Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 578/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6048 Status zakładu pracy chronionej
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1 pkt 2, art. 30 ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 14 poz 92
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2009 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w Ś. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia utraty statusu zakładu pracy chronionej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz na podstawie art. 30 ust. 3a, art. 28 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm.- dalej jako ustawa o rehabilitacji) - po rozpatrzeniu odwołania A. sp. z o.o. od decyzji Wojewody z dnia [...] października 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym;

W dniu [...] października 2008 r. Wojewoda w oparciu o art. 30 ust. 3 wydał decyzję, w której stwierdził utratę z dniem [...] marca 2007 r. statusu zakładu pracy chronionej przez A. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej skarżący lub pracodawca) przyznanego na mocy decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2004 r. na czas nieokreślony.

Postępowanie w sprawie utraty statusu zakładu pracy chronionej (zpch) zostało wszczęte na skutek informacji uzyskanej z Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...]- Oddział w [...], który pismem z [...] maja 2008 r. powiadomił Wojewodę, że pracodawca "A." sp. z o.o., będący zakładem pracy chronionej, od marca 2007 r. nie spełnia wymogu określonego w art. 28 ust. 1 pkt. 2 ustawy o rehabilitacji. W ramach czynności kontrolnych Państwowa Inspekcja Pracy ustaliła, iż od marca 2007 r. pracodawca prowadzi działalność gospodarczą w Filii w S. przy ul. [...], bez decyzji inspektora pracy. Pracodawca zaniechał obowiązku wystąpienia i powiadomienia organu Wojewody o uruchomieniu nowego miejsca wykonywania działalności gospodarczej.

W dniu [...] maja i [...] czerwca 2008 r. pracodawca w odpowiedzi na wezwanie Wojewody, złożył wyjaśnienia i przedłożył dokumentację,z której wynika, iż na mocy aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2005 r. nabył na potrzeby zakładu pracy chronionej nieruchomości położone w S. przy ul. [...]. Wyżej wymieniona nieruchomość nie została zgłoszona do Państwowej Inspekcji Pracy oraz do Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, co, zdaniem Wojewody, jest tożsame z brakiem zgody na jej użytkowanie.

W toku postępowania ustalono, że dniu [...] lutego 2007 r. na terenie firmy A. przy ul. [...] w S. zakładu produkującego meble tapicerowane wybuchł pożar. W wyniku pożaru spaleniu uległa hala produkcyjna wraz z magazynem. W dniu [...] marca 2007 r. pracodawca przeniósł część produkcji z siedziby w S. przy ul. [...], wraz z zatrudnionymi na umowę o pracę 33 osobami niepełnosprawnymi do niezgłoszonego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w S. przy ul. [...]. O fakcie pożaru nie został powiadomiony Wojewoda. Wojewoda powziął informację o zaistniałej sytuacji na podstawie pisma Państwowej Inspekcji Pracy [...] maja 2008 r. po przeprowadzonej rutynowej kontroli.

Organ ustalił, że dopiero pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. pracodawca wystąpił do Państwowej Inspekcji Pracy - Oddział w [...] o stwierdzenie spełniania warunków określonych w art. 28 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy w odniesieniu do miejsca działalności gospodarczej przy ul. [...] w S., lecz do dnia [...] lipca 2008 r. Państwowa Inspekcja Pracy - Oddział w [...] nie podjęła czynności kontrolnych w zakresie wniosku pracodawcy oraz przedłużyła postępowanie do [...] sierpnia 2008 r., ponieważ pracodawca nie posiadał decyzji nadzoru budowlanego o pozwoleniu na użytkowanie wybudowanego i przebudowanego obiektu budowlanego. Decyzję organu nadzoru budowlanego dopuszczającą obiekty do użytkowania pracodawca uzyskał dopiero w dniu [...] lipca 2008 r. Ponadto Państwowa Inspekcja Pracy poinformowała Wojewodę, że działalność pracodawcy w S. przy ul. [...] od marca 2007 r. prowadzona jest w budynku, w odniesieniu do którego organy Państwowej Inspekcji Pracy nie wyrażały stanowiska w sprawie spełniania warunków określonych w art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji. W dniu [...] sierpnia 2008 r. Państwowa Inspekcja Pracy wydała decyzję stwierdzającą, że obiekty i pomieszczenia użytkowane przez zakład pracy A. sp. z o.o. z siedzibą w S. zlokalizowane w S. przy ul. [...], a stanowiące nowo wybudowaną halę produkcyjną oraz przebudowany i zmodernizowany budynek socjalno-magazynowy spełniają warunki art. 28 ust.1 pkt 2 ustawy. W uzasadnieniu decyzji inspektor pracy zastrzegł, że przedmiotowa decyzja nie obejmuje budynku produkcyjnego w którym pracodawca dotychczas prowadził działalność gospodarczą. W tej sytuacji Wojewoda stwierdził, że na dzień podjęcia działalności gospodarczej w S., tj. [...] marca 2007 r. pracodawca nie posiadał pozytywnej decyzji Państwowej Inspekcji Pracy oraz pozwolenia nadzoru budowlanego. Zgodnie zaś z art. 30 ust. 4 pkt 1 w/w ustawy pracodawca winien w terminie 14 dni od daty zaistnienia zmiany (zdarzenia), powiadomić wojewodę o zmianach, mających wpływ na posiadany status zakładu pracy chronionej.

