Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1690/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 59
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 25
journal: Dz.U. 2020 poz 471
law: Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), , Sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi B L i A L na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2021 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B L i A L solidarnie kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi B.L. i A.L. (dalej: "skarżący") jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB" lub "organ odwoławczy") z dnia [...] lipca 2021 r., znak [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez GINB.

Decyzją z [...] września 2003 r. nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił M.S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego oraz rozbudowę istniejącego na tej samej nieruchomości, tj. działce nr [...] (obecnie nr [...]) przy ul. [...] w T., budynku gospodarczego.

Decyzją z [...] grudnia 2009 r. nr [...] Starosta [...], w związku z wnioskiem inwestora o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na adaptację, będącego w budowie budynku gospodarczego na przetwórnię mięsa, zmienił własną decyzję z [...] września 2003 r.

W dniu [...] sierpnia 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB") decyzją nr [...] nałożył na I. S. i M. S. obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany dokonane w trakcie rozbudowy przedmiotowego budynku gospodarczego.

Decyzją z [...] września 2015 r. nr [...] PINB zatwierdził projekt budowlany rozbudowy przedmiotowego budynku gospodarczego oraz nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie ww. obiektu.

Decyzją z [...] września 2015 r. nr [...] PINB udzielił inwestorom pozwolenia na użytkowanie części rozbudowy budynku przetwórni mięs.

Pismem z 11 lipca 2019 r. skarżący B. L. i A. L. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji PINB z [...] września 2015 r. nr [...].

Postanowieniem z [...] października 2019 r., znak [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB" bądź "organ I instancji") odmówił skarżącym wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z [...] września 2015 r. o pozwoleniu na użytkowanie części rozbudowy budynku przetwórni mięs.

Postanowieniem z [...] lutego 2020 r. GINB utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z [...] października 2019 r.

Po rozpatrzeniu skargi B. L. i A. L., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 702/20 uchylił postanowienie organu odwoławczego z [...] lutego 2020 r. oraz poprzedzające je postanowienie [...]WINB z [...] października 2019 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nadzwyczajnego.

Decyzją z [...] maja 2021 r., znak [...] [...]WINB działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 w zw. z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 37b ust. 1 i 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.) stwierdził nieważność decyzji PINB z [...] września 2015 r., nr [...] o pozwoleniu na użytkowanie budynku przetwórni mięs.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organu I instancji wskazano, że decyzja PINB z [...] września 2015 r. dotknięta jest rażącym naruszeniem art. 55 ust. 2 w zw. z art. 59 ust. 1 i 7 w zw. z art. 59a w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, z powodu jej wydania, pomimo wadliwości przedłożonego przez inwestorów projektu budowlanego zamiennego, zatwierdzonego decyzją PINB z [...] września 2015 r. nr [...], która została następnie usunięta z obrotu prawnego decyzją GINB z [...] marca 2021 r., znak. [...].

Po rozpatrzeniu odwołania inwestorów, opisaną na wstępie decyzją z [...] lipca 2021 r., GINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji z [...] maja 2021 r. i w oparciu o art. 158 § 2 k.p.a. stwierdził, że decyzja PINB z [...] września 2015 r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa, jednak nie stwierdził nieważności ww. decyzji z uwagi na upływ pięciu lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna.

Na wstępie uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania.

W następnej kolejności GINB wskazał, że skarżący posiadają przymiot strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z [...] września 2015 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, przede wszystkim z uwagi na bezpośrednie sąsiedztwo nieruchomości objętej postępowaniem oraz z uwagi na pośrednie immisje jakie wytwarza prowadzona w przedmiotowym zakładzie działalność (produkcja). Ponadto jak zaznaczył organ odwoławczy, interes prawny skarżących został wykazany zarówno przez organ wojewódzki, jak i GINB w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym decyzji poprzedzającej decyzję PINB z [...] września 2015 r. o pozwoleniu na użytkowanie, tj. decyzji PINB z [...] września 2015 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowej inwestycji. GINB zaakcentował również, że oceniając przymiot strony skarżących związany był wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 czerwca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 702/20.

