Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1634/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Podatek od towarów i usług
Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 136, art. 137 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 5 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 18
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Jyż, Sędzia WSA Mirosław Kupiec (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" S.A w Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do klasyfikacji taryfowej, wymiaru należności celnych, podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r. nr [...], 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] nr [...], którą określono A S.A. z siedzibą w Ż. niezaksięgowaną kwotę długu celnego dla towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] w kwocie [...] zł i kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł z tytułu importu towaru objętego powyższym zgłoszeniem.

2. A S.A. działając przez Agencję Celną B S.A. w dniu [...] zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu słód jęczmienny niepalony sprowadzony ze Słowacji. Wartość celną w kwocie [...] EUR przyjęto zgodnie z fakturą zakupu nr [...] z dnia [...], gdyż dla importowanego towaru wykazano zwolnienie z należności celnych poprzez wpisanie w polu 47 SAD kodu Z - na podstawie deklaracji o słowackim preferencyjnym pochodzeniu towaru. Powyższe zgłoszenie jako odpowiadające wymogom formalnym zostało przyjęte i zarejestrowane w dniu złożenia.

3. Po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie określenia prawidłowej kwoty długu celnego oraz prawidłowego zobowiązania podatkowego Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją z dnia [...] określił niezaksięgowaną kwotę długu celnego w kwocie [...] zł oraz kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru w kwocie [...] zł.

4. W wyniku wniesienia przez stronę odwołania decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

4.1. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.Urz.UE.L. 256 z dnia 7 września 1987 r., polskie wydanie specjalne roz. 02 t. 2 str. 382 i nast., zwanym dalej WTC) dla towarów przyporządkowanych do kodu Taric 11071099 00 ustanowiona została stawka celna konwencyjna w wysokości 131 EUR za 1000 kg (załącznik 1 do rozporządzenia Komisji WE nr 1789/2003 z 11 września 2003 r. zmieniającego załącznik I do WTC). Jednocześnie przypomniał treść art. 20 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz.WE.L. 302 z dnia 19 października 1992 r.. str. 1 z późn. zm., zwanego dalej WKC) stanowiącego, że w przypadku powstania długu celnego wymagane zgodnie z prawem należności celne określane są na podstawie WTC. Zauważono też, że od dnia 1 maja 2004 r. zaczęło obowiązywać rozporządzenie Komisji (WE) nr 1972/2003 z 10 listopada 2003 r. w sprawie środków przejściowych przyjętych w odniesieniu do handlu produktami rolnymi ze względu na przystąpienie Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz.Urz.L. 293 z dnia 11 listopada 2003 r., polskie wydanie specjalne roz. 03 t. 40 str. 475, zwane dalej Rozporządzeniem nr 1972/2003) oraz że przepis art. 3 tego Rozporządzenia ma zastosowanie w drodze odstępstwa od załącznika IV, rozdział 5 Aktu Przystąpienia oraz art. 20 i art. 214 WKC. Tym samym uznano, że w sprawie mają zastosowanie regulacje opisane w art. 3 ust. 1 do produktów wskazanych w ust. 5 art. 3 Rozporządzenia nr 1972/2003, w tym, importowanego ze Słowacji towaru objętego kodem CN 1107.

5. Rozpatrując skargę od tej decyzji tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 30 listopada 2007 r., III SA/Gl 767/07, oddalił ją.

5.1. Stwierdził przy tym, że podziela w całości pogląd przedstawiony przez organ celny, uzasadniający określenie długu celnego na podstawie Rozporządzenia nr 1972/2003. Nie uznał zasadności argumentacji strony skarżącej, iż uwzględnienie przez organ celny regulacji szczególnych, wynikających z umów międzynarodowych, uznanych przez stronę jako krzywdzące w praktyce importera, winno skutkować stosowaniem norm podstawowych, które są dla niego korzystne. Nie zgodził się też ze stwierdzeniem strony skarżącej, że organy celne w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego nie posiadały wiedzy w zakresie stosowania Rozporządzenia nr 1972/2003, gdyż w dacie zgłoszenia celnego nie zakwestionowały jego treści, a w szczególności obliczonego przez importera długu celnego przy przyjęciu stawki celnej 0 %. Według Sądu skarżąca negowała fakt posiadania wiedzy, co do obciążenia importu tego towaru, po dniu 1 maja 2004 r., stawką celną konwencyjną określoną w załączniku 1 do rozporządzenia Komisji nr 1789/2003 z 11 września 2003 r. zmieniającego załącznik I do WTC. Zdaniem Sądu pogląd ten nie zasługiwał na uznanie, gdyż importer był reprezentowany przez profesjonalnego przedstawiciela, jakim była Agencja Celna B S.A. oraz miał dostęp do informacji na stronach internetowych Służby Celnej. Zauważono, że sama skarżąca nie negowała znajomości dokumentu [...] i jego dostępności na dzień dokonania zgłoszenia celnego. W ocenie Sądu organ prawidłowo zaksięgował kwotę należności celnych zgodnie z art. 217 ust. 3 WKC.

