Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2533/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1, par. 2,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 133 par. 1, art. 134 par. 1, art. 153 , art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 68 ust. 1, art. 53, art. 68, art. 71a
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant: specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2013 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia ... sierpnia 2012 r. nr ... w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2007 oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez D. M. jest decyzja Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w W. z ... sierpnia 2012 r. nr ... .

Zaskarżoną decyzją Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR (Dyrektor Oddziału), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. (Kierownik Biura) z ... kwietnia 2012 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2007.

Decyzja Dyrektora M.Oddziału Regionalnego Agencji została wydana w następującym stanie faktycznym:

D. M. złożył w dniu ... maja 2007 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w O. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007r.

We wniosku producent rolny zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni ... ha.

W toku prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, iż wnioskodawca w przedłożonym na rok 2007 wniosku zadeklarował między innymi działki rolne położone na działkach ewidencyjnych nr ... położonych w województwie ..., powiecie G., gminie G., na których to działkach, w wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach ... sierpnia 2004r. został stwierdzony kod błędu DR 10, co oznacza iż przedmiotowe działki nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r., co skutkuje ich trwałym wyłączeniem z możliwości uzyskania płatności obszarowych.

W związku z powyższym działki, na których kontrola na miejscu stwierdziła kod DR 10 zostały wykluczone z wniosku producenta rolnego. W tej sytuacji Kierownik Biura Powiatowego w O. decyzją z dnia ... kwietnia 2008 r. przyznał wnioskodawcy płatności do gruntów rolnych na rok 2007 w tym: jednolitą płatność obszarową w kwocie ...zł w pomniejszonej o ... zł wysokości, ze względu na wykryte nieprawidłowości, oraz uzupełniającą płatność do powierzchni grup upraw podstawowych w kwocie ... zł. - zgodnie z żądaniem strony.

Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z ... sierpnia 2008r. uchylił w całości decyzję organu I instancji. Powodem jej uchylenia był brak przeprowadzenia przez Kierownika Biura postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia winy wnioskodawcy na okoliczność możliwości uzyskania przez wnioskodawcę przy zachowaniu należytej staranności, informacji o nałożeniu na sporne działki kodu błędu DR 10 oraz skutków jakie powoduje stwierdzenie tych nieprawidłowości na gruntach rolnych.

Orzekając w sprawie ponownie Kierownik Biura Powiatowego w O. decyzją z dnia ... stycznia 2009r. przyznał wnioskodawcy płatności do gruntów rolnych na rok 2007 z tytułu jednolitej płatności obszarowej w pomniejszonej wysokości, w kwocie jak uprzednio wyliczonej przez organ I instancji, ze względu na wykryte nieprawidłowości oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grup upraw podstawowych zgodnie z żądaniem strony. Od tej decyzji strona wniosła odwołanie.

Po rozpoznaniu odwołania strony, decyzją z ... lipca 2009r. Nr ... Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007r.

Wyrokiem z dnia 18 maja 2010 r. sygn.akt V SA/Wa 1538/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia ... lipca 2009 r. w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej przyznania jednolitej płatności obszarowej.

W uzasadnieniu wyroku WSA stwierdził, że spór między stronami dotyczył dwóch kwestii. Po pierwsze przyjęcia stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia czy działki oznaczone we wniosku o płatności za 2007 r. jako działki nr ... i ... położone we wsi G. w gminie G. o powierzchni blisko ... ha były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.; po drugie czy w stosunku do skarżącego istnieją podstawy do zastosowania art.68 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L. 04.141.18, dalej rozporządzenie 796/2004).

Sąd wyjaśnił, że zgodnie z ustaleniami organu orzekającego powierzchnia zgłoszona przez wnioskodawcę wynosiła ... ha, a powierzchnia stwierdzona ... ha. Różnica między w/w powierzchniami wyniosła ... ha, co stanowi ... % zatwierdzonej powierzchni. Organ stwierdził, że na podstawie przeprowadzonej w dniach ... sierpnia 2004r. kontroli metodą inspekcji terenowej ustalono, że działka ... (składająca się z działek ew. o ... ) o pow. ... ha oraz działka ... stanowiąca działkę ew. o nr ... o pow. ...ha dotknięte zostały kodem nieprawidłowości DR10, co oznacza, że nie odpowiadały wymogowi utrzymania gruntu rolnego w dobrej kulturze rolnej i że stan ten występował już 30 czerwca 2003 r. Z ustaleń takich wywiódł konieczność umniejszenia jednolitej płatności obszarowej proporcjonalnie do stwierdzonego zawyżenia powierzchni we wniosku.