GINB podkreślił, że decyzja PINB z [...] września 2015 r. jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, jednakże nie można stwierdzić jej nieważności. Organ odwoławczy przedstawił specyfikę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, podkreślając, iż do stwierdzenia nieważności decyzji może dojść wyłącznie w przypadku wystąpienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. Przy czym postępowanie nadzorcze ma charakter wyłącznie kontrolny, w którym ocenie podlega jedynie legalność decyzji wydanej w trybie zwykłym.

Organ odwoławczy wskazał, że rażące naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jest bezspornym i oczywistym naruszeniem przepisu prawa, a przy tym wywołującym skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Przyjęcie tej przesłanki musi być w każdym przypadku poprzedzone nie budzącym wątpliwości ustaleniem oczywistości naruszenia prawa, które nie może być wynikiem jego błędnej interpretacji wynikającej z niejasnego brzmienia przepisu. Ponadto naruszenie prawa powinno być również ocenione przez pryzmat charakteru oraz skutków, które wywołuje obarczona wadą decyzja. Jak przedstawił GINB, przy wykładni pojęcia "rażące naruszenie prawa" należy brać pod uwagę skutki tego naruszenia – jeżeli skutki naruszenia prawa są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, to naruszenie jest rażącym.

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności faktycznych sprawy organ odwoławczy przypomniał, że ostateczną decyzją z [...] marca 2021 GINB stwierdził nieważność decyzji PINB z [...] września 2015 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i nałożeniu obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Byt decyzji o pozwoleniu na użytkowanie zależy od decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie organu odwoławczego powyższa ocena znajduje zastosowanie również w sytuacji, gdy pozwolenie na użytkowanie zostało wydane w postępowaniu naprawczym, tj. po zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W konsekwencji, skoro decyzja PINB z [...] września 2015 r. była niezgodna z przepisami, to również decyzja organu powiatowego z [...] września 2015r. narusza przepisy w tym zakresie. Inkryminowana decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została więc wydana z rażącym naruszeniem art. 55 ust. 1 pkt 2 i art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, co wypełnia przesłankę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto skutki społeczno-ekonomiczne, związane z pozostawianiem w obrocie prawnym rozstrzygnięcia organu powiatowego z [...] września 2015 r., nie są do przyjęcia w praworządnym państwie.

Organ zauważył jednak, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji PINB zostało wszczęte po wejściu w życie Prawa budowlanego w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw – tj. po dniu 19 września 2020 r. W konsekwencji w sprawie znajduje zastosowanie art. 59h Prawa budowlanego, zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na użytkowanie stała się ostateczna. GINB podkreślił, że po upływie pięcioletniego terminu organ może jedynie stwierdzić, iż pozwolenie na użytkowanie zostało wydane z naruszeniem prawa oraz wskazać okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji, powołując się na powyższy przepis.

Mając na względzie datę wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ([...] września 2015 r.), datę jej otrzymania przez strony postępowania (18 września 2015r.) i brak złożenia odwołania od ww. decyzji, GINB stwierdził, że okres 5 lat upłynął przed dniem wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, a zatem stwierdzenie jej nieważności w niniejszej sprawie jest niemożliwe.

Pismem z 9 sierpnia 2021 r. skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GINB z [...] lipca 2021 r., zarzucając jej:

a) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte po dniu 19 września 2020 r., choć podanie skarżących w tej sprawie wpłynęło do [...]WINB już ponad rok wcześniej, tj. dnia 18 lipca 2019 r., a więc w momencie, kiedy art. 59h Prawa budowlanego jeszcze nie obowiązywał (wszedł w życie dopiero ponad rok później – w dniu 19 września 2020 r. wskutek nowelizacji Prawa budowlanego dokonanej mocą ustawy z dnia 13 lutego 2020 r.), zaś zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej;

b) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez niezastosowanie art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r., zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed dniem 19 września 2020 r.) przepisy ustawy zmienianej stosuje się w brzmieniu dotychczasowym, które nie przewidywało w Prawie budowlanym artykułu 59h;

c) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. poprzez zastosowanie art. 59h Prawa budowlanego i stwierdzenie wydania decyzji PINB w [...] nr [...] z naruszeniem prawa z uwagi na upływ pięciu lat od dnia, w którym stała się ostateczna, zamiast stwierdzenia jej nieważności, mimo, iż w momencie wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, tj. w dniu [...] lipca 2019 r. przepis taki nie obowiązywał, zaś przepis przejściowy nowelizacji nakazuje stosować przepisy dotychczasowe.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odwoławczy błędnie określił datę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Podkreślono, że organ odwoławczy nie wyjaśnił dlaczego uznał, iż postępowanie wszczęto dopiero po dniu 19 września 2020 r. Ponadto jak zauważyli skarżący, organy nadzoru budowlanego konsekwentnie podkreślały, że niniejsze postępowanie wszczęto na wniosek strony.

