Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 268/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Irena Kudiura, Asesor Sądowy WSA - Andrzej Kania (spr.), Protokolant - Beata Zborowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Gminy M. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia dotacji pobranej w nadmiernej wysokości 1. oddala skargę 2. oddala wniosek pełnomocnika Ministra Finansów o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2006 r., nr [...] Minister Finansów, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2006 r., nr [...] odmawiającą umorzenia Gminie M. dotacji z budżetu państwa pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie [...] zł. oraz odsetek liczonych jak dla zaległości podatkowych od 16 stycznia 2005 r. do dnia zapłaty.

Orzeczenie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z [...] lutego 2006 r., nr [...], Wojewoda [...] orzekł względem Gminy M. o obowiązku zwrotu do budżetu państwa części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości: z tytułu niesłusznie wypłaconych świadczeń rodzinnych w kwocie [...] zł. oraz z tytułu odsetek liczonych jak dla zaległości podatkowych od dnia 16 stycznia 2005 r. do dnia zapłaty. Rozstrzygnięcie wydane zostało w następstwie stwierdzonych, podczas kontroli w Miejsko-Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w M., nieprawidłowości w przyznawaniu świadczeń rodzinnych.

Następnie Gmina M., wnioskiem z 13 lutego 2006 r., uzupełnionym wnioskiem z 8 marca 2006 r., wystąpiła do Wojewody [...] o umorzenie powyższej kwoty dotacji wraz z odsetkami. W uzasadnieniu wniosku, jako powód powstałych nieprawidłowości, wskazała zmienność przepisów prawa. Zaznaczyła, że nieprawidłowości powstały w pierwszym roku przejęcia zadań zleconych z zakresu administracji rządowej dotyczących świadczeń rodzinnych. Oświadczyła, iż całkowita kwota niesłusznie przyznanych świadczeń, w odniesieniu do 93 wnioskodawców, wyniosła [...] zł., jednakże na skutek czynności ,,naprawczych-- (dobrowolnego zwrotu przez świadczeniobiorców, części niesłusznie wypłaconych świadczeń) odzyskano kwotę [...] zł., która została zwrócona do budżetu państwa. Powołała się na wysoki poziom bezrobocia w gminie oraz wzrastającą ilość osób występujących do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. o dofinansowanie opłat za mieszkanie, prąd, gaz, zakup opału itp. co spowodowało, że kwota przyznanych zasiłków celowych, okresowych i specjalnych w ostatnich miesiącach znacznie wzrosła. Natomiast przygotowując projekt budżetu Gminy M. na 2006 r. nie przewidziano dodatkowych środków na ten cel, a ewentualne przesunięcia w budżecie mogłyby spowodować rozliczne utrudnienia w funkcjonowaniu Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M.. W świetle powyższego, zdaniem wnioskodawcy, konieczność zwrotu kwoty niesłusznie wypłaconych świadczeń wpłynęłaby niekorzystnie na sytuację najbardziej potrzebujących mieszkańców gminy.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Wojewoda [...], decyzją z [...] marca 2006 r. odmówił umorzenia dotacji oraz odsetek. Decyzja ta została następnie uchylona, decyzją Ministra Finansów z [...] maja 2006 r. a sprawa przekazana została organowi I instancji, do ponownego rozpatrzenia.

Na skutek ponownego rozpatrzenia wniosku Gminy M., Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2006 r., nr [...], odmówił umorzenia dotacji z budżetu państwa pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie [...] zł. wraz z odsetkami. W podstawie prawnej organ wskazał art. 207 § 1 w związku z art. 67 a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 146 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.).

Uzasadniając decyzję wojewoda omówił dotychczasowy przebieg postępowania, zainicjowanego wnioskiem Gminy M., a także stwierdził, że strona w dalszym ciągu wnosi o umorzenie dotacji, podnosząc dodatkowo okoliczność, że innym gminom umorzona została dotacja w całości lub w części.

