Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 905/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 par 1 , 145 par 1 pkt 1 lit a, 135 a , 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 par 1 , 105 par 1 , art. 107 par 1 , art. 35 par 3 , art. 138 par 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 122 ust 1 pkt 3 lit b , art. 124 ust 1 pkt 2 , lit a , art. 122 ust. 9, art. 140 ust. 1 pkt 4 lit a i b
journal: Dz.U. 1999 nr 80 poz 908
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. wyjaśnienia dotyczące wartości celnej
article: par 2 ust. 2 i ust 4,5 i 6 .
journal: Dz.U. 2004 nr 2 poz 15
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami
article: par 2 ust. 2 i ust.4,5 i 6
journal: Dz.U. 2004 nr 2 poz 15
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami
article: par 2  ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 69 poz 622
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do  kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder /spr./, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne i lekarskie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje Komendanta Policji Nr [...] z dnia [...] r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Komendanta Policji na rzecz skarżącego D. P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Komendant Miejskiej Policji w [...] postanowieniem z dnia 18 marca 2009r. nr Ldz.RD-2647/09, na podstawie art. 61 § 1 i 4, art. 123, art. 10 § 1 i art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego wszczął z urzędu postępowanie mające na celu wydanie decyzji o skierowaniu D. P. na kontrolne badania lekarskie i psychologiczne z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwym (art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b i art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym).

W uzasadnieniu postanowienia Komendant wskazał, że w dniu [...] r. w [...], D. P. kierował samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...] , będąc w stanie nietrzeźwym. Przeprowadzone badanie wykazało w wydychanym powietrzu alkohol w ilości 0,41 mg/dm3 i 0,34 mg/dm3.

Dalej organ wyjaśnił, że decyzjami z dnia [...] r., nr L.dz.[...] Komendant Powiatowy Policji w [...] orzekł o skierowaniu D. P. na kontrolne badania lekarskie i psychologiczne z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po spożyciu środka działającego podobnie do alkoholu.

Następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] , po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] r. od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] r.

o stwierdzeniu wydania z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] r. w sprawie skierowania skarżącego na badania psychologiczne oraz utrzymaniu w mocy decyzji Komendanta Policji w [...] z dnia [....] r. w sprawie skierowania skarżącego na badania psychologiczne, uchylił w całości zaskarżoną decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] r. z powodu naruszenia właściwości rzeczowej organu i umorzył postępowanie prowadzone przez organ

I instancji z wniosku skarżącego w sprawie wznowienia postępowania, decyzją nr Rd [...] stwierdził nieważność decyzji wydanych w dniu [...] r.

Mając na uwadze, że nadal istnieją przesłanki prawne i faktyczne do wydania skierowania na kontrolne badania lekarskie i psychologiczne z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w dniu [...] r. organ II instancji przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, który w oparciu o powyższe wydał niniejsze postanowienie.

Następnie decyzjami z dnia [...] r. nr [...] i nr [...] Komendant Miejski Policji w [...] , na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 i art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) i art. 286a kpa, orzekł o skierowaniu D. P. na badanie lekarskie i badanie psychologiczne z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu.

Wnosząc odwołanie od ww. decyzji D. P. zarzucił im naruszenie

art. 104 § 1 i 2, art. 107 § 1, 3 i 4 Kpa oraz art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69, poz. 622 ze zm.), w szczególności § 2 ust. 1 oraz § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.

W ocenie skarżącego, wystawione przez Komendanta Miejskiego Policji

w [...] skierowania na badanie lekarskie i psychologiczne nie są decyzjami

w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie spełniają wymogów formalnych decyzji. Kwestionowane decyzje oparte są na fałszywych przesłankach, ponieważ organ administracyjny nie wskazał okoliczności faktycznych, ani prawnych, na których się oparł oraz nie przedstawił żadnego dowodu uzasadniającego twierdzenie, że w ciągu 30 dni przed wydaniem skierowań skarżący kierował pojazdem w stanie nietrzeźwym. Komendant Miejski Policji ze skierowaniem na badania lekarskie i psychologiczne mógł wystąpić w zawitym terminie, nie dłuższym niż 30 dni od dnia, w którym stwierdzono kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwym.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...]

z dnia [...] r.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Komendant podał, że skierowanie kierowcy na kontrolne badania lekarskie i badania psychologiczne ma na celu stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdem. Poddanie kierującego badaniom kontrolnym, na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b i art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, związane jest z podejrzeniem uzależnienia kierującego pojazdem od spożywania alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Samo badanie ma wykluczyć aktywną formę uzależnienia od ww. środków, ponieważ uzależnienie stanowi przeciwwskazanie zdrowotne do kierowania pojazdem i zgodnie z art. 91 ww. ustawy jest podstawą do odmowy wydania prawa jazdy przez właściwego starostę.

