, to nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne. Poprzestanie na wykładni językowej normy zawartej w dyspozycji art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a wskazanej ustawy może prowadzić do takiego wniosku, to jednak zdaniem skarżącej zastosowanie dyrektyw wykładni systemowej oraz dyrektyw wykładni funkcjonalnej i celowościowej prowadzi do takiego rozumienia tego przepisu, że wyłącza on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury, gdy uprawniony przy zbiegu uprawnień do tych świadczeń nie złoży oświadczenia o rezygnacji z prawa do emerytury.

Jednocześnie skarżąca wskazała, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w teorii prawa zgodnie wskazuje się na potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej wynikami wykładni systemowej i funkcjonalnej. Wykładnia językowa ogranicza się bowiem tylko do interpretacji tekstu prawnego zgodnie z prawidłami i znaczeniem języka etnicznego, w którym został on sporządzony. Tekst prawa powinien być jednak tak interpretowany, aby wynik interpretacji nie prowadził do sprzeczności z innymi obowiązującymi normami systemu prawa (wykładnia systemowa) oraz aby ustalenie znaczenia przepisu uwzględniało cel i rolę społeczną tego przepisu (wykładnia funkcjonalna).

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarga A.B. została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) [dalej: ustawa p.p.s.a.]. Zgodnie z treścią powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie, w treści skargi pełnomocnik strony skarżącej wnosił o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy p.p.s.a. Natomiast organ administracji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu powyższego wniosku, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Natomiast w myśl art. 151 ustawy p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotową skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada obowiązującemu prawu.

Jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi A.B. uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. wydaną w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad córką J. B.-O.

Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy z ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj.: Dz. U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm.) [dalej: ustawa o świadczeniach rodzinnych].

W sprawie bezspornym pomiędzy stronami pozostaje okoliczność, że skarżąca spełnia pozytywne przesłanki przyznania jej prawa do żądanego świadczenia pielegnacyjnego, określone w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Natomiast zasadniczą kwestią sporu pozostaje wpływ posiadanego przez stronę prawa do świadczenia emerytalnego na możliwość przyznania skarżącej prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Wskazać przy tym należy, że w ostatnim czasie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dostrzec można odstępstwo od ścisłej wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych na rzecz takiego sposobu jego rozumienia, która koreluje z efektami wykładni systemowej, celowościowej i funkcjonalnej. Rezultat zastosowania w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych wyłącznie wykładni językowej prowadzi bowiem do wniosków, które nie pozwalają na ich zaakceptowanie z punktu widzenia konstytucyjnych zasad równości i sprawiedliwości społecznej. Niezbędność takiej wykładni wynika także ze zmiany relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. W dacie wprowadzenia negatywnej przesłanki przyznania świadczenia w ww. przepisie wynosiło ono 420 zł i było niższe niż najniższe świadczenia emerytalne. W obecnych realiach pozbawienie w całości świadczenia pielęgnacyjnego opiekuna, który otrzymuje niższe świadczenie emerytalno-rentowe nie znajduje uzasadnienia w dyrektywach wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej oraz narusza konstytucyjną zasadę równości. Sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny została zróżnicowana w ten sposób, że tych którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca pozbawił świadczenia pielęgnacyjnego, a tym którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych pozwolił wybrać świadczenie pielęgnacyjne i wreszcie przyznał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń tym, którzy otrzymują inne dochody niż wymienione w tych dwóch przepisach. W aspekcie konstytucyjnej zasady równości, niezbędnym jest zatem uzupełnienie wyników wykładni językowej analizowanego przepisu, wynikami wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej. U podstaw konieczności zastosowania tej oderwanej od powszechnie stosowanej w latach poprzednich wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych legła szeroko rozumiana na gruncie przepisów ustawy zasada równości oraz istotne zmiany sytuacji społeczno-ekonomicznej wynikające z opisanego wyżej skokowego wzrostu wysokości świadczenia pielęgnacyjnego, przewyższającego dynamikę wzrostu świadczeń emerytalno-rentowych. Co więcej dokonujące się w ostatnim okresie zmiany o charakterze społecznym, polegające na wprowadzeniu w ostatnich latach nowych programów przyznających w dużej skali świadczenia socjalne, także osobom zamożnym (świadczenie wychowawcze, świadczenia z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego) pozwalają na stwierdzenie, że za zróżnicowaniem sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegającym na pozbawieniu świadczenia pielęgnacyjnego tych z nich, którzy otrzymują świadczenia niższe, wymienione w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie przemawia również stan finansów państwa (por. wyroki NSA z 28 czerwca 2019 r., I OSK 757/19; z 30 kwietnia 2020 r., I OSK 1546/19; z 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 20 lutego 2019 r., II SA/Go 833/18; wyrok WSA w Gdańsku z 12 września 2019 r., III SA/Gd 472/19; wyrok WSA w Poznaniu z 30 stycznia 2020 r., IV SA/Po 921/19; wyrok WSA w Opolu z 14 lipca 2020 r., II SA/Op 168/20, wyroki WSA w Łodzi z 21 kwietnia 2021 r., II SA/Łd 171/21; z 7 maja 2021 r., II SA/Łd 16/21; z 26 maja 2021, II SA/Łd 837/20).

Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekający w niniejszym składzie, opowiada się za rozwiązaniem przyjętym w wyrokach NSA w sprawach I OSK 254/20, I OSK 2375/19, a polegającym na umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego.

W powołanych sprawach wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdzie wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1270) [dalej: ustawa o FUS], zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Przepisy każdej z ustaw regulują zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ewentualnie wyraźnie wskazanych przepisów (por. art. 27 ust. 5 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, czy art. 96 ustawy o FUS) wypłacanych przez organy określone w każdej z tych ustaw. Jedynym jednak przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest przywoływany wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. Biorąc jednak pod uwagę przedstawione powyżej zasady konstytucyjne uznać należy, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie emerytury. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o FUS. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty.

Ustawa nie ogranicza możliwości złożenia takiego wniosku. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 ustawy o FUS skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 ustawy o FUS). Emerytura jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w postaci posiadania prawa do emerytury. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytur. O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ winien stronę poinformować. Obowiązek informowania stron wynika z art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

W niniejszej sprawie organ (Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.) – pismem z 29 stycznia 2021 r. – wezwał skarżącą za pośrednictwem jej pełnomocnika) do przedłożenia dokumentu potwierdzającego, że skutecznie wstrzymała bądź zawiesiła w ZUS prawo do świadczenia emerytalnego i nie pobiera go obecnie. Jednocześnie w tym piśmie organ wyznaczył skarżącej termin 14 dni na przekazanie tej informacji, pouczając, że brak przedłożenia takowego dokumentu może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

Skarżąca, reprezentowana w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika, pomimo wezwania nie przekazała żądanego dokumentu, tym samym nie potwierdziła rezygnacji (zawieszenia) z przysługującego jej prawa do emerytury.

Wobec powyższego nie doszło zatem do wyeliminowania określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych negatywnej przesłanki ustalenia prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego, pomimo spełnienia przez stronę przesłanek pozytywnych, o których mowa w ust. 1 przywołanego przepisu. Zatem przyjąć należało, że działanie organu odwoławczego w niniejszej sprawie i podjęte rozstrzygnięcie, jest prawidłowe.

Tym samym Sąd stwierdza, iż zarzut skargi, co do naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych uznać należy za nieuzasadniony, a zaskarżone rozstrzygnięcie za odpowiadające prawu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

dc