Skarżący wskazali, że samo stwierdzenie wydania decyzji nr [...] o pozwoleniu na użytkowanie z naruszeniem prawa nie stanowi satysfakcjonującego rozstrzygnięcia, z uwagi na utrwalone poglądy doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którymi nie jest możliwe wszczęcie postępowania naprawczego, gdy w obrocie prawnym pozostaje pozwolenie na użytkowanie.

W ocenie skarżących, wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Starosty [...] z [...] września 2003 r., cała kontynuowana przez wiele lat budowa i rozbudowa zakładu przetwórstwa mięsnego, pozostanie bez jakiejkolwiek podstawy w postaci decyzji właściwego organu, oprócz wadliwie wydanej decyzji PINB z [...] września 2015 r.

W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy zaznaczył, że o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, powodującym powstanie stanu zawisłości sprawy, należy mówić dopiero z dniem zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.).

O oddalenie skargi wnieśli również inwestorzy w piśmie z dnia 9 listopada 2021 r. (wpływ do Sądu - 15 listopada 2021 r.), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wskazując m.in., że przepis art. 61 § 3 k.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. Ponadto uczestnicy postępowania podnieśli, że również z uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z 18 czerwca 2020 r. wynika, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie nie zostało wszczęte 18 lipca 2019 r. (tj. z dniem wpływu wniosku skarżących do organu), lecz Sąd nakazał dopiero wszczęcie takiego postępowania.

W piśmie procesowym z 15 listopada 2020 r., skarżący wskazali, że w odpowiedzi organu na skargę nie znajdują argumentów, dla których GINB odmówił w niniejszej sprawie zastosowania art. 61 § 3 k.p.a. Zaznaczyli przy tym, że GINB również błędnie nie zastosował art. 25 ustawy nowelizującej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2021 r. narusza prawo w sposób wskazany powyżej, a skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji. Organ orzekający w tym trybie posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia w dacie wydania kontrolowanej decyzji wad kwalifikowanych z art. 156 § 1 k.p.a.

W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji (nadzorczym) rozpoznawane są kwestie prawne. Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., tj. m.in., czy decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

W orzecznictwie i doktrynie ugruntowane jest stanowisko, że o uznaniu naruszenia prawa za rażące decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter naruszonego przepisu oraz skutki gospodarcze i społeczne, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który nie wymaga wykładni prawa. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie takiej decyzji jako aktu organu praworządnego państwa.

Przypomnieć należy, że organy administracji publicznej badają prawidłowość decyzji – w trybie art. 156 k.p.a. (dotyczącym stwierdzenia nieważności) w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie jej wydania. W oparciu o zamknięty materiał dowodowy, tj. materiał dowodowy jakim dysponował organ administracji architektoniczno-budowlanej w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Należy mieć na względzie, że niniejsza sprawa, zainicjowana przez skarżących wnioskiem o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z 18 czerwca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 702/20 uchylił postanowienie GINB z [...] lutego 2020 r. oraz poprzedzające je postanowienie [...]WINB z [...] października 2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania na wniosek skarżących w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z [...] września 2015 r. Podkreślenia więc wymaga, że zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3).

Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2014r., sygn. akt I GSK 534/12 i 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1762/12).