Termin zgłoszenia się osoby skierowanej przez organ kontroli ruchu drogowego na badania lekarskie i psychologiczne wynosi 30 dni od dnia otrzymania skierowania. Niezgłoszenie się w ww. terminie na badania kontrolne powoduje konsekwencje w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, przez uprawnionego starostę (prezydenta miasta), w drodze decyzji administracyjnej.

Wskazany 30-dniowy termin do wydania decyzji o skierowaniu na badania należy uznać za termin instrukcyjny, ponieważ nie wywołuje on określonego w przepisach skutku prawnego w postaci sankcji nieważności wydanej decyzji, na co wskazuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 marca 2008 r. sygn. akt I OSK197/07, w którym podano, że terminy 30-dniowe określone w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami wykonujących pracę na stanowisku kierowcy są terminami instrukcyjnymi . W ocenie NSA, powyższe terminy nie są też terminami, których upływ powodowałby wygaśnięcie uprawnienia organu do wydania decyzji - skierowania na badania lekarskie i psychologiczne, których podstawę wydania określono w ustawie Prawo o ruchu drogowym, gdzie nie zakreślono terminu do wydania ww. skierowań na badania. Terminy te określone zostały w rozporządzeniach wykonawczych do ustawy, tym samym nie są one terminami materialnoprawnymi.

Odnośnie stwierdzenia, że skierowanie na badanie nie jest decyzją administracyjną, Komendant podał, że zgodnie z art. 104 kpa użyta nazwa "Skierowanie na badanie..." nie ma znaczenia dla charakteru prawnego, bowiem nazwa decyzja występuje w przepisach prawnych różnie oznaczona. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 października 1985 r. (II CR 320/85, OSNC 1986, nr 10, poz. 158) wyraził pogląd, że użycie tej, czy innej nazwy nie ma znaczenia dla charakteru prawnego danego aktu jako decyzji, jeżeli jest to, zgodnie z art. 104 kpa, akt rozstrzygający merytorycznie indywidualną sprawę należącą do właściwości organu administracji państwowej. Nadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 kpa, jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. To minimum elementów pozwala na ustalenie podmiotów

i przedmiotu stosunku materialnoprawnego, którego nawiązanie jest celem dla zrealizowania którego następuje wydanie decyzji administracyjnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] D. P. wniósł o uchylenie ww. decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji

w [...] z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzje Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] r.

W uzasadnieniu skargi D. P. podniósł argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji twierdząc, m.in., że skierowania wydane przez Komendanta Miejskiego Policji w [...] nie są decyzjami w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie wypełniają normy zawartej w art. 107

§ 1 kpa.

Dalej skarżący wskazał, że w dniu 31 lipca 2006 r. Komendant Powiatowy Policji w Gryficach, w oparciu o prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] r., sygn. akt IV Ka 324/08 uznającego go za sprawcę czynu polegającego na kierowaniu samochodem w stanie nietrzeźwości, wydał decyzję o skierowaniu na badania lekarskie i psychologiczne. Powyższe decyzje, jako wydane z rażącym naruszeniem prawa, uznane zostały przez Komendanta Wojewódzkiego Policji

w [...] za nieważne. W ocenie skarżącego, ww. decyzja jest ostateczna, a zatem sprawa nie może być przedmiotem ponownego rozpatrzenia przez organ administracyjny, ponieważ naruszona zostanie zasada praworządności - art. 6 kpa oraz zasada trwałości decyzji administracyjnej - art. 16 § 1 kpa.

Skarżący wywiódł, że na podstawie obowiązujących przepisów ze skierowaniem na badania lekarskie i psychologiczne organ mógł wystąpić w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia, w którym stwierdzono kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Dodatkowo odnosząc się do zarzutów skargi, Komendant podał, że 30-dniowy termin wydania decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie i badanie psychologiczne nie jest terminem materialno-prawnym, lecz proceduralnym, którego naruszenie nie powoduje skutku nieważności.

Wobec powyższego, niezależnie od długotrwałości postępowania spowodowanego stwierdzeniem nieważności decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie i psychologiczne wydanych w dniu [...] r., w terminie przewidzianym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r., które skutkowało ponownym wydaniem decyzji o skierowaniu skarżącego na opisane badania w terminie późniejszym, nie stanowi podstawy do wzruszenia tych decyzji z powodu przekroczenia 30-dniowego terminu do ich wydania, określonego w tych przepisach. Naruszeniu terminów instrukcyjnych nie można bowiem przypisać sankcji nieważności. Wbrew twierdzeniom skarżącego, po stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] r. możliwe i konieczne było dalsze prowadzenie postępowania.

Za bezzasadne organ uznał również zarzuty dotyczące charakteru prawnego skierowań na badania lekarskie i psychologiczne, bowiem mimo lakoniczności zawierają one niezbędne elementy składowe decyzji administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności

z prawem oraz w granicach rozstrzygania zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

Nr 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do uwzględnienia skargi, mimo że nie wszystkie stawiane nią zarzuty okazały się zasadne.

Na wstępie należy więc podkreślić, że chybiony jest zarzut naruszenia zasady praworządności i trwałości decyzji ostatecznej. Stwierdzenie nieważności decyzji nie zawsze skutkowało będzie zakazem ponownego prowadzenia postępowania administracyjnego. Stwierdzenie nieważności decyzji stanowi jej wyeliminowanie

z obrotu prawnego z powodu ciężkich wad, ściśle określonych przez ustawodawcę w art. 156 § 1 kpa. Nie kończy to jednak sprawy administracyjnej wszczętej z urzędu lub na wniosek strony, a jedynie ze skutkiem ex tunc, a więc od momentu wydania, niweczy byt prawny takiej wadliwej decyzji. Sama zaś sprawa wymaga zakończenia, które zależało będzie od jej stanu prawnego i faktycznego i polegać może na umorzeniu postępowania w razie zaistnienia którejkolwiek z postaci jego bezprzedmiotowości (art. 105 § 1 kpa) lub na wydaniu merytorycznego rozstrzygnięcia.

Dlatego w niniejszej sprawie sam fakt stwierdzenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] r. nr [...] orzekających o skierowaniu D. P. na kontrolne badania lekarskie i psychologiczne z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po spożyciu środka działającego podobnie do alkoholu, nie może być odczytywany jako zakończenie spraw wszczętych przez ten organ. Sprawa powinna była wrócić do organu I instancji, jako właściwego do jej zakończenia, poprzez wydanie decyzji zawierającej jedno z wyżej wskazanych rozstrzygnięć (umarzającej albo merytorycznej).

Należy w tym miejscu podkreślić, że całkowicie chybione są wywody skargi kwestionujące decyzyjną formę załatwienia sprawy w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oraz skierowania na badania psychologiczne w trybie przewidzianym w art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b i art. 124 ust. 1 pkt 2 lit.a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Każde z tych skierowań jest władczym aktem organu administracji publicznej w indywidualnej sprawie, wydanym w oparciu o przepis prawa i rozstrzygającym o nałożeniu na adresata tego aktu określonego obowiązku wynikającego z materialnego przepisu prawa administracyjnego. Sam ustawodawca dał wyraz temu w odniesieniu do skierowania na badania lekarskie kierowców, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, używając w art. 122 ust. 9 zwrotu: "decyzja o skierowaniu na badania lekarskie". Co do skierowania na badania psychologiczne w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, ustawodawca w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a wprost wskazał na decyzyjny sposób rozstrzygania podając, że badaniu takiemu podlega "kierujący pojazdem silnikowym, skierowany w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po wzięciu środka działającego podobnie do alkoholu". Rację ma przy tym organ odwoławczy, że skierowanie wydane przez organ orzekający w I instancji spełniają minimum decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 kpa).

W sprawie niniejszej wyłania się jednak wymagający rozstrzygnięcia problem charakteru prawnego terminu 30-dniowego, określonego w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15) oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69, poz. 622 ze zm.).

Kwestia ta nie jest jednolicie interpretowana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, co znalazło wyraz w rozbieżnym orzecznictwie i rzutowało także na wydany w niniejszej sprawie wyrok.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 19 lipca 2007 r. sygn. akt

I OSK 883/06, z dnia 3 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 197/07, z dnia 3 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 1016/08 uznał, że terminy o których mowa w § 2 ust. 1 i § 2 ust. 2 rozporządzeń Ministra Zdrowia są terminami instrukcyjnymi. Podobne poglądy zostały wyrażone w wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych np. w Kielcach z dnia 31 października 2007 r. sygn. akt II SA/Ke 343/07, czy w Szczecinie z dnia 7 maja 2008r.sygn. akt II SA/Sz 1259/07 (powyższe wyroki dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z kolei w wyroku z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 332/06 (publ. LEX

nr 319147) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że termin, o którym mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r., jest bez wątpienia terminem prawa materialnego. Podobne pogląd wyraziły m.in. WSA w Białymstoku w wyroku z dnia

11 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 660/08, w wyroku z dnia 13 lutego 2008 r.

sygn. akt II SA/Bk 513/08, w wyroku z dnia 29 maja 2008 r. v II SA/Bk 125/08, w wyroku z dnia 4 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 230/09, WSA w Gorzowie Wlkp. W wyroku z dnia 11 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Go 709/08, WSA w Szczecinie wyroku z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 375/08 oraz z dnia 23 lipca 2008r.sygn.akt II SA/Sz 317/08 (powyższe wyroki dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zdaniem Sądu, termin ten jest terminem prawa materialnego. Opowiadając się za powyższym poglądem, skład Sądu wyrokujący w niniejszej sprawie miał świadomość tego, że co do zasady terminy prawa materialnego są terminami ustawowymi i powinny być określone w ustawie, co nie wyklucza jednak możliwości ustanowienia takiego terminu w rozporządzeniu wydanym na podstawie i w wykonaniu ustawy, ponieważ podziały na terminy materialne i procesowe mają charakter doktrynalny.

Charakter spornego terminu nie wynika zatem z faktu zamieszczenia go

w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy, a nie w samej ustawie. Nie można bowiem przyjąć jako wiarygodnego kryterium zakwalifikowania określonego terminu jako materialnego lub procesowego - miejsca jego zamieszczenia w ustawie (procesowej czy materialnej). Podstawowe, mające najważniejsze znaczenie dla oznaczenia charakteru danego przepisu ma przede wszystkim jego przedmiot i treść, a nie jego usytuowanie (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 1994 r. w sprawie sygn. akt SA/Ka 1230/94, wyrok WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 125/08, wyroki dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Trudno jest wyobrazić sobie by racjonalny prawodawca wprowadzał jako instrukcyjny termin 30 dni do wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne i badania lekarskie, skoro art. 35 § 3 kpa przewiduje niemalże identyczny termin dla załatwienia sprawy administracyjnej ("nie później niż w ciągu miesiąca"). W ocenie Sądu, materialno-prawny charakter analizowanego obecnie terminu wynika z jego ratio legis, które wypływa z jednej strony z celu, a zwłaszcza

z funkcji ochronnej instytucji prawnej jaką jest skierowanie - w określonych prawem sytuacjach - kierującego pojazdem silnikowym na badania psychologiczne i lekarskie, a z drugiej strony stanowić ma gwarancję ograniczenia stanu niepewności kierującego co do trwałości posiadanego przezeń uprawnienia. Innymi słowy, termin ten ma skrócić do minimum czas niezbędny na ewentualne orzeczenie o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi osobom, co do których wystąpiły przeciwwskazania psychologiczne i zdrowotnych do kierowania pojazdem, ale także ma przeciwdziałać wydłużeniu procedury rejestracji kierowcy w ewidencji i w związku z tym pozostawaniem takiej osoby w stanie niepewności (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 lipca 2008 r. II SA/Sz 317/08).

