Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 782/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3  par. 2  pkt 1 w zw. z  art. 151 i  art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c,  art. 134,  art. 170 i  art. 171
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia NSA Jolanta Sikorska Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej z udziałem Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Warszawie W. M. sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Spółki z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1373/06 w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 1373/06 oddalił skargę [...] Spółki z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie pozwolenia na budowę .

Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy : Decyzją Wojewody M. z dnia [...], znak: [...], odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Spółki z o. o. pozwolenia na budowę obejmującego przebudowę strychu wraz ze zmianą konstrukcji dachu w budynku zlokalizowanym na działce Nr [...] przy ul[...] w K.

Wymieniona decyzja Wojewody M. zapadła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1540/04, którym uchylono wydane wcześniej decyzje Wojewody M. z dnia [...], znak: [...] i utrzymującą ją w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] o stwierdzeniu nieważności w/w decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu tego wyroku wskazał, że samo powołanie się na naruszenie Polskiej Normy w zakresie odległości przewodów kominowych od ścian sąsiednich nie jest wystarczającą podstawą do przyjęcia rażącego naruszenia prawa, ponieważ Polskie Normy nie są bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa. Sąd wyraził też pogląd, że o naruszeniu uzasadnionego interesu sąsiada, wyrażonego w art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, można mówić wówczas, jeżeli wykazany zostanie związek przyczynowo-skutkowy między wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę a naruszeniem bezpieczeństwa użytkowania sąsiedniego obiektu , co w okolicznościach wówczas badanej przez Sąd sprawy nie zostało wykazane przez organy nadzoru budowlanego.

Wojewoda M. ponownie po wyroku Sądu rozpatrując sprawę i uwzględniając przedłożone przez wnioskodawców dodatkowe dokumenty, tj. opinię techniczną z dnia [...] dotyczącą wpływu zrealizowanej nadbudowy budynku przy ul. [...] na stan techniczny murów i stateczności bezpośrednio sąsiedniego budynku przy ul. [...] w K., opinię z dnia [...], dotyczącą funkcjonowania kominów w budynku zlokalizowanym w K. przy ul. [...] oraz opinię techniczną uzupełniającą z dnia [...] stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, iż nastąpiło naruszenie konkretnego przepisu prawa. Z tego powodu Wojewoda M. w opisanej decyzji z dnia [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując odwołanie I. S. od tej decyzji ponownie zbadał akta sprawy i doszedł do wniosku, iż decyzja Wojewody nie uwzględniała wszystkich okoliczności sprawy, a nadto nowe dowody zaistniałe w sprawie nakazują stwierdzenie nieważności powołanej decyzji Prezydenta. Z tego powodu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], Nr [...], uchylił decyzję Wojewody M. z [...] i orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...]. W uzasadnieniu organ podał, że nowe opinie, zarówno te, które oceniał Wojewoda, jak i przedłożone na etapie postępowania organu drugiej instancji dają podstawy do stwierdzenia, iż zaistniał związek przyczynowo-skutkowy między wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę a naruszeniem bezpieczeństwa użytkowania sąsiedniego obiektu, co daje podstawy do uznania, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiło rażące naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 c i ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego stanowiącego wówczas, iż: obiekt budowlany należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający spełnienie wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa użytkowania oraz ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Jak podał organ, z badań, ocen i opinii wynika, że przed dokonaniem nadbudowy budynku przy ul. [...] kominy budynku Nr [...] spełniały wymogi Polskiej Normy, natomiast po jej dokonaniu nie spełniają tych wymagań. Z opinii zbiorczej z [...] wynika też, że w budynku przy ul. [...] występuje zagrożenie życia i zdrowia mieszkańców budynku, co wynika z pomiarów stężenia tlenku węgla w ww. budynku, dokonanych przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w K. Nadbudowa ściany szczytowej budynku mieszkalnego Nr [...] na wysokości ponad 8 metrów od połaci dachowej budynku Nr [...] zakłóciła prawidłowe funkcjonowanie kominów wyprowadzonych ponad połać dachową budynku sąsiedniego gdyż spowodowała okresowe występowanie ciągów zwrotnych w kominach części frontowej budynku przy ul. [...], co stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia mieszkańców.

Niezależnie od powyższych ustaleń, organ drugiej instancji uznał, że decyzja Prezydenta rażąco naruszyła przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 b i ust. 3 wówczas obowiązującego Prawa budowlanego, gdyż wbrew opisowi i sentencji decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...], ustalającej warunki przebudowy strychu wraz ze zmianą konstrukcji dachu, udzielono pozwolenia na roboty budowlane polegające na dobudowie dwóch kondygnacji i pokrycia ich dachem. Pozwolenie wyszło zatem poza granice określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż zezwalało na nadbudowę budynku o dwie kondygnacje, połączoną z budową zadaszenia o nowej konstrukcji, a nie na przebudowę istniejącego strychu.