W konsekwencji, Sąd rozpoznając niniejszą sprawę ocenił, że organy nadzoru budowlanego nie naruszyły art. 153 p.p.s.a. W orzeczeniu z 18 czerwca 2020 r. WSA w Warszawie uznał, że organ I instancji oraz GINB przedwcześnie stwierdzili, iż skarżący nie posiadali interesu prawnego, wyznaczanego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwolenie na użytkowanie w oparciu o przepis art. 28 k.p.a. W powołanym wyroku wskazano również na konieczność przeprowadzenia postępowania, w ramach którego zostanie szerzej zbadane, zwłaszcza w kontekście potencjalnego interesu prawnego jaki może się wiązać z kontrolą, czy to co zostało ustalone w postępowaniu naprawczym zostało w istocie zrealizowane i przyjęte w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Ponadto w wyroku z 18 czerwca 2020 r. Sąd stanął na stanowisku, że ocena dopuszczalności lokalizacji budynku względem działki sąsiedniej i wykonania takiej inwestycji nie może się ograniczać wyłącznie do kwestii zachowania warunków technicznych w zakresie odległości, lecz powinna także obejmować całe spektrum zagadnień związanych z oddziaływaniem tej inwestycji na otoczenie, w tym na działkę sąsiednią.

Mając na względzie powyższe, ocena dokonana przez organ odwoławczy – co do interesu prawnego skarżących – znajduje uznanie Sądu w niniejszej sprawie i nie narusza przepisu art. 153 p.p.s.a. GINB bowiem prawidłowo ocenił, że skarżący posiadają przymiot strony w postępowaniu w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z [...] września 2015 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, przede wszystkim z uwagi na bezpośrednie sąsiedztwo nieruchomości inwestycyjnej oraz z uwagi na pośrednie immisje jakie wytwarza prowadzona w zakładzie mięsnym działalność produkcyjna.

Prawidłowe jest również stanowisko GINB, co do stwierdzenia, że decyzja PINB z [...] września 2015 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W tym kontekście zauważyć bowiem trzeba, że inkryminowana decyzja PINB z [...] września 2015 r., udzielająca I. i M. S. pozwolenia na użytkowanie części rozbudowy budynku przetwórni mięs (pomieszczenie 0,1-gospodarcze), jest nierozerwalnie związana z decyzją tego samego organu z [...] września 2015 r. nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany zamienny rozbudowy budynku gospodarczego oraz nakładającą na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego obiektu. Decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego z [...] września 2015 r. była natomiast obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w konsekwencji czego GINB decyzją z [...] marca 2021 r. stwierdził jej nieważność. Ponadto, skarga inwestorów od decyzji organu odwoławczego z [...] marca 2021 r. została oddalona wyrokiem tut. Sądu z 22 września 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 925/21.

Pozwolenie na użytkowanie ma rację bytu, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja o pozwoleniu na budowę. Unieważnienie pozwolenia na budowę czyni niedopuszczalnym, by w obrocie prawnym pozostała decyzja o pozwoleniu na użytkowanie inwestycji, dokonanej na podstawie wydanego uprzednio pozwolenia na budowę. Celem pozwolenia na użytkowanie jest bowiem weryfikacja, czy wykonany na podstawie pozwolenia na budowę obiekt jest zgodny ze stanem zaprojektowanym i zatwierdzonym. Nie budzi wątpliwości Sądu, że eliminacja z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc decyzji o pozwoleniu na budowę wpływa na byt prawny decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Stanowisko doktryny wskazuje, że stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę pociąga za sobą stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (por. Z. Kostka w: Prawo budowlane. Komentarz, red. A. Gliniecki, 2016, s. 802).

W ocenie tutejszego Sądu powyższe znajduje odzwierciedlenie w przepisach prawa materialnego. Z treści art. 55 Prawa budowlanego wynika bowiem jednoznacznie, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie może być wydana wyłącznie po uprzednim uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ust. 1 ww. ustawy, bądź po wydaniu decyzji wymienionej w art. 49 ust. 4 Prawa budowlanego, jak również po wydaniu decyzji, określonej w art. 51 ust. 4 tej ustawy, stanowiącego podstawę do wydania decyzji PINB z [...] września 2015 r. Zgodnie natomiast z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli budowy, potwierdzając tym samym jej zgodność z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę.