Od tej decyzji A. sp. z o.o. złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji w całości i uważając decyzję za niesprawiedliwą nie tylko w stosunku do pracodawcy, ale przede wszystkim w stosunku do niepełnosprawnej załogi. Strona podnosi, że decyzja ta całkowicie ignoruje społeczne i moralne przyczyny i skutki sytuacji, jednocześnie przyznając, iż nie wystąpiła do Państwowej Inspekcji Pracy o stwierdzenie spełniania warunków określonych w art. 28 ust. 1 ustawy o rehabilitacji w odniesieniu do miejsca działalności przy ul. [...] w S. bowiem "wiedziała przecież, że pozytywnej decyzji nie otrzyma". Zdaniem strony interes społeczny przemawiał jednak za tym, by na okres odbudowy spalonych hal działalność gospodarczą prowadzić w obiektach zlokalizowanych w S.

Dodatkowo w piśmie z [...] grudnia 2008 r. strona podniosła, iż zaskarżona decyzja narusza;

- przepisy prawa materialnego - art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji poprzez jego błędną interpretację i zastosowanie w związku z błędnym ustaleniem lub nieustaleniem stanu faktycznego,

- przepisy postępowania administracyjnego w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych niniejszej sprawy a także istotnie wpływa na sytuację ekonomiczną przedsiębiorstwa.

W uzasadnieniu decyzji ostatecznej Minister Pracy i Polityki Społecznej wskazał, że zgodnie z przepisem art. 30 ust. 4 ustawy o rehabilitacji prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej pracodawca miał obowiązek - którego nie dopełnił - poinformować Wojewodę o rozpoczęciu działalności w nowych pomieszczeniach, tj. w budynkach zlokalizowanych w S. przy ul. [...]. Ponadto pracodawca, rozpoczynając działalność, powinien posiadać stosowną decyzję Państwowej Inspekcji Pracy o spełnianiu warunków, o których mowa w przepisie art. 28 ust. 2 ww. ustawy o rehabilitacji. Powołując się na orzecznictwo organ wskazał na podmiotowy charakter statusu zpch ( wyrok NSA z 25 maja 2000 r., sygn. akt II SA 720/00). Status ten przyznaje się pracodawcy prowadzącemu zakład pracy chronionej. Nie są to zatem uprawnienia związane z określonym miejscem, w którym organizuje się pracę pracowników, a z podmiotem, występującym w roli pracodawcy w znaczeniu, jaki przypisuje temu pojęciu art. 3 Kodeksu pracy.

Zdaniem Ministra, przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy nie jest możliwe uwzględnienie decyzji Państwowej Inspekcji Pracy z dnia [...] sierpnia 2008 r., która stwierdza, że obiekty i pomieszczenia użytkowane przez stronę a zlokalizowane w miejscowości S. (gm. S.) przy ul. [...], a stanowiące nowo wybudowaną halę produkcyjną (o pow. użytkowej 1.183,13 m2) oraz przebudowany i zmodernizowany budynek socjalno-magazynowy (o pow. użytkowej 624,58 m2) odpowiadają przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy i uwzględniają potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higieniczno-sanitarnych i ciągów komunikacyjnych oraz spełniają wymagania dostępności do nich. Z decyzji tej wynika bowiem, iż pracodawca z wnioskiem o jej wydanie wystąpił dopiero [...] czerwca 2008 r., tj. po wszczęciu przez Wojewodę postępowania, a wspomniana decyzja Państwowej Inspekcji Pracy z dnia [...] sierpnia 2008 r. nie ma wpływu na rozstrzygnięcie dotyczące wcześniejszego okresu.

Organ podkreślił, że decyzje pozbawiające statusu zakładu pracy chronionej mają charakter decyzji deklaratoryjnej i mogą działać z mocą wsteczną ( wyrok SN z 20 lutego 2002 r. sygn. akt III RN 2/01 oraz wyrok NSA z 22 listopada 2002 r., sygn. akt II SA 2779/02). W związku z tym decyzja taka może pozbawić pracodawcę statusu zakładu pracy chronionej od dnia, w którym pracodawca przestał spełniać przesłanki wymagane prawem dla posiadania tego statusu. Przepis art. 30 ust. 3 jasno wskazuje, iż wojewoda podejmuje decyzję stwierdzającą utratę przyznanego statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej w razie niespełniania warunków lub obowiązków, o których mowa wart. 28 ust. 1-3 i art. 33 ust. 1 lub 3 pkt 1 i 2, lub odpowiednio art. 28 ust. 1 pkt 1-3, art. 29 lub 30 ust. 2b ww. ustawy z dniem zaprzestania spełniania jakiegokolwiek z tych warunków lub obowiązków, bowiem decyzje pozbawiające statusu zakładu pracy chronionej mają charakter decyzji deklaratoryjnej i mogą działać z mocą wsteczną. Jednocześnie organ, powołując się na wyrok NSA z 2 marca 2006 r. sygn. akt II GSK 270/05 zauważył, że nie można w tym zakresie stosować automatyzmu i niezbędna jest każdorazowa ocena naruszeń przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. niepracujących niepełnosprawnych pracowników zakładu (zob. art. 33 ust. l, ust. 3 pkt 4 i 5 ustawy). Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem strony dotyczącym naruszenia przepisu art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji bowiem do stwierdzenia okoliczności, o których mowa w przepisie art. 28 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy jest wyłącznie właściwa Państwowa Inspekcja Pracy; brak zatem wymaganej decyzji tej Inspekcji jest równoznaczny z niespełnieniem ustawowych warunków niezbędnych do posiadania statusu zpch.

Ustosunkowując się do zarzutu strony dotyczącego skutków społecznych decyzji Minister podkreślił, iż z protokołu kontroli Państwowej Inspekcji Pracy , przeprowadzonej w dniach [...],[...],[...],[...] i [...] kwietnia 2008 r. w Filii w S. stwierdzono szereg uchybień, m.in. brak pomieszczenia wc dostosowanego dla osób niepełnosprawnych, brak umywalni i pomieszczenia z natryskami, zatrudnionym pracownikom zapewniono tylko jedno pomieszczenie wc dla kobiet oraz tylko jedno pomieszczenie wc dla mężczyzn. W tym czasie w Filii w S. pracowało ponad 60 osób, w tym 33 niepełnosprawnych pracowników. Barierę architektoniczną dla osób niepełnosprawnych stanowiło niestabilne dojście do pomieszczenia szatni w Filii w S., którego rolę na dzień kontroli tj. [...] kwietnia 2008 r. spełniał kontener posadowiony na bloczkach betonowych. Ponadto kilku pracowników będących osobami niepełnosprawnymi świadczyło pracę w porze nocnej bez zgody lekarza na pracę w tych warunkach. Pracodawca nie udostępnił środków ochrony indywidualnej na stanowiskach, gdzie stwierdzono przekroczenie progów działania hałasu (80dB). Jeden z pracowników niepełnosprawnych wykonywał pracę nie posiadając orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do pracy na tym stanowisku, innemu zaś pracownikowi niepełnosprawnemu powierzono wykonywanie prac, do których nie posiadał uprawnień kwalifikacyjnych.