Skarżący utrzymywał , że działki były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.

W ocenie Sądu wniosek organu, iż brak jest podstaw do podważenia ww. ustaleń kontroli na miejscu należało uznać za przedwczesny, wobec nierozważenia przez organ następujących okoliczności, takich jak to, że:

- w dacie przeprowadzenia kontroli u Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. znajdował się już " wniosek transferowy", złożony przez skarżącego w dniu ... sierpnia 2004r. o przyznanie na jego rzecz płatności dla między innymi spornych działek naliczonych na podstawie wniosku złożonego w dniu ... czerwca 2004r. przez B. S. w związku z przejęciem gospodarstwa, co wskazywałoby, że w dacie kontroli użytkownikiem spornych działek nie był B. S., a skarżący D. M. występujący również jako reprezentant rolnika i to on winien uczestniczyć w kontroli oraz być zapoznany z jej wynikami;

- płatności obszarowe do działek zgłoszonych we wniosku z ...czerwca 2004r. przez B. S. nie zostały przyznane w oparciu o ustalenia protokołu kontroli z sierpnia 2004r. stąd kwesta jego wyników "ujrzała dopiero światło dzienne" w decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania, a więc płatności za 2007r. Wniosek transferowy o przyznanie płatności skarżącemu został załatwiony odmownie, jednakże z powołaniem się na brak spełnienia warunku z art. 4 ust 1 ustawy z 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. Sąd wskazał, że powyższe okoliczności wymagają dokładnego ustalenia na podstawie ponownego przesłuchania skarżącego bowiem wskazują na uchybienia organów w zakresie przeprowadzenia kontroli - bez udziału uprawnionego producenta rolnego;

- organ nie odniósł się ani nie rozważył analizy zapisu protokołu kontroli (k. 206 akt adm.), w którym dokonano szeregu poprawek, mogących wskazywać, że kontrolujący mieli wątpliwości co do zasadności przypisania działkom kodu DR 10;

- że wykonano zdjęcia, które jak zarzuca skarżący, przedstawiają nieskoszone łąki.

Ponadto Sąd wskazał, że dla wyjaśnienia powyższych wątpliwości i ustalenia czy stwierdzony w protokole i zdjęciach stan działek uzasadnia jednoznacznie przyjęcie braku utrzymania ich w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. pomocna okazać się może również, po wyjaśnieniu niejednoznacznych zapisów w protokołach kontroli, dokumentacja fotograficzna przedstawiająca rodzaj szaty roślinnej na danym obszarze dokumentująca stan działek z odniesieniem tego stanu do 30 czerwca 2003r., jak również analiza zapisów i dokumentacja protokołu kontroli dokonanej na początku września 2004r. na sąsiadujących ze spornymi działkami gruntach skarżącego.

Odnosząc się do drugiej spornej w sprawie kwestii , a mianowicie zarzutu wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 68 ust. 1 rozporządzenia 796/2004 Sąd wskazał , że okoliczności faktyczne sprawy niekwestionowane przez organy ARiMR usprawiedliwiają zachowanie skarżącego polegające na braku upewnienia się, czy nabyte od poprzednika w 2005r. i użytkowane przez niego grunty, za które od dwóch lat otrzymuje płatności nie figurują w wykazie działek (na stronie internetowej, czy w formie pisemnej) trwale wyłączonych z płatności i rozstrzygnięcie organu w tym zakresie narusza przepisy art. 68 ust. 1 rozporządzenia 796/2004.

Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia ... sierpnia 2010 r. uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia ...stycznia 2009 r. w części dotyczącej przyznania jednolitej płatności obszarowej w pomniejszonej wysokości i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, wskazując zakres postępowania dowodowego, które należy przeprowadzić w sprawie, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2010 r.

Decyzją z dnia ... maja 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. przyznał D. M. płatności do gruntów rolnych – jednolitą płatność obszarową w wysokości ... zł do powierzchni ... ha i stosownie do art.68 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 odstąpił od zastosowania obniżek i wyłączeń, o których mowa w tym przepisie.