Pomimo prawidłowej oceny organu odwoławczego, co do przedstawionych powyżej kwestii, zaskarżona decyzja GINB była niezgodna z obowiązującymi przepisami prawa, co obligowało Sąd do jej uchylenia. Organ odwoławczy błędnie bowiem stwierdził, wydając na tej podstawie rozstrzygnięcie, iż w sprawie należało zastosować art. 59h Prawa budowlanego. Z tego przepisu, wprowadzonego do systemu prawnego z dniem 19 września 2020 r. wynika, że nie stwierdza się nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na użytkowanie stała się ostateczna. Jednocześnie w przepisie tym nakazano odpowiednie stosowanie art. 158 § 2 k.p.a. Należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471, dalej: "ustawa nowelizująca"), do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (tj. ustawą - Prawo budowlane), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Sąd stoi na stanowisku, odnosząc się do już przytoczonego art. 25 ustawy nowelizującej, iż rozpoznawana sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, z uwagi na jej materię i okoliczności pozostaje sprawą, uregulowaną przepisami Prawa budowlanego, o czym będzie mowa w dalszej części niniejszego uzasadnienia.

W pierwszej kolejności trzeba jednak uznać za błędne stanowisko organu odwoławczego, który na podstawie: daty wydania przez PINB inkryminowanej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ([...] września 2015 r.), daty jej otrzymania przez strony postępowania (18 września 2015 r.), braku złożenia odwołania od inkryminowanej decyzji oraz daty wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z [...] września 2015 r. – ocenił, że okres 5 lat, o którym mowa w art. 59h Prawa budowlanego, upłynął już przed dniem wszczęcia postępowania nieważnościowego.

Sąd stoi bowiem na stanowisku, że datą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji, które spełnia minimum wymagań z art. 63 § 2 k.p.a., tzn. gdy podanie zawiera co najmniej wskazanie strony, od której pochodzi, jej adres i żądanie, oraz czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych (zob. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Opublikowano: LEX/el. 2022). Wbrew argumentacji zamieszczonej w odpowiedzi na skargę złożonej przez uczestników postępowania (inwestorów), do tego postępowania nadzwyczajnego ma zastosowanie art. 61 k.p.a., w tym jego § 3 stanowiący, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W uchwale Sądu Najwyższego z 19 lipca 1991 r. (sygn. akt III AZP 4/91, "Wokanda" 1991/11) trafnie przyjęto, że "Wszczęcie postępowania w trybie nadzoru lub o wznowienie postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym (instancyjnym), którego datę określa się na zasadzie art. 61 k.p.a." (zob. też wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 734/11; z dnia 21 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 147/10; z dnia 28 maja 1999 r., sygn. akt II SA 666/99). Jak się zdaje, GINB błędnie natomiast utożsamia datę wszczęcia postępowania na żądanie strony z obowiązkiem wynikającym z dyspozycji art. 61 § 4 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest zobowiązany zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie będącej przedmiotem postępowania wszczynanego z urzędu lub na żądanie jednej ze stron o wszczęciu takiego postępowania. Przepis ten nie określa daty zainicjowania postępowania w sprawie, a jedynie wynika z niego obowiązek organu ustalenia z urzędu, które osoby będą stronami w postępowaniu administracyjnym wszczynanym z urzędu lub na żądanie jednej ze stron, kierując się w tym względzie przepisem art. 28 k.p.a. i przepisami szczególnymi, a następnie powinność powiadomienia wszystkich stron o wszczęciu takiego postępowania. Organ ustala osoby będące stronami w sprawie na podstawie żądania strony zawartego we wniosku.

W tym też kontekście należy oceniać wskazania zawarte w przywoływanym przez organ i inwestorów wyroku WSA w Warszawie z 18 czerwca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 702/20. Przedmiotem oceny tego Sądu nie było określenie chwili, z jaką doszło do wszczęcia postępowania w sprawie, ale nakazanie organom jego przeprowadzenia w celu ustalenia interesu prawnego skarżących do zainicjowania postępowania nadzwyczajnego dotyczącego decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W konsekwencji należało ocenić, że datą wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie był 18 lipca 2019 r., tj. dzień w którym do [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego wpłynął wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z [...] września 2015 r. Zaprezentowane w odpowiedzi na skargę stanowisko GINB, wskazujące iż o wszczęciu postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji należy mówić dopiero z dniem zawiadomienia wszystkich stron o wszczęciu takiego postępowania, jest błędne. GINB dokonał wadliwej analizy sprawy uznając, że postępowanie z wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z [...] września 2015 r. wszczęte zostało po wejściu w życie wspomnianego uprzednio art. 59h Prawa budowlanego, tj. po dniu 19 września 2020r. a tym samym, że nie można stwierdzić nieważności tej decyzji skoro upłynął już okres 5 lat, od momentu, w którym inkryminowana decyzja organu powiatowego stała się ostateczna.

Powyższe stanowisko skutkuje koniecznością wyjaśnienia, jakie znaczenie dla prawidłowego rozpoznania przedmiotowej sprawy ma treść wspomnianego wcześniej przepisu przejściowego zamieszczonego w art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. W myśl wskazanej normy prawnej, do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

Przede wszystkim należy zatem zauważyć, że przepis ten odwołuje się nie do "postępowań", lecz do "spraw" uregulowanych ustawą - Prawo budowlane, "wszczętych i niezakończonych" przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, co nastąpiło 19 września 2020 r. Jakkolwiek w znaczeniu procesowym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nowym, cechującym się odrębnością względem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym zakończonym wydaniem badanej decyzji, a równocześnie niesporne pozostaje, że przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu dotychczasowym nie zawierały regulacji prawnej określającej zasady prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, to nie może budzić wątpliwości, że sprawa administracyjna weryfikacyjna prowadzona w trybie stwierdzenia nieważności decyzji oparta jest na konkretyzowaniu normy prawa procesowego regulującej rodzaje wadliwości decyzji administracyjnej (art. 156 § 1 k.p.a.) w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia zgodnego z prawem sprawy administracyjnej materialnej (por. B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, PiP 2001, z. 8, s. 29). Początek każdej sprawy administracyjnej, mającej stanowić przedmiot postępowania administracyjnego, jest związany z obowiązywaniem norm prawa materialnego, powstania ich mocy wiążącej po ziszczeniu się przesłanek zawartych w hipotezie nomy wyższego stopnia, stanowiącej o powinności zastosowania normy przedmiotowej i rozstrzygnięcia o określonych uprawnieniach lub obowiązkach za pomocą władczego aktu (zob. B. Krupa, Istota sprawy w postępowaniu administracyjnym, w: Państwo Prawne nr 1(5)/2015). Istnienie prawne sprawy administracyjnej jest więc uprzednie i w zasadzie samoistne, niezależne od ewentualnego postępowania w sprawie (zob. T. Woś, Pojęcie "sprawy" w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, "Acta Universitatis Wratislaviensis" (AUW) 1990, No 1022, Prawo CLXVIII, s. 334). Natomiast dla postępowania istnienie sprawy jest pozytywną przesłanką, bez której jego prowadzenie byłoby bezprzedmiotowe. Normy postępowania administracyjnego mają zaś charakter jedynie służebny i w gruncie rzeczy sprowadzają się do narzucenia organowi administracyjnemu sposobu, w jakim ma rozstrzygać sprawy, innymi słowy, w jaki sposób powinien realizować swoje uprawnienia w celu konkretyzacji prawa wynikającego z poszczególnych stosunków materialnych (tak W. Dawidowicz, Zarys proces administracyjnego, Warszawa 1989, s. 10; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 153).

Mając to na uwadze, podkreślić trzeba, że weryfikacja decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w zakresie, w jakim obejmuje przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., następuje przy uwzględnieniu przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w dacie wydania kwestionowanego pozwolenia na użytkowanie. Warunki uzależniające możliwość udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu, określają przepisy Prawa budowlanego (rozdział 5b – Zakończenie budowy) normujące sprawę wydania pozwolenia na użytkowanie (bądź nie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zakończenia tych robót), toteż brak jest podstaw, by wyłączyć postępowanie prowadzone w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie z zakresu pojęcia "sprawy uregulowanej ustawą zmienianą w art. 1" w znaczeniu, jakie mu nadaje art. 25 cyt. ustawy. Funkcjonalnie bowiem sprawa stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie na płaszczyźnie stosowanych przepisów materialnoprawnych pozostaje sprawą "uregulowaną" przepisami Prawa budowlanego.

Odmienny pogląd nie daje się pogodzić z zasadą racjonalnego ustawodawstwa. Nie sposób bowiem przyjąć, że dopiero wprowadzenie do Prawa budowlanego przepisu art. 59h, który dotyczy w zasadzie tylko terminu, przed upływem którego istnieje możliwości wydania orzeczenia o stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, spowodowało, że przedmiotowa "sprawa" została uregulowana przepisami tej ustawy. To z kolei mogłoby oznaczać, że np. sprawa będąca wynikiem wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie jest "sprawą" regulowaną na płaszczyźnie materialnej przepisami Prawa budowlanego, a zatem powinna być prowadzona w oderwaniu od tych norm.