[...] Spółka z o. o. złożyła skargę na tę decyzję zarzucając decyzji naruszenie: art. 7 oraz 77 § 1 w związku z art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a poprzez nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w sprawie, art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organów Państwa, art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...], znak: [...], rażąco narusza przepisy obowiązującego prawa, art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1540/04.

W uzasadnieniu skargi wyrażono pogląd, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wskazał żadnego konkretnego przepisu, na podstawie którego można by stwierdzić, w jaki sposób zostały naruszone interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego ). Nadto wskazano ,że opinie zaliczone do materiału dowodowego sprawy zostały wydane przez osoby, których wcześniejsze opinie były dowodami zebranymi w sprawie poprzedzającej wydanie wyroku przez WSA, cechuje je zatem subiektywizm. Zdaniem skarżącego, opinie te zawierają hipotetyczne przypuszczenia związku naruszenia Polskiej Normy z nieprawidłowym funkcjonowaniem przewodów kominowych sąsiedniego budynku, czego w żadnym razie nie można uznać za udowodnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy nadbudową a powstaniem zakłóceń pracy wentylacji.

Podniesiono też, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził żadnego naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...], Nr [...] pozwolenie na budowę a zatem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył zasadę powagi rzeczy osądzonej, rozstrzygając sprawę odmiennie od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego .

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uwzględniając wniesionej skargi i oddalając ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie podzielił poglądu wyrażonego w skardze, iż organ w zaskarżonej decyzji nie zastosował się do tez wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1540/04. Przeciwnie, jak zaznaczono postępowanie przeprowadzone zarówno przez organ pierwszej instancji, jak i przez organ odwoławczy nakierowane było na ustalenie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy wydaniem pozwolenia budowlanego a naruszeniem Polskiej Normy powodującego zagrożenie życia i bezpieczeństwa osób trzecich. Pogląd wyrażony w wymienionym wyroku sprowadzał się do tego, że samo naruszenie Polskiej Normy jako przepisu nieobowiązującego bezwzględnie, nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności pozwolenia budowlanego z powodu rażącego naruszenia prawa, lecz wówczas, jeśli naruszenie Polskiej Normy spowoduje naruszenie nakazów opisanych w art. 5 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m. in. spełnienie wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania. Z tego powodu organy były zobligowane do wyjaśnienia czy naruszenie Polskiej Normy w tym konkretnym przypadku mogło powodować naruszenie któregoś z wymienionych nakazów. Organy podjęły zatem prawidłowe działania dowodowe zmierzające do potwierdzenia lub wykluczenia takich naruszeń. To, że organ pierwszej instancji nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności w ustalonym przez siebie stanie dowodowym nie kończyło sprawy, która po złożeniu przez stronę odwołania przeszła w drodze dewolucji do kompetencji organu wyższego stopnia. Zadaniem tego organu było ponowne przeprowadzenia postępowania, ze zbadaniem zarzutów odwołania i oczywiście możliwością uzupełnienia stanu dowodowego sprawy. Tak właśnie się stało, i organ odwoławczy, po przeprowadzeniu dodatkowych czynności dowodowych i uwzględniając całość stanu dowodowego sprawy, dokonał ponownej oceny przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. na gruncie stanu faktycznego sprawy. O czynnościach podejmowanych w sprawie, a także o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym strony były powiadamiane. Ustaleniom organu i wnioskom wyprowadzanym z materiału dowodowego jak podkreślił Sąd nie można postawić zarzutu dowolności, gdyż znajdują one oparcie w twierdzeniach opiniodawców. To zaś, że byli oni autorami poprzednio wydanych opinii, a obecnie je uzupełnili, to za mało, żeby zarzucić tym opiniom brak obiektywizmu skoro wnioski wielu z tych opinii się pokrywają. Organ miał zatem podstawy, żeby w drodze swobodnej oceny dowodów wyprowadzić wnioski dotyczące stanu zagrożenia bezpieczeństwa osób trzecich zamieszkałych w sąsiednim budynku.

W takim kontekście Sąd dokonał oceny zarzutów naruszenia prawa procesowego wyeksponowanych w skardze, a mianowicie, że skarżących pominięto w procesie dowodzenia. Zarzut ten jednak uznano za chybiony, gdyż stronie skarżącej zapewniono (przez powiadomienia) możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy, a jeśli strona z tego uprawnienia nie skorzystała, to nie może podnieść skutecznego zarzutu, że nie brała udziały w postępowaniu dowodowym ani też naruszenia zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a.