Rozpoznając sprawę w wyniku odwołania złożonego przez stronę, Dyrektor M. Oddziału Regionalnego decyzją z dnia ... października 2011 r. uchylił ww. decyzję Kierownika Biura ARiMR i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na uchybienia w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Orzekając w sprawie po raz kolejny Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. decyzją z dnia ... kwietnia 2012 r. przyznał D. M. płatności do gruntów rolnych – jednolitą płatność obszarową za 2007 r. w wysokości ... zł do powierzchni ... ha. i stosownie do art.68 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 odstąpił od zastosowania obniżek i wyłączeń, o których mowa w tym przepisie. Z uzasadnienia decyzji organu orzekającego I instancji wynika, że organ przeprowadził postępowanie dowodowe w celu ustalenia stanu w jakim znajdowały się sporne działki dnia 30 czerwca 2003 r. W tym celu dwukrotnie zwracał się, za pośrednictwem M. Oddziału Regionalnego ARiMR, do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu ... Oddziału Regionalnego ARiMR, który jest organem właściwym jeżeli chodzi o kwestie kontroli terenowych przedmiotowych działek ze względu na ich miejsce położenia, o odniesienie się do zarzutów dotyczących kontroli z sierpnia 2004 r.

Kierownik Biura Kontroli na Miejscu szczegółowo odniósł się do zarzutów dotyczących zakwestionowania prawidłowości przeprowadzonych czynności kontrolnych. Wskazał , że analiza dokumentacji (fotografii i protokołu z kontroli na miejscu) potwierdza jednoznacznie, iż w/w działki nie były użytkowane rolniczo na dzień 30.06.2003r. Organ wskazał, że fotografie wykonane na działce rolnej... (działki ewidencyjne nr ...) przedstawiają chwasty wieloletnie - zwarte zarośla szczególnie bylicy pospolitej, ostrożenia polnego, kępy szczawiu kędzierzawego oraz krwawnika pospolitego, a masowość występowania tego rodzaju roślinności, typowej dla odłogów bezsprzecznie wskazuje na brak użytkowania rolniczego w ostatnich sezonach wegetacyjnych. W ocenie organu kontrolnego w/w działka nie była użytkowana rolniczo ani jako trwały użytek zielony, ani jako grunt orny. Dalej organ wskazał, iż analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku działki rolnej ... (działka ewidencyjna nr ...). W tym przypadku fotografie także przedstawiają roślinność typową dla siedlisk mało zasobnych, suchych, zakwaszonych, odłogu wieloletniego. Dodatkowo fotografie wskazują na sukcesję roślinności leśnej (widoczne na zdjęciach liczne podrosty brzozy, wierzby oraz zakrzaczenia). Podobnie jak w przypadku w/w działki rolnej ... widoczne jest silne zachwaszczenie chwastami wieloletnimi i siewkami drzew, które wskazuje na zaniechanie działalności rolniczej zarówno w roku 2004 jak i w latach poprzednich. Organ ustalił jednoznacznie, iż wykluczone z wniosku strony w/w działki ewidencyjne nie były użytkowane rolniczo na dzień 30.06.2003r., tym samym przypisanie do nich kodu błędu DR10 było prawidłowe. Organ podtrzymał wyniki kontroli z sierpnia 2004 r.

W ramach prowadzonego postępowania dowodowego Kierownik Biura ARiMR w O. przesłuchał w charakterze świadków: W. P., B. W., L. W., R. P. oraz M. P. Przesłuchanie w/w świadków miało miejsce w dniu ....01.2012r. w BP ARiMR w G., w powyższych czynnościach wziął udział Pan D. M. Świadkowie, stwierdzili, że sporne działki w dniu 30 czerwca 2003 r. były świeżo skoszonymi łąkami (kośnymi).