W związku z powyższym wszczętą przed dniem 19 września 2020 r. sprawę dotyczącą stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli nie doszło do jej zakończenia w tym terminie, kształtować powinny – czemu zdaje się nie przeczyć stanowisko GINB wyrażone w odpowiedzi na skargę – przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu dotychczasowym (obowiązującym przed tą datą), nie przewidujące ograniczenia czasowego możliwości stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w zakresie innym, aniżeli określonym w art. 156 § 2 k.p.a. Nadanie takiego znaczenia art. 25 ustawy zmieniającej pozostaje zgodne z konstytucyjną zasadą ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji RP). Z zasady tej wyprowadzana jest zasada ochrony interesów w toku. Jej istotę należy odnieść do nakazu, by sytuacja prawna podmiotów, których dotyczy nowa regulacja, poddana była przepisom przejściowym pozwalającym zakończyć im sprawy będące w toku z zastosowaniem przepisów prawa, które obowiązywały w czasie powstania określonych stosunków, zdarzeń czy ich następstw i odnośnie do których strony pozostawały w uzasadnionym przeświadczeniu, że regulacje te pozostaną w toku tego postępowania stabilne (por. wyrok TK z 23 lipca 2013 r., P 4/11, OTK-A 2013/6/82). Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie szczególnie krytycznie oceniał w przeszłości takie sytuacje, w których osoba uprawniona dopełniła ciążącego na niej obowiązku złożenia stosownego wniosku o nabycie prawa, a jedynie na skutek opieszałości organów władzy do takiego zdarzenia nie doszło. Sytuacja prawna podmiotu prywatnego nie może bowiem ulegać pogorszeniu na skutek postępowania organów władzy publicznej naruszających prawo (zob. pkt 4 uzasadnienia wyroku TK, sygn. SK 7/00 oraz wyrok TK z 1 grudnia 2020 r., sygn. P 6/19). Ponadto w orzecznictwie Trybunału niejednokrotnie zwracano uwagę, że choć prawodawca może stanowić prawa mniej korzystne dla jednostki, to jednak na ustawodawcy spoczywa obowiązek starannego uwzględnienia za pomocą powszechnie przyjętych technik stanowienia prawa, ze szczególnym uwzględnieniem techniki przepisów przejściowych, ochrony praw słusznie nabytych i ochrony interesów będących w toku (wyrok z 13 kwietnia 1999 r., sygn. K 36/98, wyrok z 24 października 2000 r., sygn. SK 7/00, pkt 3 uzasadnienia; wyrok z 8 grudnia 2011 r., sygn. P 31/10, pkt 5.2 i 5.3 uzasadnienia). Jeżeli zatem chodzi o dobór odpowiednich reguł intertemporalnych, to właśnie wzgląd na poszanowanie interesów w toku nakazuje wręcz odwrócenie "domniemania" przemawiającego za zasadą bezpośredniego działania nowego prawa dla stosunków powstałych pod działaniem prawa dotychczasowego (inaczej: zasadą retrospektywności, retroakcji niewłaściwej) – ta ostatnia dochodzi bowiem do głosu tylko na wypadek wykazania wyraźnie ważnego interesu publicznego, którego nie można wyważyć z interesem jednostki – i przyjmowanie, jako konstytucyjnie preferowanej, zasady dalszego działania ustawy dawnej (tak TK w wyroku z 9 czerwca 2003 r. w sprawie SK 12/03, pkt 3.2 uzasadnienia, z powołaniem na dotychczasowe orzeczenia TK: z 2 marca 1993 r., sygn. K 9/92; z 15 lipca 1996 r., sygn. K 5/96; z 13 marca 2000 r., sygn. K 1/99; podobnie wyroki: z 28 kwietnia 1999r., sygn. K 3/99 i z 22 czerwca 1999 r., sygn. K 5/99).