Dalej organ wyjaśnił, że w celu dokonania wnikliwej oceny aktualnej sytuacji finansowej gminy, w szczególności wysokości dochodów i wydatków, w dniu 22 maja 2006 r., wystąpił do Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. Opierając się na otrzymanych dokumentach organ podał, że planowane dochody budżetowe wynoszą [...] zł., limit wydatków wynosi [...] zł. a deficyt ustalony na poziomie [...] zł. sfinansowany zostanie przychodami z pożyczki Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w kwocie [...]zł. oraz nadwyżki budżetowej z lat ubiegłych w kwocie [...] zł. Wyjaśnił także, że deficyt w relacji do planowanych dochodów na 2006 r. stanowi 27,6 % Z przedstawionych prognoz, zdaniem organu, wynika iż najwyższy poziom zadłużenia wystąpi na koniec 2006 r. i w relacji do planowanych na ten rok dochodów wyniesie 18,7 %. Dalej organ zauważył, że Regionalna Izba Obrachunkowa w B. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. pozytywnie zaopiniowała możliwość sfinansowania deficytu przedstawionego w budżecie gminy na 2006 r. Pozytywnie również zaopiniowano możliwość spłaty pożyczek, jakie gmina planuje zaciągnąć w 2006 r. w kwocie 6.372.200 zł. (Uchwała Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. z [...].02.2006 r., Nr [...]). Ponadto wojewoda stwierdził, że stronie zapewnione zostało czynne uczestnictwo w postępowaniu administracyjnym. Reasumując organ I instancji uznał, uwzględniając sytuację finansową, że Gmina M. mogła dokonać zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości.

W odwołaniu od powyższej decyzji Gmina M. zarzuciła Wojewodzie [...], że wydając decyzję negatywną nie rozstrzygnął wniosków strony co do równego traktowania różnych podmiotów oraz naruszenie zasad równości przy umarzaniu należności budżetowych. Uzasadniając odwołanie strona stwierdziła, że organ I instancji nie wyjaśnił w jaki sposób, na podstawie jakich kryteriów jednym gminom umorzył należności a innym nie. Z powyższych względów, zdaniem strony, sprawa wymaga ponownego przeanalizowania i ostatecznego uzasadnienia powodów odmowy.

Minister Finansów, po rozpatrzeniu powyższego odwołania Gminy M., decyzją z [...] lipca 2006 r., sprostowaną postanowieniem z [...] października 2006 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2006 r.

W uzasadnieniu decyzji organ nie podzielił argumentów podniesionych w odwołaniu, dotyczących konieczności porównywania sytuacji finansowej innych jednostek samorządowych i sytuacji strony ponieważ inne jednostki nie są stroną postępowania. Podzielił natomiast stanowisko organu I instancji, że nadmiernie pobrana dotacja celowa nie może być umorzona i winna zostać zwrócona wraz z odsetkami do budżetu państwa. Wskazał, że dochody ogółem wykonane przez Gminę M. w 2005 r. są wyższe o 6,0 % od wykonanych dochodów w 2004 r. oraz, że w 2005 r. dochody ogółem zostały zrealizowane w 102,5 %. Dalej stwierdził, że w 2005 r. Gmina M. zrealizowała wydatki wyższe o 13,8 % w stosunku do wykonanych wydatków w 2004 r. Wydatki ogółem w 2005 r. zostały zrealizowane w 84,0 % kwoty zaplanowanej, wydatki majątkowe 29,6 % planu, a wydatki bieżące 98,5 % planu. W 2005 r. Gmina M. zamknęła swój budżet deficytem w kwocie [...] tys. zł. przy planowanym deficycie w wysokości [...] tys. zł. Natomiast w 2004 r. budżet Gminy M. zamknął się nadwyżką w kwocie [...] tys. zł przy planowanym deficycie w wysokości [...] tys. zł. Dokonując analizy wykonania wydatków oświatowych ponoszonych przez Gminę M. w latach 2004-2005, Minister Finansów stwierdził, iż gmina dołożyła ze środków własnych w roku 2004 -18,1 % a w roku 2005 - 24,7 % kwoty środków otrzymanych z tytułu części oświatowej subwencji ogólnej i dotacji celowych na prowadzone zadania oświatowe. Część oświatowa subwencji ogólnej dla gminy M. w roku 2004 wynosiła: [...] zł. W roku 2004 Gmina otrzymała zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej z 1 % rezerwy tej części w łącznej wysokości [...] zł. a łączna kwota części oświatowej subwencji ogólnej po zwiększeniach wyniosła [...] zł. W 2005 r. gmina otrzymała zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości [...] zł. Ponadto w 2005 r. Minister Finansów dokonał zmian w budżecie państwa na 2005 r. polegających na zwiększeniu części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego łącznie o kwotę [...] tys. zł. z czego Gmina M. otrzymała kwotę w wysokości [...] zł. a łączna kwota części oświatowej subwencji ogólnej wyniosła [...] zł.

Końcowo Minister Finansów podkreślił, że zwrot dotacji pobranej w nadmiernej wysokości nie wpłynie znacząco na sytuację finansową Gminy M..

