Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 860/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92, art. 93 ust. 1 w zw. z art. 42 ust. 1 oraz art. 87 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędziowie NSA Janusz Zajda del. WSA Sylwester Miziołek (spr.) Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 23 lutego 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 1067/10 w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od S. P. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w P. kwotę 550 (pięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 lutego 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 1067/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w P., w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] lutego 2009 r.

Sąd administracyjny orzekał w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], , wydaną na podstawie przepisów art. 92, art. 93 ust. 1 w zw. z art. 42 ust.1 oraz art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia [...] października 2008 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. nałożył na S. P. karę pieniężną w wysokości 3000 zł. W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że w dniu [...] października 2008 r. S. P. wykonywał transport drogowy w P. na drodze krajowej nr [...], kierując zestawem pojazdów, składającym się z samochodu osobowego, marki V. o nr rej. [...] oraz przyczepy ciężarowej marki S. o nr rej. [...], o łącznej masie całkowitej 4200 kg. Kierujący pojazdem S. P. zeznał, iż jest rolnikiem i w momencie kontroli drogowej poruszał się na trasie A. K. – N., przewożąc narzędzia przeznaczone do własnego użytku. Nadto podał, iż nie posiada przy sobie karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, ponieważ nie wiedział o obowiązku jej posiadania. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli drogowej sporządzono protokół. Organ wskazał, że w myśl art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi kartę opłaty drogowej. Do kontroli wyżej wymienionych dokumentów oraz warunków w nich określonych, uprawnieni są m.in. funkcjonariusze organów celnych (art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy). Natomiast zgodnie z art. 92 ust. 1 przedmiotowej ustawy, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15.000 zł. Wysokość kary za poszczególne naruszenia określona jest w załączniku do ustawy i tak zgodnie z nr 4.1 załącznika, za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty wynosi ona 3.000 zł.

Dyrektor Izby Celnej w P. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] lutego 2009 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że ustalenia faktyczne, na których została oparta decyzja organu I instancji są bezsporne i nie budzą żadnych wątpliwości. Uzasadniając powyższe organ powołał się na art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, że krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem organu należy podkreślić, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki do zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym. Mianowicie skarżący wykonywał przewóz drogowy zespołem pojazdów przekraczającym dopuszczalną masę całkowitą 3,5 tony. Skarżący jest rolnikiem w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7 poz. 25 ze zm.), dlatego też organ I instancji przyjął właściwą podstawę prawną i zakwalifikował skarżącego do grupy podmiotów niebędących przedsiębiorcami. Zgodnie zaś z artykułem 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Sformułowanie "odpowiednio" oznacza, iż ustawodawca posłużył się w tym miejscu przepisami odsyłającymi. Przez "odpowiednie" stosowanie przepisów należy rozumieć możliwość zastosowania przepisu wprost, bądź z modyfikacjami w zależności od oceny danej sytuacji lub też nie zastosowanie niektórych przepisów w ogóle. Należy zatem przyjąć, iż termin "odpowiednio" oznacza swego rodzaju selekcyjność przepisów, do których jest odesłanie. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że wobec braku wyraźnych przeciwwskazań ustawodawcy, również rolnicy są obowiązani do uiszczania opłaty drogowej. Organ uznał za stosowne wyjaśnić, iż skarżący błędnie przyjął, że kierując samochodem osobowym z dołączoną do niego przyczepą, a nie pojazdem ciężarowym, nie był obowiązany do uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych. Na gruncie ww. ustawy bez znaczenia jest kwestia, czy jest to samochód osobowy czy też ciężarowy, o powstaniu naruszenia na mocy omawianej regulacji decyduje przesłanka zaistnienia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej 3,5 tony kontrolowanego pojazdu. Skarżący wbrew podniesionym zarzutom zobowiązany był do zakupu karty opłaty drogowej uprawniającej do poruszania się po drogach krajowych. Zatem nawet wykonując przewóz drogowy w celach niezarobkowych (nie świadcząc usługi transportowej na rzecz osób trzecich), przewożąc własny towar wypełnił dyspozycje zawarte w ustawie o transporcie drogowym. Podkreślić należy, że bez znaczenia jest również to, jakiego charakteru był wykonywany przewóz tj. czy skarżący wykonywał w dniu kontroli płatną usługę, czy też była to usługa nieodpłatna. Każdy bowiem rodzaj przewozu drogowego w myśl art. 42 ust. 1 przytoczonej wyżej regulacji wymaga uiszczenia opłaty za przewóz po drogach krajowych. Zgodnie bowiem z art. 42 ust. 1 ww. ustawy podmioty wykonujące na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.

Skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. wniósł skarżący wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, brak legalności decyzji upatrywany w wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł na podstawie przepisów surowszych, z obrazą przepisów: art. 6, art. 7 oraz art. 8 kpa. Skarżący zakwestionował podstawę prawną nałożenia kary, która to podstawa - w brzmieniu do niego zastosowanym - przestała obowiązywać z dniem 24 grudnia 2008 r., podczas gdy karę nałożono w dniu [...] lutego 2009 r. Ponadto skarżący wskazał, iż zdarzenie miało miejsce w dniu [...] października 2008 r. zaś decyzja organu II instancji w przedmiotowej sprawie wydana została [...] listopada 2010 r., co powoduje, iż naruszone zostały przepisy art. 12 oraz 13 kpa. Skarżący wskazał, że przepisem art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2008/218/1391 ze zm., dalej – ustawa zmieniająca), zmieniono przepis art. 42 ustawy o transporcie drogowym dodając pkt 5 wyłączający z obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd pojazdy samochodowe o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton. Zmiana ta weszła w życie dnia 24 grudnia 2008 r., zaś kara w wysokości 3.000 zł została nałożona decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Zdaniem skarżącego istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy prawidłowe było wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej na podstawie przepisów surowszych, obowiązujących w dacie zdarzenia (wykonania przewozu), które w momencie orzekania zostały zastąpione przepisami łagodniejszymi, wyłączającymi odpowiedzialność administracyjną wykonującego przewóz w warunkach, jakie wystąpiły w sprawie. Przedmiotowy spór dotyczy zatem kwestii intertemporalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P., podzielając zarzuty skargi wskazał, że organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, iż do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami, w tym rolników, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Przepis art. 3 ust. 1 ustawy enumeratywnie wylicza przypadki, w których do przewozu drogowego nie stosuje się przepisów ustawy o transporcie drogowym i wyłączenie to nie obejmuje przewozu drogowego wykonywanego przez rolników.

Istotną dla rozpoznania niniejszej sprawy okolicznością jest to, że ustawodawca dodając pkt 5 do art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie zamieścił w ustawie zmieniającej przepisów przejściowych. Przywołany przepis wszedł w życie w dniu 24 grudnia 2008 r., a zatem przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, a jednocześnie po zdarzeniu, które spowodowało wszczęcie postępowania administracyjnego. W związku z tym, oceniając legalność zaskarżonej decyzji, należało rozstrzygnąć kwestię reżimu prawnego, jaki winien zostać zastosowany w kontrolowanym postępowaniu. Rozważając ten problem Wojewódzki Sad Administracyjny w P., w ślad za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Sz. z dnia 16 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 100/10, z którego uzasadnieniem Sąd w niniejszej sprawie się w się zgodził, że brak jednoznacznego stanowiska prawodawcy co do tego jakie należy stosować przepisy do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów nie oznacza istnienia luki w prawie (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 1997 r., FPK 11/97, [w:] ONSA 1198/1/10 oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja 2004, SK 39/03, OTK-A 2004/5/40). Milczenie ustawodawcy, co do tego jaki przepis należy stosować do zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie nowej regulacji prawnej oznacza, że jego wolą było ustanowienie zasady bezpośredniego działania nowego prawa, niezależnie od tego, czy zdarzenie prawne podlegające ocenie miało miejsce przed, czy po wprowadzeniu zmian w przepisie.

Sąd wskazał, że zgodnie z zasadą racjonalności ustawodawcy należało zatem przyjąć, że gdyby chciał on wyłączyć stosowanie nowego przepisu do zdarzeń mających miejsce przed jego wejściem w życie, to zamieściłby w akcie normatywnym stosowny przepis przejściowy. Wskazana zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na stosowaniu nowych norm prawnych do wszelkich stosunków prawnych, zdarzeń czy stanów rzeczy danego rodzaju, zarówno tych, które dopiero powstaną, jak i tych, które powstały wcześniej, przed wejściem w życie nowych przepisów, ale których skutki trwają po dokonaniu zmiany prawa.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy będącej przedmiotem rozpoznania Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. stwierdził, że ustalenia jakie miały miejsce w czasie kontroli drogowej potraktować należało jako zdarzenie prawne. Jednak dopiero decyzja administracyjna nakładająca na stronę postępowania obowiązek uiszczenia kary, w określonej tą decyzją wysokości, konkretyzuje prawa i obowiązki strony postępowania kształtując stosunek administracyjnoprawny powstały w wyniku opisanego zdarzenia prawnego. Pogląd nakazujący bezpośrednie stosowanie przepisów nowych pozostaje w zgodzie z zasadami konstytucyjnymi, a w szczególności z zasadą praworządności zawartą w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także z zasadą demokratycznego państwa prawnego sformułowaną w art. 2 Konstytucji. Zaprezentowane stanowisko zdaniem sądu i instancji nie pozostaje generalnie w sprzeczności z poglądami doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którymi w przypadku braku w akcie prawnym przepisów międzyczasowych w grę może wchodzić zastosowanie jednej z trzech zasad: po pierwsze - zasady bezpośredniego działania prawa (nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości); po drugie - zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to mimo wejścia w życie nowych regulacji ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości; po trzecie - zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w uchwale z dnia 10 kwietnia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny opowiedział się za stosowaniem zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa powołując się na zakaz retroakcji. Pogląd ten został sformułowany przez NSA jednak na tle odmiennego stanu faktycznego. Przywołana uchwała dotyczyła bowiem zasady lex severwior retro non agit (ustawa surowsza nie działa wstecz) zakazującej stosowania surowszych sankcji administracyjnych wprowadzonych nowymi przepisami do zdarzeń, które miały miejsce przed ich wejściem w życie. W omawianej sprawie winna mieć tymczasem zastosowanie zasada lex mitior retro agit (ustawa względniejsza działa wstecz), nakazująca wsteczne stosowanie przepisu względniejszego dla podmiotu naruszającego przepisy. Obie te zasady wynikają wprost z art. 15 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167). Podkreślić należy, że zasada lex mitior retro agit znajduje zastosowanie nie tylko w odniesieniu do prawa karnego lecz również kar administracyjnych. Przeprowadzone rozważania prowadzą do wniosku, że jeżeli po kontroli drogowej, której wyniki uzasadniały wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia na podmiot niebędący przedsiębiorcą kary administracyjnej z tytułu nieuiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, ustawodawca zniósł obowiązek uiszczania takiej opłaty, organ traci podstawę prawną uzasadniającą rozstrzyganie w przedmiocie kary. Zmiana art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowiła wdrożenie przez Państwo Polskie przepisów art. 1 pkt 2 lit a dyrektywy 2006/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. zmieniającej dyrektywę 1999/62/WE w sprawie pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe (Dz. Urz. UE.L. 2006, Nr 157, s. 8). W dacie, zaś kiedy miała miejsce kontrola pojazdu skarżącego biegł już termin do wdrożenia postanowień tej dyrektywy do polskiego systemu prawnego. Wskazania, co do dalszego orzekania w sprawie wynikają wprost z treści przedstawionych rozważań.

Skargę kasacyjna od orzeczenia złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Dyrektor Izby Celnej w P. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1270,) wyrokowi temu zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie:

- art. 42 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2007 r. Nr 125. poz. 874 ) w ten sposób, że pomimo stwierdzenia w dniu [...] października 2008 r. braku uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych Sąd uznał, że skarżący nie naruszył przepisów ww. ustawy;

- art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym przez uznanie, że z dniem wejścia w życie nowelizacji tj. 24 grudnia 2008 r. polegającej na dodaniu do tego przepisu punktu 5 – rozszerzającego katalog podmiotów i pojazdów wyłączonych z obowiązku uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych o pojazdy samochodowe o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton, znajduje on zastosowanie również do zdarzeń mających miejsce przed datą tej noweli;

- art. 8 ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych ustaw ( Dz. U. z 2010 Nr 225. poz. 1466 ) przez uznanie, że ustawodawca nie zamieścił w tej zmieniającej ustawie przepisów przejściowych.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej Dyrektor Izby Celnej w P. podtrzymał stanowisko zawarte w wydanej decyzji i podniósł, że fakty, które mogą być podstawą wymierzenia kary pieniężnej, a które miały miejsce w czasie obowiązywania starej ustawy, muszą być oceniane wedle tej starej ustawy, gdyż tylko do niej skarżący mógł dostosować swoje działania w dacie kontroli, przedstawił również orzecznictwo na poparcie wniesionej skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy i zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie stwierdzając wystąpienia w rozpoznawanej sprawie przesłanek określonych w przepisie § 2 art. 183 p.p.s.a., skutkujących nieważnością postępowania, kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku może być więc dokonana w zakresie zdeterminowanym podstawami, na których została oparta skarga kasacyjna.

Strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. przez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 42 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym oraz przez błędną wykładnię przepisu art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, w brzmieniu wynikającym z nowelizacji z dnia 7 listopada 2008 r., z mocą obowiązującą od 24 grudnia 2008 r.

Odnosząc się do oceny zasadności i trafności zarzutów naruszenia prawa materialnego, stwierdzić należy, że mają one usprawiedliwione podstawy.

Przede wszystkim należy zauważyć, że ugruntowany jest już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, iż w przypadku deliktu administracyjnego, jakim jest wykonywanie przewozu po drogach krajowych bez uiszczania wymaganej opłaty, dla oceny wywiązania się przewoźnika z obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz w przepisach § 3 cyt. rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, miarodajny jest stan prawny z daty kontroli drogowej, nie zaś z daty wydania decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 266/09, z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 479/10, z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK1166/10). Uznać należy, że wobec braku stosownych przepisów międzyczasowych w ustawie z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 218, poz. 1391), do oceny prawnej zdarzenia polegającego na wykonywaniu przez S. P. transportu drogowego w dniu [...] października 2008 r., stosuje się przepisy cyt. ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w tej dacie. Oznacza to, że dla oceny prawidłowości decyzji organów administracji obu instancji obojętna była okoliczność zmiany treści przepisu art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, będąca wynikiem wejścia w życie (z dniem 24 grudnia 2008 r.) przepisu art. 3 pkt 1 a cyt. ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw.

Wyrażona wyżej ocena, co do obowiązywania w czasie zmienianych przepisów ustawy o transporcie drogowym, nie pozostaje w sprzeczności z przywołaną przez Sąd pierwszej instancji zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji), jak i zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), bowiem nie można z tych norm konstytucyjnych wywieść prymatu zasady bezpośredniego działania nowych przepisów wobec zasady dalszego działania przepisów dotychczasowych. Zasady te współistnieją w obszarze prawa intertemporalnego, zaś wybór pomiędzy nimi powinien być dokonywany przy uwzględnieniu wszelkich istotnych okoliczności, w tym skutków wyboru, mając przy tym na uwadze wolę prawodawcy, o ile można ją zrekonstruować w granicach dopuszczalnej interpretacji przepisów prawa. Zagadnienie to zostało szeroko przedstawione w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r. (I OPS 1/06), która zachowała swoją aktualność także w omawianym stanie prawnym. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny odwołał się między innymi do poglądu wyrażonego przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2005 r. (P 9/04), że rozstrzygnięcie problemu intertemporalnego generalnie polegać może na przyjęciu jednej z trzech zasad: po pierwsze – zasady bezpośredniego działania prawa (nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości); po drugie – zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to mimo wejścia w życie nowych regulacji ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości; po trzecie – zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom.

W świetle przytoczonych wyżej poglądów stwierdzić należy, że autor skargi kasacyjnej trafnie zarzucił Sądowi pierwszej instancji niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 grudnia 2008 r., który nie znajdował zastosowania do zdarzenia z dnia [...] października 2008 r. W tej to bowiem dacie zdarzenie polegające na wykonywaniu przewozu po drogach krajowych bez uiszczania wymaganej opłaty podlegało ocenie w świetle przepisów art. 92 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, na podstawie których orzeczono wobec S. P. karę pieniężną w wysokości 3000 zł.

Należy podkreślić również, że cytowany przez Sąd pierwszej instancji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Sz. z dnia 16 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 100/10 został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 listopada 2011 r. sygn. akt II GSK 1166/10.

Skarga kasacyjna oparta została na zarzucie naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt. 1 p.p.s.a.), a jego uwzględnienie zobowiązuje Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonego wyroku. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego spełnione zostały przesłanki wskazane w art.188 p.p.s.a. Z tego też względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę S. P. i na podstawie art.151 p.p.s.a. ją oddalił.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia przepis art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

s. J. Zajda s. Z. Przegalińska s. S. Miziołek