Ponadto zauważono , iż zarzut naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , również nie mógł się ostać albowiem czynności dowodowe podejmowane przez organy i strony prowadziły do zgromadzenia dowodów dających podstawy do wyprowadzenia wniosków wskazanych przez Sąd we wspomnianym wyroku a także ujawnienie w zaskarżonej decyzji dodatkowej przesłanki rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 b i ust. 3 Prawa budowlanego (niezgodność pozwolenia z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu) żadną miarą w ocenie Sądu nie może naruszyć wymienionego art. 153. Skoro bowiem kwestii tej Sąd w wyroku uchylającym sprawę do ponownego rozpoznania nie wyeksponował, nie oznacza to, że w toczącej się ciągle sprawie administracyjnej związał organ jedynie wytycznymi udzielonymi w wyroku. Powrót postępowania do fazy administracyjnej otwiera bowiem na nowo możliwość prowadzenia postępowania dowodowego przez organy administracji, a wnioski z ponownie prowadzonych postępowań mogą prowadzić do ujawnienia okoliczności, którymi Sąd nie zajmował się w poprzednich fazach postępowania sądowoadministracyjnego. Nakaz zbadania przez Sąd sprawy w jej całokształcie, w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji nie oznacza, że Sąd ma obowiązek wypunktowania w uzasadnieniu wyroku wszelkich wad decyzji lub postępowania administracyjnego, gdyż uchylenie decyzji, np. z przyczyn formalnych może wykluczać badanie wad materialnych i w zasadzie musi prowadzić do ponowienia postępowań administracyjnych, w toku których organy mogą czynić własne ustalenia, poza wskazówkami wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku kierującego sprawę do ponownego rozpoznania przez organy administracji.

W ocenie Sądu pierwszej instancji prawidłowa była ocena przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., które zostały ujawnione w decyzji organu odwoławczego. Organ wykazał rażące naruszenie art. 5 Prawa budowlanego w zakresie nakazującym takie projektowanie inwestycji, które zapewnia bezpieczeństwo pożarowe oraz bezpieczeństwo użytkowania budowli. Tezę wyrażona przez skarżącego, że działanie tego przepisu ogranicza się do zapewnienia bezpieczeństwa dotyczącego tylko tej budowli, Sąd nie uznał za trafną gdyż uznał , że kwestie bezpieczeństwa budowli rozpatrywać należy w aspekcie jak najszerszym, skoro racją prawną różnorodnych ograniczeń uprawnień do wykonywania prawa własności na gruncie prawa budowlanego jest potrzeba zapewnienia bezpieczeństwa wznoszonych budowli. Z tego względu nie można ograniczać nakazu zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego czy też bezpieczeństwa użytkowania, emisji spalin lub innych form oddziaływania inwestycji na otoczenie do samej inwestycji, jeżeli w prawie budowlanym istnieją przepisy nakazujące wyznaczać obszar oddziaływania inwestycji na otoczenie (art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego).

Wskazanie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dodatkowej przesłanki nieważnościowej z art. art. 35 ust. 1 pkt 1 b i ust. 3 Prawa budowlanego, było zdaniem Sądu uprawnione. Sprzeczność pomiędzy decyzją ustalającą warunki zabudowy a wydanym pozwoleniem, jest oczywista, gdyż wybudowanie dodatkowej kondygnacji budynku jest jego nadbudową, a nie przebudową strychu, do czego jedynie uprawniała decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ budowlany jest związany warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (tj. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz.140) stanowił, że usytuowanie budynku na działce budowlanej powinno być dostosowane do linii i gabarytów zabudowy, określonych w planie miejscowym lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zapewniać zachowanie odległości między budynkami i urządzeniami terenowymi oraz odległości budynku i urządzeń terenowych od granic działki i od zabudowy na działkach sąsiednich, określonych w rozporządzeniu, a także w przepisach odrębnych i szczególnych, w tym sanitarnych i o ochronie przeciwpożarowej. Organ natomiast udzielił pozwolenia, które wykraczało poza warunki ustalone w prawie oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z tych względów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. został w sprawie prawidłowo zastosowany.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Spółka z o.o. [...] z siedzibą w K. zaskarżając go w całości . Wyrokowi temu zarzucono :

a) naruszenie art. 3 § 2 pkt 1 w związku z art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ administracji (Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego) art. 77 kpa i przyjęcie, że postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało w sposób rzetelny i wyczerpujący,

b) naruszenie art. 170 w związku z art. 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 §1 pkt 2 ustawy kpa i art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez stwierdzenie, iż nie zachodzi przesłanka powagi rzeczy osądzonej w zakresie nowych przesłanek skutkujących nieważnością decyzji.

Powołując się na powyższe naruszenie prawa wniesiono o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o przyznanie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W motywach skargi kasacyjnej wskazując na naruszenie art. 77 kpa wyjaśniono , że nie można uznać za wyczerpujące rozpatrzenie materiałów przedstawionych jedynie przez jedną stronę. Podkreślono, że przedstawione przez stronę opinie, zgromadzone jako materiał dowodowy w sprawie, nie zostały sporządzone przez biegłych rzeczoznawców mogących właściwie ocenić skutki realizacji obiektu budowlanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę i nie mogą stanowić jedynego dowodu w sprawie. Opinia techniczna jest zwykle wydawana przez fachowca na podstawie oględzin obiektu budowlanego i po ewentualnym przestudiowaniu dostępnej dokumentacji. Diagnoza w takim opracowaniu jest zwykle stawiana na podstawie doświadczenia eksperta i nie zawsze może być jednoznaczna. Zatem zdaniem skarżącego niewątpliwym jest, że ocena Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego co do rzetelnie przeprowadzonego postępowania dowodowego przez organ nie może zostać zaakceptowana. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to budowa została praktycznie zrealizowana jest środkiem o tyle nadzwyczajnym, że koniecznym jest przeprowadzenie przez organy administracji dowodów nie budzących wątpliwości co do zaistniałych naruszeń prawa.

W związku z powyższym konicznym byłoby zlecenie przez organ wykonanie ekspertyzy technicznej. Ekspertyza jest opracowaniem zwykle szerszym, w którym oprócz zaangażowania intuicji i doświadczenia eksperta występują elementy obiektywnych badań materiałów, a postawiona diagnoza jest w ten sposób uwiarygodniona obiektywnymi badaniami, pomiarami czy obliczeniami, które są sprawdzalne.

Jedynie rzeczoznawca posiadający uprawnienia w zakresie budownictwa ds. wentylacji i instalacji sanitarnych mógłby stwierdzić istnienie związku przyczynowo- skutkowego pomiędzy wydaniem pozwolenia budowlanego a naruszeniem Polskiej Normy powodującego zagrożenie życia i bezpieczeństwa osób trzecich. Funkcja rzeczoznawcy budowlanego stanowi jedną z samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, która znajduje podstawę w art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo budowlane, więc można zakładać, że uprawnienie takie zostało nadane w celu uzyskiwania niezależnych, obiektywnych opinii w sprawach z zakresu budownictwa. "Zbiorcza opinia techniczna" z [...], jak też inne opinie przedstawione przez stronę zostały sporządzona przez osoby nie posiadające uprawnień rzeczoznawców budowlanych w zakresie wentylacji, zatem wątpliwym jest możliwość stwierdzenia na ich podstawie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, która wywołała skutki faktyczne i przyznawała stronie prawo do budowy.

W przeprowadzonym postępowaniu, a zwłaszcza w postępowaniu dowodowym, o którym mowa powyżej, nie stwierdzone zostało obiektywnie oczywiste naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, albowiem posłużenie się przez organ opiniami dostarczonymi przez osoby zainteresowane w rozstrzygnięciu i nie skorzystanie przez organ z możliwości przeprowadzenia obiektywnej ekspertyzy nie może być traktowane jako podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, o których mowa w art. 7kpa, w szczególności przy wydawaniu decyzji wykluczającej z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednocześnie w związku z powyższym przedmiotowemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez przyjęcie, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...], znak: [...], rażąco narusza przepisy obowiązującego prawa.

Ponadto opisanemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 170 w związku z art. 171 i art. 134 § 1 ustawy procesowej, w związku z art. 156 §1 pkt 2 kpa poprzez przyjęcie, że sąd administracyjny rozstrzygając w granicach danej sprawy nie powinien wskazać wszystkich stwierdzonych wad decyzji i postępowania skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji. Jak zaznaczono Sąd pierwszej instancji przyjął, że "Nakaz zbadania przez Sąd sprawy w jej całokształcie, w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji nie oznacza, że Sąd ma obowiązek wypunktowania w uzasadnieniu wyroku wszelkich wad decyzji lub postępowania administracyjnego (...)". Stanowisko takie stoi w sprzeczności do orzecznictwa, które ukształtowało się na tle art. 51 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, uznającym że niezwiązanie sądu granicami skargi powoduje że "sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego"

Zdaniem skarżącego zbadanie przez sąd całości postępowania stanowi wyraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Podkreślono, że wskazywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzona przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w decyzji z [...] przesłanka nieważnościową z art. 35 ust. 1 pkt 1b i ust. 3 Prawa budowlanego została uprzednio zbadana przez organy administracji. Wskazując na przebieg postępowania w tej sprawie wyjaśniono , że w całym postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę prowadzonym od [...] r. wyjaśniony został problem zgodności zakresu pozwolenia na budowę z decyzją o warunkach zabudowy. Również Sąd rozpatrując po raz pierwszy sprawę w [...] r. nie dopatrzył się wad pozwolenia na budowę w tym zakresie a więc w postępowaniu sądowym nie stwierdzono naruszenia art. 35 ust. 1 pkt. 1b i ust. 3 Prawa budowlanego .