5.2. Sąd uznał za nietrafne zarzuty Spółki dotyczące odpowiedzialności za dług celny przedstawiciela pośredniego importera, czyli Agencji Celnej B. Sąd też uznał, że w świetle zapisu art. 201 WKC dłużnikiem był zgłaszający, a w przypadku przedstawiciela pośredniego dłużnikiem była również osoba, na rzecz, której składane było zgłoszenie celne, ale zgodnie z art. 76 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622, zwanej dalej Prawem celnym) czynności dokonane przez przedstawiciela w granicach upoważnienia pociągały za sobą skutki bezpośrednie dla osoby, która go ustanowiła. Zaznaczono przy tym, że importerem i udzielającym pełnomocnictwa Agencji B była skarżąca, co wynikało z przywołanego w skardze pełnomocnictwa z dnia [...] oraz że Agencja Celna nigdy też nie była stroną postępowania celnego w rozumieniu art. 133 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowej (j.t. Dz. U. z 2005 r., poz. 60 z późn. zm., zwana dalej O.p.), a jedynie przedstawicielem importera.

6. W skardze kasacyjnej A S.A. w Ż. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

6.1. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie przepisów postępowania, naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 145 § 2 w związku z art. 136 i art. 137 § 1 i § 2 O.p. oraz art. 5 ust. 1, 2 w związku z art. 4 pkt 18 WKC, polegającą na przyjęciu, że całkowite pominięcie pełnomocnika (przedstawiciela) skarżącego w toku postępowania przed organami celnymi nie miało wpływu na wynik sprawy.

6.2. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w przypadku importu towarów skala prowadzonej przez Spółkę działalności nie pozwalała na angażowanie pracowników do takich czynności, które są zlecane wyspecjalizowanym agencjom. W tym przypadku na podstawie udzielonego Agencji Celnej pełnomocnictwa z dnia [...] Agencja dokonała zgłoszenia celnego. Zgodnie z art. 136 oraz art. 145 O.p. organ miał obowiązek zawiadamiać pełnomocnika o wszystkich podejmowanych czynnościach i wzywać go do udziału w nich na równi ze stroną. Uznano, że w niniejszej sprawie Agencja została pozbawiona możliwości jakiegokolwiek działania, nie była zawiadamiana, nie doręczano jej jakichkolwiek pism. Zdaniem Spółki stanowiło to ograniczenie prawa do reprezentowania przez wyspecjalizowanego pełnomocnika. Dalej wskazano, że doręczenie pisma z naruszeniem art. 145 O.p. nie wywołuje żadnych skutków, które przepisy wiążą z doręczeniem pisma. Z tego też względu decyzje organów celnych, pomimo iż zostały wydane, nie wiążą Spółki z powodu ich wadliwego doręczenia. W związku z tym stwierdzono, że Agencja Celna w oparciu o art. 4 pkt 18, art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 201 ust. 3 WKC pełniła funkcje przedstawiciela pośredniego, dokonała zgłoszenia celnego a w następstwie była dłużnikiem i winna była w pełnym zakresie brać udział w postępowaniu celnym.

7. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia prawa poprzez niewłaściwe zastosowanie została sformułowana w sposób niewłaściwy, ponieważ w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o błędzie w subsumcji.

8. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 września 2009 r., I GSK 722/08, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tut. Sądowi.

9. Na rozprawie dnia 15 marca 2010 r. pełnomocnik strony skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze oraz w skardze kasacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

8. Skarga zasługuje na uwzględnienie.

9. Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w sprawie wyroku z dnia 3 września 2009 r. na podstawie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwaną dalej P.p.s.a.).