W skardze na powyższą decyzję Ministra Finansów z [...] lipca 2006 r. Gmina M. wniosła o jej uchylenie. Uzasadniając skargę zarzuciła, że organ II instancji skupił się na ,,części oświatowej subwencji ogólnej-- gminy tak jak gdyby mogło to określić możliwości gminy w zakresie spłaty wykazanej nadpłaty. Dalej Skarżąca zauważyła, że decyzje uznaniowe wymagają nie tylko szczególnie szerokiego uzasadnienia, lecz muszą uwzględniać zasady ogólne poszczególnych postępowań oraz naczelne zasady konstytucyjne RP. Do podstawowych założeń państwa prawnego należy zasada zaufania do organów publicznych w szczególności zaś do organów państwa. Zasadą jest, że organ wydający decyzję uznaniową powinien bezwzględnie badać również sytuację poszczególnych podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji. Organy zarówno pierwszej jak i drugiej instancji pominęły w uzasadnieniu decyzji fakt, iż innym podmiotom znajdującym się w podobnej sytuacji organ administracji umorzył nadpłatę, natomiast Skarżącej takiej nadpłaty nie umorzył. Nie może istnieć sytuacja w której ten sam organ traktuje podmioty znajdując się w podobnej sytuacji odmiennie ponieważ stanowi to jawne pogwałcenie zasady zaufania do organów państwa. Końcowo Skarżąca stwierdziła, iż nie są znane kryteria którymi kierował się organ I instancji umarzając innym samorządom podobne nadpłaty a twierdzenie organu II instancji o tym, że porównanie sytuacji innych podmiotów, którym umorzono dotację nie ma znaczenia, jest próbą uniknięcia odpowiedzi na podstawowy zarzut odwołującego się.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo stwierdził, iż zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 249 poz. 2104 ze zm.) o przeznaczeniu środków otrzymanych z tytułu subwencji ogólnej w tym oświatowej decyduje organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) powołanej wyżej ustawy, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy).

Mając na względzie powyższe, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Ministra Finansów, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r., Nr 249, poz. 2104), dalej: ustawa o finansach publicznych a także przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej: Ordynacja podatkowa, oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Sąd zważył, iż Wojewoda [...], decyzją z [...] lutego 2006 r. zobowiązał Gminę M. do zwrotu do budżetu państwa części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości z tytułu niesłusznie wypłaconych świadczeń rodzinnych w kwocie [...] zł. wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowej. Zgodnie z art. 146 ust. 1 ustawy o finansach publicznych w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w art. 144 ust. 1 i 2 oraz art. 145 ust. 1, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Organem odwoławczym od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez wojewodę jest Minister Finansów (art. 146 ust. 2 ustawy o finansach publicznych).

Uwzględniając wynikające z treści art. 146 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (przepis kompetencyjny), umocowanie wojewody, jako dysponenta części budżetowej, do wydania powyższej decyzji jak również niekwestionowanie przez Skarżącą zasadności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z [...] lutego 2006 r., Sąd przyjął wysokość kwoty przypadającej do zwrotu do budżetu państwa (wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowej) jako niesporną.

Skarżąca, pismem z 13 lutego 2006 r., uzupełnionym pismem z 8 marca 2006 r., wystąpiła o umorzenie wskazanej w powyższej decyzji wojewody z [...] lutego 2006 r. kwoty dotacji oraz odsetek. Zgodnie z treścią art. 146 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, w zakresie nieuregulowanym w ust. 1 i 2 tego przepisu stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy - Ordynacja podatkowa: ,,Zobowiązania podatkowe--, z wyjątkiem art. 57 tej ustawy. Kompetencje organu podatkowego określone w dziale III ustawy - Ordynacja podatkowa, wykonuje organ lub inny dysponent części budżetowej, o których mowa w ust. 1 (art. 146 ust. 4 ustawy o finansach publicznych). Wobec braku odesłania w ustawie o finansach publicznych do stosowania, w omawianym zakresie, przepisów działu IV Ordynacji podatkowej: ,,Postępowanie podatkowe--, do postępowania prowadzonego w trybie art. 67 a Ordynacji podatkowej, zastosowanie mają przepisy ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 1 §1 pkt 1 k.p.a.).

Podstawę prawną do umorzenia dotacji we wnioskowanym przez Skarżącą zakresie stanowi zatem, zawarty w Dziale III Ordynacji podatkowej art. 67 a § 1 pkt 3 zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa (art. 67 a § 2 Ordynacji podatkowej).

Decyzje wydawane w trybie art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej są rozstrzygnięciami uznaniowymi a dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, tj. ważnego interesu podatnika czy interesu publicznego, daje potencjalną możliwość umorzenia dotacji z budżetu państwa wraz z odsetkami. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie jedynie możliwość umorzenia należności, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

Sąd nie ma uprawnień do merytorycznej kontroli takich decyzji. Kontrola sądu obejmuje zatem wyłącznie badanie prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organy podatkowe oraz badanie formalnej prawidłowości decyzji (wyrok WSA w Warszawie z 9 listopada 2005, III SA/Wa 1264/05, M. Podat. 2005/12/4).

O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o umorzeniu, bądź nie, zaległości podatkowej. Ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. W doktrynie przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika (S. Babiarz i in.: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, s. 253).

Za ważny interes podatnika należy uznać sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych wskutek utraty możliwości zarobkowania lub utraty majątku (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98, POP 2000, nr 6, poz. 168)

Jednakże interes podatnika, w rozumieniu art. 67a § 1 (dawniej 67 § 1) należy widzieć mając na uwadze nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale także normalną sytuację ekonomiczną, w tym wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów, jak również konieczność ponoszenia wydatków, np. związanych z kosztami leczenia członków najbliższej rodziny podatnika (por. wyrok NSA z dnia 2 września 1999 r., SA/Sz 1753/98, niepubl.)

Podejmując decyzję na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej organ obowiązany jest do dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych, aby stwierdzić, czy w danym przypadku ważny interes podatnika mógłby uzasadniać pozytywne rozpatrzenie wniosku.

Uwzględniając powyższe, na gruncie rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że organ orzekający dokonał takich ustaleń, prawidłowo bowiem założył, że ocena zaistnienia przesłanki ważnego interesu Skarżącej nie może być przeprowadzona z pominięciem analizy sytuacji ekonomicznej Skarżącej. Ustalenia organu w tym zakresie, oparte zostały na analizie danych dotyczących realizacji budżetu przez Gminę M. (w latach 2004-2005 w zakresie dochodów ogółem, wydatków ogółem, wyniku oraz stanu zobowiązań) przedstawionych przez Departament Finansów Samorządu Terytorialnego Ministerstwa Finansów, w piśmie z [...] lipca 2006 r. nr [...], skierowanym do Departamentu Budżetu Państwa Ministerstwa Finansów (vide - akta administracyjne). Szeroki zakres przeprowadzonego przez Ministra Finansów badania jak również stopień jego szczegółowości (znajdujący odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) czyni bezzasadnym zarzut Skarżącej dotyczący wybiórczej oceny możliwości finansowych gminy oraz skupienia się organu II instancji na części oświatowej subwencji ogólnej. Minister Finansów wykazał w oparciu o obiektywną analizę sytuacji budżetowej Gminy M., że nie wystąpiła w sprawie podstawa do umorzenia dotacji wraz z odsetkami. Natomiast odniesienie się przez Ministra Finansów do otrzymanej przez Skarżącą części oświatowej subwencji ogólnej, należy odczytywać w kontekście brzmienia art. 7 ust. 3 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Z 2003 r., Nr 203, poz. 1966 ze zm.), zgodnie z którym o przeznaczeniu środków otrzymanych z tytułu subwencji ogólnej (w tym również oświatowej) decyduje organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego.

Podstawowy zarzut skargi sprowadza się do tezy, że organy obu instancji pominęły w uzasadnieniu decyzji fakt, że innym podmiotom znajdującym się w podobnej do Skarżącej sytuacji, umorzono dotację z budżetu państwa oraz, że organy nie przeanalizowały sytuacji tych podmiotów. Zgodnie z art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej postępowanie w przedmiocie umorzenia dotacji wszczynane jest oraz prowadzone na wniosek legitymowanego podmiotu (w rozpatrywanej sprawie, zobowiązanej do zwrotu do budżetu państwa dotacji, Gminy M.). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.). Organ orzekający związany jest zakresem wniosku, co oznacza, że nie może prowadzić postępowania wychodząc poza granice wniosku, zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe. Jego ocenie podlega więc ustalenie czy, w konkretnej sprawie występują przesłanki otwierające możliwość do umorzenia należności, w zakresie objętym wnioskiem. Zatem nie przeanalizowanie sytuacji podmiotów, które nie były stroną postępowania administracyjnego, wszczętego na wniosek Gminy M., nie może by utożsamiane z naruszeniem zasady zaufania do organów państwa, zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 k.p.a.). Zaskarżona decyzja rozstrzygnęła co do istoty indywidualną sprawę z wniosku Gminy M., w granicach tego wniosku.

Poza tym warto nadmienić, że z treści pisma (znajdującego się w aktach administracyjnych) Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...]- przesyłającego do Ministra Finansów, odwołanie od pierwotnej decyzji wojewody z [...] marca 2006 r. - wynika, że wojewoda umorzył dotacje gminom, które niesłusznie wypłaciły świadczenia, wyłącznie w jednostkowych przypadkach (podkreślenie Sądu). Natomiast odmowa umorzenia dotyczy gmin, w których stwierdzone nieprawidłowości rozciągają się na szeroki katalog świadczeń oraz liczną grupę wnioskujących (podkreślenie Sądu). Tymczasem w przedmiotowej sprawie stwierdzone nieprawidłowości, w funkcjonowaniu Miejsko-Gminngo Ośrodka Pomocy Społecznej w M., nie mają charakteru marginalnego. Sama Skarżąca podaje w piśmie z 8 marca 2006 r. (będącym uzupełnieniem wniosku z 13 lutego 2006 r. o umorzenie dotacji), że nieprawidłowości w zakresie wypłaty świadczeń rodzinnych, dotyczą 93 wnioskodawców na łączną kwotę [...] zł., a także, że: ,,Na podstawie czynności pokontrolnych i zauważonej skali nieprawidłowości w Gminie M., nastąpiła zmiana kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M., który był odpowiedzialny za realizację zadań z zakresu świadczeń rodzinnych.-- (podkreślenie Sądu). Stwierdzonej i niespornej skali uchybień, w zakresie wypłaty świadczeń rodzinnych, nie może umniejszać fakt późniejszego, częściowego zwrotu niesłusznie wypłaconych świadczeń. Bezpodstawne jest zatem twierdzenie Skarżącej o odmiennym traktowaniu przez organ podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji.

We wniosku o umorzenie dotacji - oprócz argumentów dotyczących sytuacji budżetowej gminy, która jak już wyjaśniono została prawidłowo ustalona przez Ministra Finansów - Skarżąca wskazała, że nieprawidłowości w realizacji świadczeń rodzinnych powstały w początkowym okresie przejęcia realizacji zadań w tym zakresie, jako zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych a także na zmieniające się przepisy prawa regulujące wypłatę świadczeń rodzinnych. Argumenty te zasadnie nie zostały uwzględnione przez organy orzekające bowiem, nie powinno się ich rozpatrywać jako miarodajnych okoliczności mogących wpłynąć na ocenę ważnego interesu Skarżącej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również stanowiskiem doktryny - co zostało także już wyjaśnione w uzasadnieniu - przy ocenie przesłanki ważnego interesu podatnika należy mieć na względzie sytuację ekonomiczną podatnika a także nadzwyczajne przypadki uniemożliwiające podatnikowi uregulowanie należności. Natomiast w rozpatrywanej sprawie takie nadzwyczajne okoliczności nie wystąpiły. Nałożenie na Skarżącą, w drodze ustawowej, realizacji nowych zadań związanych z rozdziałem środków publicznych jak również zmienność w tym zakresie przepisów, nie powinny być uznane za nadzwyczajne okoliczności uzasadniające ważny interes Skarżącej. Ważnego interesu nie można bowiem utożsamiać z nieprofesjonalnym stosowaniem przez Skarżącą powszechnie obowiązującego prawa, zwłaszcza w zakresie obowiązku wypłaty świadczeń finansowanych ze środków publicznych.

Wobec powyższego, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że umorzenie dotacji Skarżącej byłoby sprzeczne z interesem publicznym zwłaszcza z punktu widzenia tych jednostek samorządowych, które w analogicznej sytuacji prawnej, z wyraźnie większą starannością wywiązały się z obowiązku wypłaty świadczeń na które otrzymały dotacje.

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika Ministra Finansów o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Brak jest przepisów p.p.s.a, które przewidywałyby możliwość zasądzenia, w rozpatrywanej sprawie, kosztów zastępstwa procesowego dla organu.

Reasumując Sąd stwierdza, że Minister Finansów wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo zastosował normy prawa materialnego, jak również nie naruszył przepisów proceduralnych w stopniu, który uzasadniałby uwzględnienie skargi.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykraczało poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.