W związku z podnoszonym przez stronę zarzutem braku weryfikacji ustalenia stanu spornych gruntów na dzień 30.06.2003r. w ANR, Kierownik BP wystąpił pisemnie do Dyrektora OT Agencji Nieruchomości Rolnych w O. z prośbą o udzielenie informacji dot. stanu faktycznego spornych gruntów na dzień ich zbycia przez ANR na rzecz B. S. (poprzedniego właściciela spornych gruntów, od którego ich własność nabył D. M.). Odpowiedzi na powyższe pismo udzielił Z-ca Dyrektora OT ANR, wskazując, że ANR nie posiada informacji na temat faktycznego stanu użytkowania spornych gruntów konkretnie na dzień 30.06.2003r., jednak z oświadczenia pracownika Gospodarstwa Skarbu Państwa w E. (kserokopię oświadczenia Dyrektor ANR załączył do pisma z odpowiedzią) wynika, iż sporne działki jesienią 2003r. przedstawiały rżysko po zbiorach zbóż. Ponadto Dyrektor ANR poinformował, że z treści posiadanych przez ANR operatów szacunkowych sporządzonych w 2003 i 2004 roku wynika, że działka nr ... "aktualnie użytkowana jest jako pastwiska i grunty orne", zaś działki nr ... stanowią grunt orny w 94% ogólnej powierzchni tych działek, użytki zielone w 4% oraz nieużytki w 2%. Następnie Kierownik BP ARiMR wystąpił do Dyrektora ANR w O. z prośbą o udostępnienie kserokopii operatu szacunkowego który został powołany w w/w stanowisku Dyrektora ANR. W odpowiedzi kopia przedmiotowego operatu została przekazana organowi w dniu ....02.2012r. Analiza danych zawartych w w/w operacie potwierdziła w/w stanowisko Dyrektora ANR w O. W/w operat szacunkowy sporządzony był wg. stanu na dzień ....12.2003r.

Odnosząc się do wskazanego przez WSA obowiązku porównania dokumentacji fotograficznej z przeprowadzonej na spornych gruntach kontroli na miejscu z fotografiami gruntów skarżącego, organ stwierdził, że nie posiada takiej możliwości ponieważ M. Biuro Kontroli na Miejscu, nie posiada dokumentacji z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie wnioskodawcy dlatego, że zgodnie z obowiązującymi procedurami i instrukcjami z 2004 roku nie było konieczności wykonywania dokumentacji fotograficznej na każdej kontrolowanej działce, gdy brak było nieprawidłowości - co dotyczy działek D. M. zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych w roku 2004.

Po dokonaniu analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz w oparciu o złożone wyjaśnienia organ I instancji uznał za usprawiedliwione zachowanie skarżącego polegające na braku dostatecznego upewnienia się, czy nabyte od poprzednika w 2005r. i użytkowane przez niego sporne działki figurują w wykazie działek trwale wyłączonych z płatności. Tym samym organ stosując w dyspozycję art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 odstąpił od zastosowania obniżek i wyłączeń o których mowa w w/w przepisie.

Dokonując oceny materiału dowodowego w celu ustalenia czy spornym działkom zasadnie przypisano kod DR 10 organ I instancji stwierdził, że żaden z przeprowadzonych w toku postępowania dowodów nie podważył wyników w/w kontroli na miejscu. Wyniki przeprowadzonych dowodów (zeznania świadków, informacje z ANR) jako niespójne i rozbieżne, organ uznał za niewiarygodne i nie mogące stanowić podstawy do wzruszenia wyników z kontroli na miejscu przeprowadzonej przez uprawnione podmioty, której wyniki zostały utrwalone w stosownym protokole. Wskazał, że wszyscy świadkowie przesłuchani w dniu ....01.2012r. w obecności strony zeznali, iż wszystkie sporne działki w czerwcu 2003r. w całości były świeżo skoszonymi łąkami (kośnymi), żaden ze świadków nie wskazał na istnienie na spornych działkach innej struktury gruntów np. gruntów ornych. Tymczasem jak wynika z powołanego powyżej oświadczenia z dnia ....12.2011r. pracownika Gospodarstwa Skarbu Państwa (specjalisty ds. restrukturyzacji) sporne grunty jesienią 2003r. pozostawione były jako rżysko po zbiorach. Natomiast także z powyżej powołanego operatu szacunkowego wynika (wg. stanu na koniec 2003r.), że działka nr ... we wskazanym okresie użytkowana była jako pastwisko i grunty orne, zaś działki nr ... składały się w 94% z gruntu ornego oraz jedynie w 4% z użytków zielonych, pozostała część stanowiła nieużytek. Stwierdził, że tak istotne rozbieżności pomiędzy przeprowadzonymi dowodami nie mogły spowodować uznania ich za wiarygodne. Wskazał, że okoliczności ustalone na podstawie tak dalece wykluczających się dowodów nie mogą stanowić podstawy do podważenia wyników kontroli na miejscu. Podkreśli, iż w/w dowody zostały przeprowadzone na wyraźny wniosek strony postępowania.