Zatem zdaniem skarżącego skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny badając sprawę po raz pierwszy nie wskazał naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] Nr [...] pozwolenie na budowę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, a następnie również Sąd pierwszej instancji, naruszył zasadę powagi rzeczy osądzonej poprzez podniesienie dodatkowej przesłanki rażącego naruszenia prawa w postaci naruszenia przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 b i ust. 3 Prawa budowlanego w sytuacji gdy rozstrzygając sprawę po raz pierwszy WSA wyrokiem z dnia 5 lipca 2005 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1540/04) nie wskazał na możliwość istnienia takiej przesłanki .

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik I. S., uczestniczki postępowania na prawach strony wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 20 listopada 2007 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał wszelkie zarzuty i twierdzenia zawarte w skardze , przecząc twierdzeniom i zarzutom zawartym w odpowiedzi na skargę kasacyjną jak też przedstawiając dodatkowe uzasadnienie wniesionej skargi kasacyjnej .

Pełnomocnik I. S. w piśmie procesowym z dnia 23 stycznia 2008 r. podtrzymał stanowisko strony o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Warszawie , który zgłosił udział w postępowaniu sadowoadministracyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej jako nie zasługującej na uwzględnienie .

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 ustawy procesowej. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna zawiera wyłącznie zarzuty naruszenia prawa procesowego i w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( zwanej w dalszej części tego uzasadnienia ustawą procesową ) decyzje organów administracji publicznej mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, niezależnie od trybu postępowania, w którym zostały wydane.

Stosownie do treści art. 151 ustawy procesowej w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Skarga podlega oddaleniu, jeżeli zaskarżonemu aktowi lub czynności nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego, jak i materialnego. Tym samym Sąd skargę oddali, jeżeli przeprowadzone postępowanie rozpoznawcze przy braku związania granicami skargi wykaże nieistnienie naruszenia prawa w działalności organu administracji, której skarga dotyczy, albo wyłącznie takie uchybienia przepisom obowiązującego prawa, które nie dają podstaw do uwzględnienia skargi. W szczególności będą to naruszenia prawa niemające lub niemogące mieć wpływu na wynik sprawy, jeżeli jednocześnie nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji.

Natomiast w trybie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy procesowej Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo błędnej wykładni tych przepisów. Warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, sąd uchylając decyzję na tej podstawie będzie musiał wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne.

Nie znajduje w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnionych podstaw zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt. 1 związku z art. 151 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy procesowej albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie przyjął, że organ administracji prawidłowo zebrał oraz rozpatrzył materiał dowodowy zgromadzony w sprawie stanowiący podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] o pozwoleniu na budowę . Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dysponował niebudzącymi wątpliwości a także w pełni spójnymi miedzy sobą opiniami technicznymi, wskazującymi jednoznacznie na istnienie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy wydaniem pozwolenia budowlanego a naruszeniem Polskiej Normy powodującym zagrożenie dla życia i zdrowia osób trzecich w rozumieniu art. 5 Prawa budowlanego. Opinie stanowiące materiał dowodowy sporządzone zostały przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia - dyplomowanego mistrza kominiarskiego M. C. , specjalistę w zakresie budownictwa R. Ł., dr n.med., specjalistę otolaryngologa A. K., mgr inż. posiadającego uprawnienia budowlane J. B. , architekta A. C., których kompetencje wskazał Generalny Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...] będącej przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Reguły rządzące postępowaniem administracyjnym stanowią w art. 75 kpa , iż organ administracji państwowej przy rozstrzyganiu sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej nie może działać całkowicie swobodnie . Jako dowód w sprawie indywidualnej należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy ( do wykrycia prawdy obiektywnej ) a nie jest sprzeczne z prawem a w szczególności dowodami mogą być dokumenty, zeznania , opinie biegłych i oględziny . Dlatego też dopuszczone w sprawie dowodów w postaci opinii , które w niewątpliwy sposób przyczyniły się do wyjaśnieni sprawy nie można uznać za sprzeczne z prawem. Okoliczność, iż przedmiotowe opinie zostały przedstawione przez stronę nie podważa ich wiarygodności i mocy dowodowej, jako że organ administracji poddał je ocenie .

Niewątpliwie z opinii z dnia [...] dyplomowanego mistrza kominiarskiego M. C. dotyczącej funkcjonowania kominów w budynku przy ul. [...] wynika wprost , że kominy w tym obiekcie były wyprowadzone prawidłowo nad dach kamienicy i funkcjonowały poprawnie przed wzniesieniem nadbudowy sąsiedniego budynku przy ul. [...] w K. Jednocześnie w opinii tej wskazano , że po dokonaniu nadbudowy w budynku przy ul. [...] zarówno w części frontowej jak i w oficynie kamienicy przy ul. [...] w K. istnieje zagrożenie ludzi i mienia albowiem niewątpliwe naruszenie Polskiej Normy [...] uniemożliwia użytkowanie palenisk węglowych oraz gazowych . Naruszenie tej normy wykazano również w zbiorczej opinii technicznej dotyczącej skutków realizacji nadbudowy budynku przy ul. [...] w K. z [...] ( opracowanej przez R. Ł., A. K. , J. B. , A. C. , potwierdzonej przez Powiatową Stacje Sanitarno-Epidemiologiczną w K. ) z której wynikają , tożsame twierdzenia jak z opinii mistrza kominiarskiego z dnia [...], że przed dokonaniem nadbudowy kominy w budynku przy ul. [...] w K. spełniały wymogi wskazanej wyżej Polskiej Normy natomiast po jej dokonaniu już nie.

Ponadto w żaden sposób skarżący nie może zakwestionować okoliczności nie budzącej jakichkolwiek wątpliwości w rozpoznawanej sprawie co zostało prawidłowo ustalone w sprawie , że w budynku przy ul [...] występuje zagrożenie życia i zdrowia mieszkańców co potwierdzone zostało pomiarami stężenia tlenku węgla w w/w budynku dokonanymi przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w K.

Z kolei w opinii uzupełniającej w sprawie ustalenia zgodności robót budowlanych przy nadbudowie budynku przy ul. [...] w K. ze [...] sporządzonej przez specjalistę w zakresie budownictwa R. Ł. wynika , iż nadbudowa ściany szczytowej budynku mieszkalnego przy ul. [...] na wysokość ponad 8 metrów od połaci dachowej budynku Nr [...] spowodowała okresowe występowanie ciągów zwrotnych w kominach części frontowej budynku przy ul [...]. Fakt ten stanowi zagrożenie ludzi i mienia mieszkańców kamienicy Nr [...]. Przede wszystkim wyjaśniona w tej opinii , że nadbudowa budynku Nr [...] o jedną kondygnację wykonana w latach [...] –tych ubiegłego wieku nie spowodowała zakłóceń w funkcjonowaniu kominów wyprowadzonych ponad połać dachową kamienicy Nr [...] albowiem niewielka różnica wysokości pomiędzy tymi kamienicami nie mogła wywołać takich skutków . Dopiero jak zaznaczono zakłócenie to wystąpiło po kolejnej nadbudowie budynku Nr [...] zrealizowanej na podstawie decyzji Prezydenta K. z dnia [...].

Mając powyższe na uwadze należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji , iż ustaleniom organu i wnioskom wyprowadzonym z materiału dowodowego nie można postawić zarzutu dowolności , gdyż znajdują ono oparcie w twierdzeniach opiniodawców . Trafnie Sąd ten uznał , iż to ,że byli oni autorami poprzednio wydanych opinii a obecnie je uzupełnili to jest niewystarczające by zarzucić tym opinio brak obiektywizmu skoro wnioski końcowe z nich pokrywają się.

Nie można uznać za uzasadnione prawnie twierdzenie skarżącego pomieszczone w skardze kasacyjnej , że tylko sporządzenie przez biegłych rzeczoznawców opinie mogły by ocenić rzetelnie skutki realizacji obiektu budowlanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę . Otóż mając na uwadze wskazany wyżej przepis art. 75 § 1 kpa zauważyć należy , iż w świetle tej normy procesowej niedopuszczalne jest stosowanie formalnej teorii dowodów poprzez twierdzenie , że daną okoliczność można udowodnić wyłącznie określonymi środkami dowodowymi. Ustalenie w tej sprawie , przyjmując twierdzenie strony skarżącej , że wskazanie na istnienia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy wydaniem pozwolenia budowlanego a naruszeniem Polskiej Normy powodującym zagrożenie dla życia i zdrowia osób trzecich w rozumieniu art. 5 Prawa budowlanego możliwe jest tylko i wyłącznie na podstawie opinii sporządzonej przez biegłego rzeczoznawcę byłoby sprzeczne z art. 75 kpa