W sytuacji, w której właściwy komendant Policji nie wyda skierowania na badanie psychologiczne i badania lekarskie w wiążącym go terminie 30 dni, lecz próbowałby uczynić to, tak jak w niniejszej sprawie, po upływie kilku lat, można mieć wątpliwość, czy wówczas badanie takie odzwierciedli stan kierującego pojazdem w okresie bezpośrednim (ok. 30 dniowym) po zdarzeniu, które stanowiło przesłankę do poddania się badaniu. W dłuższym okresie czasu stan zdrowia kierowcy może się bowiem znacząco pogorszyć albo poprawić i wówczas może on raczej już budzić podejrzenie, co do istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Wtedy jednak stan taki bardziej przypominałby sytuację w której znajduje się starosta rozważając wydanie decyzji o skierowaniu na kontrolne badania lekarskie, nie zaś komendant powiatowy Policji, który takich kompetencji nie posiada, mogąc jedynie inicjować postępowanie w tym zakresie. Przy czym Starosta również ma obowiązek wydania skierowania, o którym mowa w § 2 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r., w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania wniosku, zawiadomienia lub informacji (§ 2 ust. 6).

Zauważyć należy, że 30-dniowy okres do wydania przez komendanta powiatowego Policji skierowania na badania psychologiczne i lekarskie to czas, w którym organ ma wydać decyzję w tym przedmiocie, uzależnioną wystąpieniem takich okoliczności, których dowodzenie nie wymaga przeprowadzania obszernego postępowania wyjaśniającego, a opiera się na ściśle stwierdzonych już faktach. Przyjęcie, że wydanie decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne i lekarskie może w nastąpić także po omawianym 30-dniowym terminie i pozostawienie w istocie swobody organom w tym zakresie, utrzymywałoby kierujących w stanie niepewności w niczym nieograniczonym czasie.

W ocenie Sądu, dla właściwej interpretacji spornych przepisów pomocne jest również odwołanie się do wykładni historycznej, do której odwołał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 125/08 stwierdzając: że "o ile rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 kwietnia 2000 r. w sprawie badań psychologicznych kierujących pojazdami oraz kandydatów na instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. Nr 36, poz. 416 ze zm.) poprzedzające rozporządzenie z dnia 1 kwietnia 2005 r. nie zawierało uregulowań dotyczących uprawnień policji do kierowania na badania psychologiczne, o tyle rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 października 1999 r. w sprawie kierowania na badania lekarskie przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 88, poz. 994) poprzedzającego rozporządzenie z dnia 7 stycznia 2004 r. taką regulację w § 2 ust. 1 zawierało. Stosownie do treści tego przepisu kierującemu pojazdem, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 3 Prawo o ruchu drogowym, skierowanie na badanie lekarskie wydawał komendant powiatowy policji "w terminie 30 dni od dnia, w którym nastąpił wypadek drogowy". Nietrudno zauważyć, iż w rozporządzeniu z dnia 1 kwietnia 2005 r. i z dnia 7 stycznia 2004 r. doprecyzowano termin, w jakim organ kontroli ruchu drogowego może skierować prowadzącego pojazd na przedmiotowe badania. Zastąpienie sformułowania "w terminie 30 dni" frazą "w terminie nie dłuższym niż 30 dni" uprawnia do wniosku, iż ustawodawca zamierzał podkreślić nieprzekraczalność tego terminu, tak istotnego z punktu widzenia uzyskania aktualnych wyników badań lekarskich i możliwości cofnięcia uprawnień przez starostę na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a i b Prawo o ruchu drogowym".

Jest przy tym poza sporem, że wskazany w powyższych przepisach termin "nie dłuży niż 30 dni" odnosi się do decyzji organu I instancji, co oznacza, że nie rozciąga się on na postępowanie odwoławcze i ewentualne ponowne postępowanie administracyjne wywołane kasacyjnym wyrokiem sądu lub decyzją organu odwoławczego wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa.

Inaczej rzecz się ma jednak w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc na skutek stwierdzenia jej nieważności. W takiej bowiem sytuacji nie mamy już do czynienia z kontynuacją postępowania organu pierwszej instancji, który orzekł z zachowaniem 30-dniowego terminu wskazanego w każdym, z wyżej wymienionych rozporządzeń, lecz toczy się nowe postępowanie.

W tej sytuacji, zdaniem sądu, dochodzi do naruszenia gwarancyjnej funkcji omawianych terminów, a właściwie z całkowitym zaprzeczeniem ich ratio-legis. Oto bowiem po trzech latach od zdarzenia stanowiącego faktyczno-prawną przesłankę skierowania kierowcy na określone badanie, wydaje się skierowanie, mimo że zaszłości spowodowane upływem czasu mogą całkowicie wypaczyć sens tego badania.

Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135,

a w pkt II na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie

art. 200 tej samej ustawy.