W tym aspekcie sprawy Minister zwrócił uwagę, iż pracodawca miał pełną świadomość zatrudniania pracowników w warunkach nie spełniających wymagań ustawy o rehabilitacji, zaś warunki pracy osób niepełnosprawnych powinny przyczyniać się do poprawy stanu zdrowia osób niepełnosprawnych, nie mogą natomiast tego stanu zdrowia pogarszać. A zatem w działalności zakładu pracy chronionej na równi z interesem ekonomicznym przedsiębiorstwa powinien być brany pod uwagę interes osób niepełnosprawnych, a w szczególności dbałość o zapewnienie im właściwych warunków pracy w procesie rehabilitacji zawodowej, który realizuje zakład pracy chronionej. W związku z wyjątkowymi uprawnieniami i ulgami przysługującymi pracodawcy posiadającemu status zakładu pracy chronionej, winien on dołożyć szczególnej staranności w dopełnieniu spoczywających na nim obowiązków zwłaszcza w tak istotnych kwestiach, z którymi mogła się wiązać utrata statusu. W ocenie organu odwoławczego jest to tym bardziej istotne, że wiąże się z określonymi konsekwencjami, które mogą mieć negatywny wpływ na losy pracowników zwłaszcza niepełnosprawnych, wobec których pracodawca powinien poczuwać się do szczególnej odpowiedzialności. Wobec tego zarzut strony, iż Wojewoda nie miał na uwadze interesu osób niepełnosprawnych jest niezasadny. Ponadto żaden przepis ustawy o rehabilitacji nie precyzuje interesu społecznego jako przesłanki uzyskania bądź utraty statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej.

Jednocześnie w ocenie organu odwoławczego przeprowadzone postępowanie nie budzi żadnych zastrzeżeń, a wynik rozstrzygnięcia jest całkowicie uzasadniony ustalonym stanem faktycznym. W sprawie nie ma znaczenia fakt, że decyzja o podjęciu produkcji i przeniesieniu pracowników do obiektów w S. uzgodniona została z załogą, bowiem to na pracodawcy ciąży obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Z tego też powodu organ odwoławczy nie znalazł podstaw prawnych do przesłuchania zatrudnionych osób.

W obszernej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosi się o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji wydanej w pierwszej instancji.

Zaskarżonym decyzjom zarzucono:

- rażące naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez nie ustalenie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego - art. 77 § 1, art. 78 § 1 w związku z art. 89 k.p.a., a w konsekwencji naruszenie art. art. 6, 7, 8, 9, 10 k.p.a.,

- brak ustosunkowania się do wszystkich wniosków i zarzutów strony zgłoszonych w postępowaniu, co pozostaje w sprzeczności z art. 77, art. 78 w związku z art. 10 k.p.a., a także z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

- rażące naruszenie art. 15 k.p.a., art. 100 k.p.a.,

- rażące naruszenie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zignorowanie art. 1, 2, 8, ale i art. 87 oraz 91 i art. 190 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

- naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 28, art. 30 ust. 3 oraz art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm.)

W uzasadnieniu skargi znajduje się szerokie i szczegółowe omówienie stanowiska skarżącego odnośnie stawianych zarzutów poparte argumentami z orzecznictwa i doktryny. Przede wszystkim podkreśla się, że pisma pracodawcy z [...] września 2008 r. kierowane do Wojewody oraz z dnia [...] grudnia 2008 r. kierowane do Ministra są w rzeczywistości wnioskami o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w rozumieniu art. 89 § 2 k.p.a. W związku z tym została naruszona zasada dwuinstancyjności zawarta w art. 78 Konstytucji RP oraz w art. 15 k.p.a. , co też przekłada się na uchybienie zasadzie ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu, stanowiącej kwalifikowaną wadę procesową i podstawę do wznowienia postępowania.

W skardze podkreśla się, że wyjaśnienia wymaga też data rozpoczęcia produkcji w S. oraz czy od początku byli tam zatrudnieni pracownicy niepełnosprawni oraz czy w momencie rozpoczęcia produkcji zakład ten nie spełniał wymagań art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji.

Zdaniem skarżącego organy administracyjne wydając zaskarżoną decyzję naruszyły również konstytucyjną zasadę określoności przepisów prawa, która została wyrażona w wyrokach Trybunału Konstytucyjnego. Dotyczy to w szczególności stanowienia przepisów niejasnych, wieloznacznych, które nie pozwalają na właściwe przewidzenie konsekwencji prawnych zachowań podmiotu. W tym aspekcie sprawy skarżący ponownie przytacza swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] grudnia 2008 r. podważające interpretację przepisów art. 28 ust. 1 pkt 2 dokonaną przez organy. Podstawę twierdzenia stanowi użycie zwrotu" w razie niespełniania " a nie" w razie niespełnienia ". Konstrukcja przepisu wskazuje na pewną lukę albowiem brak jest reguł wskazujących, kiedy określonej czynności konwencjonalnej można przypisać status względnej lub bezwzględnej oraz jaki będzie zakres i konsekwencje zastosowania. Niespełnienie jest jednorazowe; niespełnianie notoryczne i powtarzające się, naruszenie jest jednorazowe, naruszanie jest trwałe, Sankcja utraty statusu przewidziana w przepisie miałaby zastosowanie w niniejszej sprawie wtedy i tylko wtedy jeżeli przepis byłby sformułowany" w razie niespełnienia warunku lub obowiązku" (" niezależnie od okoliczności ") i zaistniał zespół obligatoryjnych przesłanek z art. 28 ust. 1 pkt 2 opisanej ustawy. Zdaniem strony organ II instancji zapomniał również o zasadzie in dubio pro tributario tj. o zasadzie rozstrzygania wątpliwości jakie powstają przy wykładni prawa - na korzyść strony (por. M. Kalinowski, Granice legalności opodatkowania w polskim systemie podatkowym , Toruń 2001, s. 61 i 72)

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi powołując się na argumentację zawartą w decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, że żądanie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej nigdy nie zostało przez stronę zgłoszone. Organ wskazał, że z pisma strony z [...] grudnia 2008 r. , załącznik nr 1 wynika, iż do S. po pożarze przeszło 26 osób niepełnosprawnych. Ponadto sama strona wyjaśniając brak wniosku do Państwowej Inspekcji Pracy stwierdziła, że "pozytywnej decyzji nie otrzyma". Zatem, zdaniem organu, prowadzenie postępowania dowodowego na żądane w skardze okoliczności nie było konieczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji . Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej jako p.p.s.a.).

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych kryteriów sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy podkreślić, że wydając zaskarżoną decyzję organ był związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ administracji jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają jej żądań.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r. sygn. akt III SA 729/84 ONSA 1984, nr 2 poz. 117, podkreślił że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony (...). Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, 77 i 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisach art. 107 § 3 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzją Wojewody spełniają te kryteria.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 28 ust.1 pkt 2 oraz art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm.). W dacie wydania zaskarżonych decyzji przepisy ten obowiązywały w brzmieniu :

"Art. 28. 1.Pracodawca prowadzący działalność gospodarczą przez okres co najmniej 12 miesięcy, zatrudniający nie mniej niż 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i osiągający wskaźniki zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o których mowa w pkt 1, przez okres co najmniej 6 miesięcy, uzyskuje status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, jeżeli:

1) wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi:

a) co najmniej 40 %, a w tym co najmniej 10 % ogółu zatrudnionych stanowią osoby zaliczone do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, albo

b) co najmniej 30 % niewidomych lub psychicznie chorych, albo upośledzonych

umysłowo zaliczonych do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełno

sprawności;

2) obiekty i pomieszczenia użytkowane przez zakład pracy:

a) odpowiadają przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy,

b) uwzględniają potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higienicznosanitarnych i ciągów komunikacyjnych oraz spełniają wymagania dostępności do nich,

a także

3) jest zapewniona doraźna i specjalistyczna opieka medyczna, poradnictwo i

usługi rehabilitacyjne;

4) wystąpi z wnioskiem o przyznanie statusu pracodawcy prowadzącego zakład

pracy chronionej."

Art. 30 ust. 3.

" Wojewoda podejmuje decyzję stwierdzającą utratę przyznanego statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej w razie niespełniania warunków lub obowiązków, o których mowa w art. 28 ust. 1-3 i art. 33 ust. 1 lub 3 pkt 1 i 2, lub odpowiednio art. 28 ust. 1 pkt 1-3, art. 29 lub 30 ust. 2b, z dniem zaprzestania spełniania jakiegokolwiek z tych warunków lub obowiązków."

Ponadto organy w rozpoznawanej sprawie powoływały się również na przepis art. 30 ust. 4 pkt 1, w myśl którego". Prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej jest obowiązany:

1) poinformować wojewodę o każdej zmianie dotyczącej spełnienia warunków i realizacji obowiązków, o których mowa w art. 28 i 33 ust. 1 i 3, w terminie 14 dni od daty tej zmiany;".

W niniejszej sprawie organy administracji ustaliły wszelkie okoliczności istotne z punktu widzenia ww. przepisów prawa materialnego. Strona nie negowała, że bezpośrednio po zmianie miejsca produkcji nie wystąpiła do Państwowej Inspekcji Pracy w trybie art. 28 ust. 2 ustawy o rehabilitacji z wnioskiem o wydanie decyzji i stwierdzenie, że nowe obiekty i pomieszczenia w S. spełniają wymogi wynikające z art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji. W piśmie z dnia [...] lipca 2008 r. skarżący wskazał, że wniosek taki złożył w dniu [...] czerwca 2008 r. bowiem, jak wyjaśnił, dopiero w dniu [...] marca 2007 r. możliwe stało się uruchomienie w S. produkcji na wydziałach stolarni i tapicerni.( k. 81 akt administracyjnych). Ponadto, jak wynika z protokołu kontroli przeprowadzonej przez Państwową Inspekcję Pracy w S. w kwietniu 2008 r. pracowały tam 72 osoby niepełnosprawne, w tym 33 kobiety. W tej sytuacji zarzut skargi niewyjaśnienia wszystkich szczegółów co do daty rozpoczęcia działalności produkcyjnej w S. oraz ilości osób tam zatrudnionych jest bezprzedmiotowy. Słusznie także Minister zwraca uwagę na to, że wystąpienie z wnioskiem miało miejsce po upływie 17 miesięcy od zmiany miejsca produkcji, a zatem pracodawca przez ten okres nie spełniał warunku określonego w art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji.

Podkreślić też należy, iż zarzuty strony zawarte w skardze podważające prawidłowość wydanych w sprawie decyzji o stwierdzeniu utraty statusu zpch zostały bardzo obszernie uzasadnione przywołaniem poglądów orzecznictwa i doktryny. Jednakże, w ocenie Sądu, w przeważającej części wywody te mają charakter bardzo ogólny i nie przekładają się na konkretne fakty, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z drugiej strony kwestionowanie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o rehabilitacji, w oparciu o które organ wydał swoje rozstrzygnięcie, nie było zasadne skoro przepisy te nie zostały wcześniej zakwestionowane przy okazji rozpoznawania innych spraw tego typu.

W orzecznictwie istnieje już ugruntowany pogląd, że decyzja stwierdzająca utratę statusu zakładu pracy chronionej wywołuje skutek od dnia niespełniania wymaganych warunków ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2002 r., sygn. akt III RN 2/01).

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 12 października 2006 r. sygn. akt II GSK 164/06 stwierdził, że utrata statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej pociąga za sobą konsekwencje finansowe dla strony, co nakłada na organy administracji obowiązek szczególnie wnikliwego zbadania sprawy. Zebranie materiału dowodowego w zgodzie z przepisami procedury w tego typu sprawach jest więc najistotniejszą kwestią, z uwagi na konsekwencje decyzji stwierdzającej utratę statusu zakładu pracy chronionej. Przepis art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) nie pozwala organom na uznaniowość w zakresie podejmowanych decyzji, nie pozostawia żadnych luzów interpretacyjnych, wskazując jednoznacznie, że niespełnienie któregokolwiek z warunków lub obowiązków skutkować musi utratą statusu.

Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 89 k.p.a. Jak słusznie podniesiono w odpowiedzi na skargę z akt sprawy nie wynika aby strona zgłosiła taki wniosek, zaś okoliczności sprawy były na tyle jednoznaczne, iż nie wymagały z urzędu wyznaczenia rozprawy administracyjnej w celu przesłuchania świadków.

W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się błędów czy uchybień organów administracyjnych powodujących konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji. Sąd nie znalazł też uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że zaskarżone decyzje, jak to sugeruje w skardze strona, zostały podjęte w sposób arbitralny bez rozważenia interesu społecznego, zarówno co do pracodawcy, jak też co do pracowników. Wbrew twierdzeniom skargi, w ocenie Sądu, decyzje te wydano w oparciu o dokładną analizę stanu faktycznego sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Ministra wynika, że dano priorytet interesom pracowników niepełnosprawnych, którzy po przeniesieniu na nowe miejsca pracy w S. zostali czasowo pozbawieni swoich uprawnień wynikających z obowiązujących przepisów. Jednocześnie, w ocenie Sądu, zgoda tych pracowników na zmianę miejsca pracy oraz zdarzenie losowe w postaci pożaru, nie może usprawiedliwiać nieprzestrzegania przez pracodawcę przepisów prawa w stosunku do osób niepełnosprawnych.

Biorąc powyższe pod uwagę, stosownie do przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.