Sąd w pełni podziela w tym względzie także stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich, w którym wskazano m.in., że wprowadzenie terminu, po upływie którego nie można składać wniosków nieważnościowych, rzeczywiście dyscyplinuje strony – ale tylko pod warunkiem, że działa na przyszłość, a zainteresowany ma świadomość istnienia takiego warunku, a więc i szansę uwzględnienia go w swoich poczynaniach. Wprowadzenie zaś takiego warunku z mocą wsteczną skutku takiego w oczywisty sposób nie gwarantuje, a stanowi jedynie "karę" za podjęcie działań zgodnych z uprzednio obowiązującym prawem. Jeżeli zaś chodzi o walor "dyscyplinujący", to wydaje się, że regulacja ta działa raczej à rebours, w pewnym sensie "nagradzając" organy państwa, które nie uporały się na czas z rozpoznaniem wniosków obywateli – zwolnieniem ich z konieczności dalszego prowadzenia trudnych spraw (por. wniosek znak: IV.7004.24.2021.MC Rzecznika Praw Obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją RP przepisu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2021 r., poz. 1491).

Przedstawione rozważania mają szczególne znaczenie w rozpoznawanej sprawie, gdzie należy dokonać wyważenia zarówno praw nabytych przez inwestorów, jak i słusznego interesu skarżących. Niewątpliwie perspektywa okoliczności faktycznych, w jakich doszło do wydania zaskarżonej decyzji, jest tu niezwykle istotna. Tak bowiem, nie sposób nie zgodzić się z organem, że wobec uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego z mocą wsteczną decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na budowę, orzeczenie o pozwoleniu na użytkowanie, które zostało wydane w oparciu o ww. decyzję, jest dotknięte wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Jak stwierdził TK w wyroku z 1 grudnia 2020 r. (sygn. P 6/19) "intencji ustawodawcy jak najszybszego wprowadzenia nowych rozwiązań (w celu likwidacji dostrzeżonych nieprawidłowości) powinno towarzyszyć rozważenie konsekwencji tej regulacji na zastane stosunki prawne – odrębnie w odniesieniu do zróżnicowania sytuacji prawnej różnych grup adresatów zaskarżonej normy". W konsekwencji ów cel ustawodawcy jest usprawiedliwiony "o tyle, o ile powiązane z tym celem kryterium zróżnicowania podmiotów jest w stanie rzeczywiście wyeliminować wszystkie wypadki nadużywania przepisów".

Z taką sytuacją mamy natomiast do czynienia właśnie w analizowanym przypadku, gdzie przyjęcie rozumienia przepisu art. 25 ustawy nowelizującej, wedle którego także do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 19 września 2020 r. zastosowanie "przedawnienie" wynikające z art. 59h Prawa budowlanego, prowadziłoby do jaskrawego pogwałcenia słusznych interesów tych wszystkich osób, których spraw organy państwa nie rozpoznały i nie ukończyły w rozsądnym terminie. Oznaczałoby to w gruncie rzeczy, że ustawodawca w sposób rażąco nieproporcjonalny i niesprawiedliwy potraktował te podmioty, które działając zgodnie z prawem dotychczas obowiązującym zasługują na prawną ochronę. Jednocześnie faworyzowany byłby interes osób, które nabyły prawa wskutek decyzji dotkniętych kwalifikowaną wadą prawną.

Reasumując, należy dojść do wniosku, że jeżeli postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wszczęto przed 19 września 2020 r. i postępowanie to nie zostało przed tym dniem zakończone, to art. 59h Prawa budowlanego wprost nie znajdzie tu zastosowania (zob. A. Plucińska-Filipowicz (red.), M. Wierzbowski (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2021; tak też WSA w Warszawie w nieprawomocnym wyroku z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1331/21, CBOSA).

Wszystkie zaprezentowane wyżej przesłanki wykluczały na gruncie omawianej sprawy zastosowanie przez organ odwoławczy nowego reżimu prawnego, w tym art. 59h Prawa budowlanego.

Wobec powyższych okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję GINB.

Rozpoznając ponownie odwołanie skarżących, GINB zobowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną wyrażoną przez Sąd, w tym – co do konieczności zastosowania w niniejszej sprawie art. 25 ustawy nowelizującej.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasadzając od organu na rzecz skarżących zwrot uiszczonego wpisu sądowego (200 zł, kosztów zastępstwa procesowego (480 zł) i uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).