9.1. W ramach tego NSA zwrócił uwagę, że w przepisach WKC, podobnie jak w przepisach obowiązujących w Polsce w okresie przedakcesyjnym, przewidziano dwa rodzaje przedstawicielstwa, tj. przedstawicielstwo bezpośrednie - w tym przypadku przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz innej osoby oraz przedstawicielstwo pośrednie - w tym przypadku przedstawiciel działa we własnym imieniu lecz na rzecz innej osoby (art. 5 ust. 2 tiret 1 i 2 WKC). Zauważono, że rozróżnienie obu tych rodzajów przedstawicielstwa jest istotne ze względu na treść art. 201 ust. 3 zdanie pierwsze WKC, z której wynika, że "dłużnikiem jest zgłaszający" oraz ustawową definicję "zgłaszającego" zawartą w art. 4 pkt 18 WKC, zgodnie z którą jest to osoba, która dokonuje zgłoszenia we "własnym imieniu" lub ta, w imieniu której dokonuje się zgłoszenia celnego.

9.2. Zestawiając te przepisy i powołując się na stanowisko doktryny (tak m.in. K.Lasiński-Sulecki (w:) Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz pod. red. W. Morawskiego, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2007, str. 98) NSA stwierdził, że wynika z tego, iż zgłaszającym, a w konsekwencji dłużnikiem, jest również przedstawiciel pośredni. W efekcie wskazał, że w myśl tych przepisów dłużnikiem jest przedstawiciel pośredni dokonujący zgłoszenia celnego we własnym imieniu, jak "również" osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne oraz że wymienieni w art. 201 ust. 3 WKC dłużnicy są dłużnikami solidarnymi na mocy art. 213 WKC.

9.3. Podsumowując te wywody NSA stwierdził, że tut. Sąd, uznając za nietrafne zarzuty Spółki dotyczące odpowiedzialności za dług celny przedstawiciela pośredniego importera, czyli Agencji Celnej B S.A., dokonał błędnej wykładni art. 5 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 pkt 18 i art. 201 ust. 3 WKC.

9.4. Uznał też, że w świetle powyższych przepisów Agencja Celna, działając na podstawie stałego pełnomocnictwa z dnia [...] udzielonego jej przez skarżącą Spółkę, występowała w prowadzonym przed organami celnymi postępowaniu jako przedstawiciel pośredni dokonujący zgłoszenia celnego we własnym imieniu, czyli była również dłużnikiem (solidarnie ze Spółką), a zatem powinna była w pełnym zakresie uczestniczyć w tym postępowaniu. Tym samym w oparciu o udzielone tej Agencji pełnomocnictwo organy celne, stosownie do przepisów art. 145 § 2 w związku z art. 136 i art. 137 § 1 i § 2 O.p. (w brzmieniu obowiązującym w tym czasie), miały obowiązek zawiadamiać Agencję jako jej pełnomocnika o wszystkich podejmowanych w sprawie czynnościach i wzywać ją do udziału w nich, a w szczególności winny doręczać jej stosowne pisma. Tymczasem w przedmiotowej sprawie Agencja Celna została pozbawiona możliwości jakiegokolwiek działania, gdyż nie była zawiadamiana o podejmowanych przez organ czynnościach (w tym o wszczęciu postępowania) i nie doręczano jej jakichkolwiek pism (decyzji). Zdaniem NSA takie działanie (zaniechanie) organów celnych może być poczytywane jako bezprawne ograniczenie prawa skarżącej Spółki do reprezentowania jej w prowadzonym przed organami celnymi postępowaniu przez wyspecjalizowanego pełnomocnika.

9.5. NSA nie podzielił przedstawionego w odpowiedzi na skargę stanowiska Dyrektora Izby Celnej w K., który chcąc uzasadnić prawidłowość działania organów celnych w przedmiotowej sprawie, powołał się na wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2007 r., I GSK 1509/06, w którym to wyroku Sąd stwierdził, iż postępowanie podjęte po kontroli zgłoszenia i po zwolnieniu towaru jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, a jego wszczęcie następuje poprzez wydanie postanowienia skierowanego do strony. Strona powiadomiona o wszczęciu postępowania może upoważnić do reprezentowania swoich interesów pełnomocnika, także agencję celną, ale nie może skutecznie powoływać się na upoważnienie złożone w chwili dokonywania zgłoszenia celnego i żądać traktowania agencji celnej na podstawie upoważnienia złożonego przy przyjmowaniu zgłoszenia jako pełnomocnika ustanowionego do wszystkich postępowań wszczynanych w późniejszym czasie, a dotyczących tego zgłoszenia. Odnosząc się do tego stanowiska NSA zauważył, że orzecznictwo w tej kwestii nie było jednolite i że ostatecznie odstąpiono od poglądu wyrażonego w wyżej powołanym wyroku między innymi w wyroku wydanym w składzie siedmiu sędziów z dnia 21 stycznia 2008 r., I GSK 329/06, gdzie stwierdzono, że:

- "w przypadku pełnomocnictwa ogólnego i stałego nie ma znaczenia okoliczność, że postępowanie celne prowadzone po zwolnieniu towaru w trybie art. 83 Kodeksu celnego jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, wszczynanym z urzędu w formie postanowienia (art. 165 § 2 Ordynacji podatkowej). Udzielone Agencji Celnej (...) upoważnienie do wnoszenia odwołań nie zostało bowiem ograniczone ze względu na formę wszczęcia i przedmiot postępowania celnego i co istotne w sprawie - nie zostało czasowo ograniczone do chwili zwolnienia towaru. Przedstawicielstwo miało charakter stały, a więc uprawniało Agencję do działania w imieniu i na rzecz strony także po zwolnieniu towaru",

- "zwolnienia towaru nie można traktować jako zdarzenia powodującego wygaśnięcie upoważnienia udzielonego agencji celnej do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego o charakterze stałym (art. 253 § 1 pkt 1 i art. 256 § 1 Kodeksu celnego)",

- "organ celny wiedząc o udzieleniu Agencji Celnej (...) stałego przedstawicielstwa powinien był, działając zgodnie z zasadą ogólną pogłębiania zaufania do organów celnych, wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego, zbadać czy w postępowaniu związanym z kontrolą zgłoszenia w trybie art. 83 Kodeksu celnego strona będzie działała przez ustanowionego przedstawiciela. Wspomniana zasada zaufania do organów celnych nie może być traktowana wyłącznie jako abstrakcyjny postulat wobec organów prowadzących postępowanie, lecz jako norma prawna, z której wynikają dla organu konkretne obowiązki w danej sprawie. Przy realizacji tej zasady organ celny powinien mieć na uwadze także treść art. 254 § 1 Kodeksu celnego, który nie przewiduje bezwzględnego obowiązku okazywania organowi celnemu pisemnego upoważnienia przez przedstawiciela, lecz daje organowi uprawnienie żądania od agencji celnej, według uznania tego organu, przedstawienia takiego upoważnienia. Uprawnienie to służy m.in. temu, aby nie pozbawić strony czynnego udziału w postępowaniu przez ustanowionego przedstawiciela. Stanowiłoby to naruszenie zasady wyrażonej w art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej. Przestrzeganie tej zasady jest szczególnie istotne w sytuacji, gdy przedstawiciel kwalifikowany, a takim niewątpliwie jest agencja celna jest gwarantem prawa strony do ochrony jej praw w postępowaniu celnym. Znaczenie ustanowienia pełnomocnika w takim przypadku podkreślono w orzecznictwie sądowym wyrażając pogląd, że strona ustanawiająca pełnomocnika chroni się przed skutkami nieznajomości prawa, a jeżeli organ administracji pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania, to niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony swych praw i interesów, uzyskaniu takiej ochrony prawnej, jaka jej przysługuje w państwie prawa (por. postanowienie SN z 9 września 1993 r., III ARN 45/93, OSNC 1994, nr 5 poz. 112)".

9.6. Ostatecznie orzekający w niniejszej sprawie NSA uznał, że "przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w szczególności powinien wziąć pod uwagę przedstawione wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego co do rozumienia na gruncie powołanych wyżej przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego takich instytucji prawnych jak przedstawicielstwo pośrednie, zgłaszający oraz dłużnik, i w sposób jednoznaczny wypowiedzieć się co do tego, czy pominięcie przez organy celne w przedmiotowym postępowaniu Agencji Celnej, działającej jako przedstawiciel pośredni skarżącej Spółki, mogło mieć wpływ na jej sytuację prawną i końcowy wynik sprawy, czy też nie".

10. Biorąc pod uwagę wyżej opisaną ocenę stanu prawnego sprawy oraz wskazania do dalszego postępowania w aspekcie pominięcia przez organy celne w prowadzonym postępowaniu ustanowionego przedstawiciela pośredniego skarżącej Spółki, tj. Agencji Celnej B S.A., należy stwierdzić, że zarzuty strony skarżącej były w tym zakresie były zasadne, gdyż organy naruszyły prawo.

10.1. W sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że:

1/ przedmiotowe zgłoszenie celne złożyła Agencja Celna B S.A. działająca jako przedstawiciel pośredni w oparciu o upoważnienie z dnia [...],

2/ wszczęcie postępowania z urzędu, jego prowadzenie i zakończenie nastąpiło tylko z udziałem strony,

3/ organy obu instancji nie podjęły działań w celu ustalenia, czy upoważnienie powyższe wygasło lub zostało wypowiedziane, a w przypadku, gdy nadal obowiązywało, czy strona będzie działała przez tego przedstawiciela, czy też rezygnuje z uprawnienia procesowego polegającego na możliwości reprezentacji strony w toku postępowania przez taki kwalifikowany podmiot.