Stwierdził, że przypisanie do spornych działek kodu nieprawidłowości DR10 było uzasadnione ze względu na stan faktyczny spornych gruntów stwierdzony w trakcie kontroli.

Po rozpoznaniu odwołania strony Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z dnia ... sierpnia 2012 r. nr ... utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia ... kwietnia 2012r. W uzasadnieniu decyzji Organ II instancji stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania decyzji organu I instancji, ponieważ organ I instancji uwzględnił i przeprowadził wszystkie czynności dowodowe, o które wnioskowała strona jak również przeprowadził dodatkowe czynności dowodowe z urzędu, w wyniku czego zgromadzony został materiał dowodowy na podstawie którego wydana została zaskarżona decyzja. Organ II instancji przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i wyjaśnił, że podstawą rozstrzygnięcia były wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniu ....08.2004r, które to w toku przeprowadzonego postępowania zostały ponownie zweryfikowane w oparciu o posiadany materiał dowodowy przez jednostkę właściwą ARiMR oraz dokonano ich porównania z materiałem dowodowym uzyskanym zarówno w wyniku wniosków dowodowych strony (zeznania świadków) jak również czynności dowodowych przeprowadzonych z urzędu (materiał uzyskany od ANR w zasobie, której pozostawały sporne grunty w roku 2003).

Dokonując oceny wiarygodności uzyskanego na wniosek strony materiału dowodowego, stwierdził, że wszyscy świadkowie wskazani przez stronę oświadczyli zgodnie, że sporne działki były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r oraz, że były to skoszone łąki. Natomiast z materiału dowodowego uzyskanego z ANR w postaci oświadczenia złożonego przez pracownika Gospodarstwa Skarbu Państwa w E. Biuro Terenowe w O. punkt w G. Pana P. B., wynika że sporne działki w 2003r. po zbiorach pozostawione zostały jako rżysko, a ze znajdującego się w aktach sprawy operatu szacunkowego dotyczącego spornych działek, wykonanego w grudniu 2003 r., wynika że działka o nr ewidencyjnym ... użytkowana w 2003r była jako pastwisko ( ...ha) oraz jako grunty orne (... ha) natomiast działki o nr ... oraz ... użytkowane były jako grunty orne (... ha) oraz użytki zielone (... ha).

Organ stwierdził, że skoro przedmiotowe działki w 2003r w większości stanowiły grunty orne i po zbiorach pozostawione były jako rżysko to jednocześnie nie mogły być w całości (co podkreślali w/w świadkowie) użytkowane jako łąki i koszone w czerwcu 2003r.

Ze względu na wskazane sprzeczności organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji i nie dał wiary tym dowodom w świetle posiadanych dowodów z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu ....08.2004r, której to wyniki w toku prowadzonego postępowania zostały ponownie zweryfikowane i potwierdzone jako prawidłowe. Wskazał, że kontrola została przeprowadzona przez upoważnionych do tego inspektorów, protokół został sporządzony prawidłowo, w związku z powyższym organ II instancji nie znalazł podstaw do wzruszenia wyników z przeprowadzonej kontroli.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję D. M. wniósł o jej uchylenie, nakazanie organowi I instancji przeprowadzenia weryfikacji raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach ....08.2004 r. odnośnie działek nr ... poprzez uznanie, że te działki były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003 r., ponowne przesłuchanie wskazanych świadków, w tym P. B. na okoliczność utrzymywania spornych działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003 r nakazanie organowi I stopnia powołanie biegłego w zakresie biologii na okoliczność stwierdzenia czy zdjęcia znajdujące się w raporcie z kontroli z 2004 r. uprawniały ARiMR do zastosowania błędu DR 10 dla całości działek wykluczonych z dopłat i zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art.75, art. 77,art.78, art.80, art. 107, k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051, ze zm.);

2) art. 107 k.p.a. w zw. z art. 53 ww. ustawy;

3) art.53, art. 68 ust. 1 i art.71a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L. 04.141.18), w zw. z art. 143b ust. 5 akapit 1 rozporządzenia nr 1782/2003 .

W odpowiedzi na skargę Dyrektor M.Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., Nr 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145§1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134§1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi.

Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że zarzuty skargi są nieuzasadnione, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa .

Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

Stosownie do cytowanego przepisu organ orzekający w sprawie przyznania D. M. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2007 r., tj. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR związany był oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2010 r. sygn.akt V SA/Wa 1538/09.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w niniejszym postępowaniu Sąd zobowiązany był w pierwszej kolejności ocenić, czy organ orzekający zastosował się do oceny prawnej i wskazań wyrażonych w ww. wyroku.

W wyroku z dnia 18 maja 2010r. WSA wskazał, że uchylone rozstrzygnięcie organu II instancji (tj. decyzja Dyrektora M. Oddziału Regionalnego z dnia ....07.2009 r.) narusza przepis art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, ponieważ okoliczności faktyczne sprawy usprawiedliwiają zachowanie skarżącego polegające na nieupewnieniu się przed złożeniem wniosku o płatność czy działki nabyte od poprzednika w 2005 r. nie figurują w wykazie działek trwale wyłączonych z płatności.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. w decyzji z dnia ... kwietnia 2012 r., stosownie do wskazania zawartego w wyroku WSA z 18 maja 2010r., zastosował dyspozycję art.68 ust.1 rozporządzenia nr 796/2004 i odstąpił od stosowania obniżek i wyłączeń, a Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

Oceniając wykonanie zawartych w wyroku WSA zaleceń w zakresie ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia czy sporne działki nr ... były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. Sąd stwierdził, że również w tym zakresie wskazania Sądu zawarte w ww. wyroku z 18 maja 2010 r. zostały zrealizowane.

Prowadzący postępowanie jako organ I instancji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. przeprowadził postępowanie dowodowe w celu ustalenia stanu w jakim znajdowały się ww. działki w dniu 30 czerwca 2003 r.

W tym celu organ I instancji przesłuchał wskazanych przez stronę świadków, zwrócił się pismem z ....12.2011r. do Agencji Nieruchomości Rolnych, w której zasobie znajdowały się sporne działki w 2003 r. o udzielenie informacji w jakim stanie faktycznym były działki nr ... w dniu 30 czerwca 2003 r., dwukrotnie zwracał się o weryfikację raportu z kontroli zrealizowanej w sierpniu 2004 r. do uprawnionego organu, czyli do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu ... Oddziału Regionalnego ARiMR.

W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalił, że brak jest podstaw do zakwestionowania wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej w sierpniu 2004 r.

Ustaleń tych dokonał oceniając zebrany materiał dowodowy, na który składały się:

- zeznania wskazanych przez wnioskodawcę świadków, którzy zeznali, że sporne działki były w czerwcu 2003 r. skoszonymi łąkami.

- wyjaśnienia (wraz z dokumentami) uzyskane z Agencji Nieruchomości Rolnych,

- stanowisko Kierownika Biura Kontroli na Miejscu ... Oddziału Regionalnego ARiMR, który wyjaśnił, że analiza dokumentacji (fotografii i protokołu z kontroli na miejscu) potwierdza jednoznacznie, iż w/w działki nie były użytkowane rolniczo na dzień 30.06.2003r. Organ ten wskazał, że fotografie wykonane na działce rolnej... (działki ewidencyjne nr ... - obecnie nr ...) przedstawiają chwasty wieloletnie - zwarte zarośla szczególnie bylicy pospolitej, ostrożenia polnego, kępy szczawiu kędzierzawego oraz krwawnika pospolitego. Masowość występowania tego rodzaju roślinności, typowej dla odłogów bezsprzecznie wskazuje na brak użytkowania rolniczego w ostatnich sezonach wegetacyjnych. W ocenie organu kontrolnego w/w działka nie była użytkowana rolniczo ani jako trwały użytek zielony, ani jako grunt orny. Dalej organ wskazał, iż analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku działki rolnej ... (działka ewidencyjna nr ...). W tym przypadku fotografie także przedstawiają roślinność typową dla siedlisk mało zasobnych, suchych, zakwaszonych, odłogu wieloletniego. Wyjaśnił, że fotografie wskazują na sukcesję roślinności leśnej (widoczne na zdjęciach liczne podrosty brzozy, wierzby oraz zakrzaczenia). Podobnie jak w przypadku w/w działki rolnej ... widoczne jest silne zachwaszczenie chwastami wieloletnimi i siewkami drzew, które wskazuje na zaniechanie działalności rolniczej zarówno w roku 2004 jak i w latach poprzednich.

Kierownik BP ARiMR w O. po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego nie znalazł podstaw do podważenia wyników z kontroli jaka miała miejsce na spornych gruntach w dniach ....08.2004r. i tym samym nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawidłowości przypisania do spornych gruntów kodu nieprawidłowości DR10, skutkującego trwałym wyłączeniem gruntu z systemu jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej.

Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w zaskarżonej decyzji stwierdził, że nie znalazł podstaw do podważenia rozstrzygnięcia organu I instancji.

Dokonując oceny materiału dowodowego wskazał na istotne rozbieżności pomiędzy dowodami uzyskanymi z Agencji Nieruchomości Rolnych ( zeznanie pracownika, operat szacunkowy) a zeznaniami przesłuchanych świadków, przypominając, że wszyscy świadkowie przesłuchani w dniu ....01.2012r. w obecności strony zeznali, iż wszystkie sporne działki w czerwcu 2003r. w całości były świeżo skoszonymi łąkami (kośnymi), żaden ze świadków nie wskazał na istnienie na spornych działkach innej struktury gruntów np. gruntów ornych. Tymczasem jak wynika z powołanego powyżej oświadczenia pracownika Gospodarstwa Skarbu Państwa (specjalisty ds. restrukturyzacji) sporne grunty jesienią 2003r. pozostawione były jako rżysko po zbiorach. Natomiast także z powyżej powołanego operatu szacunkowego wynika (wg. stanu na koniec 2003r.), że działka nr ... we wskazanym okresie użytkowana była jako pastwisko i grunty orne, zaś działki nr ... składały się w 94% z gruntu ornego oraz jedynie w 4% z użytków zielonych, pozostała część stanowiła nieużytek.

Dyrektor Oddziału stwierdził, że dowody te są na tyle niespójne i rozbieżne, że uznał je za niewiarygodne i nie mogące stanowić podstawy do wzruszenia wyników z kontroli na miejscu przeprowadzonej przez uprawnione podmioty, której wyniki zostały utrwalone w stosownym protokole.

Sąd stwierdził, że postępowanie dowodowe zostało w sprawie przeprowadzone prawidłowo. Organ I instancji zabrał obszerny materiał dowodowy w celu ustalenia stanu w jakim znajdowały się sporne działki w dniu 30 czerwca 2003 r. i w sposób wyczerpujący dokonał jego oceny.

Organ II instancji dokonując analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, odniósł się do zebranych dowodów, wskazał dlaczego jednym dowodom ( zeznania świadków, materiały z ANR) nie dał wiary, a protokół z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach ....08.2004 r. uznał za wiarygodny dowód. Sąd stwierdził, że ocena materiału dowodowego została dokonana przez organ II instancji w sposób wyczerpujący.

Ponadto Sąd stwierdził, że ocena materiału dowodowego dokonana przez organy obu instancji nie przekroczyła granic swobodnej oceny materiału dowodowego.

Dokonując oceny przeprowadzonego przez organy orzekające postępowania dowodowego należy przypomnieć, że zgodnie z art.3 ust. 3 ustawy o płatnościach ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, Strona kwestionując ocenę zdjęć spornych działek dokonaną przez uprawnione organy mogła więc zlecić biegłemu wykonanie prywatnej opinii, która byłaby jednym z dowodów w sprawie.

Organ orzekający odniósł się również do zalecenia porównania dokumentacji fotograficznej, z przeprowadzonej na spornych gruntach kontroli na miejscu z gruntami skarżącego, organ wyjaśnił, że nie posiada takiej możliwości ponieważ M. Biuro Kontroli na Miejscu, nie posiada takiej dokumentacji z przeprowadzonej kontroli w gospodarstwie wnioskodawcy dlatego, że zgodnie z obowiązującymi procedurami i instrukcjami z 2004 roku nie było konieczności wykonywania dokumentacji fotograficznej na każdej kontrolowanej działce, gdy brak było nieprawidłowości - co dotyczy działek D. M. zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych w roku 2004. Wyjaśnienie to Sąd uznał za wiarygodne, wobec nie przedstawienia przez stronę dowodów na wykonanie w 2004 roku zdjęć działek rolnych, których utrzymywanie w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. nie było kwestionowane.

Z wyżej wyłożonych przyczyn podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego należało uznać za nieuzasadnione.

Wobec zastosowania w stosunku do skarżącego przez organy orzekające przepisu art.68 rozporządzenia 796/2004 i odstąpienie od zastosowania sankcji, zarzut naruszenia art. 53, 68 i 71a tego rozporządzenia należy uznać za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.