Nie można zatem zgromadzonym w sprawie dowodom odmówić rzetelności , tym bardziej , iż strona mając zapewniony czynny udział w postępowaniu miała możliwość zapoznania się z nimi i przedstawienia własnych. Jak wynika z lektury akt sprawy strona skarżąca podjęła próbę przedstawienia własnego opracowania i przedstawiła opracowanie rzeczoznawcy dla rzemiosła kominiarskiego J. N. z dnia [...] nazwane opinią . Z powyższego opracowania wynika , że po przeanalizowaniu wszystkich dokumentów a także w oparciu o posiadane doświadczenie wskazano jedynie cytat : ,że " przewody kominowe usytuowane na dachu całego budynku przy ul. [...] były wyprowadzone nieprawidłowo przed przystąpieniem nadbudowy budynku" koniec cytatu , nie wyjaśniając przesłanek , które posłużyły do zajęcia takiego stanowiska . Wskazano natomiast na potrzebę dokonania koniecznej kontroli przewodów kominowych przed rozpoczęciem nadbudowy , sprawdzenie podłączeń odbiorników gazowych jak i pieców gazowych c.o. z aktualnymi wymogami prawa jak też przyznano ,że wnioski wynikające z kontroli Sanepidu z [...] są słuszne i nie ma powodów by poddawać je w wątpliwość. Tym samym powyższe opracowanie stanowi jedynie z uwagi na stwierdzenie wysokiego stężenia dwutlenku węgla polemikę z ustaleniami organu i nie może być uznane za pozytywna opinię zwalczająca ustalenia dokonane na podstawie innych opracować. Skoro więc opracowanie J. N. nie ma charakteru opinii pozytywnej , stąd też nie odniesiono się do jego treści w motywach zaskarżonej decyzji oceniając na podstawie całokształtu okoliczności sprawy w trybie art. 77 § 1 kpa przesłanki , które pozwoliły uznać , iż w przedmiotowej sprawie nastąpiło rażące naruszenie prawa w szczególności art. 5 ust. 1 pkt.1c i ust. 1 pkt. 6 Prawa budowlanego , który w stanie prawnym ocenianym w tej sprawie ( październik 2001 – przypomnienie Sądu) stanowił , że obiekty budowlane należy, projektować , budować , użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami w tym przepisami techniczno-budowlanymi , obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej w sposób zapewniający spełnienie wymagań podstawowych dotyczących bezpiecznego użytkowania oraz ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich .

Przypomnieć w tym miejscu należy , że do 31 grudnia 1993 r. stosowanie Polskiej Normy było obowiązkowe i pełniły one rolę przepisów powszechnie obowiązujących . Nieprzestrzeganie postanowień Polskiej Normy było naruszeniem prawa .Od 1 stycznia 1994 r. stosowanie Polskiej Normy jest dobrowolne przy czym do 31 grudnia 2002 r. istniała możliwość , przez właściwych ministrów i w pewnych przypadkach nakładania obowiązku stosowania Polskiej Normy. Jednakże nie zastosowanie nawet normy dobrowolnej nie pozostało bez znaczenia dla bytu rozpoznawanej sprawy , skoro doprowadziło do wystąpienia przesłanki rażącego naruszenia prawa a to wskazanego wyżej art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit c i ust.1 pkt. 6 ustawy Prawo budowlane . Niewątpliwie jeżeli jakiekolwiek nawet teoretyczne zagrożenie użytkowania obiektu przy ul. [...] w K. istniało przed nadbudową sąsiedniego obiektu to po tej realizacji nastąpiło jego zwiększenie a to także uzasadniało przyjęcie w tym zakresie rażącego naruszenia prawa .

Ponadto zaznaczyć należy , że w rozpoznawanej sprawie stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta K. z dnia [...] o pozwoleniu na budowę nastąpiło także z uwagi na wystąpienie przesłanki nieważnościowej z art. 35 ust. 1 pkt. 1b i ust. 3 ustawy Prawo budowlane wobec sprzeczności pomiędzy decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego zamierzenia a wydanym pozwoleniem na budowę. Niewątpliwie z decyzji ustalającej warunki zabudowy wynika zakres prac polegający na przebudowie strychu na cele mieszkalne zaś pozwolenie budowlane obejmuje przebudowę strychu ze zmiana konstrukcji dachu, wykonanie niezależnego stropu nad III piętrem , przebudowę dachu na mansardowy z lukarnami. Tym samym mając na uwadze rozstrzygniecie zatwierdzające projekt budowlany dla tej inwestycji zezwalające na realizacje w miejsce dotychczasowego strychu zezwolono na wykonanie dwóch kondygnacji. Dlatego też wybudowanie dodatkowej kondygnacji jest oczywiście nadbudową budynku a nie przebudową strychu . Fakt ten jest niewątpliwie rażącym naruszeniem prawa .

W kontekście powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na uwzględnienie kolejny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 170 w związku z art. 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt. 2 kpa i art. 134 § 1 ustawy procesowej .

Przepis art. 170 ustawy procesowej określa zakres związania Sądu i stanowi , że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Jak wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze prawomocność materialna dotyczy "skutków rozstrzygnięcia ze względu na jego treść zawartą w orzeczeniu sądowym" . Polega ona na związaniu prawomocnym orzeczeniem podmiotów wymienionych w tym przepisie. Związanie to polega na tym, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że kwestia nie może już być w ogóle badana w postępowaniu późniejszym.

Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu jako aktu władzy państwowej. wyraża się w tym, że obejmuje także inne sądy (w tym Naczelny Sąd Administracyjny) i inne organy państwowe (w tym także orzekające w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym), które muszą brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Podmioty te są zatem faktem i treścią prawomocnego orzeczenia sądu związane, co implikuje w sposób bezwzględny wzięcie tego pod uwagę w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach.

Z kolei norma art. 171 ustawy procesowej odnosi się do powagi rzeczy osądzonej statuując, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.

Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego , że powagę rzeczy osądzonej ma w zasadzie tylko rozstrzygniecie zawarte w sentencji wyroku , nie zaś uzasadnienie . Motywy zawarte w uzasadnieniu wyroku nie maja powagi rzeczy osądzonej ,jeżeli jednak sentencja wyroku nie zawiera wszystkich elementów , które są niezbędne do zakreślenia granic powagi rzeczy osądzonej wyroków wówczas konieczne jest odniesienie się do uzasadnienia orzeczenia

Dlatego też mając na uwadze powyższe rozważania jako nieusprawiedliwiony należy uznać zarzut skargi naruszenia w/w przepisów w kontekście prowadzonego przez organy postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji wobec treści uzasadnienia prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2005 r. w sprawie sygn. akt: VII S.A./Wa 1540/04, w którym Sąd ten nie wskazał, że uchylone wyrokiem decyzje rażąco naruszają również art. 35 ust. 1 pkt. 1 b i ust. 3 Prawa budowlanego, zaś okoliczność ta została uwzględniona w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym toczącym się wskutek ww. orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie,

Skoro zatem z powagi rzeczy osądzonej korzysta w zasadzie tylko rozstrzygnięcie zawarte w sentencji wyroku to w okolicznościach przedmiotowej sprawy uznać należy , że zakres powagi rzeczy osądzonej orzeczenia uchylającego zaskarżoną decyzję , którym to orzeczeniem był wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2005 r. w sprawie sygn. akt: S.A./Wa 1540/04, jest bardzo ograniczony i nie sposób wywodzić z dyspozycji art. 170 i 171 ustawy procesowej , że walor powagi rzeczy osądzonej mają kwestie nieporuszone w uzasadnieniu wyroku i to dodatkowo w sytuacji, w której wyrokiem uchylono zaskarżone decyzje nakazując uzupełnić postępowanie dowodowe. W wyroku z dnia 5 lipca 2005 r. Sąd pierwszej instancji zajął się tylko kwestią wskazywanych wówczas naruszeń Polskiej Normy w zakresie odległości przewodów kominowych od ścian sąsiednich i uchylając zaskarżone decyzje przyjął , że nie jest to wystarczającą podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji wobec uznawanego wówczas wystąpienia przesłanki rażącego naruszenia prawa. Okoliczność ta stanowiła wystarczającą przesłankę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych wówczas decyzji . Natomiast nie zamykało to drogi organom administracji do prowadzenia postępowania dowodowego i ujawnienia w nim okoliczności , którymi Sąd nie zajmował się w poprzednim postępowaniu sadowoadministracyjnym w ramach określonej sprawy administracyjnej dot. stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.

Z dyspozycja art. 134 § 1 ustawy procesowej wynika , że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Norma ta statuuje uprawnienie, ale i obowiązek sądu administracyjnego do wyjścia poza podniesione zarzuty i wnioski skargi. Obowiązek ten nie implikuje jednak wskazania w uzasadnieniu wyroku uchylającym zaskarżoną decyzję wszelkich zawartych w niej uchybień, jeżeli uchybienia już stwierdzone determinują treść rozstrzygnięcia sądu administracyjnego w danej sprawie i wypunktowanie kolejnych uchybień nie wpłynie na rodzaj tego rozstrzygnięcia. Z takim przypadkiem mamy właśnie do czynienia w rozpoznawanej sprawie mając na uwadze treść orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 1540/04.

Jednakże powyższe stwierdzenie nie uzasadnia przyjęcia , że w tej sprawie naruszono przepis art. 134 ustawy procesowej , skoro w istocie zarzut ten odniesiono do poprzedniego wyroku sądu , który przecież jest prawomocny .

Konkludując uznać należy , że skarga kasacyjna wniesiona w tej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów naruszenia prawa procesowego, a to pozwalało Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w oparciu o art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) na jej oddalenie .