10.2. W świetle wiążącego stanowiska NSA z okoliczności tych wynika, że wymieniony przedstawiciel pośredni winien występować w sprawie: po pierwsze, jako strona postępowania, gdyż działając w imieniu własnym stał się dłużnikiem solidarnym i po drugie, jako przedstawiciel (pełnomocnik działający w oparciu o przepisy szczególne) strony skarżącej, w przypadku istnienia ważnego upoważnienia i braku rezygnacji przez stronę z takiego uprawnienia procesowego. Organy celne wiedząc o tym, że w chwili składania zgłoszenia celnego stronę reprezentowała Agencja Celna B S.A., na każdym etapie postępowania, czyli nie tylko przed organem pierwszej instancji, ale też przed organem odwoławczym, który ponownie rozpatruje sprawę, winny wyjaśniać okoliczności wymienione w pkt 10.1. pkt 3 niniejszego uzasadnienia. Brak reakcji samej strony na wszczęcie i prowadzenie wobec niej postępowania nie oznacza, że w sposób dorozumiany wyraziła ona wolę działania samodzielnie, tzn. bez udziału podmiotu posiadającego stosowne kwalifikacje do ochrony jej praw w postępowaniu celnym i wiążącym się z tym postępowaniu podatkowym. W ten sposób w pierwszym przypadku organy naruszyły prawo materialne, tj. art. 4 pkt 18, art. 5 ust. 2 tiret 1 i 2 WKC i art. 201 ust. 3 zd. pierwsze WKC. Miało to wpływ na wynik sprawy, ponieważ stroną postępowania, a w efekcie tego adresatem decyzji kończącej postępowania (bez względu na jej wynik) winien być również przedstawiciel pośredni strony odpowiadający na zasadzie dłużnika solidarnego. Nie prowadząc postępowania z udziałem tego podmiotu organy naruszyły również przepisy postępowania art. 120, art. 122, art. 133 § 1 O.p. w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, gdyż decyzją kończąca postępowanie winna być doręczona również tej stronie postępowania. Jeśli chodzi o drugi przypadek, to organy nie podejmując stosownych działań naruszyły zasadę ogólną postępowania polegającą na obowiązku pogłębianiu zaufania do organów wyrażoną w art. 121 § 1 O.p. oraz zasadę wszechstronnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy wynikającą z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. w związku z art. 73 ust. 1 i art. 76 Prawa celnego. Naruszenie tych przepisów procesowych również mogło mieć istotny wpływ na wydane decyzje. Wystąpienie profesjonalnego przedstawiciela ustanowionego przez stronę ma na celu większą ochronę jej praw podmiotowych i procesowych.

11. W związku z tym w pewien sposób zasadnie strona skarżąca zarzucała w skardze, że organy pominęły właściwego przedstawiciela w prowadzonym postępowaniu. Na tym etapie postępowania, tzn. gdy okazało się, że w sprawie przede wszystkim wystąpiły błędy procesowe, przedwczesnym jest rozstrzygać zasadność pozostałych zarzutów dotyczących, np. zastosowania stawki celnej lub podstaw z art. 220 ust. 2 WKC. Udział innych podmiotów, które będą bronili swojego stanowiska i wypowiadali się co do stanowiska organu pierwszej i drugiej instancji, dopiero w pełny sposób wyraża ochronę praw procesowych i materialnych strony.

12. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne należało uchylić zaskarżoną decyzję organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., a w oparciu o art. 135 P.p.s.a. również na tej podstawie decyzję organu pierwszej instancji, gdyż oba te organy naruszyły prawo w tym samym stopniu, a ponowne przeprowadzenie postępowania z udziałem właściwych podmiotów musi być dokonane z zachowaniem zasady dwuinstancyjności (art. 127 O.p.).

13. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji wyda stosowne postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania względem dłużnika solidarnego i przeprowadzi postępowanie z jego udziałem oraz podejmie stosowne działania mające na celu wyjaśnienie, czy w tym postępowaniu Spółka będzie reprezentowana przez właściwego przedstawiciela, a następnie przeprowadzi stosowne postępowanie.

14. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na mocy art. 152 P.p.s.a. Natomiast koszty postępowania sądowego na rzecz strony skarżącej zasądził w oparciu o art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 6 pkt 7 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.) w kwocie [...] zł ([...] zł – wpis sądowy, [...] zł – koszty zastępstwa procesowego i 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa).