Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 213/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) As.sąd. Małgorzata Bejgerowska Protokolant: st. sekr. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2007r. przy udziale sprawy ze skargi Spółki "A" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz Spółki "A" kwotę [...] ( [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/M. Bejgerowska /-/M. Górecka /-/T.M. Geremek WSA/wyr.1 - sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Spółka "A" zgłosiła w dniu 17 października 2001r. na podstawie Jednolitego Dokumentu Administracyjnego SAD OBR nr [...] herbatę czarną granulowaną do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, klasyfikując ja do kodu PCN Taryfy celnej 0902 40 00 0 ze stawką celną preferencyjną LDC, określoną dla towarów pochodzących z krajów i regionów najmniej rozwiniętych, w wysokości 0% ad valorem - z uwagi na przedłożone świadectwo FORM A nr [...]z dnia [...]. W wyniku kontroli ww. zgłoszenia celnego przeprowadzonej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 75 poz. 802 ze zm.) oraz weryfikacji przedłożonego świadectwa pochodzenia przeprowadzonej na podstawie przepisów § 29 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 1997r. w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania (Dz. U. Nr 134 poz. 886) Naczelnik Urzędu Celnego w P. (Oddział Celny w G.) uznał, iż zastosowana preferencyjna stawka celna LDC wobec przedmiotowej herbaty jest nieprawidłowa. W związku z tym decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD [...] z dnia [...]w części dotyczącej preferencji celnych, zastosowanej stawki celnej, obliczenia kwoty długu celnego i podatku od towarów i usług. Organ celny wezwał stronę do uiszczenia niedoboru cła wraz z odsetkami wyrównawczymi a także niedoboru podatku VAT.

W uzasadnieniu decyzji Naczelnik Urzędu Celnego w P. wskazał, że przeprowadzona kontrola wykazała, iż pieczęć organu potwierdzającego świadectwo pochodzenia nie figuruje w oficjalnym zbiorze wzorów pieczęci będącym w dyspozycji organu celnego, w związku z czym organ celny zwrócił się do Departamentu Środków Taryfowych i Pozataryfowych Głównego Urzędu Ceł z prośbą o przesłanie przedmiotowego świadectwa pochodzenia do władz Burundii celem jego weryfikacji zgodnie z zapisem § 29 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania. Z powodu braku odpowiedzi, Departament Kontroli Celnej Ministerstwa Finansów wydał ponowny wniosek o przeprowadzenie weryfikacji świadectwa pochodzenia. Władze Burundii nie nadesłały odpowiedzi na przekazane wnioski.

Mając na uwadze, iż jeżeli w terminie 4 miesięcy od wysłania ponownego wniosku organ kraju korzystającego nie udzieli odpowiedzi lub udzielona odpowiedź nie spełnia warunku, o którym mowa w punkcie 2 ww. rozporządzenia, Naczelnik Urzędu Celnego w P. w oparciu o § 29 pkt 4 ww. rozporządzenia uznał że towar objęty dokumentem nie spełnia warunków do stosowania preferencyjnych stawek celnych.

Pismem z dnia [...] października 2004r. pełnomocnik strony odwołał się od ww. decyzji organu I instancji, zarzucając jej naruszenie przepisów art. 122, 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) oraz przepisów prawa materialnego tj. § 29 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania, oraz błędne ustalenie okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik sprawy.

Pełnomocnik strony wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i o umorzenie postępowania.

Dyrektor Izby Celnej , po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego w dniu [...] wydał decyzję na mocy której uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej wezwania do zapłaty odsetek wyrównawczych i zobowiązania strony do naliczenia kwoty odsetek za zwłokę od naliczonego podatku VAT i w tym zakresie umorzył postępowanie, natomiast w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając argumentację Naczelnika Urzędu Celnego w P.

Organ odwoławczy podniósł, iż władze celne Burundii przekazały informację potwierdzającą autentyczność pieczęci na świadectwie pochodzenia FORM A, lecz nie odniosły się w żaden sposób do zadeklarowanego w tym dokumencie preferencyjnego pochodzenia towaru, co oznacza, że tak zredagowana odpowiedź nie spełnia warunków określonych w § 29 pkt 2 ww. rozporządzenia. Władze Burundii miały obowiązek udzielenia odpowiedzi nie tylko co do autentyczności dokumentu, ale również co do prawidłowości danych w nim zawartych.

Dyrektor Izby Celnej nie doszukał się naruszenia przez organy celne przepisu art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej stanowiącego, iż decyzja winna zawierać uzasadnienie faktyczne, tj. wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a także uzasadnienie prawne, tj. wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymienione w przepisie art. 210 Ordynacji podatkowej.

Na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Celnej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła w terminie Spółka "A". W skardze zarzucono organom administracji naruszenie § 29 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania oraz naruszenie przepisów art. 178 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Skarżąca podnosi, iż odpowiedź Ministerstwa Finansów Republiki Burundii jednoznacznie wskazuje, że świadectwo pochodzenia wystawiły właściwe organy celne, a świadectwo zostało należycie podpisane i opieczętowane. Dokument weryfikujący wymienia jakich towarów dotyczy świadectwo pochodzenia oraz wyraźnie wskazuje skarżącego jako importera tych towarów. Z tego powodu nie jest uzasadnione stanowisko organu II instancji, że pismo weryfikujące nie zawiera danych pozwalających na pozytywna weryfikację świadectwa pochodzenia FORM A. Skarżąca uważa, iż należy uznać za wystarczające takie sformułowanie pisma przez organ weryfikujący, który pozwoli organowi celnemu stwierdzić, że świadectwo pochodzenia jest autentyczne a dane w nim zawarte prawidłowe. Tak więc odpowiedź z Republiki Burundii była w ocenie skarżącej prawidłowa, bowiem zawierała odpowiedź na wszystkie kwestie poruszone przez organ celny w pismach kierowanych do Ministerstwa Finansów Republiki Burundi i stanowiła przesłankę do stwierdzenia prawidłowości danych zawartych w świadectwie pochodzenia.

Pełnomocnik skarżącej spółki zarzucił również organom celnym naruszenie przepisu art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez pominięcie przez organy celne obu instancji dowodu w postaci pisma Ministerstwa Rolnictwa Republiki Burundii z dnia 5 sierpnia 2004r., które zostało złożone wraz z pismem wyjaśniającym skarżącego z dnia 20 września 2004r. Pismo to zawiera informacje odpowiedniego organu w zakresie weryfikacji świadectwa pochodzenia FORM A nr [...] a organy celne nie stwierdziły czy dowód w postaci tego dokumentu stanowił podstawę decyzji czy też nie.

Pełnomocnik skarżącej spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, w której zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, ponadto wskazując, że uzyskany wynik weryfikacji dowodzi jedynie autentyczności świadectwa FORM A, mimo, iż polskie organy celne skierowały zapytanie także o sprawdzenie jego prawidłowości.

Organ celny wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Istota sporu w przedmiotowym postępowaniu sprowadza się do oceny czy skarżąca spółka prawidłowo zastosowała do sprowadzonych towarów preferencyjną stawkę celną LDC.

Preferencyjne stawki celne LDC, określone dla towarów pochodzących z krajów i regionów najmniej rozwiniętych, stosowało się po łącznym spełnieniu następujących warunków:

- określenia takich stawek w Taryfie celnej;

- udokumentowania pochodzenia towarów prawidłowym świadectwem pochodzenia FORM A, wystawionym przez właściwe władze kraju korzystającego lub deklaracją na fakturze własnoręcznie podpisaną przez osobę, która ją złożyła, dla przesyłek zawierających produkty pochodzenia z kraju korzystającego, których łączna wartość nie przekracza równowartości 3000 ECU;

- bezpośredniego przywozu do Polski lub w tranzycie przez inne terytorium pod warunkiem, że towary pozostawały pod dozorem organów celnych kraju tranzytu lub składowania i nie zostały tam poddane innym operacjom niż składowanie, przeładunek lub operacje mające na celu zapewnienie utrzymania ich w niezmienionym stanie.

Przepis § 29 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 1997r. w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania (Dz. U. Nr 134 poz. 886) stanowi, iż w celu sprawdzenia autentyczności dokumentu stanowiącego dowód pochodzenia towarów lub prawidłowości danych w nim zawartych, organ celny, przez okres 3 lat od daty wydania dokumentu, może skierować do właściwych organów kraju korzystającego wniosek o przeprowadzenie weryfikacji tego dokumentu, wraz z jego oryginałem lub fotokopią, lub o przekazanie dokumentów, na których podstawie wystawiono weryfikowany dokument, lub na których podstawie towar został wywieziony z kraju korzystającego. Odpowiedź organów kraju korzystającego powinna zawierać takie informacje, które pozwolą na stwierdzenie, czy weryfikowane dokumenty są autentyczne i zawierają prawidłowe dane. W wypadku gdy właściwy organ kraju korzystającego, w terminie 6 miesięcy od dnia wysłania wniosku, nie udzieli odpowiedzi lub udzielona odpowiedź nie będzie spełniała warunku, o którym mowa wyżej, organ celny występuje z ponownym wnioskiem o przeprowadzenie weryfikacji. Jeżeli w terminie 4 miesięcy od wysłania ponownego wniosku organ kraju korzystającego nie udzieli odpowiedzi lub udzielona odpowiedź nie będzie spełniała warunku, uznaje się, że towar objęty dokumentem nie spełnia warunków do stosowania preferencyjnych stawek celnych.

Z powyższego przepisu jasno wynika, iż nie wskazuje on ani na dokładną formę, ani też na dokładną treść jaką winien zawierać dokument weryfikujący świadectwo pochodzenia. Jedynym wymogiem ustanowionym przez prawodawcę jest ogólne wskazanie, by dane zawarte w dokumencie weryfikującym dawały możliwość stwierdzenia polskim organom celnym, że wystawione świadectwo pochodzenia jest autentyczne i zawiera prawidłowe dane. Słusznie podnosi skarżąca spółka, że w przepisie brak jest wymogu, aby dokument weryfikujący zawierał literalne stwierdzenie, że świadectwo pochodzenia jest prawdziwe i zawiera prawidłowe dane.

Sąd na marginesie wskazuje, że trudno by było na organach obcego państwa, dokonującego weryfikacji świadectwa pochodzenia, wymóc formuły oczekiwane przez polskie organy celne. Polskie organy celne zachowują się zachowawczo, żądając sformułowania dokumentów przez obcą administrację, według własnego wzoru.

Ministerstwo Finansów Republiki Burundii potwierdza jednoznacznie, że przedmiotowe świadectwo zostało wystawione i opieczętowane przez władze celne Burundii, co oznacza, że pieczęć zawarta na świadectwie pochodzenia jest autentyczna. Ponadto dokument weryfikujący wyraźnie wymienia jakich towarów dotyczy świadectwo pochodzenia i wskazuje skarżącą jako importera tych towarów. Tak więc organ weryfikujący potwierdza dane zawarte w świadectwie pochodzenia.

Sąd podziela stanowisko skarżącej, że organy celne niesłusznie oczekują by odpowiedź organu weryfikującego wprost stwierdzała, iż dane zawarte w świadectwie pochodzenia są prawidłowe. Organy Burundii w sposób wystarczający sformułowały pismo, z którego wynika, iż dane zawarte w świadectwie pochodzenia są autentyczne i prawidłowe, bowiem gdyby było inaczej zostałyby one zakwestionowane w odpowiedzi.

Reasumując, skoro Ministerstwo Finansów Republiki Burundii potwierdziło autentyczność i prawidłowość samego świadectwa pochodzenia, to jednocześnie zdaniem Sądu, potwierdziło prawidłowość danych w nim zawartych.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy administracji celnej winny mieć na względzie powyższe uwagi oraz to, iż przedstawiona przez organy argumentacja, aby spełniać wymogi legalności musi być pełna, jasna, logiczna i odnosić się wnikliwie do wszystkich zarzutów i okoliczności podniesionych przez skarżącą. Z treści uzasadnienia muszą wynikać jednoznacznie ustalenia faktyczne organu oraz ocena całego materiału dowodowego, winno ono zawierać wskazania dowodów, które stanowiły (i dlaczego) podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza, że m.in. koniecznym będzie odniesienie się do dowodu w postaci pisma Ministerstwa Rolnictwa Republiki Burundii z dnia 5 sierpnia 2004r.

Wyżej wykazane uchybienia stanowiły podstawę uznania przez Sąd, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu i z tego względu, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono o jej uchyleniu.

O kosztach postanowiono w myśl art. 200, a w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w oparciu o treść art. 152 cytowanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

/-/ M. Górecka /-/ T.M. Geremek /-/ M. Bejgerowska

D.W.d